Page 1

ROVISIE 3

WERK IN UITVOERING

OMDENKEN NAAR 2020


1

ROVISIE 3

WERK IN UITVOERING

OMDENKEN NAAR 2020

2

Afvalloze samenleving?

VOORWOORD

Onze burgers bepalen het succes!

Met de beleidslijn 2020 – Van afval naar grondstof, van idee naar aanpak, van betalen naar belonen die eind juni aan wethouders en ambtenaren is gepresenteerd, zetten we een stevige ambitie neer. In 2020 willen we het niveau van 30kg restafval per inwoner bereikt hebben; een reductie van 170 kg ten opzichte van 2010. Het is een verantwoordelijkheid naar elkaar en naar volgende generaties, de reststoffen terug te brengen en zoveel mogelijk herbruikbare grondstoffen een tweede leven te geven. De burger speelt hierin een sleutelrol. Gelukkig merken we steeds meer dat zij een positieve houding hebben ten opzichte van afvalscheiding en -reductie. Hoe we ervoor staan met onze plannen, leest u in deze uitgave van Rovisie. Daarnaast is deze uitgave met name bedoeld om aandacht te schenken aan de nieuwe taken die we van onze gemeenten hebben gekregen. Dit keer ligt de focus op duurzame energie. Maar waar we momenteel ook veel energie in steken is sociale duurzaamheid. Dit maken we concreet door of zelfstandig educatieve projecten op te zetten of door samen met partners te participeren in sociale projecten. Een mooi voorbeeld hiervan is een vooruitstrevend leerwerktraject dat momenteel in Zwolle loopt. Kortom, op alle vlakken is ROVA in beweging. Een beweging richting de afvalloze duurzame leefomgeving, maar ook naar een leefomgeving waarin ROVA een duidelijke sociale verantwoordelijkheid neemt.

In 2030 leven we in een duurzame en afvalloze samenleving. Afval bestaat niet, we zamelen alleen nog maar waardevolle grondstoffen in. Een toekomstbeeld dat ROVA met haar gemeenten graag wil waarmaken. Op 29 juni heeft ROVA aan wethouders en ambtenaren een andere aanpak voor het afvalbeheer gepresenteerd. De aanpak is een logisch vervolg op het visiedocument “van afval naar grondstof”. We willen bereiken dat de burger zijn afval nog beter gaat scheiden. Analyses laten zien

2. Informeren en meebeslissen Vooral bij het scheiden en hergebruik van afval speelt vertrouwen bij de burger een grote rol. Informeren en de mogelijkheid hebben om mee te beslissen zijn belangrijke ingrediënten om de burger tot onze bondgenoot te maken op weg naar de afvalloze leefomgeving. Een voorbeeld van meedenken is de plek van de ondergrondse verzamelsystemen voor het restafval.

dat er nog ruim 60% herbruikbare grondstoffen in het restafval zitten. Willen we naar een afvalloze samenleving dan is betrokkenheid en verantwoord gedrag van burgers bepalend voor het slagen. Vanuit dit uitgangspunt is door ROVA een aanpak uitgewerkt.

3. Van betalen naar belonen Met de voorgestelde maatregelen wordt de actieve burger beloond voor goed gedrag. Naast het belonen door een hoge service te bieden is er de mogelijkheid goed gedrag financieel te belonen. Het aanbieden van waardevolle grondstoffen kan leiden tot een lagere afvalstoffenheffing, afval krijgt waarde voor de burger.

Ik wens u veel leesplezier.

“Het aanbieden van waardevolle grondstoffen leidt tot een lagere afvalstoffenheffing.”

