Issuu on Google+

ELEKTRIZ ITATEKO 8 MINIUNIT ATEAK Romeissa eta Alcรกzar


1MINIUNITATEA :ZIRKUITO ELEKTRIKOA 1-zer da korronte elektrikoa? Elektroiak zenbaki handi batzuk material konduktor batetik bidaitzen dute, eta horri korronte elektrikoa ezaten zaio. 2-Material konduktoreak elektrizitateari pasatzen uzten diote: kobrea eta aluminioa adibidez. Aislanteak ordea ez diote pasatzen uzten: adibidez egurra,plastikoa... 3- Zirkuito elektriko bat da bide itzi bat non elektroiak pasatzen dira. Korronte elektrikoa lan erabilgarri bat egiteko erabiltzen da. 4- Lau familia elektrikotan banatuta daude: -Generadoreak: korronte elektrikoa ematen diote. -Receptoreak: Korronte elektrikoko energia transformatzen dute lan erabilgaria egiteko. -Conduktoreak : Korronte elektrikoa pasatzea baimentzen du. -Kontrol elementuak: korronte elektrikoa gobernatzen du. 5-

6-Adierazpen grafikoari esaten zaio eskema elektrikoa. -Eskema elektriko simplea bombilla,pilla eta bi kableez osatuta dago. 7-Korronte elektrikoa garaiatzen denean circuito itxia da.eta ezin denean garraiatu circuito irekia deitzen zaio. 8- Polo negatibotik polo positibora joaten da. -polo positibotik polo negatibora joaten denean korronteko ohizko sentsua esaten zaio.


9-Bata, elektroi formazio bat egiten du eta bestea elektroiak sentsu kontrarioan eramaten ditu.

10-Interruptorea eragiten dugunean circuitoa isten da,orduan korrontea circulatu ahal du eta bombilla funtsionatzea eragiten du.

Interruptorearen ordez pulsagailu bat da.

2 MINIUNITATEA:GENERADOREAK 1-Generadoreak korronte elektrikoa zirkuitora eramaten dute. 2-Pila,motorra,bizikletako dinamoa.bombilla generadoreak dira. 3-


Lehenengo pila:3 boltio botoi pila Bigarren pila:9 boltio pila prismatikoa Hirugarren pila:4,5 boltio petaka pila Laugarren pila:1,5 boltio pila zilindrikoa 4-Generadoretik ateratzen diren elektroietako energia adierazten digu. 5-Boltioetan neurtzen da.Italiar fisikariaren Alessandro voltaren onorez V jarri zen.

6- Pilak errekargatzeko balio du eta telebistan eta manduetan sostentzeko.

7-


8- Pilak sustantzia eta elementu kimikoak izaten dituzte eta oso kutzakorrak izan daitezte ingurunerako , adibidez merkurioa.

3 MINIUNITATEA:RECEPTOREAK 1- Generadoreak konponente elektrikoak dira, eta korronte elektrikoa jaso eta lan erabilgarri bat egiteko erabiltzen dute. AD: Motore elektrikoa eta bonbilla 2-

3- Adierazten den plaka elektrikoen ezaugarriak dira. 4- Bonbilla energia elektrikoa – argizko energian biurtzen du, esaterako argian. 5-Goritasun bonbillari orrela deitzen zaio, sortzen duen elementua argi filamentua delako. 6-


7-Motore elektrikoa energia elektrikoa energia mekaniko errotazioan biurtzen duelako.AD: Jostailuak, ortzetako zepilloa eta walkamak. 8-

9-Burrumbagailua energia elektrikoa soinudun energian biurtzen du ezaterako soinuan. 10-Burrumbagailua zarata egiten du oso azkar mugitzen den membrana batekin eta timbrea talka egiten du pieza metalika bat kanpana baten kontra.

4 MINIUNITATEA: KONTROLEKO ELEMENTUAK 1- Konponente elektrikoak zirkuituaak gobernatzeko erabiltzen dira. 2-Interruptoreak eta pulsagailuak dira erabilienak.Telebistarako mandua 3-

4-Interruptoreari ematen diogunean pizteko ,piztuta geratzen da,berriro ematen diogunean arte baina pulsagailua ordea pulsatzen mantendu behar dugu ez itsaltzeko. 5-6


7-Elektrizitatean zirkuitoa bat itsalita dagoenean irekita dagoela esaten da,eta piztuta dagoenean itxita dagoela esaten da.

5 -MINIUNITATEAK: EROALEAK 1- Eroaleak familia korronte elektriko sorgailuak,hargailuak zirkulatzea eta zer aukera ematen duten elementu horiek guztiak sorgailura berriro itzultzea funtzioa egiten du.

2- Eroaleen ikurra _____________ marra luze bat da. 3- Unifilar kableak kobrezko hari bakar batez osatuta daude (ezkuinena).Multifilar kableak hari fin askoz osatuta dago(ezkerrean).

