Issuu on Google+

Dana Lixenberg Set Amsterdam


01 Achtergracht Woonkamer, huis familie Veder, 2010 Het woonhuis uit circa 1750 is een Rijksmonument en wordt bewoond door een vader en drie dochters.

01 Achtergracht Living room, home of the Veder family, 2010 This house, a nationally listed building dating from circa 1750, is home to a father and his three daughters.

02 Admiraal de Ruyterweg IJzerhandel De Vijl, 2010 De vader van de eigenaar is de zaak begonnen in 1939 in Diemen. De Vijl verhuisde naar de huidige locatie in 1943. De eigenaar staat zelf sinds 1963 in de zaak.

02 Admiraal de Ruyterweg De Vijl hardware shop, 2010 The owner’s father started the business in Diemen in 1939. De Vijl moved to its present location in 1943. The owner has been working in the shop ever since 1963.

03 Amstel Koffiehoek, Stopera, 2009 De koffiehoek in het stadhuis dient als bespreekhoek voor wethouders en hun gasten. Architect prof. Cees Dam tekende voor het ontwerp.

03 Amstel Coffee corner, Stopera, 2009 The coffee corner at City Hall is used for meetings by city council members and their guests. The design is by the architect Prof. Cees Dam.

04 Asterweg Studio Nieuw Noord, 2009 Studio Nieuw Noord, onderdeel van Het Licht, verhuurt studioruimte en lichtapparatuur voor film en fotografie.

04 Asterweg   Studio Nieuw Noord, 2009 Studio Nieuw Noord, part of Het Licht, has studio space for rent, as well as lighting equipment for filmmaking and photography.

05 Australiëhavenweg De Bunker, Afval Energie Bedrijf, 2010 De elektriciteitscentrale stamt uit 1993. De hoog-rendementcentrale is in 2007 opgeleverd. Per dag lozen ongeveer 600 vuilniswagens er hun afval. De centrale verwerkt 1,4 miljoen ton afval per jaar. Dit wordt omgezet in elektriciteit, warmte en bouwstoffen. In 1919 werd de eerste afvalverbrander in Amsterdam in gebruik genomen. 06 Balistraat Slaapkamer, huis de heer Hoek, 3 december 2010 De bewoner stierf op 26 november 2010 in het Sint Jakobshuis. De uitvaart werd verzorgd door Team Uitvaarten, onderdeel van de Dienst Werk en Inkomen (DWI). DWI verzorgt namens de gemeente Amsterdam de uitvaarten van mensen zonder nabestaanden of wier nabestaanden de uitvaart niet willen of kunnen betalen. Team Uitvaarten beoordeelt tevens wie de woning dient te ontruimen, de verhuurder of Dienst Domeinen.

05 Australiëhavenweg Bunker, Waste-to-Energy Conversion Company, 2010 The power station dates from 1993; the high-efficiency station was completed in 2007. Each day some 600 dustcarts dump their contents here. The station processes 1.4 million metric tons of waste a year, converting it into electricity, heat, and building materials. Amsterdam’s first waste incinerator came into use in 1919. 06 Balistraat Bedroom, home of Mr Hoek, 3 December 2010 The occupant died on 26 November 2010 at the Sint Jakobshuis. The funeral was organized by the funeral team at DWI, a municipal service organization. DWI organizes funerals, on behalf of the City of Amsterdam, for those whose surviving family members will not or cannot pay for the service. The funeral team also determines whether the landlord or the State Property Service is responsible for clearing out the dwelling.

07 Bijlmerdreef A Pentecost Revival Church International, De Kandelaar, 2010 B Trappenhuis, De Kandelaar, 2010 De Kandelaar is een multifunctioneel verenigingsgebouw in Amsterdam Zuidoost. Het gebouw biedt onderdak aan vijftien kerkgenootschappen. Er zijn vijf kerkzalen die samen plaats bieden aan 900 gelovigen. Het gebouw, dat werd geopend in 2007, is ontworpen door Ria Smit Architecten te Amsterdam.

07 Bijlmerdreef A Pentecost Revival Church International, De Kandelaar, 2010 B Stairwell, De Kandelaar, 2010 De Kandelaar (“The Candlestick”) is a multifunctional community centre in Amsterdam Zuidoost, used by fifteen religious denominations. It includes five church meeting halls with space for 900 worshippers altogether. The building, which opened in 2007, was designed by the Amsterdam architecture firm of Ria Smit.

08 Bos en Lommerplein A Lobby, Stadgenoot en Rochdale, 2010 Gezamenlijke lobby van twee woning-

08 Bos en Lommerplein A Lobby, Stadgenoot and Rochdale, 2010 Shared lobby of two housing associa-

bouwcorporaties op de begane grond van het Bruggebouw, gelegen aan de A4. Het Bruggebouw is het eerste kantoorgebouw in Nederland dat over een rijksweg is gebouwd. B Klantenservice, Stadgenoot, 2010 Woningbouwcorporatie Stadgenoot beheert 30.000 woningen en heeft een kleine 500 medewerkers in dienst. Stadgenoot is in 2008 ontstaan uit een fusie tussen Het Oosten en de Algemene Woningbouw Vereniging (AWV). Beide woningbouwverenigingen, opgericht in respectievelijk 1910 en 1911, hebben een voorname rol gespeeld in de geschiedenis van de Amsterdamse volkshuisvesting. De klantenservice is aangebouwd in 2006.

tions on the ground floor of the Bruggebouw over the A4 motorway. This “Bridge Building” is the first office building in the Netherlands constructed over a national highway. B Customer service, Stadgenoot, 2010 The housing association Stadgenoot manages 30,000 housing units and has almost 500 employees. Stadgenoot was formed in 2008 by the merger of Het Oosten and the Algemene Woningbouw Vereniging (AWV). These two predecessor associations, founded in 1910 and 1911 respectively, played a distinguished role in the history of Amsterdam public housing. This customer service centre was added to the building in 2006.

09 Buikslotermeerdijk A Aula, Noorderbegraafplaats (I), 2010 De Noorderbegraafplaats bestaat sinds 1931. De aula is ontworpen door DOK Architecten uit Amsterdam. Jaarlijks vinden er ongeveer 260 uitvaarten plaats. Een graf kost 2.600 euro voor een termijn van twintig jaar, inclusief onderhoudskosten. B Aula, Noorderbegraafplaats (II), 2010 De tuin is ontworpen door de afdeling Publieke Werken van de Gemeente Amsterdam.

09 Buikslotermeerdijk A Auditorium, Noorderbegraafplaats (I), 2010 The Noorderbegraafplaats cemetery has been in operation since 1931. The auditorium was designed by DOK architecture firm in Amsterdam and accommodates some 260 funerals a year. A grave costs 2,600 euros for a term of twenty years, with maintenance. B Auditorium, Noorder- begraafplaats (II), 2010 The garden was designed by Amsterdam’s municipal public works department.

10 Columbusplein Columbusplein, 2010 Het plein en de omringende woonblokken werden opgeleverd in 1926 naar ontwerp van architect W. Noorlander (1877-1940). Het plein is in 2007 heringericht naar ontwerp van ingenieur E. Blitz.

10 Columbusplein Columbusplein, 2010 This square and the surrounding apartment blocks were designed by the architect W. Noorlander (1877-1940) and completed in 1926. The square was renovated in 2007, based on a design by the engineer E. Blitz.