Hans Groenhuis, Algemeen directeur ROVA

INHOUD AFVALLOZE SAMENLEVING

2

PILOTS RESTAFVAL VERMINDERING 2010-2011

4

DUURZAAM ENERGIEBEDRIJF BIEDT KANSEN

5

GEMEENTEN AAN HET WOORD

6

KORT NIEUWS: • LEER-WERK TRAJECT ZWOLLE • ROVA INVESTEERT • EDUCATIEF PROGRAMMA SUCCESVOL

7

1. Omgekeerd inzamelen De voorgestelde maatregelen worden samengevat als “omgekeerd inzamelen”. De essentie is een hoge service aan de burger bieden op de waardevolle herbruikbare grondstoffen. Papier, kunststofverpakkingen en GFT komen we aan huis ophalen (ook opnieuw in het buitengebied). In diftar gemeenten gaan we voor het GFT een nultarief hanteren. De inzameling van kunststof verpakkingen willen we uitbreiden met andere verpakkingen, denk aan de melkpakken, sappakken of blik en aluminium verpakkingen. De burger houdt slechts een kleine hoeveelheid restafval over. Het laatste restant restafval kan men brengen naar een ondergronds verzamelpunt. Voor het buitengebied en hoogbouw zoeken we naar maatwerk oplossingen.

Duurzamer maar niet duurder De opgave is om de nieuwe aanpak binnen de bestaande afvalstoffenheffing te realiseren (duurzamer, maar niet duurder). Zowel binnen een diftar- als een niet-diftar gemeente is dit mogelijk, waarbij de actieve burger kan worden beloond. Grossomodo wordt de hogere service gefinancierd door lagere kosten op restafval en inkomsten uit de waardevolle grondstoffen. Een belangrijk aspect bij de financiering is de vergoeding die gemeenten krijgen voor het ingezamelde kunststof. Eind 2012 loopt de raamovereenkomst af die gemeenten hebben gesloten met Nedvang en het Ministerie. Op basis van een gezamenlijke evaluatie worden nieuwe afspraken over de vergoeding gemaakt.


3

ROVISIE 3

WERK IN UITVOERING

Gemeentespecifiek Samen met de gemeenten wil ROVA per gemeente tot een maatwerkvoorstel komen. Maatwerk dat aansluit op de lokale infrastructuur en bebouwing, de afvalstoffenheffing en specifieke wensen. In de gesprekken met gemeenten over de voorgestelde aanpak en het maatwerk is positief gereageerd. Gemeenten zijn overtuigd van de noodzaak van betere afvalscheiding en willen graag zo snel mogelijk van start met omgekeerd inzamelen. De eerste twee gemeenten die het per 1 januari 2012 gaan invoeren zijn Steenwijkerland en Staphorst. De planning van omgekeerd inzamelen De planning is voor een deel bepaald op basis van logistieke consequenties, maar voor een belangrijk deel ook door de onderhandelingen over de inzameling van kunststof verpakkingen. In de gemeenten Steenwijkerland en Staphorst kunnen we in januari 2012 starten met de maatregelen voor gft-afval en gelijktijdig een lagere inzamelfrequentie voor het restafval. Ook worden in de loop van 2012 gesprekken met papierinzamelaars aangegaan om te kijken hoe deze inzameling efficiënter kan worden uitgevoerd. De maatregelen voor kunststofverpakkingen en het wegbrengen van het restafval volgen later in de tijd (loop van 2013). Voor deze maatregelen zijn de uitkomst van de evaluatie van de gescheiden inzameling van de kunststofverpakkingen bepalend. Hoonhorst zegt dag! In 2020 denken we nog maar 30 kg restafval per inwoner in te zamelen. In een proef in Hoonhorst willen we laten zien dat het kan: afslanken van 200 kg naar 30 kg restafval per inwoner per jaar. Vanaf 1 januari 2012 wordt in Hoon-horst het afval ingezameld alsof het al 2020 is. Dit betekent dat gft-afval, oud papier en droge herbruikbare materialen (zoals kunststof verpakkingen, drankenverpakkingen, blik en kleine elektrische apparaten, aan huis via minicontainers worden ingezameld via ondergrondse containers. De eerste resultaten presenteren we in mei 2012 op het NVRD congres. Meer informatie over dit congres vindt u op www.schoon-gewoon.nl. Op www.rova.nl/hoonhorstzegtdag vindt u alle informatie over het project in Hoonhorst.

