Issuu on Google+

‫ده‌سه‌اڵتی هه‌رێم‌و‬ ‫دۆسیه‌ی که‌رکوک‬

‫زۆرینه‌ به‌ ئاشکرا‬ ‫پشتی کردووه‌ته‌‬ ‫ده‌سه‌اڵت‬

‫‪5‬‬

‫كۆمپانیای وشە هەفتانە دەریدەكات‬

‫جه‌وهه‌ر نامیق‬ ‫سیمبولێک بۆ‬ ‫‪11‬‬

‫بڕینی مینحه‌ی‬ ‫راگه‌یاندنه‌کان‬ ‫مووچه‌کانیان ناگرێته‌وه‌‬

‫گه‌نده‌ڵی‬

‫‪4‬‬

‫ژمارە (‪ )627‬سێشەممە ‪2011/3/29‬‬

‫رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی‬

‫نرخ (‪ )750‬دینار‬

‫‪www.rozhnama.net‬‬

‫سه‌رۆکـــی هه‌رێم سوێندەكـــەی شكاند‬

‫پرۆژە چاكـسازییەكەی بـارزانی‪ ،‬لـەالیەن حیزبەكـەیەوە پێشێل دەكـرێت‬ ‫رۆژن���ام���ە‪ :‬س���ەرۆك���ی ه��ەرێ��م��ی‬ ‫ك��وردس��ت��ان پ��اب��ەن��دن��ەب��وو ب��ەو‬ ‫سوێندەی (‪ )2‬جار لە بارەی یاسای‬ ‫خۆپیشاندانەوە خ��واردی ‌و وتی‪:‬‬ ‫"ئەگەر دەركەوت حكومەت‪ ،‬خەڵك‬ ‫لە ئەنجامدانی خۆپیشاندان قەدەغە‬ ‫بكات‪ ،‬بەخوا من ئیمزای خۆم لەم‬ ‫یاسایە دەكێشمەوە"‪.‬‬ ‫سەرۆكی هەرێمی كوردستان رۆژی‬ ‫‪ 2011/1/22‬لە كۆبوونەوەیەكدا‬ ‫لەگەڵ قوتابییان‌و خوێندكارانی‬ ‫زانكۆكانی هەرێمی كوردستان‬

‫لە ب��ارەی یاسای خۆپیشاندانەوە‬ ‫وت��ی‪" :‬موستەحیلە من یاسایەك‬ ‫ئیمزا بكەم خۆپیشاندان لە خەڵك‬ ‫ق��ەدەغ��ە ب��ك��ات‪ ،‬باشە م��ن چۆن‬ ‫وەاڵمی ویژدانی خۆم بدەمەوە"‪.‬‬ ‫دواب�����������ه‌دوای س���وێ���ن���دەك���ه‌ی‬ ‫ب��ارزان��ی��ش‪ ،‬پ��ارت��ی دیموكراتی‬ ‫ك��وردس��ت��ان‪ ،‬لەڕێگەی بەرپرسە‬ ‫حكومییەكانییەوە‪ ،‬رێگەنادات هیچ‬ ‫جۆرە خۆپیشاندانێك لە پایتەختدا‬ ‫بكرێت‪.‬‬ ‫فایەق تۆفیق‪ ،‬بریكاری وەزارەت��ی‬

‫ناوخۆی هه‌رێم ل��ەب��ارەی رێگریی‬ ‫لە خۆپیشاندانەكان بە رۆژنامەی‬ ‫راگەیاند‪" :‬بارودۆخی هەرێم باش‬ ‫نییە‪ ،‬بۆچی رێگە بە ئەنجامدانی‬ ‫خۆپیشاندان بدەین؟"‪.‬‬ ‫لەالیەكی دی��ک��ەوە ئ��ەو ب��ڕی��ارەی‬ ‫س��ەرۆك��ی ه��ەرێ��م وەك پ���رۆژەی‬ ‫چاكسازیی لە ن��ەورۆزدا رایگەیاند‪،‬‬ ‫پێش هەموو الیەنەكان لەالیەن‬ ‫حیزبەكەی خۆیەوە پێشێل دەكرێت‪.‬‬ ‫لە یەكێك لەو بڕگانەی لە نەخشە‬ ‫چاكسازییەكەدا هاتووە‪ ،‬ده‌ڵێت‪:‬‬

‫"بۆ هیچ حیزبێك نییە پەیوەندیی‬ ‫راس��ت��ەوخ��ۆ ل��ەگ��ەڵ دەوڵ��ەت��ێ��ك‬ ‫دروست بكات‪ ،‬پەیوەندیی لەگەڵ‬ ‫دەوڵەتەكان لە رێگەی حكومەتەوە‬ ‫دەب��ێ��ت"‪ ،‬ب���ەاڵم ئ��ەم پەیامەی‬ ‫بارزانی هەر زوو لەالیەن جێگری‬ ‫سەرۆكی پارتییەوە‪ ،‬پێشێلكراو لە‬ ‫ئێستادا نێچیرڤان ب��ارزان��ی‪ ،‬هیچ‬ ‫پۆستێكی حكومیی نییەو تەنیا‬ ‫جێگری سەرۆكی پارتییە‪ ،‬بەپێی‬ ‫ئەو پەیامەی بارزانیش بێت‪ ،‬بۆی‬ ‫نییە پەیوەندیی لەگەڵ دەوڵەتانی‬

‫دراوس���ێ‌‌و دەرەوەدا ببەستێت‪،‬‬ ‫یان تاوتوێی بكات‪ ،‬بەاڵم هەمان‬ ‫رۆژی ب�ڵاوب��وون��ەوەی پەیامەكەی‬ ‫ب��ارزان��ی‪ ،‬نێچیرڤان ب��ارزان��ی‪ ،‬لە‬ ‫رۆژنامەی تەرەفی توركییدا باسی‬ ‫ل��ە پ��ەی��وەن��دی��ی ن��ێ��وان ه��ەرێ �م‌و‬ ‫توركیا ك��ردو دوای پێنج رۆژیش‬ ‫لە باڵوكردنەوەی نەخشەڕێیەكەی‬ ‫س��ەرۆك��ی هەرێم بۆ چاكسازیی‪،‬‬ ‫وه‌ک نوێنه‌ری پارتی یاخود هه‌رێم‬ ‫سەردانی ئێرانی کرد‪.‬‬ ‫بۆ‪ ...‬ل‪2‬ـ‪3‬‬

‫پێنج پەرلەمانتاری‬ ‫یەكێتی‪ :‬دەبێت پارتی‌‬ ‫رێگە بە خۆپیشاندان‬ ‫بدات‬ ‫رۆژنامە‪ :‬ژمارەیەك پەرلەمانتاری‬ ‫یەكێتی لەگەڵ كۆمەڵێك مامۆستای‬ ‫زان��ك��ۆی س��ەاڵح��ەدی�ن‌و رۆشنبیر‌و‬ ‫ك��ەس��ای��ەت��ی��ی ش����اری ه��ەول��ێ��ر‪،‬‬ ‫ل��ە پەیامێكیاندا داوا دەك���ەن‪،‬‬ ‫ك��ە وەزارەت�����ی ن��اوخ��ۆ‌و پ��ارت�ی‌و‬ ‫دەسەاڵتەكەی‪ ،‬رێگە بەسەرەتایترین‬ ‫مافی هاواڵتییانی ش��اری هەولێر‬ ‫بدەن‪ ،‬كە خۆپیشاندانە‪.‬‬ ‫لەپەیامەكەدا كە زیاتر لە (‪)30‬‬ ‫كەسایەتیی سنووری هەولێر ئیمزایان‬ ‫ك��ردووە‪ ،‬ئاماژە بەوە دەك��ەن‪ ،‬كە‬ ‫پ��ارت��ی دی��م��وك��رات��ی ك��وردس��ت��ان‌و‬ ‫دە‌س��ەاڵت��داران��ی ش���اری هە‌ولێر‪،‬‬ ‫رێگە لە ئەنجامدانی خۆپیشاندان‬ ‫دەگ��رن‌و ئاماژە ب��ەوەش دەك��ەن‪،‬‬ ‫كە بە رێگاگرتنیان لە سازدانی‬ ‫‌خۆپشاندان‪ ‌،‬كارێكی "نایاسایی"‌و‬ ‫"نادە‌ستووریی" پە‌یڕە‌و دە‌كە‌ن‪.‬‬ ‫جگە لەچوار پەرلەمانتاری یەكێتی‬ ‫(د‪.‬دانا سەعید سۆفی‪ ،‬گۆران ئازاد‌‪،‬‬ ‫ش��ۆڕش مەجید‌‪ ،‬خەلیل عوسمان‬ ‫و د‪.‬س����ەروەر ع��ەب��دول��ڕەح��م��ان)‪،‬‬ ‫ژمارەیەك مامۆستای زانكۆ‪ ،‬لەوانە‪،‬‬ ‫رێبوار سیوەیلی‌‪ ،‬مەغدید سەپان‌‪،‬‬ ‫سلێمان ج��ەع��ف��ەر‌و ژم��ارەی��ەك‬ ‫كەسایەتیی تر ئیمزای ئەو پەیامەیان‬ ‫كردووە"‪.‬‬

‫گه‌رمیان ل ‌ه چاوه‌ڕوانیی‬ ‫ته‌قینه‌وه‌یه‌کی‬ ‫چاوه‌ڕواننه‌کراودا‬ ‫‪...‬ل‪18‬‬

‫ ‬ ‫دوێنێ‪ ،‬سه‌رای ئازادیی سلێمانی چله‌ی ماته‌مینی گێڕا بۆ شه‌هیدانی خۆپیشاندانه‌کان‬

‫فۆتۆ‪ :‬رۆژنامه‌‬

‫رێبوار سیوەیلی‪ :‬قوتابییه‌کی‬ ‫ كەموكورتییە گەورەكانی‬ ‫عه‌لی حه‌سه‌ن مه‌جید له‌ هه‌ولێره‌ بودجەی ئەمساڵی حكومەت ئاشكرادەكات‬

‫رۆژن���ام���ە‪ :‬رێ��ب��وار سیوەیلی‬ ‫مامۆستای زانكۆو رۆشنبیری‬ ‫ناسراو بەنیگەرانییەوە دەڕوانێتە‬ ‫ئەو گرتە ڤیدیۆییەی باڵوبووه‌تەوە‪،‬‬ ‫كە تێیدا دەزگایەكی ئەمنیی‬ ‫لەهەولێر لەبەرامبەر كەسێكدا‬ ‫ئەنجامیدەدەن‌و قۆندەرەی پێ‬ ‫ماچ دەكەن‪.‬‬ ‫رێبوار سیوەیلی دەڵێت‪" :‬ئەم‬ ‫گرتە ڤیدیۆییە پتر ل��ە هەر‬ ‫رووداوێكی دڵتەزێنی تر‌و پتر لە‬ ‫هەر بێڕێزییەك كە ماوەی مانگێك‬ ‫زیاترە بە خۆپیشاندەرانی شاری‬ ‫سلێمانی‌و شارەكانی تر دەكرێت‌‪،‬‬ ‫منی ه��ەژان�د‌و نەمتوانی دوای‬ ‫بینینی ئ��ەم گرتەیە‪ ،‬بیر لە‬ ‫مامۆستای شەقوەشێنان‪ ،‬عەلی‬ ‫حەسەن مەجید نەكەمەوە"‪.‬‬

‫وتیشی‪" :‬گ��وڕ‌وت��ی�ن‌و حیرس‌و‬ ‫چیڕبوونەوەیەك كە لە شەق‌و‬ ‫ل��ێ��دان‌و پ��ەالم��ارەك��ان��ی ئ��ەو‬ ‫ئەفسەرەدا بینیم‪ ،‬مامۆستاكەیم‬ ‫بیر دەخاتەوە‌و لە پشت هەموو‬ ‫پەالمارێكی بۆ سەر كەرامەتی‬ ‫ئ��ەو گەنجەی ش��اری هەولێر‪،‬‬ ‫ك��ەرام��ەت��ی گشت مرۆڤایەتی‬ ‫دەشكێنرا"‪.‬‬ ‫هەروەها دەشڵێت‪" :‬من دڵنیام‬ ‫سرووشتی ئەمجۆرە دەزگایانە‬ ‫شتی لەوە سەرسوڕهێنەرتریشی‬ ‫تێدا روودەدات‪ ،‬ب��ەاڵم تا ئەو‬ ‫ك��ات��ەی خ��ۆم��ان ئ��ەزم��وون��ی‬ ‫ناكەین‌و ناكەوێتە بەرچاومان‌و‬ ‫كاریگەرییمان تێناكات‪ ،‬ئێمەش‬ ‫بێدەنگین"‪.‬‬

‫وتاره‌ک ‌ه ل ‌ه ال‪22‬دا باڵوکراوه‌ته‌وه‌‬

‫رۆژنامە‪ :‬بەپێی بەدواداچوونێكی رۆژنامە‪،‬‬ ‫دەركەوتووە بودجەی خەمڵێنراوی هەرێم‬ ‫بۆ ساڵی (‪ )2011‬كە لەالیەن ئەنجومەنی‬ ‫وەزیرانەوە رەوانەی پەرلەمان كراوە‪ ،‬زۆر‬ ‫لەبودجەی پار خراپترە‪.‬‬ ‫لە ب��ودج��ەی پێشنیازكراوی ساڵی‬ ‫(‪)2011‬ی هەرێمی كوردستاندا كە لەالیەن‬ ‫حكومەتەوە ئاراستەی پەرلەمان كراوە‪،‬‬ ‫ب��ڕی (‪ )291‬ملیار دینار بۆ پ��رۆژەی‬ ‫پەرەپێدانی هەرسێ پارێزگاكەی هەرێمی‬ ‫كوردستان تەرخانكراوە‪ ،‬لەكاتێكدا بەپێی‬ ‫بودجەی ساڵی (‪)2011‬ی عێراق‪ ،‬بەشی‬ ‫هەرسێ پارێزگاكەی هەرێم لە بودجەی‬ ‫پەرەپێدانی هەرێم‌و پارێزگاكان‪)298( ،‬‬ ‫ملیار‌و (‪ )342‬ملیۆن دینارە‪.‬‬ ‫بەپێی پ���رۆژەی ب��ودج��ەش ه��ەردوو‬ ‫ئاسایشی سلێمانی‌و هەولێر بەهەمانشێوەی‬ ‫س���ااڵن���ی راب��������ردوو ب���ە دووب������ەش‌و‬

‫بەیەكنەگرتوویی میالكات‌و بودجەكانیان‬ ‫دانراوە‪ ،‬لەكاتێكدا بەپێی یاسای بودجەی‬ ‫ساڵی (‪ ،)2010‬دەب��وو لەماوەی شەش‬ ‫مانگی سەرەتای ساڵدا یەكیانبگرتایه‌تەوە‪.‬‬ ‫كۆی گشتیی ئەو پارەیەی بۆ (منح‪،‬‬ ‫المنافع االجتماعیە‪ ،‬مصروفات اخری‪،‬‬ ‫اع��ان��ات) ت��ەرخ��ان��ك��راوە‪ )1( ،‬ترلیۆن‌و‬ ‫(‪ )719‬ملیارو (‪ )686‬ملیۆن دیناره‌‪،‬‬ ‫ك��ە (‪)%12.33‬ی ب��ودج��ەی هەرێمی‬ ‫كوردستانی ب��ۆ ت��ەرخ��ان��ك��راوە‪ ،‬ك��ە بە‬ ‫وتەی ئەندامێكی لیژنەی دارایی‪ ،‬زۆرترین‬ ‫بەهەدەردانی سامانی گشتیی واڵت لەو‬ ‫بوارانەدایەو كەس زانیاریی لەسەر چۆنێتیی‬ ‫خەرجكردنی ئەو پارانە نییەو سااڵنەش لە‬ ‫(حساباتی خیتامی) بودجەی ساڵیشدا هیچ‬ ‫وردەكارییەك بە پەرلەمانتاران نادرێت‪.‬‬

‫یەكێتی و پارتی‬ ‫كێشەكانی هەرێم‬ ‫دەبەنە ئێران‬ ‫ش���ۆڕش خالید‪ :‬دوو هێزە‬ ‫ئیسالمییەكەی هەرێم (كۆمەڵ‌و‬ ‫یەكگرتوو)‪ ،‬كۆبوونەوەیان لەتاران‬ ‫رەت��ك��ردەوە كە بڕیاربوو لەگەڵ‬ ‫تاڵەبانی‌و نێچیرڤاندا ئه‌نجامبدرێت‪.‬‬ ‫بیالل سلێمان ئەندامی سەركردایەتی‬ ‫كۆمەڵی ئیسالمیی‪ ،‬بە رۆژنامەی‬ ‫وت‪ :‬كۆبوونەوەمان لەگەڵ تاڵەبانی‬ ‫و نێچیرڤان ب��ارزان��ی لەئێران‬ ‫رەتكردەوە كە لەالیەن بەرپرسانی‬ ‫كۆماری ئیسالمییەوە داوایەكی‬ ‫ل��ەوش��ێ��وەی��ەم��ان ب��ۆ هاتبوو بە‬ ‫ئامادەبوونی بەرپرسانی ئەو واڵتە"‪.‬‬ ‫وتیشی‪" :‬كۆبوونەوەكە تایبەت‬ ‫بوو بەقسەكردن لەسەر كێشەكانی‬ ‫ناوخۆی هەرێم‪ ،‬بەاڵم ئێمە وتمان‬ ‫كێشەكانی ناوخۆی هەرێم دەبێت‬ ‫لەناوخۆی هەرێمدا گفتوگۆیان‬ ‫لەسەر بكرێت‪ ،‬بۆیە رەتمانكردەوە"‪.‬‬ ‫س��ەاڵح��ەدی��ن ب��اب��ەك��ر‪،‬وت��ەب��ێ�ژ‌ی‬ ‫یەكگرتووی ئیسالمیی كوردستان‪ ،‬بە‬ ‫رۆژنامەی وت‪" :‬ئێمەش ئەنجامدانی‬ ‫ئەو كۆبوونەوەیەمان رەتكردەوە‌و‬ ‫پێمانباشبوو لەناوخۆی هەرێم‌و‬ ‫لەنێوان خۆماندا كۆبوونەوەكە‬ ‫ئەنجام بدرێت"‪.‬‬ ‫بۆ‪ ...‬ل‪2‬‬

‫"رۆژنامه‌" هۆکاری‬ ‫قه‌یران ‌ه ئیدارییه‌که‌ی‬ ‫که‌رکوک ئاشکرا ده‌کات‬ ‫‪...‬ل‪10‬‬

‫ل ‌ه ساڵێکدا (‪)290‬ملیار‬ ‫دینار وه‌ک ده‌رماڵه‌یه‌کی‬ ‫"گوماناویی" ته‌رخانده‌کرێت‬

‫‪...‬ل‪14‬‬

‫وردەكاریی لە ‪...‬ل‪15‬دایه‌‬

‫مه‌سقه‌تی‪ :‬له‌ کوردستان ترسی دروستبوونی ده‌وڵه‌تی پۆلیسیی هه‌یه‌‬

‫‪13‬‬


‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫‪www.rozhnama.net‬‬

‫‪hewal.rozhnama@gmail.com‬‬

‫كاتێك سەرۆكی هەرێم قسە دەكات‪ ،‬بۆ خەڵك‌و چاودێران ئاسان نییە گوتاری حیزبیی سەرۆكی هەرێم لە گوتاری رەسمیی‬ ‫ت لەو چركەساتەدا بەناوی حیزبەوە قسە دەكات‪ ،‬یان وەك سەرۆكی هەرێم‬ ‫هەرێم جیابكەنەوە‪ ،‬بگرە خۆیشی نازانێ ‌‬

‫سەرۆكی هەرێم پابەند نەبوو بە سوێندەكەیەوە‬ ‫بارزانی‪« :‬ئەگەر دەركەوت دەسەاڵت خەڵك لە ئەنجامدانی خۆپیشاندان قەدەغە بكات‬ ‫بەخوا من ئیمزای خۆم لەم یاسایە دەكێشمەوە»‬ ‫راپ��رتی‪ :‬ئەلەند مەحوی‬

‫ئەو لێكۆڵەرە سیاسییە جەخت‬ ‫لەوە دەكاتەوە؛ تێكەاڵوكردنی رۆڵ‬ ‫(دەور)ه‌ك������ان‪ ،‬ئ��ەم��ە كێشەیەكی‬ ‫بەردەوامە لە دەركەوتنی سەرۆكی‬ ‫هەرێم لە بۆنە حیزبیی‌و رەسمییەكاندا‪،‬‬ ‫هەڵبەتە ئ��ەم كێشەیە تەنیا لە‬ ‫رەه��ەن��دی گوتار‌و راگەیاندنەكانی‬ ‫سەرۆكی هەرێمدا دەرناكەوێت‪ ،‬بەڵكو‬ ‫لە كوردستان كێشەیەكی جدیی لە‬ ‫بیناسازیی پەیوەندییەكانی حیزب‬ ‫بە دەوڵەتەوەیە‪ .‬كە نەك هەر بە‬ ‫شێوەیەكی ترسناك ل��ە ی��ەك��ەوە‬ ‫نزیكن‪ ،‬بەڵكو بگرە وەك خوێن‌و‬ ‫گۆشت تێكەاڵوی یەكترن‪.‬‬ ‫لەگەڵ ئەوەی سەرۆكی هەرێمی‬ ‫ك��وردس��ت��ان پ��اب��ەن��د ن��ەب��ووە بەو‬ ‫سوێندەیەوە كە لەبەردەم كۆمەڵێك‬

‫‪...........................................................‬‬

‫س��ەرۆك��ی هەرێمی كوردستان‬ ‫پابەند نەبوو ب��ەو سوێندەی (‪)2‬‬ ‫جار لەبارەی یاسای خۆپیشاندانەوە‬ ‫خ��واردی‌و وت��ی‪« :‬ئەگەر دەرك��ەوت‬ ‫حكومەت خ��ەڵ��ك ل��ە ئەنجامدانی‬ ‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان ق���ەدەغ���ە ب��ك��ات‪،‬‬ ‫بەخوا من ئیمزای خۆم لەم یاسایە‬ ‫دەكێشمەوە»‪.‬‬ ‫سەرۆكی هەرێمی كوردستان رۆژی‬ ‫‪ 2011/1/22‬لە كۆبوونەوەیەكدا لەگەڵ‬ ‫قوتابییان‌و خوێندكارانی زانكۆكانی‬ ‫هەرێمی كوردستان لە بارەی یاسای‬ ‫خۆپیشاندانەوە وتی‪« :‬موستەحیلە‬ ‫من یاسایەك ئیمزا بكەم خۆپیشاندان‬

‫سەرۆكی هەرێم‬

‫له‌پارێزگای هه‌ولێر‬

‫قسەكانی پێشووی‬

‫رێگا ب ‌ه ئه‌نجامدانی‬

‫خۆی بیردەچێتەوە‬

‫خۆپیشاندان ناده‌ین‬ ‫لە خەڵك قەدەغە بكات‪ ،‬باشە من‬ ‫چۆن وەاڵمی ویژدانی خۆم بدەمەوە»‪.‬‬ ‫بارزانی‪ ،‬هەر لەو كۆبوونەوەیەدا‌و‬ ‫ل��ەب��ەردەم قوتابییانی زانكۆكانی‬ ‫هەرێمی كوردستاندا سوێندی خوارد؛‬ ‫«ئەگەر دەرك���ەوت حكومەت‪ ،‬یان‬ ‫دەس���ەاڵت خەڵك ل��ە ئەنجامدانی‬ ‫خۆپیشاندان قەدەغە بكات‪ ،‬بەخوا من‬ ‫ئامادەم لەگەڵ ئەو كەسانە بچمە سەر‬ ‫شەقام‌و خۆپیشاندان ئەنجام بدەم»‪.‬‬ ‫س��ەرۆك��ی هەرێمی كوردستان‬ ‫هەر لەو كۆبوونەوەیەدا دووپاتیشی‬ ‫كردەوە؛ «ئەگەر دەركەوت حكومەت‪،‬‬ ‫یان دەسەاڵت خەڵك لە ئەنجامدانی‬ ‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان ق���ەدەغ���ە ب��ك��ات‪،‬‬ ‫بەخوا من ئیمزای خۆم لەم یاسایە‬ ‫دەكێشمەوە»‪.‬‬ ‫سوێندخواردنەكانی ب��ارزان��ی‪،‬‬ ‫لەكاتێكدایە كە پارتی دیموكراتی‬ ‫ك��وردس��ت��ان ل��ە رێ��گ��ەی بەرپرسە‬ ‫حكومییەكانییەوە رێگەنادات هیچ‬ ‫جۆرە خۆپیشاندانێك لە پایتەختدا‬ ‫بكرێت‪ ،‬خۆپیشاندان بە هەر ناوێك‌و‬ ‫بۆ ه��ەر مەبەستێك بێت‪ ،‬لەالیەن‬ ‫ئیدارەی شارەكەوە رەتدەكرێتەوە‪.‬‬ ‫رووداوەكـــانـــی‬ ‫لــــــەدوای‬ ‫(‪)17‬ی شوباتەوە‪ ،‬لە شاری هەولێر‬ ‫چەندینجار ه��ەوڵ��ی خۆپیشاندان‬ ‫دراوە‪ ،‬بەاڵم دەسەاڵت لەو پارێزگایەو‬ ‫بە تایبەت لەناو شاری هەولێر رێگە‬ ‫بەخۆپیشاندان ناداو بە ناڕاستەوخۆ‬ ‫ب��اری نائاسایی راگ��ەی��ان��دووە‪ ،‬لە‬ ‫ماوەی رابروودشدا‪ ،‬چەندین داواكاریی‬ ‫بۆ خۆپیشاندان لە ش��اری هەولێر‬ ‫پێشكەش بە لیژنەی ئەمنیی شاری‬ ‫هەولێر كراوە‪ ،‬بەاڵم رەتكراونەتەوە‪.‬‬ ‫ف���ای���ەق ت��ۆف��ی��ق‪ ،‬ب��ری��ك��اری‬

‫وەزارەتی ناوخۆی حكومەتی هەرێمی‬ ‫كوردستان‪ ،‬لە ب��ارەی رێگریی لە‬ ‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان��ەك��ان ب��ە رۆژن��ام��ەی‬ ‫راگەیاند‪« :‬ب��ارودۆخ��ی هەرێم باش‬ ‫نییە‪ ،‬بۆچی رێگە بە ئەنجامدانی‬ ‫خۆپیشاندان بدەین‪ ،‬هەروەها بۆچی‬ ‫لەپەنای ئەمەوە شتی تر بكرێت»‪،‬‬ ‫بریكاری وەزارەت��ی ناوخۆ‪ ،‬وتیشی‪:‬‬ ‫«پێم باشە خۆپیشاندان نەبێت لەم‬ ‫بارودۆخەدا»‪.‬‬ ‫پێشتریش وەزارەت���ی ناوخۆی‬ ‫ح��ك��وم��ەت��ی ه��ەرێ��م��ی ك��وردس��ت��ان‬ ‫دەسەاڵتی مۆڵەتی خۆپیشاندانی لە‬ ‫پارێزگاری هەولێر سەندەوە‌و سپاردی‬ ‫بە لیژنەیەكی ئەمنیی لە هەولێر‪.‬‬ ‫ك��اروان ساڵح‪ ،‬ئەندامی لیژنەی‬

‫پارێزگار سەرۆكی یەكەی ئیدارییەو‬ ‫هەولێریش وەك��و هەموو شارەكانی‬ ‫تری كوردستان پارێزگایەو دەسەاڵتی‬ ‫مۆڵەتی خۆپیشاندان الی سەرۆكی‬ ‫یەكەی ئیدارییە‪ ،‬كە پارێزگارە»‪.‬‬ ‫د‪.‬ب��وره��ان یاسین‪ ،‬لێكۆڵەری‬ ‫سیاسیی لەبارەی ئەو هەڵسوكەوتانەی‬ ‫سەرۆكی هەرێمەوە‪ ،‬رەخنەی توندی‬ ‫لێدەگرێت‌و پێیوایە‪ :‬كاتێك سەرۆكی‬ ‫هەرێم قسە دەك��ات‪ ،‬ن��ەك ه��ەر بۆ‬ ‫خ��ەڵ �ك‌و چ���اودێ���ران ئ��اس��ان نییە‬ ‫گوتاری حیزبیی سەرۆكی هەرێم لە‬ ‫گوتاری رەسمیی هەرێم جیابكەنەوە‪،‬‬ ‫بەڵكو بگرە خۆیشی نازانێت‌ ئایا لەو‬ ‫چركەساتەی قسە دەك��ات بەناوی‬ ‫حیزبەوە قسە دەك���ات‪ ،‬ی��ان وەك‬

‫وەرگرتنەوەی مۆڵەتی خۆپیشاندان‬ ‫لە پارێزگاری هەولێر‪،‬‬ ‫پێشێلكاریی یاسای خۆپیشاندانە‌‬ ‫ناوخۆ لە پەرلەمانی كوردستان بە‬ ‫رۆژنامەی راگەیاند‪« :‬وەرگرتنەوەی‬ ‫مۆڵەتی خۆپیشاندان لە پارێزگاری‬ ‫هەولێر‪ ،‬پێشێلكاریی یاسای رێكخستنی‬ ‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان �ە‌و ل��ە ی��اس��اك��ەش��دا‬ ‫ن��ەه��ات��ووە ك��ە هەولێر پایتەختەو‬ ‫دەب��ێ��ت دەس��ەاڵت��ی م��ۆڵ��ەت��دان بە‬ ‫خۆپیشاندان بخرێتەوە دەستی وەزیر‪،‬‬

‫سەرۆكی هەرێم‪ .‬ئ��ەوەی زیاتریش‬ ‫جێگەی نیگەرانییە ئ��ەوەی��ە‪ ،‬كە‬ ‫سەرۆكی هەرێم خۆی بە ئاگاییەوە‬ ‫لەكاتی دەرك��ەوت��ن‌و قسەكردنیدا‬ ‫ئەو ناڕوونییە لە رۆڵەكانی خۆیدا‬ ‫بەرجەستە دەك���ات ب��ە مەبەستی‬ ‫بەكارهێنانی پێگەی خ��ۆی وەك‬ ‫سەرۆكی هەرێم لە خزمەت حیزبدا‪.‬‬

‫ل��ە ق��وت��اب��ی��ی��ان و خ��وێ��ن��دك��اران��ی‬ ‫زانكۆكانی هەرێمی كوردستاندا‬ ‫خ�����واردی‪ ،‬ل��ە ه��ەم��ان��ك��ات��دا هیچ‬ ‫ئیجرائاتێكیشی نەكردووە لەگەڵ ئەو‬ ‫بەرپرسانەی رێگربوون لە ئەنجامدانی‬ ‫خۆپیشاندان‪.‬‬ ‫د‪.‬ب���وره���ان ی��اس��ی��ن‪ ،‬ئ��ام��اژە‬ ‫ب��ەوەش دەك��ات؛ سەرۆكی هەرێم‪،‬‬ ‫كاتێك قسەیەك دەكات‪ ،‬بەاڵم دوای‬ ‫م��اوەی��ەك��ی ك���ورت لێی پەشیمان‬ ‫دەب��ێ��ت��ەوە‪ ،‬ی��ان ئەسڵەن بیریشی‬ ‫دەچێت كە پێشتر چی وتووە‪ ،‬مانای‬ ‫ئەوەیە كە هیچ حسابێك بۆ دەنگدەر‌و‬ ‫هاونیشتمانییان ناكات‪ :‬ئەو دەزانێت‌‬ ‫پێشتر بۆی چووەتە سەر‪ ،‬مانای وایە‬ ‫ئێستاش‌و دواتریش هەر بۆی دەچێتە‬ ‫سەر‪.‬‬ ‫لەالیەكی تریشەوە‪ ،‬سەرۆكی‬ ‫ه��ەرێ��م��ی ك��وردس��ت��ان ل��ە مانگی‬ ‫راب��ردوودا سەردانی واڵتی ئیتاڵیای‬ ‫كردو لە لێدوانێكیدا بۆ ئاژانسێكی‬ ‫ئیتاڵیی رایگەیاند‪« :‬ئەگەر (‪)50‬‬ ‫ه��ەزار كەس منیان بە دڵ نەبێت‪،‬‬ ‫دەس��ت��ل��ەك��اردەك��ێ��ش��م��ەوە‪ ،‬ب��ەاڵم‬ ‫ئەمجارەش دوای كۆكردنەوەی (‪)50‬‬ ‫هەزار ئیمزا بۆ دەستلەكاركێشانەوەی‬ ‫سەرۆكی هەرێمی كوردستان‪ ،‬پابەند‬ ‫نەبوو بە قسەكانییەوە»‪.‬‬ ‫ئەو لێكۆڵەرە سیاسییە بڕوای‬ ‫وای��ە‪ :‬ئ��ەو س���ەرۆك‌و سەركردانەی‬ ‫حیساب بۆ گوێگرەكانیان ناكەن‌و‬ ‫ه��ەر رۆژێ���ك ب��ە ه��ەوەس��ی خۆیان‬ ‫شتێك دەڵێن‌و لە قسەكانی دوێنێیان‬ ‫پەشیمان دەبنەوە‪ ،‬دوو جار حیساب بۆ‬ ‫مێژوو ناكەن‪ :‬یەكێكیان‪ ،‬ئەو مێژووەی‬ ‫كە گ��وزەراوە‌و ئەوی تریشیان‪ ،‬ئەو‬ ‫مێژووەی دەنووسرێتەوە‪.‬‬

‫عەدنان عوسمان*‬

‫بۆ كۆچی ناوادەی كاك جەوهەر‬ ‫مرۆڤە گەورەكان بەپێوە دەم��رن‪ ،‬چونكە بیرو راو‬ ‫تێكۆشان‌و هەوڵ‌و ماندووبوونیان لە شاڕێی خەباتی گەلەكەیاندا‬ ‫هاوڕا‌و هاوسەفەریان دەبێت‪ .‬كەمن ئەو كەسانەی مردنیان‬ ‫دەبێتە خەمناكییەكی نیشتمانیی‌و ئازارێكی نەتەوەیی‪ .‬كاك‬ ‫جەوهەر‪ ،‬كێوێك بوو لە شەهامەت‪ ،‬لە ئیرادە‪ ،‬لە وزەو توانا‪،‬‬ ‫لە دڵسۆزیی‌و خەمخۆریی بۆ گەلەكەی‪ ،‬بۆیەش میللەتێك لە‬ ‫خەم‌و پەژارەدایە بۆ كۆچی هەتاهەتایی ئەم جوامێرە‪.‬‬ ‫ساتەوەختی مەرگی كاك جەوهەر‪ ،‬هاوكاتە لەگەڵ‬ ‫تەنگەژەیەكی سیاسیی ق��وڵ كە سەرتاپای هەرێمی‬ ‫گرتووەتەوە‪ ،‬قەیرانێك ئەگەر بە حیكمەت‌و بەرپرسیارێتی‌و‬ ‫تێفكرینێكی ورد مامەڵەی لەگەڵ نەكەین‌و درك بە‬ ‫هەستیارییەكەی‌و رێوشوێن‌و میكانیزمی گونجاو بۆ‬ ‫چارەسەری دەستنیشان نەكەین‪ ،‬ئەوا هەرێم‌و نیشتمانەكەمان‬ ‫بەرەو ئاقارێكی مەترسیدار دەبات‪ ،‬هەر بۆیەش كاك جەوهەر‬ ‫لەم سااڵنەی دواییدا‌و پاش دووركەوتنەوەی یەكجارەكی لە‬ ‫پلەو پایەی حیزبیی‌و حكومیی‪ ،‬خۆی بۆ روونكردنەوەی‬ ‫ئەو كێشانە تەرخانكرد‌و بە ئەزموون‌و وردبینی‌و لێهاتوویی‬ ‫خۆی‪ ،‬پەنجەی دەخستە سەر كێشە بنەڕەتییەكان‌و لە‬ ‫هەوڵی دیاریكردنی میكانیزم بوو بۆ ئەو مەسەالنە‪ .‬كاك‬ ‫جەوهەر نامیق‪ ،‬وەك رەخنەگرێكی بوێر‪ ،‬سیاسەتمەدارێكی‬ ‫بە ئەزموون‪ ،‬رۆشنبیرێكی بەرپرس‪ ،‬سەركردەیەكی خەمخۆر‪،‬‬ ‫پێشمەرگەیەكی تێكۆشەر‌و نیشتمانویست‪ ،‬بە وریاییەوە‬ ‫مامەڵەی لەگەڵ كێشە سیاسییەكانی هەرێم دەك��رد‌و لە‬ ‫نووسین‌و چاوپێكەوتنەكانیدا‪ ،‬ئازایانە دەستی دەخستە‬ ‫سەر برینەكان‪ ،‬هاواڵتییانی لە مەترسی‌و پێشهاتەكان‪ ،‬چ‬ ‫لە ناوەوەی هەرێم‌و چ لە پەیوەندیی هەرێم‌و خۆی گوتەنی‬ ‫ال(عێراقی) نوێدا هوشیاردەكردەوە‪ ،‬رەخنەی لە سیستمی‬ ‫حوكمڕانیی هەرێم بە ئاقاری باشكردن‌و چاكسازییدا دەگرت‪.‬‬ ‫هەوڵ‌و نووسین‌و كارەكانی كاك جەوهەر لەم سااڵنەی‬ ‫دواییدا‪ ،‬رۆڵێكی گەورەیان هەبوو لە شكڵگرتن‌و بەهێزبوونی‬ ‫بەرەیەكی رەخنەگرانەی گۆڕانخواز لەسەرتاسەری هەرێمدا‪.‬‬ ‫رۆڵی كاك جەوهەر‌و رۆشنبیران‌و كەسایەتییە سیاسییەكان‬ ‫لە هەر پێگەیەكی سیاسییەوە هاتبن‪ ،‬رۆڵی گەورەی گێڕا‬ ‫لە زەمینەسازیی هاتنە مەیدانی جواڵنەوە ریفۆرمخواز‌و‬ ‫چاكسازیخوازەكان‪ .‬بە دڵنیاییەوە‪ ،‬كاك جەوهەر یەكێكە لە‬ ‫ئەندازیارە چاالك‌و بە ئیرادەو ئازاكانی كاروانی گۆڕانسازیی‬ ‫لە هەرێمدا‪ ،‬لەپێناو كوردستانێكی گەشەكردووی مۆدێرنی‬ ‫دوور لە گەندەڵیی‌و ناعەدالەتی‌و بێسیستمی‪ ،‬پشت‌وپەنایەكی‬ ‫گەورەو دڵفراوانی ئازادیخوازان‌و رۆژنامەنووسان‌و رۆشنبیران‬ ‫بوو‪.‬‬ ‫كاك جەوهەر‪ ،‬بە چاودێریكردنی بەردەوامی بۆ رەوشی‬ ‫سیاسیی‪ ،‬بۆ پەیوەندیی هێزە سیاسییەكان‪ ،‬بۆ كاركردنی‬ ‫فراكسیۆنەكانی پەرلەمان‌و بەتایبەت رۆڵی ئۆپۆزسیۆن لەنێو‬ ‫پەرلەماندا‪ ،‬بە پەیوەندییە بەرین‌و فراوانەكانی لەگەڵ نوخبە‬ ‫سیاسییەكانی هەرێم‪ ،‬هەمیشە لە هەوڵی خ��لقاندنی كەش‌و‬ ‫هوایەكی ئارام‌و ئاشتییانەی دوور لە توندوتیژیی‌و زمانی زبر‌و‬ ‫یەكترسڕینەوە بوو لەپێناو گۆڕینی واقیعی سیاسیی هەرێم‬ ‫بەرەو كۆمەڵگایەكی مۆدێرن‌و پێشكەوتوو‌و بەهێز‪.‬‬ ‫ساتەوەختی مەرگی كاك جەوهەر هاوكاتە لەگەڵ‬ ‫بارودۆخە نوێكەی هەرێمدا‪ ،‬سااڵنێك ئەم پیاوە گەورەیە‬ ‫لە هەوڵی چاكسازییدا بوو‪ ،‬وا ئێستا واقیعی كوردستان‬ ‫پێی ناوەتە قۆناغێك كە پێویستە هەموو الیەك بە وریایی‌و‬ ‫هەستی بەرپرسیارێتییەوە بنواڕنە ئەركەكانی قۆناغەكەو‬ ‫لەگەڵ مەنتقی سەردەم‌و پێداویستییەكانیدا بگونجێن‪ .‬مەرگی‬ ‫كاك جەوهەر لەم كاتەدا‪ ،‬بە دڵنیاییەوە زەرەرێكی گەورە بە‬ ‫رەوتی ریفۆرمی راستەقینە لە هەرێمدا دەدات‪ ،‬بەاڵم پێویستە‬ ‫ساتەوەختی كۆچی ئەم جوامێرە‪ ،‬بكەینە بنەمایەك‌و‬ ‫دەروازەی���ەك بۆ هەوڵی لەیەك تێگەیشتن‌و هەنگاونانی‬ ‫جدیی‌و راستەقینە لەپێناو دژایەتیی گەندەڵی‌و بێسیستمی‌و‬ ‫ناعەدالەتیدا‪ ،‬دەكرێت سەرەتایەك بێت بۆ كۆبوونەوە لەسەر‬ ‫سفرەی بەدیهێنانی خەونی شەهیدان‌و ئەنفالكراوەكان‌و‬ ‫نەوەكانی ئەم میللەتەدا‪ .‬داننان بە رەوایەتیی خۆپیشاندان‌و‬ ‫داخوازییە رەواكانیان‌و جێبەجێكردنی داواكارییە هەنووكەیی‌و‬ ‫بنەڕەتییەكانی خۆپیشاندەرانی كوردستان كە لەالیەن‬ ‫پەرلەمانی كوردستانیشەوە خۆشبەختانە پەسەند‬ ‫كراوە‌و خۆنەدزینەوە لە سەلماندنی مافە سەرەتاییەكانی‬ ‫خەڵك‌و دەستكردن بە پرۆسەیەكی نیشتمانیی گەورە‬ ‫لەپێناو چاكسازیی لەسەرجەم كایە سیاسیی‌و ئابووریی‌و‬ ‫كۆمەاڵیەتی‌و ستراتیژییەكانی هەرێمدا‪ ،‬گەورەترین خەاڵت‌و‬ ‫وەفاداریی دەبێت بۆ یاد‌و خەبات‌و ماندوبوونی دڵسۆزانی‬ ‫وەك كاك جەوهەر‪.‬‬ ‫دەبا لەم ساتەوەختە خەمناكەدا‪ ،‬هەموومان بە گیانی‬ ‫نیشتمانیی‌و پەرپرسیارێتییەوە سەیری پێداویستییەكانی‬ ‫ئەم قۆناغەی میللەتەكەمان بكەین‌و پێكەوە بە خەباتی‬ ‫مەدەنییانەو ئاشتیخوازانە كوردستانەكەمان بەرەو ئارامگەی‬ ‫پێشكەوتن‌و خۆشبەختی ببەین‌و چاكسازیی لە خەون‌و‬ ‫بیرۆكەوە بكەینە واقیعێكی هەستپێكراو‪.‬‬ ‫ساڵو لە روح��ی گ��ەورە‌و ئیرادەی پۆاڵئاسای كاكە‬ ‫جەوهەر‪.‬‬ ‫* ئەمە دەقی ئەو وتارەیە كە لە مەراسیمی‬ ‫بەخاكسپاردنی كاك جەوهەر نامیقدا‪،‬‬ ‫بە ناوی بزووتنەوەی گۆڕانەوە خوێندمەوە‪.‬‬


‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫‪hewal.rozhnama@gmail.com‬‬

‫دەسەاڵتی هەرێم وەاڵمی رێكخراوێكی نێودەوڵەتی ناداتەوە‬ ‫رۆژنامە‪ :‬دوای ئەوەی رێكخراوی‬ ‫نێودەوڵەتیی پەیامنێرانی بێسنوور‪،‬‬ ‫رەخنەی لە دەس��ەاڵت گرت لەسەر‬ ‫دۆخ��ی رۆژنامەنووسانی هەرێم‪ ،‬لە‬ ‫چاوپێكەوتنێكی رۆژنامەدا‪ ،‬سۆزیگ‬ ‫دۆلێت لە بەشی خۆرهەاڵتی ناوەڕاست‌و‬

‫پەرلەمانتارێك‪ :‬لە هەولێر‬ ‫ئیرهاب بەردەوامە‬ ‫بەرزان عەلی حەمە‬

‫رۆژنامەدا باڵودەكرێتەوە‪ ،‬دۆلێت باس‬ ‫لەوە دەكات كە لەگەڵ نوێنەری هەرێم‬ ‫لە فەرەنسا كۆبوونەتەوەو نیگەرانیی‬ ‫خۆیان پێڕاگەیاندووە‪ .‬ئەو بەرپرسەی‬ ‫پەیامنێرانی بێسنوور‪ ،‬رەخنەی‬ ‫ل��ەو لێكۆڵینەوانە گ��رت كە لەسەر‬

‫ب��اك��ووری ئەفریقای رێكخراوەكە‪،‬‬ ‫ئەوەی راگەیاند‪« :‬هیچ وەاڵمێكیان‬ ‫ن��ەدراوەت��ەوەو ئامادەین هەنگاوی‬ ‫دیكەش بگرینەبەر بۆ فشارخستنە‬ ‫س���ەر دەس���ەاڵت���ی ه���ەرێ���م»‪ .‬ل��ەو‬ ‫چاوپێكەوتنەدا كە لە ژمارەی داهاتووی‬

‫پرۆژە چاكسازییەكەی بارزانی‪ ،‬لەالیەن حیزبەكەیەوە پێشێلكرا‬

‫رۆژنامە‬

‫‪....................................................‬‬

‫‪.........................................‬‬

‫هێرشكردنە سەر مامۆستایانی‬ ‫ئاینیی‌و چ��اوس��وورك��ردن��ەوە لە‬ ‫رۆژن��ام��ەن��ووس��ان‌و هەڕەشەكردن‬ ‫ل��ە ئ��ەن��ج��ام��دان��ی ك��ۆب��وون��ەوەی‬ ‫ج��ەم��اوەری��ی‪ ،‬رووداوەك���ان���ی ئەم‬ ‫هەفتەیەی ش��اری هەولێر بوون‌و‬ ‫ئەندامێكی پەرلەمانی كوردستانیش‪،‬‬ ‫ئاماژە بەوە دەكات‪ ،‬كە لەهەولێر‬ ‫ب�����ەردەوام خ��ەڵ��ك پ��ەی��وەن��دی��ی‬ ‫پێوەدەكات‌و سكااڵی ئەو هەڕەشەو‬ ‫گوڕەشانەی لەال دەكەن‪.‬‬ ‫كاروان ساڵح‪ ،‬ئەندامی لیژنەی‬ ‫ناوخۆ لە پەرلەمانی كوردستان‪،‬‬ ‫لە لێدوانێكیدا بۆ رۆژنامە وتی‪:‬‬ ‫«پەیوەندیمان لەگەڵ پارێزگار‌و‬ ‫الی��ەن��ە ب��ەرپ��رس��ەك��ان ك���ردووەو‬ ‫ل��ەه��ەم��وو ئ��ەو پێشێلكارییانە‬ ‫ئاگادارمان ك��ردوون��ەت��ەوە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ب����ەداخ����ەوە‪ ،‬ئ��ی��ره��اب��ەك��ە ه��ەر‬ ‫بەردەوامە»‪.‬‬ ‫ئەو ئەندامەی لیژنەی ناوخۆ‪،‬‬ ‫وتیشی‪« :‬كۆمەڵێك مامۆستای‬ ‫ناوچەی خۆشناوەتی پەیوەندییان‬ ‫پێوەكردووم‌و لەبەرئەوەی لە هەولێر‬ ‫رێگەیان پێنادەن‪ ،‬بەنیازن بێنە‬ ‫س��ەرای ئازادیی سلێمانی‌و لەوێ‬ ‫ناڕەزایی خۆیان دەرببڕن»‪.‬‬

‫ئەو بڕیارەی سەرۆكی هەرێم‬ ‫وەك پرۆژەی چاكسازیی رایگەیاند‪،‬‬ ‫پێش هەموو الیەنەكان لەالیەن‬ ‫حیزبەكەی خۆیەوە پێشێلدەكرێت‪.‬‬ ‫لە چوارچێوەی كاردانەوەی‬ ‫دەس�����ەاڵت ب��ۆ خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان��ە‬ ‫بەردەوامەكەی خەڵكی كوردستان‪،‬‬ ‫مەسعود بارزانی‪ ،‬سەرۆكی هەرێمی‬ ‫كوردستان رۆژی (‪)20‬ی ئەم مانگە‬ ‫پەیامێكی راگه‌یاند‪ ،‬تێیدا نەخشە‬ ‫رێگەیەكی چاكسازیی بۆ هەرێم‬ ‫خستە روو‪ ،‬كە لە یەكێك لەو‬ ‫بڕگانەی لە نەخشە چاكسازییەكەدا‬ ‫هاتووە‪« :‬بۆ هیچ حیزبێك نییە‬ ‫پەیوەندیی راس��ت��ەوخ��ۆ لەگەڵ‬ ‫دەوڵ���ەت���ێ���ك دروس�����ت ب��ك��ات‪،‬‬ ‫پەیوەندیی لەگەڵ دەوڵەتەكان لە‬ ‫رێگەی حكومەتەوە دەبێت‪ ،‬حیزب‬ ‫تەنیا دەتوانێت پەیوەندیی لەگەڵ‬ ‫حیزب دروست بكات»‪ ،‬بەاڵم ئەم‬ ‫پەیامەی بارزانی هەرزوو لە الیەن‬ ‫نێچیرڤان ب��ارزان��ی‪ ،‬جێگرییەوە‬ ‫پێشێلكرا‪.‬‬ ‫لە ئێستادا نێچیرڤان بارزانی‪،‬‬ ‫هیچ پۆستێكی حكومیی نییەو‬ ‫تەنیا جێگری س��ەرۆك��ی پارتی‬ ‫دیموكراتی كوردستانە‪ ،‬بەپێی ئەو‬ ‫پەیامەی بارزانیش بێت‪ ،‬بۆی نییە‬

‫پێشوازی سه‌رۆکی ئێران ل ‌ه نێچیرڤان بارزانی‪ ،‬رۆژی ‪ 2011/3/27‬‬ ‫پەیوەندییەكان لەگەڵ دەوڵەتانی‬ ‫دراوس���ێ‌‌و دەرەوەدا ببەستێت‪،‬‬ ‫یان تاوتوێی بكات‪ ،‬بەاڵم هەمان‬ ‫رۆژی باڵوبوونەوەی پەیامەكەی‬ ‫ب��ارزان��ی‪ ،‬نێچیرڤان ب��ارزان��ی‪ ،‬لە‬ ‫رۆژنامەی تەرەفی توركییدا باس لە‬ ‫پەیوەندیی نێوان هەرێم و توركیاو‬ ‫كێشەی ك��ورد لە توركیاو رۆڵی‬ ‫پەكەكەو چۆنیەتی چارەسەری‬ ‫كێشەكە دەكات‪ ،‬لەو چاوپێكەوتنەدا‬ ‫نێچیرڤان بارزانی‪ ،‬هەنگاوەكانی‬

‫رۆژنامە‬

‫پەرلەمانتارێكی گ��ۆڕان بۆ‬ ‫رای گشتیی ئاشكرا دەك���ات‪،‬‬ ‫ك��ە فراكسیۆنەكەیان ل��ەم��اوەی‬ ‫چوار مانگی راب���ردوودا‪ ،‬چەندین‬ ‫هەڵوێستی نەتەوەییان نواندووە‬ ‫كە زۆربەیان لە بەرژەوەندیی كورد‬ ‫بڕیاریان پێدەرچووە‪.‬‬ ‫د‪ .‬لەتیف مستەفا ئه‌ندامی‬ ‫ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بۆ‬ ‫رۆژنامە‪ ،‬وتی‪« :‬بەپێچەوانەی ئەو‬ ‫تۆمەتانەی كە حیزبەكانی دەسەاڵت‬ ‫لە كوردستان بۆمانی دروس��ت‬ ‫دەك���ەن‪ ،‬ك��ە گ��وای��ە ئێمە دژی‬ ‫بەرژەوەندیی نەتەوەیی ئیشمان‬ ‫كردووە‪ ،‬فراكسیۆنەكەمان لەماوەی‬

‫چوار مانگی راب���ردوودا‪ ،‬چەندین‬ ‫هەڵوێستی نەتەوەیی نواندووە‪،‬‬ ‫كە زۆربەیان لە بەرژوەندیی كورد‬ ‫بڕیاریان پێدەرچووە»‪ ،‬وتی‪« :‬ئێمە‬ ‫زمانی كوردیمان چەسپاندو بڕیاردرا‬ ‫كە لەپەرلەماندا قسەی پێبكرێت‪،‬‬ ‫ئێمە داوام���ان ك��رد كە سێیەكی‬ ‫دادوەران�����ی دادگ����ای فیدراڵیی‬ ‫لەهەرێمی كوردستان بن‪ ،‬لەیاسای‬ ‫ئەنجومەنی ب���ااڵی دادوەری��ی��دا‬ ‫س���ەرۆك���ی ئ��ەن��ج��وم��ەن��ی ب��ااڵی‬ ‫دادوەری��ی هەرێم‪ ،‬وەكو ئەندامی‬ ‫ئەنجومەنی بااڵی دادوەریی عێراق‬ ‫ناوی هاتووە‪ ،‬ئێمە وەكو گۆڕان‬ ‫داوامانكرد كە پێویستە سەرۆكی‬ ‫ئەنجومەنی دادوەریی كوردستان‪،‬‬ ‫جێگری سەرۆكی ئەنجومەنی بااڵی‬ ‫دادوەریی عێراق بێت‪ ،‬نەك ئەندام‬

‫بێت‪ ،‬ئێمە بووین پێداگریمان كرد‬ ‫كە هەر رۆژی (‪ )3/17‬بڕیاری‬ ‫بەجینۆسایدناساندنی هەڵەبجە‬ ‫دەربچێت‌و دوانەخرێت بۆ رۆژێكی‬ ‫تر‪ ،‬تەحەدا دەكەم‪ ،‬یەكێتی‌و پارتی‬ ‫هێندەی ئێمەیان كردبێت»‪.‬‬ ‫سەبارەت بەو بۆچوونەی كە‬ ‫وتوویەتی «گۆڕان پەیوەندیی بە‬ ‫مادەی (‪)140‬ەوە نییە»‪ ،‬د‪ .‬لەتیف‬ ‫مستەفا وت��ی‪« :‬ئێمە بەدەستی‬ ‫لیستی هاوپەیمانیی لەحكومەت‬ ‫بێبەشكراوین‌و دوورخ��رای��ن��ەوە‪،‬‬ ‫ئەگەر لەحكومەتدابووینایە‪ ،‬ئەوەی‬ ‫لەپەرلەماندا بۆ نەتەوەكەمانی‬ ‫دەك��ەی��ن‪ ،‬لەحكومەتدا بۆمان‬ ‫دەكرد‪ ،‬بۆیە هەموو ئەو شتانەی‬ ‫كە ئەستۆیمان لەسەر شان نییە‪،‬‬ ‫ئەگەر جێبەجێش نەكرێن‪ ،‬ئەوانەن‬

‫كە لە دەسەاڵتی حكومەتدان‪ ،‬بۆ‬ ‫نموونە مادەی (‪ ،)140‬بەاڵم ئێمە‬ ‫لێرەوە بەهەموو خەڵكی كوردستان‬ ‫دەڵ��ێ��ی��ن‪ ،‬ل��ەم چ���وار س��اڵ��ەدا‪،‬‬ ‫چاودێریی وردی جێبەجێكردنی‬ ‫ئ��ەو م��ادەی��ە دەك��ەی��ن‌و لەهەر‬ ‫ش��وێ��ن��ێ��ك زان��ی��م��ان رێ��گ��ری �ی‌و‬ ‫پەكخستن هەیە‪ ،‬بێدەنگ نابین‌و‬ ‫رای گشتیی كوردستانیشی لێ‬ ‫ئاگادار دەكەینەوە‪ ،‬بەاڵم بەهۆی‬ ‫ئەوەی لەحكومەت بێبەشكراوین‪،‬‬ ‫وەكو جێبەجێكردنی راستەوخۆی‬ ‫ئەو مادەیە‪ ،‬لە دەستی ئێمەدا‬ ‫نییەو ئەوە لە ئەستۆی فراكسیۆنی‬ ‫هاوپەیمانییە كە لەحكومەتدان‪ ،‬من‬ ‫مەبەستم لە پەیوەندیی نەبوونی‬ ‫گۆڕان بەو مادەیەوە‪ ،‬ئەوەبووە‪،‬‬ ‫نەك بە گرنگ نەزانینی»‪.‬‬

‫لە (‪)40‬رۆژدا‪)150( ،‬پێشێلكاریی بەرامبەر رۆژنامەنووسان ئه‌نجامدراون‬ ‫ێ عەبدوڵاڵ‬ ‫هاوڕ ‌‬

‫‪............................................................‬‬

‫رۆژن��ام��ەن��ووس��ان��ی دەرەوەی‬ ‫دەس��ەاڵت رووب���ەڕووی رفاندن‌و‬ ‫تیرۆركردن بوونەتەوەو تەنیا لە‬ ‫(‪ )40‬رۆژی راب��ردوودا نزیكەی‬ ‫(‪ )150‬پێشێلكاریی بەرامبەر‬

‫پاشماوه‌ی‪ ...‬یەكێتی و پارتی‬ ‫كێشەكانی هەرێم دەبەنە ئێران‬

‫رۆژنامەنووسان ئەنجامدراون‪.‬‬ ‫ئەنوەر حسێن‪ ،‬سكرتێری‬ ‫لیژنەی داكۆكیكار ل��ە مافی‬ ‫رۆژنامەنووسان لە سەندیكای‬ ‫كوردستان‪،‬‬ ‫رۆژنامەنووسانی‬ ‫ئەوەی خستە روو؛ كە لە ماوەی‬ ‫خۆپیشاندانەكاندا نزیكەی (‪130‬ـ‬ ‫‪ )150‬پێشێلكاریی بەرامبەر‬

‫پ���ەن���اب���ردن���ە ب����ەر ئ���ێ���ران بۆ‬ ‫چارەسەركردنی كێشە ناوخۆییەكانی‬ ‫هەرێم لەالیەن یەكێتی‌و پارتییەوە‪،‬‬ ‫لەكاتێكدایە ماوەیەكە ئەو دوو‬

‫رۆژنامەنووسان كراوە‪.‬‬ ‫بە ب��ڕوای س��ۆران عومەر‪،‬‬ ‫رۆژنامەنووس؛ یەكێتی‌و پارتی‬ ‫كە خاوەنی هێزی چەكداریین‪،‬‬ ‫هەمیشە ب��ە شێوەیەك هێزە‬ ‫چ��ەك��دارەك��ان��ی��ان راه��ێ��ن��اوە‪،‬‬ ‫ك��ە رێگە ن���ەدەن راگەیاندنە‬ ‫ناحیزبییەكان رووداوەك�����ان‬

‫باڵوبكەنەوە‪.‬‬ ‫وتیشی‪« :‬دەستدرێژیی بۆ‬ ‫سەر رۆژنامەنووسان سیاسەتی‬ ‫ئەو دوو حیزبەیە‌و رووداوەكانی‬ ‫ئ��ەم دووای��ی��ە ئ��ەو راستییەی‬ ‫سەلماند‪ ،‬ئ��ەوان هەمیشە لە‬ ‫رۆژن��ام��ەن��ووس‌و راگ��ەی��ان��دن��ی‬ ‫ئەهلیی‌و سەربەخۆ ترساون»‪.‬‬

‫نەورۆزی ئەو واڵتە بكەین‪ ،‬بۆیە ئەو‬ ‫داوایەشمان ئاراستە نەكرا»‪.‬‬

‫حیزبە بزووتنەوەی گۆڕان بە بردنە‬ ‫بەغدای كێشەكانی هەرێم تۆمەتبار‬ ‫پاشماوه‌ی‪ ...‬پێنج‬ ‫دەكەن‪.‬‬ ‫محەمەد تۆفیق رەحیم‪ ،‬وتەبێژی پەرلەمانتاری یەكێتی‪... :‬‬ ‫بزووتنەوەی گ��ۆڕان‪ ،‬لەوبارەیەوە ل��ەپ��ەی��ام��ەك��ەدا ه��ات��ووە‪« :‬وە‌ك‬ ‫وتی‪« :‬ئێمە بەهۆی ئەوەی قبووڵمان خ��ە‌م��خ��ۆران��ی ش����اری ه �ە‌ول��ێ��ر‪،‬‬ ‫نەكرد بەشداریی لە فێستیڤاڵی دە‌مانە‌وێت یاسا سە‌روە‌ربێت‌و ئە‌و‬

‫فۆتۆ‪pukmedia :‬‬

‫پ��ارت��ی دادو گەشە (ئەكەپە)‬ ‫ب��ە «دروس�����ت» ن���او دەب���ات‌و‬ ‫پێیوایە؛ كە توركیا دەتوانێت‬ ‫دوای ه��ەڵ��ب��ژاردن��ەك��ان كێشەی‬ ‫ك��ورد لە واڵت��ەك��ەی��دا چاره‌سه‌ر‬ ‫بكات‪ ،‬جگەلەوەی وا باسدەكات؛‬ ‫كە پەكەكە كێرڤی جەماوەریی‬ ‫لە ب��اش��ووردا ئێجگار دابەزیوەو‬ ‫«پشتگیریی جەماوەر»ی خۆی‬ ‫دوای ش��ەڕی لە دژی حكومەتی‬ ‫هەرێم لەدەستداوە‪ ،‬پیشیوایە؛‬

‫د‪.‬لەتیف مستەفا‪ :‬تەحەدا دەكەم‪ ،‬یەكێتی‌و پارتی‬ ‫هێندەی ئێمەیان بۆ بەرژەوەندیی نەتەوەكەمان كردبێت‬ ‫‪............................................................‬‬

‫كەیسی ك��وژران��ی رۆژنامەنووسانی‬ ‫هەرێم ئەنجامدراون‌و بە «ناشەفاف»‬ ‫ن������اوزەدی ك�����ردن‌و رای��گ��ەی��ان��د‪:‬‬ ‫«بەهۆی ناشەفافیی پرۆسەكەوە‪،‬‬ ‫رێكخراوەكەیان نەیتوانیوە لە ئەنجامی‬ ‫لێكۆڵینەوەكان بكۆڵێتەوە»‪.‬‬

‫پەكەكە هیچ پشتگیریكارێكی لە‬ ‫باشووردا نەماوە‪.‬‬ ‫دوای پ��ێ��ن��ج رۆژی�����ش لە‬ ‫ب�ڵاوك��ردن��ەوەی نەخشەڕێیەكەی‬ ‫سەرۆكی هەرێم بۆ چاكسازیی‪،‬‬ ‫نێچیرڤان بارزانی‪ ،‬سەردانی ئێران‬ ‫دەكات‌و لە بۆنەی جەژنی نەورۆزی‬ ‫نێونەتەوەییدا بەشدار دەبێت‪.‬‬ ‫دەوڵەتی ئێران وەك بۆنەیەكی‬ ‫سااڵنە ئاهەنگی نەورۆز دەگێڕێت‌و‬ ‫چەندین بەرپرسی دەوڵەتانی‬

‫دەرەوەش بانگهێشت دەكات‪ ،‬لە‬ ‫كاتێكدا نێچیرڤان بارزانی‪ ،‬هیچ‬ ‫پۆستێكی حكومیی نییەو دەبوایە‬ ‫د‪.‬بەرهەم ساڵحی سەرۆك وەزیرانی‬ ‫حكومەتی هەرێمی كوردستان‪،‬‬ ‫داوەت بكرێت‪ ،‬ب��ەاڵم نێچیرڤان‬ ‫بارزانی‪ ،‬هاوشانی سەرۆك كۆماری‬ ‫عێراق س��ەردان��ی ئێران دەك��ات‌و‬ ‫لەو بۆنە نێودەوڵەتییەدا بەشدار‬ ‫دەبێت‪ ،‬لەم بۆنەیەدا وەك بڕیار‬ ‫ب��وو‪ ،‬وەف��دەك��ە «ب��ە فەرمیی»‬ ‫داوەتكرابوون لە الیەن دەوڵەتی‬ ‫ئێرانەوەو بە فەرمیش پێشوازییان‬ ‫لێكرا‪ ،‬هاوشانی چەندین سەرۆك‬ ‫كۆمارو سەرۆك وەزیرانی ناوچەكە‪،‬‬ ‫ئەم وەف��دە لە جیاتی حكومەتی‬ ‫هەرێم بەشداریی كرد‪.‬‬ ‫پێشتریش ل��ە دانیشتنی‬ ‫پ��ەرل��ەم��ان��ی‬ ‫(‪)2009/5/5‬ی‬ ‫كوردستاندا‪ ،‬مەسعود بارزانی‬ ‫س����ەرۆك����ی ه����ەرێ����م‪ ،‬ح��ی��زب��ە‬ ‫كوردستانییەكانی لە پەیوەندیی‬ ‫بەستن ل��ەگ��ەڵ حكومەتەكانی‬ ‫دەرەوە ئاگادار كردەوەو رایگەیاند‪:‬‬ ‫«پ��ێ��م راس���ت نییە ل��ەم��ەودوا‬ ‫حیزبەكان پەیوەندییان لەگەڵ‬ ‫حكومەتەكان هەبێت‌و دەتوانن‬ ‫لەگەڵ حیزب‌و الیەنەكان پەیوەندیی‬ ‫ببەستن‪ ،‬بەاڵم پەیوەندیی رەسمیی‬ ‫لەگەڵ حكومەتەكان تەنیا ئەركی‬ ‫حكومەتی هەرێمە»‪.‬‬

‫دوای باڵوبوونەوەی بەڵگەنامەکان‬ ‫د‪.‬نوری بانگهێشتی پەرلەمان ده‌كرێت‬ ‫رۆژنامە‬

‫‪...................................................................‬‬

‫ئ���ەن���دام���ێ���ك���ی ل���ی���ژن���ەی‬ ‫ش��ارەوان��ی��ی��ەك��ان��ی پ��ەرل��ەم��ان‬ ‫ئ��ام��اژە ب��ەوە دەك���ات؛ كە داوای‬ ‫بانگهێشتكردنی د‪.‬نوری سنجاری‪،‬‬ ‫دەكات بۆ لیژنەكەیان سەبارەت بە‬ ‫تەملیككردنی چەندین دۆنم زەوی‬ ‫لەسەری‪.‬‬ ‫دوای ب�ڵ�اوك���ردن���ەوەی چەند‬ ‫بەڵگەنامەیەك لە رۆژن��ام��ە‪ ،‬كە‬ ‫دەیسەلمێنێت زی��اد ل��ە (‪)476‬‬ ‫دۆنم زەوی لە سەردەمی كابینەی‬ ‫پێنجەمدا ك��راوە بە ن��اوی نوری‬ ‫س��ن��ج��اری‪ ،‬س���ەرۆك���ی دی��وان��ی‬ ‫ئەنجومەنی وەزی���ران���ی ه��ەرێ �م‌و‬ ‫دواتر بە نرخی رەمزیی بە زانكۆی‬ ‫ك��وردس��ت��ان ف��رۆش��راوە‪ ،‬ن��اوب��راو‬ ‫روونكردنەوەیەكی باڵوكردووەتەوە‬ ‫تیایدا ئاشكرایكرد‪ ،‬ئەو زەوییانە‬ ‫ب��ەب��ێ ب��ەرام��ب��ەر ب��ە ن���اوی ئ��ەو‬ ‫زانكۆیەوە كراون‌و دەڵێت‪« :‬كاتی‬ ‫خ��ۆی ئ��ەم پرۆسەیە بە شێوەی‬ ‫تەنازول ئەنجامدرا‌وەو بە شێوەی‬ ‫فرۆشتن بە نرخی رەمزیی كاری‬

‫مافە‌ش بە‌خە‌ڵكی ش��اری هە‌ولێر‬ ‫رە‌وا ببینرێت‪ ،‬بە‌شێوە‌یە‌كی‌‬ ‫پۆزە‌تیڤان ‌ە ت��وان��او كاریگە‌ریی‬ ‫هە‌بێت‌و جێپە‌نجە‌ی لەپرۆس ‌ەی‌‬ ‫بەدیهێنانی‬ ‫بە‌دیموكراسیكردن‌و‬ ‫کۆمە‌ڵگای مە‌دە‌نیی دیاربێت»‪.‬‬ ‫هەروەها داوا لە ‌وە‌زارە‌تی ناوخۆو‬

‫بەناوكردنی زەوییەكان بۆ زانكۆی‬ ‫كوردستان ك��راوە‪ .‬لە بەرامبەردا‬ ‫هیچ بڕە پارەیەك وەرنەگیراوە»‪.‬‬ ‫لەوبارەیەوە ئەحمەد وەرت��ی‪،‬‬ ‫ئەندامی لیژنەی یاسایی پەرلەمانی‬ ‫كوردستان روونیكردەوە؛ كە باشتر‬ ‫واب��ووە ئ��ەو زەوییانە راستەوخۆ‬ ‫بكرانایە بە ن��اوی زان��ك��ۆوە‪ ،‬یان‬ ‫سەرۆكی زانكۆ‪ ،‬نەك كەسێك كە‬ ‫ئ��ەو پۆستە حكومییەی هەیە‌و‬ ‫بە رۆژنامەی راگەیاند‪« :‬كردنی‬ ‫ب��ە ن���اوی ك��ەس��ێ��ك��ەوە ك��ە لەو‬ ‫بەرپرسیارێتییەدایە‪ ،‬ئەگەر هەیە‬ ‫گومان دروست بكات»‪.‬‬ ‫ه��اوك��ات‪ ،‬سیوەیل عوسمان‪،‬‬ ‫ئەندامی لیژنەی خزمەتگوزارییەكانی‬ ‫شارەوانی‌و گواستنەوە‌و گەیاندن‌و‬ ‫گ��ەش��ت��وگ��وزاری پ��ەرل��ەم��ان بە‬ ‫رۆژن���ام���ەی راگ��ەی��ان��د‪« :‬دوای‬ ‫دەس��ت��پ��ێ��ك��ردن��ەوەی دانیشتنی‬ ‫لیژنەكانی پ��ەرل��ەم��ان‪ ،‬داوا لە‬ ‫س���ەرۆك���ی ل��ی��ژن��ەك��ەم دەك���ەم‬ ‫ك��ە ن��وری سنجاری بانگهێشتی‬ ‫لیژنەكەمان بكرێت بۆ لێكۆڵینەوە‬ ‫لە تەملیككردنی ئ��ەو زەوییانە‌و‬ ‫داوای روونكردنەوەی لێبكەن‪.‬‬

‫دە‌س���ەاڵت���ی پ��ارت��ی دەك����ەن ل ‌ه‬ ‫هه‌ولێر‪ ،‬كە ‌رێگا لە ‌خۆپشاندانی‬ ‫ج�ە‌م��اوە‌ری�ی‌و چاالكیی سیاسیی‬ ‫نەگرن‌و بارودۆخی شارە‌ك ‌ە ئاسایی‬ ‫بكەنەوە‪.‬‬ ‫هەر لەپەیامەكەدا هاتووە‪« :‬ئە‌م‬ ‫رێگاگرتن ‌ە لە خۆپیشاندان‪ ،‬دە‌بێتە‌‬

‫مایە‌ی وە‌دینە‌هێنان‌و ئیفلیجكردنی‬ ‫پرۆسە‌ی دیموكراسی‌و هێشتنە‌وە‌ی‬ ‫كۆمە‌ڵگ‌ا لە‌چوارچێوە‌ی دە‌سەاڵتی‬ ‫تاكڕە‌ویی‌و بە‌شداریی پێنە‌كردنی‬ ‫هاواڵتییان لە ‌بڕیاری سیاسیی‪،‬‬ ‫ئە‌نجامە‌كە‌شی بە‌پووكاندنە‌وە‌ی ئە‌و‬ ‫كۆمە‌ڵگای ‌ە تە‌واو دە‌بێت»‪.‬‬


‫‪www.rozhnama.net‬‬

‫‪hewal.rozhnama@gmail.com‬‬

‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫هه‌رچیه‌کم پێبکرێت بۆ به‌هێزکردنی ئه‌م بزووتنه‌و ‌ه جه‌ماوه‌رییه‌و گه‌یشتنی ب ‌ه داوا ره‌واکانی ده‌یکه‌م‬

‫بەختیار عەلی‪ :‬زۆرینە بە ئاشكرا پشتی كردووەتە دەسەاڵت‬ ‫سازدانی‪ :‬پشتیوان سەعدوڵاڵ بەختیار عەلی‪ ،‬رووناكبیری ناسراوی كورد لەم چاوپێكەوتنەی‬ ‫‪ ...............................‬رۆژنامەدا لەسەر دوا گۆڕانكارییەكانی دۆخی سیاسیی هەرێم دەدوێت‬ ‫رۆژنامە‪ :‬دەتوانین بڵێین؛ ئێستا‬ ‫هەرێمی كوردستان بە قۆناغێكی‬ ‫نوێدا تێدەپەڕێت؟‬ ‫* ئ���ەگ���ەر زۆر وردب���ی���ن‪،‬‬ ‫دەتوانین بڵێین ساتەوەختێكی‬ ‫نوێیە‪ ،‬زۆرج��ار هەموومان وشەی‬ ‫قۆناغ بەكاردەهێنین‪ ،‬هەتا منیش‬ ‫ناوبه‌ناو بەكاریدەهێنم‪ ،‬بەاڵم گەر‬ ‫زۆر وردبین بین‪ ،‬دەبێت گوزارەی‬ ‫ساتەوەختێكی م��ێ��ژووی��ی نوێ‬ ‫بەكاربهێنین‪ ،‬ق��ۆن��اغ ل��ە رووی‬ ‫زەمەنییەوە ئاماژە بۆ سەردەمێكی‬ ‫درێژتر دەكات‪ ،‬ئێمە هێشتا تەواو‬ ‫نەچووینەتە سەدەیەكی نوێوە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫پێمانخستووەتە ساتەوەختێكەوە كە‬ ‫لە ساتەوەختەكانی دی ناچێت‪،‬‬ ‫ئێستا ساتەوەختێكی مێژوویی‬ ‫نوێیە‪ ،‬بۆچی نوێیە؟ هۆكان گەلێك‬ ‫زۆرن كە كورتكردنەوەیان لێرەدا‬ ‫ئەستەمە‪ ،‬لە هەموویان گرنگتر‬ ‫الی من سەرهەڵدانی بزاوتێكی‬ ‫نائایدیۆلۆژیی‌و ناحیزبیی‌و بێ‬ ‫سەركردەیە‪ ،‬بێگومان حیزبەكان‌و‬ ‫ئایدیۆلۆژیاكان‌و سەركردەكان لەناو‬ ‫بزووتنەوەكەدا هەن‪ ،‬بەاڵم گرنگ‬ ‫ئەوەیە هیچ كەسیان نەدەتوانن بە‬ ‫تەواوی خۆیان بە خاوەنی خەڵك‌و‬ ‫نە بۆشیان دەچێتە سەر گەر ئەو‬ ‫خاوەندارییە رابگەیەنن‪ .‬گرنگ‬ ‫ئەوەیە ئێستا هێزێكی سیاسیی‌و‬ ‫كۆمەاڵیەتی نوێ هەیە‪ ،‬كە هیچ‬ ‫ك��ەس ئاسان ناتوانێت بیدزێت‪،‬‬ ‫یەكەمجارە ل����ەدەرەوەی حیزب‌و‬ ‫فۆرمی حیزب هێزێكی كۆمەاڵیەتی‬ ‫نوێ لەدایكدەبێت‪ ،‬هێزێكە موڵكی‬ ‫چەپەكان‪ ،‬یان ئیسالمییەكان‪ ،‬یان‬ ‫گ��ۆڕان نییە‪ ،‬بەڵكو هەموو ئەو‬ ‫هێزانە ناچار دەك��ات دوایبكەون‌و‬ ‫هەوڵبدەن سوودی لێببینن‌و شتێك‬ ‫ل��ەو دەستكەوتانە هەڵبگرنەوە‬ ‫ك��ە لێی دەك��ەوێ��ت‪ ،‬ئ��ەوە تەنیا‬ ‫نیشانەیەكە لە نیشانەكانی ئەم‬ ‫بزووتنەوەیە كە هەڵگری گەلێك‬ ‫نیشانەی زۆرت���رە‪ ،‬هەڵبەت ئەم‬ ‫ساتەوەختە مێژووییە گەورانە بەو‬ ‫درزە گەورانەدا دەناسرێتەوە كە‬ ‫دەیكاتە ت��ەواوی ستراكتورەكە‪،‬‬ ‫ئ��ەو درزان����ەی ك��ە دەچ��ێ��ت��ە ناو‬ ‫دون���ی���ای راب�����ردوو گ��ەورەت��ری��ن‬ ‫نیشانەو دەس��ك��ەوت��ی ئەمجۆرە‬ ‫ساتەوەختانەن‪ ،‬لەوە بترازێت‪ ،‬ئەم‬ ‫ساتانە پڕە لە بۆنی هێزی كۆن‌و‬ ‫ملمالنێی كۆن‌و سەری كۆن‪ ،‬كە بە‬ ‫دەمامكی ت��ازەوە دێنەوە پێشێ‪،‬‬ ‫بەاڵم ئەوەی جەوهەری بزووتنەوەكە‬ ‫پێكدەهێنێت‪ ،‬ئەو هێزو دەموچاو‌و‬ ‫ئایدیا كۆنانە نییە كە دەیانەوێت‬ ‫ئەم ساتەوەختە مێژووییە بۆ خۆیان‬ ‫بقۆزنەوە‪ ،‬بەڵكو ئەو هەوا تازەیەیە‬ ‫كە لە كرانەوەی پەنجەرەكان‌و درزە‬ ‫گەورەكانەوە دێتە ژوورێ‪ ،‬ئەمڕۆ‬ ‫زۆر ئایدیۆلۆژیای كۆن دەیانەوێت‬ ‫دەم��ام��ك��ی ت���ازە ل��ەس��ەر بكەن‪،‬‬ ‫بەاڵم بە بڕوای من دەمامكی نوێ‬ ‫سوودێكی نییە‪ ،‬ئەم ساتە پێویستی‬ ‫بە رۆحێكی نوێ هەیە‪ ،‬نەوەك بە‬ ‫دەمامكێكی نوێ‪.‬‬ ‫رۆژنامە‪ :‬ئەم جواڵندنەوەیەی‬ ‫كە ئێستا لەسەر شەقام دەبینرێت‪،‬‬ ‫خواست‌و داوای میللەتێكە‪ ،‬یان‬ ‫وەك دەس��ەاڵت��داران باسی دەكەن‬ ‫خواستی كەمینەیە؟‬ ‫* ئەمجۆرە بزووتنەوانە بە‬ ‫لۆژیكی كەمینەو زۆرینە ئیش ناكات‪،‬‬ ‫مەنتیقی ش���ۆڕش‪ ،‬ی��ان راپەڕین‬ ‫وەك مەنتیقی هەڵبژاردن نییە‪،‬‬

