Issuu on Google+

Naam: .............................................


renntusswenedrek? e g n jo t e h t e o jongere Wat d komen met

te k in contact veel mogelij zo n re e n en andere b ro erkers p kken, schole w le n p re g e g an nwerk iets n h r: r jo o De at op naa het jongere oen zij do f ra d o st it n e e D d t . n ar aa aa ja g 10 en 25 nwerkers g et met hen erk: Jongere zijn om te kijken hoe h t - Straatw n angplek staa re r jonge uwd is tot h o te b e tv , g n m e o plekken waa etekenen. ts te kle per die nb te drinken, k): Een cam at le w sP m g o n voor hen ka n ti e e o om en obiele Ontm n. Iedereen kan langsk - MOP (M contact kom lekke p e d n e te kan je in ill si r ie z. d n ve e o ia . n V d e . o e. op versch en werk te d n spelletje ie, activiteit et jongeren kijken of ee ebsite van h handige links, informat r en Hyves. w e d is l .n itte je er t: BUSP via MSN, Tw rs. Ook vind - Interne rder kan dit e gerenwerke t en drugs. V n e . jo n rn e e te d rp t r te wore in e l, m n, alcoho verzekerde de onderw lf n ke e ze ill ro , r n ch ve ve rs o e g ve n allerlei basisschole nzen aan te s, leert je gre !: Lessen op n. r geld, drug nen te staa - Sinlooz? : Een training waarin je es geven ove r in je schoe g e vi n rk o ad e tr n st S e l n n e e n e aken rs ku - F keuzes te m gerenwerke als den, eigen e Punt): jon ti a rm jongeren zo fo In geren iseerd voor an rg z. o n e e g g - JIP (Jon n in e viteit ving, voed illende acti politie, seks, versla rden versch n de buurt, o e w n r re e e : g n n e it jo en - Activite iddelen tuss en sport. kunnen bem rs e rk workshops e w n re elen: Jonge eiden. - Bemidd e.d. iten voor m rk e w l, o o h rlei activite le al t e ouders, sc m iddag middag: M - Meiden

Wie zijn de jongerenwerke rs

Waar vind je de jongerenwerkers?

?

Amelita Kamer man E amelita@deboe ibunschoten.nl T 06 120 65 249 Ruben Griffioen E ruben@deboe ibunschoten.nl T 06 309 79 005 Sjoerd Witteve en E sjoerd@deboe ibunschoten.nl T 06 537 65 593

2

Langskomen: Op de Ree 161 D 3752 GM Bunschoten Bel: 033 299 29 22 Mail: jongerenwerk@deboeibunschoten.nl Internet: BUSP.nl


Wat is veilig internet Internet is een wereldwijd web van allemaal computers. Je kunt het vergelijken met een grote bibliotheek. In de bibliotheek staan allemaal boeken met bladzijden en op internet staan allemaal websites met webpagina’s. De websites staan op grote computers die servers genoemd worden. De servers staan over de hele wereld, net zoals er overal bibliotheken zijn. Alle servers zijn met elkaar verbonden door grote kabels en satellieten. Net een spinnenweb! Elke website is een boek op internet. Je kunt door het boek bladeren met een browser. Bijvoorbeeld Internet Explorer, Firefox, Google Chrome of Safari. Iedereen met een computer en een internetaansluiting kan surfen op internet. Net zoals je de bibliotheek in kunt lopen en alle boeken kunt gaan lezen als je wilt. Dat betekent dus ook dat alles wat jij op internet zet, gelezen kan worden door anderen. Zelfs door anderen die jij helemaal niet kent. Of door anderen waarvan je niet wilt dat ze het kunnen lezen.

3


E-mailen

die je elektronische brief E-mail betekent een account? ail E-m n ee eft he lie verstuurt. Wie van jul m, live.nl .co ail oviders zoals gm Je kunt via gratis pr en. rag nv aa t un e-mailacco of hotmail.com een

kun je is heel vervelend en Ongewenste e-mail t op gaan nie r ke rwijderen. Ze het beste meteen ve Via je . am sp er me g jg je no reageren anders kri en. ler amfilter laten instal ouders kun je een sp

MSN Om te MSN’nen kun je via www.live.nl een Windows Live ID aanmaken. Onthoud wel altijd goed je wachtwoorden die bij de accounts horen of schrijf ze in een apart boekje op. Je e-mail is privé. Zo krijg je geen spam (ongewenste reclame) of een hoax (doorstuurmailtjes / kettingbrieven / nepwaarschuwingen) of mailtjes van mensen die je niet kent.