OMDENKEN NAAR 2020

Pilots restafval vermindering

2010-2011

Maatregelen getoetst: meer grondstoffen en minder restafval! De pilots Tussen 1 januari 2010 en 1 januari 2011 zijn in drie gemeenten uit het ROVA werkgebied pilots gehouden om ervaring op te doen met verschillende inzamelmethoden en de actieve betrokkenheid van de burger hierbij. In drie proefwijken hebben de inwoners een 3e en/of 4e minicontainer gekregen voor kunststofafval en/of papier. Kern van de pilots: 1. Zwolle (niet diftar) Hoge service aan huis inzamelen van herbruikbare deelstromen met minicontainers (gft-afval, kunststofafval en papier) en het wegbrengen van het restafval naar een ondergronds verzamelsysteem. 2. Amersfoort (niet diftar) Hoge service door het aan huis inzamelen van herbruikbare deelstromen met minicontainers (gft-afval, kunststofafval en papier) en een kleinere restafvalcontainer. 3. Raalte (diftar) Hoge service door het aan huis inzamelen van herbruikbare deelstromen met minicontainers (gft-afval, kunststofafval en papier) en in een lagere frequentie inzamelen van restafval en gft-afval. Restafval kg per inwoner 2011 250

De eerste resultaten Effectiviteit In de drie proefgebieden heeft de inzet van minicontainers voor kunststof een duidelijk positief effect ten opzichte van inzameling met zakken. De resultaten laten een verband zien tussen een hogere service en een beter scheidingsgedrag. In alle drie de pilots is sprake van een substantiële afname in de hoeveelheid restafval (zie grafiek 1). Ook in de niet diftar gemeenten, waar restafval “onbeperkt” kan worden aangeboden, is dit effect duidelijk aanwezig. Hieruit blijkt dat naast financiële prikkels, ook wijzigingen in de infrastructuur (wegbrengen van restafval en hogere service op de herbruikbare stromen) een positief effect op het afvalscheidinggedrag te hebben. Opvallend is dat in Zwolle veel gft-afval en grof huishoudelijk afval in de ondergrondse verzamelcontainers wordt gestort. Acceptatie De inwoners zijn halverwege de proef ondervraagd over hoe zij de proef ervaren en waar verbeterpunten liggen. De inwoners zijn overwegend positief over de nieuwe manieren van inzamelen. Ongeveer 80% van de inwoners vindt dat de situatie na afloop van de proefperiode behouden moet blijven. De inwoners die restafval wegbrengen vinden dit positief en hebben hierdoor ook geen stankproblematiek van de minicontainer. Over de kleurstelling en de hoeveelheid minicontainers is niet iedereen tevreden.

240 225

200

176

172

140

150

133

100 -29%

-20%

-40%

50 0

le

Grafiek 1

d

ie

b ge

f

oe pr

le

ol

ol

zw

zw

te ed bi

e fg

oe pr

te

al

al

ra

ra

rt

ed

i

eb

o pr

g ef

f rs

e

e

am

rt

oo

oo

f rs

am

“Uiteindelijk is deze manier van inzamelen beduidend goedkoper voor de burger. Tenminste als je fanatiek consequent bent! Het is goed voor het milieu plus bewustwording eigen afval. Ik zie nu wat voor troep wij produceren” (inwoner proefgebied Raalte) Conclusies De voorlopige resultaten onderbouwen de achterliggende aannames. Met een hogere service zijn inwoners bereid herbruikbare en waardevolle grondstoffen beter te scheiden. De effecten voor vermindering van het restafval zijn substantieel. Ook zijn er nog verdere verbeteringen mogelijk in de totale inzameling. Maar de basishouding van de burger is positief. Zoals we eerder hebben gezegd, de burger bepaalt het succes, daarom zien we de feedback van inwoners als waardevolle input. Op grond van deze bevindingen zijn de beleidsvoorstellen voor omgekeerd inzamelen ontwikkeld, waarover in het hoofdartikel is geschreven.