11 A

Corsicaweg, Westhaven Vrachtschip MS Vans Queen, 2009 De MS Vans Queen vaart onder Liberiaanse vlag. Het schip is 121 meter lang en 20 meter breed. De roepnaam is ELDL5. Het Westelijk Havengebied is uitgegraven na de Tweede Wereldoorlog. In 2010 werd voor een miljoen ton aan containerlading overgeslagen. B Kapiteinshut, Vrachtschip MS Vans Queen, 2009 Volgens traditie wordt in de kapiteinshut een Japanse pop bewaard.

11 Corsicaweg, Westhaven A The MS Vans Queen, 2009 The freighter MS Vans Queen, which sails under the Liberian flag, is 121 metres long with a beam of 20 metres. Its call sign is ELDL5. The Westelijk Havengebied became a harbour area after the Second World War. In 2010, a million metric tons of containerized cargo was handled there. B Captain’s cabin, MS Vans Queen, 2009 In accordance with tradition, a Japanese doll is kept in the captain’s cabin.

12 Dam / Nieuwendijk Paal #115608, 2010 Lantaarnpaal vormgegeven door het bureau Sinot Design Associates. De paal is in 2000 geplaatst in het kader van de herinrichting van de Dam door architect Simon Sprietsma. De ‘eitjes’ onderaan de paal zijn er in 2010 aangezet om beschadiging tegen te gaan.

12 Dam / Nieuwendijk Lamppost #115608, 2010 Lamppost designed by the agency Sinot Design Associates. Installed in 2000 as part of the renovation of Dam Square by the architect Simon Sprietsma. The egglike objects at the base were installed in 2010 to prevent damage.

13 Damrak Kentucky Fried Chicken Damrak, 2010 KFC oprichter Harland Sanders opende zijn eerste restaurant in 1930 bij een benzinestation te Corbin, Kentucky. Over de hele wereld zijn inmiddels

13 Damrak Kentucky Fried Chicken Damrak, 2010 KFC founder Harland Sanders opened his first restaurant in 1930 at a gas station in Corbin, Kentucky. There are now 20,000 KFC restaurants all over the world, including 40 in the Netherlands.

20.000 KFC-vestigingen waarvan 40 in Nederland. Wereldwijd worden 850 miljoen kippen per jaar bereid. Het filiaal aan het Damrak werd in 2004 naar zijn huidige vorm verbouwd door architectenbureau Stars Design, Rotterdam. 14 De Roos van Dekamaweg Kantine, AVV Sloterdijk, 2010 Voetbalclub opgericht in 1917. Het clubhuis stamt uit 1970. In 1980 werd een verdieping met kantine toegevoegd. 15 Dr. Meuerlaan Spinningruimte, ClubWest, 2010 Sport- en fitnesscentrum gebouwd in 2005. De club heeft bijna 2000 klanten. In de ruimte staan dertig spinning bikes. Er vinden gemiddeld acht groepslessen per week plaats. 16 Eerste Constantijn Huygensstraat A Groepsruimte (afdeling 1B), Mentrum Psychiatrische Kliniek, 2010 Zithoek in een gesloten afdeling. De stoelen zijn aangeschaft in 2008 bij de firma Van der Brink uit Staphorst. B Separeerruimte 140 (afdeling 1B), Mentrum Psychiatrische Kliniek, 2010 Separatie is een vorm van dwang die alleen mag worden toegepast in noodsituaties om acuut gevaar af te wenden. Een patiënt wordt meestal niet meer dan 7 tot 8 uur gesepareerd. C Kamer 1-75 (afdeling 1B), Mentrum Psychiatrische Kliniek, 2010 In deze kliniek zijn vier gesloten units met elk tien patiënten. Het dagbudget voor hoog-intensieve zorg ligt tussen de 240 en 520 euro per patiënt. 17 Fahrenheitstraat A Restaurant, Zorgcentrum De Open Hof (I), 2010 B Restaurant, Zorgcentrum De Open Hof (II), 2010 In De Open Hof wonen honderd mensen. In het restaurant kunnen de bewoners om tien uur koffie drinken en om half een lunchen. ’s Morgens en ’s avonds eten de bewoners in hun eigen appartement. In het restaurant vinden regelmatig filmvertoningen en optredens van zang- en toneelgezelschappen plaats. C Kantine “Bij de Tijd”, Zorgcentrum De Open Hof, 2010 De kantine bevindt zich op de begane grond en is toegankelijk voor bewoners, medewerkers en bezoekers. 18 Fred. Roeskestraat A Rouwkamer Jasmijn, Uitvaartcentrum Zuid, 2010 B Rouwkamer Margriet, Uitvaartcentrum Zuid, 2010 Gebouw ontworpen door S.J. Brattinga uit Bergen, Noord-Holland. De eerste steen voor het centrum werd gelegd op 23 augustus 1976. Jaarlijks worden er


Worldwide, they cook 850 million chickens a year. The restaurant on the Damrak was converted into its current form in 2004 by the architecture firm of Stars Design, Rotterdam. 14 De Roos van Dekamaweg Canteen, AVV Sloterdijk, 2010 Football club founded in 1917. The clubhouse dates back to 1970. In 1980 an additional floor was added, including a canteen. 15 Dr. Meuerlaan Spinning room, ClubWest, 2010 This sports and fitness club, built in 2005, has almost 2,000 members. The spinning room has thirty stationary bicycles. There are eight group lessons a week on average. 16 Eerste Constantijn Huygensstraat A Group area (unit 1B), Mentrum Psychiatric Clinic, 2010 Sitting area in a secure ward. The chairs were purchased in 2008 from the Van der Brink company in Staphorst. B Isolation room 140 (unit 1B), Mentrum Psychiatric Clinic, 2010 Isolation is a coercive measure permitted only in emergencies, to deal with an acute threat. Patients are not usually placed in isolation for more than seven or eight hours. C Rooms 1-75 (unit 1B), Mentrum Psychiatric Clinic, 2010 This clinic has four secure units with ten patients in each. The daily budget for highly intensive care is 240 to 520 euros per patient. 17 Fahrenheitstraat A Restaurant, De Open Hof Nursing home (I), 2010 B Restaurant, De Open Hof Nursing home (II), 2010 De Open Hof has some 100 residents, who can have coffee at the restaurant at 10:00 am and lunch at 12:30. In the morning and the evening, they eat in their own apartments. The restaurant is also used for regular film screenings and performances by choirs and theatre groups. C “Bij de Tijd” restaurant, De Open Hof Nursing home, 2010 The restaurant on the ground floor is open to residents, staff, and visitors. 18 Fred. Roeskestraat A Funeral Parlour Jasmine, Uitvaartcentrum Zuid, 2010 B Funeral Parlour Margriet, Uitvaartcentrum Zuid, 2010 Building designed by S.J. Brattinga from Bergen, North Holland. The first brick for the mortuary was laid on 23 August 1976. There are about 2,000 funeral services annually. The average price of a cremation is 5,500 euros. In recent years, wine and petits fours have been