‫كێشەكە لەو ساتەدا دروستدەبێت‬ ‫كە هەڵبژاردن وەك كەرەستەیەكی‬ ‫گۆڕانكاریی لەكار دەك��ەوێ��ت‪ ،‬لە‬ ‫هەموو ئەو واڵتانەی خۆرهەاڵتدا‬ ‫ك��ە ئێستا راپ���ەڕی���ن‌و ش��ۆڕش‬ ‫روودەدەن ب���ەردەوام هەڵبژاردن‬ ‫هەبووە‪ ،‬هەڵبژاردن بەم مۆدێلە‬ ‫خۆرهەاڵتییەی كە لە واڵتانی كۆنی‬ ‫جیهانیی سێیەمدا هەیە یەكێكە‬ ‫لە چەكە گەورەكانی ئیستیبداد‪.‬‬ ‫جیاوازییەكی گ���ەورە ل��ە نێوان‬ ‫مۆدێلی هەڵبژاردنی دیموكراسی‬ ‫لە خ��ۆره��ەاڵت‌و خ��ۆرئ��اوادا هەیە‪،‬‬ ‫ه��ەڵ��ب��ژاردن ل��ەم دوو سیستمەدا‬ ‫دوو سیاقی جیاوازو دوو وەزیفەی‬ ‫جیاوازیان هەیە‪ ،‬ئەم مۆدێلە لە‬ ‫هەڵبژاردن كە مەبەستی شەرعیەت‬ ‫بەخشینە بە دیكتاتۆرییەت تەواوی‬

‫یەكەمجارە لەدەرەوەی‬ ‫ب هێزێكی‬ ‫حیز ‌‬ ‫كۆمەاڵیەتی نوێ‬ ‫لەدایكدەبێت‬ ‫واڵتە پەراوێزییەكانی گرتووە‪ ،‬لە‬ ‫دیكتاتۆرێكی وەك شافێزەوە بیگرە‬ ‫تا دیكتاتۆرەكەی كۆریای باكوور‪،‬‬ ‫ت��ا مۆگابی‪ ،‬ت��ا ع��وم��ەر بەشیرو‬ ‫عەلی عەبدوڵاڵ ساڵح‌و ئەحمەدی‬ ‫ن��ەژاد‪ ،‬هەموو بە حیساب دەنگی‬ ‫خەڵكیان وەرگرتووەو هەڵبژاردنیان‬ ‫بردووەتەوە‪ .‬هەموو دیكتاتۆرەكانی‬ ‫مێژوو بە مەنتیقی دەنگی زۆرینە‬ ‫كار دەكەن‪ ،‬هەڵبەت لە جێگەیەكدا‬ ‫سەركوتكردن‌و ترساندنی سیاسیی‬ ‫هەبێت‪ ،‬تەنیا كەمینەیەك جورئەتی‬ ‫ق��س��ەك��ردن دەك���ات‪ ،‬ه��ەڵ��ب��ژاردن‬ ‫ل��ە واڵت���ان���ی ئ��ێ��م��ەدا ئ��اوێ��ن��ەی‬ ‫راستەقینەی زۆرینەو كەمینە نییە‪،‬‬

‫ئ��ەو پرۆسێسە سایكۆلۆژییەش‬ ‫كە لەپشت شۆڕشەوەیە جیاوازە‬ ‫لەو پرۆسێسە سایكۆلۆژییەی كە‬ ‫لەپشت هەڵبژاردنەوەیە‪ ،‬راستە‬ ‫ئ��ەو هێزەی كە لەسەر شەقامە‬ ‫زۆری��ن��ە نییە‪ ،‬ب���ەاڵم زۆری��ن��ەی‬ ‫كۆمەڵگەی ئێمەش الیەنگری بۆ‬ ‫دەسەاڵتداران رانەگەیاندووە‪ ،‬واتە‬ ‫ئێستا زۆرینەیەكی پاسیڤمان هەیە‪،‬‬ ‫كە تەواو پشتی دەسەاڵتی بەرداوەو‬ ‫بە رۆشنییش پشتی بزووتنەوەكەی‬ ‫نەگرتووە‪ ،‬لەمجۆرە حاڵەتانەدا كە‬ ‫زۆرینە دەبێتە هێزێكی پاسیڤ‪،‬‬ ‫ملمالنێ دەكەوێتە نێوان هێزێكی‬ ‫ك��ۆم��ەاڵی��ەت �ی‌و م��ێ��ژووی��ی نوێی‬ ‫ئەكتیڤ‌و دەسەاڵت‌و دەزگاكانییەوە‪،‬‬ ‫بە گشتیی زۆرج��ار كەمینەیەكی‬ ‫ئەكتیڤ توانایەكی گەورەی لەسەر‬ ‫گۆڕینی مێژوو هەیە‪ ،‬كێشەكە لێرەدا‬ ‫ئەوە نییە كە كەمینە لەسەر جادەیە‪،‬‬ ‫بەڵكو ئەوەیە زۆرینە بە ئاشكرا‬ ‫پشتیكردووەتە دەس��ەاڵت‌و ئەگەر‬ ‫ئامادەش نەبێت بێتە سەر جادە‪،‬‬ ‫ئامادەنییە بەرگریی لێ بكات‪ ،‬ئەوە‬ ‫یەكێكە لە البەالبوونەوە گرنگەكانی‬ ‫ئ��ەم ساتەوەختە‪ ،‬ئێستا گرنگ‬ ‫ئەوە نییە ژمارەی خۆپیشاندەران‬ ‫چ��ەن��دن‪ ،‬بەڵكو ئ��ەوەی��ە وێنەی‬ ‫دەس���ەاڵت لە كۆمەڵگەی ئێمەدا‬ ‫چی بەسەرهاتووەو دەسەاڵت تا چ‬ ‫ئەندازەیەك توانای ئەكتیڤكردنی‬ ‫هێزی كۆمەاڵیەتی هەیە‪ .‬نرخی ئەم‬ ‫ساتەوەختە لەوەدایە‪ ،‬كە دەسەاڵت‬ ‫سۆزو خۆشەویستی زۆربەی هێزو‬ ‫نوخبە چاالكەكانی كۆمەڵگەی‬ ‫دۆڕاندووە‪ ،‬ئەوە نرخی گەورەی ئەم‬ ‫ساتەیە‪.‬‬ ‫رۆژن��ام��ە‪ :‬ل��ەم ساتەوەختە‬ ‫مێژووییەدا ئەركی رۆشنبیر چییە؟‬ ‫* ل��ەم��ج��ۆرە س��ات��ان��ەدا كە‬ ‫«شۆڕشگێڕی مەوسمی» مەیدان‬ ‫پڕ دەكەن‪ ،‬هەوڵێكی گەورە هەیە‬ ‫كە رۆڵی رۆشنبیر بچووكبكرێتەوە‪،‬‬ ‫سەتحی بكرێتەوە‪ ،‬لەقاڵب بدرێت‪،‬‬ ‫لەناو تەفاسیلی ساتەوەختەكەدا‬ ‫بكوژرێت‪ ،‬ئەركی رۆشنبیر لەمجۆرە‬ ‫ساتانەدا لە چوار خاڵی سەرەكیدا‬ ‫كورتدەبێتەوە‪« :‬یەكەم‪ :‬هەوڵدان‬ ‫بۆ تیوریزەكردنی ساتەوەختەكە‪،‬‬ ‫وات���ە نەهێڵێت فیكر بكەوێتە‬ ‫دەرەوەی ساتەوەختە مێژووییەكەو‬

‫ئەندامەكانی خۆیان رێكدەخەن‌و‬ ‫رێگەنادەن ك��ەس ئەندامەكانیان‬ ‫ب��ۆ رێكبخات‪ ،‬ل��ەب��ەر ئ��ەوە من‌و‬ ‫برایانی رۆشنبیری تر كە لە منەوە‬ ‫نزیكن‪ ،‬نە كەس داوای لێكردووین‬ ‫ببین بە رێكخەری خۆپیشاندان‪،‬‬ ‫نە مافی ئەوەمان هەیە‪ ،‬چونكە‬ ‫خۆپیشاندانەكان رێكخەری رەسمیی‬ ‫خۆی هەیە‪ ،‬نە دەتوانین‪ ،‬چونكە‬ ‫هێزە سیاسییەكان‌و حیزبەكان‬ ‫كەم تا زۆر خۆیان ئەندامی خۆیان‬ ‫رێكدەخەن‌و چاوەڕوانی دەمی ئێمە‬ ‫نین ئەندامەكانیان بۆ رێكبخەین‪ ،‬نە‬ ‫دەشمانەوێت‪ ،‬چونكە رۆڵی رۆشنبیر‬ ‫جیاوازە لە رۆڵی چاالكوانی سیاسیی‌و‬ ‫گەر رۆشنبیر بەو كارەش هەستێت‬ ‫ئەی چاالكوانە سیاسییەكانمان چی‬ ‫لێ بكەین‌و بیانبەین بۆ كوێ؟»‪.‬‬ ‫ئەمە جگە لەوەی جۆرە گەمەیەكی‬ ‫سیاسیی زۆر زۆر ناشیرینیش لە‬ ‫پشتەوە هەیە‪ ،‬كە من بە زەقی‬ ‫هەستی پێدەكەم‪ ،‬هەوڵدەدرێت‬ ‫وانیشانبدرێت كە گوایە رۆشنبیران‬ ‫بەرپرسن لە هەموو شتێكی ئەم‬ ‫بزووتنەوەیە‪ ،‬تا گەر سبەی ئەنجامی‬ ‫نەبوو‪ ،‬هێزە سیاسییەكان خۆیانی‬ ‫لێ دەرب��ك��ەن‪ ،‬ئ��ەوە جۆرێكە لە‬ ‫نائەخالقییەتی سیاسیی كە من بە‬ ‫زەقی دەیبیستم‌و دەیبینم‪ ،‬رۆشنبیران‬ ‫بەرپرسن ل��ەو هوشیارییەی كە‬ ‫ئەم بزووتنەوەیەی دروستكردووە‪،‬‬ ‫ن��ەوەك لە تاكتیك‌و رێكخستن‌و‬ ‫بەڕێوەبردنی بزووتنەوەكە‪ ،‬تەنیا‬ ‫مرۆڤی زۆر بێئاگا دەتوانێت ئەم‬ ‫دوو ئاستە تێكەڵ بكات‪ ..‬ئەوەیان‬ ‫كاری هەڵسووڕێنەران‌و ئەنجومەن‌و‬ ‫سیاسەتمەدارانە‪ ،‬نەوەك رۆشنبیران‪.‬‬ ‫رۆژن��ام��ە‪ :‬حەماسەت لەپشت‬ ‫جوڵەی ئێستای زانكۆوەیە‪ ،‬یان‬ ‫فیكر؟‬ ‫* كاتێك ئەو رۆلە هیوابەخش‬ ‫دەبێت‪ ،‬كە هەم رۆڵێكی سیاسیی‌و‬ ‫هەم فیكریی بێت‪ .‬زانكۆ دەزگایەكی‬ ‫زانستییە كە دەكرێت رۆڵێكی گرنگ‬ ‫لە ژیانی سیاسیی‌و كۆمەاڵیەتیدا‬ ‫ببینێت‪ ،‬ب��ەوەی ببێت بە بزوێنی‬

‫لەسەر نەخشە سیاسییەكە ونببێت‪،‬‬ ‫واتە نەهێڵێت حەماسەتی سیاسیی‬ ‫بەسەر حەماسەتی بیركردنەوەدا‬ ‫سەربكەوێت‪ ،‬دووەم‪ :‬لەوە نەكەوێت‬ ‫كە بەرگریی لە مانا یونفرساڵیەكان‬ ‫ب��ك��ات‪ ،‬ل��ە ب��ەه��ا گ��ەردوون��ی��ی��ە‬ ‫گەورەكانی وەك ئازادیی‌و عەدالەت‪،‬‬ ‫دوای ئ��ەوەی ب��اری��ان دەك��ات بە‬ ‫رەهەندە لۆكاڵەكان‪ ،‬وات��ە دوای‬ ‫ئەوەی مانایەكیان پێ دەبەخشێت‬ ‫لەگەڵ رۆحی ئەو ساتەدا بگونجێت‪،‬‬ ‫واتە لەپشت هەندێك داواكارییەوە‬ ‫بوەستێت‪ ،‬نەوەك لەپشت الیەنێك‪،‬‬ ‫یان بەریانێكی سیاسییەوە‪ ،‬سێیەم‪:‬‬ ‫نزیكبێت لەو هێزانەی كە رۆحی‬ ‫نوێگەریی‌و رۆشنگەریی بەرجەستە‬ ‫دەك���ەن‪ ،‬چ����وارەم‪ :‬تادەتوانێت‬ ‫ه��ەوڵ��ب��دات دژ ب��ە توندوتیژیی‬ ‫ب��وەس��ت��ێ��ت��ەوە‪ ،‬ك��ەم��ك��ردن��ەوەی‬ ‫خوێنڕێژیی یەكێكە لە هەرە ئەركە‬ ‫گەورەكان كە رۆشنبیر دەتوانێت‬ ‫دەورێ��ك��ی گرنگی تێدا بگێڕێت‪،‬‬ ‫ب���ەوەی بتوانێت س��ن��وورێ��ك بۆ‬ ‫شەڕانگێزیی‌و ناعەقاڵنییەت دابنێت‪.‬‬ ‫رۆژن��ام��ە‪ :‬گ��ەڕان��ەوەت��ان لەم‬ ‫س��ات��ەدا بۆ كوردستان تا چەند‬ ‫پەیوەندیی بە زیاتر فۆرمەلەكردنی‬ ‫جواڵنەوەكەیە؟‬ ‫* خۆپیشاندانەكان رێكخەری‬ ‫خۆی هەیە‪ ،‬ئەنجومەنێكی هەیە‬ ‫ك��ە ب��ەن��اوی��ی��ەوە قسە دەك���ات‌و‬ ‫قسەكەرێكی رەسمیشی هەیە‪ ،‬كە‬ ‫تەعبیر لە نیازی ئەنجومەنەكە‌و لە‬ ‫بۆچوونەكان‌و پێویستییەكانیشی‬ ‫دەك��ات‪ .‬ناكرێت هەر كەس بێت‌و‬ ‫بڵێت؛ من ئەو كارە دەكەم‪ ،‬وەك‬ ‫دەڵێن؛ كە چێشتكەران زۆرب��وون‬ ‫چێشتەكە دەس��ووت��ێ��ت‪ ،‬هەر‬ ‫كەس بێت‌و بڵێت؛ من رۆشنبیرم‌و‬ ‫خۆپیشاندانەكە من رێكیدەخەم‪،‬‬ ‫ئەوە بزووتنەوەكە بەرەو الوازبوون‌و‬ ‫كەرتبوون دەبات‪ ،‬من مافی ئەوەم‬ ‫نییە‪ ،‬دەس��ت ل��ە ك��اروب��اری ئەو‬ ‫ئەنجومەنە وەردەم‪ ،‬م��ن وەك‬ ‫هاواڵتییەك‌و فەردێك لەوێم‪ ،‬تەنیا‬ ‫شتێك بۆم بكرێت ئەوەیە هەوڵبدەم‬ ‫ی��ەك��ەم‪ :‬ئ��ام��ادەب �م‌و پشتگیریی‬ ‫الیەنە رۆشنەكانی بزووتنەوەكە‬ ‫بكەم‪ .‬دووەم‪ :‬شانبەشانی ئەو‬ ‫ب��زووت��ن��ەوە سیاسییە هەندێك‬ ‫چاالكی فیكریم هەبێت تا رۆڵی‬ ‫رۆشنبیر لەوەدا قەتیس نەبێت لە‬ ‫مەیدانەكەدا بوەستێت‌و هیچی ترو‬ ‫لەبەر ئ��ەوەی لە هەموو بزاوتێكی‬ ‫زۆرجار كەمینەیەكی‬ ‫سیاسیی دەمێنێتەوە بەهاو نرخە‬ ‫فیكرییەكانییەتی‌و هیچی تر‪ ،‬من نە‬ ‫ئەكتیڤ توانایەكی‬ ‫خۆم‌و نە كاراكتەرم‌و نە سروشتم‬ ‫هەڵگری ئەگەری ئ��ەوە نییم ببم‬ ‫بە سیاسیی‪ ،‬ی��ان س���ەرۆك‪ ،‬یان گەورەی لەسەر گۆڕینی‬ ‫راب��ەر‪ ،‬من هەرچییەكم پێ بكرێت‬ ‫مێژوو هەیە‬ ‫ب��ۆ بەهێزكردنی ب��زووت��ن��ەوەك��ەو‬ ‫گەیشتنی بە داوا رەواكانی دەیكەم‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم دەس��ت��وەردان لە كاروباری‬ ‫ئەنجومەن‌و دروستكردنی بكێش‬ ‫بكێش ل��ە ن��اوی��داو پەرتكردنی‌و كۆمەڵێك دیالۆگی فیكریی‌و ببێت بە‬ ‫الوازكردنی‌و دروستكردنی شوێنی فاكتەری دەوڵەمەندبوونی ئاسۆكانی‬ ‫جیاواز جیاوازی بڕیار لە قازانجی بینین لەم بزووتنەوەیەدا‪ ،‬زانكۆ‬ ‫بزووتنەوەكە نییە‪ ،‬من گەر پرسێكم تائێستا بە بەشێكی ئەركەكەی‬ ‫پ��ێ بكرێت‪ ،‬دەت��وان��م رای خۆم هەستاوە‪ ،‬بەوەی نەچێتە پەراوێزی‬ ‫بڵێم‪ ،‬لە ی��ەك دوو بۆنەشدا ئەو رووداوەك���ان‌و نەكەوێتە دەرەوەی‬ ‫رایانەمان بە هەندێك لە ئەندامانی مێژووی كۆمەڵگەی خ��ۆی‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ئەنجومەنەكە گ��ەی��ان��دووە‪ ،‬دی��ارە تائێستاو وەك هەمیشە‪ ،‬بە چەشنی‬ ‫ئەنجومەنەكە قسەكەری رەسمیی دەزگ��ای��ەك��ی فیكریی‌و مەعریفی‬ ‫خ��ۆی هەیەو ه��ەر پێویستییەكی ئیش ناكات‪ .‬بزووتنەوەكە تەنیا بە‬ ‫هەبێت دەبێت لە رێگەی ئ��ەوەوە حەماسەت ناژی‪ ،‬بەڵكو پێویستی‬ ‫بێت‪ ،‬جگە لەوە خۆت لە من باشتر بە فیكرو بەهای راستەقینە هەیە بۆ‬ ‫دەزانیت‪ ،‬كە خۆپیشاندانەكە ئەندام‌و ئەوەی گەشە بكات‪ ،‬ئەوەی ��ادەكات‬ ‫الیەنگری چەندین هێزی سیاسیی بزووتنەوەیەك لە مێژوودا بمێنێتەوە‬ ‫گەورەی تێدایەو ئەو هێزانە خۆیان رووە كلتووریی‌و رۆشنبیرییەكەیەتی‪،‬‬

‫نەوەك رووە سیاسییە رووتەكەی‪،‬‬ ‫چ��ون��ك��ە ئ����ەو ئ���اس���ەواران���ەی‬ ‫بزووتنەوەیەك لەسەر سیاسەت‬ ‫جێیدەهێڵێت‪ ،‬هەمیشە كاتییە‪،‬‬ ‫بەاڵم ئەو ئاسەوارانەی لەسەر فیكر‬ ‫جێیدەهێڵێت هەمیشەییتر‌و قووڵترە‪،‬‬ ‫سیاسەت رەگەزێكی بزۆك‌و زووگۆڕە‪،‬‬ ‫بەاڵم فیكر لە كاتی كۆنبوونیشدا‬ ‫كاریگەرییە مێژووییەكانی خۆی‬ ‫ون ن��اك��ات‪ ،‬ئێستا گرنگە ئەم‬ ‫بزووتنەوەیە نەوەیەك رۆشنبیری‬ ‫نوێ بهێنێتە كایەوە‪ ،‬قەتیسبوونی‬ ‫ئەم نەوەیە لە فەیسبووكدا بەرەو‬ ‫سەتحییەتی دەبات‪ ،‬كاتێك دەتوانم‬ ‫بڵێم؛ كە زانكۆ رۆڵی خۆی گێڕاوە‬ ‫كە فیكر ببینم‪ ،‬كە دیالۆگی جیدیی‬ ‫ببینم‪ ،‬كە داواك��اری��ی راستەقینە‬ ‫ببینم‪ ،‬كە بیركردنەوە لە گۆڕانی‬ ‫رادیكاڵ‌و ریشەیی ببینم‪.‬‬ ‫رۆژن����ام����ە‪ :‬پ��ێ��ت��وای��ە ئ��ەم‬ ‫بزووتنەوەیە ئیرادەیەكی بەهێزی‬ ‫هەبێت بۆ گۆڕانكاریی ریشەیی لە‬ ‫هەرێمی كوردستان؟‬ ‫* گرنگ ئەوەیە ئیرادەیەك هەیە‬ ‫داوای گۆڕینی بارودۆخی سیاسیی‬ ‫كوردستان دەكات‪ ،‬هەندێك خەڵك‌و‬ ‫سیاسیی گەندەڵی لێدەرچێت‪،‬‬ ‫زۆربەی خەڵكی كوردستان لەسەر‬ ‫ئەو داوای��ە كۆكن‪ ،‬زۆرب��ەی خەڵك‬ ‫گۆڕانكاریی سیاسیی لە سەتحی‬ ‫ب���ااڵدا ب��ە گ��ۆڕان��ك��اری��ی ریشەیی‬ ‫دەزانن‪ ،‬من گۆڕانكاریی ریشەیی بە‬ ‫گۆڕانكاریی كۆمەاڵیەتی‌و ئابوورییەوە‬ ‫گ��رێ��دەدەم‪ .‬گۆڕانكاریی ریشەیی‬ ‫بریتییە لە؛ گەورەبوونی ئازادییەكانی‬ ‫ئینسان‪ ،‬گ��ۆڕان��ی شوێنی ژن‪،‬‬ ‫بەگەڕخستنی پرۆژەیەكی نوێگەری‬ ‫سیاسیی‌و كۆمەاڵیەتی‪ ،‬بەهێزبوونی‬ ‫شوێنی گەنج‌و رێكخستنەوەی فەزای‬ ‫سیاسیی‪ ،‬گۆڕینی سیاسیی تەنیا‬ ‫كاتێك نرخی هەیە كە هاوشانی‬ ‫ئەو گۆڕانكارییە ریشەییانە بێت‪،‬‬ ‫ب���ەداخ���ەوە ه��ێ��زی گ��ۆڕان��ك��اری��ی‬ ‫ریشەیی ل��ە كۆمەڵگەی ئێمەدا‬ ‫تائێستا زۆر كزە‪ ،‬ئیرادەی گۆڕینی‬ ‫سیاسیی هەمیشە ل��ە ئ��ی��رادەی‬ ‫گۆڕینی كۆمەاڵیەتی گ��ەورەت��رە‪،‬‬ ‫چونكە گۆڕینی سیاسیی هەم‬ ‫سادەترو هەم زەقترو بەرچاوترە‪،‬‬ ‫گۆڕینی رادیكاڵ پێویستی بە ئیشی‬ ‫عەقڵیی‌و سیاسیی گەورە هەیە‪ ،‬كە‬ ‫تەنیا كۆمەڵگەی زۆر هوشیارو ئازا‬ ‫دەوێرێت شانی بداتە بەر‪ ،‬شۆڕشی‬ ‫سیاسیی ق��ەت زام��ن��ی شۆڕشی‬ ‫كۆمەاڵیەتی نییە‪ ،‬بەبێ شۆڕشی‬ ‫كۆمەاڵیەتیش ریشەكانی ستەم‌و‬ ‫دیكتاتۆرییەت هەمیشە زیندوودەبن‪،‬‬ ‫ئازادیی سیاسیی ناپارێزرێت گەر لە‬ ‫بنەوەڕا مانایەكی نوێ‌و بەرفراوان بۆ‬ ‫ئازادیی دەستەبەر نەبووبێت‪ ،‬ئەوەی‬ ‫من لە مێژوودا دەیبینم ئەوەیە‪،‬‬ ‫ئازادیی سیاسیی بوونی نییە بە‬ ‫بێ پاڵپشتییەكی گەورە لە الیەن‬ ‫ئازادییە فەردی‌و كۆمەاڵیەتییەكانی‬ ‫دییەوە‪ ،‬بۆیە زۆرج��ار دەڵێم؛ كە‬ ‫ئ��ازادی��ی ل��ەت ل��ەت ناكرێت‪ ،‬بەو‬ ‫مانایەی كە ئازادیی سیاسیی بە‬ ‫رۆیشتنی دیكتاتۆرێك نایەتە دی‪،‬‬ ‫بەڵكو بە رۆیشتنی ئەو هەلومەرجانە‬ ‫دێتەدی كە دیكتاتۆرییەت بەرهەم‬ ‫دەهێنێت‪ ،‬گۆڕانی ریشەیی لە واڵتی‬ ‫ئێمەدا بكەری نییە‪ .‬هەموو دەتوانن‬ ‫گەمە ئاسانەكەی گۆڕان باش ببەن‬ ‫بەڕێوە‪ ،‬كە گەمەی سیاسەتە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫تەحەدای نرخە كۆمەاڵیەتییەكان‪،‬‬ ‫شكاندنی ئەو ترادسیۆنە قووڵەی‬ ‫كە ستەمی لەسەر بونیادنراوە تەنیا‬ ‫ئەوە گۆڕانكاریی ریشەیی دروست‬ ‫دەكات‪.‬‬


‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫‪hewal.rozhnama@gmail.com‬‬

‫سكااڵ لەسەر چەند بەرپرسێكی پارتی‌و یەكێتی تۆمار دەكرێت‬

‫رۆژنامە‪ :‬كەمپینی «ئازادیی بۆ‬ ‫هەولێر»‪ ،‬سكااڵی یاسایی لەسەر‬ ‫چەند بەرپرسێكی پارتی‌و یەكێتی‬ ‫ت��ۆم��ار دەك���ات ك��ە رەگ��ەزن��ام��ەی‬ ‫ئەوروپییان هەیە‌و بەشدارییانكردووە‬

‫ل��ەو «ت��اوان��ان��ەی» ل��ەم ماوەیەدا‬ ‫بەرامبەر هاواڵتییان ئەنجامدراون‪.‬‬ ‫ك��ەم��پ��ی��ن��ی «ئ����ازادی����ی بۆ‬ ‫هەولێر» لە بەیاننامەیەكیاندا‬ ‫ك��ە كۆپییەكی دەس��ت رۆژن��ام��ە‬

‫كەوتووە‪ ،‬ئاماژە بەوە دەكەن كە‬ ‫یەكێك لەو رێگایانەی كە لەدژی‬ ‫گ��رت�ن‌و پ��ەالم��اردان��ی هاواڵتییان‬ ‫گرتوویانەتەبەر‪ ،‬ب��ەدواداچ��وون‌و‬ ‫زانیاری كۆكردنەوە بووە لەسەر ئەو‬

‫بەرپرسە بااڵیانەی پارتی‌و یەكێتی‬ ‫كە خاوەنی رەگەزنامەی ئەوروپین‌و‬ ‫ب��ەش��دارن ل��ەو ت��اوان��ان��ەی ئێستا‬ ‫دەره��ەق بە خەڵكی تێكۆشەری‬ ‫كوردستان دەكرێن‪.‬‬

‫بڕینی مینحەی راگەیاندنەكان تەنیا بودجە دەگرێتەوەو مووچەكانیان دەمێنێتەوە‬ ‫تائێستا بڕیاری بڕینی بودجەی میدیاكان جێبه‌جێنه‌کراوه‌‪ ،‬كە مانگانە نزیكەی (‪3‬ملیارو‪500‬ملیۆن) دینارە‬ ‫راپۆرتی‪ :‬بەهادین یوسف‬ ‫‪...............................‬‬ ‫ح��ك��وم��ەت م��ی��ن��ح��ەی ئ��ەو‬ ‫كەنااڵنەی ب��ڕی كە لە موڵكی‬ ‫گشتیی پ���ارەی���ان پ���ێ���دراوەو‬ ‫ژمارەیەك رۆژنامەنووسیش داوای‬ ‫ئاشكراكردنی ناو و بڕی پارەی‬ ‫ئەو كەنااڵنە دەكەن كە حكومەت‬ ‫پارەی پێداون‪.‬‬ ‫لە سەردەمی دوو ئیدارەیی‬ ‫حكومەت‌و تائێستاش ژمارەیەكی‬ ‫زۆر میدیای حیزبیی‌و كەناڵی‬ ‫راگەیاندن لەالیەن ئەنجومەنی‬ ‫وەزی��ران‌و وەزارەت��ی رۆشنبیریی‌و‬ ‫وەزارەت����ی دارای��ی��ەوە مینحەی‬ ‫مانگانەیان پێدراوە‪ ،‬بە گوێرەی‬ ‫سەرچاوەیەكی تایبەتی رۆژنامەش‬ ‫«ژم����ارەی����ەك س��ەت��ەالی��ەت‌و‬ ‫رۆژن��ام��ەی رۆژان����ەو هەفتانە‌و‬ ‫مانگانە‪ ،‬بودجەیەكی زۆری��ان لە‬ ‫الی��ەن ئەنجومەنی وەزی��ران��ەوە‬ ‫ب��ۆ خ��ەرج��ك��راوە‪ ،‬جگە ل��ەوەی‬ ‫ژم��ارەی��ەك��ی دی��ك��ەی رۆژن��ام��ەو‬ ‫سایت‌و گۆڤاریش هەردوو وەزارەتی‬ ‫دارای���ی‌و وەزارەت���ی رۆشنبیریی‬ ‫مانگانە بودجەی پێداون»‪.‬‬ ‫رۆژی ‪ 2011/3/3‬بە بڕیاری‬ ‫ژم����ارە (‪ ،)2606‬د‪.‬ب��ەره��ەم‬ ‫ئەحمەد‪ ،‬سەرۆكی ئەنجومەنی‬ ‫وەزی��ران فەرمانێكی دەرك��رد بە‬ ‫بڕینی بەخشینی مانگانەی كەناڵە‬ ‫میدیایە حكومیی‌و ناحكومییەكان‬ ‫ب��ە میدیای حیزبیشەوە‪ ،‬كە‬ ‫لەسەر بودجەی گشتیی بۆیان‬ ‫خەرجكراوەو وەزارەت��ی دارایش‬ ‫جێبەجێكردنی‬ ‫بەرپرسیارێتی‬ ‫فەرمانەكەی خ��راوەت��ە ئەستۆ‪،‬‬ ‫بەپێی فەرمانەكەش هاوكاریكردنی‬ ‫هەر كەناڵێكی میدیایی بە بڕیاری‬ ‫ئەنجومەنی وەزیران دەبێت لەبەر‬ ‫رۆشنایی زەواب �ت‌و رێنماییەكانی‬ ‫وەزارەتی دارایی‌و ئابووریدا‪.‬‬ ‫توانا ئەحمەد‪ ،‬بەڕێوەبەری‬ ‫گشتیی راگەیاندنی ئەنجومەنی‬ ‫وەزی��ران��ی حكومەتی هەرێم لە‬ ‫لێدوانێكیدا بۆ رۆژن��ام��ە وتی‪:‬‬ ‫«بڕیارەكە هەموو ئەو كەنااڵنە‬ ‫دەگ��رێ��ت��ەوە ك��ە ب��ودج��ەی��ان لە‬ ‫حكومەت وەرگ��رت��ووە‪ ،‬وات��ە لە‬ ‫موڵكی گشتیی پ��ارەی��ان بۆ‬ ‫تەرخانكراوە‪ ،‬ئەوانەی حكومین‪،‬‬ ‫ی����ان ح��ی��زب��ی��ن‪ ،‬ی����ان ش��ێ��وە‬ ‫سەربەخۆن»‪.‬‬ ‫س��ەب��ارەت ب��ە ن��او و بڕی‬ ‫ب��ودج��ەی ئ��ەو ك��ەن��ااڵن��ەی كە‬ ‫بڕیارەكە دەیانگرێتەوە وتی‪:‬‬ ‫«ب��ە وردی��ی ن��اوی ئ��ەو كەناڵ‌و‬ ‫س��ای�ت‌و گ��ۆڤ��ارو رادی��ۆی��ان��ەم ال‬ ‫نییە‪ ،‬لە ئێستادا ئەو میدیایانە‬ ‫كە پێشتر بودجەیان لە حكومەت‬ ‫وەرگ���رت���ووە‪ ،‬ه��ەن��دێ��ك��ی��ان لە‬ ‫وەزارەتی رۆشنبیریی‌و وەزارەتی‬ ‫دارای�ی‌و وەریانگرتووە‪ .‬ئێستاش‬ ‫وەزارەتی دارایی پێداچوونەوە بەو‬ ‫مینحانەدا دەك��ات‌و بە لیستێك‬ ‫مینحەكانیان دەبڕێت‪ ،‬بڕیارەكەش‬ ‫گشتێنراوە بۆ كارپێكردن‌و لەم‬ ‫مانگەوە ئەو كەنااڵنە پارەیان پێ‬ ‫نادرێت»‪.‬‬ ‫سەبارەت بە بەڕێوەبەرێتی‬

‫ك�����اروب�����اری‬ ‫رێكخراوەكانیش‬ ‫ك���ە ب��ەش��ێ��ك��ی‬ ‫زۆری كارمەندانی‬ ‫كەناڵە میدیاییە‬ ‫حیزبییەكان مووچەی‬ ‫ل��ێ وەردەگ����رن‌و كار‬ ‫بۆ میدیای حیزبەكان‬ ‫دەك��ەن‪ ،‬توانا ئەحمەد‪،‬‬ ‫وت��ی‪« :‬ب��ڕی��ارەك��ە تەنیا‬ ‫بودجەی كەناڵەكان دەگرێتەوە‪،‬‬ ‫نەك مووچەكانیان»‪.‬‬ ‫ب���ەپ���ێ���ی ب���اب���ەت���ێ���ك���ی‬ ‫رۆژنامەنووس عەلی حەمەساڵح‬ ‫كە لە ژمارەی پێشووی رۆژنامەدا‬ ‫ب�ڵ�اوی���ك���ردووەت���ەوە‪« :‬ل��ەس��ەر‬ ‫بودجەی گشتیی‪ ،‬مانگانە نزیكەی‬ ‫(‪ 3‬ملیارو ‪ )500‬ملیۆن دینار‬ ‫دەدرێتە كەناڵەكانی راگەیاندن‬ ‫كە لە ماوەی ساڵێكدا (‪)42‬ملیار‬ ‫دیناریان لە بودجەی گشتیی بۆ‬ ‫خ��ەرج��ك��راوە‌و ب���ەدەر لەمەش‪،‬‬ ‫حیزب ب���ەوەوە ن��ەوەس��ت��اوە كە‬ ‫تەنیا مانگانە بودجەیەكی زۆر‬ ‫ب��دات��ە كەناڵە حیزبییەكانی‪،‬‬ ‫بەڵكو بەشێكی راگەیاندكارەكانی‬ ‫ئ��ەو دەزگ��ای��ان��ەی خستووەتە‬ ‫سەر میالكی حكومەتی هەرێمی‬ ‫كوردستان‪ ،‬وات��ە رۆژنامەوانێك‬ ‫كە لە دەزگایەكی حیزبیدا كار‬ ‫دەك���ات‪ ،‬وەك فەرمانبەرێكی‬ ‫حكومەت ئەژماركراوە»‪.‬‬ ‫ل����ەالی����ەك����ی دی����ك����ەوە‪،‬‬ ‫سەرچاوەیەكی ئاگاداری مینحەی‬ ‫كەناڵەكانی راگەیاندن بە رۆژنامەی‬ ‫راگەیاند‪« :‬جگە لە وەزارەت��ی‬ ‫رۆشنبیریی‌و دارای��ی ژمارەیەك‬ ‫كەناڵیش لە ئەنجومەنی وەزیران‬ ‫بودجەیان هەیەو هەریەكە لە‬ ‫سەتەالیتی كوردستانی پارتی‌و‬ ‫كوردساتی یەكێتی مینحەیان هەیە‪،‬‬ ‫پێش یەكگرتنەوەی ئیدارە (كەی‬ ‫تیڤی) هەیبوو‪ ،‬كە داوای بڕینیان‬ ‫كرد كوردساتیش هاتە سەری بوو‬ ‫بە فیفتی بە فیفتی‪ ،‬رۆژنامەی‬ ‫هەولێریش هەیەتی بە ناوی ئەوەی‬ ‫رۆژن��ام��ەی��ەك��ی خزمەتگوزاریی‬ ‫گشتییە‪ ،‬ب��ەاڵم ئ��ەو رۆژنامەیە‬ ‫بێالیەن نییەو ئەجێندای حیزبیی‬ ‫هەیە‪ ،‬پێشتریش رۆژنامەی ئاسۆ‬ ‫هەیبوو ئێستا ب��ڕاوە‪ ،‬رۆژنامەی‬ ‫رووداو‌و كوردستان راپۆرتی پێشوو‬

‫ه��ەی��ب��ووە‪،‬‬ ‫ئ��ێ��س��ت��ا ن���اوەك���ەی‬ ‫گ���ۆڕاوەو لە كابینەی شەش‬ ‫مینحەیەكیان بڕیوە‪ ،‬سەتەالیتی‬ ‫(العراق تیڤی)یش هەیبوو‪ ،‬بەاڵم‬ ‫دوای ئەوەی كەشف بوو پارەیەكی‬ ‫زۆری وەرگ��رت��ووە‪ ،‬تەسفییەی‬ ‫نەكردووە‪ ،‬بەڕێوەبەرەكەی هەاڵت‌و‬ ‫پ��ارەك��ەش رۆی���ی‪ ،‬كۆمپانیای‬ ‫تارین نێت بە ن��اوی پێدەری‬ ‫خ��زم��ەت��گ��وزاری��ی ئینتەرنێـت‪،‬‬ ‫ح��ك��وم��ەت مینحەی دەدات���ێ‌و‬ ‫كارئاسانیی زۆری بۆ كردووە‪ ،‬بۆ‬ ‫ئ��ەوەی بتوانێت وەك��و كۆمپانیا‬ ‫ك��ار بۆ خەڵك بكات‌و هەندێك‬ ‫خزمەتگوزاریش بۆ وەزارەتەكانیش‬ ‫دابین دەكات بێ بەرامبەر»‪.‬‬ ‫بەپێی راپۆرتێكی گۆڤاری‬ ‫لڤینیش كە لە ژمارە (‪ )131‬لە‬ ‫(‪ )2010/7/1‬باڵویكردووەتەوە‪،‬‬ ‫«مانگانە حكومەتی هەرێم‪،‬‬ ‫ی��ارم��ەت��ی م��ان��گ��ان��ەی (‪)100‬‬ ‫رۆژنامەو گۆڤارو كەناڵی میدیای‬ ‫یەكێتی‌و پارتی سێبەری داوەو‬ ‫مانگانە (‪ )900‬ملیاری بەتەنیا‬ ‫داوەتە هەردوو كەناڵی ئاسمانیی‬ ‫ك��وردس��ات‌و ح��ورە‌‪ ،‬هەر بەپێی‬ ‫راپۆرتەكەش‪ ،‬بەتەنیا زاگرۆس‌و‬

‫سكرتێری ئەنجومەنی وەزیران‪:‬‬ ‫جێبەجێكردنی بڕیارەكە بریتی‬ ‫نابێت لە بڕینی یەكجارەكی‬ ‫ئەو مینحەیەی دەدرێتە‬ ‫كەناڵەكانی راگەیاندن‬

‫رووداو و سڤیل‪ )1( ،‬ملیارو‬ ‫(‪ )550‬ملیۆن دیناریان مانگانە لە‬ ‫حكومەت وەرگرتووە»‪.‬‬ ‫ئاكۆ محەمەد‪ ،‬سەرنووسەری‬ ‫رۆژن��ام��ەی رووداو كە پێشتر‬ ‫مانگانە مینحەی لە حكومەت‬ ‫وەرگرتووە‪ ،‬بە رۆژنامەی راگەیاند‪:‬‬ ‫لە س��ەرەت��ای ئەمساڵەوە هیچ‬ ‫مینحەیەكیان وەرن��ەگ��رت��ووە‪،‬‬ ‫پێشوازیی لەو بڕیارەی حكومەتیش‬ ‫كرد‌و وتی‪« :‬ساڵی راب��ردوو لە‬ ‫دیدارێكماندا لەگەڵ سەرۆكی‬ ‫حكومەت‪ ،‬داوامانكردووە‪ ،‬بۆ‬ ‫ئ��ەوەی ئەو زۆری �ی‌و بۆرییە‬ ‫نەمێنێت كە لە رۆژنامەو‬ ‫گۆڤارەكاندا هەیە‪ ،‬ئەو‬ ‫هەموو پارە هەڵڕشتنە‬ ‫نەمێنێت‪ ،‬دەبێت كارێك‬ ‫بكرێت ك��ە پ���ارەدان‬ ‫ب��ەو ش��ێ��وەی��ە بێت‬ ‫ك���ە ل���ە زۆرب����ەی‬ ‫واڵتاندا هەیە بۆ‬ ‫هەندێك میدیا‪،‬‬ ‫ی����ان ب��ەش��ێ��وەی‬ ‫پرۆپۆزەڵ بێت»‪.‬‬ ‫ه��ەروەك ئ��اوات نەجمەدین‪،‬‬ ‫بەڕێوەبەری كەناڵی ئاسمانیی‬ ‫كوردساتیش بە رۆژنامەی راگەیاند‪:‬‬ ‫«ئێمە‪ ،‬مانگانە لە رێگەی حیزبەوە‬ ‫مینحە وەردەگرین‌و لەسەرەتای‬ ‫ئەمساڵیشەوە هیچ مینحەیەكمان‬ ‫وەرنەگرتووە‪ ،‬لەمانگی یەكەوە‬ ‫سلفەیەكمان بەقەرز وەرگرتووە‪،‬‬ ‫ئێمە لە رێی حیزبەوە وەریدەگرین‪،‬‬ ‫نازانم حیزب لەكوێ وەریگرتووە»‪.‬‬ ‫رۆژی ‪ ،2011/3/17‬كۆمەڵێك‬ ‫ن���ووس���ەر‌و رۆژن���ام���ەن���ووس لە‬ ‫پێشنیازێكدا داوای ئاشكراكردنی پەیڕەوبكرێت»‪.‬‬ ‫ه�����اوك�����ات ه���ەڵ���گ���ورد‬ ‫ناو و بڕی پ��ارەی ئەو كەنااڵنە‬ ‫دەك��ەن كە پ��ارەی��ان لە موڵكی ع��ەب��دول��وەه��اب‪ ،‬ب��ەڕێ��وەب��ەری‬ ‫گشتیی راگەیاندن‪ :‬لە وەزارەتی‬ ‫گشتیی وەرگرتووە»‪.‬‬ ‫داواش��دەك��ەن‪« :‬ئ��ەم بڕیارە رۆشنبیریی حكومەتی هەرێمی‬ ‫گۆڕانكارییەكی تێدا بكرێت‌و ك���وردس���ت���ان‪ ،‬س���ەب���ارەت بە‬ ‫خاڵێكی تری بۆ زیاد بكرێت‪ ،‬تیایدا مینحەی كەناڵەكانی راگەیاندن‪،‬‬ ‫بڕیار بدرێت بە «گواستنەوەی ئەو بە رۆژنامەی وت‪« :‬دوورو نزیك‬ ‫فەرمانبەرانەی حكومەت كە لە زانیاریمان لەسەر ئەو كەنااڵنە‬ ‫كەناڵە حیزبییەكاندا كار دەكەن‌و نییە‪ ،‬چونكە پێدانی مینحە بەو‬ ‫مووچە لە حكومەت وەردەگ��رن‪ ،‬كەنااڵنە لەسەر كۆمەڵێك پێوەر‬ ‫ب��ۆ س���ەر م��ی�لاك��ی ف��ەرم��ان��گ��ە بووە‪ ،‬بە نموونە لە ئیدارەی كۆنی‬ ‫سلێمانی سیستمی هاوكاریی‬ ‫حكومییەكان»‪.‬‬ ‫ف����ەره����اد م���ەالح���ەس���ەن‪ ،‬میدیای ئ��ازاد ه��ەب��ووە‪ ،‬بەپێی‬ ‫سەرنووسەری گۆڤاری (شەقام) ئەو سیستمی هاوكارییە رۆژنامەو‬ ‫كە مانگانە (‪ )15‬ملیۆن دینار گۆڤار پارەكەیان شتێكی ئەوتۆ‬ ‫ل��ە ح��ك��وم��ەت وەردەگ���رێ���ت بۆ ن��ەب��ووە‪ ،‬ل��ە ئ��ی��دارەی پێشوو‬ ‫دەرچ���وون���ی گ��ۆڤ��ارەك��ەی‪ ،‬بە وەزارەت������ی رۆش��ن��ب��ی��ری��ش لە‬ ‫رۆژن��ام��ەی راگ��ەی��ان��د‪« :‬ب��ڕی��ارە هەولێر بە شێوەیەكی ئینتیقائی‬ ‫پێداچوونەوە بەپێدانی مینحەكاندا مینحە بە هەندێكیان دراوەو‬ ‫بكرێت‪ ،‬ئ��ەوەش الیەنی سلبی‌و بە هەندێكیان ن���ەدراوە‪ ،‬رەنگە‬ ‫ئیجابی هەیە‪ ،‬الیەنە ئیجابییەكە هەندێكیان شایستە نەبووبن‌و‬ ‫ئ��ەوەی��ە كە پێشتر نایەكسانی ئ��ەو بودجەیەیان ب��ە خراپیی‬ ‫ه���ەب���ووە ل��ەداب��ەش��ك��ردن��داو بەكارهێناوە‪ ،‬دوو بەڕێوەبەرێتی‬ ‫دەبێت ئ��ەو سیستمەی پێشوو وەزارەت��ی رۆشنبیریش هەیە لە‬ ‫بەالوەبنرێت‌‪ ،‬الیەنە سلبییەكەش هەولێرو سلێمانی‪ ،‬ئەو مینحانە‬ ‫ئەوەیە كە حكومەت بڕیار بدات دەدەن كە وەزارەتی رۆشنبیریی‬ ‫هاوكاریی میدیاو سەنتەرەكان دەیداتە تیپەكان‌و سەنتەرەكان‌و‬ ‫نەكات‪ ،‬دواتر بەزەرەی حكومەت میدیاكان»‪.‬‬ ‫بڕیارەكەشی بە گرنگ زانی‌و‬ ‫تەواو دەبێت‪ ،‬لەبەرئەوە پێمباشە‬ ‫هاوكاریی حكومەت بەردەوام بێت‌و وت��ی‪« :‬بڕیارەكە زۆر گرنگە‌و‬ ‫پێداچوونەوە بكرێت‌و یەكسانیی رۆژانی ئایندە دەردەكەوێت چۆن‬ ‫پەیڕەوبكرێت‪ ،‬نەك دۆستایەتی‌و جێبەجێ دەك��رێ �ت‌و ه��ی��وادارم‬ ‫خ���زم���ای���ەت���ی‌و ن��زی��ك��ای��ەت��ی حكومەت هەر بڕیارێكیدا بەجێی‬

‫بگەیەنێت‪.‬‬ ‫ب���ە وت����ەی ب���ەڕێ���وەب���ەری‬ ‫گشتیی راگەیاندنی وەزارەت���ی‬ ‫رۆشنبیریی‪« :‬ئ��ەوەن��دەی من‬ ‫بیزانم لە ئەنجومەنی وەزیرانیش‬ ‫مینحە هەیە‌و دراوە بە میدیاكان‌و‬ ‫بەراورد ناكرێت بەوانەی وەزارەتی‬ ‫رۆشنبیریی‪ ،‬هەرچەندە داتای‬ ‫ت���ەواوم النییە‪ ،‬ب��ەاڵم دەزان��م‬ ‫كەناڵی ئاسمانیی‌و رۆژن��ام��ەی‬ ‫ت��ێ��دای��ەو بەشێكی زۆری هی‬ ‫كابینەی پێشووە‪ ،‬كە پارەیەكی‬ ‫زۆرو بێشوماریان پێدراوە»‪.‬‬ ‫لەالیەكی دیكەوە‪ ،‬محەمەد‬ ‫قەرەداغی‪ ،‬سكرتێری ئەنجومەنی‬ ‫وەزی��ران بە رۆژنامەی راگەیاند‪:‬‬ ‫«س��ەرۆك��ی حكومەت‪ ،‬س��وورە‬ ‫ل���ەس���ەر ئ����ەو ب����ڕی����ارەی كە‬ ‫دەریكردووە‪ ،‬بۆ جێبەجێكردنی‬ ‫ب��ڕی��ارەك��ەش‪ ،‬دەبێت لەمەودوا‬ ‫پەیڕەو بكرێت»‪.‬‬ ‫قەرەداغی‪ ،‬ئاماژەی بەوەدا‬ ‫كە جێبەجێكردنی بڕیارەكە بریتی‬ ‫نابێت لە بڕینی یەكجارەكی ئەو‬ ‫مینحەیەی دەدرێتە كەناڵەكانی‬ ‫راگ���ەی���ان���دن‌و وت���ی‪« :‬بەڵكو‬ ‫لیژنەیەك دادەن��رێ��ت ك��ە چاو‬ ‫دەخشێنێتەوە ب��ەو مینحەیەی‬ ‫دەدرێ���ت���ە ك��ەن��اڵ��ەك��ان‌و ئ��ەو‬ ‫جیاوازییەی لەنێوان كەناڵێك بۆ‬ ‫كەناڵێكی تردا هەیە»‪.‬‬ ‫ئاماژەی بەوەشدا‪ ،‬كە لیژنەكە‬ ‫هەڵدەستێت بە هەڵسەنگاندنی‬ ‫كەناڵە جیاوازەكانی رۆژنامەو‬ ‫رادیۆ‌و تەلەفزیۆن‌و بەپێی باشیی‌و‬ ‫خ��راپ��ی �ی‌و ئ���ەدای كەناڵەكەو‬ ‫رادەی خوێنەر‌و بینەریی‌و ئەوانە‬ ‫دەبنە پێوەری پێدانی چەندێتیی‬ ‫مینحەی كەناڵەكان‪.‬‬ ‫لەبارەی جێبەجێكردنی ئەو‬ ‫بڕیارەوە‪ ،‬بێئاگایی خۆی لەوە‬ ‫دەربڕی كە لەم مانگەدا ئەو بڕیارە‬ ‫جێبەجێكرابێت‪ ،‬ب��ەاڵم وت��ی‪:‬‬ ‫«رەن��گ��ە لە (‪)4/1‬ەوە بچێتە‬ ‫بواری جێبەجێكردنەوە‪ ،‬چونكە‬ ‫ئەوە ئیشی وەزارەت��ی داراییەو‬ ‫ئەوان باشتر دەزانن»‪.‬‬ ‫جگە ل��ە پ��ێ��دان��ی مینحەو‬ ‫ه��اوك��اری��ی م��ان��گ��ان��ە ل��ەڕێ��ی‬ ‫ئەنجومەنی وەزی��ران‌و وەزارەت��ی‬ ‫رۆشنبیرییەوە حكومەت لە رێی‬ ‫وەزارەتی رۆشنبیرییەوە‪ ،‬مانگانە‬ ‫هاوكاریی چەندین سەنتەرو میدیاو‬ ‫تیپی هونەریی كردووە‪.‬‬ ‫سەاڵحە رەش‪ ،‬بەڕێوەبەری‬ ‫ب��ەڕێ��وەب��ەرێ��ت��ی��ی س��ەن��ت��ەرە‬ ‫رۆشنبیریی‌و تیپە هونەرییەكانی‬ ‫سلێمانی س��ەر ب��ە وەزاره‌ت����ی‬ ‫رۆشنبیریی‌و الوان‪ ،‬بە رۆژنامەی‬ ‫راگەیاند‪« :‬هیچ بڕیارێكی وامان‬ ‫بۆ نەهاتووە بۆ بڕینی هاوكاریی‬ ‫م��ان��گ��ان�ە‌و تەنیا بەشەفەهی‬ ‫بیستوومانە‪ ،‬پێشتر (‪ )42‬تیپ‌و‬ ‫سەنتەرو رۆژنامەو گۆڤار لە رێی‬ ‫ئێمەوە هاوكارییان وەرگرتووەو‬ ‫ئێستا زیادبووە بۆ (‪ )68‬الیەن‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم ل��ەس��ەرەت��ای ئەمساڵەوە‬ ‫مینحەمان پێنەداون‌و چاوەڕێی‬ ‫موافەقەین بۆ ئەوەی هاوكاریی‬ ‫ئەم چەند مانگەشیان بۆ خەرج‬ ‫بكەین»‪.‬‬


‫‪www.rozhnama.net‬‬

‫‪hewal.rozhnama@gmail.com‬‬

‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫ئه‌بوبه‌کر عه‌لی‪ :‬ئەگەر دەسەاڵت پرۆژەكە قبووڵ بكات‌و جێبەجێی بكات‪ ،‬مانای ئەوە‬

‫دەگەیەنێت لەژێر فشاری ئۆپۆزسیۆندا چاكسازیی كردووە‪ ،‬بەاڵم حکومه‌ت ئەمەی قبووڵ نییە‬

‫دەسەاڵت هیچ حسابێكی بۆ پرۆژە چاكسازییەكەی ئۆپۆزسیۆن نەكرد‬ ‫بەپێی پرۆژەكە؛ دەبوایە چوار رۆژی تر‪ ،‬حكومەت هەڵبوەشایەتەوەو هەڵبژاردنی پێشوەخت رابگەیەنرایە‬ ‫راپۆرتی‪ :‬شۆڕش خالید‬

‫‪..........................................................‬‬

‫دەس����ەاڵت وەاڵم����ی پ���رۆژە‬ ‫ه��اوب��ەش��ەك��ەی ئۆپۆزسیۆنی‬ ‫نەداوەتەوە كە لەبارەی چاكسازیی‬ ‫ل���ە س��ی��س��ت��م��ی ح��وك��م��ڕان��ی��ی‬ ‫پێشكەشیان كردبوو‪ ،‬بەوپێیەش‬ ‫دەبێت چوار رۆژی تر حكومەت‬ ‫هەڵبوەشێنرێتەوە‪.‬‬ ‫ێ‬ ‫رۆژی(‪ )2011/3/3‬هەرس ‌‬ ‫الیەنە ئۆپۆزسیۆنەكەی هەرێم‬ ‫(گ���ۆڕان‪ ،‬یەكگرتوو‪ ،‬كۆمەڵ)‬ ‫پ���رۆژەی���ەك���ی (‪)22‬خ��اڵ��ی��ی��ان‬ ‫بەمەبەستی چاكسازیی لەسیستمی‬ ‫حوكمڕانیی هەرێم پێشكەشی‬ ‫دەس��ەاڵت��ی سیاسیی لە هەرێم‬ ‫كردو لە كەناڵەكانی راگەیاندندا‬ ‫باڵوكرایەوە‪.‬‬ ‫بەپێی پ��رۆژە هاوبەشەكەی‬ ‫(گ���ۆڕان‌‪ ،‬یەكگرتوو‪ ،‬كۆمەڵ)‬ ‫ل��ەم��اوەی مانگێكدا پێویستە‬ ‫حكومەت یاساو بڕیاری تایبەت‬ ‫بۆ جێبەجێكردنی خاڵەكانی نێو‬ ‫پرۆژەكە دەربكات‪ ،‬ئەگەرنا دەبێت‬ ‫سەرۆكی هەرێم بڕیاری هەڵبژاردنی‬ ‫پ��ێ��ش��وەخ��ت راب��گ��ەی��ەن��ێ��ت‌و‬ ‫حكومەتێكی یەكێتیی نیشتمانیی‬ ‫دروستبكرێت‪.‬‬ ‫ئەبوبەكر ع��ەل��ی‪ ،‬ئەندامی‬ ‫مەكتەبی سیاسیی یەكگرتووی‬ ‫ئیسالمیی‪ ،‬دەڵ��ێ��ت‪ ،‬دەس��ەاڵت‬

‫بەهیچ ج��ۆرێ��ك وەاڵم��ێ��ك��ی بۆ‬ ‫ئەو پرۆژەیە نەبووە‌‪ ،‬وتیشی‪:‬‬ ‫«حیزبە حوكمڕانەكان نایانەوێت‬ ‫ئ��ەو پ��رۆژەی��ە جێبەجێ بكەن‪،‬‬ ‫چونكە ترسیان هەیە لەوەی كە‬ ‫بەهۆی ئەو پرۆژەیەوە بەرەیەكی‬ ‫ئۆپۆزسیۆن لەكوردستان دروست‬ ‫بێت»‪.‬‬ ‫ح��ك��وم��ەت‪ ،‬رایدەگەیه‌نێت‬ ‫كە چاوەڕوانی بڕیاری سیاسیی‬ ‫دەكەن بۆ قبووڵكردنی ئەو پرۆژە‬ ‫هاوبەشەی ئۆپۆزسیۆن‪.‬‬ ‫محەمەد قەرەداغی‪ ،‬سكرتێری‬ ‫ئەنجومەنی وەزیران بە رۆژنامەی‬ ‫وت‪« :‬ئ��ەو پ��رۆژەی���� پێویستی‬ ‫بەبڕیاری سیاسیی هەیە لەالیەن‬ ‫یەكێتی‌و پارتییەوە‪ ،‬دەبێت ئەوان‬ ‫وەاڵمدەرەوەی ئەو پرۆژەیە بن»‪.‬‬ ‫قەرەداغی‪ ،‬وتی‪« :‬حكومەت‬ ‫خ��ۆی لە دوایین كۆبوونەوەیدا‬ ‫ب���ڕی���اری���داوە ك��ە چ��اك��س��ازی��ی‬ ‫بەشێوەیەكی فراوان دەستپێبكات‪،‬‬

‫ب�����ەاڵم ئ������ەوەی پ��ەی��وەس��ت��ە‬ ‫بەئۆپۆزسیۆنەوە‪ ،‬ئێمە چاوەڕوانی‬ ‫بڕیاری سیاسیی دەكەین»‪.‬‬ ‫پرۆژە هاوبەشەكەی هەرسێ‬ ‫الی��ەن��ی ئۆپۆزسیۆن (گ���ۆڕان‪،‬‬ ‫یەكگرتوو‪ ،‬كۆمەڵ) بۆ چاكسازیی‬ ‫سیاسیی‪ ،‬لە (‪)22‬خاڵ پێكدێت‪،‬‬ ‫ك��ە خ���ۆی ل��ە دژای��ەت��ی��ك��ردن��ی‬ ‫گەندەڵیی‌و چاكسازیی سیاسیی‬ ‫ب��ن��ەڕەت��ی دەب��ی��ن��ێ��ت��ەوە‪ ،‬ب��ەاڵم‬ ‫ل���ەالی���ەن دەس����ەاڵت����ەوە هیچ‬ ‫وەاڵمدانەوەیەكی نەبوو‪.‬‬ ‫ئ��ەب��وب��ەك��ر ع��ەل��ی‪ ،‬وت��ی‪:‬‬ ‫«ئەگەر دەسەاڵت پرۆژەكە قبووڵ‬ ‫بكات‌و جێبەجێی بكات‪ ،‬مانای‬ ‫ئەوە دەگەیەنێت كە لەژێر فشاری‬ ‫ئۆپۆزسیۆندا چاكسازیی كردووە‪،‬‬ ‫بەاڵم ئەو ئەمەی قبووڵ نییە»‪.‬‬ ‫یەكێتی‌و پارتی وەك الیەنی‬ ‫سەرەكی پێكهێنەری حكومەت‪،‬‬ ‫تا ئێستا هیچ بڕیارێكیان لەبارەی‬ ‫پرۆژە چاكسازییە سیاسییەكەی‬

‫ئۆپۆزسیۆنەوە نەداوە‪.‬‬ ‫ئ��ازاد جوندیانی‪ ،‬وتەبێژی‬ ‫مەكتەبی سیاسیی یەكێتیی‬ ‫نیشتمانیی ك��وردس��ت��ان‪ ،‬بە‬ ‫رۆژنامەی وت‪« :‬ئێمە الیەنگرانی‬ ‫پرۆژە (‪)17‬خاڵییەكەین‪ ،‬چونكە‬ ‫نوێنەرانی گەل قبووڵیانكردووە»‪.‬‬ ‫ه��ەروەه��ا رەت��ی��ك��ردەوە كە‬ ‫ئ���ەوان نەیانەوێت چاكسازیی‬ ‫بكەن‌و ئاماژەی ب��ەوەش دا‪ ،‬كە‬ ‫خۆشیان پ��رۆژەی چاكسازییان‬ ‫هەیە‌و وتی‪« :‬الیەنێكی گرنگی‬ ‫ئ��ۆپ��ۆزس��ی��ۆن‪ ،‬س���ەرەت���ا ئ��ەو‬ ‫پرۆژەیەی رەتكردەوە‪ ،‬بۆیە ئێمە‬ ‫تا ئێستاش چاوەڕوانی ئەوەین كە‬ ‫ئەو پرۆژەیە بەپرۆژەی هەرسێ‬ ‫الیەن تەماشا بكەین‪ ،‬یاخود نا»‪.‬‬ ‫بەاڵم ئەبوبەكر عەلی وتی‪:‬‬ ‫«خاوەنی ئەو پرۆژەیە هەرسێ‬ ‫الی��ەن��ی ئۆپۆزسیۆنن‌و س��وورن‬ ‫لەسەر ناوەڕۆكەكەی»‪.‬‬ ‫پرۆژەكە‪ ،‬پێشكەشی هەرسێ‬

‫سەرۆكایەتییەكە كرابوو‪ ،‬لەگەڵ‬ ‫ناردنی وێنەیەكی پ��رۆژەك��ە بۆ‬ ‫مەكتەبی سیاسیی هەردوو حیزبی‬ ‫دەسەاڵتدار‪ ،‬بەاڵم تا ئێستا لەهیچ‬ ‫الیەنێكیانەوە وەاڵمی ئەو پرۆژەیە‬ ‫نەدراوەتەوە كە نزیكەی مانگێكی‬ ‫بەسەردا تێپەڕ دەبێت‪.‬‬ ‫خ��اڵ��ی (‪)21‬ی پ��رۆژەك��ە‪،‬‬ ‫ئاماژە ب��ەوە دەک��ات كە دەبێت‬ ‫لەماوەی یەك مانگدا یاساو بڕیاری‬ ‫تایبەت بەهەریەكە لەخاڵەكانی‬ ‫نێو پرۆژەكە دەربكرێت‌و لەماوەی‬ ‫دوو مانگیشدا جێبەجێبكرێن‪،‬‬ ‫ب��ەوپ��ێ��ی��ەش دەب��ێ��ت س��ەرۆك��ی‬ ‫هەرێم هەڵبژاردنی پێشوەخت‬ ‫رابگەیەنێت‪.‬‬ ‫خاڵی (‪)22‬یش ئاماژە بەوە‬

‫محه‌مه‌د قه‌ره‌داغی‪:‬‬ ‫ئەو پرۆژەیە پێویستی‬ ‫بە بڕیاری سیاسیی‬ ‫هەیە لەالیەن یەكێتی‌و‬ ‫پارتییەوە‬

‫دەكات‪ ،‬كە دەبێت حكومەتێكی‬ ‫یەكێتیی نیشتمانیی سەرپەرشتی‬ ‫ئ��ەو ق��ۆن��اغ��ەو هەڵبژاردنەكان‬ ‫بكات‌‪ ،‬بەو پێیەش یەكگرتوو ‌و‬ ‫كۆمەڵیش هاوشانی گۆڕان لەگەڵ‬ ‫هەڵوەشانەوەی ئەو حكومەتەدان‪.‬‬ ‫هەرچەندە سەرۆكی حكومەت‬ ‫بڕیاری داوە بەگەڕانەوەی موڵك‌و‬ ‫ماڵی گشتیی‌و بڕینی یارمەتی‬ ‫دارای���ی دەزگ��ا راگەیاندنەكانی‬ ‫ح��ی��زب��ە دەس����ەاڵت����دارەك����ان‌و‬ ‫ئ��ەو داوای��ان��ەش لەنێو پ��رۆژە‬ ‫هاوبەشەكەی ئۆپۆزسیۆندا هەیە‪،‬‬ ‫بەاڵم ئۆپۆزسیۆن رەتیدەكەنەوە‬ ‫كە ئەوە وەاڵم��دان��ەوەی تەواوی‬ ‫داواكانی ئەوان بێت‪.‬‬ ‫ق�����ەرەداغ�����ی‪ ،‬ئ���ەوان���ەی‬ ‫ب��ەدەس��ت��پ��ێ��ك��ی چ��اك��س��ازی��ی‬ ‫ح��ك��وم��ەت��ەك��ەی دان����ا‪ ،‬ب��ەاڵم‬ ‫ئەبوبەكر عەلی پێیوایە‪ ،‬كە‬ ‫لەكوردستان ئیرادەی راستەقینە‬ ‫نییە بۆ چاكسازیی سیاسیی‌و‬ ‫وتی‪« :‬دەبێت دەسەاڵت بەبڕیار‌و‬ ‫یاسا هەموو خاڵەكان جێبەجێ‬ ‫بكات»‪.‬‬ ‫دان�����ا ئ���ەح���م���ەد م��ەج��ی��د‬ ‫هەڵسوڕاوی بزووتنەوەی گۆڕان‬ ‫وتی‪« :‬دەسەاڵت تائێستا وەاڵمی‬ ‫پڕۆژەكەی ن��ەداوەت��ەوە‌و لەوەدا‬ ‫ك��ەم��ت��ەرخ��ەم��ب��ووە كەنزیكەی‬ ‫مانگێك ب��ەس��ەر پ���ڕۆژەك���ەدا‬ ‫تێپەڕدەبێت»‪.‬‬

‫كۆمەڵی ئیسالمیی شێوازی خەرجكردنی بودجەكەی ئاشكرا دەكات‬

‫چاودێران‪ :‬ئەو هەڵوێستە ئیجابییە‪ ،‬هەرچەندە دەبوایە لەالیەن دەزگایەكی پرۆفیشناڵەوە باڵوبکرایه‌ته‌وه‌‬ ‫راپۆرتی‪ :‬شارا عەبدولڕەحمان‬

‫‪............................................................‬‬

‫كۆمەڵی ئیسالمیی بودجەو‬ ‫داهاتی حیزبەكەی بۆ رای گشتیی‬ ‫ب�ڵاوك��ردەوە‪ ،‬پەیامیش دەدەن��ە‬ ‫ح��ی��زب‌و الی��ەن��ە سیاسییەكانی‬ ‫تر بە تایبەتی یەكێتی‌و پارتی‪،‬‬ ‫تا لەو رووەوە چاویان لێبكەن‪،‬‬ ‫چاودێرانیش ئ��ەو هەنگاوە بە‬ ‫ئیجابیی هەڵدەسەنگێنن‪.‬‬ ‫ب��ەپ��ێ��ی راگ��ەی��ەن��راوەك��ەی‬ ‫كۆمەڵی ئیسالمیی كوردستان‪،‬‬ ‫ب��ودج��ەی ئ��ەو حیزبە مانگانە‬ ‫(‪ )450‬ملیۆن دینارە‪ ،‬كە (‪)350‬‬ ‫ملیۆنیان لە حكومەتی هەرێم‬ ‫وەردەگ��رێ��ت‌و (‪ )100‬ملیۆنەی‬ ‫دیكەش داهاتی بڕینی پارەیە لە‬ ‫مووچەی پەرلەمانتارو وەزی��رە‬ ‫خانەنشین‌و پەرلەمانتارە شەهید‌و‬ ‫ك��ۆچ��ك��ردووەك��ان‌و ئەندامانی‬ ‫ئەنجومەنی پارێزگای هەرێمە‪،‬‬ ‫ئەمە جگە لە هاوكاریی‌و كۆمەكیی‬ ‫(خ���ێ���رخ���وازان)‌و الی��ەن��گ��ران��ی‬ ‫حیزبەكەیان لەناوەوەو دەرەوەی‬ ‫كوردستان‪.‬‬ ‫محەمەد حەكیم‪ ،‬بەرپرسی‬ ‫دام���ەزراوەی كارگێڕیی‌و دارای��ی‬ ‫كۆمەڵی ئیسالمیی ل��ە ب��ارەی‬ ‫ئاشكراكردنی بودجەو داهاتیان‪،‬‬ ‫بە رۆژنامەی راگەیاند‪« :‬دوای‬ ‫ك��ۆن��گ��رەی دوو ك��ە ل��ە مانگی‬ ‫ت���ەم���م���وزی س��اڵ��ی راب�����ردوو‬ ‫بەسترا‪ ،‬جەخت ل��ەوە كرایەوە‬ ‫ك��ە ش��ەف��اف��ی��ەت‌و روون��ی��ی لە‬

‫كاروبارماندا هەبێت‪ ،‬بە تایبەتی‬ ‫ل��ە م��ەس��ەل��ەی دارای���ی���دا‪ ،‬بۆیە‬ ‫بڕیارماندا خ��ەرج�ی‌و مووچەی‬ ‫ئۆرگانەكانی حیزبمان لە مەکتەبی‬ ‫ئەمیرو مەكتەبی سیاسیی بۆ‬ ‫خوارەوە باڵوبكەینەوە‪.‬‬ ‫وت��ی��ش��ی‪« :‬ح��ی��زب��ەك��ان��ی‬ ‫دەس��ەاڵت بۆ ئ��ەوەی گومانەكان‬ ‫لەسەر خۆیان البەرن‪ ،‬گومانیان‬ ‫لەسەر حیزبە ئۆپۆزسیۆنەكان‬ ‫دروس���ت���دەك���رد‪ ،‬ب��ۆی��ە ئێمە‬ ‫بێمنەتانە بودجەو داهاتی خۆمان‬ ‫خستەڕوو»‪.‬‬ ‫پەیامیشی ن��ارد بۆ حیزب‌و‬ ‫الی��ەن��ە س��ی��اس��ی��ی��ەك��ان��ی ت��ری‬ ‫كوردستان كە بودجە لە حكومەت‬ ‫وەردەگ���رن‪ ،‬چ��اوی��ان لێبكەن‌و‬ ‫ش��ەف��اف��ان��ە ب���ودج���ەو داه��ات��ی‬

‫خۆیان بۆ جەماوەری كوردستان‬ ‫رابگەیەنن‪« ،‬بە تایبەتی هەردوو‬ ‫حیزبی دەسەاڵتدار»‪.‬‬ ‫ئ��ەم هەڵوێستەی كۆمەڵ‬ ‫هەرچەندە لە الیەن ئابووریناسانەوە‬ ‫جێگەی دەستخۆشییە‪ ،‬لە هەمان‬ ‫كاتدا ب��ەدەر نییە لە رەخنەو‬ ‫دەوترێت؛ «ئایا زەمان چییە كە‬ ‫ئەمە بودجەی دەستكەوتوو و‬ ‫خەرجكراوی دروستە؟»‪.‬‬ ‫ئەیوب سماقەیی‪ ،‬مامۆستای‬ ‫كۆلێژی كارگێڕیی‌و ئابووریی‬ ‫زانكۆی سەاڵحەدین لەو بارەیەوە‬ ‫ب���ە رۆژن����ام����ەی وت‪« :‬ئ���ەو‬ ‫هەڵوێستەی كۆمەڵ هەنگاوێكی‬ ‫گرنگەو پێویستە چاویان لێبكرێت‪،‬‬ ‫بەاڵم ئایا كێ زەمانی ئەوە دەكات‬ ‫كە ئەوە بودجە راستەقینەكەیە؟‪،‬‬

‫بە تایبەتی كە لە ئێستادا متمانە‬ ‫نەماوە‪ ،‬چونكە كە كۆمپانیایەكی‬ ‫ئەهلیی ب��ودج��ەو دەستكەوتی‬ ‫خۆی ئاشكرا دەكات دەبێت باج‬ ‫بدات‪ ،‬لە حیزبیشدا وایە ئەگەر‬ ‫بودجە راستەقینەكەی پیشان‬ ‫ب��دات‪ ،‬دەبێت سازشی سیاسیی‬ ‫بكات‪ ،‬كێ ناڵێت ئەم هەڵوێستە‬ ‫پەرچەكرداری ئەو قسەكردنانە‬ ‫نەبێت كە لە راگەیاندنەكانەوە‬ ‫باس لە بودجەی ئۆپۆزسیۆنەكان‬ ‫دەك��را؟ كە ئەگەر ئ��ەو پەرچە‬ ‫كردارەبێت‪ ،‬ئەوا دەچێتە خانەی‬ ‫موزایەدەی سیاسییەوە»‪.‬‬ ‫ه����اوك����ات ل����ەگ����ەڵ ئ���ەو‬ ‫مامۆستاكەی‬ ‫تێبینیانەشدا‬ ‫زانكۆ پێیوایە؛ كە ئەم هەنگاوە‬ ‫هەر بنرێت باشترە لە نەنانی‌و‬ ‫ب��ە پێویستی زان��ی ك��ە حیزب‬ ‫شەفاف بێت‌و بودجەو داهاتی‬ ‫خۆی رابگەیەنێت «بە تایبەتی‬ ‫ئ��ەو حیزبانەی ل��ە دەس��ەاڵت��ن‪،‬‬ ‫چونكە ئەوان نیشانەی پرسیاریان‬ ‫لەسەرەو ئەوان بودجەو داهات‌و‬ ‫خەرجی دەوڵەتیان بەدەستە»‪.‬‬ ‫ئاشكراكردنی بودجەو داهاتی‬ ‫ك��ۆم��ەڵ‪ ،‬ل��ە الی���ەن حیزبەكە‬ ‫خ��ۆی��ەوە ب��ە ب���ڕوای س��ەرۆك��ی‬ ‫مونتەدای ئابووریی كوردستان‬ ‫گرنگ نییە‪ ،‬ئ��ەوەن��دەی ئەگەر‬ ‫ئ��ەو ك��ارە ل��ەالی��ەن دەزگایەكی‬ ‫سەربەخۆی پرۆفیشناڵەوە بكرایە‪،‬‬ ‫كە دەبووە دەستكەوتێك هەم بۆ‬ ‫حیزبەكەو هەم بۆ الیەنگرانی‌و‬ ‫دەنگپێدەرانیشی‪.‬‬

