Page 1

Albert Heijn stuurt bij hun jongerencampagne op het clubgevoel en de lokale winkel.

Een goed gevoel; gratis beloning voor jouw medewerkers! Je kunt als bedrijf je medewerkers gebruiken voor het werven van nieuwe medewerkers.

De motivatie die mij het meeste interesseert is

medewerkers. Dat kunnen bijvoorbeeld werkne-

de motivatie van binnenuit, intrinsieke motivatie

mers, donateurs of deelnemers zijn. Door mid-

genoemd. Hierbij hebben mensen een motiva-

del van een aantal casussen komt in dit stuk naar

tie die een doel op zichzelf is en niet gericht op

voren wat de drijfveren van deze verschillende

een externe beloning. Als je deze motivatie voor

groepen kunnen zijn. De waarde van intrinsiek

20 december 2012,

een bedrijf of merk kan inzetten worden jouw

gemotiveerde individuen voor bet bereiken van

Ruben van Selm

medewerkers als het ware lopende ambassadeurs

doelen wordt nog te veel onderschat. Daarbij

Motivatie is de drijfveer van wat ons beweegt.

die het goede woord over jouw bedrijf gaan ver-

is er voldoende onderzoek gedaan om te bewi-

Voor elk doel kan er een andere motivatie zijn.

spreiden. Deze personen zijn heel interessant

jzen dat je deze motivatie kunt gebruiken om je

Deze motivatie wordt be誰nvloed door factoren van

voor elk bedrijf en kunnen veel bewerkstelli-

medewerkers iets voor je te laten doen.

buitenaf of van binnenuit.

gen. Onder andere voor het werven van nieuwe


De handen in het haar

Belonen

Je hikt er de hele week al tegen aan. Die ene opdracht voor je studie waar

Intrinsieke motivatie staat tegenover extrinsieke motivatie. Dit is motivatie die

je totaal geen zin in hebt. Je ziet er tegenop omdat je denkt dat je het

van buitenaf komt. Hierbij moet je dus denken aan een directe beloning, zoals

eigenlijk niet zo goed kan en dus blijf je het maar uitstellen. Je hebt geen

geld, een product of een prijs. Vaak zijn deze beloningen eenmalig of tijdelijk.

flauw benul waar je moet beginnen. Zodra de motivatie bij je ontbreekt

Intrinsieke motivatie is daarentegen van langere duur en zelfregulerend; ieder

is het ook knap lastig om aan de slag te gaan. Met tegenzin begin je de

mens heeft de capaciteit in zich om dit zelf te genereren. Vaak hebben mensen

dag voor de deadline aan je opdracht, met als gevolg dat je ook nog eens

bij het doen van activiteiten met intrinsieke beloningen ook meer plezier dan

de hele nacht lang moet doorwerken. Het is je uiteindelijk wel gelukt om

met extrinsieke beloningen.

het af te krijgen maar veel plezier had je niet in je werk.

Vicieuze cirkel van motivatie Als je de opdracht echt leuk had gevonden had je hem waarschijnlijk al af voordat de deadline ook maar in zicht zou zijn. Als je iets doet wat je leuk vind ben je er mee bezig en terwijl je er mee bezig bent krijg je gelijk een beloning, namelijk het go-

“ Vaak hebben mensen bij het doen van activiteiten met intrinsieke beloningen ook meer plezier dan met extrinsieke beloningen �

De beloning voor intrinsieke motivatie ligt veel complexer maar er zijn manieren om deze motivatie te stimuleren. Hierbij moet er ingespeeld worden op de behoeftes van de persoon. Deze behoeftes zijn terug te vinden in de piramides van Maslow en Herzberg. Hoe hoger de behoefte in de piramide hoe abstracter en moeilijker deze

ede gevoel dat je krijgt bij het uitvoeren van de handeling. Een voorbeeld

te behalen is. Deze hoogste behoeftes zijn juist degene die niet extrinsiek te

hiervan is als je een muziekinstrument bespeeld. Terwijl je er mee bezig

vervullen zijn. Een aantal behoeftes waar voor gewenste intrinsieke beloning

bent merkt je dat je er beter in wordt. Bij deze handeling vervul je de be-

op ingespeeld kan worden zijn:

hoefte naar zelfactualisering (n.b. Maslow), je krijgt een goed gevoel als beloning waardoor je de handeling met plezier doet.

-De wens om jezelf te ontwikkelen of jezelf te overtreffen;

Hierdoor kun je in een activiteit waarbij je intrinsiek gemotiveerd wordt

-De wens om competent te zijn;

vaak helemaal verzeild raken. Vaak ben je hiermee uren bezig zonder dat

-De wens om autonoom te zijn, via zelfbepaling en controle;

je het door hebt.