4- Kobrezko hariak

asko erabiltzen dira kableak sortzeko.

5- Hari eroale

bat duten kableak kable unifilarra esaten diote.Hari asko dituzten kableak multifilarrak esaten diete.

6- Kablea eroale bakar bat duenean kable monopolarra esaten diogu.Bi eroale asoziatuak dituenean kable bipolarra esaten diogu.Eroale asko dituenean kable multipolarra esaten diogu.

7- Elektroi zirkuituak erakitzea baimentzen duenean zirkuitu impreso esaten diogu.Ordenagailuaren barrualdean erabiltzen dira gehienez.

8-


6-MINIUNITATEA: SORGAILUEN SERIEKO KONEXIOA 1-Sorgailu bi bata bestearen atzetik konektatuta daudenean seriean daudela esaten da. Baina sorgailu baten polo positiboak hurrengoaren polo negatiborekin konektatuta egon behar du.

2-

3-Sorgailuak seriean konektatzen baditugu, guztira lortzen dugu tentsioa sorgailu guztien tentsioen batuketa da. Hau da: V guztira=V1+V2+‌+VN

4-Esku argia:

5-Zirkuitu bati ematen zaion tentsioa handitzean, zirkuituak eman ahal duten potentzia ere handitzen da.Gailuak potentzia gehiago izan dezan, seriean pila gehiago ipintzea besterik ez dugu egin behar.Esku argi horrek bi pila dituen beste batek baino gehiago argiztatuko du potentzia handiagoa duelako.

6-Hiru pila seriean konektatuta dauzkatenak gehiago argiztatzen dute. 7-Hauen barnean seriean konektatutako hiru pila zilindriko topatzen ditugu.Pila zilindriko bakoitzak 1,5v-eko tentsioa daukan legez,pila zapalak 4,5v-eko tentsioa ematen digu.

8-Eguzki-zelula batek oso tentzio txikia ekoizten du,gutzi gorabehera 0,5v-ekoa,beraz guztiz beharrezkoa da plaketan elkartzea.Eguzki-plaka baten zelulak seriean elkartzen dira tentsio handiagoak lortzeko.


9-A adibidea ondo dago zeren polo positiboa bestearen polo negatiboarekin dago itsatsita.B adibidea gaizkidago zeren ezdado polo positiboa polo negatiboarekin itsatsita.C adibidea gaizki dago zeren polo negatiboak itsatsita daude.D adibidea ondo dago zeren polo positiboa polo negatiboarekin dago itsatsita.E adibidea gaizki dago zeren polo negatiboa veste polo negatiboarekin dago itsatsita.F adibidea ondo dago.

7- MINIUNITATEA: HARGAILUEN SERIEKO KONEXIOA 1- Hargailu bi edo gehiago konektatzeko kable bereanbata bestearen atzetik konektazen direnean seriean daude.

2-

3-

4-


5- Hargailu batek huts egiten badu korronteak ezin izango du igaro eta ondorioz, zirkuitua gainontzeko hargailu guztiak ez dira ibiliko. -Bonbila baten haizpia apurtzen bada, korrontea ezin da pasatu eta gainontzeko bonbilak era amatazen dira.

6- 9V-ko pila batek 3V ematen dio bonbila bakoitzeko. -Seriean dauden argailuek sorgailuak emateko tentsioa euren artean banatzen dute.

7- a)Bonbila : bai konektatuta dago. b)Bonbila: ez dago konektatuta. Lehenego bonbilararte pasitiboa izan behar duelako eta beste kablea negatiboa. c)Bonbila: ez dago konektatuta. Bonbilen kableak beetik konektatzen direlako. d)Bonbila: bai dago konektatuta.

8- MINIUNITATE: SORGAILUEN PARALELOKO KONEXIOA 1- Bi sorgailu edo gehiago konektatzeko, polaritate bereko poloak elkarrekin lotuta egon beharko dira. Polo positibo guztiak irteerako kable batean konektatuta daude( gorri kolorekoa ) eta polo negatibo guztiak sarrerako kable batean( beltz kolorekoa ).

2-

3- Sorgailuak paraleloan konektatzen baitugu, guztiek ematen duten tentsioa eta bakarrena berdina da.

4- Pilem edo baterien paraleloko konexioen abantaila nagusia elikatzen dituzten zirkuituen autonomia luzatzen dutela da.

5- Bi zirkuituak argi berdina ematen dute tentsio berdinarekin elikatuta baitaude. 6- Sare elektrikoan korrontea sartzeko zentral elektrikoak pareleloan konektatzen dira. 7- a) ez dago zirjuitu araleloan konektatuta b)ez dago zirkuitu paraleloan konektatuta c)bai dago zirkuitu paraleloan konektatuta



miniunitateak