ongeveer 2000 uitvaarten verzorgd. Gemiddeld kost een crematie 5.500 euro. De laatste jaren wordt steeds vaker een glaasje wijn of een petitfour geserveerd in plaats van de traditionele koffie met cake. 19 Gravestein Huis de heer Jones, 2010 De heer Jones komt oorspronkelijk uit Merseyside, Engeland en woont sinds 1995 in de gerenoveerde flat Gravestein. Met Geldershoofd vormt die flat de enige overgebleven complete honingraatvorm uit het oorspronkelijke Bijlmermeerontwerp, waarvan de bouw in 1966 werd gestart. 20 Halvemaansteeg A Bar, Café Le Montmartre de Paris, 2010 B Garderobe, Café Le Montmartre de Paris, 2010 De Amsterdamse homobar die in 1964 zijn deuren opende onder de naam Chez Tonie. Met de komst van een nieuwe eigenaar in 1982 kreeg het de huidige naam. 21 Hekelveld Kamer 208, De Haven, 2010 De Haven is een daklozenopvang van het Leger Des Heils, die laagdrempelige dag- en nachtopvang biedt voor mensen die onvrijwillig op straat verblijven. Een spreekuur, koffie, brood en sanitaire faciliteiten maken deel uit van het aanbod. De opvang is 365 dagen per jaar open en telt 53 bedden. 22 Hygiëaplein A Hal, huis de heer Van der Wal, 12 maart 2010 B Keuken, huis de heer Van der Wal, 12 maart 2010 De bewoner is op 19 februari 2010 in zijn woning overleden. Het vaasje met bloem is neergezet door een bovenbuurvrouw ter nagedachtenis aan de overledene. De uitvaart werd verzorgd door het Bureau Uitvaarten van Gemeentewege (DWI). 23 Kinkerstraat Behandelruimte, Photie Medical Center Amsterdam, 2010 Dit centrum voor alternatieve geneeswijzen verhuisde in 2002 vanuit Hilversum naar de huidige locatie. Er komen 10 à 15 klanten per dag. De meest gevraagde behandeling is acupunctuur. Deze kost 25 euro. Een massage van 30 minuten is inbegrepen. 24 Klimopweg Klaslokaal, O.G. Heldringschool, 2010 Op deze school voor zeer moeilijk lerende kinderen (ZMLK) zitten 70 kinderen van 4 tot 12 jaar. 25 Leliegracht Iep, 2009 In Amsterdam staan ongeveer 75.000 iepen waarvan 6000 langs de grachten in het centrum.

served more and more often instead of the traditional coffee and cake. 19 Gravestein Home of Mr Jones, 2010 Mr Jones originally comes from Merseyside, England and has been living in the renovated Gravestein flat block since 1995. Gravestein and Geldershoofd are the only two complete honeycomb-pattern housing blocks remaining from the original Bijlmermeer district plan, which went into construction in 1966. 20 Halvemaansteeg A Bar, Café Le Montmartre de Paris, 2010 B Cloakroom, Café Le Montmartre de Paris, 2010 This Amsterdam gay bar opened in 1964 under the name of Chez Tonie, receiving its current name when it changed hands in 1982. 21 Hekelveld Room 208, De Haven, 2010 De Haven is a homeless shelter run by the Salvation Army, offering easily accessible daytime and overnight accommodation for people forced by circumstances to live on the streets. Its services include office hours for oneon-one conversations, coffee, bread, and sanitary facilities. The shelter is open 365 days a year and has fiftythree beds. 22 Hygiëaplein A Entrance hall, home of Mr. Van der Wal, 12 March 2010 B Kitchen, home of Mr Van der Wal, 12 March 2010 The occupant died in his home on 19 February 2010. The flower in a vase was placed here by an upstairs neighbour in memory of the departed. The funeral was organized by the municipal funeral agency, part of the public service organization DWI. 23 Kinkerstraat Treatment room, Photie Medical Centre, Amsterdam, 2010 This centre for alternative medicine moved to its current location in Amsterdam from Hilversum in 2002. It treats ten to fifteen patients a day. The most frequently requested treatment is acupuncture, which costs 25 euros. A thirty-minute massage is included. 24 Klimopweg Classroom, O.G. Heldringschool, 2010 This school for children with serious learning disabilities serves seventy children aged four to twelve. 25 Leliegracht Elm, 2009 There are approximately 75,000 elms in Amsterdam, 6,000 of which are planted along the canals in the centre.

26 Mercatorplein Dirk van den Broek Mercatorplein, 2010 In 1942 opende Dirk van den Broek op 18-jarige leeftijd een melkwinkel aan het Mercatorplein. De winkel werd in 1948 omgebouwd tot de eerste zelfbedieningswinkel van Amsterdam. Het filiaal Mercatorplein heeft ongeveer 29.000 klanten per week.

26 Mercatorplein Dirk van den Broek Mercatorplein, 2010 In 1942, at the age of eighteen, Dirk van den Broek opened a milk shop on Mercatorplein. In 1948, it was converted into Amsterdam’s first self-service shop. Today, the Mercatorplein branch of the Dirk van den Broek chain has approximately 29,000 customers a week.

27 Nieuw Zeelandweg Kantine, Afvalservice West, 2010 Afvalservice West is het grootste afval-inzamelbedrijf in de regio Amsterdam. De dienst is werkzaam in het nieuwe stadsdeel West en een deel van stadsdeel Nieuw West. De kantine is in 2006 gebouwd. Per dag worden tussen de 100 en 150 maaltijden geserveerd. De meest populaire gerechten zijn een broodje bal en een verse hamburger.

27 Nieuw Zeelandweg Canteen, Afvalservice West, 2010 Afvalservice West is the Amsterdam region’s largest waste collection company. It serves the new district of West Amsterdam and part of the Nieuw West district. The canteen was built in 2006 and serves 100 to 150 meals a day. The most popular dishes are the meatball sandwich and the freshly made hamburger.

28 Nieuwe Doelenstraat A Spiegelkamer, Hotel De L’Europe, 2010 De ‘Spiegelkamer’ in de nieuwe vleugel van het hotel dient als vergader- en banquetzaal voor zakelijke of privéaangelegenheden. Hotel De L’Europe, inmiddels omgedoopt tot De L’Europe Amsterdam, opende zijn deuren in 1896. In maart 2010 werd de nieuwe vleugel geopend: de Dutch Masters Wing, ontworpen door prof. Cees Dam. B Service Station, Hotel De L’Europe, 2010 Het Service Station bevindt zich naast de Spiegelkamer in de Dutch Masters Wing.

28 Nieuwe Doelenstraat A Mirror Room, Hotel De L’Europe, 2010 The Mirror Room in the hotel’s new wing serves as a meeting and banquet hall for private and business events. Hotel De L’Europe, recently renamed De L’Europe Amsterdam, opened its doors in 1896. The new Dutch Masters Wing, designed by Prof. Cees Dam, was opened in March 2010. B Service Station, Hotel De L’Europe, 2010 Nieuwe Doelenstraat The Service Station is next to the Mirror Room in the Dutch Masters Wing.

29 Nieuwebrugsteeg Tattoo Peter, 2010 Tattoo Peter opende in 1955 en is daarmee de oudste tattooshop in Nederland. De meeste mensen laten een naam tatoeëren. Een tatoeage kost minimaal 60 euro. 30 Nieuwendammerstraat A Woonkamer, huis de heer Witte, 20 maart 2010 B Keuken, huis de heer Witte (I), 20 maart 2010 C Keuken, huis de heer Witte (II), 20 maart 2010 De bewoner stierf op 17 maart 2010 in het Sint Lukas Andreas ziekenhuis. De uitvaart werd verzorgd door het Bureau Uitvaarten van Gemeentewege (DWI). 31 Nieuwmarkt Eetsalon Plein 26, 2010 De snackbar is sinds 1962 gevestigd op de huidige locatie en heeft sindsdien drie verschillende eigenaren gehad. Favoriete gerechten zijn patat en stamppotjes. 32 Ookmeerweg A Hondenspeelveld C1, Dierenopvangcentrum Amsterdam, 2010 B Washok, Dierenopvangcentrum Amsterdam, 2010