-De wens dat inspanningen van betekenis zijn; -De wens om gezien, gehoord en (h)erkend te worden.


Casus 1

Persoon 1, werknemer

Aan de hand van de volgende casussen ga ik laten

den geleden ben je hoofd vakkenvuller geworden en dus gegroeid binnen de AH. Daarbij ben je sa-

zien wat bij de volgende personen de intrinsieke

men met de andere medewerkers een actieve vriendengroep. Jullie spreken maandelijks met elkaar

motivatie stimuleert.

af en doen veel leuke dingen samen. Vorige week hebben jullie nog gelaserquest. Daarbij hebben

Deze casussen zijn fictief maar berust op echte

jullie ook een eigen Facebookgroep waarop jullie constant dingen met elkaar delen. Jullie zijn een

projecten van mijn stage en afstuderen.

hele hechte club dus! Je wordt via de Facebook door je leidinggevende gevraagd of jij een paar van

Stel je werkt bij Albert Heijn. Je bent zeventien jaar en werkt er al vanaf je veertiende. Twee maan-

je beste vrienden wil vragen om bij Albert Heijn te komen solliciteren. Onze Albert Heijn is de wervingscampagne voor jongeren. Hierbij staat het clubgevoel en de lokale

Deze persoon vervult bij Albert Heijn een aantal van zijn levensbehoeften. Hij ervaart een persoonlijke

winkel centraal. Elke winkel bepaald zelf wat voor

ontwikkeling binnen het bedrijf, er is ruimte voor persoonlijke groei. Hij wordt bevestigd door zijn

een werving ze doen.

vriendengroep en ervaart dus liefde en dat hij ergens thuishoort. Hij werkt aan zijn competenties, de dingen die hij nog binnen zijn werk kan bereiken: het werk is voor hem niet uitzichtloos. Hij wordt gewaardeerd voor wat hij doet en heeft ook direct contact met zijn manager en wordt dus gehoord. Hij mag dingen doen die anderen niet mogen en voelt zich dus ook autonoom. Al de bovengenoemde elementen zijn intrinsieke beloningen.

n

O

Heij t r e b l A nze


Casus 2

Persoon 2, donateur

WNF Life guard is een jongerenprogramma van

Stel je hebt altijd al iets gehad me dieren je bent al jaren donateur voor het WNF. Je krijgt elk

het Wereld Natuurfontds. Door lid te worden help

kwartaal de posterzines toegestuurd en hebt het WNF ook geliked op Facebook. Met de meeste

je mee om te bouwen aan een toekomst waarin

acties van WNF doe je graag mee en dat laat je ook aan je vrienden zien. Via Facebook krijg je een

de mens leeft in harmonie met de natuur.

app doorgestuurd waarbij je een leuke actie hebt waarmee je andere vrienden moet gaan betrekken bij een actie voor het WNF. Je merkt dat je je een klein beetje ongemakkelijk voelt, want ja, ik heb wel echt iets met dieren maar niet al mijn andere vrienden hebben datzelfde. Toch weet je wel een leuk clubje vrienden die je hiervoor zou uit kunnen nodigen. De bedoeling is dat je samen met je vrienden iets gaat ondernemen voor ‘de dieren’. Deze persoon vervult door zijn lidmaatschap bij WNF een aantal van zijn levensbehoeften. Hij ervaart van zijn vrienden een aanzien en respect omdat hij zo actief is voor het WNF. Daarbij voelt hij een enorme vervulling als hij iets voor een goed doel doet. Hier voelt hij vervulling in zijn zelfverwezenlijking. Het gevoel overstijgt zelfs zichzelf, het gevoel gaat over de wereld. Hij vervult zijn behoefte aan transcendentie. Hij overtreft zichzelf doordat hij iets doet voor ‘de wereld’ of ‘een ander’. Hij voelt dat als hij een actie voor WNF doet, deze inspanning van betekenis is. Daarbij kan hij altijd bellen met WNF en twittert en facebookt hij ook regelmatig met WNF waardoor hij zich gehoord voelt. Deze bovenstaande elementen zijn wederom allemaal intrinsieke beloningen.