‫م��ح��ەم��ەد ك��ەری��م‪ ،‬ئ���ەوەی‬ ‫ب��ۆ رۆژن��ام��ە روون���ك���ردەوە؛ كە‬ ‫ئ��اش��ك��راك��ردن��ی م��ام��ەڵ��ەك��ردن‬ ‫ل��ەگ��ەڵ ب��ودج��ەی حیزبەكان‬ ‫لە كوردستاندا‪ ،‬ئیشێكی زۆر‬ ‫ستراتیژیی‌و گرنگە‪« ،‬چونكە‬ ‫لە كوردستاندا باس لەوە كراوە‬ ‫كە گەندەڵیی هەیە لە بودجەی‬ ‫حیزبدا‪ ،‬بەتایبەتی یەكێتی‌و‬ ‫پ��ارت��ی ك��ە ئ��ەو ب��ودج��ەی��ەی لە‬ ‫داهاتی كوردستان رایدەكێشن بە‬ ‫ئاراستەیەكی خراپ بەكاردەیهێنن‪،‬‬ ‫لە ئێستاشدا كە كۆمەڵی ئیسالمیی‬ ‫كەشفی ب��ودج��ەك��ەی دەك���ات‪،‬‬ ‫ئەمە دەروازەیەكی زۆر گەورەی‬ ‫لەسەر گەندەڵیی لە كوردستان‬ ‫ك���ردووەت���ەوە‪ ،‬ب��ۆی��ە دیوێكی‬

‫ئیجابیی هەیە كە كە لەو داهاتەی‬ ‫خەڵك كە ب��ەو حیزبە دەدرێ��ت‬ ‫بزانرێت كە چۆن خەرجی دەكات‪،‬‬ ‫ئەمە رای خەڵك لە بەرامبەر ئەو‬ ‫حیزبە دروست دەكات»‪.‬‬ ‫ب��ەرپ��رس��ی دام�������ەزراوەی‬ ‫ك��ارگ��ێ��ڕی �ی‌و دارای����ی كۆمەڵی‬ ‫ئیسالمیی ئامادەیی حیزبەكەی‬ ‫ن��ی��ش��ان��دا ب��ۆ وردب��ی��ن��ی��ک��ردن��ی‬ ‫ب��ودج��ەك��ەی ل��ەالی��ەن دی��وان��ی‬ ‫چ��اودێ��ری��ی دارای��ی��ەوە‪ ،‬ت��ا ئەو‬ ‫گ��وم��ان��ەی ك��ە ل���ەوب���ارەی���ەوە‬ ‫ل��ەس��ە�� ح��ی��زب��ەك��ەی دروس���ت‬ ‫دەب����ێ����ت‪ ،‬ب���ڕەوێ���ن���رێ���ت���ەوەو‬ ‫لەو‬ ‫كەموكورتییەكانیشیان‬ ‫رووەوە بۆ رای گشتیی ئاشكرا‬ ‫بكات‪.‬‬

‫هیوادارین هه‌موو‬ ‫حیزبه‌کانی تر‪،‬‬ ‫به‌تایبه‌تی هه‌ردوو حیزبی‬ ‫ده‌سه‌اڵتدار چاومان لێبکه‌ن‬ ‫دیوێكی ئیجابیی هەیە كە‬ ‫كە لەو داهاتەی خەڵك كە‬ ‫بەو حیزبە دەدرێت بزانرێت‬ ‫كە چۆن خەرجی دەكات‬


‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫‪hewal.rozhnama@gmail.com‬‬

‫تایبه‌ت‬

‫جەوهەر نامیق‪ ،‬سیمبولێك بۆ رووبەڕووبوونەوەی گەندەڵیی‬ ‫ئا‪ :‬سەنگەر جەمال‬

‫‪..........................................................‬‬

‫دیدارێكی دیكەی رۆژنامەدا كە لە‬ ‫كۆتایی ئازاری (‪)2010‬دا‪ ،‬لەگەڵیدا‬ ‫سازیكردووە دەڵێت‪« :‬كاتی ئەوە‬ ‫هاتووە برادەرانی گۆڕان لە گردەكە‬ ‫بێنە خوارەوە»‪.‬‬ ‫هەروەها بەردەوامیی خۆی لە‬ ‫رەخنەی جدیی دووپات دەكاتەوەو‬ ‫باس لەوە دەكات؛ كە دوای (‪)19‬‬ ‫ساڵ دەسەاڵتی خۆجێیەتی زۆربەی‬ ‫زۆری پرسە چارەنووسسازەكان‬ ‫چ��ەق��ی��ون‌و ل��ە ه��ەن��دێ��ك ب���واردا‬ ‫پاشەكش ‌ێ دەكات‪.‬‬ ‫لە دی��دارەك��ەدا جەخت لەوە‬ ‫دەك��ات��ەوە؛ كە ب���ەردەوام دەبێت‬ ‫لە رەخنەگرتن‌و گەشبینیی خۆی‬ ‫ن��اش��رێ��ت��ەوە ب����ەوەی «ت���ا دێت‬ ‫هەستی ریفۆرم‌و گۆڕان‌و گۆڕین لە‬ ‫پەرەسەندندایە»‪.‬‬

‫ج���ەوه���ەر ن��ام��ی��ق س��ال��م‪،‬‬ ‫سیاسەتمەداری ن���اوداری ك��وردو‬ ‫تێكۆشەری دێ��ری��ن یەكێكە لە‬ ‫س��ەرك��ردە دی��ارەك��ان��ی ك��ورد كە‬ ‫جیاواز لە سەركردەكانی ئێستا‪،‬‬ ‫مێژوویەكی پرشنگداری بۆخۆی‬ ‫ت��ۆم��ار ك��رد‪ ،‬كاتێك دەس��ت��ی لە‬ ‫بااڵترین پۆستی حیزبیی هەڵگرت‌و‬ ‫لە بەرەی میللەتەوە بە شێوازێكی‬ ‫پرۆفیشناڵ‌و بە دیدێكی سیاسیی‬ ‫دوور لە هەیمەنە‌و تەرەفگیریی‬ ‫حیزب‪ ،‬رەخنەی لە ئ��ەداو كاری‬ ‫حیزبە دەسەاڵتدارەكان‌و حكومەت‌و‬ ‫پەرلەمان دەگرت‪.‬‬ ‫ج��ەوه��ەر نامیق س��ال��م‪ ،‬كە‬ ‫سەرۆكی یەكەم خولی پەرلەمانی‬ ‫حیزب دەستێوەردان‬ ‫كوردستان‌و سكرتێری مەكتەبی‬ ‫لە هەڵبژاردنی حیزبییش دەكات‬ ‫سیاسیی پارتی بوو لە راب��ردوودا‪،‬‬ ‫هەڵبژاردن‌و بوونی ساختەو‬ ‫یەكێك بوو لەو كەسایەتییانەی زۆر‬ ‫بەكارهێنانی دەسەاڵتی فەرمیی‬ ‫سیاسیی‌و الیەن بە سەرسوڕمانەوە‬ ‫یەكێكە ل��ەو پرسانەی جەوهەر‬ ‫ل��ە ج��وام��ێ��ری �ی‌و بوێرییەكەیان‬ ‫ن��ام��ی��ق ب��ە ت��ون��دی��ی رەخ��ن��ەی‬ ‫دەڕوانی‪ ،‬بەوپێیەی لە ناوجەرگەی‬ ‫ل��ێ��دەگ��رێ��ت‪ ،‬ه��ەر ل��ەو دی���دارەی‬ ‫پوخته‌یەك له‌ ژیاننامه‌ی جه‌وهه‌ر نامیق‪:‬‬ ‫دەسەاڵتەوە رەخنەی لە دەسەاڵت‬ ‫رۆژنامەدا ئاماژە بە دەستێوەردان‬ ‫ی‬ ‫ی ل ‌ه زانكۆ ‌‬ ‫ی ئه‌كادیم ‌‬ ‫جه‌وهه‌ر نامیق سالم‪ ،‬ساڵی‌ (‪ )1946‬له‌ ناوچه‌ی‌ به‌رلوتی‌ سه‌ر ب ‌ه شارۆچكه‌ی‌ كه‌الر له‌دایكبووه‌‪ ،‬خوێندن ‌‬ ‫دەگ��رت‌و لەوێشەوە ئامۆژگاریی‌و‬ ‫لە پرۆسەی هەڵبژاردن دەكات لە‬ ‫رەخنەكانی ئاراستەی ئۆپۆزسیۆن‬ ‫موسته‌نسرییە‌ی‌ به‌غدا ته‌واو كردووه‌‌و بڕوانامه‌ی‌ به‌كالۆریۆسی‌ ل ‌ه زانست ‌ه ئابوورییه‌كاندا به‌ده‌ستهێناوه‌‪.‬‬ ‫كوردستان الی الیەنە سیاسییەكان‌و‬ ‫دەك����رد‪ ،‬ب��ۆی��ە هەڵوێستەكانی‬ ‫ی سیاسه‌ت بوون‪ ،‬باوكی‌ یه‌كێك ‌ه‬ ‫ی پارتی‌ دیموكراتی‌ كوردستانه‌و‌ه كردووه‌‌و ب ‌ه بنه‌ماڵ ‌ە خولیا ‌‬ ‫ی ب ‌ه ریزه‌كان ‌‬ ‫له‌ ته‌مه‌نی الوێتییه‌وه‌ په‌یوە‌ندی ‌‬ ‫بە تایبەت دەس���ەاڵت‌و پێیوایە؛‬ ‫ل��ەن��او هاواڵتییان‌و رۆشنبیران‌و‬ ‫ی‬ ‫ی یە‌ك ‌‬ ‫ی هه‌رێم ‌‬ ‫ی سه‌ركردایه‌تی‌ قیاده‌ موه‌قه‌ته‌‌و به‌رپرس ‌‬ ‫ی حیزبی‌ بڕیوه‌‌و ساڵی‌ (‪ )1975‬بووەته‌ ئه‌ندام ‌‬ ‫ی هیوا‪ ،‬پله‌كان ‌‬ ‫ی حیزب ‌‬ ‫له‌ دامه‌زرێنە‌ران ‌‬ ‫بووەتە كەلتوور‪.‬‬ ‫چاودێرانیشدا جێی تەقدیرە‌و یەكێك‬ ‫ی (‪)1989‬دا‪ ،‬وه‌ك‬ ‫ی ساڵ ‌‬ ‫ی (‪‌ ‌)10‬‬ ‫ی پارتی‌ هەڵبژێردراوه‌‪ ،‬جارێكی‌ دیكه‌ش ل ‌ه كۆنگره‌ ‌‬ ‫ی سیاسی ‌‬ ‫ی مه‌كته‌ب ‌‬ ‫ی (‪ )1979‬وه‌ك ئه‌ندام ‌‬ ‫پارتی‌‪ ،‬ساڵ ‌‬ ‫نموونەی زەبری پارەو دیاریی‌و‬ ‫لە هەڵوێستەكانیشی ئەوەبوو ناوی‬ ‫ی سیاسیی‌ پارتی‌ هەڵبژێردراوه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫ی مه‌كته‌ب ‌‬ ‫ئه‌ندام ‌‬ ‫ئیمتیازەكان دەه��ێ��ن��ێ��ت��ەوە لە‬ ‫خ��ۆی خستە س��ەر نووسینەكەی‬ ‫ی‬ ‫ی كوردستانیی‌‪ ،‬ساڵی‌ (‪ )1992‬وه‌كو یه‌كه‌مین سه‌رۆك ‌‬ ‫ی به‌ر‌ه ‌‬ ‫ی كه‌ركوك ‌‬ ‫ی سنوور ‌‬ ‫دوای‌ راپەڕینی‌ ساڵی‌ (‪ )1991‬كراوه‌ت ‌ه به‌رپرس ‌‬ ‫هەڵبژاردن‌و كۆنگرەو كۆنفرانسی‬ ‫مەریوان وریا قانع‌و ئاراس فەتاح‬ ‫ی (‪ )2003‬له‌و پۆسته‌دا ماوه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫ی سیاسیی‌ پارتی‌‌و تا ساڵ ‌‬ ‫ی مه‌كته‌ب ‌‬ ‫ی (‪ )2000‬كراوه‌ت ‌ه سكرتێر ‌‬ ‫په‌رله‌مانی‌ كوردستان هەڵبژێردراوه‌‪ ،‬ساڵ ‌‬ ‫حیزبەكاندا لەو روانگەیەوە پێیوایە؛‬ ‫(س���ەرۆك چ��ی وت)‪ ،‬ك��ە پارتی‬ ‫ی بووه‌‪ ،‬له‌ دوای ساڵی (‪‌)2003‬وه‌ وازی ل ‌ه پارتی‬ ‫ی مه‌كته‌بی‌ دیراسات‌و توێژینه‌و‌هی‌ پارت ‌‬ ‫ی (‪1993‬بۆ ‪ )2000‬به‌رپرس ‌‬ ‫لەنێوان ساڵەكان ‌‬ ‫ئەو حیزبانە سڵ لەوە ناكەنەوە لە‬ ‫شكاتی لەو دوو رۆشنبیرە كرد‪.‬‬ ‫دیموکراتی کوردستان هێناوه‌‪.‬‬ ‫هەڵبژاردنی گشتیی وەك پەرلەمان‬ ‫ئەو كە خەباتی دوورودرێ��ژی‬ ‫ی هه‌یه‪‌.‬‬ ‫خێزانداربووه‌‌و دوو كوڕ‌و كچێك ‌‬ ‫دەستێوەردان بكەن‪ ،‬بۆچوونیشی‬ ‫پێشمەرگایەتی نەكردە وەسیلەیەك‬ ‫كە دوای هەڵبژاردنی (‪ )7/25‬بە پێویستی دەزانێت پشتگیریی لە وای��ە الیەنە فەرمییەكانی هەرێم‬ ‫بۆ ئەوەی تا ژیانی ماوە لە لوتكەی ئاڵۆزتری ك��ردو ئ��ەوەی هەیە لە‬ ‫ل��ە ه��ەڵ��ب��ژاردن��ە گشتییەكاندا‬ ‫گ���ۆڕان ت��وان��ی دەنگدانەوەیەكی هەڵوێستی گۆڕان بكرێت‪.‬‬ ‫دەسەاڵت بێت‌و چاو لە ناعەدالەتیی‌و مەیدانەكە‪ :‬ژمارەیەك پۆستی سیادی‬ ‫ئ��ەو ل��ەو ب��ڕوای��ەدا نییە ئەم بێالیەن نەبوون‪ ،‬ه��ەروەك دانانی‬ ‫جەماوەریی هەبێت‌و «سەركەوتنی‬ ‫نایەكسانیی‌و قۆرخكاریی بپۆشێت‪ ،‬لە ناوەند كە زیاتر پرۆتۆكۆڵین‌و لە‬ ‫ئەزموونی ب��وون بە ئۆپۆزسیۆن كابینە نوێیە گ��ەن��دەڵ��ی��ی پێ بەردی بناغەی پ��رۆژەو هەڕەشەو‬ ‫بەڵكو لەدەرەوەی حیزبەوە رەخنەی پ��رس‌و ب��وارە ناسكەكاندا خۆیان‬ ‫وێ��ن��ای��ەك��ی ج��وان��ی پێبەخشی‪ ،‬چارەسەر بكرێت‌و بە پێچەوانەوە چ���اوس���وورك���ردن���ەوەو ت��ەزوی��ری‬ ‫لە سیاسەتە چەوتەكانی حیزب‌و گێل دەك���ەن‪ ،‬ی��ان ب��ە سەریاندا‬ ‫بەوپێیەی یەكەمجارە لە رێگەی لەو بڕوایەدایە زیاد بكات‌و گرفتە رێكخرا‌و و دزینی دەنگ بە نموونەی‬ ‫حكومەت دەگ���رت‪ ،‬ك��ە بوونەتە تێدەپەڕێت‌و ئاگایان لێی نییە‪ ،‬یان‬ ‫سندووقی دەنگدانەوە ئۆپۆزسیۆنێك سیاسییەكانی ن��اوخ��ۆ ب���ەرەو ئەو بێالیەن نەبوونانە دەزانێت‌و‬ ‫لەمپەر ل��ەب��ەردەم پێشكەوتنی فەرز دەكرێت‪ ،‬ئەو پارەیەش‬ ‫بووەتە ئیمزاو ناوی خۆی‬ ‫بە چاندنی ڤایرۆسی گەندەڵیی‌و‬ ‫بێتە مەیدان»‪ ،‬رۆڵی فراكسیۆنی قوڵبوون‌و گرژتر بچن‪.‬‬ ‫كوردستان‪ ،‬ه��ەروەك یەكێك بوو یەك لە فاكتەرە سەرەكییەكانی‬ ‫هەرچەندە هیوا دەخ��وازێ��ت پێشێلكردنی مافی هاواڵتییان لە‬ ‫ل��ەو كەسایەتییە پ��ڕ زانیاریی‌و گەندەڵیی دەس��ەاڵت»‪ ،‬ئەوانەش خستە سەر نووسینەكەی گۆڕانیش بە رۆڵێكی راستەقینە‬ ‫وەسف دەكات‌و دەڵێت‪« :‬رۆڵێكی نوێنەرانی ك��ورد لە حوكمڕانیی قەڵەم دەدات‪.‬‬ ‫ب��اوەڕپ��ێ��ك��راوان��ەی كەناڵەكانی بە ه��ۆك��اری سەرەكیی‬ ‫شكستی مەریوان وریا قانع و‬ ‫راستەقینەیان بینوە لەگەڵ كۆمەڵ‌و نوێدا دەستكەوتیان هەبێت‌و وەكو‬ ‫راگەیاندن بە ت��ەوس��ەوەب��وون بۆ هەردوو حیزبی دەسەاڵت دەزانێت لە‬ ‫یەكگرتوو‪ ،‬كە ئەمڕۆ گوزارشت لە خولەكانی تر نەبێت‪ ،‬بەاڵم پێیوایە؛ رەخنە لە كابینەی شەش‬ ‫ئ���ەوەی شیكاری ب����ارودۆخ‌و ئەو‬ ‫هەڵبژاردنەكانی (‪)7/25‬ی هەرێمی ئاراس فەتاح‬ ‫ه���اوك���ات ل���ەگ���ەڵ رەخ��ن��ە‬ ‫هێزی ئۆپۆزسیۆن دەكەن‌و هەست دەستپێكی ئەم دەورەیەی حوكم لە‬ ‫رۆژگارەیان بۆ بكات‪ ،‬كە كوردستان كوردستاندا‪.‬‬ ‫بەدەست نایەكسانیی‌و سیاسەتی وەك ب��ەش��ێ��ك��ی ب��ەرچ��اوی (سەرۆك چی وت؟)‬ ‫دەكەیت یەكەمجارە لە پەرلەمانی بەغدا گەشبینیان ناكات‌و رەخنە جدییەكان‌و رەخنەی ئۆپۆزسیۆندا‬ ‫كوردستان دەنگێك هەیە لەگەڵ لە ئ���ەدای راب����ردووی نوێنەرانی جەوهەر نامیق‪ ،‬ه��اوڕای��ە لەسەر‬ ‫حیزبە دەسەاڵتدارەكانەوە دەناڵێت‪ .‬چاودێرە جدییەكانی دۆخی هەرێمی‬ ‫دوای ك��ۆچ��ی دوای����ی ئ��ەو كوردستان‪ ،‬بە تێڕوانینی جەوهەر غەیرە ك��وردە‪ ،‬زۆرج��ار بە میزاج خواست‌و ویستی خەڵكدان‌و ئەو كورد دەگرێت‌و دەڵێت‪« :‬مەنتیق كەموكوڕییەكانی كابینەی شەشەمی‬ ‫سیاسەتمەدارە‪ ،‬رۆژنامە پوختەیەك نامیق‪ ،‬تا ئێستا لە عێراقدا هیچ مامەڵە لەگەڵ ئەم پرسە دەكەن‌‪ ،‬نەریتەشیان داهێنا كە پەرلەمانتاران نییە دەستەیەك (‪ )7‬س��اڵ لە حكومەتی هەرێم‌و رەخنەی لێدەگرێت‬ ‫لە تێڕوانینە رەخنەكانی جەوهەر بۆ كورد حەسم نەكراوەو پێیوایە؛ ئەمەش بووەتە الوازی��ی خیتابی لە هۆڵی پەرلەمان بێنەدەرێ‌‌و بچنە بەغدا نوێنەری كورد بێت‪ ،‬دوای وەك لە دیدارێكی رۆژنامەشدا باس‬ ‫(‪ )3‬كابینە حوكمڕانیی پرسە لە بێبەرنامەیی ئ��ەو كابینەیەی‬ ‫نامیق‪ ،‬باڵودەكاتەوە كە لە ماوەی ل��وت��ك��ەی دەس���ەاڵت���ی یەكێتی‌و سیاسیی»‪ ،‬ه��ەروەك ب��ڕوای وایە نێو خەڵكەوە»‪.‬‬ ‫لەو دیدارەدا ئەوە دەخاتە روو؛ چارەنووسسازەكانی كورد لە بەغدا‪ ،‬حكومەتی هەرێم دەكات‌و دەڵێت‪:‬‬ ‫راب��ردوودا لە رێگەی چاوپێکه‌وتنی پ��ارت��ی ل��ە س��ەرەت��ای رزگ��اری��ی هەڵسوكەوتی نامەسئوالنەو ئیدارەی‬ ‫رۆژنامەکه‌مانه‌و‌ه سیروان ره‌شید ع��ێ��راق س��ەرك��ەوت��وو ن��ەب��وون لە فاشیلی زۆربەی بەرپرسانی هەردوو كە ئێستا هەستدەكرێت جدییەتێك هێشتا هەڵپەسێردراوبن‌و بگرە «وتوومەو دەیڵێمەوە‪ ،‬كابینەی‬ ‫(‪)6‬ی حكومەتی هەرێم كابینەیەكی‬ ‫پێنج چاوپێکه‌وتنی له‌گه‌ڵ سازداوه‌و بەكارهێنانی كارتەكانی كورد لە حیزب‌و سەرقاڵبوونیان بە ملمالنێی بۆ بەدواداچوونی پرسەكان‌و بینینی زۆرێكی ئاڵۆزتر بووە»���.‬‬ ‫لەو سەروبەندەشدا رەخنە لە بێبەرنامەیە‪ ،‬مەبەستیشم بەرنامەیە‪،‬‬ ‫رووی دیموگرافی‌و جوگرافی‌و مێژوو‪ ،‬الوەك��ی �ی‌و هەڵپەی دەستكەوتی رۆڵ��ی راستەقینەی پەرلەمانتار‬ ‫باڵوكراونەتەوە‪.‬‬ ‫قوواڵیی نەتەوەیی‌و غەدری مێژوویی‌و تایبەتی‌و ن��ەب��وون��ی پرسینەوە هەیە‌و نموونەی هاتنە دەرەوەی مامەڵەی دەسەاڵتی كوردیی دەگرێت نەك خیتاب»‪.‬‬ ‫ب��ودج��ەی س��اڵ��ی (‪)2010‬ی‬ ‫پەرلەمانتارانی گۆڕانیش لە كاتی بەرامبەر بزووتنەوەی گۆڕان‌و بڕوای‬ ‫جینۆساید‪ ،‬بۆ رۆژن��ام��ە دەڵێت‪ :‬فاكتەرێكی دیكەی كێشەكەیە‪.‬‬ ‫لوتكەی دەسەاڵتی یەكێتی‌و‬ ‫سەرباری ئەوەش لە دیدارەكەی متمانەبەخشین بە كابینەی (‪ ،)6‬وایە؛ لۆژیك نییە كە دەسەاڵتدارانی هەرێمی كوردستان كە بە یەكەم‬ ‫«ناكۆكییەكانی ناو عێراقیشیان‬ ‫پارتی كورتیهێنا‬ ‫بە ب��ڕوای جەوهەر نامیق‪ ،‬لە ن��ەق��ۆزت��ووەت��ەوە ب��ۆ چ��ارەس��ەری رۆژنامەدا دەڵێت‪« :‬بێئاگایی زۆر لە دەهێنێتەوەو ه��ەروەك هەڵوێستی فەرمیی ك��ورد كارئاسانیی بۆ كاری كابینەی شەش دەزان��راو لە‬ ‫سەرەتای پرۆسەی دامەزراندنەوەی كێشەی ك��ورد‪ ،‬ب��ەداخ��ەوە ئ��ەوان نوێنەرانی كورد لە بەغدا بە بڕیاری ئۆپۆزسیۆن لەسەر پرۆژەی بودجەو ب���ەش���داری���ی ه��ەن��دێ��ك الی���ەن‌و الیەن دەسەاڵتەوە شانازیی پێوە‬ ‫عێراقی (ه��ی��واو ئاشتی) دوای زیاتر سەرقاڵی پلەو پایەو بەش‌و زۆرینەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق دوو ئیدارەیی بە هێمایەك دەزان ‌ێ بۆ كەسایەتی دژ بە كورد‌و شۆڤێنیی ك��را‪ ،‬ج��ەوه��ەر نامیق‪ ،‬رەخنەی‬ ‫بە مادەی (‪‌)24‬و مادەی (‪)140‬یان‪ ،‬شەقامی كوردی كە زیاتر متمانەیان بكەن‌و مامەڵەی بێشەرت‌و شروتیان لێدەگرێت‌و بە گەواهی بێبەرنامەیی‬ ‫ساڵی (‪ )2003‬لوتكەی دەسەاڵتی پارە بوون»‪.‬‬ ‫ل��ەگ��ەڵ بكەن ل��ەم��ەڕ وەرگرتنی كابینەكە ل��ە قەڵەمی دەدات‌و‬ ‫بێئاگایی زۆر لە نوێنەرانی كورد‪ ،‬ئیفلیج كرد»‪ ،‬وتیشی‪« :‬لە سایەی پێبكەن‪.‬‬ ‫یەكێتی‌و پارتی كورتیهێنا‪ ،‬بەوەی‬ ‫پۆستە سیادیی‌و فەرمییەكان‪ ،‬دەڵێت‪« :‬لەو كاتەدا پێموابوو ئەو‬ ‫رای���ان واب���وو سیاسەت هونەری مادەی (‪)140‬ی ئیفلیج كرد‪ ،‬یەكێك یەك لیستیی‌و قۆرغكردنی دەسەاڵت‬ ‫كەچی وا مامەڵە لەگەڵ الیەنێكی كابینەیە نەچووەتە سەر سكەی‬ ‫مومكیناتە‪ ،‬نەك هونەری خیارات‪ ،‬لە كێشە سەرەكییەكانی كورد لە لەالیەن یەكێتی‌و پارتی‪ ،‬خەریكە بە پاشەكشەی سەنگی كورد‬ ‫هەروەك لە دیدارێكی دیكەی كوردستانیی بكەن كە لە ئاستی خۆی»‪ ،‬بودجەكەش بە ناتەواو و‬ ‫«بەوپێیەش كێشەی كورد بریتییە رابردوو ئێستادا كێشەی كەركوك‌و خشپە ناوچەدابڕاوەكانیشمان لەت‬ ‫رۆژنامە كە لە كانوونی یەكەمی پرسە نەتەوایەتییەكاندا پێشەنگ‌و سەقەت وەسف دەك��ات‌و دەڵێت‪:‬‬ ‫لە پلەو پایەو بڕە پارەیەك‌و چەند ناوچەدابڕاوەكانە‪ ،‬كە تائێستا بە لەت بكەن»‪.‬‬ ‫«شتە خراپەكانی‪ ،‬شتە باشەكانی‬ ‫ساڵی (‪ )2010‬لەگەڵیدا سازیداوە‪ ،‬هاوكارو پشتگیریان بن‪.‬‬ ‫دێڕێكی یاسایی لە دەستوور‌و گفتی چارەسەرنەكراویی ماوەتەوە‪.‬‬ ‫ق��ووت داوە‪ ،‬بەوپێیەی جگە لە‬ ‫ج��ەوه��ەر نامیق‪ ،‬ج��ەخ��ت ل��ەوە‬ ‫ل������ەو روان����گ����ەی����ەش����ەوە ئێستا هەست دەكەیت جدییەت‬ ‫زارەكیی‪ ،‬بە شێوەیەك ئەوەی بۆ‬ ‫بوونی شتی ناشەفاف‪ ،‬ئەوەیە‬ ‫دەك��ات��ەوە؛ كە پێگەی ك��ورد لە پێویستە برادەرانی گۆڕان‬ ‫ئ��ەو لوتكەیە باشە بۆ كوردیش جەوهەر نامیق‪ ،‬پێیوایە؛ الیەنە لە پەرلەمان هەیە‬ ‫لە رێگەی ب��ودج��ەوە دەسەاڵتی‬ ‫ل����ە دی����دارێ����ك����ی دی���ك���ەی بەغدا الوازبووە نوێنەرانی كوردیش لە گردەكە بێنە خوارەوە‬ ‫باشە‪ ،‬ل ‌ێ واقیعی عێراق‌و ناوچەكەو ك��وردس��ت��ان��ی��ی��ەك��ان‌و دەس���ەاڵت‬ ‫هاوكات لەگەڵ ئەو رەخنانەی كارگێڕیی ت��ەج��اوزی دەسەاڵتی‬ ‫دۆزی كورد لە ماوەی نزیكەی یەك لە دوای رزگ��ارك��ردن��ی عیراقەوە رۆژنامەدا كە لە شوباتی (‪ )2010‬ب��ە ه��ۆك��اری ئ��ەو پاشەكشەیەی‬ ‫سەدەو ئەزموونی ئەو (‪ )7‬ساڵە بە ستراتیژییەتێكی تۆكمەیان نەبووە ب�ڵاوك��راوەت��ەوە ج��ەوه��ەر نامیق‪ ،‬سەنگی كورد دەزانێت‪ ،‬هەروەك ج��ەوه��ەر نامیق‪ ،‬ل��ە دەس��ەاڵت��ی پەرلەمان دادوەری���ی دەك��ات‌و لە‬ ‫تایبەتی لە (عێراقییەت‌و چامغلی)‪ ،‬بۆ كەركوك‌و ناوچە تەعریبكراوەكان‪ ،‬ئاماژە بە رۆڵی ئۆپۆزسیۆن دەكات‌و رێككەوتنی ژێر بە ژێری دەسەاڵتی ك���وردی‌و پارتە فەرمانڕەواكانی م��ێ��ژووی ئ��ەم حكومەتەی ئێمە‬ ‫ن��ەك كێشەی ك���وردی ب��اش��ووری دەڵێت‪« :‬زیاتر هەڵوێستەكان بۆ بەرنامەی گۆڕان بە باشترین بەرنامە كوردی لەگەڵ مالیكی بە جێگەی دەگرێت‪ ،‬رەخنەش لە ئۆپۆزسیۆن‌و نەبووە ئەنجومەنی وەزیران بودجەی‬ ‫كوردستانی چارەسەر نەكرد‪ ،‬بەڵكو ئیستیهالكی ن��اوخ��ۆو رازیكردنی لە قەڵەم دەدات‌و باس لەوە دەكات؛ داخ لە قەڵەم دەدات‌و لە بەرامبەردا بزووتنەوەی گۆڕانیش دەگرێت‌و لە پەرلەمان بخەمڵێنێت»‪.‬‬


‫‪www.rozhnama.net‬‬

‫‪hewal.rozhnama@gmail.com‬‬

‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫پارتی ئەرزو ئاسمانی هەولێری كۆنترۆڵ كردووە‪ ،‬ئاسمانەكەی لە رێگەی تەلەفۆناتەوە كۆنترۆڵ كردووەو خۆشی‬ ‫سەپاندووە بەسەر زەوییەكەیدا‌و ناهێڵێت دانیشتووانی شاره‌ک ‌ه گوزارشت ل ‌ه ئازادی‌و ناڕه‌زاییه‌کانی خۆیان بکه‌ن‬

‫الیەنە سیاسییەكانی هەولێر‪ ،‬پارتی بە رێگری خۆپیشاندان دەزانن‬ ‫دەردەك��ەوێ��ت كە بە چەند هێز‌و‬ ‫الیەنێك هەولێر پێكدێت‪ ،‬وتی‪:‬‬ ‫«ه��ەول��ێ��ر پایتەختی هەرێمی‬ ‫كوردستان‌و شاری پێكەوەژیانی‬ ‫هەموو هێزە سیاسییەكانە‪ ،‬بۆیە‬ ‫هەولێر گوزارشت لە یەك الیەن‬ ‫ناكات‪ ،‬بەاڵم دیارە دەس��ەاڵت بە‬ ‫دەستی دوو هێزی سەرەكییەوەیەو‬ ‫سەرجەم كایەكانی دەسەاڵتیان‬ ‫بەدەستەوەیە»‪.‬‬ ‫پارتی دیموكراتی كوردستان‪،‬‬ ‫وەك حیزب‌و بە تایبەت بەرپرسە‬ ‫بااڵكانی رەتیدەكەنەوە‪ ،‬كە رێگر‬ ‫بن لە ئەنجامدانی خۆپیشاندان‪،‬‬ ‫ئەگەرچی لە (‪)17‬ی شوباتەوە‬ ‫هیچ خۆپیشاندانێك لە هەولێر‌و‬ ‫دهۆك نەكراوە‪ ،‬لەكاتێكدا چەند‬ ‫داواك��اری��ی��ەك��ی��ش ب��ۆ وەرگرتنی‬ ‫مۆڵەتی خۆپیشاندان پێشكەشی‬ ‫لیژنەی ئەمنیی كراوە‪.‬‬ ‫ع��ەل��ی ح��وس��ێ��ن‪ ،‬ئ��ەن��دام��ی‬ ‫سەركردایەتی پارتی‌و بەرپرسی‬ ‫لقی سۆرانی ئ��ەو حیزبە‪ ،‬ئەوە‬ ‫رەتدەكاتەوە كە پارتەكەی رێگریی‬ ‫لە خۆپیشاندان كردبێت‌و سەرجەم‬ ‫ئەو رێگرییانە دەگه‌ڕێنێتەوە بۆ‬ ‫ح��ك��وم��ەت‌و پێیوایە‪« :‬ئ��ەگ��ەر‬

‫راپۆرتی‪ :‬بەرزان عەلی حەمە‬

‫‪...........................................................‬‬

‫پارتی دیموكراتی كوردستان‬ ‫لە هەڵبژاردنی راب���ردوودا‪ ،‬كەمتر‬ ‫لە نیوەی دەنگەكانی پارێزگای‬ ‫ه��ەول��ێ��ری بەدەستهێنا‪ ،‬ب��ەاڵم‬ ‫لە ئێستادا هێزە سیاسییەكان‬ ‫تۆمەتباری دەكەن بە كۆنترۆڵكردنی‬ ‫هەولێر‌و رێگریی لە خۆپیشاندان‪.‬‬ ‫ل��ە ه��ەڵ��ب��ژاردن��ی پەرلەمانی‬ ‫عێراقدا كە لە ‪ 2010/3/7‬ئەنجامدرا‪،‬‬ ‫لیستی گۆڕان (‪ )103397‬دەنگ‌و‬ ‫لیستی یەكگرتووی ئیسالمیی‬ ‫(‪ )51065‬دەنگ‌و لیستی كۆمەڵی‬ ‫ئیسالمیی (‪ )62760‬دەنگیان‬ ‫بەدەستهێنا‪ ،‬ئەمە جگە لەوەی كە‬ ‫یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لەناو‬ ‫لیستی هاوپەیمانیی كوردستانی‬ ‫نزیكەی (‪ )120‬ه���ەزار دەن��گ‌و‬ ‫حیزبی زەحمەتكێشانی كوردستان‬ ‫تەنیا لەناو شاری هەولێردا (‪)3701‬‬ ‫دەنگیان بەدەستهێنا‪ ،‬لە بەرامبەردا‬ ‫پ��ارت��ی دی��م��وك��رات��ی كوردستان‬ ‫نزیكەی (‪ )306‬ه��ەزار‌و (‪)695‬‬ ‫دەنگی بەدەستهێنا‪ ،‬كە ناكاتە‬

‫هیوا سه‌ید سه‌لیم‪:‬‬ ‫دەسەاڵت هەموو شێوەیەك‬ ‫بەكاردەهێنێت بۆ‬ ‫نەپەڕینەوەی ناڕەزاییەكان‬ ‫بۆ ئەم دەڤەرە‬

‫نیوەی دەنگەكانی ئەو پارێزگایە‪.‬‬ ‫ع���وس���م���ان ب��ان��ی��م��اران��ی‪،‬‬ ‫هەڵسوڕاوی بزووتنەوەی گۆڕان لە‬ ‫ش��اری هەولێر‪ ،‬نیگەرانیی خۆی‬ ‫دەردەبڕێت بەرامبەر بە رێگرییەكانی‬ ‫پارتی لە ئەنجامدانی خۆپیشاندان‬ ‫لە هەولێر‌و پێیوایە‪ :‬پارتی زۆر‬ ‫باش دەزانێت كە لە هەولێر‌و دهۆك‬ ‫(‪ )%35‬زیاتر خەڵكی پارتی تێدا‬ ‫نییە‪ ،‬بەاڵم خۆی سەپاندووە بەسەر‬ ‫شاری هەولێر‌و دهۆكدا‪ ،‬خۆ ئەگەر‬ ‫وانییە با رێگە بە خەڵكی تر بدات‬ ‫بە ئازادیی خۆپیشاندان‌و حیزبایەتی‬ ‫بكات‪.‬‬ ‫بانیمارانی‪ ،‬وتی‪« :‬ئەو حیزبە‬ ‫بە چواردەوری هەولێردا خەندەقی‬ ‫ل��ێ��داوەو لە هیچ شوێنێكیشەوە‬ ‫ناتوانیت داخ��ڵ��ی هەولێر بیت‪،‬‬ ‫تەنیا لە بازگەكانەوە نەبێت‪ ،‬لە‬ ‫بازگەكانیش جگە ل��ە پۆلیس‌و‬ ‫ئاسایش فەوجێكی زێرەڤانی داناوەو‬

‫بە هەر چ���واردەوری شارەكەشدا‬ ‫رەبایەی داناوە»‪.‬‬ ‫ماوەی (‪ )40‬رۆژە خۆپیشاندان‬ ‫لە شار‌و شارۆچكەكانی سنووری‬ ‫ئ���ی���دارەی پ��ێ��ش��ووی سلێمانی‬ ‫دەكرێت‪ .‬لەم ماوەیەشدا ئەگەرچی‬ ‫هەوڵیش هەبووە بۆ خۆپیشاندان‪،‬‬ ‫بەاڵم پارتی لە رێگەی بەرپرسە‬ ‫حكومییەكانیەوە مۆڵەتی بە هیچ‬ ‫خۆپیشاندانێك نەداوە‪.‬‬ ‫هیوا سەید سەلیم‪ ،‬ئەندامی‬ ‫م��ەك��ت��ەب��ی س��ی��اس��ی��ی حیزبی‬ ‫زەحمەتكێشانی كوردستان ئاماژە‬ ‫ب��ەوە دەك���ات؛ خەڵك ناڕازییە‪،‬‬ ‫نابێت ئەنجامنەدانی خۆپیشاندان‬ ‫لە هەولێر‌و دهۆك وا راڤە بكرێت‬ ‫كە لەو سنوورە ن��اڕەزای��ی نییە‪،‬‬ ‫بەاڵم تایبەتمەندیی دەسەاڵتەكەو‬ ‫پێگەی ئۆپۆزسیۆن لە شارێكەوە بۆ‬ ‫شارێكی تر جیاوازیی هەیە‪.‬‬ ‫ئ���ەو ئ��ەن��دام��ەی مەكتەبی‬

‫عوسمان بانیمارانی‪:‬‬ ‫لە بازگەكانیش جگە‬ ‫لە پۆلیس‌و ئاسایش‪،‬‬ ‫فەوجێكی زێرەڤانی‬ ‫دانراوەو بە هەر چواردەوری‬ ‫شارەكەشدا رەبایەی داناوە‬

‫كۆبوونەوەی سەركردایەتی پارتیدا‬ ‫بە هیچ شێوەیەك باسی ئەوە‬ ‫ن��ەك��راوە‪ ،‬كە رێگریی بكرێت لە‬ ‫خۆپیشاندان‪ ،‬پارتی نە رێدەگرێت‌و‬ ‫ن��ە ب��ڕواش��ی ب��ە رێگرتن هەیە‪،‬‬ ‫سیاسیی زەحمەتكێشان ب��ڕوای‬ ‫ئەسڵەن پارتی بڕوای بە دیالۆگ‌و‬ ‫وایە؛ دەس��ەاڵت هەموو شێوەیەك‬ ‫تێگەیشتن‌و رای پێچەوانە هەیە‪.‬‬ ‫بەكاردەهێنێت بۆ نەپەڕینەوەی‬ ‫ل���ەدوای (‪)17‬ی شوباتەوە‬ ‫ن��اڕەزای��ی��ەك��ان بۆ ئ��ەم دەڤ��ەرەو‬ ‫وەك رێگرییەك بۆ ئەنجامدانی‬ ‫ل��ە الی��ەك��ی��ش��ەوە ئ��ۆپ��ۆزس��ی��ۆن‬ ‫خۆپیشاندان لە پارێزگای هەولێر‪،‬‬ ‫ب��ە كەمتەرخەم دەزان��رێ��ت كە‬ ‫وەزارەت����ی ن��اوخ��ۆی حكومەتی‬ ‫عه‌لی حوسێن‪:‬‬ ‫هەرێمی كوردستان لیژنەیەكی‬ ‫ئەمنیی ب��ۆ پ��ارێ��زگ��ای هەولێر‬ ‫لە كۆبوونەوەی سەركردایەتی پارتیدا‬ ‫پێكهێناوە‌و دەس��ەاڵت��ی مۆڵەتی‬ ‫بە هیچ شێوەیەك باسی ئەوە نەكراوە‪،‬‬ ‫خۆپیشاندانی لە پارێزگاری هەولێر‬ ‫كە رێگریی بكرێت لە خۆپیشاندان‬ ‫س��ەن��دووەت��ەوە‌و بەخشیویەتیە‬ ‫وەزیری ناوخۆ‪.‬‬ ‫ئەو بەرپرسەی گۆڕان بڕوای‬ ‫نەیتوانیوە كار بۆ ئەوە بكات‪ ،‬كە تێبینییەكیش هەبووبێت ئەوە‬ ‫ئەو دەنگە ناڕەزاییە تەواوی واڵت ئیشی حكومەتە‪ ،‬نەك ئێمە‪ ،‬ئەگەر وای��ە؛ «پ��ارت��ی ع��ەرزو ئاسمانی‬ ‫تێبینیی لەسەر خۆپیشاندان‌و ه��ەول��ێ��ری ك��ۆن��ت��رۆڵ ك����ردووە‪،‬‬ ‫بگرێتەوە‪.‬‬ ‫خۆپیشاندانەكانیش ئاسمانەكەی لە رێگەی تەلەفۆناتەوە‬ ‫ل���ەالی���ەك���ی ت������رەوە‪ ،‬زان���ا ئالیەتی‬ ‫رۆستایی‪ ،‬ئەندامی سەركردایەتی هەبووبێت‪ ،‬ئەوا هەموو وەاڵمەكان ك���ۆن���ت���رۆڵ ك�������ردووەو خ��ۆش��ی‬ ‫سەپاندووە بەسەر زەوییەكەشدا‌و‬ ‫كۆمەڵی ئیسالمیی ئاماژە بەوە لە الی حكومەتە»‪.‬‬ ‫ئەو ئەندامەی سەركردایەتی ناهێڵێت كەس نەفەسێكی ئازادیی‬ ‫دەك��ات؛ كە بە سەرنجدان لەدوا‬ ‫ئ��ام��اری ه��ەڵ��ب��ژاردن��ەك��ان روون پارتی ئاماژە ب��ەوە دەك��ات‪ ،‬لە بكێشێت»‪.‬‬

‫پرەنسیپی زۆرینە‌و كەمینەی پەرلەمانیی بەرەو كوێ‌؟‬ ‫راپۆرتی‪ :‬هەنگاو هاشم‬

‫‪..............................................................‬‬

‫هەولێر‬

‫پ��ەرل��ەم��ان��ی ك��وردس��ت��ان‪،‬‬ ‫ل��ە ت��اوت��وێ��ی پ��رۆژەی��اس��اك��ان‌و‬ ‫دەركردنیاندا رەچ���اوی زۆرینە‌و‬ ‫كەمینەی پەرلەمانیی دەك��ات‌و‬ ‫هەندێك لە پەرلەمانتارانیش بە‬ ‫گرنگی دەزانن كۆدەنگیی نیشتمانیی‬ ‫لەسەر هەندێك پرۆژەیاسا هەبێت‪.‬‬ ‫پرەنسیپی زۆری��ن��ەو كەمینە‬ ‫لە هەرێمی كوردستاندا‪ ،‬كێشە‬ ‫سیاسییەكان زیاتر قووڵ دەكاتەوە‌و‬ ‫ئەو ب ‌ێ متمانەییەی كە هاواڵتییان‌و‬ ‫ئۆپۆزسیۆن بەرامبەر دەس��ەاڵت‬ ‫هەیانە‪ ،‬زیاتر دەكات‌و لە ئێستادا‬ ‫كۆمەڵێك پرۆژەیاسا لە ب��ەردەم‬ ‫پ��ەرل��ەم��ان��ی ك��وردس��ت��ان��دان بۆ‬ ‫تاوتوێكردن‌و بڕیاردان لێیان‪ ،‬تا‬ ‫وەك یاسایەكی كارپێكراو بخرێنە‬ ‫ب��واری جێبەجێكردنەوە‪ ،‬زۆرێك‬ ‫لەو پرۆژەیاسایانە پێویستیان بە‬ ‫كۆدەنگیی‌و رەزامەندیی دەسەاڵت‌و‬ ‫ئ��ۆپ��ۆزس��ی��ۆن ه��ەی��ە ل��ەس��ەری��ان‪،‬‬ ‫بەوپێیەی س��روش��ت��ی یاساكان‬ ‫پەیوەندیی بە زۆرینەو كەمینەوە‬ ‫نییە‪ ،‬بەڵكو پەیوەندیی بە ئاسایشی‬ ‫نیشتمانیی هەرێم‌و بەرژەوەندییە‬ ‫بااڵكانی واڵتەوە هەیە‪.‬‬

‫چ���اوەڕوان���دەك���رێ���ت دوای‬ ‫كۆتاییهاتنی پشووی پەرلەمان‪ ،‬ئەو‬ ‫پرۆژەیاسایانە دوور لە پرەنسیپی‬ ‫زۆرینەو كەمینە پەسەند بكرێن‪.‬‬ ‫ل��ەوب��ارەی��ەوە‪ ،‬ئاسۆ كەریم؛‬ ‫وتەبێژی فراكسیۆنی كوردستانیی لە‬ ‫پەرلەمانی كوردستان بە رۆژنامەی‬ ‫راگەیاند‪« :‬لەگەڵ دەستپێكردنەوەی‬ ‫دانیشتنەكانی پەرلەماندا‪ ،‬گفتوگۆ‬ ‫لەسەر ئەو پرۆژەیاسایانە دەكرێت‬ ‫كە ماونەتەوە‌و پێویست دەكات‬ ‫لە پەرلەماندا زوو ب��ەزوو بخرێنە‬ ‫بەر گفتوگۆ‪ ،‬لەوانە‪ :‬پرۆژەیاسای‬ ‫دەس��ت��ەی ن���ەزاه���ە‌و كۆمەڵێك‬ ‫پرۆژەیاسای تر كە پەیوەندییان بە خستە سەر ئەوەی كە كۆمەڵێك‬ ‫داخوازییەكانی جەماوەرەوە هەیە»‪ .‬پ��رۆژەی��اس��ا ت��اوەك��و ئێستا لە‬ ‫دەرب����������ارەی ئ�������ەوەی لە پەرلەمانی كوردستان ماونەتەوە‪،‬‬ ‫دانیشتنەكانی داه��ات��وو‪ ،‬لیستی وەك پرۆژەیاسای دەستەی نەزاهە‌و‬ ‫كورستانیی هەر لەسەر پرەنسیپی بودجەی حیزبەكان‪ ،‬كە دەبوو هەر‬ ‫زۆرینە یاساكان تێدەپەڕێنێت‪ ،‬یان لە خولی یەكەم‌و ساڵی یەكەمی‬ ‫گوێ لە ئۆپۆزسیۆنیش دەگیرێت؟ پەرلەمانی كوردستان دەربچوونایە‪،‬‬ ‫وت��ەب��ێ��ژی لیستی كوردستانیی بەوپێیەی پێشتر خوێندنەوەی‬ ‫دەڵێت‪« :‬لەناو پەرلەمان وەكو باوە یەكەمیان بۆ كراوە‪.‬‬ ‫ناسك تۆفیق‪ ،‬پەرلەمانتاری‬ ‫رێگە لەوە ناگیرێت لەناو فراكسیۆنە‬ ‫ج��ی��اوازەك��ان قسەو ب��اس لەسەر یەكگرتوو ئاماژە ب��ەوە دەك��ات؛‬ ‫پرۆژەیاساكان بكرێت‪ ،‬پێویستە ك��ە گ��ەر دەن��گ��دان دووب����ارە بە‬ ‫جێگەی پێشنیازی فراكسیۆنە زۆرینە‌و كەمینە بێت‪ ،‬فراكسیۆنی‬ ‫سەرەكییەكانیش بكرێتەوە لە كوردستانیی دووب���ارە بۆچوونی‬ ‫خۆیان سەربخەن‌و نەیەنە سەر رای‬ ‫دانانی ئەم یاسایانە»‪.‬‬ ‫پەرلەمانتارێكی فراكسیۆنی گشتیی خەڵك‪ ،‬ئەوە كاریگەریی‬ ‫یەكگرتووی ئیسالمیش تیشكی خراپی دەبێت‪ ،‬وەك��و ئ��ەوەی لە‬

‫تێپەڕاندنی یاسای خۆپیشاندان‬ ‫پەیڕەویان كرد‌و دەڵێت‪« :‬دەبێت‬ ‫لیستی كوردستانیی بۆ میكانیزمێكی‬ ‫تر بگەڕێن‌و ئ��ەو پرۆژەیاسایانە‬ ‫رێككەوتنی سیاسیی لەسەر بێت‌و‬ ‫رەچاوی ئەم بارودۆخەی ئێستای‬ ‫خەڵك بكرێت‪ ،‬بە پێچەوانەوە‬ ‫شەقام زیاتر گەرم دەبێت»‪.‬‬ ‫ژمارەیەك لە پەرلەمانتارانی‬ ‫لیستی كوردستانیی بۆچوونیان‬ ‫وایە؛ كە پێویستە ئەو یاسا گرنگانە‬ ‫كۆدەنگیی لەسەر بێت‌و هەموو‬ ‫الیەك تا ئاستێك لەسەری كۆك بن‪،‬‬ ‫چونكە ئەو یاسایانە بۆ سەرجەم‬ ‫خەڵكی كوردستان دەردەچن‪.‬‬ ‫عومەر هەورامی‪ ،‬وتی‪« :‬دەبێت‬ ‫ئ��ەم پرۆژەیاسایانە كۆدەنگیی‬

‫ت���ەواوی ه��ەم��وو الیەنەكانی ناو‬ ‫پەرلەمانی لەسەربێت‪ ،‬چونكە‬ ‫پەیوەندییان بە سەرجەم خەڵكی‬ ‫كوردستانەوە هەیە»‪.‬‬ ‫پەرلەمانتارێكی گوڕانیش‪ ،‬بە‬ ‫گرنگی دەزانێت میكانیزمی دەنگدانی‬ ‫ن��وێ بۆ ئ��ەو پرۆژەیاسایانە لە‬ ‫پەرلەمانی كوردستاندا بدۆزرێتەوە‪.‬‬ ‫پ��ەی��م��ان ع��ەب��دول��ك��ەری��م‪،‬‬ ‫ئەندامی پەرلەمانی كوردستان بە‬ ‫رۆژن��ام��ەی راگەیاند‪« :‬پێویستە‬ ‫میكانیزمی نوێ بۆ دەنگدان لەسەر‬ ‫پرۆژەیاساكان بدۆزرێتەوە‌و تەنیا‬ ‫ب��ە دەن��گ��ی فراكسیۆنی زۆرینە‬ ‫تێنەپەڕێندرێن‪ ،‬بۆ ئەمەش پێویستە‬ ‫پەیڕەوی ناوخۆی پەرلەمان هەموار‬ ‫بكرێتەوە»‪.‬‬

‫دەربارەی ئەو پرۆژەیاسایانەی‬ ‫ت��اوەك��و ئێستا ل��ە پ��ەرل��ەم��ان‬ ‫ماونەتەوە‪ ،‬پەیمان‪ ،‬وتی‪« :‬ئەگەر‬ ‫پرۆژەیاساكانی وەك��و دەستەی‬ ‫ن��ەزاه��ە‪ ،‬یەكخستنی ئاسایش‌و‬ ‫سەرجەم ئەو پرۆژەیاسایانەی تری‬ ‫كە پەیوەندیی بە تەواوی خەڵكی‬ ‫كوردستانەوە هەیە‪ ،‬پرەنسیپە‬ ‫بنەڕەتییەكانی تێدا رەچاو بكرێت‪،‬‬ ‫كە كۆدەنگییە‪ ،‬ئەوە هەنگاوێكی‬ ‫زۆرباشە كە ئێمە وەكو ئۆپۆزسیۆن‬ ‫داوای دەكەین»‪.‬‬ ‫ه��ەروەه��ا سەمیر سەلیم‪ ،‬لە‬ ‫فراكسیۆنی یەكگرتوو لە پەرلەمانی‬ ‫ك��وردس��ت��ان ئ��اش��ك��رای��ك��رد؛ كە‬ ‫بارودۆخی سیاسیی‌و گۆڕانكارییەكان‬ ‫دەبێت بمانگەیەنێتە رێككەوتن‌و‬ ‫كۆدەنگیی‌و هیچ هێڵێكی سوور‬ ‫ن��ەم��اوە دوای ئ��ەو ب��ارودۆخ��ەی‬ ‫لە هەرێمی كوردستان رووی��دا‪،‬‬ ‫دەرك��ەوت��ن��ی خۆپیشاندانەكان‬ ‫ئ��ەوەی��ان پ��ێ��دەڵ��ێ��ت‪ :‬پێویستە‬ ‫لەمەوپاش گوێ لە ئۆپۆزسیۆن‌و‬ ‫جەماوەر بگیرێت‌و بۆ رۆژنامە وتی‪:‬‬ ‫«دەستووری هەرێمی كوردستانیش‬ ‫یەكێكە لەو پرسانەی هێنراوەتەوە‬ ‫ن��او دیالۆگەوەو دەكرێت قسەی‬ ‫تازەی لەسەر بكرێتەوە‪ ،‬دەنگدانیش‬ ‫ل��ەس��ەر پ��رۆژەی��اس��اك��ان ل��ەن��او‬ ‫پەرلەمانی كوردستان دەبێت لەسەر‬ ‫خواستی جەماوەر بێت»‪.‬‬


‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫‪hewal.rozhnama@gmail.com‬‬

‫پێشمەرگەیەکی دێرین‪ ،‬بەهۆی هەڵکردنی ئااڵی گۆڕانەوە‪ ،‬رفێنرا‬ ‫(سبەی)‪ :‬بەهۆ ‌ی هەڵکردنی ئااڵیەکی‬ ‫گۆڕانەوە‪ ،‬هاواڵتییەك لەالیەن هێزێكی‌‬ ‫دەمامكدارەوە دەڕفێنرێت‪.‬‬ ‫س��اب��ی��ر ق�����ادر م��س��ت��ەف��ا‪ ،‬كە‬ ‫پێشمەرگەیەكی دێرینە‪ ،‬رایگەیاند‪:‬‬

‫رۆژی هەینی بە مەبەست ‌ی سەیرانكردن‬ ‫رووم ل��ە سەیرانگای دەب��اش��ان ک��رد‌و‬ ‫سەرلەئێوارەکەی لە گەڕانەوەمدا‪ ،‬لەالیەن‬ ‫هێزێکی دەمامکدارەوە راگیرام‌و بەزۆر‬ ‫رفاندیانم‪ ،‬بەاڵم نەمزانی شوێنەکە کوێیە‪.‬‬

‫وت��ی��ش��ی‪ :‬ئ���ەو ه��ێ��زە ب��ە زەب���ری‬ ‫چەک رفاندیانم‌و پاشان رەوان���ەی الی‬ ‫بەرپرسەکەیان ک��ردم‌و هەروەها بەهۆی‬ ‫بوونی ئااڵیەکی گۆڕا ‌ن بە ئۆتۆمبێلەکەمەوە‪،‬‬ ‫هەڕەشەی کوشتنیان لێکردم‌و سوکایەتیی‬

‫زۆریشیان بە خۆم‌و الیەنگرانی گۆڕان کرد‪.‬‬ ‫سابیر قادر‪ ،‬ئەوەشی خستەڕوو کە‬ ‫پاش چەند سەعاتێک لە دەستگیرکردنی‪،‬‬ ‫سەعات (‪)12‬ی شەو لە گەڕەکی قڕگەی‬ ‫سلێمانی فڕێدراوە‪.‬‬

‫خۆپیشانده‌ران ل ‌ه سه‌را (‪ )41‬رۆژ ‌ه به‌پێوه‌ن!‬

‫به‌هۆی بێباکی ده‌سه‌اڵته‌وه‌‪ ،‬خۆپیشانده‌ران هه‌ینی تووڕه‌یی راده‌گه‌یه‌نن‬ ‫دەڵێن؛ ئەوانە زیاتر «خۆڕاگر»یان‬ ‫كردووین‪.‬‬

‫راپۆرتی‪ :‬شۆڕش خالید‬

‫‪...........................................................‬‬

‫دوای (‪ )41‬رۆژ‪ ،‬س���ەرەڕای‬ ‫دەستگیركردن‌و كوشتن‌و تۆمەت‌و‬ ‫ه��ەڵ��م��ەت��ی ت��ون��دی راگ��ەی��ان��دن��ی‬ ‫دەس������ەاڵت‪ ،‬س����ەرای ئ���ازادی���ی‌و‬ ‫خۆپیشاندەرانی‪ ،‬ب��ە خۆڕاگریی‬ ‫م��اون��ەت��ەوە‪ ،‬ئ���ەوان ئێستا زیاتر‬ ‫پێداگریی لەسەر داواكانیان دەكەن‪.‬‬ ‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��دەران دەڵ��ێ��ن؛‬ ‫دوای نزیكەی مانگ‌و نیوێك لە‬ ‫جێبەجێنەكردنی داواكارییەكانمان‬ ‫لەالیەن دەس��ەاڵت‌و هێرشەكانیان‬ ‫ب��ۆ س���ەر خ��ۆپ��ی��ش��ان��دەران‪ ،‬نە‬ ‫«سارد»بووینەته‌وە‪ ،‬نە «ماندوو»‬ ‫بووین‪.‬‬ ‫خۆپیشاندەران لەپاڵ زیادبوونی‬ ‫جۆش‌و خرۆشیان بۆ سەرای ئازادیی‌و ناڕه‌زایی شه‌قام ل ‌ه دژی ده‌سه‌اڵتی‬ ‫گوێگرتن لە وت��اری رۆشنبیران‌و‬ ‫وتنەوەی هوتافە جیاوازەكان‪ ،‬رۆژانە ه��ەم��وو رۆژەك�����ان ب��ەش��داری��ی��ان‬ ‫بەشێوەی ج��ۆراوج��ۆر بۆچوونی ل��ە خۆپیشاندانەكان ك���ردووە‌و‬ ‫خۆیان دەردەب��ڕن‪ ،‬بە رازاندنەوەی رایدەگەیەنن؛ تا وەاڵم نەدرێنەوە‪،‬‬ ‫سەرا‌و دروشمی نوێتر‪ ،‬پێداگیریی ئامادەنین سەرا چۆڵ بكەن‪.‬‬ ‫هێمن كە پیشەی فەرمانبەرە‪ ،‬بە‬ ‫خ��ۆی��ان ل��ەس��ەر خ��ۆڕاگ��ری��ی زیاتر‬ ‫رۆژنامەی وت‪« :‬دەمانەوێت هەموو‬ ‫دەكەن‪.‬‬ ‫داواكانمان جێبەجێبكرێت‪ ،‬ئەوان‬ ‫هەموو رۆژێك لە سەرا‬ ‫جگە لە ئەندامانی ئەنجومەنی ناتوانن بە بەڵێن ئێرەمان پێ چۆڵ‬ ‫كاتیی س��ەرای ئازادیی كە رۆژان��ە بكەن‪ ،‬كردارمان دەوێت»‪ ،‬هەروەها‬ ‫بە بەردەوامی ئامادەی گۆڕەپانەكە وتی‪« :‬نەك مانگێك‌و دوو مانگ‪،‬‬ ‫دەب��ن‪ ،‬ژمارەیەكی زۆری گەنج لە ئامادەین ساڵێكیش لێرەبین»‪.‬‬ ‫یەكەم رۆژی خۆپیشاندانەكانەوە‪ ،‬رۆژانەی خۆپیشاندانەكان‬ ‫رۆژانە خۆپیشاندانەكان لەدوای‬ ‫هەموو رۆژێك سەردانی سەرا دەكەن‪.‬‬ ‫ئ���ەوان���ەی ب��ەب��ێ دواك���ەوت���ن سه‌عات یەك‌و نیوەوە دەستپێدەكات‌و‬ ‫(‪ )41‬رۆژە لە س��ەرای ئ��ازادی��ن‪ ،‬تا خۆرئاوابوون بەردەوامیی دەبێت‪،‬‬ ‫رایدەگەیەنن؛ بێباكیی دەس��ەاڵت كە بە هەزاران هاواڵتیی بەشداریی‬ ‫ناچاریان ناكات سەرای ئازادیی چۆڵ تێدا دەك��ەن‪ ،‬ئەمڕۆش پێی نایە‬ ‫بكەن‪ ،‬بەڵكو جێبەجێكردنی تەواوی (‪)41‬رۆژەوە‪.‬‬ ‫ل��ەو مایكە ئ����ازادەی ك��ە لە‬ ‫داواكارییەكانیان بە كردار‪ ،‬بە تاكە‬ ‫گۆڕەپانەكە دانراوە‪ ،‬هەموو كەسێك‬ ‫رێگا دادەنێن‪.‬‬ ‫هێمن عەلی‪ 26 ،‬ساڵ‪ ،‬لەگەڵ دەتوانێت بە ئازادیی بیروبۆچوونی‬ ‫ه��اوڕێ��ی��ەك��ی��دا ب��ە ن���اوی ئ��ەی��وب‪ ،‬خۆی دەرببڕێت‪ ،‬هەروەك رۆژانەش‬

‫ترش‌و شیرینییەكانی سەرا‬

‫گه‌نده‌ڵ درێژه‌ی هه‌یه‌ ‬ ‫كەسانی جیاواز پشتگیریی خۆیان بۆ‬ ‫خۆپیشاندەران دەردەبڕن‪.‬‬ ‫ل���ە ش��وێ��ن��ە ج��ی��اوازەك��ان��ی‬ ‫ناوچەكانی سنووری ژێر دەسەاڵتی‬ ‫پارتی كە رێگەی خۆپیشاندانیان‬ ‫پ��ێ��ن��ادرێ��ت‪ ،‬خ��ەڵ��ك ب��ە دروش���م‌و‬ ‫هوتافەوە دێنە س��ەرای ئازادیی‌و‬ ‫پشتگیریی خۆیان دەردەبڕن‪.‬‬ ‫ل���ە ن��اوچ��ەك��ان��ی س��ن��ووری‬ ‫سلێمانیش‪ ،‬رۆژان����ە گ��ەن��ج��ان‌و‬ ‫هاواڵتییان‌و پێشمەرگەی دێرین‪،‬‬ ‫دەڕژێنە سەرای ئازادییەوە‪.‬‬ ‫فاروق رەفیق‪ ،‬كە سەرپەرشتی‬ ‫رێكخستنی خۆپیشاندانەكان دەكات‪،‬‬ ‫هەموو رۆژێك لە سەرای ئازادیی لە‬ ‫وتارێكیدا خۆپیشاندەران لە نوێترین‬ ‫گۆڕانكارییەكان ئاگاداردەكاتەوە‪،‬‬ ‫لە ت��ەواوی وتارەكانیشیدا داوای‬ ‫«ماندوونەبن» لە خۆپیشاندەران‬ ‫دەكات‪.‬‬ ‫دەیان رۆژنامەنووس‌و نووسەر‌و‬ ‫رۆشنبیریش رۆژانە وتاری نوێ بۆ‬

‫فۆتۆ‪ :‬رۆژنامه‌‬ ‫خۆپیشاندەران دەخوێننەوە‪.‬‬ ‫ه��ەرچ��ەن��دە تائێستا رێ��ژەی‬ ‫ت���ەواوی كەسانی ئ��ام��ادەب��وو لە‬ ‫ب��ەردەرك��ی س��ەرا ئەژمارنەكراوە‪،‬‬ ‫ب���ەاڵم ل��ە دووەم ن��وێ��ژی هەینی‬ ‫سەرای ئازادیدا‪ ،‬بە ه��ەزاران كەس‬ ‫لێكدرایەوە‌و لە سێیەم تا پێنجەم‬ ‫نوێژی هەینی‪ ،‬رێژەی ئامادەبوون تا‬ ‫دەهات زیاتر دەبوون‪.‬‬

‫هێرشی رۆژانە بۆ سەر‬ ‫خۆپیشاندەران‬

‫خۆپیشاندەران رۆژان��ە هێرشی‬ ‫جۆراوجۆریان دەكرێتە سەر‪ ،‬وەك‬ ‫خۆیان دەڵێن «دەس��ەاڵت»‪ ،‬چەند‬ ‫كەسێك رادەسپێرن بە چەقۆ هێرش‬ ‫بكەنە س��ەر خۆپیشاندەران‌و لە‬ ‫خۆپیشاندان ساردیان بكەنەوە‪.‬‬ ‫تەنها هەفتەی راب���ردوو‪ ،‬دوو‬ ‫ج��ار ب��ە چەقۆ هێرشكرایە سەر‬ ‫خۆپیشاندەران‪ ،‬ئەنجومەنی كاتیی‬ ‫سەرای ئازادیش رایگەیاند؛ ئەوانەی‬ ‫هێرشیان دەك��رد‪ ،‬راسپێردرابوون‪،‬‬

‫ه����ەروەه����ا ش�����ەوی (‪)3/22‬‬ ‫ش هەڵیانكوتایە س��ەر شوێنی‬ ‫ك��ۆب��وون��ەوەی ئەنجومەنی كاتیی‬ ‫مەیدانی ئازادیی‪.‬‬ ‫ن���اس���ك ق������ادر‪ ،‬وت��ەب��ێ��ژی‬ ‫ئەنجومەنەكە وت��ی‪« :‬دەس���ەاڵت‬ ‫ب��ەردەوام هەوڵی جۆراوجۆر دەدات‬ ‫بۆ كۆتاییهێنان بە خۆپیشاندانەكان‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم خۆپیشاندەران ب��ەوە سارد‬ ‫نابنەوە»‪.‬‬ ‫ه���ەر ه��ەف��ت��ەی راب�����ردووش‪،‬‬ ‫دەس����ەاڵت ژم���ارەی���ەك پۆلیسی‬ ‫چاالكییە مەدەنییەكانی هێنایەوە‬ ‫سەرای ئازادیی‪ ،‬بە وتەی پۆلیسەكان؛‬ ‫لە دووزخورماتووەوە هێنرابوون‪.‬‬ ‫خۆپیشاندەرانیش هاتنی ئەو‬ ‫هێزەیان بە مەترسیی زانیی‪ ،‬بەاڵم‬ ‫دواتر جارێكی تر دوورخرانەوە‪.‬‬ ‫رۆژان�����ەش ل��ە ك��ان��ەڵ��ەك��ان��ی‬ ‫راگ��ەی��ان��دن��ەوە‪ ،‬ه��ێ��رش‌و تۆمەتی‬ ‫ج�����ۆراوج�����ۆر دەك���رێ���ت���ە س��ەر‬ ‫خۆپیشاندەران‪ ،‬بەاڵم خۆپیشاندەران‬

‫ه��ۆن��راوە گاڵتەجاڕییەكان‌و‬ ‫درووش��م��ە تەنزئامێزەكان‪ ،‬زیاتر‬ ‫خ��ۆڕاگ��ری��ی ب��ە خ��ۆپ��ی��ش��ان��دەران‬ ‫داوە‪ ،‬ئ��ەوان��ەی رۆژان���ەش وت��ارە‬ ‫دەخوێننەوە‪ ،‬بە تێكڕای دەنگ‬ ‫«سەرۆكی بەقوربان» دەكەن‪.‬‬ ‫ل���ە س���ەك���ۆی ئ���ازادی���ی���ەوە‪،‬‬ ‫ئ��ارام غەمبار بە ئاماژە دروش �م‌و‬ ‫دەستەواژە‌و یەكدەنگیی‪ ،‬هوتافەكان‬ ‫رێكدەخات‪ ،‬رێزیش لە كەسوكاری‬ ‫كوژراوانی خۆپیشاندەران دەگیرێت‌و‬ ‫ماتەمی مەیدانەكە بۆ شەهیدەكان‬ ‫رادەگەیەنرێت‪.‬‬ ‫لەگەڵ دەركەوتنی بەهادین‪ ،‬ئەو‬ ‫پیاوە كامڵەی هەموو رۆژێك شیعری‬ ‫گاڵتەئامێز بەسه‌ر سەركردەكاندا‬ ‫دەخوێنێتەوە‪ ،‬تێكڕای خۆپیشاندەران‬ ‫داوای دووبارەكردنەوەی لێدەكەن‌و بە‬ ‫چەپڵە پێشوازیی لێدەكەن‪.‬‬

‫هەینی توڕەیی‬

‫ل��ە ن��وێ��ژی هەینی پێنجەمدا‬ ‫بڕیاردرا؛ هەینی داهاتوو بكرێت بە‬ ‫هەینی توڕەیی‪ ،‬دوای ئەوەی تائێستا‬ ‫لەالیەن دەسەاڵتەوە وەاڵمی داواكانی‬ ‫خۆپیشاندەران نەدراوەتەوە‪.‬‬ ‫دەسەاڵتیش رایدەگەنێت؛ لە‬ ‫رێگەی ئەو پڕۆژە (‪ )17‬خاڵییەی‬ ‫كە پەرلەمانی كوردستان پەسەندی‬ ‫كردووە‪ ،‬چاكسازیی دەكات‌و داوای‬ ‫خۆپیشاندەرانیش جێبەجێ دەكات‪،‬‬ ‫پەرلەمانیش داوای بینینی نوێنەری‬ ‫خۆپیشاندەران دەكات‪.‬‬ ‫ئەنجومەنی كاتیی س��ەرای‬ ‫ئ��ازادی��ی رای��گ��ەی��ان��د؛ ئامادەنین‬ ‫نوێنەریان ببەنە پەرلەمان‌و ئاماژە‬ ‫بەوە دەكەن‪ ،‬داوای خۆپیشاندەران‬ ‫روون��ەو پێشتر پێشكەشی هەموو‬ ‫الیەنەكانیان كردووە‪ ،‬بۆیە بڕیاریاندا‬ ‫هەینی داهاتوو بكەنە هەینی توڕەیی‪.‬‬

‫لە سویدەوە داوای هەڵگرتنی باری نائاسایی هەولێر دەكرێت‬

‫(‪)3‬پەرلەمانتاری سوید بەڵگە لەسەر رووداوەكانی كوردستان كۆدەكەنەوە‬

‫راپۆرتی‪ :‬سەنگەر كوردە‬

‫ب����ارودۆخ‌و رەوش���ی مافی م��رۆڤ‬ ‫ب��ك��ەن ل��ە هەرێمی ك��وردس��ت��ان‪،‬‬ ‫لەو چوارچێوەیەشدا چاویان بەو‬ ‫كەسانە ك��ەوت��ووە كە لە هەولێر‬ ‫ویستیان خۆپیشاندان بكەن‌و رێیان‬ ‫لێگیرا‪ ،‬هەروەها سەردانی كەناڵی‬ ‫ئاسمانیی نالیایان كردو لە رووداوی‬ ‫سووتاندنەكەیان كۆڵییەوە‪.‬‬

‫‪..............................................................‬‬

‫رەوەن���دی ك��وردی��ی لە واڵتی‬ ‫سوید لە خۆپیشاندانێكدا داوای‬ ‫هەڵگرتنی ب��اری نائاسایی سەر‬ ‫ش��اری هەولێرو ده��ۆك‌و بە دادگا‬ ‫گەیاندنی تاوانبارانی رووداوەكانی‬ ‫(‪)17‬ی ش��وب��ات‌و رۆژان���ی دوای��ی‬ ‫دەك�����ەن‪ ،‬س�� ‌ێ پ��ەرل��ەم��ان��ت��اری‬ ‫سویدیش كە بە سەردانێك هاتنە‬ ‫هەرێمی كوردستان‌و بەڵگە له‌سه‌ر‬ ‫رووداوەكانی ئەم دواییەی كوردستان‬ ‫كۆدەكەنەوە‪.‬‬

‫پەرلەمانتارانی سوید‪،‬‬ ‫بەڵگە كۆدەكەنەوە‬

‫ل � ‌ه هه‌ینی راب�����ردوه‌و‌ه سێ‌‬ ‫پ��ەرل��ەم��ان��ت��اری واڵت����ی سوید‬ ‫گەیشتوونەتە هەرێمی كوردستان‌و‬ ‫بەڵگە لەسەر رووداوەك��ان��ی (‪)40‬‬ ‫رۆژی راب���ردوو ك��ۆدەك��ەن��ەوە‪ ،‬بۆ‬ ‫ئ��ەوەی بیكەنە راپۆرتێك لەسەر‬ ‫دۆخ��ەك��ە‪ ،‬ب��ۆ ئ��ەو مەبەستەش‬

‫داوای هەڵگرتنی باری نائاسایی‬ ‫هەولێر دەكرێت‬

‫جگە لە سەردانیكردنی س��ەرای‬ ‫ئازادیی‌و كەناڵی ئاسمانیی نالیا‪،‬‬ ‫لەگەڵ پەرلەمانتارانی گۆڕانیش‬ ‫كۆبوونەتەوە‪.‬‬ ‫ئەو وەف��دەی پەرلەمانتارانی‬ ‫پارتی سەوزی سوید‪ ،‬كە لە هەریەكە‬ ‫لە (ڤالتێرەۆت‪ ،‬جەبار ئەمین‪،‬‬ ‫ئەنیلكا لیلیمیتس) پێكهاتوون‪ ،‬لە‬ ‫سەردانێكیاندا بۆ سەرای ئازادیی‬ ‫پشتگیریی خۆیان بۆ خۆپیشاندانی‬ ‫ش����ارو ش��ارۆچ��ك��ەك��ان��ی ه��ەرێ��م‬