29 Nieuwebrugsteeg Tattoo Peter, 2010 Nieuwebrugsteeg This tattoo shop, which opened in 1955, is the oldest in the Netherlands. Most customers ask for tattoos with names. The minimum price is 60 euros. 30 Nieuwendammerstraat A Living room, home of Mr Witte, 20 March 2010 B Kitchen, home of Mr Witte (I), 20 March 2010 C Kitchen, home of Mr Witte (II), 20 March 2010 The occupant died on 17 March 2010 at the Sint Lukas Andreas hospital. The funeral was organized by the municipal funeral agency, part of DWI. 31 Nieuwmarkt Snack bar, Plein 26, 2010 This snack bar has been in its present location since 1962 and has had three different owners since that time. Favourite items include chips and mashed potato dishes. 32 Ookmeerweg A Dog park C1, Amsterdam Animal Shelter, 2010 B Laundry room, Amsterdam Animal Shelter, 2010 The Amsterdam animal shelter was founded in 1901. Since 2007, it has occupied a building designed by the archi-


Dierenopvangcentrum Amsterdam bestaat sinds 1901 en bevindt zich sinds 2007 in een gebouw ontworpen door Arons en Gelauff architecten. Jaarlijks vangt het asiel ruim 2000 honden en katten op met als doel herplaatsing. Er is ruimte voor 380 katten en 180 honden. Soms worden er ook konijnen en andere knaagdieren opgevangen. Bij de dierenopvang werken ruim honderd vrijwilligers en veertig mensen in loondienst. Het centrum heeft ook een dierenpension (Pet & Breakfast) en een trimsalon (OokMeer Beauty). 33 Oosterpark A Sectiekamer, Mortuarium Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, 2010 B Kistruimte, Mortuarium Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, 2010 Jaarlijks komen 650 overleden patiënten vanuit het ziekenhuis naar het mortuarium. De belangrijkste doodsoorzaken zijn hartinfarcten, longontstekingen en tumoren. In het mortuarium zijn zestien koelruimtes waarvan twee bestemd zijn voor forensische geneeskunde, zoals het veiligstellen van DNA. 34 Ouddiemerlaan Veld D en C, Israëlitische Begraafplaats, 2010 Begraafplaats van de Nederlandse Israëlitische Hoofd Synagoge (NIHS). De begraafplaats bestaat sinds 1912. De laatste jaren vinden ongeveer 7 à 8 begrafenissen per jaar plaats. Op veld D, het urnenveld, zijn de urnen bijgezet die na 1945 uit kamp Westerbork zijn verplaatst. 35 Oudezijds Achterburgwal Theater 97, 2009 Theater 97 is een live sekstheater en net als Casa Rosso en de Bananenbar onderdeel van Janot Entertainment bv. Casa Rosso werd opgericht in 1968. In 1991 kocht de eigenaar een extra pand voor Theater 97. Er zijn 6 of 7 shows per avond met 5 à 6 verschillende acts. 36 Oudezijds Voorburgwal Kamer 301, Hotel de Globe, 2010 Het hotel beschikt over twintig kamers. In totaal kunnen maximaal 120 mensen er verblijven. Doordeweeks kost een bed tussen 12 en 15 euro; in het weekend tussen 35 en 40 euro. 37 Plantage Kerklaan A Leeuwenkuil, Artis, 2010 Artis is de oudste dierentuin van Nederland. Ze is opgericht in 1838 onder de naam Natura Artis Magistra (‘De natuur is de leermeesteres van de kunst’) met als doel ‘het bevorderen van de kennis der Natuurlijke Historie’. B IJsberenrots, Artis, 2010 In Europa leven 105 ijsberen in 43 verschillende dierentuinen. In 2003 overleed de laatste ijsbeer van Artis, Katrien. Momenteel wordt de rots bewoond door een brilbeer.

tecture firm of Arons and Gelauff. The shelter takes in more than 2,000 dogs and cats annually, with the goal of finding new homes for them. It has sufficient capacity for 380 cats and 180 dogs at a time, as well as occasional rabbits and other rodents. The staff includes more than one hundred volunteers and forty paid employees. The centre also has a boarding kennel (Pet & Breakfast) and a beauty salon (OokMeer Beauty). 33 Oosterpark A Autopsy room, Mortuary, Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, 2010 B Refrigerated unit, Mortuary, Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, 2010 Each year, some 650 deceased patients are taken from the Onze Lieve Vrouwe Gasthuis hospital to the mortuary. The leading causes of death are myocardial infarction, lung disease, and tumours. The mortuary has sixteen refrigeration units, two of which are reserved for forensic medical procedures such as DNA sampling. 34 Ouddiemerlaan Sections D and C, Jewish Cemetery, 2010 Cemetery of Amsterdam’s largest Jewish congregation (the NIHS), founded in 1912. Recently, there have been seven to eight funerals a year. The urns moved from Westerbork transit camp after 1945 have been interred in the cemetery’s urn field, section D. 35 Oudezijds Achterburgwal Theater 97, 2009 Theater 97 is a live sex theatre and part of the Janot Entertainment company, along with Casa Rosso and the Bananenbar. Casa Rosso was founded in 1968. In 1991 the owner bought an additional building for Theater 97. There are six or seven shows a night with five or six different acts. 36 Oudezijds Voorburgwal Room 301, Hotel de Globe, 2010 The hotel has twenty rooms, which accommodate a maximum of 120 people. The price of a room is 12 to 15 euros on weekdays and 35 to 40 euros on weekends. 37 Plantage Kerklaan A Lions’ den, Artis, 2010 Artis is the longest-established zoo in the Netherlands, founded in 1838 under the name of Natura Artis Magistra (‘Nature is art’s teacher’) with the aim of ‘fostering a better understanding of Natural History’. B Polar bear rock, Artis, 2010 There are 105 polar bears in Europe, living in forty-three different zoos. The last polar bear at Artis, Katrien, died in 2003. This rock is now inhabited by a spectacled bear. 38 Ravenwerf Home of the Flinkevleugel

38 Ravenwerf Huis familie Flinkevleugel, 2009 Mevrouw Flinkevleugel woont sinds 1976 in dit door haar man verbouwde huis. Sindsdien is alles onaangetast gebleven. 39 Ruys de Beeren Brouckstraat / Anthony Moddermanstraat Eendrachtspark, 2010 Park aangelegd in de jaren ’60. Vernoemd naar De Eendracht, een veenderij ten westen van Geuzenveld. 40 Sarphatistraat Rustruimte, Centrum voor Seksuele Gezondheid, 2010 In 1970 werd de onafhankelijke stichting MR70 opgericht met als primaire doelstelling abortushulpverlening. Sinds 1990 is MR70 gevestigd aan de Sarphatistraat. In 2002 heeft MR70 taken en personeel van de Rutgerstichting overgenomen. De stichting heet nu Centrum voor Seksuele Gezondheid. Inmiddels is het centrum overgenomen door het Slotervaartziekenhuis. Dit ziekenhuis voert de helft van de circa 6000 abortussen uit die jaarlijks in Amsterdam plaatsvinden. 41 Sinaasappelstraat A Hobbykamer, huis familie Otten, 2010 B Slaapkamer, huis familie Otten, 2010 Tuindorp Oostzaan, in de volksmond Tutti Fruttibuurt, is gebouwd tussen 1919 en 1921 voor werknemers van scheepswerf NDSM naar een ontwerp van de architecten Boeyinga en Mulder. Vader, moeder en zoon Otten wonen hier sinds 1995. 42 Sinjeur Semeynsstraat Keuken, huis familie Azim, 2010 Familie bestaande uit vader, moeder, zoon en dochter woont hier sinds 2006. De woningen zijn gebouwd in de jaren ’60. 43 Sloterweg Brandoefenplaats Schiphol, 2010 Dit terrein voor realistische trainingen in vliegtuigbrandbestrijding is sinds 2002 in gebruik. Er staan onder meer een nagebouwde Boeing 747, een tankwagen en twee personenauto’s. 44 Spaarndammerdijk Begraafplaats Sint Barbara, 2010 Uitvaart van een onbekende man, gevonden in het water van de Prins Hendrikkade. De katholieke begraafplaats, ontworpen door architect Adrianus Bleys, werd ingewijd op 27 september 1893. 45 Statenjachtstraat Spreekonderzoekkamer Polikliniek Gynaecologie, BovenIJ Ziekenhuis, 2010 Het ziekenhuis werd in 1987 geopend.