Kunststofafval kg per inwoner 2011 25 22

“Verstrek een prullenbak voor in huis met vier bakken. Zodat het afval direct in huis gescheiden kan worden’’ (inwoner proefgebied Zwolle) “Het plaatsen van de vier containers bij huis is wel lastig, maar het verzamelen van afval op deze manier is wel prettig” (inwoner proefgebied Raalte)

21

20

18

15

13

10 5

5

3

0

le

le

ol

ol

zw

“Ik zou graag de grootte van de minicontainers aanpassen, gft minicontainer groter en grijze container (voor kunststof) kleiner. Veel van mijn groenafval verdwijnt in de restafval container als de gft container vol is” (inwoner proefgebied Zwolle)

4

ed

zw

te

oe pr

Grafiek 2

ed

bi

bi

e fg

e fg

oe pr

te

al

al

ra

ra

t

or

fo

s er

am

d

e

fg

oe pr

e bi

am

t

or

fo

s er


5

ROVISIE 3

WERK IN UITVOERING

OMDENKEN NAAR 2020

Duurzaam Energiebedrijf biedt Winterswijk kansen De gemeente Winterswijk en ROVA richten eind dit jaar het Duurzame Energiebedrijf Winterswijk op. Hierdoor werkt de gemeente aan haar klimaatdoelstellingen en bereikt een daadwerkelijke versnelling in de productie van duurzame energie. Dit is mogelijk zonder een grote druk te leggen op de interne organisatie of de begroting, erg belangrijk in deze tijd. Uitgangspunten bij de start van het Duurzame Energiebedrijf zijn “versnelling energietransitie” en “lokaal voor lokaal”. Versnelling energietransitie Het Duurzame Energiebedrijf Winterswijk heeft de positie om zelf duurzame energie op te wekken maar kan ook kiezen om ontwikkelingen te stimuleren of te faciliteren. Per project wordt de best passende rol gekozen. Zo kan er gekozen worden voor een meer initiërende rol als er kansen liggen die nog niet opgepakt worden, maar kunnen initiatieven die stagneren ook ondersteund worden. Hierdoor wordt steeds gekozen voor de rol waarmee met beperkte inspanning de grootste stap gezet kan worden. Het Duurzame energiebedrijf kan bij een goede business case ook zelf investeren in duurzame energieopwekking. Lokaal voor lokaal Winterswijk heeft de visie dat “....in 2050 de energie, die in Winterswijk wordt verbruikt, grotendeels opgewekt moet zijn uit duurzame energiebronnen, in of zo dicht mogelijk bij de gemeente.” Het Duurzame Energiebedrijf Winterswijk zal de lokale keten van energie zo veel mogelijk sluiten. Lokaal beschikbare biomassa stromen dienen zo veel mogelijk benut te worden voor energietoepassing binnen de gemeente. Lokaal geproduceerde elektriciteit wordt via het energiebedrijf aan lokale afnemers verkocht. Zo blijven de revenuen en de CO2 credits binnen de lokale gemeenschap en dragen alle projecten bij aan het daadwerkelijk energieneutraal worden van Winterswijk.

Naar een lokaal Duurzaam Energiebedrijf De afgelopen periode hebben Rova en de gemeente een verkenning uitgevoerd hoe het Duurzame Energiebedrijf Winterswijk vorm gegeven moet worden. Op dit moment wordt verder gewerkt aan het vormgeven van de organisatiestructuur, het opstellen van een werkplan voor het eerste jaar en aan het verkennen van de eerste projecten. Volgens planning zal het Duurzame Energiebedrijf Winterswijk in januari 2012 officieel van start gaan.