‫راگەیاند‪ ،‬كە نزیكەی (‪ )40‬رۆژە‬ ‫درێژەی هەیە‌و نیگەرانیی خۆشیان‬ ‫ب��ەو رەوش���ە ئەمنییە دەرب���ڕی‬ ‫کە دەس���ەاڵت گرتوویەتییە بەر‬ ‫بەرامبەر خۆپیشاندەران‪ ،‬لە بری‬ ‫جێبەجێكردنی خواست‌و داواكاریی‬ ‫هاواڵتییان‪ ،‬بە گوللە وەاڵمیان‬ ‫دەداتەوە‪.‬‬ ‫بەپێی زان��ی��اری��ی��ەك��ان‌‪ ،‬ئەو‬ ‫پەرلەمانتارانە دەیانەوێت زانیاریی‬ ‫پێویست ل��ەب��ارەی ئ��ەو بەرپرسە‬

‫حیزبیی‌و حكومییانەش كۆبكەنەوە‪،‬‬ ‫كە هەڵگری رەگەزنامەی سویدین‪،‬‬ ‫بەو مەبەستەی لەبەردەم دادگاكانی‬ ‫ئەو واڵتەداو بەهۆی توندوتیژییەكانی‬ ‫چ��ەن��د ه��ەف��ت��ەی راب�������ردووەوە‬ ‫لێكۆڵینەوەیان لەگەڵ بكرێت‪.‬‬ ‫سەرچاوەیەكیش ئاماژەی بۆ‬ ‫ئ��ەوە ك��رد؛ كە پەرلەمانتارەكان‬ ‫بڕیاریانداوە لەگەڵ سەرجەم پارتە‬ ‫سەوزەكانی ئەوروپا لە پەرلەمانی‬ ‫ئ��ەوروپ��ا ك��ۆب��ب��ن��ەوەو تاووتوێی‬

‫لە الیەكی دیكەوە بە مەبەستی‬ ‫هەڵگرتنی ئ��ەو ب��ارە نائاساییە‬ ‫رانەگەیەنراوەی پارتی لە شارەكانی‬ ‫هەولێرو دهۆكی ژێ��ر دەسەاڵتی‬ ‫س��ەپ��ان��دووی��ەت��ی‪ ،‬ه���ەروەه���ا بۆ‬ ‫دەستگیركردن‌و بە دادگا گەیاندنی‬ ‫ئەو كەسانەی لە رووداوەكانی (‪)40‬‬ ‫رۆژی رابردوودا تۆمەتبارن‪ ،‬گرووپی‬ ‫(‪)17‬ی شوبات‌و رەوەندی كوردیی‬ ‫سوید خۆپیشاندانێك ساز دەكەن‌و‬ ‫داواش دەكەن سێشەممە (‪)3/29‬‬ ‫رەوەن�����دی ك����وردی ل��ە ب���ەردەم‬ ‫پەرلەمانی ئەو واڵتە مانبگرن‪.‬‬

‫لەو خۆپیشاندانەدا كە (‪)3/26‬‬ ‫ئەنجامدرا‪ ،‬لەژێر دروشمی هەڵگرتنی‬ ‫باری نائاسایی لە شارو شارۆچكەكانی‬ ‫هەولێرو دهۆك‌و بێڕێزیی‌و ئازاردانی‬ ‫الوان���ی ك���ورد‌و دەستهەڵگرتنی‬ ‫دەس���ەاڵت ل��ە توندوتیژیی دژی‬ ‫خۆپیشاندەران‪ .‬رەوەندی كوردیی‬ ‫ل��ە خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان��ەك��ەی ش��اری‬ ‫یۆتۆبۆریدا بەڵێنیان دووپاتكردەوە‪،‬‬ ‫ك����ە ت����ا دەس��������ەاڵت وەاڵم�����ی‬ ‫داواكارییەكانی خەڵكی كوردستان‬ ‫ن��ەدات��ەوە‌و تاوانبارانی (‪)17‬ی‬ ‫شوبات‌و رۆژانی دوایی نەداتە دادگا‬ ‫وێنەو گرتە ڤیدیۆییەكان «كە‬ ‫دەیسەلمێنێت ت��اوان دژی مرۆڤ‬ ‫لە سایەی حوكمی هەردوو پارتی‬ ‫دەس��ەاڵت��داری یەكێتی‌و پارتی‪،‬‬ ‫دەگەیەنینە دەوڵ��ەت‌و رێكخراوە‬ ‫مرۆی��ەكانی جیهان‌و ناوی بەرپرس‌و‬ ‫ئەو كەسانەی رەگەزنامەی بیانییان‬ ‫هەیەو دەستیان هەیە لە تاوان‌و‬ ‫سەركوتكردنی خەڵكی كوردستان‪،‬‬ ‫بدەینە واڵتانی خ��اوەن هەڵگری‬ ‫رەگەزنامە»‪.‬‬


‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫‪www.rozhnama.net‬‬

‫‪hewal.rozhnama@gmail.com‬‬

‫لە كۆی (‪ )16‬ئامر فەوجی فیرقەی (‪ )7( ،)12‬ئامر فەوجیان كوردن‌و بەهەمان شێوەش‬ ‫لە كۆی (‪ )82‬ئامرسریەی ئەو فیرقەیە‪)30( ،‬یان كوردن‬

‫دەسەاڵتی هەرێم‌و دۆسیەی كەركوك‬ ‫پێش ماوەیەك‪ ،‬بابەتێكم بۆ‬ ‫رۆژنامەی ((رۆژن��ام��ە)) نووسی‪،‬‬ ‫لەژێر ناوی‪(( :‬گەندەڵیی‌و گریان‬ ‫بۆ كەركوك))*‪ ،‬لەوێدا وتوومە‪:‬‬ ‫دڵسۆزیی دەس��ەاڵت��ی هەرێم بۆ‬ ‫كەركوك‌و كەركوكییەكان‪ ،‬بە هات‌و‬ ‫ه���اوار ب��ەرزك��ردن��ەوەی دروشمی‬ ‫بریقەدار نابێت‪ ،‬بەڵكو بەوە دەبێت‬ ‫دەست لە گەندەڵیی‌و ئاودیوكردنی‬ ‫سامانی میللەت هەڵبگرێت‪.‬‬ ‫هەموومان دەزانین دۆسییەی‬ ‫كەركوك‌و جێناكۆكەكان‪ ،‬دەبێت‬ ‫بەپێی پرەنسیپی سازان چارەسەر‬ ‫بكرێت‪ ،‬وات���ە دەب��ێ��ت ع���ەرەب‌و‬ ‫توركمانی كەركوك رازی بن بەوەی‬ ‫كەركوك بگەڕێتەوە بۆ سەر هەرێمی‬ ‫كوردستان‪ ،‬ع���ەرەب‌و توركمانی‬ ‫كەركوك چۆن و لە چ بارودۆخێك‬ ‫رازی دەب��ن‪ ،‬كەركوك بگەڕێتەوە‬ ‫بۆ سەر هەرێمی كوردستان؟ ئایا‬ ‫تەشەنەسەندنی ل��ەڕادەب��ەدەری‬ ‫گەندەڵیی زەمینە فەراهەم دەكات‬ ‫بۆ ئەوەی كەركوك بگەڕێتەوە بۆ‬ ‫سەر هەرێمی كوردستان‪ ،‬یاخود‬ ‫پێچەوانەكەی راستە؟ نەبوونی‬ ‫دەستوورێكی كۆ دەن��گ لەسەر‬ ‫(ئیجماع) لە هەرێمی كوردستان‌و‬ ‫ب��وون��ی ی��اس��ای��ەك��ی ئیفلیجی‬ ‫پارێزگاكانی هەرێم‪ ،‬كە هەرگیز‬ ‫بەراورد لەگەڵ یاسای پارێزگاكانی‬ ‫دەرەوەی هەرێم ناكرێت‪ ،‬چ ئومێد‌و‬ ‫ه��ی��وای��ەك ب��ە ك���ورد‌و ع���ەرەب‌و‬ ‫توركمانی كەركوك دەبەخشێت؟ دوو‬ ‫ئیدارەیی‌و پاشقوول لە یەكگرتنی‬ ‫هەردوو حیزبی خاوەن دەسەاڵت‌و‬ ‫تەنگهەڵچنین بە ئۆپۆزسیۆن‌و‬ ‫كەسانی رۆشنبیری راستەقینە‬ ‫ل��ە خ��زم��ەت��ی چ��ارەس��ەرك��ردن��ی‬ ‫پۆزەتیڤانەی كێشەی كەركوكە‪،‬‬ ‫ی��اخ��ود پێچەوانەكەی راس��ت��ە؟‬ ‫دەسەاڵتێك خەڵكی سڤیلی خۆی‬ ‫لە سلێمانی‌و گەرمیان بكوژێت‌و‬ ‫بریندار بكات‌و بێدەنگیی خەڵكی‬ ‫غەدرلێكراوی هەولێر‌و دهۆك بكات‌و‬ ‫ب��ە شێوەیەكی چەتەیانە‪ ،‬یان‬ ‫راستتر چەتەیانە كەناڵی ئاسمانیی‬ ‫ئازاد بسووتێنن‪ ،‬چۆن بەزەیی بە‬ ‫منداڵی عەرەب‌و توركمانی كەركوك‬ ‫دێت؟ ئایا ئەم رەفتارە دزێوانەی‬ ‫چ��ەك��داران��ی دەس���ەاڵت پرسیارو‬

‫گومان الی ع���ەرەب‌و توركمان‌و‬ ‫كوردی كەركوك‌و ناوچەكانی دیكەی‬ ‫كێشە لەسەر دروست ناكات؟‬ ‫بەشبەحاڵی خۆم هەر زوو زانیم‬ ‫خۆپیشاندان لە هەرێم رووب��دات‬ ‫یەكسەر مەسەلەی كەركوك لە‬ ‫الیەن دەسەاڵتەوە دەورووژێنرێت‌و‬ ‫دەجووڵێندرێت‌و وەكو تۆپێك وازیی‬ ‫پێدەكرێت‪ ،‬یاخود وەك��و یەكێك‬ ‫لە جۆگەكان بۆ بەتاڵكردنەوەی‬ ‫قەیرانەكە ب��ەك��اردێ��ت‪ ،‬ه��ەر كە‬ ‫خۆپیشاندان بەرپابوو یەكسەر‬ ‫دەسەاڵت دەستیكرد بە نمایشكردنی‬ ‫شانۆی كەركوك‪ ،‬هەڕەشەو گوڕەشە‬ ‫دەستیپێكرد‪ ،‬هێز بەرەو كەركوك‌و‬ ‫ج��ەل��ەوال ج��ووڵ��ێ��ن��درا‪ ،‬لێدوانە‬ ‫هەڕەشەئامێزەكانی بەرپرسانی‬ ‫دەسەاڵت برەوی پێدرا ((كوردی‬ ‫ك��ەرك��وك ه��ەڕەش��ەی قڕكردنیان‬ ‫لەسەرە))**‪.‬‬ ‫عەرەبەكان‬ ‫((شۆڤێنیزمە‬ ‫وتوویانه‌‪ :‬جمعة الغضب وثالثا‌ء‬ ‫الغضب))**‪.‬‬ ‫((ئ��ای��ا دەبێت گەنجەكانی‬ ‫بەردەركی سەرا هەڵوێستیان چی‬ ‫بێت لە ئاست ئەم هەڕەشەیەی‬ ‫كە لە هاوڕەگەز‌و هاونیشتمانیان لە‬ ‫كەركوك دەكرێت؟))**‬ ‫راس��ت��ی��ی��ەك��ەش وا ن��ەب��وو‪،‬‬ ‫ئ��ەوەی راس��ت بێت خۆپیشاندان‬ ‫لە هەموو پارێزگاكانی عێراق‪،‬‬ ‫لەوانەش بەشێك لە كەركوك دژ بە‬ ‫گەندەڵیی‌و ستەمكاریی بەرپابوو‪،‬‬ ‫خەڵكی حەویجە هەڵیانكوتایە سەر‬ ‫ئیدارەی قەزاكەیان‪ ،‬لەبەر ئەوەی‬ ‫ئیدارەیەكی گ��ەن��دەڵ ب��وو‪ ،‬ئەم‬ ‫رووداوە چ پەیوەندییەكی بە كوردی‬ ‫كەركوكەوە هەیە؟‬ ‫ئ��ەگ��ەر ب��ە وردی���ی دیقەتی‬ ‫ب���ارودۆخ���ی سیاسیی ع��ێ��راق‌و‬ ‫ناوچەكە بدەین دەبینین‪ ،‬عەرەبی‬ ‫سوننە لە عێراق لە نالەبارترین‬ ‫دۆخ دەژین لە عێراق‪ ،‬دەسەاڵتی‬ ‫جارانیان نەماوە لە ئاست هەرێمیش‬ ‫ئ���ەو دەس���ەاڵت���ە ع��ەرەب��ی��ی��ان��ەی‬ ‫پشتگیریی‌و كۆمەكی ئەمنییان‬ ‫دەكرد گڵۆڵەیان كەوتووەتە لێژیی‌و‬ ‫هەندێكیان رووخاوو هەندێكی تریان‬ ‫لە لێواری رووخان نزیكبوونەتەوە‪،‬‬ ‫ئیدی ئیدیعای مەترسیی قڕكردنی‬

‫ك��وردی كەركوك لەالیەن عەرەبە‬ ‫شۆڤێنییەكانەوە چ وات��ای��ەك‬ ‫دەگەیەنێت؟ ئەگەر بەشێك لەو‬ ‫فیرقەیەی ك��ەرك��وك چوونەتە‬ ‫ریزی خۆپیشاندەران لە حەویجە‪،‬‬ ‫ئەمەش ئاماژەیەكی ترسناكە‪،‬‬ ‫وەكو ئەوەی كاربەدەستانی هەرێم‬ ‫دەیڵێن‪ :‬نەدەكرا سەرۆك ئەركانی‬ ‫سوپای عێراق كە كوردەو سەر بە‬ ‫كوتلەی كوردستانییە ئیجرائاتی‬ ‫یاساییان لەگەڵدا بكات؟ یاخود‬ ‫بەڕێوەبەری گشتیی هەواڵگریی‬ ‫سوپای عێراق‪ ،‬كە ك��وردەو سەر‬ ‫بە كوتلەی دەسەاڵتە بۆ نەیتوانی‬ ‫ئەركی سەرشانی جێبەج ‌ێ بكات‌و‬ ‫پێشوەخت تاووتوێی بارودۆخی ئەو‬ ‫فیرقەیەی كەركوك بكات؟‬ ‫س��ی��اس��ەت��م��ەداران��ی ع��ەرەب��ی‬ ‫ك���ەرك���وك ه���ەر زوو زان��ی��ی��ان‬ ‫دەسەاڵت لە هەرێم لە قەیراندایە‌و‬ ‫دەی��ەوێ��ت دەستی چ��ەوری خۆی‬ ‫بە ئ��ەوان بسڕێت‪ .‬بۆیە یەكسەر‬ ‫كەوتنە خۆیان‌و بڕیاریاندا ناوی‬ ‫ئەنجومەنەكەیان لە ئەنجومەنی‬ ‫سیاسیی ع��ەرەب��ی ك��ەرك��وك��ەوە‬ ‫(المجلس السیاسی العربی فی‬ ‫كركوك) بگۆڕن بۆ ئەنجومەنی‬ ‫سیاسیی عێراق لە كەركوك (المجلس‬ ‫السیاسی ال��ع��راق فی كركوك)‌و‬ ‫پرێس كۆنفرانسێكیان كردو وتیان‪:‬‬ ‫ئێمە هەموومان عێراقین‌و دەرگای‬ ‫ئەنجومەنەكەشمان ك��راوەی��ە بۆ‬ ‫ك��ورد‌و ع��ەرەب‌و توركمان‪ ،‬ئێمە‬ ‫ه��اوش��اری�ی‌و ب��رای یەكین‪ ،‬ئێمە‬ ‫نەمانویستووە خۆپیشاندان دژی‬ ‫ك��ورد بكەین‪ ،‬بەڵكو وەك��و باقی‬ ‫خەڵكی ئەم عێراقە ویستوومانە‬ ‫دژی گەندەڵیی هەڵشاخین‪.‬‬ ‫كاتێك پارێزگاری كەركوك‬ ‫بڕیاری (منع التجول)ی دەركرد‪،‬‬ ‫ئ���ەوان (مەبەستم عەرەبەكانی‬ ‫ك��ەرك��وك��ە) پێش ه��ەم��وو الی��ەك‬ ‫پ��اب��ەن��دب��وون��ی خ��ۆی��ان ب��ە بە‬ ‫جێگەیاندنی بڕیارەكە راگەیاند‌و‬ ‫واش���ی���ان ك���رد ل���ە ئ��ان��وس��ات��ی‬ ‫س��ەره��ەڵ��دان��ی خۆپیشاندان لە‬ ‫ك��ەالر‪ ،‬دەسەاڵتی هەرێم هێزێكی‬ ‫گەورەی رەوانەی ئەو دەڤەرە كرد‪،‬‬ ‫گوایە دەیانەوێت كوردی جەلەوال‬ ‫لە هەڕەشەی پەالماری عەرەبی‬

‫پشتیوان ئەحمەد‬ ‫شۆڤێنیی بپارێزن‪ ،‬بەاڵم مەبەستی‬ ‫سەركوتكردنی‬ ‫راستەقینەیان‬ ‫خەڵكی خ��ۆپ��ش��ان��دەری ش��اری‬ ‫كەالر بوو‪ ،‬ئەو هێزە چەكدارەی‬ ‫پارتیش كە لە چوارچێوەی شاری‬ ‫خانەقین دان��راب��وون ب��ۆ ئ��ەوەی‬ ‫داك��ۆك��ی��ی ل��ە ك���وردی خانەقین‬ ‫ب��ك��ەن‪ ،‬ل��ەب��ری ئ���ەوەی عەرەبی‬ ‫شۆڤێنیی‌و تیرۆریست بكوژن‪ ،‬هاتن‬ ‫هەڵیانكوتایە سەر شاری كەالرو‬ ‫چەند كەسێكی خێر لەخۆ نەدیوی‬ ‫ئەو شارەیان شەهید‌و بریندار كرد‪.‬‬ ‫لەبەر ئەوەی خۆپیشاندانەكانی‬ ‫سلێمانی دەورووب��ەری بەردەوامە‌و‬ ‫ئ��ەگ��ەری ئ��ەوەش هەیە فراوانتر‬ ‫بێت‌و گەشە بكات‌و پەل بۆ هەولێرو‬ ‫دهۆكیش بهاوێت‪ ،‬جاروبار كێشەی‬ ‫ك��ەرك��وك لە الی��ەن دەس��ەاڵت��ەوە‬ ‫وەك����و ك���راس���ەك���ەی ع��وس��م��ان‬ ‫(قمیص عثمان)‪ ،‬بە نووكە دارێك‬ ‫ب��ەرز دەك��رێ��ت��ەوە‪ ،‬لە ساڵڕۆژی‬ ‫رزگ��ارب��وون��ی ش���اری سلێمانی‬ ‫(ی‪.‬ن‪.‬ك) ك��ۆب��وون��ەوەی��ەك��ی‬ ‫جەماوەریی لە بەردەم مەڵبەندی‬ ‫سلێمانی رێكخست‪ ،‬سکرتێری‬ ‫گشتیی یەكێتی‪ ،‬كە لەهەمان كاتدا‬ ‫سەرۆك كۆماری عێراقە خوتبەیدا‬ ‫ێ ل��ە ن��اواخ��ن��ی باسەكەیدا‬ ‫ل���ەو ‌‬ ‫ف��ەرم��ووی‪((:‬ك��ەرك��وك قودسی‬ ‫كوردستانە))‪ ،‬واتە چۆن قودس‬ ‫پیرۆزەو لەالیەن زایۆنییەكانەوە‬ ‫داگ��ی��رك��راوە‪ ،‬ئ��اوه��اش كەركوك‬ ‫پیرۆزەو لە الیەن دەسەاڵتدارانی‬ ‫عێراقەوە داگیر كراوە‪.‬‬ ‫ئەم وتەیەی بەڕێز سەرۆكی‬ ‫ك��ۆم��ار پێچەوانەی دەس��ت��ووری‬ ‫ع��ێ��راق��ە‪ ،‬هەمووشمان دەزان��ی��ن‬ ‫ئەو دەستوورە لە مادەی (‪)140‬‬ ‫دا رێ��وش��وێ��ن‌و نەخشەڕێگەی‬ ‫چارەسەركردنی كێشەی كەركوكی‬ ‫داناوەو سەرەنجام خەڵكی كەركوك‬ ‫بە كورد‌و عەرەب‌و توركمانەوە لە‬ ‫ریفراندۆمێكی ئ��ازاددا سەرپشك‬ ‫دەبن لە دیاریكردنی چارەنووسی‬ ‫خۆیان‌و پارێزگاكەیان‪ ،‬ئیدی لەو‬ ‫نێوانەدا نە رزگ��ارك��ەر هەیەو نە‬ ‫داگیركەر‪.‬‬ ‫كاربەدەستانی دەسەاڵتی هەرێم‬ ‫هەر بەوەوە نەوەستان لە هەرێمی‬ ‫كوردستان یاریی‌و بازبازێنە بە‬

‫دۆسیەی كەركوكەوە بكەن‪ ،‬بەڵكو‬ ‫هەوڵی ئ��ەوە دەدەن مەسەلەی‬ ‫كەركوك لە بەغداش بجووڵێنن بە‬ ‫مەبەستی ئیحراجكردنی نوێنەرانی‬ ‫ئۆپۆزسیۆن لە پەرلەمانی عێراق‪،‬‬ ‫چونكە ئ���ەوان ن��اڵ��ەی خەڵكی‬ ‫ستەمدیدەی كوردستان‌و جەورو‬ ‫ستەمی دەس��ەاڵت��داران��ی هەرێمی‬ ‫كوردستانیان بردووەتە نێو هۆڵی‬ ‫پەرلەمان‪ ،‬پاش ئ��ەوەی نائومێد‬ ‫ب��وون ل���ەوەی دەس��ەاڵت��ی هەرێم‬ ‫بتوانێت‪ ،‬یاخود بیەوێت خواست‌و‬ ‫داواكاریی خۆپیشاندەران لە هەرێم‬ ‫جێبەج ‌ێ ب��ك��ات‪ ،‬ل��ەم م��اوەی��ەدا‬ ‫كاتێك س��ەرۆك وەزی��ران��ی عێراق‬ ‫سەردانی پەرلەمانی ك��رد‌و لەوێ‌‬ ‫باسی بارودۆخی عێراق‌و ناوچەكەی‬ ‫كرد‪ ،‬یەكێك لە دەست ‌ه راستەكانی‬ ‫دەس���ەاڵت لە پەرلەمانی عێراق‬ ‫دەستیكرد بە باسكردنی پاڵەوانێتی‬ ‫مالیكی‌و وتی‪ :‬ئێمە دەستخۆشیی‬ ‫ل��ە ب��ەڕێ��زت��ان دەك��ەی��ن‪ ،‬چونكە‬ ‫رۆڵی گەورەتان لە سەركوتكردنی‬ ‫ئیرهاب‌و پاشماوەكانی بەعس‬ ‫گێڕاوەو دەگێڕن‪ ،‬دوایی مەبەستە‬ ‫راستەقینەكەی خستە روو‪ ،‬كاتێك‬ ‫وت��ی‪ :‬ئ��ەوەی پێش ماوەیەك لە‬ ‫قەزای حەویجە روویدا خۆپیشاندان‬ ‫ن��ەب��وو‪ ،‬ئ��ەوان��ە ((وات���ە خەڵكی‬ ‫خۆپیشاندەری حەویجە)) هەمووی‬ ‫بەعسی ب���وون‪ ،‬ئ��ەم قسەیەی‬ ‫دەمڕاستەكەی دەس��ەاڵت وای لە‬ ‫نوێنەرانی عەرەبی كەركوك لە‬ ‫پەرلەمانی عێراق كرد یەكسەر بێنە‬ ‫دەنگ‌و قسەكەی ببڕن‌و مقۆمقۆو‬ ‫غەڵبەغەڵب لەنێو هۆڵی پەرلەمان‬ ‫دروست ببێت‌و سەرۆكی پەرلەمان‬ ‫ناچار بكەن جەلسەكە هەڵبگرێت‪،‬‬ ‫لەكاتێكدا مەعلومە ع��ێ��راق بە‬ ‫كەركوك‌و هەرێمی كوردستانیشەوە‬ ‫لێوانلێو‌ه لە گەندەڵیی‌و دەسەاڵتیش‬ ‫لەو شوێنانە بەرپرسی یەكەمەو‬ ‫خەڵكی كەمدەرامەتیش باجەكەی‬ ‫دەدەن‪.‬‬ ‫ئەوەی لە حەویجەش روویدا‪،‬‬ ‫وەك بەشێك لە پارێزگای كەركوك‬ ‫بەدەر نییە لەو حاڵەتەی لە سەرەوە‬ ‫ئاماژەمان پێدا‪.‬‬ ‫سەرەنجام‪:‬‬ ‫دۆسیەی ك��ەرك��وك‪ ،‬كێشەی‬

‫ك��ەرك��وك‪ ،‬دەب��ێ��ت ب��ە دی��ال��ۆگ‌و‬ ‫دانوستان‌و بە رەزامەندیی هەموو‬ ‫پێكهاتەكانی كەركوك چارەسەر‬ ‫ب��ك��رێ��ت‪ ،‬ن��ە ع��ەرەب��ی ك��ەرك��وك‬ ‫ه��ەم��ووی ب��ەع�س‌و تیرۆریستن‌و‬ ‫نە توركمانیش هەمووی تۆرانی‌و‬ ‫شۆڤێنستن‌و ن��ە ك��وردی��ش پڕن‬ ‫ل��ە ك��ەم��اڵ‌و ل��ێ��ب��ووردەی��ی‪ ،‬ئ��ەوە‬ ‫نییە دەس��ەاڵت لە هەرێم كوردەو‬ ‫گەندەڵەو دەستی چەكدارەكانی بە‬ ‫خوێنی منداڵی سلێمانی‌و گەرمیان‬ ‫سوورە؟!‬ ‫دەس����ەاڵت ن��اب��ێ��ت كێشەی‬ ‫ك���ەرك���وك ب���ە داوای رەوای‬ ‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��دەران ل��ە هەرێمی‬ ‫كوردستان بئاڵێنێت‌و بئاڵۆزێنێت‪،‬‬ ‫چ��ون��ك��ە ئ���ەم نمایشكردنە نە‬ ‫دەهێڵێت خۆپیشاندەران لە مافی‬ ‫رەوای خۆیان وازبهێنن‌و نە ساردیش‬ ‫دەب��ن��ەوەو ل��ە ه��ەم��ان كاتیشدا‬ ‫كێشەش بۆ هەرێمی كوردستان‬ ‫دروس��ت دەك��ات‪ ،‬ئ��ەوە نییە هەر‬ ‫دوای لێدوانەكەی بەڕێز سەرۆك‬ ‫كۆمار راوێژكاری سیاسیی سەرۆك‬ ‫ك��ۆم��اری توركیا یەكسەر هاتە‬ ‫سەر خەت‌و وتی‪ :‬قبووڵ ناكەین‬ ‫چارەنووسی كەركوك یەك الیەنە‬ ‫دیاریی بكرێت‪ ،‬ئەمە لە كاتێكدا بوو‬ ‫نووسینگەی سەرۆك كۆماری عێراق‬ ‫بە پەلە بەیانێكی دەرك��ردو تێیدا‬ ‫ئاماژەی بەوە دابوو كە؛ سەرۆك‬ ‫ك��ۆم��ار پابەندە ب��ە دەس��ت��ووری‬ ‫عێراقەوە‌و بە یەك چاو سەیری‬ ‫هەموو هاواڵتییانی عێراق دەكات‪،‬‬ ‫لە هەوڵێكدا بۆ دامركاندنەوەی‬ ‫ن��اڕەزای��ی��ەك��ان دەس���ەاڵت دەبێت‬ ‫گۆڕانی ریشەیی لە هەردوو بواری‬ ‫سیاسیی‌و ئابووریی لە هەرێمی‬ ‫كوردستان بكات‌و دانیشێت لەگەڵ‬ ‫ئۆپۆزسیۆن‌و رۆشنبیرانی واڵتەكەو‬ ‫ێ لە داخوازییەكانی خەڵكی‬ ‫گو ‌‬ ‫كوردستان بگرێت‌و جێبەجێشی‬ ‫بكات‪..‬‬ ‫تێبینی‪:‬‬ ‫* رۆژن����ام����ە ‪ -‬ژ(‪)593‬‬ ‫سێشەممە ‪2011/8/3‬‬ ‫** ئ��ەم رس��ت��ان��ەی له‌نێو‬ ‫كەوانەكان دامناون‪ ،‬ئەو رستانەن‬ ‫ك��ە راگ��ەی��ان��دن��ەك��ان��ی دەس���ەاڵت‬ ‫بەكاریاندەهێنا‪.‬‬

‫راگەیاندنی دەسەاڵت‪ ،‬فیرقەكە بە «تیرۆریست» لەقەڵەمدەدات‬

‫رۆژنامە‬

‫رۆژنامە‪ ،‬ناو و رێژەی بەرپرسانی كورد لە فیرقەی (‪ )12‬باڵودەكاتەوە‬

‫‪................................................................‬‬

‫لە فیرقەی (‪)12‬ی سوپای‬ ‫عێراقدا كە راگەیاندنی دوو حیزبەكەی‬ ‫كوردستان بە تیرۆریست‌و شۆڤێنی‬ ‫ن��اوی دەب���ەن‪ )85( ،‬بەرپرسی‬ ‫سەربازیی ك��وردی تیایە‪ ،‬لەوانە‪،‬‬ ‫ئامرلیواو یاریدەدەری قائید فیرقەو‬ ‫سەرۆك ئەركانی گشتیی‪.‬‬ ‫پ���اش ئ����ەوەی ب��ە پ��اس��اوی‬ ‫بوونی مەترسی لەسەر كەركوك‪،‬‬ ‫لە (‪)2/25‬دا هێزی پێشمەرگە‬ ‫رەوان���ەی ك��ەرك��وك‌و دەورووب���ەری‬ ‫كرا‪ ،‬راگەیاندنی دەسەاڵت لە هەرێم‪،‬‬ ‫فیرقەی (‪)12‬ی سوپای عێراق كە‬ ‫لە دەوروب��ەری كەركوك جێگیرن‪،‬‬ ‫بە هاوكاریكردنی خۆپیشاندەرانی‬ ‫ع��ەرەب‌و شۆڤێنییەكان تۆمەتبار‬ ‫كرد‌و بە «تیرۆریست» ناوی برد‪،‬‬

‫ئ��ەوەش لەكاتێكدایە كە بەپی ‌ێ‬ ‫زانیارییەكانی رۆژن��ام��ە‪ ،‬دەی��ان‬ ‫بەرپرسی ب��ااڵی سەربازیی كورد‬ ‫ل��ەو فیرقەیەدا بوونیان هەیە‌و‬ ‫بەرپرسیارێتی بااڵیان پێدراوە‌و‬ ‫زۆرب��ەش��ی��ان دەرچ����ووی كۆلێژی‬ ‫سەربازیی قەاڵچواالنن‪.‬‬ ‫بەپی ‌ێ زانیارییەكان‪ ،‬فیرقەی‬ ‫(‪)12‬ی سوپای عێراق لە (‪)4‬‬ ‫لیوا پێكدێت‌و ئامر لیوای (‪)49‬ی‬ ‫ك��وردەو ناوی محەمەد ئیسماعیلە‬ ‫كە بە (بەشدار) ناسراوە‪ ،‬هاوكات‬ ‫یــــاریـــدەدەری قائید فیرقەی‬ ‫(‪)12‬ەش‪ ،‬بەهەمانشێوە ك��وردە‬ ‫كە عەقید روكن ئەیاد خورشیدە‌و‬ ‫س���ەرۆك ئ��ەرك��ان��ی گشتیش كە‬ ‫یەكێكی ترە لە پۆستە بااڵكان‪،‬‬ ‫لەالیەن عەبدوڵاڵ دەلۆییەوە بەڕێوە‬ ‫دەبرێت كە كوردە‪.‬‬ ‫لەوبارەیەوە‪ ،‬سەرچاوەیەكی‬

‫ئ���اگ���اداری ف��ی��رق��ەی (‪ )12‬بۆ‬ ‫رۆژنامەی روونكردەوە‪ ،‬كە هێرشی‬ ‫راگەیاندنی سەر ئەو فیرقەیە بە‬ ‫بوونی ئەو هەموو بەرپرسە كوردەوە‬ ‫لەالیەن راگەیاندەكانی دەسەاڵتی‬ ‫سیاسییەوە لە كوردستان‪ ،‬بەرپرسە‬ ‫كورده‌كانی ئەو فیرقەیەی نیگەران‬ ‫كردووەو بووەتە جێگەی رەخنەگرتن‬ ‫لە بەرپرسانی ه��ەرێ�م‌‪ ،‬وتیشی‪:‬‬ ‫«فیرقەی (‪ )14( ،)12‬ه��ەزار‬ ‫سەرباز‌و ئەفسەرو پلەداری تری‬ ‫هەیەو ئەگەر تیرۆریست بێت‪ ،‬یان‬ ‫هەوڵی داگیركردنی كەركوكی بدایە‪،‬‬ ‫هەولێریشی پێوە دەگرت»‪.‬‬ ‫هاوكات لە كۆی (‪ )16‬ئامر‬ ‫فەوجی فیرقەی (‪ )7( ،)12‬ئامر‬ ‫فەوجیان كوردن‌و بەهەمان شێوەش‬ ‫لە ك��ۆی (‪ )82‬ئامرسریەی ئەو‬ ‫فیرقەیە‪)30( ،‬ی��ان ك��وردن‪ ،‬ئەمە‬ ‫جگە ل��ەوەی كە (‪ )45‬ئەفسەری‬

‫تری سەربازیی كورد لەو فیرقەیەدا‬ ‫بوونیان هەیە‪.‬‬ ‫لەالیەكی ت��رەوە‪ ،‬بەرپرسێكی‬ ‫كوردی فیرقەی (‪ )12‬كە نەیویست‬ ‫ن���اوی خ��ۆی ئاشكرا ب��ك��ات‪ ،‬بۆ‬ ‫رۆژنامەی روونكردەوە‪« :‬بەشێك‬ ‫لە ئەفسەرانی كۆلێژی سەربازیی‬ ‫ق��ەاڵچ��واالن لە فیرقەی (‪)12‬دا‬ ‫بوونیان هەیە‌و لە دوای پرۆسەی‬ ‫ئازادیی عێراقەوە‪ ،‬بڕیارێك هەبووە‬ ‫بۆ ئ��ەوەی دەرچ��ووان��ی كۆلێژی‬ ‫س��ەرب��ازی��ی ق��ەاڵچ��واالن‬ ‫ب��ەس��ەر ناوچە‬ ‫داب���ڕاوەك���ان���دا‬ ‫داب��ەش��ب��ك��ەن‌و‬ ‫ل������ەو چ�����وار‬ ‫چ��ێ��وەی��ەش��دا‪،‬‬ ‫ژم��ارەی��ەك��ی��ان‬ ‫بەرپرسیارێتی‬ ‫سەربازییان لە‬

‫فیرقەی (‪ )12‬وەرگرتووە»‪.‬‬ ‫سەركردایەتیی‬ ‫پێشتریش‬ ‫سیاسیی كورد رەخنەی توندی لە‬ ‫عەبدولئەمیر زەیدی سەرۆك فیرقەی‬ ‫(‪)12‬ی سوپای عێراق دەگرت كە‬ ‫عەره‌بی سوننە ب��وو‪ ،‬ب��ەوەی كە‬ ‫هەوڵی هاتنە ن��اوەوەی كەركوك‬ ‫دەدات‪ ،‬بەاڵم بەم دواییە گۆڕدرا‬ ‫بۆ سەمیر عەبدولكەریم كە‬ ‫عەرەبێكی شیعەی خەڵكی‬ ‫كەربەالیەو‬

‫وەك س��ەرچ��اوەی��ەك لە فیرقەی‬ ‫(‪)12‬ەوە بە رۆژنامەی راگەیاند‪:‬‬ ‫«ناوبراو رەخنەی توندی گرتووە‬ ‫لە تۆمەتباركردنی فیرقەی (‪ )12‬بە‬ ‫تێوەگالن لە خۆپیشاندانەكانەوە‌و‬ ‫ئاماژەی ب��ەوەش��داوە كە فیرقەی‬ ‫(‪ )12‬لەناو شاری كەركوك جێگیر‬ ‫ت���ا پاڵپشتی‬ ‫ن����ەب����ووە‬ ‫خۆپیشاندەران‬ ‫بكات»‪.‬‬


‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫‪hewal.rozhnama@gmail.com‬‬

‫پارێزگای سلێمانی لیژنە بۆ دامەزراندن پێكدەهێنێت‬

‫رۆژنامە‪ :‬بەمەبەستی تاووتوێكردنی‬ ‫رێوشوێنە یاسایی‌و ئیدارییەكانی‬ ‫دام��ەزران��دن لە س��ن��ووری پارێزگای‬ ‫سلێمانی‌و جێبەجێكردنی بڕیاری‬ ‫سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزی���ران‪،‬‬ ‫ش��ەوی یەكشەممە (‪)2011/3/27‬‬

‫ ‬

‫لیژنەی دامەزراندنی پارێزگای سلێمانی‬ ‫كۆبووه‌وە‪.‬‬ ‫بەهرۆز محەمەد ساڵح‪ ،‬پارێزگاری‬ ‫سلێمانی لەمیانی ك��ۆب��وون��ەوەك��ەدا‬ ‫جەختی لە دادپەروەریی‌و شەفافیەتی‬ ‫پرۆسەكەو رەچاوكردنی مەرج‌و پێوەرە‬

‫زانستییەكان كردەوەو داوای كرد پرس‌و‬ ‫راوێژ بەكەسانی شارەزاو پسپۆڕ بكرێت‬ ‫لە دانانی فۆڕم‌و چۆنیەتی جێبەجێكردنی‬ ‫پرۆسەكەدا‪ ،‬هەروەها هاواڵتییان لە‬ ‫هەموو هەنگاوەكان ئاگاداربكرێنەوە‪.‬‬ ‫پاشان بڕیاری دانانی چەند لیژنەیەك‬

‫بۆ سەرجەم یەكە ئیدارییەكانی سنووری‬ ‫پارێزگای سلێمانی پەسەندكرا‪ ،‬كە‬ ‫كاریان هەماهەنگیكردن‌و دیاریكردنی‬ ‫(پێویستیی راستەقینەی میالك)ی‬ ‫ئەو یەكە ئیدارییانەیە بۆ دامەزراندنی‬ ‫فەرمانبەران‪.‬‬

‫هۆكاری قەیرانە ئیدارییەكەی كەركوك ئاشكرا دەكات‬

‫«پارتی‌و شیوعی‌و یەكگرتوو‪ ،‬ناڕازین حەسەن تۆران ببێت ‌ه سەرۆكی ئەنجومەنی پارێزگا»‬

‫راپۆرتی‪ :‬بەهادین یوسف‬

‫‪...........................................................‬‬

‫ئ���ەن���دام���ێ���ك���ی ك��وت��ل��ەی‬ ‫توركمانیی ئاشكرای دەك��ات؛‬ ‫پ��ێ��دان��ی پ��ۆس��ت��ی س��ەرۆك��ی‬ ‫ئەنجومەنی پارێزگای كەركوك‬ ‫بەپێی رێكکەوتنی یەكێتی‌و‬ ‫ب���ەرەی توركمانییەو ئەگەر‬ ‫كوردیش سوربوو لەسەر گۆڕینی‬ ‫حەسەن تۆران‪ ،‬ئەوان كاندیدی‬ ‫دیكەیان دەبێت‪.‬‬ ‫هەفتەی راب���ردوو لە كاتی‬ ‫ك���ۆب���وون���ەوەی ئ��ەن��ج��وم��ەن��ی‬ ‫پارێزگای كەركوك بۆ هەڵبژاردنی‬ ‫سەرۆكی نوێ بۆ ئەنجومەنەكە‪،‬‬ ‫ب��ەه��ۆی وت��ەی��ەك��ی ك��ان��دی��دی‬ ‫پ��ۆس��ت��ەك��ە ح��ەس��ەن ت���ۆران‪،‬‬ ‫لیستی برایەتی كەركوك هۆڵی‬ ‫بەجێهشت‌و‬ ‫كۆبوونەوەكەیان‬ ‫پارێزگاری ده‌ستله‌کارکێشاوه‌و ژماره‌یه‌ک ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای که‌رکوک‬ ‫بەهۆیەوە هەڵبژاردنەكە دواخرا‪.‬‬ ‫ه���ەروەك ك��وت��ل��ەی عەرەبیش‬ ‫وەرگرتنی ئەو پۆستە بە مافی ئێستاش داوای لێدەكەن كە هەنگاوە سەرەتایەكی نوێ بێت سوننەو (‪ )4‬شیعە) هەن‪.‬‬ ‫ب��ە وت����ەی ئ��ەن��دام��ەك��ەی‬ ‫ت��ورك��م��ان��ەك��ان ن���ازان���ن‌و ه��ەر داوای لێبووردن لە ئەنجومەن ب��ۆ بەهێزكردنی ئیدارەیەكی‬ ‫كوتلەی توركمانیی‪ ،‬ئێستا‬ ‫رێكکەوتنێكیش لەو بارەیەوە بكات‪ ،‬ئەو كاتە ئامادەن دەنگی هاوبەش لە كەركوكدا»‪.‬‬ ‫بەپێی ئ��ەو زانیارییانەی تۆپەكە لە گۆڕەپانی كورددایە‪،‬‬ ‫پێبدەن‪.‬‬ ‫رەتدەكەنەوە‪.‬‬ ‫محەمەد ك��ەم��ال‪ ،‬ئەندامی الی رۆژن��ام��ەی��ە‪ ،‬ل��ە ئ��ەگ��ەری ئ��ەگ��ەر ن��ی��وەش��ی��ان رازی بن‬ ‫ن��ەج��ات حسێن‪ ،‬ئەندامی‬ ‫ك��وت��ل��ەی ت��ورك��م��ان��ی��ی لە لیستی برایەتی لە ئەنجومەنی پێداگریی لیستی برایەتی لەسەر ل��ەس��ەر ح��ەس��ەن ت���ۆران‪ ،‬ئەو‬ ‫ئەنجومەنی پارێزگای كەركوك‪ ،‬پ���ارێ���زگ���ای ك����ەرك����وك ل��ەو دەنگنەدان بە حەسەن تۆران‪ ،‬ك��ات��ە ب��ە دەن��گ��دان��ی زۆری��ن��ەو‬ ‫ئ��ەوەی بۆ رۆژن��ام��ەی ئاشكرا بارەیەوە بە رۆژنامەی راگەیاند‪ :‬عەلی مەهدی‪ ،‬زۆرترین چانسی كەمینە دەتوانرێت هەڵبژاردنەكە‬ ‫ك���رد؛ «ل��ەن��ێ��و (‪ )9‬ئەندامە «ئێمە ت��ەح��ەف��وزم��ان لەسەر هەیە بۆ وەرگرتنی پۆستەكەو یەكالیی بكرێتەوەو سەرۆكی‬ ‫توركمانەكەی ئەنجومەندا لە ح��ەس��ەن ت��ۆران ن��ەب��وو‪ ،‬ب��ەاڵم دوای ئەویش هەریەكە لە قاسم نوێی ئەنجومەن دیاریی بكەن‪.‬‬ ‫س��ەب��ارەت ب��ە هەڵوێستی‬ ‫هەڵبژاردنێكی ناوخۆی خۆیاندا خ���ۆی دروس��ت��ی��ك��رد‪ ،‬ب��ەه��ۆی حەمزەو نەجات حسێن‪ ،‬دێن‪.‬‬ ‫ك��وت��ل��ەی ت��ورك��م��ان��ی��ی لە عەرەبەكانیش‪ ،‬نەجات حسێن‪،‬‬ ‫تەنیا پێنج كەسیان دەنگیان بە ئەو هەڵچوونەی كە بەرامبەر‬ ‫حەسەن تۆران داوەو (‪)4‬كەسیان ئەندامێكی كوتلەكەی خۆی ئەنجومەنی پارێزگای كەركوك وت���ی‪« :‬ع��ەرەب��ەك��ان ب��ە هیچ‬ ‫تێبینییان لەسەر میكانیزمی ك�����ردی‪ ،‬ل���ە ك��ات��ێ��ك��دا ئێمە پێكهاتووە لە‪ :‬هەردوو كوتلەی شێوەیەك قبووڵیان نییە ئەو‬ ‫دەستنیشانكردبوو ب���ەرەی ت��ورك��م��ان��ی��ی ع��ێ��راق‪ ،‬پۆستە بۆ توركمان بێت‌و هەموو‬ ‫هەڵبژاردنەكە ه�ه‌ب��ووە‪ ،‬بەاڵم ئ��ەوم��ان‬ ‫ب�ه‌ رێزگرتنی ده‌ن��گ��ی زۆرینه‌ ب��ۆ ئ��ەو پۆستەو ئ��ەو دەبێتە ك��ە خ��اوەن��ی (‪ )8‬كورسییەو رێكکەوتنێكیش رەتدەكەنەوە»‪.‬‬ ‫دوای دوو ساڵ لە هەڵبژاردنی‬ ‫ل��ە ئێستادا ح��ەس��ەن ت��ۆران‪ ،‬سەرۆكی ئەنجومەنی پارێزگای بەمشێوەیە داب��ەش��ب��وو؛ (‪2‬‬ ‫كاندیدی كوتلەی توركمانییە بۆ كەركوك بە ك��وردو توركمان‌و ت��ورك��م��ان ئیللی‪ 1 ،‬حیزبی ئەنجومەنی پارێزگای که‌رکوک‪،‬‬ ‫عەرەب‌و كلدۆئاشووری‌و هەموو ع���ەدال���ەی ت��ورك��م��ان��ی��ی‪ 3 ،‬رۆژی ‪ -2007/12/2‬ه��ەردوو‬ ‫ئەو پۆستە»‪.‬‬ ‫دوای (‪ )2‬مانگ وەرگرتنی پێكهاتەكانەوە‪ ،‬بۆیە ناڕازیی بەرەی توركمانیی‌و ‪ 1‬ئەندامی لیستی ب��رای��ەت��ی ك��ەرك��وك‌و‬ ‫مۆڵەتی رەسمیی‌و دووركەوتنەوە بووین ل��ەو هەڵچوونە‪ ،‬ئەگەر ئیتحادی ئیسالمیی توركمانیی‪ ،‬تەجەموعی عەرەبی بە چاودێریی‬ ‫لە ك��اری ئەنجومەنەكە‪ ،‬رۆژی ئێستا داوای ل��ێ��ب��ووردن لە ‪ 1‬حەرەكەی وەفا‌و ‪ 1‬ئەندامی نوێنەری ئەمریكا لە كەركوك‪،‬‬ ‫‪ -2011/3/15‬رزگ���ار عەلی‪ ،‬ئەنجومەن ب��ك��ات‪ ،‬ئێمە هیچ ئیئتیالفی ئیسالمیی توركمانیی‌و رێ��ك��ک��ەوت��ن��ن��ام��ەی��ەك��ی (‪)13‬‬ ‫لەنێوان ئەندامەكانیشدا (‪ )5‬خاڵییان ئیمزا ك��ردو بەپێی‬ ‫سەرۆكی ئەنجومەنی پارێزگای تەحەفوزێكمان لەسەر نییە»‪.‬‬ ‫خاڵی یەكەمی رێكکەوتنەكەش‬ ‫ل��ە ب���ەرام���ب���ەردا ن��ەج��ات‬ ‫كەركوك دەستلەكاركێشانەوەی‬ ‫لیستی عەرەبی پۆستی جێگری‬ ‫خۆی لە پۆستەكەی راگەیاندو ح��س��ێ��ن‪ ،‬وت��ی‪«:‬ئ��ێ��س��ت��ا ب��را‬ ‫پارێزگاری پێدرا‪.‬‬ ‫بە هەفتەیەك دوای ئەوە بڕیار ك��وردەك��ان رای��ان وای��ە ت��ۆران‬ ‫بە وت��ەی محەمەد كەمال‪،‬‬ ‫بوو رۆژی ‪ ،2011/3/23‬حەسەن كەسێكی ره‌گه‌زپه‌رسته‌‪ ،‬ئەگەر‬ ‫ئەندامی كوتلەی كوردی‪« :‬دوای‬ ‫تۆران‪ ،‬لە بەرەی توركمانیی بۆ ئ����ەوان پ��ێ��داگ��ری��ی��ان ل��ەس��ەر‬ ‫ئ��ەو رێكکەوتنە توركمانەكان‬ ‫ئەو پۆستە هەڵبژێردرێت‌و دوای گۆڕینی كرد‪ ،‬بەدیلمان دەبێت‪،‬‬ ‫هەستیان دەكرد پەراوێزخراون‌و‬ ‫دوو رۆژ لە كۆبوونەوە‪ ،‬بە هۆی چونكە ب��ڕی��اردراوە ئەو پۆستە‬ ‫بەشدارنین ل��ە ئیدارەكردنی‬ ‫بایكۆتی كوتلەی كوردییەوە‪ ،‬ب��ۆ ت��ورك��م��ان ب��ێ��ت‪ ،‬ئ��ەگ��ەر‬ ‫پ��ارێ��زگ��اك��ە‪ ،‬ب��ۆ ئ���ەوەی ئەو‬ ‫تائێستا ئ��ەو پۆستە یەكالیی كێشە كەسەكە بێت‪ ،‬دەتوانین‬ ‫هەستە نەمێنێت رێكکەوتین‬ ‫بیگۆڕین‌و كەسی دووەم پێشنیاز‬ ‫نەبووەتەوە‪.‬‬ ‫لەسەر ئەوەی پۆستی سەرۆكی‬ ‫لە كۆبوونەوەی ئەنجومەنی بكەین»‪.‬‬ ‫ئەنجومەنی پارێزگای كەركوك‬ ‫ل���ە چ��اوپ��ێ��ك��ەوت��ن��ێ��ك��ی‬ ‫پارێزگادا رەع��د رەشید ئاكا‪،‬‬ ‫بدەینە توركمانەكان»‪.‬‬ ‫ل��ە ك��وت��ل��ەی توركمانیی‪ ،‬كە پێشووتری رۆژنامەشدا حەسەن‬ ‫ل���ە ه��ەڵ��ب��ژاردن��ی س��اڵ��ی‬ ‫ماوەی دوو مانگە وەك ئەندامی ت����ۆران‪ ،‬ك��ان��دی��دی س��ەرۆك��ی نه‌جات حسێن‪:‬‬ ‫(‪)2005‬ی ئەنجومەنی پارێزگای‬ ‫دەستبەكاربوو ئەنجومەنی پارێزگای كەركوك‬ ‫ئەنجومەنەكە‬ ‫ك���ەرك���وك‪ ،‬لیستی ب��رای��ەت��ی‬ ‫كە‬ ‫(‪)23‬‬ ‫�ادەی‬ ‫�‬ ‫«م‬ ‫رایگەیاند‪:‬‬ ‫��ان‬ ‫�‬ ‫��ۆره‬ ‫�‬ ‫د‪.‬ت‬ ‫ئ����ەوەی‬ ‫«دوای‬ ‫برا كوردەكان رایان‬ ‫كەركوك لە كۆی (‪)41‬كورسی‬ ‫م��وف��ت��ی‪ ،‬ئ��ەن��دام��ی ب���ەرەی لە ساڵی (‪)2008‬دا‪ -‬گەاڵڵە كرا‪،‬‬ ‫ئەنجومەنەكە (‪‌)26‬و ع��ەرەب‬ ‫توركمانیی لە ئەنجومەنەكە بوو باس لەوە دەكات؛ كە پێویستە وایە تۆران كەسێكی‬ ‫(‪‌)6‬و توركمان (‪ )9‬كورسییان‬ ‫بە وەزیری دەوڵەت بۆ كاروباری توركمانەكان یەكێك لە پۆستە‬ ‫بەدەستهێنا‌و دوات��ری��ش كورد‬ ‫پارێزگاكان له‌ حکومه‌ته‌که‌ی سیادییەكانی كەركوك بگرنە ره‌گه‌زپه‌رسته‌‪ ،‬ئەگەر‬ ‫سەرۆكی ئەنجومەنی پارێزگاو‬ ‫مالیکی»‪ ،‬داوای لە تۆران كرد دەست‌و ئێمە لە ساڵی (‪)2009‬‬ ‫پارێزگاری بەركەوت‪.‬‬ ‫ئەو‬ ‫لە پۆستەكەیدا توركمانەكانی وە ‪ -‬بەهیوای وەرگرتنی‬ ‫ئەوان پێداگرییان‬ ‫م������اوەی������ەك ب������ەر ل��ە‬ ‫بیرنەچێتەوە‪ ،‬وەاڵمی تۆرانیش‪ ،‬پۆستە بووین‪ ،‬بەاڵم بارودۆخە‬ ‫دەستلەكاركێشانەوەی رزگ��ار‬ ‫ئەوە بوو كە سەرۆك كۆماریش سیاسییەكەی كەركوك‌و نەبوونی لەسەر گۆڕینی كرد‪،‬‬ ‫عەلی‪ ،‬لە پۆستەكەی بەپێی‬ ‫بێت توركمانچێتی دەكات‪ .‬بەو متمانە لەنێوان پێكهاتەكانیدا ئەم‬ ‫رێكکەوتنی یەكێتی‌و ب��ەرەی‬ ‫هۆیەوە لیستی برایەتی هۆڵی هەنگاوەی بۆ ئێستا دواخست‌و بەدیلمان دەبێت‬ ‫توركمانیی‪ ،‬پۆستی سەرۆكی‬ ‫ك��ۆب��وون��ەوەك��ەی��ان جێهێشت‌و هیوادارین جێبەجێكردنی ئەم‬

‫کۆبوونه‌وه‌یه‌کی کوردو تورکمان له‌ که‌رکوک‬ ‫ئەنجومەنی پارێزگای كەركوك‬ ‫درایە بەرەی توركمانیی‪ ،‬وەك‬ ‫هەنگاوێك بۆ نزیكبوونەوەی‬ ‫زیاتریان لە یەكتریی‪.‬‬ ‫ن��ەج��ات حسێن‪ ،‬ئەندامی‬ ‫ك���وت���ل���ەی ت��ورك��م��ان��ی��ی لە‬ ‫ئیئتیالفی ئیسالمیی توركمانیی‬ ‫ئ���ەوەی ب��ۆ رۆژن��ام��ە ئاشكرا‬ ‫ك��رد‪« :‬رێكکەوتنەكە لەنێوان‬ ‫ئەرشەد ساڵح‪ ،‬پەرلەمانتاری‬ ‫ب��ەرەی توركمانیی‌و هەریەكە‬ ‫لە ئااڵ تاڵەبانیی‌و مەال سیروان‬ ‫پ��ەرل��ەم��ان��ت��اران��ی یەكێتی لە‬ ‫پەرلەمانی عێراق ئیمزا كراوە‪،‬‬ ‫ك���ە پ��ۆس��ت��ەك��ە ب���ۆ ب����ەرەی‬ ‫توركمانیی ب��ێ��ت»‪ ،‬ئ��ام��اژەی‬ ‫بەوەشكرد؛ ئەگەر رێكکەوتنەكە‬ ‫نەیسەپاندبوو‪ ،‬كە كاندید دەبێت‬ ‫لە بەرەی توركمانیی بێت‪ ،‬كە‬ ‫(‪)5‬ئەندامیان هەیە‪ ،‬ئەو كاتە‬ ‫ل��ەو چ���وار ك��ەس��ەی دی��ك��ەش‬ ‫دەت��وان��رێ��ت ك��ان��دی��د دی��اری��ی‬ ‫بكرێت‪.‬‬ ‫وتیشی‪« :‬یەكێتی‌و پارتی‬ ‫رێ��ك��ک��ەوت��ن ل��ەن��ێ��وان خ��ۆی��ان‬ ‫ه��ەی��ەو س��ەرۆك��ی ئەنجومەن‬ ‫پشكی یەكێتی بووە داویەتی بە‬ ‫بەرەی توركمانی‌و ه��ەردووالش‬ ‫رێكکەوتوون لەسەر پارێزگاری‬ ‫نوێ‪ ،‬كە تائێستا د‪.‬نەجمەدین‬ ‫ك����ەری����م ب����ۆ ئ�����ەو پ��ۆس��ت��ە‬ ‫كاندیدكراوە‪ ،‬بەاڵم هەستدەكەین‬ ‫پارتی‌و یەكگرتووی ئیسالمیی‌و‬ ‫حیزبی شیوعی لەلیستی برایەتی‬ ‫ك��ەرك��وك‪ .‬رازی نین لەسەر‬ ‫ح��ەس��ەن ت���ۆران‌و بەكەسێكی‬ ‫ره‌گه‌زپه‌رستی دەزان��ن‪ ،‬لەگەڵ‬ ‫ئەوەشدا پارتی لەهەڵبژاردنی‬ ‫پەرلەمانی عێراق (‪ )1‬كورسی‬ ‫ل��ەك��ەرك��وك هێنا‪ .‬ئێستاش‬ ‫دەی��ەوێ��ت هەستی توركمان‬ ‫ب��ەالی خۆیدا راكێشێت‌و كورد‬ ‫بەگشتیی دەیەوێت ئەو هەستە‬ ‫ب��دات��ە توركمان ك��ە شەریكن‬ ‫ل���ەك���ەرك���وك‌و ه������ەردووالش‬ ‫م��ەزڵ��وم��ن‌و ل��ەالی��ەن رژێ��م��ی‬ ‫پێشووەوە چەوسێنراونەتەوە‪.‬‬ ‫ئەمەش الیەنی ئیجابیی زۆرە»‪.‬‬ ‫ئ��ەن��ج��وم��ەن��ی پ��ارێ��زگ��ا‬ ‫رۆژان��ی سێشەمە كۆبوونەوەی‬ ‫ئاسایی خ��ۆی ئەنجامدەدات‪.‬‬

‫ب���ۆ ه���ەر پ��رس��ێ��ك��ی گ��رن �گ‌و‬ ‫لیژنەیەكی‬ ‫چارەنووسسازیش‬ ‫هەماهەنگی لەنێوان هەرسێ‬ ‫كوتلە سەرەكییەكەی ك��وردو‬ ‫توركمان‌و عەرەب دروستكراوەو‬ ‫بەرلەوەی هەر بابەت‌و پرسێك‬ ‫لەهۆڵی ئەنجومەنی پارێزگا‬ ‫بخرێتە دەن��گ��دان��ەوە‪ ،‬لەنێو‬ ‫ئ��ەو ل��ی��ژن��ەی��ەدا رێكکەوتنی‬ ‫پێشوەختەی لەسەر دەكرێت‪.‬‬ ‫ب��ەوت��ەی م��ح��ەم��ەد كەمال‬ ‫ئ��ەن��دام��ی لیستی ب��رای��ەت��ی‪:‬‬ ‫«ت��ائ��ێ��س��ت��ا د‪ .‬ن��ەج��م��ەدی��ن‬ ‫كەریم كاندیدە بۆ پارێزگاری‬ ‫ن��وێ‌و رەنگە رۆژی سێشەممە‬ ‫(سبه‌ی) سەرۆكی ئەنجومەن‌و‬ ‫پارێزگاری نوێ پێكەوە دەنگیان‬ ‫لەسەر بدرێت‪ .‬ئەگەر لەسەر‬ ‫پۆستی سەرۆكی ئەنجومەنیش‬ ‫رێکنەكەوتین‪ ،‬رەنگە بەتەنیا‬ ‫دەنگ بۆ هەڵبژاردنی پارێزگاری‬ ‫نوێی كەركوك بدرێت‌و دەنگدان‬ ‫ب���ۆ س����ەرۆك����ی ئ��ەن��ج��وم��ەن‬ ‫دوابخرێت»‪.‬‬

‫محه‌مه‌د که‌مال‪:‬‬ ‫ل ‌ه رێککه‌وتنی کوردو‬ ‫عه‌ره‌ب‪ ،‬تورکمانه‌کان‬ ‫هه‌ستیان ب ‌ه په‌راوێزخستن‬ ‫ده‌کردو پێدانی سه‌رۆکی‬ ‫ئه‌نجومه‌ن بۆ ره‌واندنه‌وه‌ی‬ ‫ئه‌و هه‌سته‌یه‌‬


‫‪www.rozhnama.net‬‬

‫‪hewal.rozhnama@gmail.com‬‬

‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫بۆ ئێمە ئەوە گرنگە كە خەڵكی مافی خۆپیشاندانیان هەیە‪ ،‬تەركیزمان لەسەر ئەو مافەیە‪،‬‬ ‫نەك داواكانیان‬

‫سامر مەسقەتی‪ ،‬لێكۆڵەری عێراق لە هیومان رایتس وۆچ‪:‬‬

‫لە كوردستان ترسی دروستبوونی دەوڵەتی پۆلیسیی هەیە‬ ‫سازدانی‪ :‬شااڵو فەتاح‬

‫‪..............................................................‬‬

‫رۆژن��ام��ە‪ :‬با بە پرسیارێكی‬ ‫گشتیی دەستپێبكەین‪ ،‬رەوش��ی‬ ‫مافی مرۆڤ لە كوردستانی عێراق‬ ‫چۆن دەبینیت؟‬ ‫• پێموایە لە چەند الیەنێكەوە‬ ‫پێشكەوتن روویداوە‪ ،‬الیەنی ئەمنیی‬ ‫ئێرە باشترە لە تەواوی ناوچەكانی‬ ‫دیكەی عێراق‪ ،‬چەند مافێكی خەڵك‬ ‫رێزی لێگیراوە‪ ،‬بەاڵم لە هەمان كاتدا‬ ‫ترسی ئەوە هەیە كە بۆ دەوڵەتی‬ ‫پۆلیسی بگەڕێینەوە‪ ،‬ئەمەش نەك‬ ‫تەنیا لە كوردستاندا‪ ،‬بەڵكو لە‬ ‫تەواوی عێراقدا‪ .‬ئەمەش دوای ئەو‬ ‫رووداو و پێشهاتانەی بەمدواییانە‬ ‫لە كوردستان‌و عێراقیشدا بینیمان‪،‬‬ ‫رێگەنەدان بە نەیارە سیاسییەكان‌و‬ ‫بەربەست دروستكردن لەبەردەم‬ ‫میدیای سەربەخۆو رێگەنەدان بە‬ ‫رووماڵكردنی ئازادانەی رووداوەكان‌و‬ ‫ب��ە ئ��ام��ان��ج��ك��ردن��ی چ��االك��وان��ە‬ ‫سیاسییەكان هەموو نموونەن‪.‬‬ ‫رۆژنامە‪ :‬دەرب��ارەی دەسەاڵت‬ ‫رات چۆنە لەسه‌ر ئه‌م رووداوان��ەی‬ ‫كە روویاندا؟‬ ‫• ئ��ێ��م��ە ه��ی��چ پێگەیەكی‬ ‫سیاسیمان نییە‪ ،‬تەنیا گرنگیی‬ ‫بە كێشەی مافی مرۆڤ دەدەین‪.‬‬ ‫ئەوەی دەتوانم بیڵێم ئەوەیە؛ كە‬ ‫ئەو دوایین رووداوان���ەی لە الیەن‬ ‫هێزەكانی ئاسایشەوە ل��ە دژی‬ ‫خۆپیشاندەران‌و رۆژنامەنووسان‬ ‫رووی��دا‪ ،‬ئێمەی نیگەران ك��ردووە‪.‬‬ ‫لەبەر ئەوەی هەر تەنیا ئەوە بەس‬ ‫نییە‪ ،‬كە باسی مافی مرۆڤ بكەین‪،‬‬ ‫بەڵكو هەنگاونان بۆ پاراستنی‬ ‫ئەو مافانەش وەك مافی ئازادیی‬ ‫رادەربڕین‌و ئازادیی دروستكردنی‬ ‫رێكخراو و خۆپیشاندانی ئاشتییانە‪.‬‬ ‫رۆژنامە‪ :‬ب��ەاڵم كاتێك مافی‬ ‫مرۆڤ پێشێل دەكرێت دەسەاڵت‬ ‫بەرپرسیارە؟‬ ‫• بەڵ ‌ێ بە دڵنیاییەوە‪.‬‬ ‫رۆژن��ام��ە‪ :‬هەڵوێستتان هەیە‬ ‫دەرب���ارەی ئ��ەو پێشێلكارییانەی‬

‫• بەدڵنیاییەوە ئەو مەترسییە‬ ‫سامر مەسقەتی‪ ،‬لێكۆڵەری عێراق‌و ئیماراتی عەرەبی لە رێكخراوی نێودەوڵەتی هیومان رایتس وۆچ بۆ‬ ‫هەیە‪ ،‬ببوورە گەر زۆر باسی عێراق‬ ‫چاودێریكردنی مافی مرۆڤ‪ ،‬باس لە خۆپیشاندانەكانی ئەم دواییەی كوردستان دەكات‌و پێیوایە؛ هێزەكانی‬ ‫بكەم‪ ،‬بەاڵم تەنیا لەبەر ئەوەیە‬ ‫ئاسایش رۆڵی خۆیان نەبینیوە‌و ئەوەی روودەدات شەرمەزاركەرە‪.‬‬ ‫مەسقەتی‪ ،‬لە چاوپێكەوتنێكی رۆژنامەدا دەڵێت‪« :‬راپۆرت لەسەر بوونی زیندانی نهێنیی لە هەرێم هەیە‌و ترسیش كە ب��ەراورد لەنێوان كوردستان‌و‬ ‫عێراقدا زۆر شتمان پێدەڵێت‪،‬‬ ‫لە دروستبوونی دەوڵەتی پۆلیسیی دەكرێت»‪.‬‬ ‫لێكچوون هەیە‪ ،‬نەك تەنیا لەبارەی‬ ‫ئ��ازادی��ی خۆپیشاندان‌و چاالكی‬ ‫سیاسیی‪ ،‬بەڵكو ل��ە شێوازی‬ ‫زیندانییەكانیشدا‪،‬‬ ‫س��زادان��ی‬ ‫چەندین هێزی ئاسایش هەیە كە‬ ‫ل����ەدەرەوەی ئ��ی��دارەو ی��اس��ادان‌و‬ ‫خۆشیان بە بەرپرسیار دانانێن‬ ‫لە پێشێلكارییەكانیان‪ ،‬ئ��ەوان‬ ‫دەت��وان��ن ه��ەر شتێك بكەن بێ‌‬ ‫ئ��ەوەی كەسێك هەبێت سزایان‬ ‫بدات‪ ،‬یاخود لێیان بپرسێتەوە‪،‬‬ ‫كاتێك ئەم شتانە روودەدات بە‬ ‫راستی مەترسیدارن‪ ،‬لەبەر ئەوە بە‬ ‫دڵنیاییەوە مەترسیی چوون بەرەو‬ ‫دەوڵەتی پۆلیسیی هەیە‪.‬‬ ‫رۆژنامە‪ :‬باسی سەردەشت‌و‬ ‫زی��ن��دان��ی��ی��ەك��ان��ت ك���رد‪ ،‬چەند‬ ‫كەیسێكمان هەبوو وەك سەردەشت‬ ‫عوسمان‌و سۆرانی مامەحەمەو‬ ‫تاهیر حەمەشەریف‪ ،‬ب��ەاڵم ئەم‬ ‫روودەدات‌و دەس�����ەاڵت لێیان كەچی كوژراون‪ ،‬لەبەر ئەوە دەبێت س��ن��ووردار ك��راوە‪ ،‬ئ��ەوەی ئێستا كەیسانە دیارنەمان‪ ،‬بە جۆرێك‬ ‫ئاشكرا بكرێت ك��ە ك� ‌ێ لەپشت روودەدات شتێكی شەرمەزاركەرە‪ ،‬كە لە الی��ەن خەڵكەوە گومانی‬ ‫بەرپرسیارە؟‬ ‫• هەر كاتێك پێشێلكاریی ئەو كوشتنانەوەیەو بەپرسیارێتی دەبینین كە هێزەكانی ئاسایش لە لێ دەكرێت‪ ،‬ئێوە هەڵوێستتان‬ ‫سەرەتاوە بە شێوەیەكی توندوتیژ بەرامبەر ئەم پێشێلكارییانە چۆنە؟‬ ‫روودەدات دەبێت لێكۆڵینەوەی كوشتنەكە لە ئەستۆ بگرن‪.‬‬ ‫• ساڵی پ��ار راپۆرتێكمان‬ ‫رۆژنامە‪ :‬لە توێژینەوەكانتاندا وەاڵمی خۆپیشاندەرانیان دایەوە‪،‬‬ ‫لێ بكرێت‪ ،‬دەبێت دادگاكانیش‬ ‫س��ەرب��ەخ��ۆی��ان��ە ك��ار ب��ك��ەن‌و بە گەیشتوونەتە ئەو ئەنجامەی كە ب���ەاڵم پ��ێ��م��وای� ‌ه پێش ئ���ەوەش ئ��ام��ادە ك���رد ل��ەس��ەر كەیسی‬ ‫جۆرێك كار بكەن‪ ،‬كە بەڵگەكان لە شارە جیاوازەكانی كوردستاندا مەترسیی هەبوو‪ ،‬بۆ نموونە ساڵی سەردەشت عوسمان‪ ،‬وتمان؛ كە‬ ‫تاقیبكەنەوەو هێزە ئەمنییەكانیش دەوڵ����ەت����ی پ��ۆل��ی��س��ی��ی س��ەر پار راپۆرتمان كرد لەسەر ئازادیی ئازادیی رادەربڕین لە كوردستان‬ ‫دەب��ێ��ت ب��ەڵ��گ��ەك��ان پێشكەشی دەردەهێنێت كە دەیەوێت كایەكانی رادەربڕین لە كوردستان‌و دۆخەكە لە مەترسیدایە‪ ،‬لەبەر ئ��ەوەی‬ ‫نیگەرانكەر ب��وو‪ ،‬ئەو رووداوەی ل��ێ��ك��ۆڵ��ی��ن��ەوەی ئ���ەو كەیسە‬ ‫دادگاكان بكەن‪ ،‬نەك تەنیا خێزانی ژیان بەهێز داگیر بكات؟‬ ‫• وەك پێشتر وتم؛ لەبەردەم سەردەشت عوسمان‪ ،‬تۆقێنەر بوو‪ ،‬نهێنیی ب��وو‪ ،‬نەماندەزانی كێ‌‬ ‫قوربانییەكان‪ ،‬بگرە سەرۆك‌و هێزە‬ ‫ئەمنییەكانیش دەب��ێ��ت بەڵگەو دوو ئەگەردایە‪ ،‬ئەمەش نەك تەنیا ئەمەش مانای ئەوەیە كە خەڵكانێك لە لیژنەی لێكۆڵینەوەدایەو چ‬ ‫دۆكیۆمێنت پێشكەشی دادگ��ا كوردستان بگرە ت��ەواوی عێراق هەیە تەحەدا بۆ دەوڵەت دروست جۆرە بەڵگەیەك بەكاردەهێنن‌و‬ ‫بكەن دەربارەی پێشێلكارییەكان‪ ،‬دەگ��رێ��ت��ەوە‪ ،‬ئ��ەم��ەش بەرهەمی دەك��ەن‪ ،‬هەموو ئەم رەگەزانەش دواتریش گرووپێكی ئیسالمییان‬ ‫بۆ ئ��ەوەی دادگ��اك��ان حوكمێكی راب��ردووە‪ ،‬ئەوەیە كە لە رابردوودا نیگەرانمان دەك��ەن لە ئەگەری تۆمەتبار كرد بەو كوشتنە‪ ،‬ئەوە‬ ‫دروس���ت دەرب��ك��ەن‪ ،‬ل��ەب��ەر ئ��ەوە روویداوە‪ .‬ئەمەش كێشەی نەبوونی دروستبوونی دەوڵەتی پۆلیسیی گرنگە كە لێكۆڵینەوە هەبێت‪،‬‬ ‫دەبێت لێكۆڵینەوە لە بەكارهێنانی ئەمنییەتە‪ ،‬بەاڵم كێشەكە لەوەشدایە لە ك��وردس��ت��ان‌و ئ��ەو ئەگەرەش ب���ەاڵم لێكۆڵینەوەكان دەبێت‬ ‫هێز بكرێت لە دژی خۆپیشاندەران‪ ،‬كاتێك ئاسایشی نابەرپرسیارت ئیحتیمالێكی واقیعییانەیە لە گشتگیرو تەواو و سەربەخۆ بن‪،‬‬ ‫ئەوە زۆر مەترسیدارە كە كوڕێكی‬ ‫نەك تەنیا خۆپیشاندەران‪ ،‬بگرە لە هەبێت‪ ،‬ئەمنییەتێك بەب ‌ێ بوونی كوردستان‌و عێراقیشدا‪.‬‬ ‫رۆژن��ام��ە‪ :‬دەت��ەوێ��ت بڵێیت‪ ،‬گەنجی خ��وێ��ن��دك��ارت هەبێت‌و‬ ‫هەندێك شوێن خۆپیشاندەرانیش ه��ی��چ ب��ۆش��ای��ی��ەك ب��ۆ ئ��ازادی��ی‬ ‫نەبوون‪ ،‬بەڵكو تەنیا لە ناوچەكەدا سیاسیی‪ ،‬پێموایە كێشەیە‪ ،‬لەبەر مەترسیی چوون بەرەو سوڵـتەویی دەرب��ارەی شتانێك بنووسێت كە‬ ‫كێشەی خەڵكە‪ ،‬ئەو چارەنووسە‬ ‫بوون‪ ،‬كە خۆپیشاندانی تێدا كراوە‌و ئەوەی دەزانێت كە مافی خەڵكی بوون هەیە؟‬

‫تۆقێنەرەی هەبێت‪ .‬خەڵكی زۆر‬ ‫پرسیارم لێدەكەن‪ ،‬كە ئایا ئەو‬ ‫خۆپیشاندانانەی كوردستان بە هۆی‬ ‫شۆڕشی ناوچەكەوە درووستبووە؟‪،‬‬ ‫ێ خۆپیشاندانەكان‬ ‫دەڵێم؛ بەڵ ‌‬ ‫ل���ەوەوە ئیلهامی وەرگ��رت��ووە‪،‬‬ ‫ب����ەاڵم ك��ێ��ش��ەك��ان پێشتریش‬ ‫هەبوون‌و خۆپیشاندانیش پێشتر‬ ‫هەبوو‪ .‬كاتێك سەردەشت‪ ،‬كوژرا‬ ‫خۆپیشاندان كرا‪.‬‬ ‫رۆژنامە‪ :‬كەواتە ئێوە وەك‬ ‫هیومان رایتس وۆچ رازی نین لە‬ ‫ئەنجامی لێكۆڵینەوەكانی وەك‬ ‫سەردەشت عوسمان؟‬ ‫• ئەوەی كە ئێمە توێژینەوەمان‬ ‫لێكرد كەیسی سەردەشت عوسمان‬ ‫بوو‪ ،‬ئەو زانیارییەی كە دەسەاڵت‬ ‫دای بە ئێمە ناتەواو بوو‪ ،‬تەنانەت‬ ‫ێ لە لێكۆڵینەوەی‬ ‫نەمانزانی ك ‌‬ ‫كەیسەكەدا بەشدارە‪ ،‬ئاگادار نیم‬ ‫گ��ەر بەمدواییانە شتێكی دیكە‬ ‫ل��ەو كەیسە روویدابێت‪ ،‬ئ��ەوەی‬ ‫سەیربوو لێدوانێكی زۆر كورتیان‬ ‫باڵو ك��ردەوە‪ ،‬مەبەستم ئەوەیە‬ ‫گەر كێشەیەكی ئاوا گرنگ رووبدات‬ ‫دەب��ێ��ت بەڵگەی زی��ات��ر بخرێتە‬ ‫ێ لە كۆمیتەی‬ ‫روو‪ ،‬بزانرێت ك ‌‬ ‫لێكۆڵینەوەدایەو گرنگی زیاتر بە‬ ‫كەیسەكە بدرێت‪ ،‬بەاڵم بەداخەوە‬ ‫ئەمە نەكرا‪.‬‬ ‫رۆژنامە‪ :‬پێتوایە داواكاریی‬ ‫خۆپیشاندەران مافەكانی مرۆڤی‬ ‫تێپەڕاندبێت؟‬ ‫• بۆ ئێمە ئ��ەوە گرنگە كە‬ ‫خەڵكی مافی خۆپیشاندانیان‬ ‫ه��ەی��ە‪ ،‬تەركیزمان ل��ەس��ەر ئەو‬ ‫مافەیە‪ ،‬نەك داواكانیان‪ ،‬لەبەر‬ ‫ئەوە داواكارییەكان هەر شتێك بن‬ ‫گرنگ نین‪ ،‬بەڵكو خۆپیشاندەران‬ ‫گ��رن��گ��ن‪ ،‬ل��ەب��ەر ئ���ەوەی لەژێر‬ ‫ی��اس��ای نێودەوڵەتیی‪ ،‬یاسای‬ ‫عێراقی‌و یاسای كوردستانیشدا‬ ‫مافی خۆپیشاندان هەیە‪ ،‬تا ئەو‬ ‫خۆپیشاندان‌و ناڕەزاییانەش بە‬ ‫شێوەیەكی ئاشتییانە ئەنجام‬ ‫بدرێن‪ ،‬دەبێت مافەكانیان رێزی لێ‬ ‫بگیرێت‪.‬‬