family, 2009 Mrs Flinkevleugel moved into this house, which her husband had refurbished, in 1976. Since then, nothing has been altered. 39 Ruys de Beeren Brouckstraat / Anthony Moddermanstraat Eendrachtspark, 2010 This park was created in the 1960s. It is named after De Eendracht (“Unity”), a peatery to the west of Geuzenveld. 40 Sarphatistraat Rest area, Centre for Sexual Health, 2010 The independent non-profit association MR70 was founded in 1970, primarily to assist women seeking an abortion. It moved to Sarphatistraat in 1990, and in 2002, it absorbed some of the responsibilities and staff of the Rutgerstichting. Its current name is the Centrum voor Seksuele Gezondheid (“Centre for Sexual Health”), and it has been taken over by Slotervaartziekenhuis, the hospital responsible for half of the 6,000 abortions performed annually in Amsterdam. 41 Sinaasappelstraat A Hobby room, home of the Otten family, 2010 B Bedroom, home of the Otten family, 2010 The garden village of Oostzaan, popularly known as the Tutti Frutti village for its fruit-inspired street names, was built between 1919 and 1921 for employees of the NDSM shipyard, based on a design by the architects Boeyinga and Mulder. The Ottens – a father, a mother, and their son – have lived here since 1995. The relief painting was purchased at the Beverwijk bazaar known as the Black Market. 42 Sinjeur Semeynsstraat Kitchen, home of the Azim family, 2010 A family of four – a father, mother, son, and daughter – have lived here since 2006. The housing units were constructed in the 1960s. 43 Sloterweg Firefighter Training Facility, Schiphol, 2010 This site is used to simulate aircraft firefighting and has been in use since 2002. It includes a replica of a Boeing 747, a road tanker, and two passenger cars. 44 Spaarndammerdijk Sint Barbara Cemetery, 2010 Funeral of an unidentified man found in the water near the Prins Hendrikkade. This Catholic cemetery, designed by the architect Adrianus Bleys, was dedicated on 27 September 1893. 45 Statenjachtstraat Consulting room, Gynaecology Outpatient Clinic, BovenIJ Hospital, 2010 The hospital opened in 1987. The con-

De onderzoekkamer wordt door twee artsen gebruikt. De inrichting dateert uit 2004. 46 Stekkenbergweg Praxis Megastore Zuid-Oost, 2010 Praxis is een Nederlandse bouwmarktketen. De eerste winkel werd in 1978 in Venlo geopend. Er zijn 140 vestigingen in Nederland. Een Praxis mag zichzelf een Megastore noemen wanneer de vestiging groter is dan 6000 m2, een groot afzetgebied bedient en een uitgebreid assortiment heeft met onder andere sanitair, tegels, tuinartikelen, raamdecoratie, verlichting, kliklaminaat en parket. 47 Tweede Weteringdwarsstraat Balletschool De Toverfluit, 2010 De school werd in 1948 opgericht door Ann Sijbranda en heeft ongeveer 600 leerlingen in alle leeftijdsgroepen. De jongste leerlingen zijn peuters van 3 jaar. 48 Van Woustraat De Witte Koets, 2010 Inspiratie voor deze bruidswinkel was de bruiloft van de eigenaresse zelf. De zaak opende in 2000 en is sinds 2004 gevestigd op deze locatie. De prijs van de jurken lopen uiteen van 500 euro (aanbiedingen) tot ongeveer 3000 euro. 49 Westerpark A Westerpark, 2010 B Speelvijver, Westerpark, 2010 Het oorspronkelijke park van vijf hectare dateert uit 1890. In 2003 werd het uitgebreid met de naastgelegen terreinen van de voormalige Westergasfabriek en groeide uit tot het 50 hectare omvattende Cultuurpark Westergasfabriek, ontworpen door de Amerikaanse landschapsarchitect Kathryn Gustafson. De kosten voor de uitbreiding en herinrichting bedroegen circa 80 miljoen euro, waarvan 24 miljoen werd gebruikt voor de bodemsanering. 50 Wibautstraat Metrotunnel Weesperplein, 2010 Dit tunnelsegment, gelegen onder het metrostation Weesperplein, was ooit bedoeld voor het station van de nooit gebouwde Oost-Westmetrolijn. Tijdens de Koude Oorlog was dit gedeelte van het station ingericht als atoomschuilkelder. 51 Zuider IJdijk Camping Zeeburg, 2010 De camping bestaat sinds 1997. De wagonettes, ook wel ‘Pipowagens’ genoemd, werden speciaal voor Camping Zeeburg gemaakt. Een overnachting in het hoogseizoen voor twee personen kost 50 euro, inclusief beddengoed.


sulting room is used by two specialists. The interior of the room dates back to 2004. 46 Stekkenbergweg Praxis Megastore Zuid-Oost, 2010 Praxis is a Dutch chain of DIY stores, the first of which opened in Venlo in 1978. There are 140 Praxis stores in the Netherlands. The term “megastore” is used when a Praxis is larger than 6,000 square metres, serves a large area, and has a large assortment of products, including sanitary fittings, tiles, garden supplies, window decorations, lighting fixtures, click laminate flooring, and parquetry. 47 Tweede Weteringdwarsstraat De Toverfluit Ballet School, 2010 This school was established by Ann Sijbranda in 1948 and has approximately 600 students of all ages. The youngest pupils are three-year-old preschoolers. 48 Van Woustraat De Witte Koets, 2010 This bridal shop was inspired by its proprietor’s own wedding. It opened in 2000 and has been in its present location since 2004. The price of the dresses varies from 500 euros (for special offers) to approximately 3,000 euros. 49 Westerpark A Westerpark, 2010 B Recreation pond, Westerpark, 2010 The original, five-hectare park dates from 1890. In 2003 it was expanded to include the adjacent site of the defunct Westergasfabriek, and it grew to become the fifty-hectare Westergasfabriek Cultural Park, designed by the American landscape architect Kathryn Gustafson. The expansion and renovation cost approximately 80 million euros, 24 million of which was used for soil remediation. 50 Wibautstraat Metro tunnel, Weesperplein, 2010 This tunnel section underneath the Weesperplein metro station was once intended for a station on the East-West metro line, which was never built. During the Cold War, this part of the station was adapted for use as a fallout shelter. 51 Zuider IJdijk Camping Zeeburg, 2010 This campground opened in 1997. The wagonettes, also known as “Pipo wagons”, were custom-made. The price in high season is 50 euros a night, including bedding.