Casus 3

Persoon 3, deelnemer

Dit project is voor een afstudeerbedrijf en is voor

Stel je bent 16 jaar oud, je zit in de vierde klas van de vwo en je werkt vier uur per week bij de

een vergelijkbare organisatie als het rode kruis, de

Kruidvat en je hebt via een brief de vraag gekregen om de komende vier jaar mee te werken met

echte organisatie blijft nog geheim.

een groot medisch onderzoek waarbij je elk kwartaal even langs moet komen. Je bent hiervoor geselecteerd omdat je aan de eisen voldoet. Je wist zelf niet eens dat er vereisten waren en je hebt er zelf ook niet om gevraagd. De onderzoeken worden op vaste dagen gedaan waarop een vaste groep jongeren aanwezig zal zijn. Natuurlijk krijg je ook een geldbedrag als beloning. Je besluit je hier voor op te geven en je moet jezelf toevoegen via Facebook. Hier wordt gevraagd om een selectie te maken uit je eigen vrienden die misschien ook geschikt zijn om aan dit onderzoek mee te doen. Deze vrienden komen dan ook bij jou in dezelfde medische groep, dus dat wordt nog gezellig ook! Deze persoon wordt gelijk bevestigd om dat hij aan ‘vereisten’ doet en voelt zich daardoor gelijk exclusief. Hij wil meedoen aan dit onderzoek want hij heeft het gevoel dat zijn bijdrage van waarde is voor de wetenschap. Daarbij gaat hij veel over zijn eigen lichaam leren en voelt ook een zekere veiligheid dat hij de komende jaren medisch in de gaten gehouden gaat worden. Ook het idee dat hij vier jaar lang deel wordt van een vaste groep jongeren vindt hij leuk omdat hij hiermee bevestiging krijgt van lotgenoten. Deze elementen zijn de intrinsieke motivaties van deze persoon om mee te doen aan het onderzoek en voor hem ook motivaties om zijn eigen vrienden over te halen ook mee te doen.


Motivatie is er Zoals je kunt lezen worden de bovenstaande personen op verschillende vlakken bevestigd in hun behoeften. Dat is ook de reden waarom ze actief zijn voor het bedrijf. Interessant is om te weten hoe je deze intrinsieke motivatie kan omzetten in een actie om andere mensen ook over te halen

“ Zodra je zorgt dat je je mensen vervult in hun groeibehoeften zorg je dat ze een ‘gratis’ intrinsieke beloning krijgen. ”

aan de andere medewerkers kan laten zien hoeveel nieuwe mensen ik al heb binnengehaald dan zullen ze wel naar me opkijken. Zorg voor sympathie: Je moet aardig gevonden worden als bedrijf. Ga dus ook altijd de dialoog aan met je wervers, zet hier het liefste nog één

om actief te worden voor het bedrijf. Maak van de gemotiveerde persoon

persoon op die actief de wervers benadert. Bijvoorbeeld telefonisch om te vra-

een ‘spokesperson’ en zorg dat jouw medewerker een ambassadeur van

gen hoe het er mee staat.

jouw bedrijf wordt.

Laat autoriteiten spreken: Laat bijvoorbeeld de directeur van je bedrijf een

Overhalen

filmpje of toespraak doen voor je wervers. Hierdoor hebben ze nog meer het gevoel gewaardeerd te worden.

Je kunt er voor zorgen dat personen die al voor jou werken en dus ge-

Zorg dat er schaarste is, of laat iets lijken alsof het schaars is: Laat hierbij vooral

motiveerd zijn andere personen gaan overtuigen om ook mee te doen

blijken waarom het zo speciaal is dat je voor dit merk mag werven of werken.

aan jouw doel. Dit heb ik in kaart gebracht aan de hand van de bekende beïnvloedingsprincipes van de Amerikaanse psy-

MAKE THINGS HAPPEN!

choloog Robert Cialdini.

Zodra je als werkgever, goed doel, of zorginstell-

Zorg als bedrijf voor wederkerigheid: Als ik iets voor

ing zorgt dat je medewerkers vervult worden in hun

jou doe, dan doe jij ook iets voor mij. Dit hoeft he-

groeibehoeften zorg je dat ze een ‘gratis’ intrinsieke

lemaal niet in een geldbedrag of iets ‘groots’ maar geef

beloning krijgen. Daarna hoef je alleen nog maar een

bijvoorbeeld de werver een extra beloning als er een

campagne of actie te maken die jouw medewerkers

geschikt persoon geworven is. En benoem vooral ook

overhaalt om ambassadeur voor je te worden en an-

dat je deze extra beloning geeft.

deren over te halen en dus te werven voor jouw bed-

Wees consistent: Als je A zegt moet je ook B zeggen:

rijf. Focus je op de intrinsieke beloningen maar schat

kom je beloftes na en zorg ook dat elke medewerker.

ook in wat de extrinsieke beloningen moeten zijn.

donateur of deelnemer mee kan doen aan jouw actie.

Denk hierbij dan aan het beïnvloedingsprincipe van

Speel op sociale bewijskracht: Als grote groepen

wederkerigheid en onderzoek welke beloningen om

mensen meedoen dan zal het wel goed zijn. Of, als ik

te beïnvloeden voor jouw campagne relevant zijn.

http://issuu.com/rubenvanselm/docs/intrinsiekemotivatie  

Een essay over intrinsieke motivatie bij medewerkers.

Advertisement