‫پەیامنێرانی بێسنوور‪ :‬ل ‌ه هه‌ولێرو دهۆک هه‌وڵی کوشتنی رۆژنامەنووسان ده‌درێت‬ ‫ئا‪ :‬رۆژنام ‌ه‬

‫‪...........................................................‬‬

‫رێ���ك���خ���راوی پ��ەی��ام��ن��ێ��ران��ی‬ ‫بێسنوور لە دوایین راپۆرتی خۆیدا‬ ‫لەسەر كوردستانی عێراق باس لە‬ ‫چەندین كەیسی هەڕەشەو هەوڵی‬ ‫كوشتن‌و تۆقاندنی رۆژنامەنووسان‬ ‫دەك��ات‌و نیگەرانیی رێكخراوەكە‬ ‫دەردەبڕێت دەربارەی ئەو دۆخەی‬ ‫رۆژنامەنووسانی كوردستانی تێدایه‌‪.‬‬ ‫ه��ەروەك لە راپۆرتەكەی ئەو‬ ‫رێكخراوەدا هاتووە‪:‬‬ ‫«ل��ە س� ‌ێ رۆژی راب����ردوودا‪،‬‬ ‫س ‌ێ رۆژنامەنووسی ئۆپۆزسیۆن‬ ‫لە هەوڵی كوشتنیان هەاڵتوون‪،‬‬ ‫لە هەولێرو دهۆك‌و ئەو ناوچانەی‬ ‫كە لە الی��ەن پارتی دیموكراتی‬ ‫ك��وردس��ت��ان��ەوە ك��ۆن��ت��رۆڵ��ك��راوە‪،‬‬ ‫لەكاتێكدا رۆژنامەنووسانی دیكە‬ ‫بۆ ماوه‌یه‌کی که‌م دەستگیركراون‪،‬‬

‫یاخود هەوڵی رفاندنیان دراوە‪.‬‬ ‫زۆرێ��ك��ی دی ب��ە ك��ورت��ە نامە‬ ‫هەڕەشەی كوشتنیان لێكراوە‪.‬‬ ‫پەیامنێرانی بێسنوور دەڵێت‪:‬‬ ‫«ئێمە ت���ەواو نیگەرانین لە‌و‬ ‫هێرشە چەكداریی‌و تۆقاندنانەی‬ ‫بە ئامانجكردنی رۆژنامەنووسان‪،‬‬ ‫ب��ە ت��ای��ب��ەت ك��ە بینیمان دوو‬ ‫رۆژنامەنووس لە (‪‌2008‬و ‪)2009‬دا‬ ‫كوژران‪ ،‬دەسەاڵتدارانی كوردستان‬ ‫پێویستە ئ��ەوە قبووڵ بكەن كە‬ ‫واجبە لەسەریان رۆژنامەنووسان‬ ‫بپارێزن‌و مافی كاركردنی ئازادانەیان‬

‫بپارێزن»‪ .‬ئەو رێكخراوەی ئازادیی‬ ‫رۆژنامەوانیی دەڵێت‪ :‬لە هەمان‬ ‫كاتدا سەركردەكانی دوو حیزبە‬ ‫دەس���ەاڵت���دارەك���ە‪ ،‬وات���ە پارتی‬ ‫دیموكراتی كوردستان‌و یەكێتیی‬ ‫نیشتمانیی كوردستان‪ ،‬پێویستە‬ ‫هەوڵی هێوربوونەوەی دۆخەكە‬ ‫ب���دەن‌و ئاراستەیەكی روون بە‬ ‫الیەنگرانیان ببەخشن‪.‬‬ ‫هەنگاو ه��اش��م‪ ،‬پەیامنێری‬ ‫رۆژن��ام����ەی رۆژن��ام��ەی الیەنگری‬ ‫ئۆپۆزسیۆنی گۆڕان‪ ،‬هێرشی كرابووە‬ ‫سەر‪ ،‬لەكاتێكدا لە ماجدی مۆڵی‬

‫ناوەندی هەولێر بوو‪ ،‬دوو كەس لە‬ ‫ئۆتۆمبێلێكی جامڕەشەوە تەقەیان‬ ‫لێكردووە‪ ،‬ب��ەاڵم بەرنەكەوتووە‪،‬‬ ‫بەرقی ئیسالم‪ ،‬پەیامێنری كەناڵی‬ ‫سپێدەیە لە ئامێدیی‪ ،‬لە (‪)3/22‬‬ ‫ی ئەمساڵدا لە كاتی گەڕانەوەی‬ ‫ل��ە فێستیڤاڵی ن���ەورۆز هێرشی‬ ‫دەكرێتە سەرو زیاد لە فیشەكێك‬ ‫بەر ئۆتۆمبێله‌كەی دەكەوێت‪ ،‬بەاڵم‬ ‫خۆی سەالمەتە‪ ،‬ه��ەژار ئەنوەری‬ ‫پەیامنێرو ئەمیر ئەبوبەكر كامێرامانی‬ ‫(‪ )KNN‬رۆژی (‪)3/22‬ی‬ ‫ئەمساڵ لەالیەن ئاسایشی پارتی‌و‬ ‫یەكێتییەوە دەستگیر دەكرێن لە‬ ‫كاتی رووماڵكردنی خۆپیشاندانی‬ ‫چەند خزمێكی ئ��ەوان��ەی كە لە‬ ‫ش��ەڕی ناوخۆدا ك��وژراب��وون‪ ،‬یان‬ ‫دیارنەمابوون‪ ،‬ئاسایش لە وێنەگرتن‬ ‫وەستاندبوونی‪ ،‬ئەمە جگە لەوەی‬ ‫میمۆریی فیلمەكەیان سڕیبوونەوەو‬ ‫ب��ۆ م���اوەی دوو س��ەع��ات رای��ان‬

‫گرتبوون‪.‬‬ ‫ئ����ارام ن��ەج��م‪ ،‬پەیامنێرو‬ ‫هانا سدیق‪ ،‬كامێرامانی كەناڵی‬ ‫(‪ )KNN‬لە هەمان رۆژدا لەالیەن‬ ‫ئاسایشی یەكێتییەوە هێرشیان‬ ‫دەكرێتە سەر‪ ،‬لەكاتێكدا خەریكی‬ ‫رووم��اڵ��ك��ردن��ی خۆپیشاندانێك‬ ‫دەبن لە دژی پارتی‌و یەكێتی لە‬ ‫هەڵەبجە‪ ،‬راب��ەر فاریق‪ ،‬شاعیرو‬ ‫رۆژنامەنووسی سەربەخۆ لەالیەن‬ ‫هێزە ئەمنییەكانی پارتییەوە لەژێر‬ ‫چاودێریدایە‪ ،‬دوای نـــووســیــنی‬ ‫گۆشەیەك لە (‪)3/17‬ی ئەمساڵدا‬ ‫ل��ە رۆژن��ام��ەی رۆژن��ام��ه‌‪ ،‬ك��ە بە‬ ‫روونی رەخنەی لە پارتی گرتبوو‬ ‫ل��ەوەی كە ناهێڵێت ج��ەم��اوەری‬ ‫هەولێر ناڕەزایی دەرببڕن‪ ،‬كاوە‬ ‫ئەحمەد‪ ،‬رۆژنامەنووسی ئاوێنە‪ ،‬لە‬ ‫‪- 2011/3/9‬دا بە هۆی نووسینی‬ ‫وت���ارەوە هێرشی دەكرێتە سەر‪.‬‬ ‫گەرمیانی حەمەی پور‪ ،‬پەیامنێری‬

‫(‪ )KNN‬ل ‌ه هەمان رۆژ بۆ ماوەی‬ ‫دوو سەعات دەستگیر كرا‪ ،‬مستەفا‬ ‫عەبدوڵاڵ‪ ،‬رۆژنامەنووسی (پەیام‬ ‫تیڤی) هێرشی ك��راوەت��ە س��ەرو‬ ‫كامێراكەی شكێنراوە‪ ،‬هەرسێكیان‬ ‫باسیان لەوە كرد؛ كە هەڕەشەیان‬ ‫لێكراوە‪.‬‬ ‫پێشترو لە ‪-2011/2/28‬دا‬ ‫پەیامنێرانی بێسنوور نامەیەكیان‬ ‫بۆ مەسعود بارزانی‪ ،‬سەرۆكی هەرێم‬ ‫نووسیوەو تێیدا دوای دەربڕینی‬ ‫نیگەرانیی خۆیان وتوویانە؛ پێشترو‬ ‫لە راپۆرتێكدا لە تشرینی دووەمی‬ ‫ساڵی پار وتوومانە كە لە ماوەی‬ ‫(‪ )10‬س��اڵ��ی راب�����ردوودا دۆخ��ی‬ ‫رۆژنامەنووسانی هەرێم باشتربووە‬ ‫لە رۆژنامەنووسانی ناوچەكە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫بـــەهـــۆی رووداوەك��ان��ی دوای‬ ‫(‪)17‬ی شوباتەوە زۆر نیگەرانین لە‬ ‫بارودۆخی رۆژنامەنووسانی هەرێمی‬ ‫كوردستان‪.‬‬


‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫‪hewal.rozhnama@gmail.com‬‬

‫یەكێتی ‌ی رۆژنامەنووسانی عێراقی‪ ،‬ئیدانە ‌ی دەستدرێژی ‌ی هێزە چەكدارەكا ‌ن دەكات بۆ سەر رۆژنامەنووسانی هەرێم‬ ‫لە بەیاننامەیەكەدا یەكێتی ‌ی‬ ‫رۆژنامەنووسانی عێراقی‪ ،‬نیگەرانیی‬ ‫خۆ ‌ی دەردەبڕێت لە بەرامبەر ئەو‬ ‫پێشێلكارییانە ‌ی دەكرێنە سەر‬ ‫رۆژنامەنووسان‌و ئازادی ‌ی بیروڕا لە‬ ‫هەڤاڵ كوێستانی‬ ‫ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق ده‌ینووسێت‬

‫لەپەرلەمانی عێراقەوە‬

‫لە وەختی بانگەشەی هەڵبژاردنەکانی پەرلەمانی‬ ‫عێراقدا‪ ،‬ئێمە وەک کاندیدی هەموو لیستەکان‪ ،‬بەڵێنی‬ ‫ئەوەمان بە خەڵک دەدا کە ئەگەر متمانەمان بدەنێ‌و‬ ‫بە دەنگی ئەوان بچینە ناو پەرلەمانی عێراقەوە‪ ،‬ئەوا‬ ‫لەوێ دەبینە نوێنەری خواست‌و بەرژەوەندییەکانی‬ ‫خەڵک‌و دەبینە پ��ارێ��زەری م��اف‌و ئازادییەکانیان‪.‬‬ ‫کەسمان جورئەتی ئەوەی نەدەکرد بۆ تەنها جارێک‌و بە‬ ‫دەنگی زۆر نزمیش بڵێت‪ :‬من دەبمە نوێنەری حیزب‌و‬ ‫پارێزەری بەرژەوەندیی‌و بەرنامەکانی حیزبەکەم لە‬ ‫پەرلەماندا‪ ،‬تەنانەت حیزبەکانیش هەر لەژێر دروشمی‬ ‫نوێنەرایەتیکردنی خواست‌و بەرژەوەندییەکانی خەڵکدا‪،‬‬ ‫نوێنەرەکانیان رەوانەی بەردەم حوکمی خەڵک دەکرد‪.‬‬ ‫دوای دەرچوونیشمان‌و ل��ە ی��ەک��ەم دانیشتنی‬ ‫پەرلەماندا‪ ،‬ئەو سوێندە یاساییەمان خوارد کە هەموو‬ ‫پەرلەمانتارەکان پابەند دەکات بەوەی کە نوێنەری‬ ‫خواست‌و بەرژەوەندییەکانی خەڵک‌و پارێزەری ماف‌و‬ ‫ئازادییەکانیان دەبن‪.‬‬ ‫ئەگەر زۆری��ن��ەی ئێمە لە پەرلەمانی عێراقدا‪،‬‬ ‫پابەندی ئەو بەڵێن‌و سوێندە بین‌و لەبەر رۆشنایی‬ ‫دەستووردا کار بکەین‪ ،‬ئەمە لەکاتێکدا ئەو پابەندبوونە‬ ‫بۆخۆی گرێبەستێکی ویژدانی‌و ئەخالقی‌و پیشەیی‌و‬ ‫دەستووریشە‪ ،‬ئەوا بەدڵنیاییەوە‪ ،‬خاڵەکانی نزیکبوونەوە‌و‬ ‫گردبوونەوەمان‪ ،‬لە خاڵەکانی دوورکەوتنەوەو دابڕانمان‬ ‫زۆر زیاتر دەبن‪.‬‬ ‫بەڵێنەکانمان‌و دەستوورو پیشەکەمان‪ ،‬پابەندمان‬ ‫دەک��ەن ب��ەوەی کە ئێمە بەرلەوەی نوێنەری حیزب‬ ‫بین‪ ،‬نوێنەری خەڵکین‪ .‬دیارە ئەمە مانای ئەوە نییە‬ ‫کە پەرلەمانتار کەسێکی سەربەخۆی لە حیزب دابڕاوە‪،‬‬ ‫بەاڵم مانای ئەوەیە كە هەرکاتێک بەرژەوەندییەکانی‬ ‫خەڵک‌و حیزب بەریەککەوتن‪ ،‬پەرلەمانتار‪ ،‬دەبێت فەزڵی‬ ‫بەرژەوەندییەکانی خەڵک بدا بەسەر بەرژەوەندییەکانی‬ ‫حیزبدا‪ ،‬دەبێت زمان‌و گوێ‌و چاوی خەڵک بێت‪ ،‬نەک‬ ‫فەرمانبەری حیزب‪ ،‬مەگەر ئێمە هەر لە سەرەتاوە‪،‬‬ ‫بۆئەوە نەچووینە پاڵ حیزبەوە تا لە رێی حیزبەوە‬ ‫خزمەتی خەڵك بکەین‪.‬‬ ‫ئەگەر ئێمە بەو لۆژیکە کارنەکەین‪ ،‬نابینە ئەو‬ ‫هێزەی کە لەبەرامبەر الیەنە غەیرە کوردییەکانی ناو‬ ‫پەرلەماندا‪ ،‬حسابی جدیمان بۆ بکرێت‌و الی حیزب‌و‬ ‫الیەنە سیاسییەکانی خۆشمان بە جدیی گوێمان‬ ‫لێبگیرێت‪.‬‬ ‫دیارە کەسمان ناکۆکیمان لەسەر ئەوە نییە که‬ ‫ت لە پەرلەماندا‪ ،‬لەسەر ئەو شتانەی پەیوەندییان‬ ‫دەبێ ‌‬ ‫بە چارەنووس‌و بەرژەوەندییەکانی خەڵکی کوردستانەوە‬ ‫هەیه‌‪ ،‬کۆک‌و هاوکاربین‪ ،‬بەاڵم کۆبوونەوەی ئێمە نابێت‬ ‫تەنها لەسەر ئە‌و شتانە بێت‪ ،‬بەڵکو دەبێت لەسەر ئەو‬ ‫شتانەش بێت کە پەیوەندییان بە ناو هەرێم‌و بە هەموو‬ ‫ئەو رووداوانەشەوە هەیە کە لەناو هەرێمدا روودەدەن‌و‬ ‫رووب��ەڕووی دەسەاڵتی خۆماڵی دەبنەوە‪ ،‬جا با ئەو‬ ‫کۆبوونەوەیە هەڵوێستوەرگرتنیش بێت لە بەرامبەر‬ ‫دەسەاڵتی کوردیدا‪ .‬دەبێت ئێمە هەر چاودێر نەبین‬ ‫بەسەر حکومەتی ناوەندەوە‪ ،‬بەڵکو بەسەر دەسەاڵتی‬ ‫هەرێمیشەوە‪.‬‬ ‫دەکرێت لێرەدا‪ ،‬ئاماژە بەو یەکهەڵوێستییەی‬ ‫نوێنەرانی پارێزگای سلێمانی بدەم‪ ،‬نوێنەرانی هەموو‬ ‫لیستەکان کە سەبارەت بە خۆپیشاندانەکانی پارێزگای‬ ‫سلێمانی دەرمانبڕیبوو‪ ،‬ئەو یەکهەڵوێستییەی کە لە‬ ‫بەیاننامەیەکی هاوبەشدا نیشانماندابوو کە هەموو پێکەوە‪،‬‬ ‫خۆپیشاندانمان بە مافی رەوای خەڵکی کوردستان‬ ‫زانیوە‌و بەئەرکی خۆشمان زانیوە کە پێکەوە بەرگریی لە‬ ‫ئازادیی‌و له‌مافەکانیان بکەین‌و هەر پێکەوەش ئیدانەی‬ ‫بەکارهێنانی هێزو ئەو توندوتیژییانەش بکەین کە دژی‬ ‫خۆپیشاندەران ئەنجامدران‌و داواشمانکرد کە هەموو‬ ‫ئەوا‌نەی لە شەهید‌و بریندارکردنی خۆپیشاندەراندا‬ ‫بەشداربوون‪ ،‬رادەستی دادگا بکرێن‌و دواجار هەموو‬ ‫ئەو خواست‌و داواکارییانەشمان رووبەڕووی دەسەاڵتی‬ ‫کوردی کردەو‌ە کە خۆپیشاندەران هەیانبوو‌‪.‬‬ ‫ه��ەروەه��ا پێکەوە ی��ادک��ردن��ەوەی کارەساتی‬ ‫کیمیابارانی هەڵەبجە‌و دەرکردنی بەیانی هاوبەش‪،‬‬ ‫سەرباری هەموو ئەو ئاڵۆزییانەی نێوانیشمان‪ ،‬دەکرێت‬ ‫ببنە مایەی پەیڕەوکردنی مۆدیلێکی نوێ لە ئیشکردنی‬ ‫پەرلەمانتارانی کوردستان کە هەم خەڵک بە نوێنەری‬ ‫خۆیمان بزانێت‌و هەمیش حیزبەکان ناچاربکات کە‬ ‫هەڵوێست‌و راکانمان بە هەند وەرگرن‪.‬‬

‫هەرێم ‌ی كوردستان‪.‬‬ ‫ل���ه‌و ب��ه‌ی��ان��ن��ام��ه‌ی��ه‌دا ب��اس‬ ‫لەوەشكراوە‪ :‬ئەو دەستدرێژییانەی‌‬ ‫هێزە ئەمنییەكان ئەنجام ‌ی دەدەن‌‪،‬‬ ‫هیچ الیەنێك نییە بتوانێت رایانبگرێت‪،‬‬

‫پێشینەیەكی خراپە بۆ گورزوەشاندن‬ ‫لە ئازادییەكان‌و گەڕانەوەمان بۆ‬ ‫بازنە ‌ی سەركوتكردنی ئازادیی‪.‬‬ ‫ه��اوك��ات داوا ل��ە حكومەتی‌‬ ‫ه��ەرێ �م‌و پ��ەرل��ەم��ان� ‌ی كوردستان‬

‫كراوە‪ ،‬تاوتوێ ‌ی ئەو دەستدرێژییانە‬ ‫بكەن‌و لێپێچینەوە ل��ەو كەسانە‬ ‫بكەن كە دەستدرێژی ‌ی دەكەنە سەر‬ ‫رۆژنامەنووسان ‌ی هەرێم‌و ئازادیی‌‬ ‫بیروڕا‪.‬‬

‫نووسینگەی تاڵەبانی نیگەرانە بە بڕینی بودجەی سوودە كۆمەاڵیەتییەكان‬ ‫پەرلەمانتارێكی لیستی هاوپەیمانی‪ :‬چەند ساڵە ئەو بودجەیە بە میزاج سەرفكراوە‬ ‫هەستیار قادر‬

‫‪................................................................‬‬

‫نووسینگەی ج��ەالل تاڵەبانی‪،‬‬ ‫س���ەرۆك ك��ۆم��ار‪ ،‬ئ��اش��ك��رای دەك��ات‬ ‫كە كەمكردنەوەی ب��ودج��ەی س��وودە‬ ‫كۆمەاڵیەتییەكانی لەالیەن پەرلەمانەوە‪،‬‬ ‫گۆتی ك���ردوون ل��ە ه��اوك��اری��ی چەند‬ ‫الیەنێك‪ ،‬ئەندامێكی لیژنەی داراییش‬ ‫ئاماژە ب��ەوە دەك��ات كە پێشتر ئەو‬ ‫بودجەیە ب ‌ه نادادپەروەرانەو بە میزاج‬ ‫سەرفكراوە‪.‬‬ ‫لە بەیاننامەیەكدا‪ ،‬نووسینگەی‬ ‫ج��ەالل تاڵەبانی‪ ،‬س���ەرۆك كۆماری‬

‫ع���ێ���راق‪ ،‬ئ��اش��ك��رای ك���رد ك��ە ئ��ەو‬ ‫بودجەیەی لەچەند ساڵی رابردوودا وەك‬ ‫سوودی كۆمەاڵیەتی بۆ سەرۆكایەتیی‬ ‫كۆمار دان��راب��وو‪ ،‬لەالیەن ئەنجومەنی‬ ‫نوێنەرانەوە ب����ڕدراوەو دەنووسێت‪:‬‬ ‫«پێشتر لەو بودجەیە هاوكاریی چەند‬ ‫كەسایەتی‌و رێكخراوێك دەكراو رێز لە‬ ‫چەند نووسەرو هونەرمەندێك نراوە‪،‬‬ ‫بەاڵم لەمەودوا ناتوانین پابەندبین بەو‬ ‫ئیلتیزاماتەمانەوە»‪.‬‬ ‫ب��ودج��ەی س���وودی كۆمەاڵیەتیی‬ ‫ه���ەر س��ێ س��ەرۆك��ای��ەت��ی��ی ك��ۆم��ار‌و‬ ‫ئەنجومەنی وەزی���ران‌و سەرۆكایەتیی‬ ‫ئەنجومەنی نوێنەرانی ع��ێ��راق‪ ،‬كە‬

‫لەمیانەی تاوتوێكردنی بودجەی ‪2011‬‬ ‫لە ئەنجومەنی نوێنەران ب���ڕدرا‪ ،‬كە‬ ‫تێكڕای بودجەی سااڵنەی ه��ەر سێ‬ ‫سەرۆكایەتییەكە بۆ ساڵێك‪ ،‬دەكاتە‬ ‫زیاد لە (‪ )10‬ملیار دینار‪.‬‬ ‫لەوبارەیەوە نەجیبە نەجیب‪ ،‬ئەندامی‬ ‫لیژنەی دارای��ی ئەنجومەنی نوێنەرانی‬ ‫عێراق‪ ،‬وێڕای بەرگریكردن لە بڕیاری‬ ‫بڕینی بودجەی سوودی كۆمەاڵیەتیی‬ ‫سێ سەرۆكایەتییەكە بە رۆژنامەی‬ ‫راگەیاند‪« :‬ئەو بودجەیە بەشێوەیەكی‬ ‫نایاسایی سەرفكراوەو الیەنی شەخسی‌و‬ ‫حیزبیی‌و تایفی‌و میزاجی كەسیی رۆڵی‬ ‫هەبووە لەسەرفكردنی ئەو بودجەیەدا‬

‫لەالیەن ئەو سێ سەرۆكایەتییەوە»‪.‬‬ ‫نەجیبە ن��ەج��ی��ب ك��ە ه��اوك��ات‬ ‫ئەندامی فراكسیۆنی هاوپەیمانیی‬ ‫كوردستانە ل��ەس��ەر لیستی پارتی‪،‬‬ ‫جەختی لەسەر ئەوە كردەوە‪ ،‬كە ئەگەر‬ ‫هاواڵتییەك پێویستی بە هاوكاری بێت‪،‬‬ ‫دەبێت راستەوخۆ لەالیەن وەزارەت��ە‬ ‫پەیوەندیدارەكانەوە هاوكاریی بكرێت‪،‬‬ ‫نەك لەالیەن سێ سەرۆكایەتییەكەی‬ ‫عێراقەوە‌و وتیشی‪« :‬ئەگەر سەرۆك‬ ‫كۆمار‪ ،‬یان سەرۆك وەزیران‌و سەرۆكی‬ ‫پەرلەمان دەیانەوێت هاوكاریی خەڵك‬ ‫بكەن‪ ،‬با لە مووچەو دەرماڵەی خۆیان‬ ‫هاوكاریی بكەن»‪.‬‬

‫وتەبێژی دادگای فیدراڵیی‪ :‬هیچ پەیوەندییەك‬ ‫لەنێوان ئەنجومەنی دادوەریی بەغداو هەرێمدا نییە‬ ‫سازدانی‪ :‬هەستیار قادر‬ ‫عەلی ناجی‬

‫‪............................................................‬‬

‫رۆژنامە‪ :‬رەخنەی ئەوە دەگیرێت‬ ‫كە دادگ��ای فیدراڵیی بە بڕیارێكی‬ ‫دەس��ەاڵت��ی گواستنەوەی سەردەمی‬ ‫ئەیاد عەالوی پێكهێنراوەو بڕیارەكانی‬ ‫شەرعییەتی یاساییان نییە‪ ،‬رات‬ ‫لەوبارەیەوە؟‬ ‫* بڕیارەكانی حاكمی مەدەنی‌و‬ ‫دەسەاڵتی گواستنەوە لە دوای ساڵی‬ ‫(‪)2003‬ه‌و‌ه زۆربەیان كاریان پێدەكرێت‌و‬ ‫دادگای فیدراڵیش بە بڕیاری ژمــــارە‬ ‫(‪)35‬ی یاسای ئ��ی��دارەی دەوڵەتی‬ ‫عێراقی كاردەكات‪ ،‬دواتریش دەستووری‬ ‫عێراق بوونی ئەم دادگایەی بەهێزكرد‌و‬ ‫م���ادەی (‪ )92‬دەس��ەاڵت��ی داوە بە‬ ‫گەاڵڵەكردنی یاسای دادگای فیدراڵیی‬ ‫لەالیەن ئەنجومەنی نوێنەرانەوە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ئەنجومەنی ناوبراو تا ئێستا یاساكەی‬ ‫دەرن��ەك��ردووە‌و یاسای پێشوو كاری‬ ‫پێدەكرێت تا یاسا نوێكەی دادگ��ای‬ ‫فیدراڵیی دەردەچ��ێ��ت‪ ،‬جگەلەوه‌ش‬ ‫خودی پەرلەمان لە راستاندنی دادگای‬ ‫فیدراڵیی‪ ،‬دانیشتنی ك��ردووە‌و ئەگەر‬ ‫دادگ��ای فیدراڵیی ناشەرعیی بێت‪،‬‬ ‫پەرلەمانیش ناشەرعییە‪.‬‬ ‫رۆژن���ام���ە‪ :‬ه��ەن��دێ��ك پێیانوایە‬ ‫ئەندامانی دادگاكەتان تەمەنی یاساییان‬ ‫تێپەڕاندووە‌و هەندێكی تریش دەڵێن‪،‬‬ ‫دەكرێت ئەندامەكان بمێننەوە تا ئەو‬ ‫كاتەی دەمرن‪ ،‬یان خۆیان دەست لە‬ ‫كار دەكێشنەوە‪ ،‬كامیان الی ئێوە‬ ‫پەسەندە؟‬ ‫* دادوەرەك���ان���ی دادگ��اك��ەم��ان‬ ‫لە باشترین دادوەرەك��ان��ی عێراقن‌و‬ ‫زۆربەشیان مامۆستای زانكۆ بوون‌و‬ ‫لەدادگاكاندا كاریان كردووە‪ .‬تەمەنی‬ ‫دادوەریی‪ ،‬دەستكەوتە بۆ دادوەر‪ ،‬نەك‬ ‫الیەنێكی بێهێزیی بێت‪ ،‬لە زۆرب��ەی‬ ‫واڵتاندا‪ ،‬تەمەن بۆ دادوەری دادگای‬ ‫فیدراڵیی‌و دەستووری دیاریی ناكرێت‌و‬ ‫بەمردن یان دەستلەكاركێشانەوە لە‬ ‫ئەندامی دادگا نامێنن‌و یاسای عێراقیش‬ ‫بەو شێوه‌یە كاردەكات‪.‬‬ ‫رۆژنامە‪ :‬سیاسییەكان پێیانوایە‬ ‫كە دادگای فیدراڵیش لەسەر بنەمای‬ ‫هاوپشكی ن��ەت��ەوەی��ی‌و مەزهەبی‬ ‫پێكهێنراوە‌و دادوەرەكان بەسەر كورد‌و‬ ‫شیعەو سوننەو توركمان‌و مەسیحیدا‬ ‫داب��ەش��ب��وون‌‪ ،‬داواش دەك����ەن كە‬ ‫هەڵبژاردنێكی پێشوەخت بۆ ئەندامانی‬

‫عه‌بدولستار بیرەقدار‪ ،‬ئەندام‌و وتەبێژی دادگای فیدراڵیی عێراقی‪ ،‬ئاماژە بەوەدەكات‪ ،‬كە هیچ پەیوەندییەك لەنێوان‬ ‫ئەنجومەنی دادوەریی بەغداو هەرێمدا نییە‌و دەڵێت‪« :‬تەنیا یاداشتنامەیەكی لێكگەیشتن لەنێونیاندا ئیمزاكراوە»‪.‬‬ ‫بیرەقدار‪ ،‬لە چاوپێكەوتنێكی رۆژنامەدا دەڵێت‪« :‬ئەگەر دادگای فیدراڵیی ناشەرعیی بێت‪ ،‬پەرلەمانیش ناشەرعییە»‪.‬‬

‫عه‌بدولستار غەفور بیرەقدار‪،‬‬ ‫بە رەگەز توركمانە‬ ‫ساڵی ‪ 1970‬لە بەغدا‬ ‫لەدایكبووە‪.‬‬ ‫ساڵی ‪ 1991‬كۆلێژی یاسای‬ ‫لەبەغدا تەواوكردووە‪.‬‬ ‫لە ساڵی (‪)2007‬ەوە وەك‬ ‫ئەندامی دادگای فیدراڵیی‬ ‫دیاریكراوە‪.‬‬ ‫ئەو دادگایە بكرێت‪ ،‬رات لەوبارەیەوە؟‬ ‫* دادگ���ای فیدراڵیی ل��ە (‪)9‬‬ ‫دادوەر پێكهاتووە‌و بەپێی میكانیزمێكی‬ ‫تایبەت تاقیكراونەتەوە كە دوور بووە لە‬ ‫هاوپشكی حیزبیی‌و تائیفی‪ ،‬ئەنجومەنی‬ ‫دادوەریی بااڵ‪ )27( ،‬كەس بەشێوەی‬ ‫دەنگدانی نهێنیی دەپاڵێوێت‌و بەرەو‬ ‫سەرۆكایەتیی ك��ۆم��ار دەن��ێ��ررێ�ت‌و‬ ‫لەالیەن ئەوانەوە ئەندامانی دادگای‬ ‫فیدراڵیی دیاریدەكرێن‌و ئەندامانی‬ ‫دادگاش لەسەرجەم پێكهاتەكانی عێراق‬ ‫پێكهاتوون‌و بڕگەیەكیش لەو یاسایەدا‬ ‫نییە كە دادگا كاری پێدەكات‪ ،‬باس‬ ‫لەوە بكات‪ ،‬كە ئەندامانی ئەو دادگایە‬ ‫لەسەر هاوپشكی نەتەوەیی‌و مەزهەبی‬

‫ئەگەر دادگای‬ ‫فیدراڵیی ناشەرعیی‬ ‫بێت‪ ،‬پەرلەمانیش‬ ‫ناشەرعییە‬

‫نەبن‪ ،‬بەپێی یاسا نوێكەی دادگ��ای‬ ‫فیدراڵیش‪ ،‬نازانین چۆن هەڵبژاردن بۆ‬ ‫ئەندامانی دادگا دەكرێت‪.‬‬ ‫رۆژن��ام��ە‪ :‬شرۆڤە دەستووریی‌و‬ ‫یاساییەكانتان بووەتە جێگەی مشتومڕ‌و‬ ‫رەخنەی الیەنە سیاسییەكان‪ ،‬بەتایبەت‬ ‫شرۆڤەی مادەی (‪‌)76‬و بەستنەوەی‬ ‫دەستە سەربەخۆكان بە حكومەتەوە‪،‬‬ ‫پێتوانییە كە سیاسەت رۆڵ��ی لەو‬ ‫شرۆڤانەدا هەبێت؟‬ ‫* ك���اری دادگ�����ای فیدراڵیی‬ ‫شرۆڤەكردنی دەقە دەستوورییەكانە‪،‬‬ ‫ب��ەش��ێ��وەی��ەك ك��ە ه��ەم��وو الی��ەك‬ ‫پ��ەی��وەس��ت دەب����ن پ���ێ���وەی‪ ،‬ی��ان‬ ‫چاوخشاندنەوە ب��ە تانە ل��ە پرسە‬ ‫ئیدارییەكاندا‪ ،‬یان یەكالیكردنەوەی‬ ‫كێشە لەنێوان دوو الیەندا‪ ،‬بێگومان‬ ‫الیەنێك ل��ەو شرۆڤانە زەرەرم��ەن��د‬ ‫دەب��ێ��ت‌و الیەنێكیش س��وودم��ەن��د‬ ‫دەب��ێ�ت‌و هەندێكجار شرۆڤەكان لە‬ ‫بەرژەوەندیی پەرلەمان‌و هەندێكجاریش‬ ‫لە بەرژەوەندیی حكومەت‪ ،‬بەمدواییە‬ ‫بڕیارێكی حكومەتمان رەت��ك��ردەوە‬ ‫ب��ۆ ه��ەڵ��وەش��ان��دن��ەوەی یاسایەكی‬ ‫پەرلەمان‌و پێشتریش لەسەر داوای‬ ‫ئەندامی رێكخراوێكی كۆمەڵگەی‬ ‫م��ەدەن��ی��ی‪ ،‬دان��ی��ش��ت��ن��ی ك����راوەی‬ ‫ئەنجومەنی نوێنەرانمان كۆتایی‬ ‫پێهێنا‌و ه��اواڵت��ی��ی��ەك��م��ان ب��ەس��ەر‬ ‫كوتلە سیاسییەكاندا سەرخست‌و‬ ‫لەبڕیارەكانماندا موجامەلە نییە‪،‬‬

‫سەبارەت بە بەستنەوەی دەستەكانیش‪،‬‬ ‫هەر دەستەیەو بەپێی سروشتی خۆی‬ ‫پەیوەندیی بە الیەنێكی دیاریكراوەوە‬ ‫هەیەو ئەگەر دەستەی جێبەجێكار‬ ‫بێت‪ ،‬دەبەسترێتەوە بە دەسەاڵتی‬ ‫جێبەجێكردنەوەو ئەگەر یاسادانانیش‬ ‫بێت‪ ،‬بە پەرلەمانەوە دەبەسترێتەوە‪.‬‬ ‫رۆژن��ام��ە‪ :‬سروشتی پەیوەندیی‬ ‫دادگای فیدراڵیی بە دادوەری هەرێمی‬ ‫كوردستانەوە چییە؟‬ ‫* بەپێی یاسا‪ ،‬هیچ پەیوەندییەك‬ ‫لەنێوان ئەنجومەنی دادوەریی ناوەند‌و‬ ‫هەرێمدا نییە‪ ،‬لە ساڵی (‪)2008‬یشدا‬ ‫لیژنەیەكی هەمئاهەنگی لەنێوان هەردوو‬ ‫ئەنجومەندا پێكهێنرا‌و یاداشتنامەیەكی‬ ‫لێكگەیشتنیان ئیمزاكرد‪ ،‬لیژنەیەكیش‬ ‫بۆ ئاسانكاریی چاالكییەكانی ئاڵوگۆڕی‬ ‫یاسایی‌و جێبەجێكردنی یاساكان‬ ‫لەنێوان هەردووالدا پێكهێنراوە‪ ،‬تا ئەو‬ ‫كاتەش كە یاسای نوێی ئەنجومەنی‬ ‫دادوەریی عێراق دەردەچێت‪ ،‬ئەنجومەنی‬ ‫دادوەریی هەرێمی كوردستان نوێنەری‬ ‫ناوەند دەبێت‪.‬‬ ‫رۆژن��ام��ە‪ :‬هەڵوێستتان لەسەر‬ ‫داواكارییەكانی هەڵبژاردنی پێشوەختی‬ ‫ئەنجومەنی پارێزگاو قەزاو ناحیەكان‬ ‫چییە؟‬ ‫* دادگای فیدراڵیی سەرەڕۆییانە‬ ‫ناچێتە ن��او ئ��ەو پ��رس��ەوە‪ ،‬ئەگەر‬ ‫داوایەكی دیاریكراو لەالیەنێكەوە بخرێتە‬ ‫بەردەستمان‪ ،‬تاوتوێی دەكەین‪.‬‬


‫‪www.rozhnama.net‬‬

‫‪nawxo.rozhnama@yahoo.com‬‬

‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫د‪.‬ئاراس دارتاش‪ :‬كورتهێنانی بودجە پەیوەندیی بە وەزارەتی پێشمەرگەوە هەیە‬

‫بودجەی ئەمساڵ خراپتره‌ لە بودجەی پار‬

‫(‪ )7‬ملیار دینار لە پرۆژەی پارێزگاكانی هەرێم كەمدەكرێتەوە‬ ‫راپ��ۆرت��ی‪ :‬بەهادین یوسف‬ ‫پشتیوان سەعدوڵاڵ‬

‫‪..........................................................‬‬

‫زی��ات��ر ل��ە (‪ )7‬ملیار دینار‬ ‫ل��ە پ��رۆژەك��ان��ی پارێزگاكانی‬ ‫كەمدەكرێتەوەو‬ ‫هــــەرێـــم‬ ‫(‪)%12‬ی ب���ودج���ەك���ەش بۆ‬ ‫بەخشین‌و سوودی كۆمەاڵیەتی‌و‬ ‫خ��ەرج��ی��ی دی��ك��ە دان����راوە‪ ،‬كە‬ ‫پەرلەمانتاران هیچ زانیارییەكیان‬ ‫لەبارەوە نییە‪.‬‬ ‫تا ئێستا لیژنەكانی پەرلەمانی‬ ‫كوردستان گفتوگۆكانیان لەسەر‬ ‫ب��ودج��ەی (‪ )2011‬دەس��ت پێ‬ ‫ن��ەك��ردووە‪ ،‬كە نزیكەی (‪)20‬‬ ‫رۆژە ل��ەالی��ەن سەرۆكایەتیی‬ ‫پەرلەمانەوە ئاراستەیان كراوە‪.‬‬ ‫لە رۆژی (‪)2011/3/8‬ەوە‬ ‫ئەنجومەنی وەزی��ران��ی هەرێمی‬ ‫ك��وردس��ت��ان‪ ،‬ب��ودج��ەی ساڵی‬ ‫(‪)2011‬ی ئاراستەی پەرلەمان‬ ‫میالكاتی سەرجەم وەزارەت‌و‬ ‫كردووە‪ ،‬لە رۆژی (‪ )2011/3/10‬كوردستان بۆ ساڵی (‪ ،)2011‬بۆیە حكومەتی هەرێم ناچارە ئەو‬ ‫فەرمانگەكانی حكومەتی هەرێمی‬ ‫س��ەرۆك��ای��ەت��ی��ی پ��ەرل��ەم��ان بە (‪ )12‬ترلیۆن‌و (‪ )385‬ملیارو بودجەیە بگرێتە ئەستۆ»‪.‬‬ ‫كوردستان لــــە ســــاڵـــی‬ ‫ئ��اراس��ت��ەی ل��ی��ژن��ەی دارای����ی‌و (‪ )704‬ملیۆن دینار خەمڵێنراوە‪،‬‬ ‫گ��ەی��ش��ت��ووەت��ە‬ ‫(‪)2010‬دا‪،‬‬ ‫ئابووریی كردووە بۆ گفتوگۆكردن ب��ەم��ەش ب��ودج��ەی ه��ەرێ��م (‪ )7( )1‬ملیار لە پرۆژەی‬ ‫ف��ەرم��ان��ب��ەر‬ ‫(‪)625849‬‬ ‫ل��ەس��ەری‌و ت��ا ئێستا لیژنەكە ترلیۆن‌و (‪ )554‬ملیارو (‪ )296‬پارێزگاكان كەمدەكرێتەوە‬ ‫لە ب��ودج��ەی پێشنیازكراوی بەسەرجەم پلەكانەوەو بەپێی‬ ‫تەنیا یەك كۆبوونەوەی لەسەر ملیۆن دینار كورتدەهێنێت‪.‬‬ ‫د‪ .‬ئ��اراس حسێن‪ ،‬سەرۆكی س��اڵ��ی (‪)2011‬ی ه��ەرێ��م��ی پرۆژەی بودجەی پێشنیازكراوی‬ ‫بودجەكە ئەنجامداوەو گفتوگۆی‬ ‫ل��ی��ژن��ەی دارای����ی پ��ەرل��ەم��ان��ی ك���وردس���ت���ان���دا ك���ە ل���ەالی���ەن ساڵی (‪)2011‬یش‪ )25( ،‬هەزار‬ ‫لەسەر بودجە نەكردووە‪.‬‬ ‫ب��ودج��ەی س��اڵ��ی (‪)2011‬ی ك���وردس���ت���ان‪ ،‬رای��گ��ەی��ان��د‪ :‬حكومەتەوە ئاراستەی پەرلەمان فەرمانبەری دیكە دادەمەزرێنرێن‌و‬ ‫هەرێمی كوردستان‪ ،‬بە (‪« )13‬كورتهێنانی بودجە پەیوەندیی كراوە‪ )692( ،‬پرۆژە بۆ هەر سێ كۆی فەرمانبەرانی هەرێم دەگاتە‬ ‫ترلیۆن‌و (‪ )940‬ملیار دینار بە وەزارەتی پێشمەرگەوە هەیە‪ ،‬پارێزگاكەی هەرێمی كوردستان (‪ )650849‬كەس‌و (‪ )6‬ترلیۆن‌و‬ ‫خ��ەم��ڵ��ێ��ن��راوە‪ )9( .‬ترلیۆن‌و دەبوایە حكومەتی عێراقی فیدراڵ تەرخانكراوە‪ ،‬كە بڕەكەی (‪)190( )291‬م��ل��ی��ارو (‪ )422‬ملیۆن‬ ‫(‪ )790‬ملیار دیناری بۆ بودجەی ئیلتیزاماتی دارایی خۆی بەرامبەر ملیار دینارە‪ ،‬لەكاتێكدا بەپێی دیناریان بۆ تەرخاندەكرێت‪،‬‬ ‫بەكاربردنە‪ ،‬كە دەكاتە رێژەی بە هێزی پێشمەرگەو پاسەوانانی بودجەی ساڵی (‪)2011‬ی عێراق‪ ،‬كە (‪)%44.41‬ی بودجەی بۆ‬ ‫(‪)%70.23‬ی ب��ودج��ەو (‪ )4‬ه��ەرێ��م ج��ێ��ب��ەج��ێ ب��ك��ردای��ە‪ ،‬بەشی هەرسێ پارێزگاكەی هەرێم تەرخاندەكرێت‪.‬‬ ‫بەپێی خشتەی فەرمانبەرانی‬ ‫ترلیۆن‌و (‪ )150‬ملیار دیناری لەبودجەی وەگەڕخستنی فیدراڵی لە بودجەی پەرەپێدانی هەرێم‌و‬ ‫بۆ وەبەرهێنان تەرخانكراوە‪ ،‬كە كە لە ساڵی ‪ 2011- 2007‬ئەم پ��ارێ��زگ��اك��ان‪)298( ،‬م��ل��ی��ار‌و هەرێمیش‪ ،‬وەزارەت��ی پەروەردە‬ ‫ئیلتیزامەی جێبەجێ نەركردووە‪ )342( ،‬ملیۆن دینارە‌و بەوپێیەش زۆرت���ری���ن م��ی�لاك��ی ه��ەی��ە كە‬ ‫دەكاتە (‪)%29.77‬ی بودجە‪.‬‬ ‫پرۆژەی پارێزگاكان‪ )7( ،‬ملیارو (‪ )155314‬فەرمانبەری هەیە‪،‬‬ ‫(‪ )342‬ملیۆن دینار كەمتری بۆ كە (‪)%23.86‬ی فەرمانبەرانی‬ ‫زیاتر لە (‪ )1‬ترلیۆن‬ ‫تەرخانكراوە لەو بودجەیەی كە ه��ەرێ��م دەك���ات‌و دوای ئەویش‬ ‫كورتدەهێنێت‬ ‫پشكی خۆیەتی لە پەرەپێدانی ه��ەری��ەك��ە ل��ە وەزارەت��ەك��ان��ی‬ ‫بڕی (‪ )11‬ترلیۆن‌و (‪)179‬‬ ‫پێشمەرگەو ن��اوخ��ۆ زۆرت��ری��ن‬ ‫پارێزگاكانی عێراقدا‪.‬‬ ‫ملیارو (‪ )467‬ملیۆن دیناری لە‬ ‫لە بودجەی پرۆژەكاندا‪ )240( ،‬فەرمانبەریان هەیەو كەمترین‬ ‫بەشی (‪)%17‬ی پشكی هەرێم‬ ‫پ���رۆژە ب��ۆ پ��ارێ��زگ��ای هەولێر میالكیش هی دەستەی ناوچەكانی‬ ‫لە بودجەی گشتیی عێراقەوە‬ ‫پێشنیازكراوە بە ب��ڕی (‪ )105‬دەرەوەی هەرێمی كوردستانە كە‬ ‫داب��ی��ن��دەك��رێ �ت‌و (‪)305‬م��ل��ی��ار‬ ‫ملیار دینارو (‪ )285‬پرۆژە بۆ (‪ )110‬فەرمانبەری هەیە كە‬ ‫دینار بەشی هەرێمە لە داهاتی‬ ‫پارێزگای سلێمانی تەرخانكراوە دەكاتە (‪.)%0.02‬‬ ‫سیادیی ساڵی (‪‌)2010‬و (‪)400‬‬ ‫ملیار دیناریشی بەشی هەرێمە لە بودجەی هەرێم‪)1( ،‬‬ ‫ئاسیشەكانیشن‪،‬‬ ‫ه��ەرچ��ی‬ ‫بە بڕی (‪ )116‬ملیار‌و (‪)167‬‬ ‫پ���رۆژەش بۆ پارێزگای دهۆك بەهەمانشێوەی سااڵنی رابردوو‬ ‫داهاتی سیادیی ساڵی (‪‌)2011‬و‬ ‫ب���ڕی (‪ )350‬م��ل��ی��ار دی��ن��اری ترلیۆن‌و (‪ )554‬ملیار پێشنیازكراوە ب��ە ب��ڕی (‪ )70‬بە دووب��ەش‌و بەیەكنەگرتوویی‬ ‫میالكات‌و بودجەكانیان دانراوە‪،‬‬ ‫ملیار دینار‪.‬‬ ‫داه��ات��ی پ���ت���رۆدۆالرە‪)151( .‬‬ ‫لەكاتێكدا بەپێی یاسای بودجەی‬ ‫مووچەو میالكات‬ ‫ملیارو (‪ )236‬ملیۆن دیناری‬ ‫گشتیی كورتدەهێنێت‬ ‫ساڵی (‪ ،)2010‬دەبوو لەماوەی‬ ‫ئاسایشەكان‬ ‫داهاتی كارەبایەو كۆی‬ ‫ش��ەش مانگی س��ەرەت��ای ساڵدا‬ ‫یەكیاننەگرتووەتەوە‬ ‫سەرجەم داهاتەكانی هەرێمی‬ ‫یەكیانبگرتایه‌تەوە‪.‬‬

‫زۆرترین پارە‪ ،‬نازانرێت چۆن‬ ‫خەرجدەكرێت؟!‬

‫ه����ەرچ����ی (ك����ەل����وپ����ەل‌و‬ ‫خزمەتگوزاریی‌و چاككردنەوە)‬ ‫هەیە بڕی (‪ )1‬ترلیۆن‌و (‪)698‬‬ ‫ملیارو (‪ )537‬ملیۆن دیناری‬ ‫ب��ۆ ت��ەرخ��ان��ك��راوە‪ ،‬ك��ە دەكاتە‬ ‫(‪)12.195‬ی بودجەو بودجەی‬ ‫ئیعانات (هاوكاری) بڕی (‪)85‬‬ ‫ملیار دیناری بۆ تەرخانكراوە‪،‬‬ ‫كە دەكاتە (‪‌)%061‬و مینەحیش‬ ‫بڕی (‪ )761‬ملیار (‪ )647‬ملیۆن‬ ‫دی��ن��اری ب��ۆ ت��ەرخ��ان��ك��راوە‪ ،‬كە‬ ‫دەكاتە (‪‌)%5.46‬و مەنافیعی‬ ‫كۆمەاڵیەتیش (‪ )332‬ملیارو‬ ‫(‪ )264‬م��ل��ی��ۆن دی���ن���اری بۆ‬ ‫دان��راوە‪ ،‬كە دەكاتە (‪)%2.39‬‬ ‫ی بودجەی هەرێمی كوردستان‌و‬

‫زیاتر لە (‪)1‬ترلیۆن‌و (‪)700‬ملیار‬ ‫بۆ بەخشین‌و سوودی كۆمەاڵیەتی‌و‬ ‫ئیعانات تەرخانكراوە‬ ‫هەرچی خەرجییەكانی دیكەیە‪،‬‬ ‫ب��ڕی (‪ )539‬ملیارو (‪)775‬‬ ‫ملیۆن دیناری بۆ تەرخانكراوە كە‬ ‫دەكاتە (‪)%3.87‬ی بودجەكە‪.‬‬ ‫كۆی گشتیی ئەو پارەیەی بۆ‬ ‫(منح‪ ،‬منافع الجتماعیە‪ ،‬مصروفات‬ ‫اخ��ری‪ ،‬اع��ان��ات) تەرخانكراوە‪،‬‬ ‫(‪ )1‬ترلیۆن‌و (‪ )719‬ملیارو‬ ‫(‪ )686‬م��ل��ی��ۆن دی��ن��ارە‪ ،‬كە‬ ‫(‪)%12.33‬ی بودجەی هەرێمی‬ ‫كوردستانی بۆ تەرخانكراوە‪،‬‬ ‫كە بە وتەی ئەندامێكی لیژنەی‬ ‫دارای��ی پەرلەمانی كوردستان‪،‬‬ ‫زۆرترین بەهەدەردانی سامانی‬ ‫گشتیی واڵت ل��ەو بوارانەدایەو‬ ‫كەس زانیاریی لەسەر چۆنێتیی‬ ‫خەرجكردنی ئەو پارانە نییەو‬ ‫س����ااڵن����ەش ل���ە (ح��س��اب��ات��ی‬ ‫خیتامی) بودجەی ساڵیشدا هیچ‬ ‫وردەكارییەك بە پەرلەمانتاران‬ ‫ن���ادرێ���ت ل���ەس���ەر چۆنێتیی‬ ‫خەرجكردنی ئەو پارانە‪.‬‬

‫بودجە‪ ،‬دووجار دواكەوتووە‬

‫س�����ەرەڕای ئ����ەوەی م���اوەی‬ ‫(‪ )20‬رۆژە پ����رۆژە ی��اس��ای‬ ‫بودجەی ساڵی (‪ )2011‬لەالیەن‬ ‫س��ەرۆك��ای��ەت��ی��ی پ��ەرل��ەم��ان��ی‬ ‫كوردستانەوە ئاراستەی لیژنەی‬ ‫دارای���ی‌و ك��اروب��اری ئابووریی‬ ‫ك��راوە‪ ،‬تا ئێستا گفتوگۆكردن‬ ‫لەسەر یاساكە دەستپێنەكراوەو‬ ‫تەنیا ی��ەك دانیشتنی بەرایی‬ ‫لەسەركراوە‪.‬‬ ‫دلێر مەحمود‪ ،‬ب��ڕی��اردەری‬ ‫لیژنەی دارای��ی لە پەرلەمانی‬ ‫ك��وردس��ت��ان‪ ،‬ل��ەوب��ارەی��ەوە بە‬ ‫رۆژن��ام��ەی راگەیاند‪« :‬بڕیارە‬ ‫هەردوو وەزیری دارایی‌و پالندانان‬ ‫بانگهێشتی لیژنەكەمان بكرێن بۆ‬ ‫روونكردنەوەی تەواوەتی لەسەر‬ ‫ه��ەم��وو الی��ەن��ەك��ان��ی ب��ودج��ەو‬ ‫ئەو كاتە بە وردی��ی دەست بە‬ ‫گفتوگۆكان دەكەین»‪.‬‬ ‫وتیشی‪« :‬لیژنەی دارای��ی‪،‬‬ ‫ب��ەپ��ێ��ی ت��ای��ب��ەت��م��ەن��دی��ی‪،‬‬ ‫بودجەكەی بەسەر لیژنەكانی‬

‫دیكەی پەرلەماندا دابەشكردووە‬ ‫ب��ۆ ئ���ەوەی گفتوگۆی لەسەر‬ ‫بكەن‌و راپۆرتی خۆیانی لەسەر‬ ‫ئامادەبكەن»‪.‬‬ ‫س��ەب��ارەت ب��ە خوێندنەوەی‬ ‫ب��ودج��ەش لەپەرلەماندا‪ ،‬دلێر‬ ‫مەحمود وت��ی‪« :‬لە دەسەاڵتی‬ ‫س��ەرۆك��ای��ەت��ی��ی پەرلەماندایە‬ ‫كە خوێندنەوەی بودجە بخاتە‬ ‫بەرنامەی كارەوەو خوێندنەوەی‬ ‫یەكەمی بۆ بكات»‪.‬‬ ‫ب����ە رای ب���ەش���ێ���ك ل��ە‬ ‫پەرلەمانتارانیش‪ ،‬گفتوگۆكردن‬ ‫لەسەر داخوازیی‌و داواكارییەكانی‬ ‫خ���ۆپ���ی���ش���ان���دەران ل��ەه��ۆڵ��ی‬ ‫پەرلەمانداو ئەنجامدانی چەند‬ ‫دانیشتنێكی نائاسایی‪ ،‬هۆكاری‬ ‫ئ���ەوەب���ووە ك��ە ت��ا ئێستا بە‬ ‫وردیی گفتوگۆ لەسەر بودجەكە‬ ‫نەكرێت‪.‬‬ ‫ئیسماعیل گەاڵڵەیی‪ ،‬ئەندامی‬ ‫لیژنەی دارایی‪ ،‬ئاماژەی بەوەكرد‪:‬‬ ‫«بەهۆی سەرقاڵیی پەرلەمان‌و‬ ‫پەرلەمانتارانەوە‪ ،‬لەچەند رۆژی‬ ‫رابردوودا گفتوگۆ لەسەر بودجە‬ ‫نەكراوەو پێدەچێت لەهەفتەی‬ ‫داهاتووەوە گفتوگۆی لیژنەكان‬ ‫لەسەر بودجەو وردەكارییەكانی‬ ‫دەستپێبكات»‪.‬‬ ‫س��ەرەڕای ئ��ەوەی كە بەپێی‬ ‫پ��ەی��ڕەوی ن��اوخ��ۆی پەرلەمان‪،‬‬ ‫زیاتر لە ش��ەش مانگ بودجە‬ ‫درەنگتر نێردراوەتە پەرلەمان‪،‬‬ ‫ه��اوك��ات گفتوگۆكردنیشی لە‬ ‫لیژنەی دارایی‌و پێشكەشكردنی‬ ‫راپ����ۆرت ل��ەس��ەر ب��ودج��ەك��ەش‬ ‫دواكەوتووە‪.‬‬ ‫ب��ەپ��ێ��ی م����ادەی (‪ )80‬لە‬ ‫پ��ەی��ڕەوی ن��اوخ��ۆی پەرلەمانی‬ ‫كوردستان «لیژنەی دارای��ی‌و‬ ‫ئابووریی‪ ،‬راپۆرتی خۆی دەربارەی‬ ‫پرۆژەیاسای بودجەی گشتیی‌و‬ ‫حسابكاری دماهی (خیتامی)‬ ‫پێشكەشدەكات‪،‬‬ ‫لەماوەیەكدا‬ ‫كە لە (‪ )30‬رۆژ تێپەڕنەكات لە‬ ‫مێژووی هەواڵەكردنی پرۆژەكە‬ ‫بۆی»‪.‬‬


‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫‪nawxo.rozhnama@yahoo.com‬‬

‫وەزارەتی كارەبا‪ ،‬پێویستیی كارەبای هەرێم هەڵدەسەنگێنێت‬ ‫رۆژن���ام���ە‪ :‬وەزارەت�����ی‬ ‫كارەبای هەرێمی كوردستان‪،‬‬ ‫هاواڵتییان ئاگادار دەكاتەوە‬ ‫كە بە مەبەستی كۆكردنەوەی‬ ‫زان��ی��اری��ی پێویست لەسەر‬ ‫ل��ۆدی راستەقینەی كارەبا‪،‬‬

‫هەڵسەنگاندنێك ئەنجامدەدات‪.‬‬ ‫راگەیاندنی وەزارەت���ی‬ ‫كارەبا‪ ،‬لە روونكردنەوەیەكدا‬ ‫ئ��ام��اژە ب���ەوە دەك����ات كە‬ ‫بەپێی بەرنامەیەكی داڕێژراو‪،‬‬ ‫وەزارەت ه��ەڵ��دەس��ت��ێ��ت‬

‫‪16‬‬ ‫عه‌لی حه‌مه‌ساڵح‬

‫بەشی چوارەم‌و كۆتایی‬

‫ب��ودج��ەی گشتیی ب��ۆ یەكێتی‌و‬ ‫پ��ارت��ی دروس��ت��ك��راون‪ .‬خاڵێكی‬ ‫دیكە ئ��ەو وەزارەت���ان���ە ب��وو كە‬ ‫ئێستا راستەوخۆ لەژێر دەسەاڵتی‬ ‫حیزبدان‌و (‪ )%42.5‬مووچەی‬ ‫فەرمانبەران بۆ ئ��ەو وەزارەت���ە‬ ‫حیزبییانەیە‪ ،‬رێگایەكی دیكە كە‬ ‫حیزب بەهۆیەوە بودجەی گشتیی‬ ‫بۆ بەرژەوەندیی خۆی بەكارهێناوە‪،‬‬ ‫ئ��ەو هەموو بەناو رێكخراوانەیە‬ ‫ك��ە ل��ە ساڵێكدا (‪ )157‬ملیار‬ ‫دیناریان بۆ خەرجكراوە‪ ،‬سااڵنەو‬ ‫بە ئەمساڵیشەوە پارەیەكی زۆر‬ ‫لە بودجەی گشتیی بۆ ئۆتۆمبێل‬ ‫خەرجكراوە‪ ،‬كە بەشێكی زۆری‬ ‫ئەو ئۆتۆمبێالنەش بۆ حیزبەكان‬ ‫بووە‪ .‬یەكێكی دیكە لەو رێگایانەی‬ ‫كە حیزب بەهۆیەوە پارەی گشتیی‬ ‫بۆ ب��ەرژەوەن��دی��ی خ��ۆی دەب��رد‪،‬‬ ‫ئەو دەزگا راگەیاندنە حیزبییانە‬ ‫بووە‪ ،‬كە سااڵنە زیاتر لە (‪)43‬‬ ‫ملیار دیناری لە بودجەی گشتیی‬ ‫بۆ دەبردرا‪ .‬لەبەشی كۆتایی ئەم‬ ‫نووسینەدا‪ ،‬قسە لەسەر چەند‬ ‫رێگایەكی دیكە دەكەین كە حیزب‬ ‫بەهۆیەوە ب��ودج��ەی گشتیی بۆ‬ ‫بەرژەوەندیی خۆی بەكاردەهێنێت‪.‬‬

‫نۆ رێگا بۆ بردنی پارەی میللەت‬ ‫جگە لە داگیركردنی ئەو دەیان‬ ‫دۆن��م زەوییەی كە ئەگەر ئێستا‬ ‫بەنرخی رۆژ س��اغ بكرێتەوه‌‪،‬‬ ‫نرخەكەی بە دەی��ان ملیار دۆالر‬ ‫م��ەزەن��دە دەك��رێ��ت‪ ،‬پارەیەكی‬ ‫زۆری ل��ە ب��ودج��ەی گشتیی بۆ‬ ‫حیزب ب��ردراوە‪ ،‬جگە لە داهاتی‬ ‫نەوت‌و داهاتەكانی دیكە‪ ،‬حیزب‬ ‫لە بودجەشدا دەستی خستووەتە‬ ‫بینەقاقای میللەت‪ ،‬رەنگە لەماوەی‬ ‫رابردوودا تەنیا باسی ئەوە كرابێت‬ ‫كە یەكێتی‌و پارتی مانگانەیەكی‬ ‫زۆر بۆ خۆیان دەبەن‪ ،‬بەاڵم ئەو‬ ‫رێگایانەی دیكە ك��ە یەكێتی‌و‬ ‫پارتی لە رێگایەوە پارەی گشتیی‬ ‫دەبەن‪ ،‬زۆر زیاترە لەو پارانەی كە‬ ‫مانگانە وەك بودجەیەك دەدرێتە‬ ‫یەكێتی‌و پارتی‪ .‬یەكێتی‌و پارتی‬ ‫لە كوردستاندا بە چەندین رێگای‬ ‫ج��ی��اواز ب��ودج��ەی گشتییان بۆ‬ ‫بەرژەوەندیی خۆیان بەكارهێناوە‪.‬‬ ‫لە دوو بەشی پێشووی ئەم‬ ‫نووسینەدا‪ ،‬قسەم لەسەر پێنج‬ ‫رێگا ك��رد كە حیزب بەهۆیەوە‬ ‫بودجەی گشتیی بۆ بەرژەوەندیی‬ ‫خۆی بەكاردەهێنێت‪ ،‬كە ئەویش دەرماڵەیەكی سەیر‬ ‫دەرم��اڵ��ەی (ئیستثنائیة) لە‬ ‫خانەنشینكردنی كادیرێكی زۆری‬ ‫حیزبییە‪ ،‬ك��ە ب��ە پلەی وەزی��ر ه��ەم��وو واڵت��ێ��ك��دا ه��ەی��ە‪ ،‬ب��ەاڵم‬ ‫دەستپێدەكات تا فەرمانبەری میكانیزمێك هەیە بۆ خەرجكردنی‪،‬‬ ‫ئاسایی‪ ،‬رێگایەكی دیكە ئەوەبوو ئەم دەرماڵەیە پێویستە هەبێت‬ ‫ك��ە ح��ی��زب ك��ادی��رەك��ان��ی خۆی بۆ كاری تایبەت‪ ،‬بەاڵم ب ‌ه بڕێكی‬ ‫ێ ئەوەی دیاریكراوبێت‌و بە میكانیزمێكی‬ ‫كردووەتە فەرمانبەر بەب ‌‬ ‫فەرمانبەری حكومەتی هەرێمی روون خەرجدەكرێت‪ .‬حكومەتی‬ ‫كوردستان بن‪ ،‬واتە لەبری ئەوەی هەرێمی كوردستان لەمساڵدا‪،‬‬ ‫لە فەرمانگەیەكی حكومەتدا رۆژانە (‪ )2‬ترلیۆن‌و (‪ )39‬ملیار دیناری‬ ‫دەوام بكەن‪ ،‬لە لق‌و مەڵبەند‌و بۆ دەرم��اڵ��ە تەرخانكردووە كە‬ ‫بارەگا حیزبییەكاندا كار دەكەن‪ .‬زۆرینەی ئەم پارەیە بۆ دەرماڵەی‬ ‫خاڵێكی دیكە كە لە نووسینی (ئیستثنائیة)یە‪.‬‬ ‫حكومەتی هەرێم جگە لەوەی‬ ‫پێشووتردا قسەمان لەسەر كرد‪،‬‬ ‫ئەو هەموو بینایە بووە كە لەسەر پ���ارە ب��ۆ (‪ )19‬ج��ۆر دەرم��اڵ��ە‬

‫بەپێدانی (‪ )48‬سەعات‬ ‫نیشتمانیی‬ ‫ك����ارەب����ای‬ ‫بەشێوەیەكی ب���ەردەوام بۆ‬ ‫هەر پارێزگایەك‪.‬‬ ‫ئ��ەو پالنەی وەزارەت���ی‬ ‫كارەبا‪ ،‬سەرەتا لەپارێزگای‬

‫سلێمانییەوە دەستیپێكردووە‌و‬ ‫ل��ەس��ەع��ات (‪)12‬ی پێر ‌ێ‬ ‫ش���ەوەوە بۆ م��اوەی (‪)48‬‬ ‫سەعات (‪ )3/28-27‬كارەبا‬ ‫دراوەت��ە پارێزگای ناوبراو‪،‬‬ ‫ل��ە رۆژی (‪‌30‬و‪)31‬ه��ەم��ان‬

‫مانگیشدا بەرنامەكە لەسەر‬ ‫پارێزگای هەولێر جێبەجێ‬ ‫دەكرێت‌و لە (‪‌3‬و‪)4‬ی مانگی‬ ‫نیسانیشدا ه��ەم��ان تێست‬ ‫تایبەت دەبێت بە پارێزگای‬ ‫دهۆك‪.‬‬

‫لە ساڵێكدا (‪ )290‬ملیار دینار وەك دەرماڵەیەكی‬ ‫«گوماناویی» تەرخاندەكرێت‬

‫ت��ەرخ��ان��دەك��ات ك��ە دەرم��اڵ��ەی‬ ‫مەترسیی‌و كاری زیادە‪ ،‬دەرماڵەی‬ ‫ن��ی��ش��ت��ەج��ێ��ب��وون‌‪ ،‬دەرم���اڵ���ەی‬ ‫میوانداریی‌و دەرماڵەی چاودێر‌‪،‬‬ ‫دەرم��اڵ��ەی پلەوپایە‪ ،‬دەرماڵەی‬ ‫خ��زم��ەت��ك��ردن��ی ك��ۆم��ەاڵی��ەت �ی‌‪،‬‬ ‫دەرم��اڵ��ەی مەترسی ئەمنیی‌‪،‬‬ ‫دەرم���اڵ���ەی ب����ڕاوە‪ ،‬دەرم��اڵ��ەی‬ ‫خ�����واردن‌‪ ،‬دەرم���اڵ���ەی پێگەی‬ ‫جوگرافی‌‪ ،‬دەرم��اڵ��ەی بڕوانامە‪،‬‬ ‫دەرم��اڵ��ەی زەوج���ی‌‪ ،‬دەرم��اڵ��ەی‬ ‫م��ن��داڵ‌‪ ،‬دەرم���اڵ���ەی پیشەیی‌‪،‬‬ ‫دەرماڵەی ئەندازیاریی‌‪ ،‬دەرماڵەی‬ ‫ت��ای��ب��ەت‌‪ ،‬دەرم���اڵ���ەو خ��ەرج��ی‬ ‫گ��ەش��ت��ك��ردن خ���ەرج���ك���ردووە‪،‬‬ ‫لەمساڵدا‪ )260( ،‬ملیار دیناری بۆ‬ ‫دەرماڵەی تایبەت (ئیستثنائیة)‬ ‫تەرخانكردووە‪.‬‬ ‫دەرماڵەی (ئیستثنائی)‪ ،‬لە زۆر‬ ‫واڵتدا هەیە‪ ،‬بۆنموونە لە هەندێك‬ ‫واڵتدا ئەوانەی لە بواری نەوەوی‌و‬ ‫كاری هاوشێوەیدا كار دەكەن‪ ،‬لەو‬ ‫(‪ )19‬جۆرە دەرمااڵنەی سەرەوەدا‬ ‫جێگای نابێتەوە‪ ،‬دەرماڵەیان بۆ‬ ‫تەرخاندەكرێت‪ ،‬بەاڵم لە هەرێمی‬ ‫كوردستاندا هیچ ك��ارێ��ك نییە‬ ‫كە دەرم��اڵ��ەی بۆ خەرجبكرێت‬ ‫ل��ەو (‪ )19‬ج���ۆرەی دەرماڵەیە‬ ‫لەساڵی (‪)2009‬دا‪ ،‬بڕی (‪ )188‬ساڵ‌و لە بودجەی گـــشـــتــیـــدا‬ ‫بەدەربێت‪ ،‬ئیدی دەبێت دەرماڵەی‬ ‫ملیار دینارو لە ساڵی (‪)2010‬دا ب���ەن���اوی (ئ��ی��س��ت��ث��ن��ائ��ی��ة)وە‬ ‫(ئیستثنائی) بۆچی بێت؟‬ ‫كاتێك هەموو جۆرە دەرماڵەكان بڕی (‪ )290‬ملیار دیناری دیكە بۆ ت��ەرخ��ان��ك��راوە‪ ،‬زی��ات��ر ل��ە (‪)10‬‬ ‫ئ��ەوەن��دەی ئ��ەو پارانەیە كە بۆ‬ ‫بودجەیان بۆ تەرخانكرابێت‌و بەپێی ئەم دەرماڵەیە تەرخانكراوە‪.‬‬ ‫ئەگەر ئەو پارەیەی كە بەناوی سەرجەم پرۆژەكانی وەزارەت��ی‬ ‫گوتەی شارەزایانی بواری ئابووریی‬ ‫(ئیستثنائیة)وە تەندروستی خەرجدەكرێت‪.‬‬ ‫كوردستانیش‪ ،‬بەرپرسانی بااڵ‪ ،‬دەرم���اڵ���ەی‬ ‫دەتوانن لە دوو جۆر دەرماڵە سوود تەرخاندەكرێت‪ ،‬هەزار كەسیش لەم‬ ‫وەربگرن‪ ،‬كە دەرماڵەی تایبەت‌و دەرماڵەیە سوود مەندبووبن‪ ،‬لە ئاهەنگی حیزب‬ ‫دوایەمین رێگا كە حیزب بەهۆیەوە‬ ‫دەرم��اڵ��ەی پلەوپایەیە‪ ،‬بەپێی پار ساڵدا هەریەكەیان بڕی (‪)290‬‬ ‫گوتەی پسپۆڕێكی بواری ئابووریی‪ :‬ملیۆن دیناری بەردەكەوێت تەنیا بودجەی گشتیی بۆ خەرجكردووە‪،‬‬ ‫گەشت‌و ئاهەنگەكانییەتی‪ ،‬ئەوەی‬ ‫«ئ��ەم دەرماڵەیە دەرماڵەیەكی بۆ ساڵێك‪.‬‬ ‫سەرچاوەیەكی ئاگاداری بواری ل��ەم ه��ەرێ��م��ەی ئ��ێ��م��ەدا گ��وزەر‬ ‫گوماناوییە‪ ،‬چ��ۆن دەب��ێ��ت ئەو‬ ‫ب��ڕە پ��ارەی��ە ب��ەن��اوی دەرم��اڵ��ەی ئابووریش‪ ،‬ئاماژەی بەوە كرد‪ ،‬كە دەك���ات‪ ،‬جگە لە تراژیدیایەك‪،‬‬ ‫(ئیستثنائیة)وە خەرجبكرێت‌و ئەم دەرماڵەیە زۆر دەچێتە خزمەتی هیچی دیكە نییە‪ ،‬حیزب دەیەوێت‬ ‫حیزبەوە‪ ،‬ئەو پارەیەی كە پار ئاهەنگەكانیشی ل��ەس��ەر سكی‬ ‫نەزانرێت بۆ كێیە؟»‬

‫برسی هاواڵتییانی ئێمە بێت‪،‬‬ ‫حیزب دەی��ەوێ��ت‪ ،‬ئێمە برسی‬ ‫بین‌و ئەو ئاهەنگ بكات‪ ،‬حیزب‬ ‫دەیەوێت‪ ،‬ئێمە فرمێسك بڕێژین‌و‬ ‫بەرپرسەكانی ئەو ئاهەنگ بكەن‪،‬‬ ‫بۆ دەبێت ئاهەنگەكانی حیزب‬ ‫لەسەر بودجەی گشتیی بێت؟‬ ‫با چەند ژمارەیەك ریز بكەین‬ ‫ك��ە پەیوەستە ب��ەم بابەتەوە‪.‬‬ ‫ئەمساڵ بڕی (‪ )4‬ملیارو (‪)208‬‬ ‫ملیۆن دینار تەرخانكراوە وەك‬ ‫دەرماڵەی میوانداریی‪ ،‬حكومەتی‬ ‫ه��ەرێ��م��ی ك��وردس��ت��ان‪)43( ،‬‬ ‫ملیارو (‪ )476‬ملیۆن دینار وەك‬ ‫دەرماڵەو خەرجیی گەشتكردن‪،‬‬ ‫ساڵی رابردوو حكومەت هەرێمی‬ ‫كوردستان‪ )5( ،‬ملیارو (‪)466‬‬ ‫ملیۆن دینارو ئەمساڵیش (‪)4‬‬ ‫ملیار‌و (‪ )867‬ملیار دیناری‬ ‫بۆ ئاهەنگ تەرخانكردووە‪ ،‬بە‬ ‫دوو س��اڵ حكومەتی هەرێمی‬ ‫كوردستان‪ )10( ،‬ملیار‌و (‪)333‬‬ ‫م��ل��ی��ۆن دی���ن���اری ب��ۆ ئاهەنگ‬ ‫ت��ەرخ��ان��ك��ردووە‪ ،‬هیچ كەسێك‬ ‫دەتوانێت پێمان بڵێت‪ ،‬لەم دوو‬ ‫ساڵەدا چەند ئاهەنگی نیشتمانیی‬ ‫ك��راوە‪ ،‬ئەم ئاهەنگانە كامانەن‬ ‫بە بودجەو پارەی ئێمە دەكرێن‌و‬ ‫ئاگامان لێیان نییە؟ ئەمە جگە‬ ‫لەوەی كە لەمساڵدا بۆ تەرفیەی‬ ‫رەس��م��ی��ی (‪ )25‬ملیار دینار‬ ‫تەرخانكراو ساڵی پێشتووتریش‬ ‫بۆ هەمان بابەت (‪ )25‬ملیار‬ ‫دیناری دیكە تەرخانكرا‪.‬‬ ‫ئەمساڵ بۆ كۆڕ‌و كۆبوونەوەكان‪،‬‬ ‫(‪ )5‬ملیار‌و (‪ )758‬ملیۆن دینارو‬ ‫ساڵی پێشووتریش (‪ )4‬ملیار‌و‬ ‫(‪ )258‬ملیۆن دینار تەرخانكرا‪،‬‬ ‫ك��ام ك��ۆڕو ك��ۆب��وون��ەوان��ە‪ ،‬ئەم‬ ‫كۆڕوكۆبوونەوانە كە لەبودجەی‬ ‫ئێمە (‪ )10‬ملیار دیناریان بۆ‬ ‫تەرخانكراوە‪ ،‬نابێت بزانین چین‌و‬ ‫باسی چییان تێداكراوە؟‬