38


00

8A


40


13


18A


00

2


8B


34


19


00

17B


36


25


22A


00

31


30A


14


20A


24


22B


9B


12


00

45


9A


4


27


00

23


46


49B


5


28A


44


10


3


39


1


33B


16C


41B


7B


00

7A


15


51


33A


30C


30B


50


32A


17C


37A


6


35


16A


47


29


48


21


26


41A


20B


32B


11A


11B


18B


28B


43


37B


42


EEN DAG ZONDER MENSEN Toen dit boek met foto’s van Amsterdam voor het eerst ter sprake kwam zag ik meteen beelden voor me. Ik zag grachten, een brug, oude huizen. Maar die beelden bleken niet te kloppen met wat hier nu is verzameld. Bij lange na niet zelfs. In dit boek, en dat lijkt me een verdienste, staan foto’s van een stad die niet direct als Amsterdam herkenbaar is. Niet het herenhuis. Niet de schaatspret op de gracht. Niet het multiculturele Vondelpark. Niet het Rijksmuseum, de rode Wallen, de foeterende fietser. Wat wel? Set Amsterdam geeft een mozaïsch stadsbeeld vanuit het perspectief van mensen die in Amsterdam wonen en daar hun besognes hebben. Je krijgt te zien wat zij dagelijks zien, ook al is dat niet speciaal fotogeniek of bedoeld om gezien te worden. Een vieze keuken, een goedkoop restaurant, de koffiekamer op het werk: het hoort erbij – zo wordt er geleefd. Zo ziet het eruit als je de camera naar binnen richt, op interieurs en op privé-domein, in plaats van naar buiten, op esthetiek en historische stadsgezichten. Onspectaculair is het in veel gevallen, schraal en soms ook treurig of akelig maar steeds, en dan heb ik het over de fotografie, helder en precies met oog voor details. In het oog voor veelzeggende details ligt ook het verband tussen de foto’s. En het talent van de fotograaf. Want daarmee haalt zij de stad binnenstebuiten en verbindt ze uiteenlopende plekken, zonder daarbij onderscheid te maken tussen wat mooi of lelijk is. Daarom gaat het hier niet. Dat maakt het boek tot een ander fotoboek dan vele andere, die de stad met een bewonderend of historiserend oog bekijken. Bij Dana Lixenberg is het droog, helder en precies. De keuze van de locaties, dat moet erbij gezegd, was deels al gegeven. De fotograaf ging uit van plekken waar de dramaserie A’dam – E.V.A. werd opgenomen, die in 2011 op de Nederlandse televisie in première ging. Daaruit maakte ze een selectie. Ze volgde niet het script van de serie, ook niet de acteurs, maar puur de setting. De vraag is daarmee niet zozeer waarom ze deze of gene plek heeft gekozen, maar hoe ze dat heeft ingevuld, uit welke hoek, met welke kleur en stemming en hoe de locaties vervolgens samenwerken. Schuilt daarin een stadsbeeld? De mens is de grote afwezige in deze serie, inclusief de spreekwoordelijke schittering. Zo druk en levendig als de stad is, zo leeg en stil is het op de foto’s.

We zien een stad zonder Amsterdammers. Zonder hun grappen en rumoer, zonder hun verdriet en bijdehandheid. Althans, we zien dat niet direct. Dat maakt het bekijken van de foto’s tot een andere ervaring dan een bezoek aan de stad, of het bekijken van een gefilmd drama. De aandacht is verschoven van de mensen met hun woorden en daden, naar de spullen die het bestaan aankleden, naar de locaties waar geleefd wordt, naar de symbolen en het gevoel voor esthetiek en orde – of juist het ontbreken daarvan. Wie wel eens een week in het huis van een ander heeft gewoond, kent het fenomeen dat via meubels, decoratie en keukenkast langzaam een beeld verschijnt van de afwezige bewoner. Er vormt zich een beeld van zijn of haar interesses, hoe burgerlijk of romantisch iemand is, of er thrillers worden gelezen of liever biografieën van staatsmannen. Een interieur waarin je lang genoeg rondkijkt, wordt mededeelzaam over het leven dat er geleefd wordt. Op dezelfde manier vertellen de foto’s in dit boek een verhaal over de mensen die zelf niet in beeld komen. Ze vormen een abstract stadsportret. Wat zou nu de reactie zijn van iemand die nog nooit in Amsterdam is geweest, en dit boek ziet? Of iemand die het over honderd jaar krijgt te zien? Wat voor stadsbeeld verschijnt voor hen? Het lijkt mij geen eenvoudig te lezen beeld en ook niet onverdeeld positief. Visueel heerst er op menig plek armoede, zo onverzorgd en verwaarloosd het eruit ziet. En zo zuinig als men is met aankleding en materiaalkeus. Het is een stad vol goedkope oplossingen, niks geen Gouden Eeuw. Daar tegenover staan uitbundige en tot in de puntjes verzorgde interieurs zoals dat met de rode bank en het kristal op de salontafel. Een “echt Amsterdamse” huiskamer waar tante Leen niet ver weg is. De kat op de bank, de bloemen op tafel, bij alles is de vraag of het echt is. En dan, op een andere golflengte, maar met evenveel aandacht, het minimale interieur van een mortuarium, met de matglanzende deuren van de koelcel en de brancard van edelstaal met handgrepen. Het lijkt wel een dure keuken, waarin de doden hier worden opgedist. In de vensterbank ligt eenzaam een rode roos. Het beeld is over de top, maar de fotograaf heeft het zo aangetroffen. Niks aan verzonnen. Zoals gezegd, het zijn de details die het hem doen. De foto’s laten tussen de regels de vergeefsheid zien van alle pogingen om het leven aan te kleden en mooi te maken. In dat opzicht zijn ze weinig flatteus en

hard. Niet elk mens is een kunstenaar, zo onderstrepen ze. Het komt natuurlijk ook doordat er geen mens te bekennen is, dat elk interieur zo nadrukkelijk wordt. Als hier wel mensen zouden rondlopen, zou je niet het goedkope fineer zien of het plankje dat net scheef hangt. Maar het beeld is leeg. De foto’s zijn genomen op een dag zonder mensen en dus valt alles extra op. Waar zijn ze eigenlijk gebleven, de mensen? Hoe kunnen ze nou allemaal tegelijk er niet zijn? Een van mijn favoriete foto’s geeft zicht op een paar tuindeuren dat openstaat. Een oudroze gordijn vangt wind en waait naar buiten. Het is een beeld dat een plot suggereert, maar niet meteen verraadt om wat voor plek het gaat. Het zou een Tatort kunnen zijn, waar de moordenaar net is gevlucht en de commissaris nog moet arriveren. Op een andere foto van dezelfde locatie komt er een context in beeld. Daar is het zaaltje vanuit een andere hoek gefotografeerd en staan er drie rijen stoelen opgesteld. Het is duidelijk dat er bijeenkomsten plaatsvinden, dat iemand zal spreken en na afloop wordt er koffie geserveerd. De plek is zelfs berekend op veel koffiedrinkers, zo blijkt uit een kijkje in de keuken. En wie omhoog kijkt ziet een plattegrond. Dan wordt het de rouwkamer van de begraafplaats die het in werkelijkheid is. De Amsterdamse gracht, het mentale stadsbeeld bij uitstek, is slechts op één foto te zien. En dan nog versluierd, want eigenlijk gaat het om een uitzicht vanuit een woning, op een grote boom. Door de takken en jonge bladeren is iets van het rimpelende water van de gracht te zien. Hier dan toch: echt Amsterdam, hoewel de foto meer dan dat een introverte gedachtewereld vertolkt. Een andere foto is op de Dam genomen, waar een uitzendbureau op de hoek zit en in spiegeling het dak van de Peek nog net is te zien. Ook daar niet het shot dat de stad herkenbaar maakt, maar een uitsnede uit een bonte historische mix met centraal in beeld een designlantaarnpaal. Daar verschijnt opnieuw de bedoeling die ook in de interieurs zo sterk parten speelt. De nadrukkelijke inrichting, met vaasjes bloemen, is hier voortgezet op straat in het ontwerp van een lantaarnpaal die wil opvallen. Stadsmeubilair heet dat in Amsterdam. Een foto die is genomen bij de afvalverwerking maakt nog eens duidelijk hoe anders een fotografische tocht door de stad werkt, dan een echte wandeling. De foto is mooi; met strakke lijnen en een waterval van stof die het vuil in schoonheid verandert. Hier niet het lawaai en