Virus

4

t at open nster d n e e v n t r n a u rin k en ap en mt. Hie -up is e g o p ij k r o a k p t in n Ee bpag is kun t e a w r ie e g d d je n p ense n die als je o blote m emaal en staa g n a in v d i ’s all allerle of foto s. Dat is winnen website . Pas op dus! s k e of kunt s r en naa oor kinderen verwijz doeld v b t nie e

Een virus is een klein programmaatje dat je computer kan vernielen of jouw computer misbruikt om bijvoorbeeld spam te versturen. Je computer kan ineens heel traag worden of allerlei informatie gaan versturen naar anderen. Je krijgt een virus binnen door een game, mp3 een filmpje of foto die je downloadt, waar het virus inzit. Laat af en toe de virusscanner je hele computer scannen op virussen en deze verwijderen.

Reclame banner

Een reclamebanner is een kleine advertentie op een webpagina. Het zijn blokjes tekst en afbeeldingen. De makers willen heel graag dat je daarop klikt want daar krijgen ze geld voor of ze willen geld verdienen doordat je iets koopt via hun website.


Profielen Een profielsite zoals Hyves of Facebook ziet er uit als een vriendenboekje. Je schrijft allerlei dingen over jezelf in het profiel en meestal kun je er ook foto’s en filmpjes bij zetten. Iedereen die internet heeft kan jouw profiel bekijken. In een profiel kun je laten zien wie je bent, waar je van houdt en met wie je vrienden bent. Je kunt berichten sturen en chatten. De meeste kinderen gaan liever op MSN. Let op! Als je foto op internet staat, krijg je hem er nooit meer van af. Al haal je je foto weg, de foto staat nu wel in internetarchieven. En anderen kunnen de foto al gekopieerd hebben en op andere plaatsen op internet gezet hebben. Zet dus ook geen foto’s in bikini of schaars gekleed online. En ook geen close-up foto’s online. Bedenk bij elke foto dat iedereen de foto kan downloaden en verspreiden.

WEBCAM

(

)R

EC Heb je een webcam zet ‘m dan, als je ‘m niet gebruikt, achters klepje voor de came tevoren of doe het ra. Dan weet je zeke r dat niemand je sti Want beelden van ekem kan bekijken. een webcam kunnen door anderen opge internet gezet word slagen worden en op en. Iemand kan een programmaatje op stalleren doordat jij je computer laten ineen bestandje open t dat via MSN word kan die ander op afs t gestuurd. Hiermee tand je webcam aa nzetten en je dus be zelf niets van. kijken. Daar merk je Ook met mobieltje s kun je leuke fot o’s nemen van jez vriend(inn)en. Ook elf en je zijn er kinderen die ongevraagd foto’s of maken en deze op filmpjes internet zetten om je te pesten. Wat zijn eigenlijk pe rsoonlijke gegevens . Persoonlijk beteken van jezelf. Persoonlijk t iets e gegevens beteken t alle informatie die over jou zegt. Iets wa iets t privé is, ga je niet aan iedereen verte Privé is iets wat je vo llen. or jezelf houdt of de elt met maar een aa tal mensen die je ve nrtrouwt. Het is dus niet handig om je en telefoonnummer adres te geven. Dat doe je ook niet aan mensen straat. op

Zoeken

Via een zoekmachine kan je heel snel internet doorzoeken. Je kunt een woord intypen in de zoekmachine. Deze zoekmachine kan Google zijn, maar ook Yahoo.nl of Netwijs.nl De zoekmachine gaat op zoek naar webpagina’s waar dit woord in gebruikt wordt. Wees wel duidelijk in wat je precies zoekt. Dit is heel handig voor het maken van een werkstuk of presentatie. Door een typefout kun je ook op websites terecht komen waar je voor moet betalen of met seks en geweld in contact komt.

5


rs e f j i C & Feiten e 10 en 16 d n e s s tu N E R E G N over JO

97%

is actief op internet

70%

10 jaar

zijn meiden gemiddeld als ze voor het eerst de webcam gebruiken

heeft een eigen computer

41%

heeft afspraken met er ouder(s) gemaakt ov internet

Meest

favoriete media:

60% internet 35% tv 2% radio

84%

26%

weet niet altijd met wie hij aan’t chatten is

61%

downloadt illegaal: komt wel eens per 1. muziek ongeluk op websi2. films tes die voor volwas3. software senen zijn