‫لە ئامێدی‪ ،‬پارتی بە داگیركردنی بینای قایمقامییەت تۆمەتبار دەكرێت‬ ‫راپۆرتی‪ :‬دیاری خالید‬

‫‪...........................................................‬‬

‫دروستكراوی‬ ‫بارەگایەكی‬ ‫قایمقامییەتی ق��ەزای ئامێدی‪،‬‬ ‫بووەتە بارەگای لقی (‪)18‬ی‬ ‫پارتی ل��ەو قەزایە كە لەسەر‬ ‫بودجەی حكومەتی هەرێم بە بڕی‬ ‫یەك ملیار دینار دروستكراوە‌و‬ ‫قایمقامیش دەڵ��ێ��ت‪« :‬نازانم‬ ‫كە ئەو بینایە بۆ قایمقامییەت‬ ‫دروستكرابێت‌و هیچ زانیاریم‬ ‫لەسەری نییە»‪.‬‬ ‫ل��ەدوای س��اڵ��ی(‪)2003‬وە‪،‬‬ ‫پارتی دیموكراتی كوردستان‬ ‫چ��ەن��د ب��ی��ن��ای��ەك��ی حكومیی‬ ‫ك��ردووەت��ە ب��ارەگ��ای حیزبیی‪،‬‬ ‫ل��ەوان��ە‪ ،‬بینای قایمقامییەتی‬ ‫ئ��ام��ێ��دی ك���ە ل�������ە(‪)2003‬دا‬ ‫دروستكراوە‪ ،‬بەاڵم لقی(‪)18‬ی‬ ‫پارتی دەستی بەسەردا گرتووە‪،‬‬ ‫كە وەك هاواڵتییانی ئەو ناوچەیە‬

‫باسی دەكەن‪ ،‬لەوحەی پڕۆژەكە‬ ‫بەناوی قایمقامییەتەوە بووە‪.‬‬ ‫ه�����ن�����داف م�����وەف�����ەق‪،‬‬ ‫ه��اواڵت��ی��ی��ەك��ی دان��ی��ش��ت��ووی‬ ‫ئامێدییە‪ ،‬وێڕای نیگەرانیی لە‬ ‫نەبوونی بیناو شوێن بۆ دەزگا‬ ‫حكومییەكان‪ ،‬ئاماژەی بەوەدا‪:‬‬ ‫«دەستبەسەرداگرتنی بینایەكی‬ ‫گ��ەورەی لەو شێوەیە لەالیەن‬ ‫حیزبێكەوە‪ ،‬ئەوەمان پێدەڵێت‬ ‫كە حكومەت شەرعییەتی نەماوە‬ ‫لە بەرامبەر حیزبدا»‪.‬‬ ‫ه��ن��داف‪ ،‬وتیشی‪« :‬ئەمە‬ ‫ك��ارێ��ك��ی ناشیرینە ل��ەالی��ەن‬ ‫حیزبەوە دەكرێت‪ ،‬چونكە ئەو‬ ‫بینایە پ��ارەی��ەك��ی خەیاڵیی‬ ‫ب��ۆ س��ەرف��ك��راوە‪ ،‬ئ��ەگ��ەر بۆ‬ ‫پڕۆژەیەكی تر بوایە‪ ،‬بەشێك‬ ‫لە كەموكووڕییەكانی ئامێدی‬ ‫پڕدەكردەوە»‪.‬‬ ‫ئەو گەنجە‪ ،‬ئاشكرای كرد‬ ‫ك��ە ه��ەم��وو خەڵكی ئامێدی‌و‬

‫دەڤەرەكە ئەوە دەزان��ن كە بۆ‬ ‫بینای قایمقامییەت دروستكراوە‪.‬‬ ‫بینای قایمقامییەتی ئامێدی‬ ‫كە ئێستا لقی (‪)18‬ی پارتی‬ ‫تێدایە‪ ،‬لە ساڵی (‪ )2003‬لە‬ ‫سۆالڤ دروستكراوە‌و لە كۆتایی‬ ‫ساڵی (‪)2004‬ەوە ئ��ەو لقەی‬ ‫ت��ێ��دای��ە‪ ،‬ئ��ەم��ە ل��ە كاتێكدایە‬ ‫بەپێی ئەو زانیارییانەی دەست‬ ‫رۆژنامە كەوتوون‪ ،‬بڕیار بووە‬ ‫بینای قایمقامییەتی كۆن كە‬ ‫لەناو ئامێدیدا بووە‪ ،‬بدرێتە لقی‬ ‫(‪.)18‬‬ ‫میكائیل ساڵح‪ ،‬هاواڵتییەكی‬ ‫ت��ری ن��اوچ��ەك��ەی��ە‪ ،‬س���ەرەڕای‬ ‫پشتڕاستكردنەوەی ئەمە‪ ،‬باسی‬ ‫لەوەكرد‪ ،‬شتێكی حاشاهەڵنەگرە‬ ‫كە ئەو بینایە موڵكی حكومەت‬ ‫بووە‪ ،‬نەك حیزب‪ ،‬بەاڵم لەدوای‬ ‫تەواوبوونی‪ ،‬بە بێدەنگیی لەالیەن‬ ‫حیزبەوە دەستی بەسەرداگیرا‌و‬ ‫ئێستا قایمقامییەت لە بینایەكی‬

‫ك��ۆن��دای��ە ك��ە ك��ەڵ��ك��ی هیچی‬ ‫ن���ەم���اوە‌‪ ،‬وت��ی��ش��ی‪« :‬ئێستا‬ ‫حكومەت سەرقاڵی دروستكردنی‬ ‫بینایەكی ترە بۆ قایمقامییەت‬ ‫ك��ە ئ��ەم��ەش پ��ارەی��ەك��ی تری‬ ‫بۆ س��ەرف دەكرێت كە پارەی‬ ‫خەڵكییەو حیزب ب��ەه��ەدەری‬ ‫دەدات»‪.‬‬ ‫ب��ۆ ب��ەدواداچ��وون��ی زیاتر‌و‬ ‫پشتڕاستكردنەوەی زانیارییەكان‪،‬‬ ‫رۆژن��ام��ە‪ ،‬پەیوەندیی ك��رد بە‬ ‫ئیسماعیل محەمەد‪ ،‬قایمقامی‬ ‫قەزای ئامێدییەوە‪ ،‬هەرچەندە‬ ‫ئ����ەوەی رەت���ن���ەك���ردەوە كە‬ ‫ئ��ەم بینایە موڵكی حكومەت‬ ‫نەبووبێت كە لەالیەن حیزبەوە‬ ‫دەستی بەسەرداگیراوه‌‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ئ��ام��ادەن����ەب��وو زان��ی��اری��ی ت��ەواو‬ ‫بدات‪.‬‬ ‫ئیسماعیل محەمەد‪ ،‬وتی‪:‬‬ ‫«ن��ازان��م ك��ە ئ��ەو بینایە بۆ‬ ‫قایمقامییەت دروستكرابێت‌و هیچ‬

‫زانیاریم لەسەری نییە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ئێستا بینایەكی ت��ازەم��ان بۆ‬ ‫دروستدەكرێت‪ ،‬لەوە ئاگادارم»‪.‬‬

‫قایمقامی ئامێدی‪:‬‬ ‫بەپێی ئەو مەعلوماتانەی‬ ‫كە هاتووە‪ ،‬هەر بینایەك‬ ‫هەبێت كە موڵكی‬ ‫گشتیی بێت‪ ،‬بۆ حكومەت‬ ‫دەگەڕێتەوە‬

‫قایمقامی ئامێدی‪ ،‬وتیشی‪:‬‬ ‫«بەپێی ئەو مەعلوماتانەی كە‬ ‫هاتووە‪ ،‬هەر بینایەك هەبێت‬ ‫ك��ە م��وڵ��ك��ی گ��ش��ت��ی��ی ب��ێ��ت‪،‬‬ ‫ب��ۆ ح��ك��وم��ەت دەگ��ەڕێ��ت��ەوە‪،‬‬ ‫ئ��ەگ��ەر ئ��ەو بینایەش موڵكی‬ ‫حكومەت بێت‪ ،‬دەگەڕێتەوە بۆ‬ ‫حكومەت»‪.‬‬ ‫ئەو بینایەی قایمقامییەت‬ ‫لــــەالیــــەن‬ ‫ئێستا‬ ‫ك��ە‬ ‫لــــقـــــی (‪)18‬ی پارتییەوە‬ ‫دەستی بەسەردا گیراوە‪ ،‬بە بڕی‬ ‫زیاتر لە ملیارێك دینار لەسەر‬ ‫بودجەی هەرێم دروستكراوە‪.‬‬ ‫محەمەد موحسین‪ ،‬بەرپرسی‬ ‫پێشووی لقی (‪)18‬ی پارتیش‬ ‫كە لە سەردەمی ئەودا بیناكە‬ ‫دەستی بەسەرداگیراوە‪ ،‬ئامادە‬ ‫نەبوو هیچ روونكردنەوەیەك‬ ‫لەو بارەیەوە بدات‌و رایگەیاند‪:‬‬ ‫«م��اوەی سێ مانگە نەخۆشم‌و‬ ‫ئاگام لە هیچ شتێكی لق نییە»‪.‬‬


‫‪nawxo.rozhnama@yahoo.com‬‬

‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫‪www.rozhnama.net‬‬

‫سه‌رۆکایه‌تی شاره‌وانی بۆ وه‌به‌رهێنان‪ :‬ئاگاداری به‌ڕێزتان ده‌که‌ین ک ‌ه له‌الیه‌ن شاره‌وانییه‌و ‌ه کاره‌کانی راگیراو ‌ه‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌ی کێشه‌ی سنووری ئه‌و رووبه‌ر ‌ه زه‌ویه‌ی ک ‌ه زیادکراو ‌ه بۆئه‌وه‌ی ‌ه له‌گه‌ڵ واقعی پرۆژه‌ک ‌ه بگونجێ‬

‫تاپۆ‪ :‬پێچەوانەی یاسایە‬

‫زەوی خزمەتگوزاریی‌و باخچە دەدرێتە پرۆژەیەكی بازرگانیی کۆمپانیای به‌ڕێز‬ ‫بەدواداچوونی‪ :‬رۆژنامە‬

‫‪..........................................................‬‬

‫بەدەر لە یاساو رێنماییەكان‪،‬‬ ‫شوێنی باخچەیەك‌و خزمەتگوزاریی‬ ‫گشتیی‌و شەقامێكی سەرەكیی‬ ‫دەدرێ��ت��ە كۆمپانیای ب��ەڕێ��ز تا‬ ‫بیكات بە كۆمەڵگەیەكی وەرزشی‌و‬ ‫بازرگانیی‪.‬‬ ‫بەپێی ئ��ەو دۆكیۆمێنتانەی‬ ‫دەس����ت رۆژن���ام���ە ك���ەوت���وون‪،‬‬ ‫ب��ە ب��ڕی��اری ژم���ارە (‪ )407‬لە‬ ‫ئ��ەن��ج��وم��ەن��ی‬ ‫‪2005/7/10‬ی‬ ‫وەزی��ران��ی كابینەی سلێمانی‪،‬‬ ‫حكومەتی هەرێم پارچە زەوییەكی‬ ‫(‪ )1‬دۆنم‌و (‪ )6‬ئۆلكی‌و زەوییەكی‬ ‫دیكەی (‪ )1‬دۆنم‌و (‪ )20‬ئۆلكی‬ ‫دەفرۆشێتە كۆمپانیای بەڕێز‪ ،‬بۆ‬ ‫پرۆژەیەكی وەبەرهێنانی (هۆڵ‌و‬ ‫یاریگای وەرزش��ی)‪ ،‬لە كاتێكدا‬ ‫پارچە زەوی یەكەمیان بە بڕیاری‬ ‫ئەنجومەنی شارەوانیی سلێمانی‬ ‫شوێنی خزمەتگوزاریی گشتییەو‬ ‫دواتریش بەشێكی باخچەیەك‌و‬ ‫شەقامێكی سەرەكیی دەخرێتە‬ ‫سەر زەوییەكه‌‪ ،‬تا كۆمەڵگەی‬ ‫وەرزش���ی (‪)3000‬ی سلێمانی‬ ‫لەسەر دروست بكرێت‪.‬‬ ‫بەپێی ئ��ەو ن��ووس��راوان��ەی لە‬ ‫بەردەستی رۆژن��ام��ەدان‪ ،‬پێش‬ ‫دەرچوونی بڕیارەكانی ئەنجومەنی‬ ‫وەزیران بە فرۆشتنی ئەو دوو پارچە‬ ‫زەوییە بە كۆمپانیای بەڕێز‪ ،‬ئەو‬ ‫كاتە دەزگای هاندانی وەبەرهێنان‬ ‫داوای لە شارەوانی ك��ردووە كە‬ ‫رای خۆیانیان پ��ێ رابگەیەنن‬ ‫سەبارەت بەو زەوییانە‌و لە وەاڵمدا‬ ‫بە نووسراوی ژمارە (‪ )20071‬لە‬ ‫‪ ،2004/9/6‬شارەوانیی سلێمانی‬ ‫رایگەیاندووە؛ كە ئەو دووپارچە‬ ‫زەوییە لە نەخشەی بنەڕەتیدا‬ ‫خزمەتگوزارییەو تەملیككردنی لە‬ ‫دەسەاڵتی ئەنجومەنی وەزیراندایە‌‪،‬‬ ‫كە بە بڕیاری خۆیان دراوەت��ە‬ ‫كۆمپانیای ن��اوب��راو بۆ پ��رۆژەی‬ ‫بارزگانیی‌و وەبەرهێنان‪.‬‬ ‫دوای كڕینی زەوییەكانیش‬ ‫لەالیەن كۆمپانیای ب��ەڕێ��زەوە‪،‬‬ ‫كۆمپانیاكە داوا لە ش��ارەوان��ی‬ ‫دەك��ات كە ب��ڕی ئ��ەو پارەیەی‬ ‫لێیان وەردەگیرێت‪ ،‬لە بری ئەو‬ ‫زەوییانە بۆیان بكرێتە ئەقسات‌و‬ ‫شارەوانیش داواك���ەی كۆمپانیا‬ ‫ب��ەرز دەك��ات��ەوە بۆ ئەنجومەنی‬ ‫وەزی��ران‪ ،‬تا سەرجەم پارەكەی‬ ‫پێكەوە لێ وەرنەگرن‌و بە شێوەی‬ ‫قیست لێیان وەربگیرێتەوە‪.‬‬ ‫پاش كاركردنی كۆمپانیای بەڕێز‬ ‫لە پرۆژەكەدا‪ ،‬كار بۆ ئەوە دەكات‬ ‫كە رووبەری زەوییە وەرگیراوەكەی‬ ‫فراوان بكات‌‪ ،‬بۆ ئەو مەبەستەش‬ ‫داوا دەك��ات بەشێكی شەقامی‬ ‫سەرەكیی تەنیشت پرۆژەكەی‪،‬‬ ‫باخچەكەی تەنیشتی بخرێتە سەر‬ ‫پ��رۆژەك��ەی بۆ ئ��ەوەی فراوانی‬ ‫ب��ك��ات‌‪ ،‬ب��ۆ ئ���ەو مەبەستەش‬ ‫هەوڵەكانی دەخاتە گەڕو لە رێی‬ ‫شارەوانی‌و ئەنجومەنی وەزیران‌و‬ ‫دەزگای وەبەرهێنانەوە كاری بۆ‬ ‫دەكات‪.‬‬ ‫ش���ارەوان���ی���ی س��ل��ێ��م��ان��ی بە‬ ‫ن��ووس��راوی ژم��ارە (‪ )12413‬لە‬ ‫‪ ،2006/5/29‬ئاگاداری دەزگای‬ ‫وەب��ەره��ێ��ن��ان دەك���ات���ەوە‪ ،‬كە‬ ‫پ���رۆژەی كۆمەڵگەی سلێمانی‬ ‫(‪ )3000‬لە الیەن شارەوانییەوە‬ ‫راگ��ی��راوە لەبەر ئ��ەوەی كێشەی‬

‫ئەو زەوییە زیادەیەی هەیە‪ ،‬كە‬ ‫خراوەتە سەر پرۆژەكەی‌و داواش‬ ‫دەك��ات تا كێشەكەی لە رووی‬ ‫واقیعی پرۆژەكەوە دەگونجێنرێت‬ ‫كاركردنی تێدا رابگیرێت‪.‬‬ ‫دواتریش دەزگای وەبەرهێنان‬ ‫بە نووسراوی ژم��ارە (‪ )543‬لە‬ ‫‪ ،2006/6/5‬ئاگاداری شارەوانیی‬ ‫سلێمانی دەكاتەوە كە چارەسەری‬ ‫كێشەكەیان بۆ بكەن‪ ،‬ب��ەوەی‬ ‫ئ��ەگ��ەر رووب����ەرە زی��ادك��راوەك��ە‬ ‫لە رووی دیزاینەوە گونجاوە‪،‬‬ ‫دەبێت لەژێر رۆشنایی یاسادا‬ ‫بخەمڵێنرێت‌و ئیعالنی بۆ بكرێت‌و‬ ‫بخرێتە موزایەدەوە‪ ،‬تا بە شێوەی‬ ‫زیادكردنی ئاشكرا بفرۆشرێت‪.‬‬ ‫شارەوانیش وەاڵم��ی دەزگ��ای‬ ‫وەبەرهێنان دەدات���ەوە ب��ەوەی‬ ‫هەر راو سەرنجێكیان هەیە بۆ‬ ‫چ��ارەس��ەرك��ردن��ی ئ��ەو رووب���ەرە‬ ‫زیادەیە‪ ،‬بۆیانی بنێرن‪ ،‬تا بڕیاری‬ ‫لەسەر دەربكەن‪.‬‬ ‫دوای ئ��ەو ه��ەم��وو (كتابنا‪-‬‬ ‫ك��ت��اب��ك��م) دەزگ�����ای ه��ان��دان��ی‬ ‫وەب��ەره��ێ��ن��ان ب��ە ن���ووس���راوی‬ ‫ژم��ارە (‪ )585‬لە ‪،2006/6/11‬‬ ‫ك��ە ئ��اراس��ت��ەی س��ەرۆك��ای��ەت��ی‬ ‫شارەوانیی سلێمانی ك��ردووە‪،‬‬ ‫دەڵێت‪ :‬رەزامەندیی سەرۆكایەتی‬ ‫ش��ارەوان�ی‌و وەزارەت��ی‬ ‫ش��������ارەوان��������ی‬ ‫وەرگ�����ی�����راوە‪ ،‬بۆ‬ ‫ئ���ەوەی رووب���ەری‬ ‫زەوی��ی��ەك��ە زی��اد‬ ‫بكرێت‌و ه��ەروەك‬ ‫ل���ەب���ەر ئ���ەوەی‬ ‫رووبەری زەوییە‬

‫زی�����ادك�����راوەك�����ە ب��ۆ‬ ‫ه��ەم��ان م��ەب��ەس��ت ب��ەك��اردێ��ت‪،‬‬ ‫بۆیە خەماڵندنیان بۆ ك��ردووە‬ ‫لە الی��ەن خۆیانەوەو دواتریش‬ ‫پ��ارەی ئەو زەوییە زیاد كراوە‪،‬‬ ‫كە خەمڵێنراوە دەی��دەن��ەوە بە‬ ‫شارەوانیی سلێمانی‌و داواش لە‬ ‫بەشی هونەری‌و یاسایی خۆیان‬ ‫دەكەن كاری بە پەلەی بۆ بكەن‪.‬‬ ‫هەر سێ رۆژ دوای بڕیارەكەی‬ ‫دەزگ��ای هاندانی وەبەرهێنان‪.‬‬ ‫ل��ە ك��ۆب��وون��ەوەی ئەنجومەنی‬ ‫شارەوانیدا‪ ،‬كە لە ‪2005/6/14‬‬ ‫ئەنجامیانداوە لەسەر یەكگرتنی‬ ‫موڵكەكانی ژمــــارە (‪-251‬‬ ‫‪)9/254‬ی ك���ەرت���ی (‪)2‬ی‬ ‫زەرگەتە‪ ،‬بڕیاریانداوە زەوییەكە‬ ‫ب��ك��رێ��ت��ە س��ێ ب���ەش���ەوەو دوو‬ ‫بەشیان بۆ شەقامی گشتیی‌و‬ ‫بەشێكیشیان بۆ خزمەتگوزاریی‌و‬ ‫س����ەرۆك‌و جێگرو ئەندامانی‬ ‫شارەوانیی سلێمانی ئیمزایان‬ ‫لەسەر كردووە‪ ،‬بە هیچ شێوەیەك‬ ‫ل��ە ب��ڕی��ارەك��ەی ئەنجومەنی‬ ‫شارەوانیدا كە ژمارەكەی (‪)1071‬‬ ‫ی ‪2006/6/15‬ی لەسەرە ئاماژە‬ ‫بەوە نەكراوە‪ ،‬ئەو پارچە زەوییە‬ ‫بكرێتە پ����رۆژەی ب��ازرگ��ان��ی��ی‪،‬‬ ‫یان وەبەرهێنان‪ ،‬هەمانڕۆژ بە‬ ‫ن���ووس���راوی ژم���ارە (‪)14294‬‬ ‫ب��ەڕێ��وەب��ەرێ��ت��ی ت��ۆم��ارك��ردن��ی‬ ‫خانووبەرەی سلێمانییان ئاگادار‬ ‫ك����ردووەت����ەوە‌و وێ��ن��ەی��ەك لە‬ ‫نەخشەی یەكگرتنی پارچە زەوی‬ ‫(‪)9/254-9/251‬ی كەرتی (‪)2‬‬ ‫ی زەرگ��ەت��ە ل��ەگ��ەڵ شەقامی‬ ‫(‪)9/250‬ی����ان بۆ ن���اردوون‪ ،‬بۆ‬ ‫ئ���ەوەی كاری پێ بكەن‪.‬‬ ‫دوات������ری������ش‬ ‫س���ەرۆك���ای���ەت���ی‬ ‫ش����ارەوان����ی����ی‬ ‫سلێمانی ئاگاداری‬

‫دەزگ��ای هاندانی وەبەرهێنانیان‬ ‫كردووەتەوەو بڕیاری ئەنجومەنی‬ ‫ش���ارەوان���ی���ی���ان ب���ۆ ن�����اردوون‬ ‫سەبارەت بە پرۆژەی (سلێمانی‬ ‫‪‌)3000‬و موڵكی ژم��ارە (‪-/25‬‬ ‫‪ ،)9/‬كـــــە رووبــــەرەكەی‬ ‫رەگ����ەزەك����ەی‬ ‫(‪918‬م‪)2‬ی‬ ‫باخچەیە‌و تەرخانیانكردووە بۆ‬ ‫پرۆژەكەو داوایانكردووە زەوییەكە‬ ‫بخەمڵێنرێت‪.‬‬ ‫لە نووسراوێكی دیكەشدا داوایان‬ ‫ك���ردووە دەس��ت��ەی وەبەرهێنان‬ ‫كار بكات بۆ دەستپێكردنەوەی‬ ‫پرۆژەكەو ئەو زەوییەی خراوەتە‬ ‫س���ەر پ���رۆژەك���ە بیخەمڵێنن‌و‬ ‫پارەكەیان لێ وەربگرن‌و بۆیان‬ ‫بنێرنەوە‪ ،‬ناردنی ئەم نووسراوەش‬ ‫لەسەر داوایەكی كۆمپانیای بەڕێز‬ ‫بووە‪ ،‬كە بۆ شارەوانی ناردووە‬ ‫لە رۆژی ‪2006/10/17‬و داوای‬ ‫ل��ێ��ك��ردوون ن��ووس��راو بنێرن بۆ‬ ‫دەستەی وەبەرهێنان بۆ ئەوەی‬ ‫دەست بە پرۆژەكە بكەنەوە‪.‬‬ ‫دوای ئەوەی لە الیەن شارەوانیی‬ ‫سلێمانییەوە باخچەیەك‌و بەشێك‬ ‫لە شەقامێكی سەرەكیی دەخرێتە‬ ‫س���ەر پ���رۆژەك���ەی كۆمپانیای‬ ‫بەڕێز (سلێمانی ‪ ،)3000‬كە لە‬ ‫بنەمادا ئ��ەو پارچە زەوییەی‬ ‫پرۆژەكە لە نەخشەی بنەڕەتیدا‬ ‫بۆ خزمەتگوزاریی تەرخانكراوە‪،‬‬ ‫نەك پرۆژەی بازرگانیی‌و دواتریش‬ ‫مـــۆڵەتی بینای ژمارە (‪)54698‬‬ ‫ی لە ‪2007/5/30‬دا بۆ وەردەگرێت‬ ‫بۆ زیادكردنی رووبەری پرۆژەكە‪،‬‬ ‫كە پێكدێت لە دوو ژێرزەمین‌و‬ ‫(‪ )11‬نهۆم‪.‬‬ ‫دوای م��اوەی��ەك��ی زۆر لە‬ ‫ك���ارك���ردن ل��ە پ���رۆژەك���ەدا‪،‬‬

‫كۆمپانیای بەڕێز بە نووسراوی‬ ‫ژم��ارە (‪ )1814‬لە ‪2009/2/22‬‬ ‫داوا لە سەرۆكایەتی شارەوانی‬ ‫دەكات‪ ،‬كە زەوی ژمارە (‪)9/251‬‬ ‫م‪2‬ی زەرگ��ەت��ە كە بەشێكە لە‬ ‫پرۆژەكەی لە رەگەزی چاالكیی‬ ‫باخچەییەوە بگۆڕێت بۆ چاالكیی‬ ‫بازرگانیی وەرزشی‪ ،‬كە مۆڵەتی‬ ‫وەبەرهێنان‌و مۆڵەتی بینای بۆ‬ ‫وەرگرتووە‌و كارەكانی پرۆژەكەی‬ ‫لە قۆناغی تەواوبووندایە‪.‬‬ ‫دوات����ری����ش س��ەرۆك��ای��ەت��ی‬ ‫شارەوانیی سلێمانی بە نووسراوی‬ ‫ژمارە (‪ )13955‬لە ‪،2010/8/15‬‬ ‫دەن��ێ��رێ��ت ب��ۆ ب��ەڕێ��وەب��ەرێ��ت��ی‬ ‫تۆماركردنی خانووبەرەی سلێمانی‬ ‫تا ئەو گۆڕانكارییانەی بۆ جێبەجێ‬ ‫بكات كە لەسەر زەوییەكە كراوەو‬ ‫بڕیاری سەرۆكایەتی شارەوانیی‬ ‫سلێمانی لێدراوە‪ ،‬لە بەرامبەردا‬ ‫ب��ەڕێ��وەب��ەرێ��ت��ی ت��ۆم��ارك��ردن��ی‬ ‫خانووبەرە بە نووسراوی ژمارە‬ ‫(‪ )18199/11‬لە ‪،2010/8/17‬‬ ‫وەاڵم��ی شارەوانییان داوەت��ەوە‪،‬‬ ‫كە بڕیارەكەیان جێبەجێ ناكرێت‪،‬‬ ‫لەبەر ئەوەی خاوەنی موڵكەكان‬ ‫ج��ی��اوازن‌و بەپێی یاسای ژمارە‬ ‫(‪)1971/43‬ی ت��ۆم��ارك��ردن��ی‬ ‫خانووبەرە ئ��ەو ك��ارە جێبەجێ‬ ‫ناكرێت‪.‬‬ ‫ل��ە دەرەن��ج��ام��ی ئ��ەو هەموو‬ ‫دۆک��ی��ۆم��ێ��ن��ت��ان��ەی ب��ەردەس��ت‬ ‫ك��ەوت��وون‌و چەندین ن��ووس��راوی‬ ‫فەرمانگە رەسمییەكانی حكومەتن‪،‬‬ ‫دەرك��ەوت��ووە‪ ،‬كە چۆن شەقام‌و‬ ‫باخچەو زەوی خزمەتگوزاریی‬ ‫دراوەت������ە ك��ۆم��پ��ان��ی��اك��ان بۆ‬ ‫دروستكردنی پرۆژەی بازرگانیی‪،‬‬ ‫كە پـــێــچـــەوانەی یاسای‬ ‫ژم���ارە (‪)43‬ی ساڵی‬ ‫(‪)1971‬ە‪ ،‬كە بە‬ ‫ه����ی����چ‬

‫ش���ێ���وەی���ەك‬ ‫ن��اگ��ون��ج��ێ��ت رەگ�����ەزی زەوی‬ ‫خزمەتگوزاریی‌و باخچە بكرێتە‬ ‫پرۆژەی بازرگانیی‪.‬‬ ‫مەال یاسین مەحمود بەڕێوەبەری‬ ‫گشتی كۆمپانیای بەڕێز ره‌تی‬ ‫ن��ه‌ک��رده‌وه‌‪ ،‬ك��ە ئ��ەو زەوی��ی��ەی‬ ‫بۆ پ���رۆژەی سلێمانی (‪)3000‬‬ ‫تەرخانكراوە زه‌وی خزمه‌تگوزاریی‬ ‫بووە‪ ،‬وتی‪« :‬زۆربەی پرۆژەكانی‬ ‫سلێمانی شوێنەكانیان پێشتر‬ ‫لەگەڕەكەكاندا بۆ خزمەتگوزاریی‬ ‫دان��راب��وو‪ ،‬ك��ە دوات���ر دراوە بە‬ ‫وەبەرهێنەران‪ .‬ئەو زەوییەشی‬ ‫دراوەت��ە پرۆژەكە خەمڵێنراوەو‬ ‫م��ەت��ری ب��ە (‪)112.5‬دۆالرو‬ ‫پارەكەشیمان نیوەی بە نەقدی‌و‬ ‫نیوەیمان بە قیست شەش مانگ‬ ‫جارێك داوە بە شارەوانی‌و ئێستا‬ ‫هیچ پارەیەكی شارەوانیمان ال‬ ‫ن��ەم��اوە»‪ .‬ئ��ام��اژەی بەوەشكرد‬ ‫زەوییەكانیان لە دەزگای هاندانی‬ ‫وەبەرهێنانی پێشوو وەرگرتووە بە‬ ‫نرخی هاندان‪.‬‬ ‫س��ەب��ارەت ب���ەوەی بەشێكی‬ ‫ئ��ەو زەوی��ی��ەی بۆ پرۆژەكەیان‬ ‫تەرخانكراوە شەقامی گشتی بێت‪،‬‬ ‫ب��ەڕێ��وەب��ەری كۆمپانیای بەڕێز‬ ‫وتی‪« :‬زەوی پرۆژەكەی ئێمە دوو‬ ‫پارچە بووە (‪‌254/9‬و ‪)251/9‬‬ ‫ل���ەی���ەك���دراوە‪ ،‬ب��ەپ��ێ��چ��ەوان��ەوە‬ ‫بەشێكی زەوی��ی��ەك��ە ك��راوەت��ە‬ ‫شەقام وەك حورمەتێك بۆ ئەو‬ ‫مزگەوتەی تەنیشت پرۆژەكەی‬ ‫ئێمە كە رووبه‌رێکی زۆری زەوی‬ ‫لە پرۆژەكە كەمكراوەتەوە كراوەتە‬ ‫ش��ەق��ام ن��ەك ب��ە پێچەوانەوە‪،‬‬ ‫ئەگەر سەیری نەخشە بكەین‬ ‫دەبینین زەوی��ی �ه‌ك��ە ك��راوەت��ە‬ ‫ش��ەق��ام‪ ،‬ن��ەك شەقام خرابێتە‬ ‫سەر زەوییەكە‌و زەوی پرۆژەكەش‬ ‫كەمترە لەو رووب��ەرەی كە ئێمە‬ ‫نرخەكەیمان داوەو هەموو پسوڵە‌و‬ ‫بەڵگەكانیشمان الیە‪ .‬هەرچەندە‬ ‫ئێمە داوای ق��ەرەب��ووم��ان كرد‪،‬‬ ‫بەاڵم نەكراینەوە»‪.‬‬ ‫پ����رۆژەی سلێمانی (‪)3000‬‬ ‫پ���رۆژەی���ەك���ی وه‌ب �ه‌ره��ێ��ن��ان��ی‬ ‫كۆمپانیای ب��ەڕێ��زە كە لەسەر‬ ‫شەقامی بازنه‌یی مەلیك مەحمود‬ ‫ل��ە سلێمانی دروس��ت��دەك��رێ�ت‌و‬ ‫پێكهاتووە لە بەشی وەرزش �ی‌و‬ ‫ك��ات��ب��ەس��ەرب��ردن‌و م��ارك��ێ �ت‌و‬ ‫چێشتخانەو كافتریا‪.‬‬


‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫‪nawxo.rozhnama@yahoo.com‬‬

‫تاقیكردنەوەی نیشتمانیی پۆلی پێنجەم‌و شەشەمی بنه‌ڕه‌تی نامێنێت‬

‫رۆژن��ام��ە‪ :‬بەپێی بڕیارێكی‬ ‫نوێی وەزارەت����ی پ���ەروەردەی‬ ‫حكومەتی هەرێمی كوردستان‪،‬‬ ‫ت��اق��ی��ك��ردن��ەوەی نیشتمانیی‬ ‫بۆ پۆلی پێنجەم‌و شەشەمی‬ ‫بنەڕەتی هەڵدەوەشێنێتەوە‪.‬‬

‫بەپێی بڕیاری ژمارە (‪،)5125‬‬ ‫ك��ە ل��ە رۆژی (‪)2011/3/9‬‬ ‫دا ‪ -‬دەرچ�������ووە‪ ،‬ئ��ەم��س��اڵ‬ ‫تاقیكردنەوەی نیشتمانیی بۆ‬ ‫پۆلەكانی پێنجەم‌و شەشەمی‬ ‫ب��ن��ەڕەت��ی ئ��ەن��ج��ام ن��ادرێ��ت‪،‬‬

‫ل��ەك��ات��ێ��ك��دا ل���ە س���ەرەت���ای‬ ‫دەوام���ی ئەمساڵەوە ب��ڕی��اردرا‬ ‫كە لەمساڵەوە پۆلی شەشەمی‬ ‫ب��ن��ەڕەت��ی ت��اق��ی��ك��ردن��ەوەی‬ ‫نیشتمانیی ئەنجام بدات‪.‬‬ ‫ئ��ی��س��م��اع��ی��ل ب���ەرزن���ج���ی‪،‬‬

‫وتەبێژی وەزارەت��ی پەروەردەی‬ ‫هەرێمی كوردستان بە رۆژنامەی‬ ‫راگەیاند‪« :‬وەزارەتی پەروەردە‬ ‫ب��ڕی��اری��داوە ت��اق��ی��ك��ردن��ەوەی‬ ‫نیشتمانیی بۆ ئەو دوو قۆناغە‪،‬‬ ‫ئەمساڵ ئەنجام نەدرێت»‪.‬‬

‫بۆ ناڕەزایی دەربڕین‪ ،‬خوێندكاران هەڕەشەی گرتنەبەری شێوازی دیكە دەكەن‬ ‫راپۆرتی‪ :‬هاوڕێ‌ عەبدوڵاڵ‬ ‫‪...................................‬‬ ‫خ��وێ��ن��دك��اران‌و مامۆستایانی‬ ‫زانكۆی سلێمانی‪ ،‬بەردەوامیدان بە‬ ‫دەوام��ك��ردن‌و خۆپیشاندان دووپات‬ ‫دەكەنەوەو هاوكات تائێستا لە زانكۆی‬ ‫سەاڵحەدین وانە نەخوێندراوەو لە‬ ‫چەند كۆلێژێك دەوام دواخراوە‪.‬‬ ‫لە یاداشتێكی دەستەیەك لە‬ ‫فە‌رمانبە‌ران‌و مامۆستایان ‌ی زانكۆی‌‬ ‫سلێمانی‌‌و گرووپی زانكۆدا ئاماژە‬ ‫ب��ەوە ك��راوە «لە‌گە‌ڵ بە‌ردە‌وامیی‬ ‫ناڕە‌زاییە‌كان ‌ی شە‌قام‌و وە‌ك پێویست‬ ‫ك��ارن �ە‌ك��ردن � ‌ی بە‌رجە‌ستە‌ییان ‌ەی‌‬ ‫دە‌س��ەاڵت � ‌ی سیاسیی ل� ‌ە هە‌رێمی‌‬ ‫كوردستاندا‪ ،‬پشتیوانیی‌و ئامادە‌یی‬ ‫خۆمان بۆ درێ���ژە‌دان ب ‌ە پرۆس ‌ەی‌‬ ‫خوێندن دە‌ردە‌ب���ڕی���ن‪ ،‬ل� ‌ە هە‌مان‬ ‫كاتیشدا بە‌ردە‌وامبوونمان لە‌سە‌ر‬ ‫ناڕە‌زایە‌تی دە‌ربڕینمان بە‌و شێوازە‌‬ ‫ئاشتیی‌و مە‌دە‌نییان ‌ە ‌ی بە ‌شیاویان‬ ‫دە‌زانین‪ ،‬درێژ‌ە پێدە‌دە‌ینە‌وە‌‌»‪.‬‬ ‫ع��ی��رف��ان س��ۆڵ��ەی��ی‪ ،‬ئ��ەن��دام��ی‬ ‫دەستەی سەرپەرشتیاری گرووپی‬ ‫زان��ك��ۆی سلێمانی ب��ە رۆژن��ام��ەی‬ ‫راگ��ەی��ان��د‪« :‬ب����ەردەوام دەب��ی��ن لە‬ ‫ناڕەزایەتییەكانمان‌و لەگەڵ ئەوەشدا‬ ‫وانە دەخوێنین‌و رۆژانە كاتژمێر (‪)2‬‬ ‫لە نێو زانكۆ دەستدەكەینەوە بە‬ ‫چاالكییەكانمان»‪.‬‬ ‫لەبارەی رێوڕۆشتن‌و بەردەوامیی‬ ‫چاالكییەكانیانەوە كە ئێستا رۆژانە‬ ‫خراوەتە دوای خوێندنی زانكۆ‪ ،‬دەرون‬ ‫عەبدولكەریم‪ ،‬ئەندامی سەرپەرشتیاری‬ ‫گ��رووپ��ی زان��ك��ۆ وت��ی‪« :‬بێگومان‬ ‫زانكۆ لە چاالكییەكان ناوەستێت‌و‬ ‫ب���ەردەوام دەبێت‪ ،‬ئ��ەم قۆناغەش‬ ‫كە رێوڕۆشتنە بە شەقامەكاندا‪،‬‬ ‫ئەگەر هاتوو دەسەاڵت بەوشێوەیه‌ی‬

‫ئێستا بمێنێتەوە‪ ،‬بەتایبەت لەگەڵ‬ ‫خوێندكارانی زانكۆی سلێمانی‪ ،‬ئەوا‬ ‫قۆناغ‌و شێوازی دەربڕینی مەدەنی‬ ‫دیكەی مەدەنی هەیە بیگرینەبەر‪ ،‬كە‬ ‫پێمانخۆشە نەگاتە ئەو ئاستە»‪.‬‬ ‫ئ���ەو خ��وێ��ن��دك��ارە‪ ،‬وت��ی��ش��ی‪:‬‬ ‫«دەس��ەاڵت ب��ەردەوام رێگریمان بۆ‬ ‫دروست دەكات‌و یەكەم رۆژی دەوام‬ ‫رێگەیان نەدا لە ناو زانكۆدا چاالكیی‬ ‫ئەنجام بدەین‌‪ ،‬هاوكات سەرۆكی‬ ‫زانكۆی سلێمانی پێی راگەیاندین‪ ،‬كە‬ ‫بە هیچ شێوەیەك رێگە نادرێت لە ناو‬ ‫زانكۆدا چاالكیی ئەنجام بدرێت‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ئێمە بەردەوام دەبین»‪.‬‬ ‫بە بڕوای د‪ .‬رێزان حەمە رەشید‪،‬‬ ‫ئەندامی دەس��ت��ەی مامۆستایانی‬ ‫زانكۆی سلێمانی‪ ،‬ئەركی مامۆستایانە‬

‫هاوشانی خوێندكارانی زانكۆ درێژە‬ ‫بە ناڕەزایەتییەكان ب��دەن‪« ،‬ئێمە‬ ‫بەشێكی زی���ن���دووی كۆمەڵگەی‬ ‫كوردیین‌و دەبینە زمانحاڵی داواكاریی‌و‬ ‫خواستەكانی خەڵكی كوردستان‌و‬ ‫ب��ەردەوام دەبین لە بەرگریكردن لە‬ ‫داواكارییەكانی خۆپشاندەران»‪.‬‬ ‫وەزارەت������ی خ��وێ��ن��دن��ی ب��ااڵ‌و‬ ‫ت��وێ��ژی��ن��ەوەی زانستیی هەرێمی‬ ‫كوردستان بە مەبەستی پابەندبوونی‬ ‫خ��وێ��ن��دك��اران ب���ە دەوام������ەوە‪،‬‬ ‫رۆژی (‪ )3/25‬راگ��ەی�ه‌ن��راوێ��ك��ی‬ ‫باڵوكردەوەو ئاماژەی بەوە كردووە؛‬ ‫«‪ 3/26‬یەكەمین رۆژی دەوام��ی‬ ‫فەرمیی دەبێت لە ت��ەواوی زانكۆو‬ ‫پەیمانگەكانی هەرێمی كوردستان‌و‬ ‫پێویستە مامۆستایان‌و خوێندكاران‌و‬

‫كارمەندانی زانكۆو پەیمانگەكان‬ ‫ل��ە پ��اراس��ت��ن��ی رەوش����ی ئاسایی‬ ‫خوێندن‌و پاراستنی مافی قوتابییان‌و‬ ‫خوێندكاران هاوكاریی ت��ەواوم��ان‬ ‫بكەن»‪.‬‬ ‫ئ��ەوەش��ی تێدا ه��ات��ووە‪« :‬لە‬ ‫ئەنجومەنی وەزارەت�����ەوە جەخت‬ ‫دەكەینەوە لەسەر ئەوەی كە پێویستە‬ ‫سەرجەم قوتابی‌و خوێندكاران پابەند‬ ‫بن بە دەوام��ك��ردن‌‪ ،‬لەمەودوا هیچ‬ ‫جۆرە پێشێلكردنێكی رێنمایی (بە‬ ‫تاك‪ ،‬یان بە كۆمەڵ) لە هیچ الیەنێك‬ ‫قبووڵ ناكرێت»‪.‬‬ ‫هەرچەند رۆژی (‪ )3/26‬دەوامی‬ ‫زانكۆكان دەستی پێكردووە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫تائێستا ل ‌ە زانكۆی سەاڵحە‌دین دە‌وام‬ ‫ئاسایی ن��ەب��ووەت��ەوەو بەشێك لە‬

‫خوێندكاران نێدراونەتەوە بۆ ماڵەوە‪.‬‬ ‫ب���ەپ���ێ���ی زان���ی���اری���ی���ەك���ان‬ ‫راگ��رای��ەت��ی چەند ب��ەش‌و كۆلێژ‌و‬ ‫نوێنەرایەتی یەكێتیی قوتابییان‬ ‫لە زانكۆی سەاڵحەدین‪ ،‬داوای��ان لە‬ ‫خوێندكارانیان كردووە‪ ،‬بڕۆنەوە بۆ‬ ‫ماڵەوەو تا هەفتەی داهاتوو نەیەنەوە‬ ‫بۆ دەوام‌و بەو مەبەستەش تائێستا‬ ‫كۆلێژەكانی (ی��اس��ا‪ ،‬كارگێڕیی‌و‬ ‫ئ��اب��ووری��ی‪ ،‬ئـــاداب)ی ئ��ێ��واران‌و‬ ‫كۆلێژی كشتوكاڵ‌و چەند كۆلێژێكی‬ ‫تر دەوامیان نەكردووە‪.‬‬ ‫خوێندكارێكی كۆلێژی كشتوكاڵ‪،‬‬ ‫ئ��ام��اژەی ب��ەوە ك��رد؛ نوێنەرایەتی‬ ‫یەكێتیی قوتابییان پێی راگەیاندین؛‬ ‫تا شەممەی داهاتوو دەوام نییە‌و‬ ‫ب���ڕۆن���ەوە‪ ،‬ئ��ێ��م��ەش ه��ۆڵ��ەك��ان��ی‬

‫خوێندنمان بەجێهێشت‪.‬‬ ‫خوێندكارێكی كۆلێژی یاسای‬ ‫ئێواران لە زانكۆی سەاڵحەدین‪ ،‬كە‬ ‫نەیویست ناوی باڵو بكرێتەوە‪ ،‬ئەوەی‬ ‫بۆ رۆژنامە خستە روو؛ لە سەرجەم‬ ‫كۆلێژەكانی ئ��ێ��واران‪ ،‬راگرایەتی‌و‬ ‫نوێنەرەكانی رێكخراوی یەكێتیی‬ ‫قوتابییان ئاسانكارییان بۆ چۆڵكردنی‬ ‫هۆڵەكانی خوێندن‌و دواخستنی دەوام‬ ‫بۆ هەفتەیەكی تر كردووە‪.‬‬ ‫وتیشی‪« :‬یەكەم رۆژی دەوام‬ ‫رێژەیەكی كەم لە خوێندكاران هاتبوون‬ ‫بۆ دەوام‌و دواتر پێمانڕاگەیەنرا‪ ،‬كە تا‬ ‫سەرەتای نیسان دەوام نییە‌و ئێستا‬ ‫دەوام ناكەین»‪.‬‬ ‫ه���ەروەك كچە خوێندكارێكی‬ ‫كۆلێژی كارگێڕیی‌و ئابووریی زانكۆی‬ ‫سەاڵحەدین‪ ،‬بە رۆژنامەی راگەیاند‪:‬‬ ‫«هەرچەند ماوەی چەند رۆژە دەوام‬ ‫دەستی پێكردووەتەوە‪ ،‬بەاڵم تائێستا‬ ‫وان��ەم��ان ن��ەخ��وێ��ن��دووەو زۆرب���ەی‬ ‫خوێندكاران نەگەڕاونەتەوە بۆ زانكۆ‪،‬‬ ‫بە تایبەتی خوێندكارانی دەرەوەی‬ ‫شار»‪.‬‬ ‫ئ��اس��ای��ی��ن��ەب��وون��ەوەی دەوام���ی‬ ‫زانكۆی سەاڵحەدین‪ ،‬لە كاتێكدایە كە‬ ‫نوێنە‌رایە‌تی قوتابییان‌و خوێندكارانی‬ ‫دیپۆرتكراو لە زانكۆی سەاڵحەدین‪،‬‬ ‫لە بەیاننامەیەكدا كە رۆژی (‪)3/22‬‬ ‫باڵوكرایەوە‪ ،‬داوا لە سەرۆكایەتی‬ ‫زانكۆی سەاڵحەدین دەكەن‪ ،‬كە چیتر‬ ‫رێ لە هەر دەستێوەردانێك بگرێت‪.‬‬ ‫لە بەیاننامەكەدا ئەوە خراوەتە‬ ‫روو؛ «دە‌بێت سە‌‌رۆكی زانكۆ بە‌ڵێن‬ ‫ی یە‌كێتیی قوتابییان‬ ‫كە چید ‌‬ ‫بدات ‌‌‬ ‫لە كاروبارە‌‌كانی ناو زانكۆ‬ ‫دە‌‌ست ‌‌‬ ‫وە‌‌رن�����ە‌‌دات‌و ه��ەروەه��ا س��ەرج��ەم‬ ‫نووسینگە‌و ژوورو بنكەكانی یە‌كێتیی‬ ‫قوتابییان ل ‌ە زانكۆو كۆلێژە‌كان‬ ‫وە‌دە‌رنێت»‪.‬‬

‫لــەشكـــرە گــەورەكـە گــــــــــــــەڕایەوە‬ ‫راپۆرتی‪ :‬بەرزان عەلی حەمە‬ ‫‪..................................‬‬ ‫گ���ەڕان���ەوەی (‪ )21‬ه���ەزار‬ ‫خوێندكار بۆ خوێندن لە زانكۆی‬ ‫سەاڵحەدین‪ ،‬دەسەاڵت لەو شارە‬ ‫دەترسێنێت‌و سەرۆكی زانكۆكەش‬ ‫ئاماژە بەوە دەكات «كە لە هیچ‬ ‫كەسێك قبووڵناكەن كێشە بۆ‬ ‫خوێندكاران دروست بكات»‪.‬‬ ‫(‪)22‬ی م��ان��گ��ی راب����ردوو‬ ‫رێکخراوی یەكێتیی قوتابییانی‬ ‫س���ەر ب��ە پ��ارت��ی دی��م��وك��رات��ی‬ ‫كوردستان‪ ،‬خوێندنی لە زانكۆی‬ ‫سەاڵحەدینی هەولێر پەكخست‌و‬ ‫ب��ڕی��اری چۆڵكردنی سەرجەم‬ ‫بەشە ناوخۆییەكانی دا‪ ،‬وەك‬ ‫ی��ەك��ێ��ك ل���ەو رێ��وش��وێ��ن��ان��ەی‬ ‫دەسەاڵتدارانی هەولێر گرتیانە‬ ‫بەر بۆ رێگرتن لە سەرهەڵدانی‬ ‫خۆپیشاندان لەو شارەدا‪ ،‬پاش‬ ‫مانگێك لە بەسەربردنی پشووە‬ ‫دەس��ت��ك��ردەك��ەی «یەكێتیی‬ ‫قوتابییان‪ ،‬سوپایەك لە خوێندکار‬ ‫گەڕانەوە بۆ هەولێر‪ ،‬ئەمەش لە‬ ‫كاتێكدایە كە دەس��ەاڵت��داران��ی‬ ‫هەولێر بازگەكانیان بە رووی‬ ‫خەڵكی سلێمانیدا داخست‪.‬‬ ‫س���ی���روان‪ ،‬خوێندكارێكی‬

‫زانكۆی سەاڵحەدینەو نەیویست‬ ‫ن���اوی ت����ەواوی خ���ۆی بڵێت‪،‬‬ ‫ئاماژەی بەوەدا؛ بۆیە زانكۆكان‬ ‫لە هەولێر داخراون‪ ،‬چونكە هیچ‬ ‫ئامادەباشییەكیان نەبووە بۆ‬ ‫بەره‌نگاربوونەوەی خۆپیشاندان‪،‬‬ ‫بەاڵم «لە م��اوەی ئەم مانگەدا‬ ‫ئامادەباشیی ت��ەواوی ك��ردووەو‬ ‫پێموایە؛ چەندین رێ��گ��ەی تر‬ ‫دەگرێتە ب��ەر بۆ ئ��ەوەی كەس‬

‫بۆچوونی خۆی دەرنەبڕێت»‪.‬‬ ‫ه��اوك��ات س��ەرۆك��ی زانكۆی‬ ‫سەاڵحەدینیش جەخت لەسەر‬ ‫ئ��ەوە دەك��ات��ەوە؛ كە رێنادەن‬ ‫كێشە بۆ خوێندكاران دروست‬ ‫بكرێت‪.‬‬ ‫د‪.‬ئەحمەد دزەی��ی‪ ،‬سەرۆكی‬ ‫زانكۆی سەاڵحەدین بۆ رۆژنامەی‬ ‫روون��ك��ردەوە؛ كە كۆبوونەوەی‬ ‫ل��ەگ��ەڵ س��ەرۆك��ی ب��ەش��ەك��ان‌و‬

‫رێكخراوی یەكێتیی قوتابییان‬ ‫كردووەو پێیوتوون؛ كە لە هیچ‬ ‫الیەنێكی قبووڵ ناكات كێشە‬ ‫بۆ خوێندكار دروس��ت بكرێت‪،‬‬ ‫وتیشی‪« :‬ب��ە هیچ شێوازێك‬ ‫ق��ب��ووڵ ن��ی��ی��ە ه��ی��چ كەسێك‬ ‫دەسەاڵت بداتە خۆی لە جیاتی‬ ‫زان��ك��ۆ ب��ی��ر ب��ك��ات��ەوە‪ ،‬زان��ك��ۆ‬ ‫لەدەستی كەسی تردا نییە»‪.‬‬ ‫(‪ )21‬هەزار خوێندكار لە‬

‫زانكۆی سەاڵحەدین دەخوێنن‪،‬‬ ‫ك��ە ن��زی��ك��ەی (‪ )5‬ه��ەزاری��ان‬ ‫خەڵكی دەرەوەی هەولێرن‌و لە‬ ‫بەشی ناوخۆییدا دەمێننەوە‪،‬‬ ‫د‪.‬س��ەب��اح ب��ەرزن��ج��ی‪ ،‬ئەندامی‬ ‫لیژنەی پ����ەروەردەو خوێندنی‬ ‫ب��ااڵ لە پەرلەمانی كوردستان‬ ‫ئاماژە بەوە دەك��ات؛ كە ئەگەر‬ ‫هەوڵەكانی یەكێتیی قوتابییان‬ ‫دووب��ارە بێتەوە بۆ پەكخستنی‬ ‫پ��رۆس��ەی خوێندن‪ ،‬ئ��ەوا «لە‬ ‫لیژنەی خۆمان ب��ەدواداچ��وون‬ ‫ب��ۆ ئ��ەوە دەك��ەی �ن‌و ب��ە هەموو‬ ‫ش��ێ��وەی��ەك داك��ۆك��ی��ی ل���ەوە‬ ‫دەكەین‌و هەوڵدەده‌ین لە رێگەی‬ ‫پەرلەمانتارانی پارتییەوە فشار‬ ‫لەسەر ئ��ەو رێكخراوە دروس��ت‬ ‫بكەین‪ ،‬كە هیچ دەخاڵەتێكی‬ ‫سیاسیی لە زانكۆكاندا نەكات»‪.‬‬ ‫م��ام��ۆس��ت��ای��ەك��ی زان��ك��ۆش‬ ‫پێیوایە؛ مەترسییەكان لەمەڕ‬ ‫خۆپیشاندان زیاتر لە قەبارەی‬ ‫خۆی گەورە كراوە‪ ،‬هێمن میرانی‪،‬‬ ‫مامۆستای زانكۆی سەاڵحەدین‬ ‫هۆشیاریی ئەوە دەداتە دەسەاڵت‪،‬‬ ‫كە مەترسیی لە سەرهەڵدانی‬ ‫خۆپیشاندان نەكات‌و وەك ئەو‬ ‫دەڵێت‪« :‬خۆپیشاندان یەكێك‬ ‫ل��ە میكانیزمەكانی دەربڕینی‬

‫ب���ۆچ���وون���ەو ی��ەك��ێ��ك��ی��ش��ە لە‬ ‫نیشانەكانی بەشداریی سیاسیی‪،‬‬ ‫جگە ل��ەوەش هیچ سیستمێكی‬ ‫دیموكراسی ب��ە خۆپیشاندان‬ ‫ناڕووخێت»‪.‬‬ ‫ه��ێ��م��ن م��ی��ران��ی‪ ،‬ئ��ام��اژە‬ ‫ب��ەوە دەك��ات؛ كە لە ئێستادا‪،‬‬ ‫ن��ە دەس����ەاڵت ل��ە خوێندكار‬ ‫دەترسێت‌و نە خوێندكارەكانیش‬ ‫ل���ە دەس�������ەاڵت دەت���رس���ن‪،‬‬ ‫«فۆبیایەك دروس��ت��ك��راوەو لە‬ ‫قەبارەی خۆی گەورەتر كراوە»‪.‬‬ ‫ل��ەالی��ەك��ی ت���رەوە‪ ،‬سعود‬ ‫ه��اش��م‪ ،‬ك��ە رۆژنامەنووسێكی‬ ‫ش����اری ه��ەول��ێ��رە پ��ێ��ی��وای��ە؛‬ ‫پێشبینیكردنی گێرەشێوێنی لە‬ ‫خۆپیشاندانێكدا كە خوێندكاری‬ ‫زان��ك��ۆ ئەنجامی ب���دات‪ ،‬الی��ەق‬ ‫ب��ە ش��ەه��ام��ەت‌و م��ەع��ری��ف��ەی‬ ‫خوێندكار‌و قوتابییانی زانكۆ‬ ‫نییە‪ ،‬ئ��ەو پێیوایە؛ كپكردنی‬ ‫دەنگی زانكۆ كارەساتەو دەبێت‬ ‫ه���ەر رێ��گ��ەی��ان پ��ێ ب��درێ��ت‪،‬‬ ‫تاكو گ��وزارش��ت ل��ە بۆچوونی‬ ‫خۆیان بكەن «ئێمە بینیمان‬ ‫ل��ە خۆپیشاندانەكاندا هەتا‬ ‫قوتابییان‌و خوێندكارانی زانكۆ‬ ‫ن��ەج��وواڵن‪ ،‬خۆپیشاندانەكان‬ ‫گڕوتینیان وەرنەگرت»‪.‬‬


‫‪www.rozhnama.net‬‬

‫‪nawxo.rozhnama@yahoo.com‬‬

‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫پارێزه‌ر‪ ،‬ئاکار محه‌مه‌د‪ :‬هەریەك لە هیوا ئەحمەد‪ ،‬بەرپرسی لقی (‪ )4‬و عەمید ئاسۆ‪،‬‬ ‫فەرمانی دەستگیركردنیان بۆ دەركراوە‬

‫خۆپیشاندان‌و ناڕەزاییەكان لە كۆیە بەردەوامە‬ ‫تائێستا وەاڵمی خۆپیشاندەران نەدراوەتەوە‬ ‫راپۆرتی‪ :‬ئاری سابیر‬

‫‪..........................................................‬‬

‫تائێستا زی��اد لە (‪)14‬رۆژ‌ه‬ ‫خۆپیشاندان ل��ە ق���ەزای كۆیە‬ ‫بەردەوامەو چەندین داواكارییان‬ ‫ئاراستەی دەسەاڵت كردووە‪ ،‬كە‬ ‫تایبەتن بەو قەزایە‪ ،‬بەاڵم وەاڵم‬ ‫نەدراونەتەوە‪.‬‬ ‫دواب��ەدوای خۆپیشاندانەكانی‬ ‫(‪)17‬ی شوباتی شاری سلێمانی‪،‬‬ ‫ق����ەزای ك��ۆی��ە وەك زۆرب���ەی‬ ‫قەزاكانی تری هەرێمی كوردستان‬ ‫خۆپیشاندانی بەخۆیەوە بینیی‬ ‫بۆ پشتگیریكردنی خۆپیشاندانی‬ ‫س��ەرای ئ��ازادی�ی‌و خستنە رووی‬ ‫داواكارییە تایبەتەكان بەو قەزایە‪.‬‬ ‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان ب��ەرب��ەس��ت��ە‬ ‫كۆمەاڵیەتییەكانی تێپەڕاندووەو‬ ‫رۆژانە بەشداریی خۆپیشاندانەكانی‬ ‫س���ەرای ئ��ازادی��ی ق���ەزای کۆیه‌‬ ‫دەكات‪ ،‬ئەمە چیرۆكی بەردەوامی‬ ‫رۆژانەی هاوژین كامەران‪ ،‬تەمەن‬ ‫(‪ )20‬ساڵە‪ ،‬كە كچە خوێندكارەو‬ ‫وەك خۆی دەڵێت‪ 19« :‬ساڵە‬ ‫حكومەتی هەرێم دروست بووە‌و رۆژی هه‌ینی‪ ،‬خۆپیشانده‌رانی کۆیه‌‬ ‫ش����ەش ك��اب��ی��ن��ەی ح��ك��وم��ەت‬ ‫گ����ۆڕاوە‪ ،‬تائێستا بەرپرسانی لە خۆپیشاندان»‪.‬‬ ‫دژی ه��ێ��رش��ك��ردن��ە س��ەر‬ ‫دەسەاڵت دەڵێن؛ حكومەتەكەمان‬ ‫س���اوای���ە‪ ،‬ئ��ەم��ەش نیشانەی خ��ۆپ��ی��ش��ان��دەران��ی سلێمانی‌و‬ ‫ئ��ەوەی��ە دەس���ەاڵت���داران توانای رەوان��ەك��ردن��ی هێز بۆ سلێمانی‬ ‫بەڕێوەبردنی واڵتیان نییە‌و خۆیان رۆژی ‪ ،2011/2/23‬ی��ەك��ەم‬ ‫لە داواكارییەكانی خۆپیشاندەران خۆپیشاندانی ب��ە م��ۆڵ��ەت بە‬ ‫دەدزن��������������ەوە‪ ،‬پ��ێ��وی��س��ت��ە سەرپەرشتی «گرووپی دەنگ»‬ ‫بە بەشداریی زیاتر لە دوو هەزار‬ ‫كورسییەكانیان بەجێبهێڵن»‪.‬‬ ‫هاوژین‪ ،‬ئاماژەی بەوەشدا؛ كە ه��اواڵت��ی ل��ەن��او ب���ازاڕی گشتیی‬ ‫داواكارییەكانی خۆپیشاندەران‪ ،‬كۆیە ئەنجامدرا‪ ،‬رۆژی ‪2011/3/5‬‬ ‫رەوان‌و ئ��ەگ��ەر دەس��ەاڵت��داران��ی جارێكی تر خۆپیشاندان لە قەزای‬ ‫ه��ەرێ��م خ��ۆی��ان ب��ە خ��ەم��خ��ۆر‌و كۆیە دەستی پێكردەوەو لەالیەن‬ ‫بەرپرس بزانن دەتوانن لە ماوەی هێزەكانی ئاسایش هێرشكرایە‬ ‫چ��ەن��د ه��ەف��ت��ەی��ەك��دا س��ەرج��ەم سەر خۆپیشاندەران‌و سێ‌ هاواڵتی‬ ‫داواكارییەكان جێبەجێ‌ بكەن‌و دەستگیر كران‪.‬‬ ‫ه��ەڤ��اڵ م��ح��ەم��ەد‪ ،‬ئەندامی‬ ‫وتیشی‪« :‬تا داواكارییەكانیش‬ ‫جێبەجێ‌ نەكرێت‪ ،‬بەردەوام دەبین گ���رووپ���ی دەن����گ‌و ی��ەك��ێ��ك لە‬

‫له‌کاتی وتاری هه‌ینیدا ‬ ‫سەرپەرشتیارانی خۆپیشاندانەكان‬ ‫باسی لەوەكرد؛ دەسەاڵت هەوڵێكی‬ ‫زۆری دا بۆ ئەوەی خۆپیشاندان‬ ‫لە كۆیە ئەنجام نەدرێت‌و چەندین‬ ‫رێ��گ��ەی��ان ت��اق��ی��ك��ردەوە‪ ،‬وت��ی‪:‬‬ ‫«ئێمە بەپێی یاسای رێكخستنی‬ ‫خۆپیشاندان داوای مۆڵەتمان‬ ‫ل��ە قایمقامی ك��ۆی��ە ك���رد‪ ،‬بۆ‬ ‫سازكردنی كەمپەینێك‪ ،‬بەاڵم بە‬ ‫بیانووی ئ��ەوەی كە بارودۆخی‬ ‫پارێزگای كەركوك ت��ەواو نییە‪،‬‬ ‫مۆڵەتی پێنەداین‪ ،‬بۆیە بڕیارماندا‬ ‫ب��ەردەوام بین لە خۆپیشاندان‌و‬ ‫چەند داواكارییەك لە یاداشتێكدا‬ ‫ئاراستەی الیەنە پەیوەندیدارەكان‬ ‫بكەین كە لە خزمەتی خەڵكی‬ ‫سنوورەكەدایە»‪.‬‬

‫فۆتۆ‪ :‬ئاری‬ ‫هەندێك لە داواكارییەكانی‬ ‫خۆپیشاندەرانی ق���ەزای كۆیە‬ ‫تایبەتن بە كاروباری ئەو قەزایەوە‪،‬‬ ‫بە تایبەت هاوكاریكردنیان لە‬ ‫پارەی نەوتی تەقتەق‌و دابینكردنی‬ ‫خزمەتگوزاریی‪.‬‬ ‫هەڤاڵ محەمەد‪ ،‬وتی‪« :‬رۆژ‬ ‫بە رۆژ ژم��ارەی خۆپیشاندەران‬ ‫لە قەزای كۆیە لە زیادبووندان‌و‬ ‫گ��ۆڕان��ك��اری��ی ب��ەس��ەر چۆنیەتی‬ ‫بەڕێوەبردنەكەدا دێت‪ ،‬ئێمە بۆ‬ ‫واڵم��دان��ەوەی داواكارییەكانمان‬ ‫ماوەی هەفتەیەكمان دیاریكردووە‬ ‫ب��ۆ دەس�����ەاڵت‪ ،‬ئ��ەگ��ەر وەاڵم‬ ‫نەدرێینەوە‪ ،‬ئ��ەوە هەڵوێستی‬ ‫ت���ر وەردەگ�����ری�����ن‌و م��ان��گ��رت��ن‬ ‫رادەگەیەنین»‪.‬‬

‫س��ەك��ۆی ئ���ازادی���ی ك��ۆی��ە‪،‬‬ ‫دەكەوێتە شەقامی عاشقان‌و رۆژانە‬ ‫لە خۆپیشاندانەكان چین‌و توێژە‬ ‫جیاوازەكان وت��ار دەخوێننەوە‌و‬ ‫دروشمی ج��ۆراوج��ۆر دەڵێنەوە‪،‬‬ ‫لەوانە‪( :‬هەتاكو كەی دەسەاڵت‪،‬‬ ‫ن��ەوت��ی ش��ی��واش��ۆك دەب����ات)‪،‬‬ ‫(ئێرە شاری حاجییە‪ ،‬حەزی بە‬ ‫چاكسازییە)‪.‬‬ ‫مامۆستا محێدین حەوێز‪،‬‬ ‫(‪ )68‬ساڵ یه‌کێک له‌ بەتەمەنترین‬ ‫خۆپیشاندەری ق��ەزای كۆیەیە‪،‬‬ ‫رۆژانە لە سەكۆی ئازادییە باسی‬ ‫لەوە كرد‪ ،‬خەبات‌و قوربانیدانی‬ ‫خەڵكی كوردستان دژی رژێمی‬ ‫ب��ەع��س ل��ەپ��ێ��ن�ا‌و یەكسانیی‌و‬ ‫ئ��ازادی��ی ب���ووە‪ ،‬ناكرێت ئەمڕۆ‬

‫دەسەاڵتی كوردی ناعەدالەت بێت‌و‬ ‫رێگریی لە ئازادیی بكات‪ ،‬وتی‪:‬‬ ‫«س���ەرەڕای ئ��ەوەی گەندەڵیی‌و‬ ‫نایەكسانییەكی زۆر لە هەرێمی‬ ‫كوردستان هەیە‪ ،‬ماوەیەكە هەوڵی‬ ‫ب��ەرت��ەس��ك��ك��ردن��ەوەی ئ��ازادی��ش‬ ‫دەدرێ��ت لەالیەن دەسەاڵتدارانی‬ ‫ه��ەرێ��م��ەوە‪ ،‬ئ��ەم��ەش مەترسیی‬ ‫هەیە‌‪ ،‬وتیشی‪« :‬من بە ئەركی‬ ‫خۆمی دەزان��م‪ ،‬رۆژانە بەشداریی‬ ‫خۆپیشاندانەكان ب��ك��ەم‪ ،‬دژی‬ ‫ئەو گەندەڵیی‌و نایەكسانییەی‬ ‫ل��ە هەرێمی ك��وردس��ت��ان هەیە‪،‬‬ ‫ب��ۆ ئ���ەوەی ژیانێكی خ��ۆش بۆ‬ ‫نەوەكانمان دابین بكەین‌و رێگە‬ ‫نەدەین واڵتەكەمان بەرەو هەڵدێر‬ ‫ببرێت»‪.‬‬

‫ــــــی خۆپیشاندانەكان خۆیان بۆ شەڕێکی یاسایی ئامادە دەكەن‬ ‫ئەم ساتەوەختە كەس دەستگیر‬ ‫ن���ەك���راوە‌و هیچ هەنگاوێكیش‬ ‫ن��ەب��ی��س��ت��راوە‌و ن��ەب��ی��ن��راوە‪ ،‬كە‬ ‫كەسێك لەسەر ئەو رەشەكوژییانە‬ ‫ده‌ستگیرکرابێت‪ ،‬ب��ۆی��ە ئێمە‬ ‫چاوەڕێی دادگاین‪ ،‬تا هەقمان بۆ‬ ‫بكاتەوە»‪.‬‬ ‫لـــــەدوای رووداوەكـــانـــی‬ ‫(‪)17‬ی ش���وب���ات گ��رووپ��ێ��ک‬ ‫ل���ە پ���ارێ���زەران���ی س��ەرب��ەخ��ۆ‬ ‫خۆبەخشانە ئەوەیان راگەیاند‪:‬‬ ‫كە ئامادەییان تێدایە هەموو‬ ‫ئەو كەیسانەی ل��ەدوای (‪)17‬ی‬ ‫شوباتەوە روویداوە بە بێبەرامبەر‬ ‫ببنە پ��ارێ��زەری��ان‌و داكۆكیی لە‬ ‫مافەكانیان بكەن‪ ،‬كە ژمارەی ئەو‬ ‫پارێزەرانە زیاتر لە (‪ )70‬پارێزەر‬ ‫دەبێت‪.‬‬ ‫ئاكار محەمەد‪ ،‬یەكێک لەو‬ ‫پارێزەرە خۆبەخشانە ئاشكرای‬ ‫دەكات؛ كە ئەوان وەك كۆمەڵێك‬ ‫پارێزەر بە شێوەیەكی یاسایی‬ ‫بوونەتە نوێنەری ئەو كەسانەی‬ ‫كە شكاتیان هەبووە‪ ،‬كە ئەوانیش‬ ‫كەسوكاری هەریەك لە شەهیدان‬

‫«رێژوان‌و سوركێون»ن‪ ،‬وتیشی‪:‬‬ ‫«بەپێی مادەی (‪ )406‬شكاتیان‬ ‫ك���ردووە‌و (‪)8‬ك��ەس��ی تریش لە‬ ‫بریندارەكانیش بەپێی م��ادەی‬ ‫(‪ )405‬شكاتیان كردووە‌‪ ،‬ئێمە بە‬ ‫شێوەیەكی رەسمیی نوێنەریانین‌و‬ ‫هەركەسێكی دیكەش بیەوێت ئێمە‬ ‫خۆبەخشانە دەبینە نوێنەری»‪.‬‬ ‫ئ��اك��ار‪ ،‬ئ��ام��اژەی ب��ەوەش��دا؛‬ ‫كە تائێستا ئەو كەسانەی بەناو‬ ‫شكاتیان الی دادوەر لێكراوە‬ ‫ه��ەری��ەك ل��ە «ه��ی��وا ئەحمەد‪،‬‬ ‫ب��ەرپ��رس��ی ل��ق��ی (‪ ،)4‬عەمید‬ ‫ئاسۆ»یە‪ ،‬كە ئەمانە فەرمانی‬ ‫دەستگیركردنیشیان بۆ دەركراوە‪،‬‬ ‫بەاڵم تائیستا نەهاتوونەتە بەردەم‬ ‫دادگ��ا‌‪ ،‬وتیشی‪« :‬ب��ەڕای ئێمە‬ ‫ئەو دوو كەسەو چەند كەسێكی‬ ‫تر هەن‪ ،‬ئەگەر دەستگیر بكرێن‬ ‫سەرەداوەكان ئاشكرا دەبن‪ ،‬بۆیە‬ ‫ئەو دوو كەسەش نایەنە بەردەم‬ ‫دادگا‪ ،‬چونكە بەرپرسی گەورەیان‬ ‫لەپشتەوەیە‌و ئێمە لە هەمانكاتدا‬ ‫داوام��ان��ك��ردووە بزانین ك��ە بە‬ ‫فەرمانی كێ تەقەیان كردووە‪.‬‬ ‫وێنه‌ی شه‌هیده‌کان ل ‌ه سه‌رای ئازادیی ‬

‫فۆتۆ‪ :‬زمناکۆ‬


‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫‪nawxo.rozhnama@yahoo.com‬‬

‫بە بڕیاری یاریدەدەری پارێزگاری هەولێر كارەبای بەردەوام بۆ كارمەندێكی رۆژنامەی (خەبات) دابیندەكات‬

‫رۆژن����ام����ە‪ :‬ی����اری����دەدەری‬ ‫پ��ارێ��زگ��اری هەولێر ب��ڕی��اردەدات‬ ‫كارەبای بەردەوام بۆ كارمەندێكی‬ ‫سایتی رۆژنامەی (خەبات) دابین‬ ‫بكرێت‪.‬‬ ‫بەپێی بەڵگه‌نامەیەك كە‬

‫دەست سایتی (سبەی) كەوتووە‪،‬‬ ‫ت��اه��ی��ر ع��ەب��دوڵ�ڵا ع��وس��م��ان‪،‬‬ ‫ی��اری��دەده‌ری پارێزگاری هەولێر‬ ‫ب��ە ن��وس��راوی ژم���ارە (‪)5843‬‬ ‫نوسراوێكی ئاڕاستەی بەڕێوەبەرێتی‬ ‫داب��ەش��ك��ردن��ی ك��ارەب��ای هەولێر‬

‫كردووەو داوای كردووە‪ ،‬بە چەند‬ ‫ئەمپێرێك كارەبای ب��ەردەوام بۆ‬ ‫(ئ��ازاد لەشكری) دابین بكرێت‪،‬‬ ‫لەبەرامبەر كاركردنیدا لە سایتی‬ ‫رۆژن��ام��ەی (خ��ەب��ات)ی س��ەر بە‬ ‫پارتی دیموكراتی كوردستان‪.‬‬

‫ئ����ەوەش ل��ەك��ات��ێ��ك��دای��ە كە‬ ‫دانیشتووانی هەرێمی كوردستان‬ ‫ب���ەدەس���ت ك��ەم��ی��ی ك���ارەب���اوە‬ ‫دەناڵێنن‌و بۆ ئەو مەبەستەش‪ ،‬لە‬ ‫ماوەكانی راب��ردوودا چەندین جار‬ ‫خۆپیشاندانیان كردووە‪.‬‬

‫گه‌رمیان‪ ...‬لە چاوەڕوانیی تەقینەوەیه‌کی چاوەڕواننەكراودا‬ ‫راپۆرتی‪:‬گەرمیانی حەمەی پوور‬

‫‪..............................................................‬‬

‫لە دوای رووداوە خوێناوییەكەی‬ ‫(‪)17‬ی شوبات لە ب��ەردەم لقی‬ ‫(‪)4‬ی پارتی دیموكراتی كوردستان‬ ‫لە سلێمانی‪ ،‬لە (‪)25‬ی شوباتیش‬ ‫هەمان رووداوی خوێناویی دووبارە‬ ‫ب�����ووەوەو ش��ەق��ام��ی ش��ەه��ی��دان‬ ‫لەبەردەم لقی (‪)22‬ی پارتی بە‬ ‫خوێنی گەنجانی ك��ەالر شەاڵڵی‬ ‫خوێن كرا‪.‬‬ ‫لەو رووداوە خوێناوییەدا‪ ،‬زیاتر‬ ‫لە (‪ )30‬كەس بریندار بوون‌و دوو‬ ‫خۆپیشاندەریش شەهیدكران‪.‬‬ ‫رۆڵی هێز لە سەركوتكردنی‬ ‫خۆپیشاندەراندا‬ ‫ئەگەرچی ل��ە رووداوەك����ەی‬ ‫(‪)25‬ی شوباتدا ژمارەیەكی زۆر‬ ‫لە هێزەكانی پۆلیس‌و ئاسایش‬ ‫رۆڵ��ی بێالیەنەیان بینی لەنێوان‬ ‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��دەران‌و ب��ارەگ��اك��ان��ی‬ ‫پارتیداو پاسەوانەكانی پارتیش‬ ‫ب��ە گوللە وەاڵم���ی ب��ەردەك��ان��ی‬ ‫خۆپیشاندەرانیان دەدایەوە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫(‪)2‬س��ەع��ات رووب��ەڕووب��وون��ەوەی‬ ‫گوللە لەبەرامبەر ب��ەرددا‪ ،‬نزیك‬ ‫ب��ە خ���ۆرئ���اواب���وون‪ ،‬هێزێكی‬ ‫گەورەی چەكدار گەیشتنە شوێنی‬ ‫خۆپیشاندانەكەو بە دەستڕێژی‬ ‫گوللە باڵوەیان بە خۆپیشاندەران‬ ‫كرد‌و بەپێی ئاماری نەخۆشخانەی‬ ‫گشتیی كەالر‪ )26( ،‬بریندار‌و دوو‬ ‫شەهیدی لێكەوتەوە‪ ،‬بەاڵم ژمارەی‬ ‫برینداریان لە (‪ )30‬كەس تێپەڕی‬ ‫كرد‪ ،‬تا ئێستاش روون نییە كە‬ ‫ئەو هێزە لیوای (‪)34‬ی گەرمیان‬ ‫ب��وون‪ ،‬ی��ان لیوای (‪)3‬ی پیادە‬ ‫كە لیوایەكی تێكەڵە لە یەكێتی‌و‬ ‫پارتی‪.‬‬