“Mensen willen weten wat hun inspanning oplevert voor het mileu”

Projecten in verkenningsfase • Verwarming op snoeihout voor zwembad Jaspers en sportcomplex Jaspers • Realisatie van een energieneutraal grensoverschrijdend bedrijventerrein • Windmolen in samenwerking met boerenbedrijf • Collectieve inkoop zonnepanelen voor particulieren • Zonnecentrales op bedrijfspanden • Levering van duurzame warmte en elektriciteit

6

GEMEENTEN AAN HET WOORD Klaas AgricoLa,

Wethouder Ruimte van de gemeente Dalfsen

Jan Schepers,

beleidsmedewerker Bouwen en Milieu van de gemeente Hardenberg

Welke taakgebieden heEFt u in uw portefeuille? “In mijn portefeuille vallen naast onder andere de gebieden Ruimtelijke ordening, Economische zaken en Volkshuisvesting de taken Milieu en Duurzaamheid. Met name deze laatste taken krijgen in de gemeente Dalfsen terecht steeds meer nadruk en gewicht. Een goede ontwikkeling die ook hard nodig is.”

Wat zijn UW taken bij de gemeente Hardenberg? Naast onderwerpen als biodiversiteit, windenergie, biomassa, natuur- en milieueducatie, besteed ik een groot deel van mijn tijd aan het (duurzaam) afvalstoffenbeleid en alles wat daarmee samenhangt. Een zeer gevarieerd en boeiend werkveld.

Hoe zou u de relatie met ROVA omschrijven? “De gemeente en ROVA zijn al vele jaren partners binnen het afvalbeheer. De ambities van de ROVA zijn feitelijk de ambities van de gemeente ook als het gaat om duurzame energie. In 2012 gaan we dan ook gezamenlijk een ommezwaai maken in het afvalbeheer. Daarbij ondersteunen wij elkaar in het halen van de doelstelling om zo veel mogelijk afval als grondstof in te zetten en zo weinig mogelijk te verbranden.”

Hoe verloopt de samenwerking tussen de gemeente Hardenberg en ROVA? In de afgelopen 15 jaar hebben we interessante discussies gehad over onderwerpen als de invulling van de gemeentelijke zorgplicht, de strategische visie en de toekomst van ROVA. Terugkijkend is de organisatie er uitstekend in geslaagd om de gestelde doelen waar te maken en is ze ook in staat om nieuwe ambitieuze doelen voor de toekomst te stellen. Het is prettig samenwerken met een organisatie die niet bang is om de nek uit te steken voor het gemeentelijke belang.

Hoe worden in Dalfsen de Duurzaamheidambities vormgegeven? “Onze ambitie is CO2-neutraliteit in 2025. Dit vraagt om grote stappen, op het gebied van duurzaam wonen, leven en ondernemen. Zo hebben we afgelopen periode gewerkt aan het project Duurzaam (T)huis, waarin we inwoners helpen met het bepalen en uitvoeren van de juiste energiebesparende maatregelen voor hun woning. Hiermee hebben we de Enexis Energietransitieprijs gewonnen. Ook zie ik dat al veel inwoners en ondernemers binnen de gemeentegrenzen zich inzetten voor een duurzame samenleving. Al deze initiatieven gaan ervoor zorgen dat wij onze ambitie behalen! Het staat en valt met het gedrag van mensen!” Welke stappen zet Dalfsen op weg naar de afvalloze leefomgeving? Wij zijn nu bezig om de eerste stappen te zetten. Om de afvalloze samenleving te bereiken, is wel tijd nodig. Dat blijkt ook uit het feit dat we denken 8 jaar nodig te hebben om binnen de gemeente die nieuwe samenleving op het gebied van afval te bereiken. Het moet stapsgewijs verlopen met daarbij goede voorlichting en communicatie naar de burgers. Zij zijn de sleutel tot het succes, want zij moeten het dóen.