6gem,5idduelduperrdagzitteachn jontergereenen (spel)computer en/of tv scherm

12,5%

6

jaar

stuurt wel eens een foto van zichzelf via de chat

meest 5 P TgeO bruikte websites: 1. Hyves 2. MSN messenger 3. Google 4. Youtube 5. Spele


rden Lijst van moeilijke wnieoo er verteld. t meteen aan een and

nt internetverbinding. ster dat vanzelf ope ADSL Supersnelle Pop-up Een klein ven t da al a mm est gra Me pro ft. n te sur Anti-virussoftware Ee als je naar een websi er af kan halen. reclame in de pop-up. er at virussen van je comput sta okje op internet. mma dat de popBanner Een reclamebl Pop-upkiller Een progra atjes. pla nde ege t. bew eer het Meestal zijn upvensters blokk and de toegang ontn website waar je een Blokkeren Iets of iem Profielenwebsite Ee ken waar je iets over ma t zeggen. eigen pagina kun op je ee arm wa a Browser Een programm jezelf vertelt. . ail of e-mail waar je internet kunt surfen Spam Ongewenste e-m eme n de tan bes je hebt. Meestal zijn Bijlage Via e-mail kun je nooit voor aangemeld tand zit in bes t He t. e erin. ich lam ber rec sturen met een het e-mails met a dat je op je herken je doordat er mm age gra bijl n pro n Ee . Ee age er bijl filt de Spam at. sta lip Dit programma erc en. pap ler tal een n ins rechtsboveni computer moet r naa n de eel eob vid spam gelijk bij m de bca zet Cammen Via een we houdt spam tegen of ailprogramma. e-m je in . ms ren ite een ander stu de Verwijderde ar wa et ern t ongeint da op dje a gin tan Chatbox Een webpa Spyware Een klein bes ak zijn dit Hiermee Va et. n. gez ere dt and t wor me er n put je kunt kletse merkt op je com t op doe je t wa nt. en mensen die je niet ke kunnen anderen bijhoud of via een et ern int via n tse Chatten Kle internet. ns van een proMessenger. Updates Nieuwe gegeve r de zon je llet spe een via internet moet in al om est s me lpje Cheats Hu gramma, die je nen kun te re sco ere eld updates voor de veel moeite tot een hog downloaden. Bijvoorbe je computer beschermd is n komen. virusscanner. Da erd alle nst geï t da a ssen. Dialer Een programm tegen de nieuwste viru je inbelt op ee arm t je computer kan wa da er, a put mm com wordt op je Virus Een progra r. me kan zorgen dat je een duur telefoonnum besmetten en ervoor ernet, e-mail, int via n ste Pe t. gaa ten Digitaal pes computer kapot gramma dat virussen chat of Messenger. Virusscanner Een pro je op et ern int van n en. nde hal n sta ka Be er Downloaden van de comput era die je op de n. tte cam ze ine er kle put n Ee com m en eig Webca Een brief via il. ma t zetten. Als je onic kun ctr er Ele put s: com E-mail Engel monitor van je eelden of foto’s eob vid internet versturen. hem aanzet kun je de g. din . hou ren de stu goe en n lat Ee Ergonomisch naar een ander r Een bescherming voo internet. In een ur. op rmu ek vuu gbo n da Ee n all Ee ew g Fir Weblo n rkomen dat vreemde schrijven. Anderen je computer om te voo weblog kun je verhalen en. rek inb reageren. in je computer kunnen kunnen op de verhalen stuurd wordt ver t da t op internet. Net zoals ich ina ber pag n nep Hoax Een Webpagina Eé boek. via e-mail. één bladzijde uit een r een andere naa ing computer waar heel wijz te ver gro n n Ee Hyperlink Webserver Ee liolink een op is mu de t an. Net zoals een bib webpagina. Als je me veel websites op sta en staan. je in een ast pijlt nk het ke ert boe l and vee l ver gaat staan theek waar hee ken. internet. Net zoals handje. Dan kun je klik Website Eén boek op t me je ee arm wa a mm gra nkast. pro ke n boe Ee r Messenge één boek in een n. Je kunt alleen kleteen programma op via ilen ma Eail bm anderen kunt kletse We de je in je adreslijst van met hotmail. sen met mensen die internet. Bijvoorbeeld e end bek e hel n Ee an. ina op internet, waar pag n Ee ne chi ma ek Messenger hebt sta Zo en door een zoekN. oek MS opz t ld: is bijvoorbee je websites kun en r hoe je ove els reg ven hre het programma te lat Nettiquette Ongesc woord in te typen en et. ern int op en rag je moet ged zoeken. op internet. Nickname Een bijnaam je die , elf jez atie over Privégegevens Inform