‫دیمه‌نێک له‌ خۆپیشاندانی خه‌ڵکی که‌الر ‬ ‫ئاسایش وتیشی‪ ،‬ئەوەمان تەنیا بۆ‬ ‫زانیاریی خۆمانە‌و هیچ مەبەستێكی‬ ‫ترمان نییە‪ ،‬بەاڵم دواتر ئاسایش‌و‬ ‫دەم��ام��ك��دارەك��ان دەس��ت��ی��ان بە‬ ‫ه��ەڵ��م��ەت��ی دەس��ت��گ��ی��رك��ردن��ی‬ ‫گەنجانی خ��ۆپ��ی��ش��ان��دەر ك��رد‌و‬ ‫چەندین گەنجیان پ��اش لێدان‌و‬ ‫ئەشكەنجەدان دەستگیركرد‪ ،‬بە‬ ‫وتەی شایەدحاڵەكان بۆ رۆژنامە‪،‬‬ ‫ئ���ەو ه��ێ��زان��ە ل��ەب��ەر رۆش��ن��ای��ی‬ ‫هەندێك زانیاریدا دەستیان بە‬ ‫هەڵمەتەكەیان كرد‌و تەنانەت بۆ‬ ‫مەبەستداران‪،‬‬ ‫دەستگیركردنی‬ ‫ه��ەڵ��ك��وت��ان��ە س��ەرم��ااڵن��ی��ش��ی��ان‬ ‫دەستپێكرد‌و ژمارەیەكی زۆر لە‬ ‫گەنجانیان دەستگیر كرد‪.‬‬

‫رووداوەكانی پاش (‪)25‬ی شوبات‬ ‫رۆژێ���ك دوای ئ��ەو رووداوە‬ ‫خوێناوییەو لە بەردەم قوتابخانەی‬ ‫لەیالقاسم‪ ،‬بە هەوڵی رۆشنبیرانی‬ ‫كەالر‪ ،‬گردبوونەوەیەكی جەماوەریی‬ ‫هێمنانە ئەنجامدرا‪ ،‬ب��ەاڵم هێزە‬ ‫ئەمنییەكان رێگەیان ن��ەدان‌و بۆ رێگرتن لە بەشداریی بۆنەكان‬ ‫لە كاتێكدا كە بۆ یادكردنەوەی‬ ‫باڵوە پێكردنیان گازی فرمێسك‬ ‫ری��ژی��ان ب�ڵاوك��ردەوە‪ ،‬س��ەرب��اری بۆنەو ی��ادەك��ان‌و بە تایبەتیش‬ ‫ئەوەش كۆبوونەوەی جەماوەریی ل��ە ی���ادی رزگ��ارك��ردن��ی ك��ەالر‌و‬ ‫بەردەوام بوو‪ ،‬چاالكوانێكی مەدەنی رزگ���اری���دا‪ ،‬س����ەدان ك���ەس بە‬ ‫بە رۆژنامەی راگەیاند‪ ،‬ئەندامێکی هەڕەشەی بڕینی مووچە‌و لێدان‬ ‫مەكتەبی سیاسیی یەكێتی‪ ،‬ئاخێنرابوونە قەاڵی شێروانەو بۆ‬ ‫س��وورب��وو لەسەر باڵوەپێكردنی ئاهەنگی یەكێتی هەڵیانپەڕاندبوون‪،‬‬ ‫ئامادەبووانی گردبوونەوەكە‌و بە هاوكات رێگە ن��ەدرا كە گرووپی‬ ‫هێزێكی دەمامكدارەوە هاتنە ناو (‪)25‬ی شوبات ئەو ی��ادە لەناو‬ ‫خۆپیشاندەران‌و بە هەموو الیەكدا ب��ازاڕی ش��اری ك��ەالردا بكاتەوە‪،‬‬ ‫تەقەیان لێكردن‪ ،‬دواتر ئاڵۆزیی بە وت��ەی ك��ارزان عەزیز‪ ،‬یەكێك‬ ‫دروس��ت بوو ‌و گەنجان بە بەرد لە سەرپەرشتیارانی گرووپەكە‪،‬‬ ‫رووبەڕوویان بوونەوەو تا درەنگانی نزیكەی بیست ئەندامیان‪ ،‬پاش‬ ‫ش��ەو ئ��ەو رووب��ەڕووب��وون��ەوەی��ە لێدان‪ ،‬دەستگیركرابوون‪.‬‬ ‫رۆژی (‪)9‬ی ئ��ازار كە یادی‬ ‫بەردەوام بوو‪.‬‬ ‫رزگ��ارك��ردن��ی ك����ەالر‌و رزگ���اری‬ ‫ب��وو‪ ،‬دەی��ان كەس لە شارەكانی‬ ‫هەڵمەتی دەستگیركردن‬ ‫ل��ە (‪)26‬ی ش��وب��ات��دا‌و لە خانەقین‌‪ ،‬جەلەوال‌‪ ،‬كفری‌‪ ،‬دوز‌‪،‬‬ ‫ك��ۆن��گ��رەی��ەك��ی رۆژن��ام��ەوان��ی��ی چەمچەماڵ‌‪ ،‬ناحیەكانی جەبارەو‬ ‫ئاسایشی گەرمیاندا‪ ،‬چەندین كەس كوڵەجۆ‌و رزگارییەوە‪ ،‬پەیوەندییان‬ ‫پیشاندران كە لەالیەن كەسانی بە رۆژنامەوە كرد كە هەڕەشەی‬ ‫تایبەتەوە وێنەكانیان بە ئاسایش بڕینی مووچەیان لێ كراوە‪ ،‬ئەگەر‬ ‫درابوو كە بە شرۆڤەی بەرپرسی بەشداریی ئاهەنگەكەی یەكێتی‬ ‫ئاسایشی گەرمیان‪ ،‬ئەوانە ئەو لەسەر قەاڵی شێروانە نەكەن‪.‬‬ ‫ژمارەیەك لەوانە كە دەنگیان‬ ‫كەسانەن كە ئ��اژاوەگ��ێ��ڕن‌و ئەو‬ ‫«ئ��اژاوەگ��ێ��ڕی��ی»ی��ەی (‪)25‬ی لە رۆژنامە تۆمار كراوە‪ ،‬ئەوەش‬ ‫شوباتیان ن��اوەت��ەوە‪ ،‬بەرپرسی دەڵێن كە هەڕەشەی لێدانیان لێ‬

‫كراوەو پێیان وتوون‪ ،‬كە دەبێت‬ ‫بێن بە ئااڵی سەوزەوە بۆ یەكێتی‬ ‫هەڵپەڕن‪ ،‬ئەوە لەكاتێكدا بوو كە‬ ‫جگە لە دەستگیركردنی ژمارەیەكی‬ ‫زۆر لە گەنجانی رەشپۆشی كەالر‬ ‫لەو یادەداو ئازار‌و ئەشگەنجەدانیان‪،‬‬ ‫ل��ە ناحیەی رزگ��اری��ش هێزێكی‬ ‫دەمامكدار رژانە ناو خۆپیشاندەران‌و‬ ‫نزیكەی (‪ )10‬كەسیان لە نەوەكانی‬ ‫ئەنفال بریندار كرد‪.‬‬ ‫لە (‪)16‬ی ئازاریشدا‪ ،‬نەك‬ ‫ه��ەر رێگە بەیادكردنەوەی ئەو‬ ‫كارەساتە ن���ەدرا‪ ،‬بەڵكو رێگە‬ ‫ن���ەدرا‪ ،‬تەنانەت پیشانگایەكی‬ ‫ش��ێ��وەك��اری��ش ب��ك��رێ��ت��ەوە كە‬ ‫گوزارشتی لە كارەساتی هەڵەبجە‬ ‫دەكرد‪.‬‬ ‫سزایەكی سەیر!‬ ‫لە دوای رووداوەكەی (‪)25‬ی‬ ‫شوباتەوە‪ ،‬هێزە دەمامكدارەكان‌و‬ ‫بەشێك لە هێزەكانی ئاسایش‪،‬‬ ‫هەموو رێگەیەك بۆ سەركوتكردنی‬ ‫خۆپیشاندەران دەگ��رن��ەب��ەر‪ ،‬لە‬ ‫تەقەكردن‌و لێدان‌و دەستگیركردن‪،‬‬ ‫ئەوەی بەالی گەنجانی كەالرەوە‬ ‫سەیرە‪ ،‬پاش دەستگیركردنیان‪،‬‬ ‫هێزەكانی ئاسایش ئەو گەنجانە‬ ‫دەبەنە دوورت��ری��ن شوێنێك كە‬ ‫رێگەی ئۆتۆمبێلی لەسەر نەبێت‪،‬‬ ‫ئ���ەو گ��ەن��ج��ان��ە ف���رێ���دەدەن بۆ‬ ‫ئەوەی بە رێگایەكی دووردا بەپێ‬ ‫بگەڕێنەوە‪.‬‬ ‫توندوتیژیی بەرامبەر‬ ‫بە رۆژنامەنووسان‬ ‫رووداوە‬ ‫دوای‬ ‫ل�����ە‬ ‫خوێناوییەكەی (‪)25‬ی شوبات‌و‬ ‫رۆڵ��ی بە شێك لە میدیاكان لە‬ ‫گواستنەوەی راستییەكانی ئەو‬ ‫رووداوە‪ ،‬رۆژنامەنووسان كەوتنە‬ ‫بەر هەڕەشەو لەو چوارچێوەیەشدا‬ ‫ژمارەیەكی زۆر لە رۆژنامەنووسان‬ ‫كە بەپێی تۆمارێكی كەمپه‌ینی (نا‬ ‫بۆ هەڕەشە لە رۆژنامەنووسان)‬

‫فۆتۆ‪ :‬کاوه‌ گه‌رمیانی‬ ‫(‪)11‬رۆژنامەنووسن‪ ،‬رووب��ەڕووی‬ ‫هەڕەشەو لێدان‌و گرتن‌و هەڕەشەی‬ ‫كوشتن بوونەتەوە‪ ،‬ئەوە سەرەڕای‬ ‫هەڵكوتانە سەر رادی��ۆی دەنگ‌و‬ ‫تااڵنكردنی‪.‬‬ ‫رووداوە چاوەڕواننەكراوەكە‬ ‫ك����ەالر ب��ە ی��ەك��ەم��ی��ن ش��ار‬ ‫دادەنرێت كە دژ بە گەندەڵكارانی‬ ‫هەرێمی كوردستان‌و بۆ دابینكردنی‬ ‫خــــزمـــەتگوزاریی ل��ە ساڵی‬ ‫(‪)2005‬دا‪ ،‬گەورەترین خۆپیشاندانی‬ ‫ك��رد‌و ژمارەیەكی زۆر قوربانیی‬

‫لێكەوتەوە‌و ساڵی دواتریش هەمان‬ ‫رووداو دووبارەبووەوە‪ ،‬ئەمساڵیش‬ ‫بەدەر نەبوو لە قوربانیدان دژ بە‬ ‫گەندەڵیی‌و قەیرانەكانی كوردستان‪،‬‬ ‫ئ��ەوەش وای��ك��ردووە كە دەس��ەاڵت‬ ‫حیسابی تایبەت بۆ ئ��ەو شارە‬ ‫بكات‪ ،‬هەر بۆیە بۆ سەركوتكردنی‬ ‫الوانی ئەو شارە‪ ،‬باری نائاسایی‬ ‫رانەگەیەنراوی سەپاندووە‌و رێگەی‬ ‫لەدەیان چاالكی مەدەنیی گەنجانی‬ ‫ئەو شارە گرتووە‪.‬‬ ‫ئ���ارام م��ەالن��ووری‪ ،‬ئەندامی‬ ‫گرووپی (‪)25‬ی شوبات‪ ،‬كە لە‬

‫دوای رووداوە خـــوێناوییەكەی‬ ‫(‪)25‬ی شوباتەوە دروستبووە‪،‬‬ ‫ج �ه‌خ��ت ل���ه‌و‌ه دەك���ات���ەوە‪ ،‬كە‬ ‫ئەوبارە نائاساییە بەردەوام نابێت‌و‬ ‫دەسەاڵتداران لە ناخی گەنجانی ئەو‬ ‫شارە بێئاگان‪ ،‬ئەو رۆژە زۆر نزیكە‬ ‫كە ت��ووڕەی��ی گەنجانی ك��ەالر لە‬ ‫رووداوێكی وادا وەخەبەریان بهێنێت‬ ‫كە هەرگیز بیریان لێ نەكردبێتەوە‪،‬‬ ‫چونكە گەنجان تا ئێستا دەیانەوێت‬ ‫كارێكی مەدەنییانە ئەنجام بدەن‌و‬ ‫ئەوان رێگریانن‪ ،‬بەدڵنیاییەوە‪ ،‬ئەم‬ ‫رێگرییانە تاسەر نابن‪.‬‬

‫كەسوكاری شەهیدانــــــــ‬ ‫راپۆرتی‪ :‬ئاریان حەسەن‬

‫‪............................................................‬‬

‫لـــــەدوای رووداوەك���ان���ی‬ ‫(‪)17‬ی شوباتەوە لەگەڵ ئەوەی‬ ‫كۆمەڵێكی زۆر وێنەو بەڵگە هەیە‬ ‫لەسەر ئەوانەی كە هاواڵتییانیان‬ ‫كردووەتە قوربانیی‪ ،‬بەاڵم تائێستا‬ ‫هیچ كەسێک دەستگیرنەكراوەو‬ ‫ك��ەس��وك��اری قوربانییەكانیش‬ ‫خۆیان بۆ شەڕی یاسایی ئامادە‬ ‫دەكەن‪.‬‬ ‫ئەمڕۆ زیاد لە (‪ )40‬رۆژ بەسەر‬ ‫خۆپیشاندانەكانی شاری سلێمانی‌و‬ ‫دەوروب�������ەری‌و ش��ەه��ی��دك��ردن��ی‬ ‫چەند خۆپیشاندەرێكدا تێپەڕ‬ ‫دەبێت‪ ،‬بەاڵم تائێستا هیچ كام‬ ‫لە تۆمەتبارەكانی ئەو رووداوانە‬ ‫دەستگیر‌و راپێچی دادگا نەكراون‪.‬‬ ‫وەستا عەلی كاشی‪ ،‬باوكی‬ ‫شەهید رێ��ژوان��ی تەمەن (‪)16‬‬ ‫س����اڵ‪ ،‬ك��ە ل��ە ی��ەك��ەم رۆژی‬ ‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان��دا ش��ەه��ی��د ك��را‬ ‫ئاماژەی ب��ەوە ك��رد؛ كە هەندێ‬ ‫لە الیەنە سیاسییەكان‌و بەرپرسە‬

‫حكومییەكان دەیانەوێت كێشەكە‬ ‫بە سوڵحی عەشایەریی چارەسەر‬ ‫بكەن‌و كێشەكە بچووكبكەنەوە‪،‬‬ ‫«بەاڵم من هەرگیز ئەوەم قبووڵ‬ ‫نییە‌و دەبێت دادگا ئەو هەقەم بۆ‬ ‫بكاتەوە‌و خوێنی شەهید رێژوانم‬ ‫بۆ وەرگرێتەوەو من هەرگیز لە‬ ‫كەس خۆشنابم»‪.‬‬ ‫باوكی رێ��ژوان‪ ،‬بە قوڕگێكی‬ ‫پڕگریانەوە ئاماژە بەوە دەكات؛‬ ‫كە تائێستا تەنیا كەسێكیش‬ ‫لەسەر ئەو كوشتار‌و تەقەكردنە‬ ‫دەستگیر نەكراوە‌و لێپرسینەوەی‬ ‫لەگەڵ نەكراوە‪ ،‬لەگەڵ ئەوەی ئەو‬ ‫كەسانە ناسراون‌و گرتەی ڤیدیۆیی‬ ‫هەیە كە دەزان���رێ ئەوانە كێن‬ ‫تەقەیانكردووە‌‪ ،‬وتیشی‪« :‬من‬ ‫كەیسەكەم رادەستی كۆمەڵێک‬ ‫پارێزەری خۆبەخش‌و سەربەخۆ‬ ‫كردووە‪ ،‬كە ئەوان هەر لە یەكەم‬ ‫رۆژەوە بە خۆبەخشانە دەستیان‬ ‫كردووە بە لێكۆڵینەوە‌و زانیاریی‬ ‫كۆكردنەوە لەسەر ئەو كەیسە‌و‬ ‫كاری وردی بۆ دەكەن‌و من هەر‬ ‫لە یەكەم ساتەوە شكاتم لەسەر‬

‫لقی (‪ )4‬هەبووە»‪.‬‬ ‫شەهید ئومێد‪ ،‬یەكێكی ترە‬ ‫لە شەهیدەكانی شاری سلێمانی‪،‬‬ ‫كە خاوەنی ژن‌و منداڵێكە‌و بۆ‬ ‫كڕینی پێداویستی منداڵەكەی‬ ‫لە ماڵ چووبووە دەر‌و شەهید‬ ‫كرا‪ ،‬سازانی خێزانی ئومێد‪ ،‬كە‬ ‫منداڵە هەتیوكەوتووەكەی لە‬ ‫باوەشگرتبوو‪ ،‬وت��ی‪« :‬تائێستا‬ ‫هیچ الی��ەن‌و بەرپرس‌و حیزبێك‬ ‫نەهاتووەتە ماڵمان‪ ،‬قبووڵیشی‬ ‫ناكەم كەسێ بیەوێت بە سوڵحی‬ ‫عەشایەریی كێشەكە كۆتایی‬ ‫پێبێنێت‌و من چاوەڕێی بڕیاری‬ ‫عادیالنەی دادگ��ام تا تاوانباران‬ ‫ب��ە س���زای خ��ۆی��ان بگەیەنێت‌و‬ ‫هەقی ئەم منداڵە هەتیوەم بۆ‬ ‫بكاتەوە»‪.‬‬ ‫لە هەمانكاتدا خێزانی شەهید‬ ‫ئومێد‪ ،‬ئ��ام��اژە ب��ەوە دەك��ات؛‬ ‫كە شكاتیان لە حكومەت‌و ئەو‬ ‫كەسانە هەیە كە تەقەیان كردووە‌و‬ ‫«كەسەكانیش ناسراون‌و دەزانرێن‬ ‫كێن‌و بە ئەمری كێش تەقەیان‬ ‫ل��ەو خەڵكە ك���ردووە‪ ،‬ب��ەاڵم تا‬


‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫‪nawxo.rozhnama@yahoo.com‬‬

‫پەری ئەحمەد‬

‫خۆپیشاندان‌و «مەترسیی دەرەكیی» بۆ سەر هەرێم‬ ‫ئاری ئەبوبەكر‬ ‫نزیكەی (‪ )10‬ساڵ زیاترە دەسەاڵتی‬ ‫سیاسیی لە كوردستاندا بە مەترسیی‬ ‫دەرەك��ی��ی دەمانترسێنێت‪ ،‬لەگەڵ‬ ‫بوونی هەر رووداوێكی تازەدا‪ ،‬بەهانەی‬ ‫مەترسیی دەرەكیی یەكەم وتە‌و لێدوانی‬ ‫دەس��ەاڵت ب��ووە‪ ،‬لەگەڵ دروستبوونی‬ ‫یــــەكــــەم رۆژنامەی ئەهلیی (هاواڵتی)‬ ‫ی��ەوە بە مەترسیی دەرەك��ی��ی دەنگە‬ ‫ناڕازییەكانیان دەترساند‪ ..‬دێوەزمەی‬ ‫مەترسیی دەرەكیی تا ئەو رادەیە لە الیەن‬ ‫دەسەاڵتی سیاسییەوە دەوترایەوە‪ ،‬كە‬ ‫بوونی چەند لیستێكی جیا لە هەڵبژاردنی‬ ‫(‪ )٧/٢٥‬بە ترسی دەرەكیی‌و مەترسیی‬ ‫بۆ سەر ئەزموونەكە لێكدەدرایەوە‪.‬‬ ‫ئەگەر زۆر دوور نەڕۆین‌و بگەڕێینەوە‬ ‫ب��ۆ پێش (‪)١٧‬ی ش��وب��ات‪ ،‬چاوێك‬ ‫ب��ە ئ��ەرش��ی��ف��ی وت����ار‌و ل��ێ��دوان��ەك��ان��ی‬ ‫دەسەاڵتداراندا بگێڕین‪ ،‬بە تایبەتیتر‬ ‫سەرۆكی هەرێم‪ ،‬سەرۆكی حكومەت‌و‬ ‫وتەبێژی فەرمیی حیزبە بااڵ دەستەكان‪،‬‬ ‫بۆمان رووندەبێتەوە كە سەری زمان‌و‬ ‫بنی زمانیان تێكدانی ئەزموونەكە‌و‬ ‫مەترسیی دەرەكیی بوو لە پەیوەندیی بە‬ ‫خۆپیشاندانەوە‪.‬‬

‫ب���ەاڵم ن��زی��ك��ەی پێنج هەفتەیە‬ ‫خۆپیشاندان‌و ناڕەزایەتییەكانی خەڵكی‬ ‫لە هەرێمی كوردستان بەردەوامن‪ ،‬بە‬ ‫هەموو جۆرەكانی ن��اڕەزای��ەت��ی‪ ،‬هەر‬ ‫لە ب��ەرد هاویشتن‌و وەاڵم��دان��ەوەی بە‬ ‫گوللە‪ ،‬تا دەگاتە پەالماردان‌و مانگرتن‌و‬ ‫گ��ردب��وون��ەوە‌و هەموو جۆرەكانی تری‬ ‫دەربڕینی ناڕەزایەتی‪.‬‬ ‫نزیكەی پێنج هەفتەیە لە بەشێكی‬ ‫بەرچاوی شار‌و شارۆچكەكانی كوردستان‬ ‫خۆپیشاندانە‌و چەندین ری��پ��ۆرت��اژی‬ ‫میدیای ناوخۆیی‌و دەرەك��ی��ی لەسەر‬ ‫ه��ات��ووەت��ە ب���وون‪ ،‬دون��ی��ا ب��ە عێراق‌و‬ ‫ئێران‪ ،‬بە سوریا‌و توركیا‪ ،‬بە ئەمریكا‌و‬ ‫بەریتانیا‪ ،‬دۆست‌و دوژمن‪ ،‬تیرۆریست‌و‬ ‫رەگەزپەرستەكانیشەوە بینیان‌و دەیبینن‪،‬‬ ‫كە خەڵك‌و هاواڵتییانی كوردستان لە‬ ‫رێگەی خۆپیشاندانەوە ناڕەزایەتی خۆیان‬ ‫دەردەبڕن لە دەست دەسەاڵتی سیاسیی‬ ‫كوردستان‪ ،‬كە خۆشبەختانە نیشاندانی‬ ‫ریپۆرتاژ‌و گواستنەوەی ناڕەزایەتییەكان‬ ‫لە رێگەی میدیاوە بە دەرەوە‪ ،‬نیشانەی‬ ‫زیندووێتی كۆمەڵگەی ك��وردی‌و بوونی‬ ‫ئازادییە لە كوردستاندا‪.‬‬

‫ئ��ەوەی كە لە ه��ەم��ووی گرنگتر‌و‬ ‫پڕ بایەخترە‪ ،‬ئەوەیە‪ ،‬لەگەڵ بینین‌و‬ ‫بەئاگابوونی گشت الیەنە دەرەكییەكان‬ ‫لە خۆپیشاندانەكانی كوردستان لە پێنج‬ ‫هەفتەی راب��ردوودا‪ ،‬بەاڵم تائێستا هیچ‬ ‫الیەنێك لە الیەنە دەرەكییەكان دوور‌و‬ ‫نزیك چوارچێوە یاساییەكەی هەرێمی‬ ‫كوردستانیان نەخستووەتە مەترسییەوە‌و‬ ‫پێش ناچێت خۆپیشاندانەكان ببێتە هۆی‬ ‫ئەوەی الیەنە دەرەكییەكان‪ ،‬نە بتوانن‬ ‫پەلكێشی بكەن بۆ ن��او چوارچێوەی‬ ‫هەرێمی كوردستان‌و نە ویستێكی لەو‬ ‫جۆرەشیان هەبێت (مەگەر خۆمان ژێر‬ ‫بەژێر دەستیان بگرین بۆ ناو هەرێم بۆ‬ ‫ئ��ەوەی ترس الی هاواڵتییان دروست‬ ‫بكەین)‪.‬‬ ‫م���ان���ەوەی ه��ەرێ��م��ی ك��وردس��ت��ان‬ ‫وەك خ��ۆی ل��ە دوای خۆپیشاندان‌و‬ ‫دەستوەرنەدانی الیەنە دەرەكییەكان‬ ‫بۆ تێكدانی چوارچێوە یاساییەكەی‬ ‫هەرێمی كوردستان‪ ،‬بە تایبەتی كە‬ ‫خۆپیشاندانەكان نزیك پێنج هەفتەی‬ ‫تێپەڕاند‪ ،‬هەموو ئەو پڕوپاگەندانەی‬ ‫دەسەاڵت بە هەرسێ سەرۆكایەتییەكەوە‬

‫(سەرۆكایەتی ه��ەرێ��م‪ ،‬سەرۆكایەتی‬ ‫حكومەت‪ ،‬سەرۆكایەتی پەرلەمان)‬ ‫بەدرۆخستەوە‪ ،‬كە پێش جۆش‌و خرۆشی‬ ‫خۆپیشاندانەكان بە گوێمانیاندا دەدا‪،‬‬ ‫بەوەی گوایە خۆپیشاندان دەبێتە هۆی‬ ‫تێكدانی ئ��ەزم��وون��ەك�ە‌و لەناوچوونی‬ ‫سەرلەبەری چوارچێوە یاساییەكەی‬ ‫هەرێمی كوردستان‪.‬‬ ‫هاوكات پڕوپاگەندەی مەترسیی‬ ‫دەرەكیی بۆ سەر چوارچێوە یاساییەكەی‬ ‫ه��ەرێ��م��ی ����وردس��ت��ان ئ��ەوەش��ی بۆ‬ ‫ئاشكراكردین‪ ،‬كە بەهانەی مەترسیی‬ ‫دەرەكیی‪ ،‬چ نییە جگە لە بەهانەیەك‪،‬‬ ‫كە دەسەاڵتی سیاسیی ئێستا دەیەوێت‬ ‫وەك پردێك بەسەریدا بپەڕێتەوە‌و درێژە‬ ‫بە خۆی بدات‪ ،‬چونكە ئەگەر مەترسیی‬ ‫دەرەكیی راستەقینە ئامادەگی هەبوایە‬ ‫بۆ تێكدانی چوارچێوە یاساییەكەی‬ ‫هەرێم‪ ،‬ئەوا ماوەی پێنج هەفتەیە یەكەم‬ ‫نیشانەیمان دەدی‪ ،‬بەاڵم خۆشبەختانە‬ ‫دوای پێنج هەفتە لە خۆپیشاندان‌و رژانە‬ ‫سەرجادەی هاواڵتییان‪ ،‬هیچ نیشانەیەكی‬ ‫مەترسیی دەرەكیمان نەبینی‪ ،‬كە بیەوێت‬ ‫سەرلەبەری هەرێم تێكبدات‪.‬‬

‫بارزانی‌و مەسەلەی شەرعییەت‬ ‫بەهرۆز عەلی‬ ‫ب��ەپ��ێ��ی ق��ۆن��اغ��ی م��ێ��ژووی��ی‌و‬ ‫تایبەتمەندێتی ن��اوچ��ە‌و واڵت���ان‪،‬‬ ‫وەرگرتنی شەرعیەتی حوكمڕانیی‪،‬‬ ‫ك��ۆم��ەڵ��ێ��ك ش��ێ��وەی ج���ۆراوج���ۆری‬ ‫وەرگرتووە‪ ،‬ئەو شێوازانەی تا ئەمڕۆش‬ ‫بوونیان هەیە‌و ب��اون‌و لە ئ��ارادان‪،‬‬ ‫بریتین لە شەرعیەتی دیموكراسیی‬ ‫كە لە ئەنجامی هەڵبژاردنێكی پاك‌و‬ ‫ب��ێ��گ��ەردەوە س��ەرچ��اوە دەگ��رێ��ت‪،‬‬ ‫وەك واڵتانی خۆرئاوا‪ ،‬سیمای ئەو‬ ‫واڵتانە بریتییە لە؛ حوكمڕانییەكی‬ ‫لیبراڵ‌و گۆڕینی س��ەرۆك‌و س��ەرۆك‬ ‫وەزی����ران ب��ە چ��ەن��د س��اڵ ج��ارێ��ك‪،‬‬ ‫لەگەڵ بەهاواڵتییبوون‌و بازاڕی ئازاد‌و‬ ‫ئازادیی تاك‌و پێشكەوتنی عەمڕانی‌و‬ ‫تەكنەلۆجی‪.‬‬ ‫شەرعییەتێكی تری حوكمڕانیی؛‬ ‫ش��ەرع��ی��ەت��ی م��ی��رات��گ��ری��ی��ە‪ ،‬ك��ە لە‬ ‫گواستنەوەی حوكمڕانیی بەشێوەی‬ ‫م��ی��رات ل��ە ب���اوان���ەوە ب��ۆ ن��ەوەك��ان‬ ‫س��ەرچ��اوەی گ��رت��ووە‪ ،‬وەك واڵتانی‬ ‫پادشایەتی ل��ە ن��اوچ��ەی ك��ەن��داوی‬ ‫ع���ەره‌ب���ی‪ ،‬س��ی��م��ای س��ەرەك��ی ئ��ەم‬ ‫واڵتانە شێوەی حوكمڕانیی تیایدا‬ ‫پادشایەتییە‪ ،‬سەرۆكی واڵت بە مردنی‬ ‫ئاسایی‪ ،‬یان هەر مەرگێگی تر بێت‪،‬‬ ‫ئەوجا كۆتایی بە ماوەی حوكمڕانیی‬ ‫دێت‪.‬‬ ‫شێوازێكی تر؛ شێوازی كودەتاییە‬ ‫بە كودەتای سپی‌و سوور‪ ،‬وەك واڵتی‬ ‫فەنزویال‌و ی��ەم��ەن‌و میسری پێشوو‬ ‫سوریا‌و س��ودان‌و مۆریتانیاو لیبیا‪،‬‬ ‫سیمای سەرەكی ئەو واڵتانە ئابووریی‬ ‫گشتیی سەر بە دەوڵەت پەیڕەودەكرێ‪،‬‬ ‫كەسی یەكەمی حوكمڕان دەسەاڵتی‬ ‫رەهای هەیە‪.‬‬ ‫ج��ۆرێ��ك��ی ت���ری ش��ەرع��ی��ی��ەت��ی‬ ‫حوكمڕانیی؛ وەرگرتنی شەرعیەت‬ ‫لە شۆڕشەوە‪ ،‬یان وەك ئەوەی پێی‬ ‫دەوترێت (شەرعیەتی ش��ۆڕش)‪ ،‬كە‬ ‫ش��ۆڕش دەك��ەن��ە بنەمای دەس��ەاڵت‬ ‫وەرگ��رت��ن‪ ،‬سیمای ئ��ەو واڵت��ان��ەی‬ ‫پەیڕەوی شەرعییەتی شۆڕش دەكەن‬ ‫ئەوەیە ك��ە؛ گرووپێك‪ ،‬یا كەسێك‬ ‫دەسەاڵتی رەهای هەیە‪.‬‬ ‫ئ��ەوەی لە هەرێمی كوردستاندا‬ ‫بوونی هەیە لەالیەكەوە؛ ناچێتە هیچ‬ ‫یەكێك لەم خانانەوەو لەالیەكیترەوە؛‬

‫هەستدەكرێت كە جۆرێكە لە تێكەڵەی‬ ‫هەموو ئەمانەو هەموو ئەم سیمایانەی‬ ‫تیدا بەدی دەكرێت‪.‬‬ ‫بۆیە‪ ،‬هەستدەكرێت شەرعییەتێكی‬ ‫روون‌و ئاشكراو دیاریكراو نییە بۆ‬ ‫حوكمڕانیی‪ ،‬ئەوەشی كە پەیوەندیی‬ ‫بە بوونی شەرعییەتی سەرۆكی هەرێم‬ ‫بەرێز‪ ،‬مەسعود بارزانی خۆیەوە هەیە‪،‬‬ ‫تەنیا لە فۆرمێكدا بەدیدەكرێت كە‬ ‫لە رێگەی هەڵبژاردنێكی ناتەواوی‬ ‫پ��ڕ ك��ەم��وك��ورت��ی‌و ب��ەب��ێ ب��وون��ی‬ ‫ركابەرێكی سەر بە الیەنێكی كاریگەر‪،‬‬ ‫فەرمانڕەوایی وەرگ��رت��ووە‪ ،‬روونتر‬ ‫بڵێین؛ هەڵبژاردنی سەرۆك لەالیەن‬ ‫خ��ەڵ��ك��ەوە‪ ،‬تەنیا ل��ە چوارچێوەی‬ ‫شكلێكدا ب���ووە‪ ،‬چونكە ل��ە ب��اری‬ ‫پراكتیك‌و واقعیدا ئەو هەڵبژاردنە‬ ‫كارلێكی نەكردووە‪ ،‬مەبەست لێی لە‬ ‫باری عەمەلیدا هەست ناكرێت بارزانی‬ ‫ل��ە رێ��گ��ەی ه��ەڵ��ب��ژاردن��ەوە هاتبێتە‬ ‫س��ەر حوكمڕانی‪ ،‬ب��ەق��ەدەر ئ��ەوەی‬ ‫هەستدەكرێت لە رێگەی ئیتفاقی دوو‬ ‫الیەن‪ ،‬یاخود لە رێگەی میراتگرییەوە‬ ‫هاتبێتە سەر حوكم‪.‬‬ ‫بەسەرۆكبوونی بارزانی لە پارتی‬ ‫دیموكراتی كوردستان‪ ،‬لە رێگەی‬ ‫میراتگرییەوە‪ ،‬راستییەكی حاشا‬ ‫هەڵنەگرە‪ ،‬گ��ەرچ��ی ئ��ەو میراتییە‬ ‫رەزامەندیی سەركردایەتیی‌و بنكەی‬ ‫حیزبەكەشی ت��ی��ای��ە‪ ،‬ب���ەاڵم ئ��ەوە‬ ‫ناكاتە ئ��ەوەی كە ئ��ەم میراتگرییە‬ ‫لە حوكمڕانیی رەسمیی سەرۆكایەتی‬ ‫هەرێمدا رەن��گ��ب��دات��ەوە‪ ،‬ئەگەرچی‬ ‫بارزانی دەسەاڵتی بااڵی جێبەجیكردنی‬ ‫هەیە لە هەرێمی كوردستان‪ ،‬بەاڵم‬ ‫تائێستا ئ��ەو دەس��ەاڵت��ە بە فیعلیی‬ ‫كاریگەریی نەبووە‪ ،‬گەر نا‪ ،‬كەمترین‬ ‫رۆڵ��ی هەیە ل��ە یەكالییكردنەوەی‬ ‫ئەو قەیرانانەی ئێستا رووی��ان��داوە‪،‬‬ ‫چونكە ئ��ەوەن��دەی الیەنی الوەكیی‬ ‫ناڕەسمی رۆڵیان هەیە لە بەڕێوەبردنی‬ ‫قەیرانەكان‪ ،‬ئەوەندە سەرۆكایەتی‬ ‫هەرێم‌و خودی سەرۆك رۆڵی نەبینیوە‪،‬‬ ‫بۆ نموونە‪ :‬لە رووداوەكانی سنووری‬ ‫پاریزگای سلێمانی‌و ناوچەی گەرمیان‌و‬ ‫كۆیە‪ ،‬زیاتر یەكێتیی نیشتمانیی‌و‬ ‫ب��ەرن��ام��ەی ئ��ەو حیزبە تێكەڵ بە‬ ‫رووداوەك����ان ب��ووە‪ ،‬ن��ەك س��ەرۆك‌و‬

‫سەرۆكایەتی هەرێم‪ ،‬ه��ەروەك چۆن‬ ‫پێشتریش لە گۆڕینی یەكەی كارگێڕیی‬ ‫ن��اوچ��ەك��ان‌و ت��ەن��ان��ەت گۆڕانكاریی‬ ‫فەرمانگە خزمەتگوزارییەكانی وەك‪:‬‬ ‫پ����ەروەردەو تەندروستیی‪ ،‬حیزبی‬ ‫ب��ااڵ رۆڵ���ی ه��ەب��ووە‌و دام����ەزراوەی‬ ‫حكومیی رۆڵ��ی نەبینیوە‪ ،‬كەواتە‬ ‫لێرەدا شەرعییەتی سەرۆكی هەرێم‬ ‫دەكەوێتە ژێ��ر پرسیارەوە‪ ،‬چونكە‬ ‫سەرۆكایەتییەك لە ریگەی هەڵبژاردنی‬ ‫میللییەوە س��ەرچ��اوەی گرتبێت‪،‬‬ ‫دەبێت لە بەرامبەردا رۆڵ��ی هەبێت‬ ‫لە چارەسەركردن‌و یەكالییكردنەوەی‬ ‫كێشە میللییەكان‪ ،‬لەالیەكی ترەوە؛‬ ‫گەر بەراوردێك بكەین لەنێوان پۆستی‬ ‫س���ەرۆك ك��ۆم��اری ع��ی��راق‌و پۆستی‬ ‫سەرۆكی هەرێمی كوردستان‪ ،‬بەپێی‬ ‫دەستوور پۆستی سەرۆك كۆمار زیاتر‬ ‫تەشریفاتی‌و رەمزییە‪ ،‬بەاڵم پۆستی‬ ‫سەرۆكی هەرێم‪ ،‬پۆستێكی خاوەن‬ ‫دەسەاڵتە‪ ،‬كەچی زۆرجار هەستدەكرێت‬ ‫سەرۆك كۆمار لە دەرەوەی سنووری‬ ‫دەس���ەاڵت���ی خ����ۆی‪ ،‬رۆڵ����ی خ��ۆی‬ ‫دەنوێنێت‪ ،‬بەتایبەتی لە ناوچەكانی‬ ‫سنووری هەرێمی كوردستان‪ ،‬لێرەدا‬ ‫ئەوە بەدیدەكرێت؛ گەرچی پۆستی‬ ‫سەرۆكی كۆمار رەمزیی‌و تەشریفاتییە‪،‬‬ ‫بەاڵم سەرۆكەكەی وەك كارەكتەرێكی‬ ‫بزێو هەوڵدەدات لە سەرووی سنووری‬ ‫دەس��ەاڵت��ی خ���ۆی‪ ،‬رۆڵ���ی هەبێت‌و‬ ‫كارلێك بكات‪ ،‬بەاڵم پۆستی سەرۆكی‬ ‫هەرێم‪ ،‬گەرچی پۆستێكی فیعلییە‪،‬‬ ‫س��ەرۆك��ەك��ەی وەك كارەكتەرێكی‬ ‫گۆشەگیر كەمتر ك��ارل��ێ��ك لەگەڵ‬ ‫رووداوەكان دەكات‪.‬‬ ‫ل��ەالی��ەك��ی ت�����رەوە؛ زۆر ك��ات‬ ‫روویداوە كە كەس‌و الیەنی تر هەبوون‬ ‫هیچ سیفەتێكی رەسمییان نەبووە‪،‬‬ ‫خۆیان هەڵقورتاندووەتە كاروباری‬ ‫رەسمیی هەرێم‪ ،‬وەك حیزبەكان كە‬ ‫چەندینجار سوپاو هێزە چەكدارەكانی‬ ‫هەرێمیان ئاراستەكردووە‪ ،‬نموونەی‬ ‫دیارتر‪ :‬كۆبوونەوەی سەرۆك كۆماری‬ ‫عیراق بوو لەگەڵ فەرماندەییەكانی‬ ‫هێزی پێشمەرگە‌و هێزەكانی ناوخۆی‬ ‫هەرێم‪ ،‬لەكاتێكدا گەر وەك عێراق‬ ‫ل��ە هێزە چ��ەك��دارەك��ان��ی بڕوانین‪،‬‬ ‫ئ��ەوا س��ەرۆك وەزی���ران فەرماندەی‬

‫گشتیی هیزە چەكدارەكانە‪ ،‬بۆیە‬ ‫ل��ە دەرەوەی س��ن��ووری هەرێمی‬ ‫ك��وردس��ت��ان رووی���ن���ەداوە س��ەرۆك‬ ‫كۆمار كۆبوونەوە بە هێزی چەكدار‬ ‫بكات‪ ،‬بەاڵم لە هەرێمی كوردستان‬ ‫ئەو حاڵەتە زۆر دووبارە بووه‌تەوە‪،‬‬ ‫لە كاتێكدا لە هەرێمی كوردستان‪،‬‬ ‫سەرۆكی هەرێم فەرماندەی گشتیی‬ ‫هیزە چەكدارەكانە‪ ،‬سەرۆكی هەرێم‬ ‫ئەوەندەی ئەركەكەی لە بەڕێوەبردنی‬ ‫كارەكانی حیزبەكەی چڕكردووه‌تەوە‪،‬‬ ‫ئەوەندە نەپه‌رژاوەتە سەر راییكردنی‬ ‫ئەركەكانی لە چوارچێوەی ئەركە‬ ‫رەسمییەكانی هەرێمدا‪ ،‬بە تایبەتی‬ ‫ئ��ەوە دوو خولی سەرۆكایەتییە‪،‬‬ ‫ب���ارزان���ی ل���ەو پ��ۆس��ت��ەدای��ەو هیچ‬ ‫هەنگاوێكی ستراتیژیی ن��ەن��اوە بۆ‬ ‫بنەبڕكردنی دەستتێوەردانی الوەكیی‬ ‫لە كاروباری رەسمیی هەرێمدا‪ ،‬كەواتە‬ ‫ك��وا شەرعییەتی متمانەی میللی‬ ‫ئ��ەو؟ م��ادام بە شەرعییەتی میللی‬ ‫ف��ەرم��ان��ڕەوای��ی وەرگ��رت��ووە‪ ،‬نابێت‬ ‫ب��وار ب��دات بە الی��ەن‌و دەسەاڵتداری‬ ‫ت��ر‪ ،‬ه��ێ��زی میلیشیایان هەبێت‌و‬ ‫دەست بخەنە ناو یەكە رەسمییەكانی‬ ‫هەرێم‪ .‬رەنگە لێرەدا بە هەر هۆیەك‬ ‫بێت‪ ،‬سەرۆكی هەرێم چاوپۆشیی لە‬ ‫زێدەڕۆیی ئەو كەس‌و الیەنانە بكات‬ ‫ك��ە دەس��ت وەردەدەن����ە ك��اروب��اری‬ ‫رەسمیی هەرێم‪ ،‬چونكە ی��ان سەر‬ ‫بە حیزبەكەی خۆیەتی‪ ،‬یان سەر بە‬ ‫حیزبە هاوپەیمانەكەیەتی‌و ئیتفاقیەی‬ ‫ستراتیژییان هەیە‪ ،‬پرسیار لێرەدا‬ ‫ئەوەیە؛ س��ەرۆك شەرعیەتی میللی‬ ‫هەیە‪ ،‬یان شەرعیەتی حیزبایەتی؟‬ ‫گەر شەرعیەتی یاسایی هەیەو‬ ‫بە یاسای هەڵبژاردن هاتووه‌تە سەر‬ ‫حوكم‪ ،‬دەبێت بەپێی یاسا حوكمڕانیی‬ ‫ب��ك��ات‪ ،‬ن���ەك ب��ەپ��ێ��ی ئیتفاقی‌و‬ ‫بەرنامەی حیزبیی‪ ،‬لێرەدا دەشێت‬ ‫بڵێین‪ :‬وەك هەموو ناڕێكییەكانی‬ ‫تر‌و ناسیستماتیكی ژیانی سیاسیی‌و‬ ‫حكومڕانیی‪ ،‬شەرعییەتی حوكمڕانیش‬ ‫لە هەرێمدا ناڕێك‌و ئاڵۆز‌و ونە‪ ،‬گەر‬ ‫واڵتێكیش س���ەرچ���اوەی شەرعیی‬ ‫حکومڕانییەكی روون‌و دیار نەبێت‪،‬‬ ‫ئەوا بەڕێوەبردن‌و حوكمكردنەكەشی‬ ‫ناڕۆشن‌و پڕ كێشەو قەیران دەبێت‪.‬‬

‫جێبەجێكردنی‬ ‫(‪ )١٧‬خاڵەكەی پەرلەمان‪،‬‬ ‫لە هەڵەبجەوە دەستیپێكرد‬ ‫رۆژی ‪ ٢٠١١/٣/٢٢‬لە شاری هەڵەبجە‪ ،‬یەكێك‬ ‫لە پەرەگرافەكانی بڕیارە (‪ )١٧‬خاڵییەكەی‬ ‫پەرلەمانی كوردستان جێبەجێكرا‪ ،‬ئەویش لە‬ ‫رێگەی هێرشێكی چەكداریی بەرنامە بۆداڕێژراوەوە‬ ‫بۆ سەر خۆپیشاندەرانی سڤیل‌و ئاشتیخواز‪.‬‬ ‫لە یەكێك لە بڕیارەكاندا دەڵێت‪« :‬راگرتن‌و‬ ‫مەحكومكردنی بەكارهێنانی هێزو قەدەغەكردنی‬ ‫ك��اری توندوتیژیی»‪ ،‬لە كاتێكدا كە كۆمەاڵنی‬ ‫خەڵكی كوردستان‌و خەڵكی هەڵەبجە لە چاوەڕوانیی‬ ‫بە جینۆسایدناساندنی تاوانەكانی سەدام بوون‪ ،‬لەو‬ ‫شارەدا ئەحكامی عورفی راگەیەندرا‪ ،‬لە كاتێكدا‬ ‫كە خەڵكی هەڵەبجە چاوەڕوانی دەستگیركردن‌و‬ ‫دادگایكردنی فڕۆكەوانە تاوانبارە ئازادكراوەكەدا‬ ‫ب���وون‪ ،‬ه��ێ��رش ك��رای��ە س��ەر خ��ۆپ��ی��ش��ان��دەران‌و‬ ‫كەسوكاری بریندارانی هەڵەبجە‪ ،‬ئەو بریندارانەی‬ ‫كە چاوەڕوانی قەرەبووكردنەوەو چارەسەركردن‬ ‫بوون‪.‬‬ ‫كار بەم جۆرە بڕوات حكومەتی هەرێم گشت‬ ‫ماف‌و داخوازییەكانی خۆپیشاندەران پێشێلدەكات‪،‬‬ ‫پاراستن‌و رێگەدان بەو كەسانەی كە تەقەیان‬ ‫لە خۆپیشاندەران كرد‪ ،‬ئەو كەسانەی كە بە‬ ‫هەوەسی خۆیان دەسووڕێنەوەو تەراتێن دەكەن‪،‬‬ ‫رێگرتن لە گشت جموجۆڵەكانی خۆپیشاندەران‪،‬‬ ‫ك��ەل��ەب��چ��ەك��ردن��ی ئ���ازادی���ی‌و دیموكراتییە لە‬ ‫كوردستاندا‪ ،‬بە تایبەت لە هەولێردا‪ ،‬ئەم كردەوانە‬ ‫پێچەوانەی گشت پرەنسیپەكانی مافی مرۆڤە‪،‬‬ ‫ئەم رەفتارانە باشترین بەڵگەی پشتگیرییە بۆ‬ ‫ئەو چەكدارانەی كە لە الیەن ه��ەردوو حیزبەوە‬ ‫هاندەدرێن بۆ هێرشكردنە سەر خۆپیشاندەرانی‬ ‫شارو شارۆچكەكان‪.‬‬ ‫ئ��اف��ەری��ن س��ەرۆك��ای��ەت��ی ه��ەرێ��م‪ ،‬ئافەرین‬ ‫سەرۆكایەتی پەرلەمان‪ ،‬ئافەرین سەرۆكایەتی‬ ‫حكومەتی هەرێم‪ ،‬كاتێك كە خەڵك دەڵێت؛ كردار‬ ‫شەرتە‪ ،‬كاتێك كە خۆپیشاندەران دەڵێن؛ باوه‌ڕمان‬ ‫بە هیچ به‌ڵێنێكی ئێوە نییە‪ ،‬سەرچاوەی ئەم‬ ‫قسانە هەڵقواڵوی ئەزموونێكی درێژی (‪ )٢٠‬ساڵ‬ ‫لە حوكمڕانیی ئێوەیە‪.‬‬ ‫ئەو گەردەلوولی غەزەبەی كە لە خۆرئاوای‬ ‫جیهانی عەرەبییەوە بەڕێكەوتووە‪ ،‬شەپۆلەكانی‬ ‫دەری���ای س��ووری ب��ەزان��د ب��ەرەو واڵت��ی یەمەن‪،‬‬ ‫لەوێشەوە ب��ەرەو واڵت��ی ش��ام بەڕێكەوت‪ ،‬ئەم‬ ‫گەردەلوولە لەم رۆژانەدا سنوور لەگەڵ كوردستاندا‬ ‫دروستدەكات‪ ،‬ئەو پێشكەوتنە تازەیه‌ لە رەوتی‬ ‫شۆڕشەكانی جیهانی عەرەبییدا گەورەترین مژدە بە‬ ‫خۆپیشاندەرانی كوردستان دەبەخشێت‪.‬‬ ‫تابلۆ بێوێنەكەی خۆپیشاندەرانی سەرای‬ ‫ئ��ازادی��ی ل��ە ش��اری سلێمانی‪ ،‬جیا ل��ە گشت‬ ‫شۆڕشەكانی رابردووی كوردستان‪ ،‬ئەو مۆزایكەی‬ ‫كە بە دەیان شێوە خۆی دەنوێنێت‪ ،‬لەخۆگرتووی‬ ‫هەموو رەنگەكانە‌و كۆكەرەوەی گشت بۆچوونەكانە‪،‬‬ ‫ئەم شۆڕشە جێگەی متمانەی گشت الیەنەكانە‬ ‫لەبەر ئەم تایەبەتمەندییانە‪:‬‬ ‫* دژایەتیكردنی هەموو توندوتیژییەك‪.‬‬ ‫* پاراستنی ئارامیی‌و س��ەروەت‌و سامانی‬ ‫گشتیی و تایبەت‪.‬‬ ‫* نەبوونی سەركردەی دیاریكراو‪.‬‬ ‫* نەبوونی رابەرو فەرماندە‌و سەرۆك‌و‪...‬هتد‪.‬‬ ‫* نەبوونی ئایدیۆلۆژیای تایبەت‪.‬‬ ‫* بەشداریكردنی هەموو رۆشنبیران‪ ،‬بە هەموو‬ ‫جیاوازییەكانیانه‌وه‌ له‌ بیروبۆچوون‌و فیكریانەوە‪.‬‬ ‫* نەبوونی بەرنامەو وتارو دروشمی سیاسیی‪.‬‬ ‫* لەخۆگری هەموو ئەو داخوازییانەیە‪ ،‬كە‬ ‫پەیوەندیی راستەوخۆی ب��ە ژیانی تاكەكانی‬ ‫خەڵكەوەیە‪.‬‬ ‫ئ��ەم��ڕۆ ل��ێ��رەو ل���ەوێ ل��ە ه��ەن��دێ��ك ش��ارو‬ ‫شارۆچكەكانی ناوچەی هەولێرو دهۆك‪ ،‬بێدەنگیی‬ ‫باڵی بەسەر خۆپێشاندەراندا كێشاوە‪ ،‬بەهۆی‬ ‫كەلەبچەكردنی سەراكانی ئازادییەوە‪ ،‬خەڵكی ئەو‬ ‫ناوچانە لە ناخ‌و دڵ��ەوە ویژدانیان لەگەڵ ئەو‬ ‫راپەڕینەدایە‪.‬‬ ‫شۆڕشێك بەو هەموو خەسڵەتانەوە‪ ،‬چۆن‬ ‫سەركەوتن وەدەس��ت ناهێنێت!‪ ،‬چۆن هەموو‬ ‫كۆمەاڵنی خەڵك لێی كۆنابنەوە‪ ،‬چۆن پشتگیریی‬ ‫سەرتاسەریی كوردستان مسۆگەر ناكات؟!‬


‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫‪nawxo.rozhnama@yahoo.com‬‬

‫راپرسییەك‪ :‬بەرپرسانی هەرێم لەبەر «سەروەت» دەست لەكار ناكێشنەوە‬ ‫رۆژنامە‪ :‬بەپێی راپرسییەك‪،‬‬ ‫‪%88.9‬ی بەشداربووان پێیانوایە‪،‬‬ ‫بەرپرسان لە هەرێمی كوردستان‪،‬‬ ‫لەبەر س���ەروەت‌و سامان دەست‬ ‫لەكار ناكێشنەوە‪.‬‬

‫بەسۆز فوئاد كەمال‬

‫ژنان‌و‬ ‫بڕیارەكانی حكومەت‬

‫ژنان بەب ‌ێ وەاڵمی كرداریی‪ ،‬سەرای ئازادیی چۆڵ ناكەن‬ ‫راپۆرتی‪ :‬الڤە بەشارەت‬

‫‪.........................................................‬‬

‫فۆتۆ‪ :‬زمناکۆ ئیسماعیل‬

‫م������اوەی (‪ )40‬رۆژە‬ ‫خۆپیشاندەران‪ ،‬داوای ماف‌و‬ ‫خواستەكانی خۆیان دەكەن‪،‬‬ ‫بەاڵم دەسەاڵت بەكردار وەاڵمی‬ ‫نەداونەته‌وە‌و ژنانیش دەسەاڵت‬ ‫لەوە ئاگادار دەكەنەوە كە تا‬ ‫جێبەجێ‬ ‫داخوازییەكانیان‬ ‫نەكرێن‪ ،‬سه‌رای ئازادیی چۆڵ‬ ‫ناكەن‪.‬‬ ‫م��ری��ەم ك��ەری��م‪ ،‬یەكێك‬ ‫ل��ەو خ��ۆپ��ی��ش��ان��دەران��ەی كە‬ ‫ب���ەدەم گ��ری��ان��ەوە باسی لە‬ ‫ب��ری��ن��دارب��وون��ی منداڵەكەی‬ ‫كردو رایگەیاند‪ :‬لەسەرەتای‬ ‫خۆپیشاندانەكەوە لێرە بووم‌و‬ ‫رۆژی ت��ەق��ی��ن��ەوەك��ەش كە‬ ‫لەالیەن دەسەاڵتەوە بۆمبێكی‬ ‫دەنگییان دان��اب��وو بۆ باڵوە‬ ‫پێكردنمان‪ ،‬منداڵەكەم لەگەڵدا‬ ‫ب���وو‪ ،‬ب��ەه��ۆی ت��ەق��ی��ن��ەوەی‬ ‫بۆمبەكە كە دەنگێكی زۆری‬ ‫ه��ەب��وو‪ ،‬منداڵەكەم بریندار‬ ‫ب��وو‪ ،‬خۆشم بەهۆی بەرزیی‬ ‫دەن��گ��ەك��ەی��ەوە ب��ۆ م���اوەی‬ ‫هەفتەیەك هەستی بیستنم‬ ‫كەمبووبووەوە‪ ،‬بەاڵم لەگەڵ‬ ‫هەموو ئەمانەشدا‪ ،‬دەسەاڵت‬ ‫لەوە ئاگادار دەكەینەوە كە‬ ‫ئێمە س��ەرای ئ��ازادی��ی چۆڵ‬ ‫ناكەین‌و دەمێنینەوە تا هەموو‬ ‫جێبەجێ‬ ‫داخوازییەكانمان‬ ‫دەبن‪.‬‬ ‫ژن����ان‪ ،‬داوای ئ��ەوە‬ ‫دەك��ەن كە رێكخراوێكی‬ ‫بێالیەنیان بۆ دابمەزرێنن‬ ‫كە لەژێر دەسەاڵتی‬ ‫ح��ی��زب��دا ن��ەب��ێ �ت‌و‬ ‫دوورب���ێ���ت ل��ەه��ەر‬ ‫د ە ستێو ەر د ا نێكی‬ ‫سیاسیی‪ ،‬چونكە‬ ‫ئەگەر بە گوێی‬ ‫رێكخراوەكانی‬ ‫ژن�������ان�������ی‬ ‫ح��ی��زب��ی��ان‬ ‫ب��ك��ردای��ە‪،‬‬ ‫ن���ەدەب���وو‬

‫خۆپیشاندان بكەن‪.‬‬ ‫نەجات محەمەد‪ ،‬تەمەن‬ ‫(‪ )33‬س��اڵ‪ ،‬یەكێكی ترە‬ ‫لە خۆپیشاندەرانی س��ەرای‬ ‫ئ��ازادی �ی‌و بۆ رۆژن��ام��ە وتی‪:‬‬ ‫«وەك��و ئافرەتان‪ ،‬كۆمەڵێك‬ ‫داواكاریی خۆمان هەیە‪ ،‬جگە‬ ‫لەو كۆمەڵە داواكارییەی كە‬ ‫بەرزمان ك��ردووەت��ەوە‪ ،‬وەك‬ ‫دەرخستنی سەروەت‌و سامانی‬ ‫میللەت‌و چاكسازیی‌و بوونی‬ ‫ئازادیی لەهەموو بوارەكاندا‪،‬‬ ‫ئێمە داوای دام��ەزران��دن��ی‬ ‫رێ���ك���خ���راوێ���ك���ی ب��ێ�لای��ەن‬ ‫دەكەین كە جوانیی ئافرەت‬ ‫پیشان ب��دات‌و تێیدا ئافرەت‬ ‫بوونەوەرێكی نامۆ نەبێت»‪.‬‬ ‫ل������ەدوای (‪)2/17‬‬ ‫وەك‬ ‫ەوەوه‌‪،‬‬ ‫كاردانەوەیەك لەبەرامبەر‬ ‫ئ�����ەو گ���ەن���دەڵ���ی���ی‌و‬ ‫ن���ادادپ���ەروەری���ی���ەی‬ ‫ك���ە ل���ە ه��ەرێ��م��ی‬ ‫كوردستاندا بوونی‬ ‫هەیە‪ ،‬زنجیرەیەك‬ ‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان‬ ‫ل�������ەش�������ار‌و‬

‫ش��ارۆچ��ك��ەك��ان��ی ه��ەرێ��م��ی‬ ‫كوردستان‌و واڵتانی ئەوروپا‬ ‫دەستیپێكرد‌و ژنانیش رۆڵی‬ ‫كاریگەری تێدا دەبینن‪.‬‬ ‫ش�����ای�����ان ج�����ەب�����ار‪،‬‬ ‫رۆژن��ام��ەن��ووس‪ ،‬یەكێكە لەو‬ ‫خانمە خۆپیشاندەرانەی كە‬ ‫داوای یەكسانیی‌و وەكیەكی‬ ‫ن��ێ��وان ژن‌و پ��ی��او دەك���ەن‌و‬ ‫دەی��ان��ەوێ��ت وەك پ��ی��اوان‬

‫رێگەیان پێبدرێت بەشداریی‬ ‫بەڕێوەبردنی واڵت بكەن‪.‬‬ ‫ئەو خانمە رۆژنامەنووسە‪،‬‬ ‫بۆ رۆژنامە وتی‪« :‬نامانەوێت‬ ‫ئێمە جیابكرێینەوە لە رەگەزی‬ ‫بەرامبەر‪ ،‬ئ��ەوان بتوانن لە‬ ‫ه��ەم��وو ب��وارەك��ان��ی ژی��ان��دا‬ ‫سەرەكییان‬ ‫بەشدارییەكی‬ ‫هەبێت‌و رۆڵ ببینن‪ ،‬ئێمەش‬ ‫دەمانەوێت وەكو ئەوان بین‌و‬ ‫یەكسان بین لە بڕیارداندا‪،‬‬ ‫چونكە دڵنیام كە ئ��ەوەی‬ ‫بەوان دەكرێت بە ئێمەش‬ ‫دەكرێت»‪.‬‬ ‫ل��ەك��ات��ێ��ك��دا كە‬ ‫ژن��ان��ی خۆپیشاندەر‬ ‫داوای یەكسانیی لە‬ ‫ح��ك��وم��ەت��ی ه��ەرێ��م��ی‬ ‫ك��وردس��ت��ان دەك���ەن‪،‬‬ ‫لەهەمانكاتدا خۆیان‬ ‫ل���ەس���ەرای ئ���ازادی���ی‬ ‫ئ����ەو ی��ەك��س��ان��ی��ی��ە‬ ‫ج��ێ��ب��ەج��ێ��دەك��ەن‌و‬ ‫رۆڵیان هەیە لە‬ ‫ب��ەڕێ��وەب��ردن��ی‬

‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��دان��ەك��ان��دا‌و ل��ەم‬ ‫رووشەوە وتەبێژی ئەنجومەنی‬ ‫ك��ات��ی�ی‌و چ��ەن��د ئەندامێكی‬ ‫ئەنجومەنەكە ل��ە خانمان‬ ‫پێكدێت‪.‬‬ ‫ئەستێرە عەبدولجەبار‪،‬‬ ‫ئ���ەن���دام���ی ئ��ەن��ج��وم��ەن��ی‬ ‫ك��ات��ی��ی س����ەرای ئ���ازادی���ی‌و‬ ‫سەرپەرشتیاری لیژنەی ژنانی‬ ‫ئەنجومەنەكە‪ ،‬بە رۆژنامەی‬ ‫راگەیاند‪« :‬ژن��ان‪ ،‬لە یەكەم‬ ‫رۆژەوە رۆڵێكی سەرەكییان‬ ‫بینیوەو رۆژ بە رۆژ ژمارەیان‬ ‫لە زیادبووندایە‌و لە ئێستادا‬ ‫مەیدانی ئازادیی لەوە دەرچووە‬ ‫كە بە تەنیا شوێنی ناڕەزایەتی‬ ‫بێت‪ ،‬بەڵكو بووەتە مەیدانی‬ ‫هۆشیاریی ئێمە»‪.‬‬ ‫ئەو خانمە‪ ،‬وتیشی‪« :‬لە‬ ‫(‪)8‬ی مارسدا رامانگەیاند‬ ‫ك��ار ل��ەس��ەر ئ���ەوە دەك��ەی��ن‬ ‫ك��ە داخ��وازی��ی��ەك��ان��ی ژن��ان‬ ‫گ��ەاڵڵ��ە بكەین‌و بیكەین بە‬ ‫هاوپێچێك ب��ۆ داواك��اری��ی��ە‬ ‫گشتییەكان‪ ،‬نزیكەی (‪)13‬‬ ‫خاڵمان گەاڵڵە كردووە‌‪ ،‬خۆی‬ ‫لەو دروشمانەدا دەبینێتەوە‬ ‫كە ژنان لە مینبەری سەرای‬ ‫ئ��ازادی��دا رایانگەیاند‪ ،‬نا بۆ‬ ‫كۆمەڵكوژیی ژن���ان‪ ،‬ن��ا بۆ‬ ‫بازرگانیكردن بە ژنانەوە‪ ،‬نا‬ ‫بۆ توندوتیژیی دژی ژنان‌و لە‬ ‫رووی هەمواركردنەوەی باری‬ ‫كەسێتیی‌و یاساكانەوە‪ ،‬كە‬ ‫پێشكەش بە پەرلەمان بكرێت‌و‬ ‫داخ��وازی��ی چ��ڕوپ��ڕی تێدایە‬ ‫لە رووی س��زادان��ی بكوژانی‬ ‫ژنانەوە‌و وەرگرتنی پۆست بۆ‬ ‫ژنان بەپێی تواناو كارایی»‪.‬‬ ‫ژن��������ان‪ ،‬ئ���ەگ���ەرچ���ی‬ ‫ئ��ەرك��ی ب��ەڕێ��وەب��ردن��ی م��اڵ‌و‬ ‫دەوامەكانیشیان لەسەرشانە‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم ئامادە نین دەس��ت لە‬ ‫خۆپیشاندانەكان هەڵبگرن‬ ‫ت���ا داواك���اری���ی���ەك���ان���ی���ان‬ ‫جێبەجێدەكرێن‪.‬‬ ‫ڤیان محەمەد‪ ،‬یەكێكە‬ ‫ل��ەو فەرمانبەرانەی هەموو‬ ‫رۆژێ���ك ل��ە دوای دەوام���ەوە‬ ‫س��ەردان��ی س���ەرای ئ��ازادی��ی‬ ‫دەك�����ات‌و پاڵپشتی خ��ۆی‬ ‫بۆ خۆپیشاندەران دووپ��ات‬ ‫دەك�����ات�����ەوە‪« ،‬ه���ەم���وو‬ ‫پ��ش��ت��گ��ی��ری��ی خ�����ۆم ب��ۆ‬ ‫خ��ۆپ��ی��ش��ان��د��ران دووپ���ات‬ ‫دەكەمەوه‌و‌ داوایان لێدەكەم‬ ‫كە تا وەاڵمێكی تەواومان‬ ‫نەدرێتێ‌‪ ،‬ئەم مەیدانە چۆڵ‬ ‫نەكەن»‪.‬‬

‫‪AM‬‬

‫سەندیكای بزیشكانی ددانی‬ ‫كوردستان بە هاوبەشی لەگەڵ‬ ‫سەندیكای بزیشكانی ددانی‬ ‫عێراق و بە هاوكاری كۆمەڵەی‬ ‫پزیشكی واڵت��ان��ی ئیمارتی‬ ‫عرەبی و رێكخەری كۆنگرەی‬ ‫زانستی جیهانی (‪، )CAPP‬‬ ‫كۆنگرەی زانستی و نمایشگای‬ ‫نێودەوڵەتی ئامێر و پێداویستی‬

‫پزیشكی ددان سازدەكات بە‬ ‫بەشداربوونی دەیان پرۆفیسۆر‬ ‫و پزیشكی ددان لە واڵتانی‬ ‫ئ��ەوروپ��ا و واڵت��ان��ی عەرەبی‬ ‫و واڵتانی دراوس��ێ لە شاری‬ ‫هەولێر بۆ ماوەی (‪ )2‬دوو رۆژ‬ ‫لە بەرواری (‪)2011/4/16-15‬‬ ‫لە هۆڵی مامۆستا سعد‪.‬‬ ‫كە چەندین توێژینەوەی‬

‫‪KL‬‬

‫ه سەندیكای پزیشكانی ددانی كوردستانه‌وه‌‬ ‫ئاگادارییه‌ک ل ‌‬

‫ت������ازەی پ��زی��ش��ك��ی ددان زیاتر لە (‪ )1000‬هەزار پزیشكی‬ ‫پێشكەش دەكرێت‪ ،‬سەرەڕای ددان بەشداری بكات‪.‬‬ ‫س��ازدان��ی (‪ )4‬چ���وار ۆرك‬ ‫لەگەڵ رێزدا‬ ‫شۆپ لە بوارەكانی (چانددنی‬ ‫ددان و ج��وان��ك��اری ددان و‬ ‫بڕینی دەم��اری ددان) لەگەڵ‬ ‫د‪.‬شاخەوان قادر خۆشناو‬ ‫نمایشكردنی تازەترین ئامێر و‬ ‫نەقیبی سەندیكای‬ ‫دەرمان و پێداویستی پزیشكی‬ ‫پزیشكانی ددان‬ ‫ددان‪ ،‬كە پێش بینی دەكرێت‬

‫‪RE‬‬

‫لە واڵتە رۆژهەاڵتییەكان ژنان‬ ‫لە بڕیارداندا پێگەیەكی ئەوتۆیان‬ ‫نییە‌و هەمیشە ب��ڕی��اری رەگ��ەزی‬ ‫بەرامبەر زاڵ بووە بەسەر بڕیاری‬ ‫ژن��ان��دا‪ ،‬ئەمەش دەگ��ەڕێ��ت��ەوە بۆ‬ ‫ه��ۆك��اری كومەاڵیەتی‌و ئایینیی‪،‬‬ ‫هەرچەندە ب��ەراورد لەگەڵ سااڵنی‬ ‫راب��ردوو ئ��ەم پرسە گۆڕانكاریی‬ ‫زۆری ب��ەس��ەردا ه��ات��ووە‪ ،‬ب��ەاڵم‬ ‫هێشتا ژن��ان نەگەیشتوونەتە ئەو‬ ‫رادەیەی كە بڕیاری خۆیان لەسەر‬ ‫پرسە چارەنووسسازەكانی ژیانی‬ ‫خۆیان بدەن‪ ،‬رەنگە هەندێ‌ كەس‬ ‫پێیانوابێت؛ ژن��ان لە ماڵەكانیان‬ ‫خاوەن بڕیارن‌و هەر بڕیارێك بدەن‬ ‫پیاوان ملكەچی دەب��ن‪ ،‬ب��ەاڵم لە‬ ‫راستیدا ئەو جۆرە بڕیارانەی كە‬ ‫پەیوەندیی بە جوانكاریی ناو ماڵ‌و‬ ‫رازاندنەوەیان هەیە‪ ،‬پیاوان هیچ‬ ‫بڕیارێكیتریان پێ‌ نەبێت‪ ،‬ئینجا‬ ‫جێگەی خۆی دەگرێت‪ ،‬ئەوەش‬ ‫دەگ��ەڕێ��ت��ەوە ب��ۆ ئ����ەوەی ژن��ان‬ ‫زۆربەی كاتەكانیان لە چوار دیواری‬ ‫ماڵەكانیان بەسەر دەب��ەن‪ ،‬تەنیا‬ ‫مافی ئەوەیان هەیە كە بڕیار لە‬ ‫رازاندنەوەو چۆنیەتی بەڕێوەبردنی‬ ‫ماڵەكانیان ب��دەن‪ ،‬بڕیاری كڕینی‬ ‫كااڵكانی ن��او ماڵیش‪ ،‬ئەگەر لە‬ ‫الیەن پیاوەكانیان پەسەند نەبێت‪،‬‬ ‫بە دڵنییاییەوە ریگریی لێ‌ دەكەن‌و‬ ‫زۆر جاریش بەبێ‌ ئەوەی دیالۆگ‌و‬ ‫لە یەكگەیشتن هەبێت لە نێوانیان‪،‬‬ ‫پیاو بڕیاری خۆی دەدات‪.‬‬ ‫لە بوارەكانی ت��ری ژیانیشدا‬ ‫ژن��ان هەمان پێگەیان هەیە‪ ،‬بە‬ ‫تایبەتی لە بڕیاری سیاسیی‪ ،‬چونكە‬ ‫بەشداریپێنەكردنی ژن��ان‌و زەمینە‬ ‫خۆشنەكردن بۆ ئەوەی كە بتوانن‬ ‫رۆڵ‌و كاریگەریی خۆیان هەبێت‪،‬‬ ‫ئێستا دەتوانم بڵێم؛ گەورەترین‬ ‫كێشە ك��ە ژن��ان��ی ب��ێ��زارك��ردووە‪،‬‬ ‫دەرچ���وون���ی ئ���ەو ه��ەم��وو ك �چ‌و‬ ‫ژنانەیە كە خوێندنیان لە زانكۆ‌و‬ ‫پەیمانگە‌و ئامادەییەكان ت��ەواو‬ ‫كردووە‪ ،‬لە چوارچێوە داخراوەكانی‬ ‫ماڵەكانیانن‪ ،‬چارەنووسیان داوەتە‬ ‫دەست قەدەر‪ ،‬چونكە زەمینەیەكی‬ ‫لەبار نەهاتووه‌تە ئاراوە كە ژنان لە‬ ‫كەرتی تایبەت كار بكەن‪ ،‬ئەوەی‬ ‫ك��ە ه��ەی��ە چ��ەن��د كۆمپانیایەكی‬ ‫بچووكە ئەویش لەبەر خزمخزمێنەو‬ ‫هەموو كەسێك هەلی كاریان بۆ‬ ‫ناڕەخسێ‌‪ ،‬پێویستە رێكخراوەكانی‬ ‫ژن��ان ئ��ەو دەزگ���ا‌و سەنتەرانەی‬ ‫ل��ە ب���واری خ��زم��ەت ب��ە ژن��ان كار‬ ‫دەكەن‪ ،‬هەوڵ بدەن كە حكومەت‬ ‫زیاتر زەمینە بۆ دامەزراندنی ژنان‬ ‫بڕەخسێنێ‌‌و رێژەی زیاتر بۆ ژنان‬ ‫ت��ەرخ��ان بكرێت‌ بۆ دام��ەزران��دن‪،‬‬ ‫چونكە پیاوان كەمتر بێكار دەبن‌و‬ ‫دەتوانن لە هەموو شوێنەكاندا كار‬ ‫بكەن‪ ،‬بەوپێیەی كە پیاوان زیاتر‬ ‫لە دەرەوەن‪ ،‬بۆیە هەلی كاركردنیان‬ ‫زیاتر بۆ دەڕەخسێ‌‪ ،‬ئێمەی ژنان‬ ‫چ��اوەڕێ��ی ب��ڕی��اری حكومەتین‪،‬‬ ‫كە لە چ��وارچ��ێ��وەی ماڵەكانمان‬ ‫دەرمانبێنن‌و ب��ەش��داری��ی پرۆسە‬ ‫كارگێڕییەكانی واڵت‌و لە بڕیارداندا‬ ‫پێگەمان دیار بێت‪.‬‬

‫لە راپرسییەكەدا كە بەشێوەی‬ ‫ئ��ەل��ی��ك��ت��رۆن �ی‌و ل���ە م��اڵ��پ��ەڕی‬ ‫رۆژن��ام��ەدا ك��راوە‪ ،‬ئەم پرسیارە‬ ‫خراوەتە روو‪« :‬بۆچی بەرپرسانی‬ ‫هەرێمی كوردستان دەست لەكار‬

‫ێ هەڵبژاردن‬ ‫ناكێشنەوە؟» س ‌‬ ‫خ����راوەت����ەڕوو (خ��زم��ەت��ك��ردن‪،‬‬ ‫دەسەاڵت‪ ،‬سەروەت)‪.‬‬ ‫راپرسییەكە (‪ )1250‬كەس‬ ‫وەاڵم���ی���ان داوەت������ەوە‪)105( ،‬‬

‫كەس (‪ )%8.4‬دەنگیان داوە بۆ‬ ‫خزمەتكردن‌و (‪ )34‬كەس (‪)%2.7‬‬ ‫دەنگیانداوە بۆ دەسەاڵت‌و (‪)1108‬‬ ‫كەس (‪ )%88.9‬بروایان وابووە‬ ‫لەبەر سەروەت‌و سامانە‪.‬‬