Wat zijn de duurzaamheidambities van Hardenberg? Hardenberg heeft duurzaamheid hoog in het vaandel staan. Op dit moment heeft de gemeente maar liefst veertig projecten in uitvoering op het terrein van de duurzaamheid. Zo is het afgelopen jaar de nieuwe uiterst duurzame gemeentewerf in gebruik genomen. Onlangs hebben we een contract gesloten met ROVA voor een duurzame warmtelevering voor het zwembad in Dedemsvaart door middel van een houtgestookte CV-ketel. Hoe ziet U de afvalloze leefomgeving in de gemeente Hardenberg voor U? Het besef dat de toekomstige economie “circulair” wordt (mede ingegeven door stijgende grondstofprijzen), dringt steeds meer door en de omslag naar duurzaam ondernemen is volop ingezet. Ook in de gemeente Hardenberg is nog stevige winst is te behalen met de gescheiden inzameling van met name GFT, oud papier en kunststofverpakkingen. De door ROVA gelanceerde voorstellen bieden goede handvatten om deze grondstoffen uit het restafval te krijgen.


7

ROVISIE 3

WERK IN UITVOERING

KORT NIEUWS Leer-werktraject Zwolle gestart Naast het werken aan een duurzame en afvalloze samenleving, maakt ROVA zich sterk voor sociale duurzaamheid. In dit kader is ROVA samen met de gemeente Zwolle een project gestart waarin jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt worden opgeleid en begeleid. In het leer-werktraject behalen de jongeren hun C-rijbewijs en vakbekwaamheid voor chauffeur. Na het goed doorlopen van de eenjarige opleiding krijgt een deel van de jongeren een contract bij ROVA. ROVA investeert in veilige en gezonde werkomstandigheden voor haar medewerkers. Op 17 juni 2011 heeft ROVA het VCA ** certificaat ontvangen. VCA is een veelzijdig en compleet programma dat ROVA structureel in de gelegenheid stelt om te werken aan het verbeteren van de arbeidsomstandigheden. Tevens voldoet ROVA hiermee aan de wens van opdrachtgevers, waaronder gemeenten, om VCA-certificering te behalen. Het doel van het VCA systeem is minder verwondingen, minder verzuim als gevolg van arbeidsongevallen, minder arbeidsongeschikten, minder kans op calamiteiten en meer aandacht voor het milieu. Kortom: een veilige(re) en gezonde(re) werkomgeving voor iedereen die bij ROVA werkt. Educatief programma ROVA groot succes Sinds de start van het educatieve programma van ROVA in februari tot de zomervakantie hebben 100 groepen eraan deelgenomen. Dit overtreft de verwachtingen voor het eerste jaar. Met name basisscholen hebben grote interesse voor het programma, waarin de bezoekende klas van school wordt opgehaald door de ROVA Groenbus. In de bus begint het programma al, waarbij gebruik gemaakt wordt van moderne media-apparatuur. Eenmaal aangekomen bij ROVA wordt de leerlingen tijdens een les van één van de 9 voorlichters spelenderwijs uitgelegd waarom afval scheiden belangrijk is en hoe dit eenvoudig kan. Het programma wordt afgesloten met een rondleiding over de vestiging Zwolle, waarna de Groenbus de leerlingen terugbrengt naar school.

UITGAVE

COMMUNICATIE MET BURGERS

Deze nieuwsbrief is een periodieke uitgave van ROVA, de afvaladvies-, regieen verwijderingsorganisatie van 20 gemeenten en 2 regio’s in Middenen Oost-Nederland. Samen met haar aandeelhouders levert ROVA een bijdrage aan een schone en duurzame samenleving.

Vanuit de conclusie dat we de burger intensiever moeten betrekken bij

PRODUCTIE EN REDACTIE ROVA GRAFISCHE VORMGEVING Beeldenstorm marketing en communicatie, Veenendaal DRUKWERK Grafiteam, Veenendaal CONTACTGEGEVENS NV ROVA Holding Postbus 200 8000 AE Zwolle

deze nieuwsbrief is gedrukt op gerycycled papier

het onderwerp afval, is ROVA gestart met het programma ‘Afvalscheiden is goud’. Middels communicatie, educatie en voorlichting wordt duidelijk gemaakt waarom het scheiden van afval belangrijk is en welke successen we ermee behalen.

Rovisie december 2011  

Rovisie december 2011

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you