7


aar? w t e i n f o r zich anders Waa nsen doen

lf heel ar. Me iet alles wa jn. Iemand kan zichze en, n is t e rn zett Op inte t echt zi zelf online oe ze in he ’s van zich ok de to o fo voor dan h to ie o fo o e d oon op nteren, m rs se e re p p ie k d u f le ro atten? in je wel zeke e vakantie maar weet armee je dan zit te ch je tijdens d a ie w t. d is n d e n n k o a t o ech pers s of iem n dat je die ie d uit je kla n je zegge u iet echt. D k n Van ieman t, je e o n e k tm n t, o n e t k b jk t e li e h n t rn e eig het ech n van inte dan wie ze die je allee voordoen rs e d Personen n a jk nameli , maar kunnen zich t plaatsen op interne s ’s die je to p fo l lm zijn. e fi foto’s en l zeker. Ve a n a a k m n le e e k h re Iede t bete ent nooit ewerkt. Da jn weet je b zi t jn n zi ch , e n a ze a of en st an foto’s e t of in blad zijn. Het bewerken v n e g in in de kran d t ak uke oier gema , minder le dat ze mo oor andere kinderen v n k a o v o ’s t to rd o s vaker fo d filmpjes w e pesten. e st n n e r word kindere te ie d m o rd gebruikt. E uu n doorgest bewerkt e

Digitaal pe sten

Pesten is nooit leuk! Of het nu op het schoolplein gebeurt of via internet. Stel je voor dat je op school gepest wordt. Je komt thuis, zet je computer aan en krijgt ineens heel veel pestberichten via de e-mail of op je hyves. Of je krijgt pestberichten van mensen die je niet kent. De pester is eigenlijk heel laf en verschuilt zich achter zijn computer. In het echt durft de pester niet zo goed, maar op internet durft hij/zij wel te schelden en te pesten. Ga altijd naar je ouders of juf/meester toe. Zij kunnen je helpen om het pesten aan te pakken.

8


ICKS R T & S 10 TIP

1

Als je iets niet zou doen IRL (In Real Life), doe het dan ook niet in cyberspace.

2

Onthoud bij alles wat je online zet, dat ales wordt opgeslagen en terug te vinden is, ook al heb je het verwijderd.

3 Schrijf persoonlijke dingen alleen onder een nickname. 4 Zorg dat alleen je vrienden je profiel kunnen zien. Houd

er rekening mee dat je profielfoto en -naam voor iedereen zichtbaar is.

5

Zet geen gegevens of foto’s van anderen online, zonder dat ze jou toestemming hebben gegeven.

6

Accepteer alleen betrouwbare uitnodigingen van bekenden en check zo nu en dan je vriendenlijst. Hoort iedereen er nog bij?

7

Wees altijd vriendelijk en aardig! Door complimenten te geven, maak je jezelf meer geliefd!

8

Reageer snel op krabbels en berichtjes. Als je te lang wacht, kom je ongeinteresseerd en onvriendelijk over.

9

Negeer ruzies en scheldpartijen. Post geen gemene of lompe berichtjes. Veel mensen lezen mee. Het is slecht voor jouw imago en je kunt er last mee krijgen. Als je zelf wordt lastiggevallen, maak dan een schermafdruk als bewijs en ga naar een volwassene.

10 Vertrouw nooit iemand die je alleen via internet kent.

9


ik? Wie ben Persoonlijke gegevens betekent dat het informatie is die iets over jou zegt. Iets wat privÊ is ga je niet aan iedereen vertellen, je houdt het voor jezelf of deelt het met maar een aantal mensen die je echt vertrouwt. Het is dus niet handig om op internet zomaar je adres en telefoonnummer te geven. Dat doe je ook niet aan mensen op straat. Op internet hebben de meeste mensen een nickname. Dit is een bijnaam waarmee ze zich vaak anders voordoen dan ze zijn. Hiermee kun je je voordoen als een volwassene of andersom en dat kan voor veel problemen zorgen. Er zijn mensen op internet die net doen alsof ze een modellenbureau hebben. Ze vragen dan om foto’s van jezelf te mailen en zelfs om eens een afspraak te maken, omdat ze je als model willen hebben. Vaak is dit niet waar. Ga altijd met dit soort berichten naar je ouders en overleg met hen wat je moet doen. Wat vertel jij allemaal over jezelf online? Vertel je iemand in een chatbox hoe je echt heet, hoe oud je bent en naar welke school je gaat? Kijk eens op www.watchyourspace.nl en zie wat er aan gegevens van jou op internet staat.

10


LinkZ?! BUSP.nl Jongerenwerk De Boei voor advies en informatie over alles wat jou bezighoudt. Chat, mail, bel of kom langs! www.mijnprivacy.nl www.watchyourspace.nl www.chatinfo.nl www.nepwaarschuwingen.nl www.digibewust.nl www.steffie.nl www.nepwaarschuwingen.nl www.virusalert.nl

alles over privacy online wat staat er over jou op internet? tips waar je op moet letten als je gaat chatten hier vind je de meeste hoaxes informatie over veilig internetten uitleg hoe internet en e-mail werkt

11


............................................. :maaN


Lesbrief voorlichting Internet (Sinlooz?!)