‫‪nawxo.rozhnama@yahoo.com‬‬

‫‪www.rozhnama.net‬‬

‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫فەیسەڵ محەمەد‬

‫جەنابی سەرۆك‪ ،‬نەورۆزت باش‬

‫حوشترەكانی موبارەك‌و‪...‬‬ ‫چەقۆكێشەكانی‬ ‫دەسەاڵتی كوردیی‬

‫مەحمود عەبدوسەمەد‬ ‫لەكاتێكدا سەرۆكی هەرێم لە ئەوروپا‬ ‫بە مەدالیای زێڕینی (ئەتڵەنتی) سنگی‬ ‫دەڕازێنرایەوە‪ ،‬لە سلێمانی لە (‪)2/17‬دا‬ ‫لەبەر بارەگای حیزبەكەیدا بەڵتەچییەكان‬ ‫بە گوللەی (‪‌)B.K.C‬و پارچە بلۆك‬ ‫لەسەر چەند مەترێك شووشە سنگی‬ ‫منداڵ‌و الوان��ی شارەكەیان لەت‌و كوت‬ ‫دەك���رد‪ ،‬زێ��رەڤ��ان��ی كێشیان دەك��ردە‬ ‫سەرمان‪ ،‬وتمان‪ :‬س��ەرۆك گەشتەكەی‬ ‫دەبڕێت‌و دێتەوە‪ ،‬بەاڵم نەیبڕی‪ ،‬كە هاتەوە‬ ‫وتمان دێتە سلێمانی پرسەی شەهیدان‬ ‫دەك��ات‪ ،‬سەر لە بریندارەكان دەدات‪،‬‬ ‫وتاری دڵنەوایی‌و پۆزش پێشكەش بە‬ ‫شارەكە دەكات‪ ،‬ئەویشی نەكرد‪ ،‬بەاڵم‬ ‫لە كۆنگرە رۆژنامەوانییەكەیدا وتی‪:‬‬ ‫(داواكارییەكان بەسەر سەرو بەسەر چاو)‪،‬‬ ‫قسە لەمە خۆشتر نییە سەرۆك بڵێت‪:‬‬ ‫بەسەر سەرو چاو‪ ،‬بەاڵم تائێستاش ئەو‬ ‫داواكارییانە هەر بەسەر سەرو چاوەوەن‪،‬‬ ‫خۆپیشاندەرانیش چاوەڕوانن داواكانیان‬ ‫لەسەر سەرو چاو دابگیرێت‪ ،‬جێبەجێ‌‬ ‫بكرێت‪ ،‬با چیتر سەری سەرۆك ماندوو‬ ‫نەكەن‪ ،‬چاوەڕوان بووین پەیامی نەورۆزی‬

‫س��ەرۆك بەجێهێنانی داواكارییەكان‪-‬‬ ‫هەنووكەیی‌و دوور وەخت ‪ -‬لەخۆ بگرێت‬ ‫لەژێر چەتری زەم��ەن��ی دی��اری��ك��راودا‪،‬‬ ‫بەڵێنی سواو و الستیكیی تێدا نەبێت‬ ‫لەوانەی س��ەرۆك وەزیرەكەی‪ ،‬بەڕێزی‬ ‫وتی‪( :‬خۆپیشاندان مافی رەوای خەڵكە‪،‬‬ ‫ئەگەر شارستانییانەو هێمن بێت)‪.‬‬ ‫جەنابی س��ەرۆك لە (‪)2/17‬ه‌وە‬ ‫تائێستا خەڵكی قارەمانی ئەم هەرێمە‬ ‫لە مەیدانی ئازادیی سەرای سلێمانی‌و‬ ‫شارەكانی دیكە لەخۆپیشانداندایە‪،‬‬ ‫ێ ك���وژراو بریندار‬ ‫ئ��ەو ه��ەم��ووەی��ان ل ‌‬ ‫ك��را‪ ،‬دەستدرێژیی‌و دەمدرێژیی كرایە‬ ‫سەریان‌و هەر دانیان بەخۆدا گرتووە!‬ ‫ێ لەوانە هێمنترو شارستانیترە لە‬ ‫ك‌‬ ‫دنیای خۆپیشانداندا؟ بۆ نەهاتی بە‬ ‫دەمیانەوە؟ جەنابی سەرۆك‪ ،‬ئەگەر بە‬ ‫جدیی خۆپیشاندان بە رەوا دەزانیت‪،‬‬ ‫بۆچی لە خەڵكی هەولێرو دهۆك قەدەغە‬ ‫ك��راوە؟‪ ،‬بشێت لەو دەڤ��ەران��ەدا بایی‬ ‫خۆپیشاندانێك ناعەدالەتیی‌و ناڕەوایی‬ ‫نەبێت؟ لە واقیعدا هەیەو زۆرتریشە‪،‬‬ ‫بەاڵم ناوچەكە كراوە بە مەنجەڵی هەڵم‌و‬

‫سەرقاپی داخراوەو لە ناوەو‌ه دەكوڵێت‌و‬ ‫هەناسەی دەرناچێت‪ ،‬دەبێت خەڵكی‬ ‫بەڕێزی هەولێرو دهۆكی خۆشەویست‬ ‫شارستانی‌و هێمن نەبن‪ ،‬بۆیە رێی‬ ‫خۆپیشاندانیان نادرێتێ‌؟ معازەاڵ كەس‬ ‫لەوانە هێمنترو پیاوچاكتر بێت‪ ،‬بۆچی‬ ‫لێیان دەترسن؟ دەنگی ئەوانە ئێوەیان‬ ‫گەیاندە دەسەاڵت بۆ متمانەیان پێناكەن‬ ‫ئازادانە رای خۆیان دەرببڕن؟ ئەزبەنی‬ ‫كە تۆ سەرۆكی هەمووانی بۆ بە یاسای‬ ‫(بانێك‌و دوو ه��ەوا ك��ار دەك��رێ��ت)؟‪،‬‬ ‫ئ��ەوە نییە خۆپیشاندان لە سلێمانی‬ ‫رەوایە‌و لە هەولێرو دهۆك یاساغە! ئەمە‬ ‫زاخاودانەوەی دوو ئیدارە قێزەونەكەیە؟‬ ‫پەیامەكەی ن��ەورۆزی��ش هەرچەند لە‬ ‫قاوغێكی نوێدایە‪ ،‬ب��ەاڵم هەر هەمان‬ ‫ناواخنی تێدایە‪ ،‬ئەم دەسەاڵتە گرەو‬ ‫لەسەر كات دەكات تا بابەتەكان كۆن‬ ‫ببن‌و لەبیربچنەوەو كەسیش نەوێرێت‬ ‫بەدواداچوونیان بۆ بكات‪ ،‬كوا ئەنجامی‬ ‫ێ دەستگیركراوە؟‬ ‫لیژنەی پەرلەمان؟ ك ‌‬ ‫ئۆڵیكۆس‌و ترادیسناڵەكان چاك دەزانن‬ ‫كە ئەمڕۆ میللەتان‪ ،‬واقیعی ژی��ان‪،‬‬

‫‌كوردستان قسە لەسەر گەندەڵیی دەكات‌و‬ ‫خەیاڵ بۆ چاكسازیی هەیە‬ ‫چۆن دەس��ت پێبكەین؟ لە كوێوە‬ ‫دەس��ت پێبكەین؟ گرنگە چی بكەین؟‬ ‫ئەگەر چاكسازیی ب��وو بە ئ��ەرك‪ ،‬كێ‌‬ ‫جێبەجێی دەكات؟‬ ‫بەشێك ل��ە ئیسپاتی گەندەڵیی‬ ‫الی هاواڵتییان‪ ،‬هەستكردنە ب��ەوەی‬ ‫بەرپرسێك پۆستەكەی بەكاردەهێنێت‬ ‫ب��ۆ ب��ەرژەوەن��دی��ی تایبەتی‌و ژی��ان��ی‪.‬‬ ‫ئەمە پێناسەیەكی گەندەڵییە لە رووی‬ ‫كۆمەاڵیەتی‌و ئەكادیمی‪ ،‬ئەمە هەستی‬ ‫هاواڵتییانە‌و تەعبیری لێدەكەن‪ ،‬ئەم‬ ‫هەستەش بێگومان بەشێكی لە بەڵگە‬ ‫ب��ی��ن��راوەك��ان��ەوەی��ە‪ ،‬بۆیە ل��ە ئەمڕۆی‬ ‫كوردستاندا مەسەلەی گەندەڵیی لە‬ ‫ئاستێكدایە تاڕادەیەكی زۆر سەلماندن‌و‬ ‫پێناسەی ناوێت‪ .‬ئەم ئاشكرابوونەش‬ ‫دەس��ت��پ��ێ��ك��ردن��ی ق��ۆن��اغ��ی ی��ەك��ەم��ی‬ ‫چاكسازییە‪ ،‬درككردن بە گەندەڵیی‌و‬ ‫زەرورەت���ی چاكسازیی‪ ،‬داواكارییە بۆ‬ ‫بەڕێوەبردنێكی باش‪.‬‬ ‫رەهەندەكانی بەڕێوەبردنێكی باش چیین؟‬ ‫بەڕێوەبردنی باش‪ ،‬یان سەركەوتوو‪،‬‬ ‫دامەزراوەكان‌و كاروباری گشتیی كۆمەڵگا‬ ‫وابەستە دەكات بە ژیانی تایبەتی تاك‌و‬ ‫كۆمەڵگا‪ ،‬ئەو كاریگەرییانەش كە لەسەر‬ ‫بیركردنەوەكانی تاك دروستیان دەكات‪،‬‬ ‫بریتی دەب���ن ل��ە گ��ۆڕان��ی فەرهەنگ‌و‬ ‫كه‌لتوور بۆ باشكردنی تێڕوانینی تاك‬ ‫ب��ۆ هەڵگرتنی گیانی بەپرسیارێتی‌و‬ ‫بەرهەمهێنان‌و بە باشتر بەڕێوەبردنی‬ ‫ئیش‌و كارەتایبەتییەكانی تاك خۆی‪.‬‬ ‫بەدیوێكی ت��ردا‪ ،‬ئیدارەكردنی باش‌و‬ ‫ت��ەن��دروس��ت‪ ،‬ك��اردەك��ات��ە س��ەر وێنای‬ ‫رێكخستنی ب���ارودۆخ���ی ئ��ی �ش‌وك��ارە‬ ‫ئیدارییەكان‌و دابەشبوونی ئیش‌وكارەكان‬ ‫بەپێی شارەزایی‌و لێهاتوویی لە سیستمی‬ ‫بەڕێوەبردنی كۆی سیستمی سیاسیدا‪،‬‬ ‫ئەمانەش سەرجەمیان ژیانی تاك‌و كۆمەڵ‬

‫دەگرێتەوە بەدامەزراوە جیاوازەكانی ناو‬ ‫كۆمەڵگاشەوە‪.‬‬ ‫ئایا چاكسازیی ئابووریی گرنگە‪،‬‬ ‫یان چاكسازیی ئیداریی‪ ،‬یان سیاسیی؟‬ ‫ه���ەرك���ام ل���ەم چ��ەم��ك��ان��ە بگرین‬ ‫رەنگدانەوەی ئ��ەوی تریانە‌و پێویستی‬ ‫ب��ەچ��اك��س��ازی��ی ه���ەی���ە‪ ،‬خ���ۆ ئ��ەگ��ەر‬ ‫بڕیاربدەین كە چاكسازیی ئابووریی‬ ‫بكەیەنە سەرمەشق‪ ،‬ئەوا پێویستیمان‬ ‫بە ئیدارەكردنێكی دوور لە گەندەڵیی‬ ‫هەیە تا سەركەوتن بەدەستبهێنین‪ ،‬بۆ‬ ‫ئەم مەبەستەش سیاسەتێكی‬ ‫ئاشكراو واقیعی‌و روونمان‬ ‫پێویستە‪ ،‬ك��ەوات��ە‬ ‫دەگ��ەڕێ��ی��ن��ەوە بۆ‬ ‫خاڵی بنەمایی‬ ‫كە چاكسازیی‬ ‫س���ی���اس���ی���ی‬ ‫س�����ەرەت�����ا‌و‬

‫پالنی چاكسازیی‪ ،‬ئەویش لە رێگای‬ ‫جیاكردنەوەی بازنەكانی چاكسازیی‌و‬ ‫بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵیی‌و بەشێكی‬ ‫تریشی خۆی لە بازنەكانی گەشەپێداندا‬ ‫دەبێنێتەوە‪ ،‬گەشەپێدانیش لەسەرئاستی‬ ‫ناوخۆیی‪ ،‬واتە بەبێ جیاكردنەوەی شار لە‬ ‫گوند‌و شارۆچكەكان‌و چاكسازییكردنیش‬ ‫لە شێوازی سیاسەتی بەڕێوەبردن‪.‬‬ ‫ب����اوەڕه����ێ����ن����ان ب����ە گ��رن��گ��ی��ی‬ ‫ب��ەرەن��گ��ارب��وون��ەوەی گەندەڵیی‪ ،‬واتە‬ ‫دروستبوونی ئیرادە وەك��و مەرجێكی‬ ‫سەرەكیی بەرەنگاربوونەوە‬ ‫ئ��ەژم��ار دەك��رێ��ت‪،‬‬ ‫ك��ەوات��ە هەستی‬ ‫م���رۆڤ���ەك���ان‬ ‫بڕیاردەدات‪،‬‬ ‫ئ�����������ەم‬ ‫هەستەش‬ ‫دەب���ێ���ت‬

‫بەدەستهێنەری‬ ‫ه��������ەم��������وو‬ ‫چا كسا ز ییە كا نی‬ ‫ترە‪ ،‬چونكە چۆنایەتی‬ ‫ئیدارەكردنی (سیاسەت‪،‬‬ ‫ئابووریی‪ ،‬رۆشنبیریی‌و كه‌لتوور)‬ ‫لە سیستمی حوكومڕانیدا‪ ،‬سەلیقە‌و‬ ‫ب��ڕی��ارە ل��ە غیابی داڕش��ت �ن‌و ئ��ی��دارەی‬ ‫سیاسەتكردنێكی گونجاودا بۆ هەر یەكێك‬ ‫لەو كایانە‪ ،‬كاریگەریی بۆ سەر رەوشی‬ ‫كۆمەاڵیەتی دروست دەبێت‪.‬‬ ‫پالنێكی واقیعی بۆ پێشوازیكردن‬ ‫لە چاكسازیی‪:‬‬ ‫ب��ەش��ێ��ك ل���ەو پ�لان��ە بریتییە لە‬ ‫دی��اری��ك��ردن��ی وێ��ن��ای ئایندەیی‬ ‫ب���ۆ پ��ێ��ش��وازی��ك��ردن لە‬

‫بگۆێزرێتەوە‬ ‫ل�����ەن�����ێ�����وان‬ ‫ه����اواڵت����ی����ی����ان‬ ‫ب���ۆ س����ەرك����ردەك����ان‌و‬ ‫لەدواجاریشدا باوەڕهێنانی گشتیی‬ ‫وەكو گۆڕانكارییەكی جەوهەریی لە گیان‌و‬ ‫بیر‌و رەفتاری ئەو كەسانەدا دروستدەبێت‬ ‫كە هەست بە بوونی گەندەڵیی دەكەن‪.‬‬ ‫بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵیش‪ ،‬خۆی لە‬ ‫ئیرادەی سیاسیدا دەبینێتەوە بۆ بڕیاردان‬ ‫لەسەر باشكردنی یاساكان‌و شەرعییەت‬ ‫ن��ەدان بەگەندەڵیی بە رێگای یاساو‬ ‫ئاكتیڤكردن‌و سەربەخۆكردنی پەرلەمان‌و‬ ‫جیاكردنەوەی دامەزراوەی داوەریی گشتیی‬

‫كؤمثانياى وشة هةفتانة دةريدةكات‬

‫سيروان رةشيد‬

‫‪07501522528‬‬

‫شنۆ عوسمان‬ ‫لەئەنجومەنی وەزیران‌و پێدانی هێز‌و توانا‬ ‫بە جومگە سەرەكییەكانی حكومەت‪،‬‬ ‫واتە خستنەكاری سیاسەتی تایبەت بە‬ ‫كاركردن بۆ گەیشتن بەو ئامانجانە‪.‬‬ ‫سیاسەتی تایبەت بە بەهێزكردنی‬ ‫كاركردن‬ ‫لە زۆرب��ەی ئەو واڵتانەی گەندەڵیی‬ ‫بەرۆكی گرتوون‪ ،‬یەكێك لەو پالنانەی‬ ‫ج��ێ��ب��ەج��ێ��ی��ان ك������ردووە‌و ت���اڕادەی���ك‬ ‫س��ەرك��ەوت��ووب��وون ل���ەوەی گەندەڵیی‬ ‫ك��ەم بكەنەوە‪ ،‬جێبەجێكردنی پالنی‬ ‫راوێژكارییە‪ ،‬بەومانایەی كە كاروبارەكان‌و‬ ‫پالنەكان خواستراون لەالیەن خەڵك‌و‬ ‫هاواڵتییانەوە‪ ،‬ب��ەاڵم بە سەرپەرشتی‬ ‫حكومەت بەڕێوەدەچێت‪ ،‬بە مەرجی‬ ‫كەمترین دەستتێوەردانی سیاسیی‪.‬‬ ‫لێرەدا كۆمەڵێك رۆڵ دەردەك���ەون بۆ‬ ‫جێبەجێكردنی پ�لان��ی راوێ��ژك��اری��ی‪.‬‬ ‫رۆڵ��ی پەرلەمان‌و كۆمەڵگای مەدەنی‌و‬ ‫مینبەرە دینییەكان‌و دامەزراوەكانی تری‬ ‫وەكو زانكۆكان‌و میدیاكانیش دەتوانن‬ ‫بە رێگای توێژینەوە‌و باڵوكردنەوەی‬ ‫زانیارییەكان‪ ،‬بەفیعلی بەشداریی بكەن‬ ‫ل��ە پێشوازیكردن ل��ە چاكسازیی بەو‬ ‫ئامانجەی بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵیی‌و‬ ‫پێشوازیكردن لە چاكسازیی ببێتە كه‌لتوور‌و‬ ‫لە دەروونی مرۆڤەكاندا بنیاتبنرێت‪.‬‬ ‫لەسەر ئەو بنەمایەی لێكچوونێك‬ ‫لە سیستمی كۆمەاڵیەتی كۆمەڵگاكاندا‬ ‫هەیە‪ ،‬دەكرێت سوود لە ئەزموونی واڵتانی‬ ‫س��ەرك��ەوت��وو ببینین‪ ،‬ئ��ەم��ەش بڕیارو‬ ‫خواستەكانی دەسەاڵتە كە تا كو ‌ێ ئاوات‬ ‫دەخوازێ‌‌و كام واڵت دەكاتە نموونەی بااڵ‌و‬ ‫ئەزموونەكەی بۆ كوردستان دەگوێزێتەوە‪،‬‬ ‫لەكاتێكدا ه��ەن��د ‌ێ ل��ەو چ��ارەس��ەران��ە‬ ‫بۆ بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵیی زۆر‬ ‫خۆماڵین‌و تەنیا ئیرادە‌و بڕیاری سیاسییان‬ ‫دەوێت‪.‬‬

‫‪www.rozhnama.net‬‬

‫خاوةنى ئيمتياز‪ :‬كؤمثانياى وشة‬

‫بة ِر َيوةبةرى نووسين‬

‫‪serwan_rm@yahoo.com‬‬

‫كەشی سیاسیی لە دنیای سەردەمدا‬ ‫بەرەو گۆڕانخوازیی دەڕوات‪ ،‬ئەوەی بە‬ ‫حیكمەت مامەڵەی لەگەڵ نەكات هەر‬ ‫خ��ۆی بەرپرس دەبێت‪ ،‬دەس��ەاڵت بە‬ ‫نیازی شكستپێهێنانی خۆپیشاندان باسی‬ ‫هێوركردنەوە دەكات‪ ،‬بەاڵم بە خۆڕایی‬ ‫ێ ئەوەی خۆی هەنگاوێكی عەمەلیی‬ ‫ب‌‬ ‫هەڵبگرێت‪ ،‬یان لەخۆی بپرسێت‪ :‬كێ‌‬ ‫هێوریی شێواندووە؟ كلیلی پاراستنی‬ ‫هێوریی الی كێیە؟ هێوریی الی ئەوان‬ ‫تەنیا بەردەوامبوونی ئەو ناعەدالەتییەیە‬ ‫كە خۆیان بەرپایان ك���ردووە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫رێگەی راستی چارەسەركردنی كێشەی‬ ‫میللەت بەدەمەوەچوونییەتی‪ ،‬نەك‬ ‫رێكخستنی پالن‌و هەڵبەستنی تۆمەتی‬ ‫ناشرینكردن‪ ،‬كە ئەمانەش هیچی كەمتر‬ ‫نییە لە تەقەلێكردن‌و كوشتن‪ ،‬هیچكام‬ ‫لەو رەفتارانە نە لە تەمەنی دەسەاڵت‬ ‫درێ��ژ دەك��ات��ەوەو نە شەقامیشی پێ‌‬ ‫دادەمركێتەوە‪ ،‬الساییكردنەوەی سیناریۆ‬ ‫دۆڕاوەكانی رژێمە عەرەبی‌و مۆنارشیەكان‬ ‫ئەزموونێكی شكستخواردووە‪ ،‬رۆژگاریش‬ ‫راستییەكان دەسەلمێنێت‪.‬‬

‫ئەم دۆخە «پرس» چارەسەری دەكات‪ ،‬نەك «ترس»‬ ‫ب���ەداخ���ەوە‪ ،‬ت��ا س��ات��ەوەخ��ت��ی ن��ووس��ی��ن��ی ئ��ەم‬ ‫وت��ارەش‪ ،‬هـــــەردوو پـــــارتـــــی دەســــەاڵتدار كە‬ ‫(پارتی‌و یەكێتی)یەو حكومەتیش بەڕێوە دەب��ەن‪ ،‬بۆ‬ ‫رووبەڕووبوونەوە‌و چارەسەری ئەو قەیران‌و درزە گەورەیەی‬ ‫كە وەك پەتایەكی ئاسیایی ئەم هەرێمەو ئەم دووپارتەشی‬ ‫گرتووەتەوە‪ ،‬لەبری ئەوەی كە بە حیكمەتی سیاسیی‌و‬ ‫بە شێوازی مەدەنییانە‌و دیموكراسییانەو یاساییانە‪،‬‬ ‫مامەڵە لەگەڵ دۆخەكەدا بكات‪ ،‬بە «ترس» لە هەوڵی‬ ‫راگرتن‌و كپكردن‌و وەستاندنی ئەو شەپۆلە ناڕەزایی‌و‬ ‫خۆپیشاندانانەیە‪ ،‬كە زۆربەی شارو شارۆچكەكانی هەرێمی‬ ‫بە شێوەی جیاجیا گرتووەتەوە‪ ،‬لە كاتێكدا ئەوەی‬ ‫ئەمڕۆ لە خۆرهەاڵتی ناوەڕاستدا دەگوزەرێت‪ ،‬بووەتە‬ ‫حەتمییەتێكی مێژوویی‌و جەبری گۆڕانكاریی‌و شكاندنی‬ ‫بتەكان‪ ،‬ئەوەندەی كە «پ��رس» چارەسەری دەكات‪،‬‬ ‫«ترس» ئاڵۆزتری دەكات‪.‬‬ ‫دەك���ر ‌ێ بڵێین؛ گ��ەر ئ���ەوان ل��ە خەمی خەڵك‌و‬ ‫ئەزموونەكەدان وەك خۆیان بانگەشەی دەكەن‪ ،‬ئەوا چیدی‬ ‫پیالنی ژوورە داخراوەكان‌و فرسەتی شەوە تاریكەكان‪ ،‬بۆ‬ ‫كوشتن‌و گرتن‌و ترساندن‌و تۆقاندن‌و سووتاندن‌و ناوزڕاندن‌و‬ ‫بێدەنگكردنی خۆپیشاندەران‌و داواكارییەكانیان‪ ،‬توڕەیی‬ ‫زیاتر دەبەخشێتە شەقام‌و رەوشەكە ئاڵۆزتر دەكات‌و درزو‬ ‫كەلێنی زیاترو گەورەتریش دەداتە دەست ئۆپۆزسیۆن‪،‬‬ ‫وەل ‌ێ لە بەرامبەر «ترس»دا‪« ،‬پرس» هێشتا مەودایەك‬ ‫بۆ هێوربوونەوەو دانوستان‌و لێكگەیشتن‌و دروستكردنی‬ ‫پردێكی پەیوەندیی تەندروست لە نێوان دەس��ەاڵت‌و‬ ‫خەڵكدا دەهێڵێتەوە‪ ،‬هەر بۆیە دەب��وو لەبری ناردنی‬ ‫چەقۆكێشەكانی حیزب بۆ س��ەرای ئ��ازادی��ی‪ ،‬م��ژدەی‬ ‫دڵخۆشكەریان بە خەڵك‌و خۆپیشاندەران بدایە‌و پرسەو‬ ‫سەرەخۆشیی‌و هاوخەمیی خۆیان بۆ كەسوكاری شەهیدان‌و‬ ‫قوربانییانی (‪)17‬ی شوبات دەربڕیایە‪ ...‬دەبوو لەبری‬ ‫دەنگی تەقینەوەی نارنجۆكە دەنگییەكەی ناو سەرای‬ ‫ئازادیی‪ ،‬دەنگی سەرۆك لەنێو ئاپۆرای خۆپیشاندەراندا‬ ‫بهاتایە‌و دانی بە خواست‌و داواكاریی گەلەكەیدا بنایە‪،‬‬ ‫نەك عەسابەو چەقۆكێشیان بناردایە‪ ،‬ئەوان با لەبری گڕ‬ ‫بەردان لە خێمە‌و خێوەتەكانی سەرا‪ ،‬با گڕ لە گەندەڵیی‌و‬ ‫فەسادی ئیداریی ب��ەردەن‪ ،‬ئێمەو دونیا حوشترەكانی‬ ‫موبارەكمان بینی چۆن لە مەیدانی تەحریردا یەكبەدوای‬ ‫یەكدا دەكەوتن‌و ئاكامی موبارەكیش بەو شێوەیە بوو‬ ‫كە بینیمان‪ ،‬هەرچەندە تاڵەبانیی هاوخەمیی خۆی بۆ‬ ‫دەربڕی‪ ،‬وەل ‌ێ هەموو ئەمانە بێسوود بوون‪ ،‬تۆ بڵێی ئەم‬ ‫بەرپرس‌و سەركردانەی حیزب‪ ،‬ب ‌ێ ئاگابن لە دونیا‌و ئەم‬ ‫گۆڕانكارییە خێرایانە نەبینن‪ ،‬یان وەكو شاعیری گەورە‪،‬‬ ‫«شێركۆ بێكەس» لە‪ -‬خاچ‌و مارو رۆژژمێری شاعیرێك‪-‬دا‪،‬‬ ‫دەڵێت‪( :‬لەم دەشتەدا سوار دەگلێ‌‌و ناشب ‌ێ بە سوار)‪،‬‬ ‫بەداخەوە‪ ،‬ئەوان چاویان لە ئاستی مێژوودا داخستووە‌و‬ ‫كەوتنی یەك بەدوای یەكی بتەكان نابینن‪ ،‬كە وەك پوولی‬ ‫دۆمینە بەسەر یەك‌و ب��ەدوای یەكدا دەك��ەون‪ ،‬ئەمە لە‬ ‫كاتێكدا لە هەندێك لەو واڵتە عەره‌بییانەی خۆپیشاندانی‬ ‫تیادەكرێت‪ ،‬كەمترین كێشەی خزمەتگوزاریی نییە‪ ،‬بەڵكو‬ ‫تەنیا كێشەی سیاسیی‌و كێشەی سیستمیان هەیە‪ ،‬وەلێ‌‬ ‫لە هەرێمە بەشكراو و بەدبەختەكەی لەمەڕ خۆمان‪ ،‬جگە‬ ‫لە كێشەی سیاسیی‌و سیستم‪ ،‬كێشەی خزمەتگوزاریی‌و‬ ‫كەموكورتی‌و كێشەی ئ��ی��داری�ی‌و تەنانەت كێشەی‬ ‫ئەخالقیی‌و ئابووریی‌و یاساییش هەیە‪ ،‬لە الیەكی ترەوە‪،‬‬ ‫ئەم «ترس»ەی‪ ،‬پارتی‌و یەكێتی دەیبەخشنەوە بەسەر‬ ‫شەقامی كوردیدا‪ ،‬بە تەنیا خەڵكی سڤیلی نەگرتووەتەوە‪،‬‬ ‫بەڵكو دەسەاڵت خۆشی تووشی ترس‌و شۆكێكی گەورە‬ ‫بووە‪ ،‬بۆیە ‪ ،‬لەبری «پرس» بە «ترس» رووبەڕووی‬ ‫ئەم واقیعە دەبێتەوە‌و ئەم ترسەش وایلێكردووە‪ ،‬كە لە‬ ‫گوتاری سیاسیاندا تووشیی دووڕوویی‌و ئیزدیواجییەتێكی‬ ‫گەورە بوونەتەوە‪ ،‬هەر لەم چەند شەوانەی راب��ردوودا‪،‬‬ ‫مەسعود بارزانی‪ ،‬سەرۆكی پارتی‌و سەرۆكی هەرێم‪ ،‬لە‬ ‫وتارێكی تەلەفزیۆنیدا دەیوت‪« :‬ئەم گەنجانەی لەسەر‬ ‫شەقامن‌و خۆپیشاندان دەكەن‪ ،‬كوڕی ئێمەن‪ ،‬برای ئێمەن‌و‬ ‫نەوەی نوێی فەیسبووك‌و ئینتەرنێتن‌و داواكانیان دواكاریی‬ ‫رەوان»‪ ،‬لە شاشە ئاوا دەڵێن‌و لە شەقامیش سەدو هەشتا‬ ‫پلە بە پێچەوانەوە گوللە بە براو رۆڵەكانی خۆیانەوە‬ ‫دەنێن‪ ،‬بۆیە هەند ‌ێ جار دەگەمە ئەو بڕوایەی‪ ،‬كە ئەم‬ ‫كاراكتەرە سیاسییانەی ئێمە لەودیوی دیكتاتۆرییەتیشەوە‬ ‫مومارەسەی دەسەاڵت دەكەن‪.‬‬ ‫‪Faesalmedia@yahoo.com‬‬

‫هيوا جةمال‬

‫‪07701576906‬‬

‫‪hiwa.jamal@yahoo.com‬‬

‫ل َيثرسراوى هونةرى‬ ‫شاخةوان ئةنوةر‬

‫‪07701361826‬‬

‫‪shakhawan.shdn@gmail.com‬‬

‫کارگ َي ِری‌و ريکالم‌و ئاگاداريى‪:‬‬

‫‪07480121144 - 07701203949‬‬

‫‪info. rozhnama@gimail.com‬‬ ‫‪riklam.rozhnama@gimail.com‬‬

‫ناونيشان‪:‬‬

‫سل َيمانی‪ :‬زه‌رگه‌ته‌‪ .‬گردی زه‌رگه‌ته‌‪ .‬کؤمپانيای وشه‬ ‫هه‌ول َير‪ :‬گه‌ ِره‌کی زانکؤ‪ .‬چوار ِريانی حه‌مرين‪.‬‬

‫ته‌نيشت بة ِرَيوه‌به‌رَيتی ژينگه‌ (‪)07504733642‬‬

‫دابه‌شکردن‪:‬‬

‫کؤمپانيای پةيپه‌ر‬

‫‪07708649210‬‬ ‫‪07504483631‬‬


‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫پشكۆ ناكام‬

‫تەماتە‬ ‫میدیا پاشكۆكان‪ ،‬واتە‬ ‫میدیا حیزبییەكان‪ ،‬جگە‬ ‫لەوەی لە (علوج)یا چوونەتە‬ ‫م��ێ��ژووەوە‪ ،‬خەریكە فێری‬ ‫ئ���ەوەش دەب���ن ك��ە دەستە‬ ‫چ��ەورەك��ان��ی��ان ب��ە كەسانی‬ ‫ت��ر ب��س��ڕن‌و ب��ۆ نەگبەتی‪،‬‬ ‫دەستیشیان هێندە چەورە‪،‬‬ ‫هیچ رۆن��ێ��ك��ی چێشتلێنان‬ ‫نایگاتێ‌!‬ ‫پ��اش ئ���ەوەی ن��اڕەزای��ی‬ ‫خ��ەڵ��ك ل��ە دەس����ەاڵت‌و ئەو‬ ‫پاشكۆیانە لەبەردەوامیدایە‪،‬‬ ‫س���ەرل���ێ���ش���ێ���واوی���ی���ان ل��ە‬ ‫ئاستێكدایە كە (كەس بەغیلی‬ ‫پێ‌ نابات)‪ ،‬ئەو كارەساتانەی‬ ‫ب��ەس��ەر خ��ۆی��ان��دا ه��ات��ووە‪،‬‬ ‫ئ��ێ��س��ت��ا ب���ە خ��ەڵ��ك��ی ت��ری‬ ‫دەفرۆشنەوە‪ ،‬پاشكۆیەك وای‬ ‫ب�ڵاوك��ردووەت��ەوە كە یەكێك‬ ‫ل��ەو كەسە بەجورئەتانەی‬ ‫بەشداریی خۆپیشاندانەكانی‬ ‫ه��ەڵ��ەب��ج��ەی ك����ردووە‪ ،‬ب��ەر‬ ‫بەردو تەماتەیان داوە! منیش‬ ‫هەرچەند سەرم هێناو سەرم‬ ‫برد ئەو كەسە كە (د‪.‬كەمال‬ ‫میراودەلی)یە‪ ،‬ناچێتە عەقڵی‬ ‫ك��ەس��ەوە ك��ە وای ب��ەس��ەر‬ ‫هاتبێت‪ ،‬چونكە ئ��ەو‪ ،‬واتە‬ ‫(د‪.‬ك���ەم���ال) خ��ۆ كەسێكی‬ ‫حیزبیی پلە بەرز نییە كە كاتی‬ ‫خۆی لەسەر بیروڕای جیاواز‬ ‫لەالیەن حیزبەكەی ئێستایەوە‬ ‫زیندان‌و حەسیرمەیان كرابێت‌و‬ ‫ئ��ێ��س��ت��ا ب��ڵ��ێ‌‪ :‬گ���ەر ب��زان��م‬ ‫حیزبەكەم پابەند نییە بە‬ ‫دیموكراسییەوە‪ ،‬یەك رۆژی‬ ‫تیا نامێنم!! یان حیزبییەكی‬ ‫عاشقی مایكرۆفۆن نییە‪ ،‬بڵێ‌‪،‬‬ ‫یەكەم كەس بووم‪ ،‬فووم كردە‬ ‫مایكرۆفۆنەكە!!‬ ‫ج��گ��ە ل����ەوە د‪.‬ك���ەم���ال‬ ‫بەڵێنی بە كەس ن��ەداوە كە‬ ‫ئەگەر مەسەلەی ئاو و كارەبا‬ ‫چ��ارەس��ەر نەكرێت‪ ،‬دەبێت‬ ‫ح��ك��وم��ەت خ��واح��اف��ی��زی لە‬ ‫خەڵك بكات!‬ ‫ئ��ەو زات��ە ب��ەش��داری��ی لە‬ ‫خۆپیشاندان ك���ردووە‪ ،‬خۆ‬ ‫س��ی��م��ی��ن��اری ن��ەگ��ێ��ڕاوە تا‬ ‫تووڕەیەكی دڵگەرم یەك دوو‬ ‫تەماتەی جوانی تێبگرێت‌و‬ ‫دوای����ش (ك��ال��ع��ادە)ب��ڵ��ێ��ن‪،‬‬ ‫دەستی گۆڕانی تیابووە‪...‬‬ ‫د‪.‬ك�����ەم�����ال‌و ه���ەم���وو‬ ‫ئەوانەی تریش كە بەشداریی‬ ‫خۆپیشاندانەكانیان كردووە‪،‬‬ ‫وەك وی��ژدان��ی ئ��ەو خەڵكە‬ ‫ق��س��ە دەك�����ەن‌و ن���اڕەزای���ی‬ ‫خۆیان دەردەبڕن‪ ،‬نەك وەك‬ ‫پارێزەری تورەكە پڕ لە پارە‬ ‫دزراوەكانی دەسەاڵت خۆی بە‬ ‫خەڵك بناسێنێت‪.‬‬ ‫م���ەس���ەل���ەی ت��ەم��ات��ە‬ ‫ه��اوی��ش��ت��ن��ەك��ەش واب���زان���م؛‬ ‫راگەیاندنی سەوزە كە لەنێوان‬ ‫(ئۆسلۆ)‌و (هەڵەبجە) لێی‬ ‫تێكچووە‌و تێكەڵی كردوون!‬ ‫ت��ەم��ات��ە ل��ە ن��ەروی��ج��ەوە‬ ‫تا دەگاتە هەڵەبجە بۆگەن‬ ‫دەكات‌و لە كەڵكی بەكارهێنان‬ ‫دەك���ەوێ���ت‪ ،‬ئ��ەگ��ەرچ��ی بۆ‬ ‫چەواشەكردنیش بێت‪...‬‬ ‫بۆ هەواڵ بڕوانە‬‫‪puk‬میدیا ‪2011/3/25‬‬

‫‪nawxo.rozhnama@yahoo.com‬‬

‫قوتابییەكی عەلی حەسەن مەجید لە هەولێرە‪،‬‬ ‫لە ئاساییشی هەولێر‪...‬‬ ‫ل��ە دوای ع��ەل��ی ح��ەس��ەن‬ ‫م��ەج��ی��دەوە‪ ،‬هیچ جەلالدێكی‬ ‫دیكەم نەدیوە بەو جۆرە بە شەق‬ ‫لە م��رۆڤ هەڵبدات كە ئ��ەو بە‬ ‫خۆی‌و دەمانچەكەی دەستییەوە‪،‬‬ ‫لە گرتەیەكی ڤیدیۆییدا‪ ،‬سااڵنی‬ ‫هەشتای س���ەدەی راب���ردوو لە‬ ‫هاواڵتییەكی عێراقی دەدات‪.‬‬ ‫تەنانەت م��ن زۆر ل��ە نزیكەوە‬ ‫شەڕی سێرب‌و كۆرواتەكان‌و هۆزە‬ ‫ئەفریقاییە بەشەڕهاتووەكانیشم‬ ‫چاودێریی دەكردن‌و هیچیانم بەو‬ ‫جۆرە نەبینین كە عەلی حەسەن‬ ‫مەجیدم بینیبوو‪ .‬عەلی حەسەن‬ ‫مەجید‪ ،‬جەلالدێكی بێنموونە‌و‬ ‫بوونەوەرێكی مرۆڤ سووككەر بوو‬ ‫كە لە مێژووی عێراقدا یەك جار‬ ‫بەعسییەكان بەرهەمیان هێنا‪ .‬من‬ ‫نازانم ئەو سزایانەی بەسەر ئەودا‬ ‫دران‪ ،‬چ كاریگەرییەكیان دەبێت‬ ‫بەسەر ئ��ەو قوربانییانەوە كە‬ ‫شەق‌و زللە‌و بۆكس‌و مشتەكۆڵەی‬ ‫ئ��ەو جەلالدەیان بەركەوتووە‌و‬ ‫هەتا ئێستاش لە یادوەرییاندا‬ ‫ئازار شەپۆل دەدات‪.‬‬ ‫م��رۆڤ لە ئەزموونی ژیانی‬ ‫خۆیدا‪ ،‬زۆر شتی بیر دەچێتەوە‌و‬ ‫ب��گ��رە ك��ات��ێ‌ ی���ادگ���ارە ت��ااڵ‌و‬ ‫ناخۆشەكانی خۆی دێنەوە بیر‪،‬‬ ‫ێ‬ ‫پێكەنینیش دەی��گ��رێ�ت‌‪ ،‬كات ‌‬ ‫دەزانێ‌ بەو هەدادانەی لە ئاست‬ ‫جەلالددا نواندوویەتی‪ ،‬ستەمكاریی‬ ‫هێناوەتە ل��ەرزە‌و خۆگرییەكانی‬ ‫وەك هەڕەشەیەك دەك��ەون��ەوە‬ ‫ب��ۆس��ەر ج��ەل�لاد‪ ،‬ب���ەاڵم ب��ڕوا‬ ‫ناكەم ئیهانە‌و دەستدرێژیكردنە‬ ‫سەر كەرامەتی مرۆڤ‪ ،‬بە شەق‬ ‫تێهەڵدانی‌و ناچاركردنی بەوەی‬ ‫دابێتەوە‌و قۆندەرەكانی جەلالد‬ ‫ماچ بكات‪ ،‬شتێك بێت بە ئاسانی‬ ‫بیر بچێتەوە‌و بینینی ئەمجۆرە‬ ‫دی��م��ەن��ان��ەش‪ ،‬ق��واڵی��ی��ەك��ان��ی‬ ‫م��رۆڤ��ب��وون‌و ه��ەس��ت��ەوەرب��وون‌و‬ ‫ئەخالقیبوونی ئێمە دەجووڵێنن‪.‬‬ ‫ع��ەل��ی ح��ەس��ەن م��ەج��ی��د‪،‬‬ ‫پسپۆڕ‌و ئوستادی جوێنفرۆشی‌و‬ ‫ش����ەق����وەش����ان����دن‌و ك��ل��ك��ە‬ ‫دەمانچەكێشان بە سەروچاوی‬ ‫مرۆڤ‌و ناچاركردنی بوو بەوەی‬ ‫دابێتەوە بۆ ماچكردنی پۆستاڵە‬ ‫عەسكەرییەكانی‪ .‬ئەو بوونەوەرە‪،‬‬ ‫رچەشكێن بوو لە مرۆڤشكاندن‌و‬ ‫چاوسووركردنەوە‌و تێكشكاندنی‬ ‫جەستەیی‌و رۆحیی ئینساندا‪.‬‬ ‫هیچ تاوانبارێكی دیكەم نەدیوە‬ ‫هێندەی ئەو بە حیرس‌و غەرەز‌و‬ ‫ئ��ی��ه��ان��ەوە ش���ەق ل��ە مرۆڤێك‬ ‫ه��ەڵ��ب��دات‌و ب���ەس���ەر‌و چ��اوی��دا‬ ‫بكێشێت‪ ،‬بەبێ‌ ئەوەی ئەو مرۆڤە‬ ‫هیچ ئامرازێكی بەرگریكردنی‬ ‫بەدەستەوە بێت‪ ،‬ی��ان بتوانێ‌‬ ‫بەرگریی لەخۆی بكات‪.‬‬ ‫ب��ۆی��ە م���ن ه��ەم��ی��ش��ە ل��ەو‬ ‫بڕوایەدابووم كە نەتەوەیەك لە‬ ‫پرۆسەی ئازادكردنی خۆیدا لە‬ ‫دەستی ستەمكاران‪ ،‬بەرگەی‬

‫كۆكوژیی‌و تراژیدیا‌و كۆستە بە‬ ‫كۆمەڵییەكانی دەگرێت‌و خۆی‬ ‫بینا دەكاتەوە‪ ،‬چونكە هەمیشە‬ ‫ی��ادەوەری��ی ه��اوب��ەش‌و كۆیادی‬ ‫نەتەوەیی بەهێزترە لە بیرەوەریی‬ ‫ت��اك��ەك��ەس��ەك��ان‪ :‬ك��ۆی��ادەك��ان‬ ‫گرووپ‌و نەتەوە بەهێز دەكەنەوە‬ ‫بۆ ئ��ەوەی بتوانن هەستنەوە‪،‬‬ ‫ب���ەاڵم ب��ی��رەوەری��ی تاكەكەس‬ ‫ب���ەردەوام لەشێوەی هێرشێكی‬ ‫تردا خۆی دووبارە دەكاتەوە‪ ،‬بۆیە‬ ‫ئەستەمە تاكەكەسەكان خۆیان‬ ‫بیر بچێتەوە‪ ،‬كاتێ‌ بەدەست‬ ‫ج���ەل�ل�ادەوە ب��ە ش���ەق‌و زل��ل�ە‌و‬ ‫قۆنداخە تفەنگ‌و كلكە دەمانچە‬ ‫ئ��ەم��دی��وەودی��وی��ان پێدەكرێت‌و‬ ‫ه��اوار‌و ناڵەیان دادی��ان ن��ادات‪.‬‬ ‫هەروەكچۆن ئەستەمیشە مرۆڤ‬ ‫ئەو گرتە‌و دیمەنانەی بیر بچێتەوە‬ ‫كە تیایاندا جەلالد بە ئارەزووی‬ ‫خۆی بەردەبێتە س��ەر‌و سیمای‬ ‫دانسقەی مرۆڤێكی تر‪ ،‬كە پڕە‬ ‫لە كەرامەت‌و گەورەیی‌و غروور‪،‬‬ ‫بۆیە لەگەڵ هەر شەقێكدا كە لە‬ ‫قوربانیی هەڵدەدرێت‪ ،‬شەقێك‬ ‫لە كەرامەتی مرۆڤانەی بینەر‌و‬ ‫ئەو نەتەوەیەش هەڵدەدرێت كە‬ ‫قوربانییەكە ئەندامێتی‪.‬‬ ‫ل��ە ه��ەف��ت��ەی راب������ردوودا‪،‬‬ ‫گرتەیەكی ڤیدیۆیی باڵوبووەوە‪،‬‬ ‫كە تیایدا ئەندامێكی ئاساییشی‬ ‫هەولێر‌و چەكدارێك‪ ،‬بەربوونەتە‬ ‫س���ەروگ���وێ�ل�اك���ی گ��ەن��ج��ێ��ك��ی‬ ‫ه��ەرزەك��ار‌و بێڕێزییەكی زۆری‬ ‫پ��ێ��دەك��ەن‌و ن���اچ���اری دەك���ەن‬ ‫قۆندەرەی ئەو ئەندامەی ئاساییش‬ ‫ماچ بكات‪ .‬ئەم گرتە ڤیدیۆییە‪،‬‬ ‫پتر لە هەر رووداوێكی دڵتەزێنی‬ ‫ت��ر‌و پتر ل��ە ه��ەر بێڕێزییەك‬ ‫كە م��اوەی مانگێك زی��ات��رە بە‬ ‫خۆپیشاندەرانی شاری سلێمانی‌و‬ ‫ش��ارەك��ان��ی ت��ر دەك����رێ‌‪ ،‬منی‬ ‫هەژاند‌و نەمتوانی دوای بینینی‬ ‫ئەم گرتەیە‪ ،‬بیر لە مامۆستای‬ ‫شەقوەشێنان‪ ،‬عەلی حەسەن‬ ‫مەجید ن��ەك��ەم��ەوە‪ .‬گوڕ‌وتین‌و‬ ‫حیرس‌و چیڕبوونەوەیەك كە لە‬ ‫شەق‌و لێدان‌و پەالمارەكانی ئەو‬ ‫ئەفسەرەدا بینیم‪ ،‬مامۆستاكەیم‬ ‫بیر دەخاتەوە‌و لە پشت هەموو‬ ‫پەالمارێكی بۆ سەر كەرامەتی ئەو‬ ‫گەنجەی شاری هەولێر‪ ،‬كەرامەتی‬ ‫گشت مرۆڤایەتی دەشكێنرا‪.‬‬ ‫ب��ۆ م��ن‪ ،‬ئەمە كێشەیەكی‬ ‫گ��ەورەی��ە‌و بگرە ئەمە خ��ودی‬ ‫ك��ێ��ش��ەك��ەی��ە‪ :‬چ���ۆن���ە ل��ەن��او‬ ‫ئاساییشی واڵتی مندا كەسانێك‬ ‫هەن بۆیان هەیە‌و دەتوانن بەو‬ ‫جۆرە كەرامەتی گەنجێكی ئەم‬ ‫ش��ارە لەبەر ه��ەر تاوانێك كە‬ ‫كردبێتی‪ ،‬بشكێنن‌و هێشتا ئێمە‬ ‫بێدەنگیی هەڵبژێرین؟ من دڵنیام‬ ‫سرووشتی ئەمجۆرە دەزگایانە‬ ‫شتی لەوە سەرسوڕهێنەرتریشی‬ ‫تێدا روودەدات‪ ،‬ب��ەاڵم تا ئەو‬ ‫ك���ات���ەی خ���ۆم���ان ئ��ەزم��وون��ی‬

‫ناكەین‌و ناكەوێتە بەرچاومان‌و‬ ‫كاریگەرییمان تێناكات‪ ،‬ئێمەش‬ ‫بێدەنگین‪ .‬من دەزانم لەو شوێنانە‬ ‫پیاوانێكی وەها كار دەكەن كە‬ ‫هەڕەشەیەكی گ���ەورەن بەسەر‬ ‫مرۆڤایەتییەوە‪ .‬لەگەڵ ئەوەشدا‬ ‫ئ��ەوەی كە بینیمان‪ ،‬پێدەچێت‬ ‫مشتی نموونەی خەروارێك بێت‪.‬‬ ‫ئەمە لێدا��ی باوكێكی تووڕە نییە‬ ‫لە كوڕە السارەكەی‪ ،‬ئەمە لێدانی‬ ‫شەڕفرۆشێك نییە لە نێچیرەكەی‪،‬‬ ‫ئەمە پەالماری ئەندامی خێڵێك‬ ‫نییە بۆسەر ئەندامی خیڵێكی‬ ‫دیكە‪ ،‬بەڵكو ئەو گرتە ڤیدیۆییە لە‬ ‫دوای قەسابخانەكەی تاقمی شێخ‬ ‫زاناوە‪ ،‬مەترسیدارترین دیمەنێك‬ ‫بووە من لە كوردستاندا بینیومە‌و‬ ‫ناتوانم لێی بێدەنگ بم‪ ،‬چونكە‬ ‫ئەم گرتەیە‌و ئەو هەڵسوكەوتەی‬ ‫لەوێدا لەگەڵ مرۆڤێك دەكرێت‪،‬‬ ‫كۆی ئەو دیمەن‌و گرتە‌و وێنانەم‬ ‫بیر دەخاتەوە‪ ،‬كە بەتایبەتی لە‬ ‫شەڕی یەكەم‌و دووەمی جیهانیی‌و‬ ‫ستالینیزم‌و ن��ازی��زم‌و فاشیزم‌و‬ ‫بەعسیزمدا وەك دیمەنێكی‬ ‫ئاساییان لێهاتبوو‪ .‬مەترسیی ئەم‬ ‫گرتەیەش هەر ل��ەوەدا نییە كە‬ ‫رابردووی جەلالد‌و قوربانیمان بیر‬ ‫دەخاتەوە‪ ،‬بەڵكو لەبەر ئەوەی‬ ‫هاوشێوەییەكی نزیكیشی تێدایە‬ ‫لەگەڵ ئەو كەرامەتشكێنییەی‬ ‫دەزگ����اك����ان����ی وەك م��ی �ت‌و‬ ‫ئیتالعات‪ ،‬لە دۆخی ئێستادا‪ ،‬بۆ‬ ‫سەركوتكردنی خۆپیشاندەران لە‬ ‫توركیا‌و ئێران پراكتیزەی دەكەن‌و‬ ‫ك��ردووی��ان��ە‪ .‬بۆمن ترسناكیی‬ ‫ئەم دیمەنانە ل��ەوەدای��ە‪ ،‬چۆنە‬ ‫ئێمە ن��ە خ���اوەن كەلتوورێكی‬ ‫سیاسیی مەزهەبساالرانەی وەك‬ ‫ئ���ەوەی ئ��ێ��ران��ی�ن‌و ن��ە خ��اوەن‬ ‫رەگەزپەرستییەكی وەك ئەوەی‬ ‫توركیاین‪ ،‬كەچی ئەفسەرەكانی‬ ‫ئاساییشمان وەك ئ���ەوان لە‬ ‫قوربانییەكان دەدەن‌و گەورەییان‬ ‫دەخەنە ژێر قۆندەرەكانیانەوە‪.‬‬ ‫بۆچی ئێمە دوای زیاتر لە هەشتا‬ ‫س��اڵ خەباتی ئ��ازادی��خ��وازی �ی‌و‬ ‫رزگاریخوازیی‪ ،‬لە بێكەرامەتكردنی‬ ‫مرۆڤدا‪ ،‬لە داگیركەرانمان بچین‌و‬ ‫ل��ە رێ��زگ��رت��ن ل��ە مافەكانیدا‪،‬‬ ‫هەژارترین ناوچەی جیهان بین؟‬ ‫بۆ من پێویستە لێدان‌و پەالماری‬ ‫دەزگایەكی ئاساییشی ك��وردی‬ ‫بۆ هاونیشتمانیان‪ ،‬وەك لێدان‌و‬ ‫پەالماری دەزگا سەركوتكەرەكانی‬ ‫واڵت���ان���ی ه��اوس��ێ��م��ان نەبێت‬ ‫كاتێ‌ رووشكێنی‌و چاوشكێنی‌و‬ ‫ك��ەرام��ەت��ش��ك��ێ��ن��ی ك���وردەك���ان‬ ‫بووەتە پیشە‌و پسپۆڕییان‪ .‬ئەم‬ ‫جیاكاراییەم پێویستە بۆ ئەوەی‬ ‫دڵنیا بم كە ئەم سیستمەی واڵتی‬ ‫من بەڕێوە دەبات‪ ،‬هێشتا تەماهی‬ ‫لەگەڵ رژێمە مرۆڤشكێنەكاندا‬ ‫نەكردووە‌و بۆڕی نەداونەتەوە‪.‬‬ ‫بۆ من گرنگە كە بزانم وەزیری‬ ‫ن���اوخ���ۆك���ەم‌و ب���ەڕێ���وەب���ەری‬

‫رێبوار سیوەیلی‬

‫ئاساییش‌و ئەفسەرەكانی كە‬ ‫هەموویان خەڵكی واڵت‌و شار‌و‬ ‫گوندەكانی خۆمانن‌و لەم تیرە‌و‬ ‫لەو هۆز‌و عەشیرەتەوە هاتوون‪،‬‬ ‫چۆن بیر لە م��رۆڤ دەكەنەوە‌و‬ ‫جیاواز لەوانە بیری لێدەكەنەوە كە‬ ‫پسپۆڕ‌و مامۆستای شەقوەشاندنن‬ ‫لە كوردە هاونیشتمانەكان‪ .‬ئایا‬ ‫ئ��ەم��ەی��ە ئ��ەو ئاساییشەی كە‬ ‫زۆرینەی ئەفسەر‌و كارمەندەكانی‬ ‫«ك����ۆرس����ی ت���ای���ب���ەت»ی���ان‬ ‫وەرگ����رت����ووە‌و ب��ەش��ێ��وەی��ەك��ی‬ ‫«پڕۆفێشناڵ»‌و «زانستییانە»‬ ‫راه��ێ��ن��راون‌و كەچی ل��ەب��ەردەم‬ ‫ێ‬ ‫م��ێ��ردم��ن��داڵ��ێ��ك��دا ك��ە ن��ازان��ر ‌‬ ‫ت��اوان��ەك��ەی چییە‌و تاوانەكەی‬ ‫هەرچییەكیش بێت‪ ،‬ئەم هەموو‬ ‫كۆرس‌و زانست‌و پڕۆفێشناڵیزمە‬ ‫ناتوانێ‌ خ��ۆی كۆنترۆڵ بكات‌و‬ ‫پەنادەباتەوە بەر شەقوەشاندن؟‬ ‫ج��ا ئ��ەگ��ەر ه��ەر ل��ەس��ەرەت��اوە‬ ‫بڕوامان بە شەقوەشاندنە‪ ،‬ئیتر‬ ‫ك��ۆرس‌و زان��س�ت‌و پسپۆڕییمان‬ ‫ب��ۆ چ��ی��ی�ە‌و ئ��ەگ��ەر بڕیاریشە‬ ‫پڕۆفێشناڵیانە ك���ار ب��ك��رێ‌‪،‬‬ ‫پێویستە شەق‌و قۆنداخە تفەنگ‌و‬ ‫جوێنەكان بخەینەالوە‪.‬‬ ‫س��ەرۆك��ی ه��ەرێ��م‌و هەموو‬ ‫سەرۆكەكانی دیكەی ن��او ئەم‬ ‫نیشتمانە كە ب��ەردەوام دەڵێن‪:‬‬ ‫«پێویستە یاسا سەروەر بێت»‪،‬‬ ‫با بفەرموون بەپێی یاسا‪( ،‬با‬ ‫ه��ەر ی��اس��ای��ەك ب��ێ��ت ك��ە ئ��ەم‬ ‫ئابڕووچوونەمان بیربەرێتەوە)‪،‬‬ ‫ب���ێ���ن‌و ئ����ەم ش���ەق���ه���ەڵ���دان‌و‬ ‫لەقەپیاكێشان‌و غەدرە لەئاست‬ ‫ئەو مێردمنداڵەی خەڵكی شاری‬ ‫هەولێر ق��ب��ووڵ ن��ەك��ەن‌و دەم‌و‬ ‫دەست ئەو دەستدرێژیكەرانەی‬ ‫ئ��اس��ای��ی��ش ب���دەن���ە دادگ����ای‬ ‫راستەقینە‌و بە س��زای خۆیان‬ ‫بگەیەنن‪ ،‬بۆ ئەوەی هاواڵتییانی‬ ‫ئەم شارە‌و شارەكانی تر تێبگەن‬ ‫ك��ە ئێوە ه��ەرچ��ەن��دە ناچن بە‬ ‫پیر داخوازیی خۆپیشاندەرانی‬ ‫هەرێمی كوردستانەوە‪ ،‬هەرچەندە‬ ‫جیهانتان لێبووە بە «بزووتنەوەی‬ ‫گۆڕان»‪ ،‬بەاڵم لە كەسیش قبووڵ‬ ‫ن��اك��ەن ش��ەق ل��ە هاواڵتییەكی‬ ‫كوردستانی هەڵبدات‪ ،‬بەتایبەتی‬ ‫ئەگەر ئەو هاواڵتییە گەنجیش‬ ‫بێت‌و باوكیشی شەهید بێت!‪.‬‬ ‫دڵ��ن��ی��اش��ت��ان دەك���ەم���ەوە‪ ،‬بە‬ ‫بێدەنگیی ئێوە لە ئاست ئەم‬ ‫رووداوەدا‪ ،‬ه��ەم��وو مرۆڤێكی‬ ‫خاوەن كەرامەت‌و خاوەن عیززەتی‬ ‫نەفسی ئەم واڵت‌و بەتایبەتیش‬ ‫ئەم شارە‪ ،‬وا هەستدەكات شەق‬ ‫ل���ەوان‌و ل��ە ك��ۆی بەشەرییەت‬ ‫هەڵدراوە‪.‬‬ ‫جەنابی س��ەرۆك��ی هەرێم‪:‬‬ ‫زۆرج�����ار ه��ەس��ت��م��ك��ردووە كە‬ ‫دەرفەتت پێنادرێت رۆڵ‌و ئەركی‬ ‫خۆت لەم ساتەوەختەدا بگێڕیت‪،‬‬ ‫بەاڵم ئەوەتا واقیع بانگت دەكات‌و‬ ‫وی��ژدان پەنات بۆ دەهێنێ‌‪ .‬ئەو‬

‫ش��ەق��ان��ەی ل��ەو گەنجە ك��وردە‬ ‫هەڵدەدرێن‪ ،‬تەقەكردن نییە لە‬ ‫«ئاژاوەگێڕان» تا پێویستیی بە‬ ‫لێكۆڵینەوەی دوورودرێژ‌و چیرۆك‬ ‫ه��ۆن��ی��ی��ن��ەوەی ش��ێ��وە یاسایی‬ ‫هەبێت‪ ،‬ئەمە دیمەنێكی تری‬ ‫دەستی بێگانە‌و سیناریۆیەكی‬ ‫تری بزووتنەوەی گ��ۆڕان نییە‪.‬‬ ‫ئەمە تەعەدایەكە لە دەزگایەكی‬ ‫ت��ای��ب��ەت‌و ل��ەالی��ەن كەسانێكی‬ ‫ناسراو لە دژی مێردمنداڵێكی‬ ‫ئەم واڵتە كراوە كە هەرچییەكی‬ ‫ك��ردب��ێ��ت‪ ،‬شایانی ئ��ەوە نییە‬ ‫لەالیەن ئەو قوتابییانەی عەلی‬ ‫حەسەن مەجیدەوە كەرامەتی‬ ‫بشكێنرێت‪ .‬ئ��ەم ت��اوان��ە تەنیا‬ ‫ئەوكاتە قابیلی تێگەیشتنە كە‬ ‫ئێمە‌و دەزگ���ا ئەمنییەكانمان‬ ‫بووبینە میراتگر‌و درێژەپێدەری‬ ‫ب��ەع��س��ی��ی��ەك��ان‌و بەخۆمانمان‬ ‫نەزانیبێت‪.‬‬ ‫خوایە بۆخاتری كەرامەتی‬ ‫ئینسان ك��ە ل��ەوێ��ن��ەی خۆتدا‬ ‫خ��ەڵ��ق��ت��ك��ردووە‪ ،‬گوناهەكانی‬ ‫ئەو گەنجە بەو غەدرە ببەخشە‬ ‫كە لێیكراوە‪ .‬خوایە كەرامەتی‬ ‫ئەوانەش بشكێنی كە بێدەنگن لە‬ ‫ئاست ئەو دەستدرێژییەدا‪ .‬خوایە‬ ‫ئەو سیستم‌و یاسا‌و حوكمڕانییە بە‬ ‫سزا‌و ئابڕووچوونی خۆی بگەیەنی‬ ‫كە لەم تاوانە ناپرسێتەوە‌و لە‬ ‫ئاستیدا كەمتەرخەمی دەنوێنێ‌‪.‬‬ ‫خوایە ئەم میللەتە لەو نەگبەتی‌و‬ ‫نەهامەتییە رزگ���ار ب��ك��ەی كە‬ ‫جەلالدەكانی بە هەمان گوڕ‌و‬ ‫تینی دوژمنانییەوە‪ ،‬شەق‌و زللە‬ ‫لە هاوخوێن‌و هاونیشتمانەكانی‬ ‫خ��ۆی��ان ه����ەڵ����دەدەن‪ .‬خ��وای��ە‬ ‫جورئەت‌و بوێریی ببەخشە بەم‬ ‫گەلە قوربانیبەخشە تەسلیمی‬ ‫ت��ون��دڕەوی��ی‌و پ��ەرچ��ەك��رداری‬ ‫خۆڕسك نەبێت كە هەمووشتێكی‬ ‫ب��ۆ ئ��ازادی��ی ب��ەخ��ش�ی‌و كەچی‬ ‫ل��ەس��ای��ەی ئ����ازادی����دا ش��ەق��ی‬ ‫ت��ێ��ه��ەڵ��دەدرێ��ت‪ .‬خ���ودای���ە بە‬ ‫حیكمەتی خ��ۆت پڕمانكە لە‬ ‫ه��ەدادان‌و سەرانی واڵتمان لەم‬ ‫غرووری عەرشە بهێنە خوارەوە‬ ‫كە قبووڵی دەك��ەن میللەت لە‬ ‫سایەیاندا هەست ب��ە زەلیلی‬ ‫خ��ۆی بكات‪ .‬خ��ودای��ە بوێریی‌و‬ ‫سەبر ببەخشە بەو گەنجەی كە‬ ‫لەباتی هەموو گەنجان‌و هەموو‬ ‫هاونیشتمانی‌و مرۆڤایەتی شەقی‬ ‫تێهەڵدرا‌و كەرامەتی ئینسانییانە‌و‬ ‫كوردیانە‌و گەنجانەی شكێنرا‪.‬‬ ‫خودایە ئەم تارمایی وەحشەت‌و‬ ‫ل��ێ��ك��ح��اڵ��ی��ن��ەب��وون��ە ل��ەس��ەر‬ ‫ن��ەت��ەوەك��ەم��ان ه��ەڵ��ب��گ��رە كە‬ ‫بارودۆخەكەی بەشێوەیەك ئاڵۆز‬ ‫ك��ردووە‪ ،‬كەس دڵنیا نەبێت لە‬ ‫ژی��ان‌و كەرامەتی خ��ۆی‪ .‬خوایە‬ ‫ئێمە لە دۆزەخ���ەوە پەنات بۆ‬ ‫ناهێنین‪ ،‬بەڵكو لە كوردستانەوە‪:‬‬ ‫لە هەولێرەوە‪ .‬ئایا هەولێر لە‬ ‫دۆزەخ ناخۆشتر‌و گوناهبارترە؟‬

‫مەمکوژن‪ ،‬داوای لێبووردن دەکەم‪...‬‬ ‫پاش باڵوبوونەوەی وتارێکی من‬ ‫لە رۆژنامەی «رۆژنامە»دا‪ ،‬هەرایەکی‬ ‫گ��ەورەی لێکەوتەوە‌و هەندێك الیەن‌و‬ ‫نووسەر بەشێک لە وشەکانی منیان‬ ‫بەکارهێنا بۆ ئەجێندا تایبەتەکانی‬ ‫خ��ۆی��ان‌و ب��ۆ ش��ەڕی ن��ێ��وان هەولێر‌و‬ ‫سلێمانی کە پارتی مەبەستییەتی‪.‬‬ ‫راستییەکەی‪ ،‬من هەڵەبووم هەندێك‬ ‫وش��ەی ناشیرینم بەکارهێنابوو کە‬ ‫بەسەرمدا تێپەڕیبوون‪ .‬ئەو وشانەی‬ ‫م��ن‪ ،‬ب��ۆ چ��ی��رۆک‌و رۆم���ان دەستیان‬

‫دەدا‪ ،‬بەاڵم بۆ بابەتی رۆژنامەکان بەو‬ ‫شێوەیە دەستیان نەدەدا‪.‬‬ ‫لێرەوە‪ ،‬لە دڵەوە داوای لێبووردن‬ ‫لە هەموو تاکێکی کورد بە گشتیی‌و لە‬ ‫دانیشتووانی بەڕێزی گەڕەکی مەالیان‬ ‫بە تایبەتی‪ ،‬دەک��ەم‪ .‬من هەڵەبووم‌و‬ ‫ه���ی���وادارم ب��ە دڵ��گ��ەورەی��ی خۆیان‬ ‫بمبەخشن‪ .‬لە راستیدا‪ ،‬ئ��ەو چەند‬ ‫وشەیە ناوەڕۆک‌و پەیامی نووسینەکەی‬ ‫منی بە الڕێ��دا ب��ردب��وو‪ ،‬بۆیە من لە‬ ‫ناوەڕۆکی نووسینەکەم کە ئاراستەی‬

‫دەسەاڵتم کردبوو‪ ،‬پەشیمان نیم‪ ،‬بەاڵم‬ ‫پەشیمانم کە هەندێك وشەی ناشیاو‌و‬ ‫دوور لە دابونەریتی شارستانییانەم‬ ‫بەکارهێنابوو‪ .‬من‪ ،‬بە کەموکووڕیی‬ ‫نازانم كە داوای لێبووردن بکەم‪ ،‬بەڵکو‬ ‫داننان بە هەڵەی خۆمدا‪ ،‬بە کارێکی‬ ‫ع��ەق�ڵان�ی‌و دروس���ت دەزان����م‌و داوای‬ ‫لێبووردن دەکەم‪.‬‬ ‫ب��ەداخ��ەوە‪ ،‬دەڵێم‪ :‬ئەگەر کوڕی‬ ‫دەوڵەمەند‪ ،‬یان بەرپرسێک بام‪ ،‬هەرگیز‬ ‫بەو شێوەیە تەنگ بە من هەڵنەدەچنرا‬

‫لە شاری هەولێردا‌و هەنووکە ژیانی من‬ ‫لە مەترسییەکی گەورەدایە‌و پارتی بە‬ ‫ئاشکرا‌و بە نهێنیی چاودێریم دەکەن‪.‬‬ ‫سبەی رۆژ‪ ،‬ئەگەر وەک سەردەشت‬ ‫تێرۆر کرام‪ ،‬ئەوسا با کەس نیگەرانیم بۆ‬ ‫دەرنەبڕێت‪ ،‬بۆیە‪ ،‬پێش ئەوەی تێرۆرم‬ ‫بکەن‪ ،‬داوای لێبووردن دەکەم لەسەر‬ ‫ئەو هەڵەیەی بەسەرمدا تێپەڕی‪.‬‬ ‫رابەر فاریق‬ ‫‪2011/3/20‬‬


‫‪AM‬‬

‫‪KL‬‬ ‫‪RE‬‬

‫ذمارة (‪ )627‬سيَشةممة ‪2011/3/29‬‬

‫‪www.rozhnama.net‬‬ ‫سیروان رەشید‬

‫گۆڕین لە دەسەاڵتی دادوەریی‬ ‫ئەو بوارە هەستیارەی كەمترین گفتوگۆی لەبارەوە كراوە‬ ‫بەرقەراربوونی سیستمێكی قەزایی سەربەخۆو بەهێز‪ ،‬كۆڵەكەیەكی گرنگ‌و سەرەكیی ژیانی دیموكراسییە‪ ،‬هەربۆیە پێویستە‬ ‫چاكسازیی لەسیستمی حوكمڕانیی هەرێم‪ ،‬لە دەسەاڵتی دادوەرییەوە دەستپێبكات‪.‬‬ ‫دەسەاڵتی دادوەریی لە هەرێمی كوردستان كە هاوتەریبە لەگەڵ دەسەاڵتی تەشریعی (پەرلەمان)‌و دەسەاڵتی جێبەجێكردن‬ ‫(حكومەت)‪ ،‬كەمترین گفتوگۆی جدیی‌و رەخنەگرانەی لەبارەوە كراوە‪ ،‬لەكاتێكدا ئەم دامەزراوەیە پەیوەندیی راستەوخۆی بە‬ ‫ژیانی رۆژانەی هاواڵتییان‌و كایەی سیاسیی‌و ئابوورییەوە هەیەو بە رادەیەكی زۆریش پەیوەستە بە سیستمی حوكمڕانییەوە‪.‬‬ ‫لەماوەی دوو س ‌ێ ساڵی رابردوودا‪ ،‬بەتایبەتیش لەم چەند هەفتەیەدا كە باس لە گۆڕان و چاكسازیی دەكرێت‪ ،‬زۆربەكەمی‬ ‫قسە لە بارەی دەسەاڵتی دادوەرییەوە دەكرێت‪ ،‬لەكاتێكدا سیستمی قەزا لە كوردستان‪ ،‬لێوانلێوە لە كڵۆڵیی‌و ئیفلیجی كە‬ ‫پێویستی بە گۆڕانی ریشەیی هەیە‪.‬‬ ‫خۆشبەختانە‪ ،‬لە هەرێم بەپێی یاسای ژمارە(‪)23‬ی ساڵی ‪2007‬ی پەرلەمانی كوردستان‪ ،‬یاسای دەسەاڵتی دادوەریی‬ ‫لەهەرێم دەركردو لە دەسەاڵتی تەنفیزیی جیاكردەوە‪ ،‬كە بەپێی یاساكە‪ ،‬ئامانجی ئەم دەسەاڵتە‪ ،‬پاراستنی شكۆمەندیی‬ ‫دادوەریی‌و بەدیهێنانی دادپەروەرییە لەهەرێم‪ ،‬جگە لەوەی دەستووری عێراق‌و رەشنووسی دەستووری هەرێمیش لەسەر‬ ‫مەبدەئی جیاكردنەوەی دەسەاڵتەكان(فصل السلطات) جەخت دەكەنه‌وە‪ ،‬بەاڵم لەراستیدا ئەمڕۆ لە كوردستان‪ ،‬سیستمی‬ ‫قەزایی وەك‌و پێویست حزوری نییەو لەئیفلیجبوون نزیكبووەتەوە‪.‬‬ ‫بەكورتی‪ ،‬رەخنە‌و كەموكورتییەكان لە بواری دەسەاڵتی قەزایی لە هەرێم‪ ،‬لەم الیەنانەوەیە‪:‬‬ ‫یەكەم‪ :‬دەسەاڵتی قەزایی‪ ،‬حزور‌و هەیبەتی زۆر الوازە‪ ،‬زۆربەی هاواڵتییان نازانن كە لەكوردستان دەسەاڵتی دادوەریی‬ ‫سەربەخۆیە!‪ .‬تەنانەت كەم كەس هەیە بزانێت كە سەرۆكی دەسەاڵتی دادوەریی‌و ئەندامانی ئەنجومەنەكەی چەند كەسن‌و‬ ‫كێن‌و ناویان چییە! كە دەبوایە سەرۆكی ئەم دەسەاڵتە وەکو بەڕێزان سەرۆكی حكومەت‌و سەرۆكی پەرلەمان لەكایەی‬ ‫سیاسیی‌و ئیدارییدا حزوری هەبوایە‪.‬‬ ‫دووەم‪ :‬هەرچەندە بەپێی ئەو یاسایەی پەرلەمان دەسەاڵتی دادوەریی سەربەخۆیە‪ ،‬بەاڵم لەواقیعدا وانییە‌و كەموكورتی‬ ‫زۆرە‪ ،‬بۆنموونە سەرۆكی ئەنجومەنی دادوەریی‪ ،‬پلەی وەزیری هەیە‪ ،‬كە دەبوایە پۆستەكەی لەئاستی سەرۆكی پەرلەمان و‬ ‫سەرۆك وەزیراندا بوایە‪ ،‬ئەمەش وایكردووە كە تەواوی ئەنجومەنەكە وەك وەزارەتێك سەیربكرێت‌و مامەڵەی لەگەڵ بكرێت‪،‬‬ ‫نەك وەك دەسەاڵتێكی جیاو سەربەخۆ‪ .‬جگە لەوەی كە باس لەوەدەكرێت كە ئەم دەسەاڵتە سەربەخۆیە‪ ،‬دەبێت لە رووی‬ ‫كارگێڕیی‌و داراییەوە بەتەواوەتی سەربەخۆ بێت‌و بۆهیچ شتێك نەگەڕێتەوە بۆحكومەت‪ ،‬بەاڵم لەباری واقیعدا‪ ،‬سەرباری‬ ‫ئەوەی دووساڵە بودجەیەك بۆئەم دەسەاڵتە تەرخاندەكرێت‪ ،‬بەاڵم لەخەرجییەكانیدا وەك دەسەاڵتێكی جیاو سەربەخۆ‬ ‫دەسەاڵتی نەدرواوەتێ‌‌و پێویستە بۆ خەرجییە گرنگەكان بگەڕێتەوە بۆ ئەنجومەنی وەزیران‌و بۆهەندێك بواری تر بگەڕێتەوە‬ ‫بۆ وەزارەتی دارایی‪.‬‬ ‫سێیەم‪ :‬یەكێك لەكێشەكانی ئەم دەسەاڵتە‪ ،‬هەژموون‌و دەستێوەردانی حیزبە كە پێویستە دەسەاڵتی حیزب بەتەواوەتی‬ ‫دوور بخرێتەوە‌و رێنەدەن دامودەزگا حیزبییەكان دەستبخەنە كاروباری دادگاوەو حیزب دەوری نەبێت لە دامەزراندنی دادوەرو‬ ‫كارمەندی دەزگای قەزایی‌و بەهیچ جۆرێك رێنەدرێت راستەوخۆ‪ ،‬یان ناڕاستەوخۆ دەست وەربداتە رەوتی كارەكانی دادگا‌و‬ ‫بڕیارەكانییەوە‪.‬‬ ‫چوارەم‪ :‬دەزگای داواكاری گشتیی (ئدعای عام) لەكوردستان ئیفلیجكراوە‪ ،‬لەكاتێكدا ئەم دەزگایە ئەندامە لە دەسەاڵتی‬ ‫ئەنجومەنی دادوەری �ی‌و لەهەمانكاتیشدا سەر بە دەسەاڵتی جێبەجێكردنەو ئێستا لەژێر دەسەاڵتی وەزارەت��ی داد دا‬ ‫ئیفلیجكراوە‪ ..‬هەڵبەت هەمووالیەك باش دەزانین كە بایەخ‌و گرنگیی دەزگای داواكاری گشتیی لە رووی پەیوەندیی بە سامانی‬ ‫گشتیی‌و لێكۆڵینەوە لەگەندەڵیی‌و ته‌تانه‌ت لەچاودێریكردنی قانوون‌و چۆنێتیی جێبەجێكردنی‪ ،‬دەورێكی زۆر گرنگی هەیە‪.‬‬ ‫رۆحی هەموو سیستمێكی حوكمڕانیی تەندروست‌و عادیالنە‪ ،‬بریتییە لە بەرقەراربوونی سیستمێكی قەزایی سەربەخۆو‬ ‫تۆكمەو بەهێز‪ ،‬كە بەداخەوە لەكوردستان ئەم دەسەاڵتە هەندێكجار وەك پاشكۆو ئالەتێكی لێهاتووە بەدەست دەسەاڵتی‬ ‫تەنفیزییەوە‪ ،‬هەربۆیە هەتا كورد نەبێت بەخاوەنی دەسەاڵتێكی دادوەریی سەربەخۆو ئازاو ئەكتیڤ‪ ،‬ناتوانێت هەرێمێكی‬ ‫یاسایی‌و دامەزراوەیی دروستبكات‪.‬‬


Rozhnama