de stank die bij de plek horen. Het eerder genoemde droge karakter van de serie schuilt ook hierin, dat je de stad zonder ruis, geur en beweging te zien krijgt. Ofwel: artificieel en daardoor valt de aandacht anders. De fotograaf weet zelfs de structuur van stucwerk in het blikveld te trekken, of het plastic van een boterhammenzak op tafel, dat veelbetekenend gaat glanzen. Details die alleen bij fotografisch kijken opvallen. Een terugkerend motief is de eenzaamheid in de interieurs. Huizen waar mensen zijn verwaarloosd, waar de keuken niet meer wordt schoongemaakt. Waar je een paar dagen dood in huis kunt liggen, zonder dat iemand het opmerkt. En daarnaast verschijnt dan, als contrapunt, hoewel niet per se minder eenzaam, de Hollandse properheid, het alles-aande kant en met een doekje afgenomen. Ook al ziet het er niet uit, het moet er wel netjes niet uitzien. Daar wordt de serie een portret van Holland, van zuinigheid en een bepaald gevoel voor orde: stilleven met flesje maggi. Veel foto’s zouden ook ergens anders genomen kunnen zijn, in een andere stad. De titel is in dat opzicht precies. De set is Amsterdam, niet te verwarren met het onderwerp, de sfeer of de onderliggende thematiek van de foto’s, die ook van andere tijden en streken is. Is dit hoe nu we leven? Of hoe “ze” leven, als het toch meer op de huiskamer van een ander lijkt? Ja maar nee. Ja omdat de fotograaf eenvoudig heeft genomen wat zij aantrof. Haar foto’s liegen niet over de spullen die er staan, en de materialen waarmee gebouwd en geleefd wordt. Zo is het. Maar nee, want normaal wordt het zo niet waargenomen en ervaren. Normaal is niet alles zo leeg en van verlies en afwezigheid doortrokken en ziet de stad er niet uit als stilleven of interieur. Aan die overdrijving danken de foto’s hun kracht en onverbiddelijkheid. Of het een mooie fotoserie is, daarover kan worden getwist, maar een rake serie is het in ieder geval wel. Een fotoportret dat de stad als stilleven toont en dan niet uit de zeventiende eeuw, maar in de tegenwoordige tijd. In meerdere foto’s hangen klokken, met als hoogtepunt het ouderenhuis waar de bewoners hun eigen klok hebben mogen ophangen, bij elkaar in de gemeenschapsruimte. Zo kunnen ze samen het leven uittikken, en tikt het toch nog een beetje zoals thuis. Jurriaan Benschop


A DAY WITHOUT PEOPLE When I first heard about this book of Amsterdam photographs, images leapt into my mind unbidden: canals, a bridge, old houses. But as it turns out, those images bear little relation to the photos presented here – almost none, in fact. This book shows a city that cannot easily be identified as Amsterdam – and I mean that as a compliment. No seventeenthcentury houses, no skaters on frozen canals, no multicultural Vondelpark. No Rijksmuseum, no red-light district, no bad-tempered bicyclists. What’s left? Set Amsterdam offers a mosaic of the city from the perspective of those who live there, as the scene of ordinary cares. You see what they see every day, even if it’s not especially photogenic or designed to be seen: a dirty kitchen, a cheap restaurant, the break room at the office. They are all part of life as it is lived. This is how it looks when the camera turns inward, to interiors and private spaces, rather than outward to aesthetic, historic cityscapes. The result is often unspectacular and bleak, and sometimes even sad or repulsive, but the photography is always crisp and exact, with an eye for detail. The photographer’s sensitivity to telling details unites the photos and attests to her skill. It is her way of turning the city inside-out and drawing links between far-removed places, without distinguishing between the beautiful and the ugly. That distinction is irrelevant here, a fact which sets this book apart from the many photography collections that view the city with an admiring or historicizing eye. Dana Lixenberg’s vision is dry, clear, and precise. Admittedly, the locations were partly fixed in advance. The photographer went to places selected for the drama series A’dam - E.V.A., which premiered on Dutch television in 2011. Yet she was not guided by the script for the series, nor by the actors, but by the settings alone. The question is not, therefore, why she chose one place or another, but what approach she took – what angles, what colours, what moods – and how the different locations thus became interconnected. Is this a kind of hidden cityscape? Human beings are rigorously absent from the series – and therefore, as the cliché would have it, conspicuous. The life and motion that normally fills the city gives way, in these scenes, to silence and emptiness. We see an Amsterdam without its people – without their jokes, their noise, their sorrows and smart remarks.

Or at least, none of this is present on the surface. That makes looking at these photos a very different experience from visiting the city, or watching a series filmed there. The focus shifts from people, their words, and their actions to the furniture of the world, the places where life unfolds, the symbols and the sense of aesthetics and order – or their absence. Anyone who has ever spent a week in somebody else’s house knows that the furniture, decorations, and kitchen cupboards gradually conjure up an image of the absent host and his or her interests: conventional or romantic? a reader of thrillers or of statesmen’s biographies? If you spend enough time looking around an interior, it tells you all sorts of things about the life lived there. Likewise, these photos tell stories about the people who remain unseen, compiling an abstract portrait of the city. What might someone make of this book who has never been to Amsterdam? Or who sees the photos a hundred years from now? What image of the city will they take away? Not an easy one to interpret, it seems to me, and not entirely flattering. Visually, many areas seem overrun with poverty: poorly maintained, neglected, shabbily constructed and furnished. We see a city full of low-cost solutions – no hint of a Golden Age. This contrasts with the exuberant, meticulously decorated interiors. One sitting room, with a red couch and crystal on the coffee table, is the kind of place where you’d expect to run into an Amsterdam icon like the postwar singer Tante Leen. The cat on the couch, the flowers on the table – everything about it makes you wonder, is it real? And then, on another wavelength, but arranged with equal care, there is the spare interior of a mortuary: the matte metal doors of the refrigeration unit and the stainless steel gurney with handles. It looks like a sleek designer kitchen where the dead are arranged neatly on dinner plates. On the windowsill lies a solitary red rose. The image is over the top, just as the photographer found it, with nothing contrived. Again, the skill is in the details. Between the lines, the photos reveal the pointlessness of any attempt to dress life up, to glamourize it. In this respect, they are unflattering and unforgiving. Not everyone is an artist, they seem to stress. Of course, it is partly the absence of people that makes every interior so bald and emphatic. If these pictures were inhabited, you would not see the cheap veneer or the slightly off-kilter shelf. But the pictures are vacant. They were taken on

a day without people, and so everything attracts extra attention. Where did all the people go? How could they all be gone at the same time? One of my favorite photos is a view of a pair of doors opening onto a garden. A faded pink curtain billows outside in the wind. The scene suggests a plot but does not immediately give away what kind of place this is. It could be an episode of Scene of the Crime after the murderer has fled and before the commissioner arrives. Another photo of the same place provides some context. The room has been photographed from a different angle, and three rows of chairs stand waiting. Clearly, meetings are held here. Someone will speak, and coffee will be served. A glimpse of the kitchen shows that the place is prepared for a lot of coffee-drinkers. And if you look up, you see a map of the cemetery, and the room becomes the funeral parlour it really is. The Amsterdam canal, that quintessential icon of the city, is visible in only one photo. Even there, it remains shrouded, for what we see is a large tree, photographed from inside someone’s home. Through the branches and young leaves, we can make out the rippling water of the canal. Here, after all, is the real Amsterdam, though more than that, the photo expresses an introverted world of thought. Another photo was taken on Dam Square, with a temp agency on the corner and the roof of the Peek & Cloppenburg just visible in a reflection. Again, the shot does not make the city familiar, but cuts out one piece of a colourful historical patchwork, centred on a stylish lamppost. Here we find the same attitude that so complicates the interiors; the overt emphasis on decoration seen indoors in the vases of flowers spills out into the street in the lamppost’s deliberately eyecatching design. City furniture, they call it in Amsterdam. A photograph taken at a waste processing centre confirms how starkly a photographic tour of the city differs from a real walk. It is a lovely photo, with clean contours and a waterfall of dust that transforms garbage into beauty. Gone are the reek and racket of the place. I mentioned the dryness of the series, which comes in part from seeing the city without its sounds, its smells, its bustle. In other words, the image is artificial, and that changes the flow of attention. The photographer even manages to bring out the texture of stucco, or the plastic of a sandwich bag on a table, gleaming with significance. Such details stand out only in

the photographic gaze. One recurring theme is the loneliness of the interiors: houses where people have been neglected, where the kitchen is no longer cleaned, where you could lie dead for a few days before anyone would notice. And in counterpoint, though sometimes no less lonely, there is Dutch cleanliness, everything wiped off and put away. Everything, however hideous, is in its place. This makes the series a portrait of Holland, of a particular sense of thrift and order: still life with a bottle of Maggi. Many photos could just as easily have been taken somewhere else, in some other city. The title says it best: Amsterdam is merely the set for these photos, not to be confused with the subject matter, atmosphere, or underlying themes, which also evoke other times and places. Is this the way we live now? Or the way “they” live, if these living rooms bear little resemblance to your own? Yes, but no. Yes, the photographer took her locations as she found them. Her photos do not lie about what is present: the raw materials of buildings and of lives. This is our world. But no, normally, we do not see or experience it in this way. Normally, it does not all seem so vacant, so drenched in loss and absence, and the city does not look like a still life or an interior. This exaggeration is what gives these photographs their unrelenting power. The beauty of the series may be open to dispute, but it certainly hits its mark. It is a photographic portrait of the city, a still life not of the seventeenth century, but of our own day. Clocks adorn the walls in many photos, most memorably in a home whose residents were invited to hang their own personal clocks side by side in the common room. That way they can tick away their lives together, and each tick is at least a faint reminder of home. Jurriaan Benschop


49A


16B


00

17A


Voor Set Amsterdam fotografeerde Dana Lixenberg tientallen plekken in de stad die dienst deden als locatie voor de Nederlandse dramaserie A’dam – E.V.A. / Amsterdam en vele anderen van Norbert ter Hall en Robert Alberdingk Thijm. Gegrepen door de veelheid en diversiteit van de locaties in het scenario besloot ze een fotoserie te maken van de stad die ze meer dan twintig jaar geleden verruilde voor New York: haar geboorteplaats Amsterdam. Lixenberg maakte een keuze uit meer dan 180 filmlocaties en fotografeerde die met een technische camera op statief – als een filmset, een décor, nog zonder mensen. Juist de afwezigheid van mensen vergroot de concentratie op details die normaal onopgemerkt blijven. Zo wordt zichtbaar hoe sterk de ruimte om ons heen is vormgegeven en hoe onmiskenbaar deze de sporen draagt van onze tijdelijke aanwezigheid. In een intieme en precieze reeks stillevens, interieurs en stadslandschappen toont Lixenberg niet alleen een portret van het leven in Amsterdam, maar ook van onze tijd. Dana Lixenberg (1964) staat bekend om haar treffende portretten van mensen in kleine sociale gemeenschappen, die zich vaak in een kwetsbare positie bevinden. Set Amsterdam neemt een bijzondere plaats in binnen haar oeuvre. Voor het eerst koos ze haar geboortestad als onderwerp, en voor het eerst zijn de mensen fysiek geheel afwezig.

For Set Amsterdam, Dana Lixenberg photographed dozens of Amsterdam locations featured in the Dutch drama series A’dam – E.V.A. by Norbert ter Hall and Robert Alberdingk Thijm. Fascinated by the multitude and variety of places in the script, she decided to make a photo series of the city she left for New York more than twenty years ago: her birthplace, Amsterdam. Lixenberg made a selection from more than 180 locations used in the television series, and photographed them with a tripod-mounted view camera – like film sets without the actors. The absence of people focuses the viewer’s attention on details that would normally go unnoticed, revealing the carefully designed nature of the spaces around us, which bear the unmistakable traces of our passage. In a precise and intimate series of still lifes, interiors, and landscapes, Lixenberg presents a portrait not only of life in Amsterdam, but also of our time. Dana Lixenberg (b. 1964) is best known for her incisive portraits of people in small social communities, who are often in vulnerable positions. Set Amsterdam holds a special place in her oeuvre. For the first time, she has turned her lens to her city of origin, and for the first time, the people are entirely physically absent.

Dana Lixenberg Set Amsterdam Uitgegeven door / Published by Roma Publications, Amsterdam, in samenwerking met / in collaboration with Willy Waltz International Fotografie / Photography : Dana Lixenberg Ontwerp / Design : Roger Willems Beeldredactie / Editing : Dana Lixenberg & Roger Willems Fotoprints / Photographic prints : Aap-lab, Amsterdam Tekst / Text : Jurriaan Benschop Vertaling / Translation : David McKay Lithografie / Lithography : Colour & Books, Apeldoorn Drukwerk / Printing : A-D Druk, Zeist Bindwerk / Binding : Patist, Den Dolder Achterzijde omslag / Back cover : Morfologische kaart van Amsterdam / Morphological map of Amsterdam uit / from: Susanne Komossa, Hollands Bouwblok en Publiek domein, Nijmegen (Vantilt) 2010 Distributie / Distribution : Idea Books, Amsterdam Webshop : www.orderromapublications.org Het project en het boek zijn mede mogelijk gemaakt door / The project and publication have been made possible with the support of : Stadsarchief Amsterdam, Amsterdams Fonds voor de Kunst, Flinck Film   Speciale dank aan / Special thanks to : Norbert ter Hall, Robert Alberdingk Thijm, Peter Svenson, Gerrit Berghuis, Anneke van Veen, Colin Huizing, Ton van Bokhoven, Paul Marbus, Walter Kloos, Stoffel van Verrewegen, Wytzia Soetenhorst, Han van der Werff, Ed Keij, Michiel de Rooij, Sabine Veenendaal, Marloes Krijnen, Marcel Feil, Sebastiaan Hanekroot, Gwenneth Boelens, Nickel van Duijvenboden, Jacqueline Hassink, Cyril Lixenberg en aan iedereen die medewerking heeft verleend bij het fotograferen van hun huis, bedrijf of werkomgeving / and to everyone who allowed me to photograph their home, business or work environment. In loving memory of Katy B © 2011 Dana Lixenberg, Roma Publications Roma Publication 156 ISBN 978 90 77459 59 1


11

41

24

45

9

5 27

30

4

44

49

39

14 42

8

21 29 25 12

36

13 35

2

38

31

26 15

28 20

23 10

32

3

51 37 40

16

47

1

6

50

33 48

22 17

34

18

7 19

43 46


Dana Lixenberg - Set Amsterdam