Issuu on Google+

Maddeyi Niteleyen Özellikler Çevremizde belirli bir yer kaplayan varlıklara madde denir. Her maddenin kendine özgü bazı özellikleri vardır. Bunlara maddeyi niteleyen özellikler denir. Bazı maddeler ise birden fazla özelliği birlikte bulundurabilir. Yumuşak ve Sert Maddeler Pamuk, oyun hamuru gibi kolayca şekil verilen maddeler yumuşaktır. Şekil vermekte zorlandığımız kırılması güç olan taş, demir, tahta gibi maddeler ise serttir.

Esnek ve Esnek Olmayan Maddeler Uzayıp kısalabilen ve tekrar eski hâline dönebilen lastik, bulaşık süngeri ve silgi gibi maddelere esnek maddeler denir. Kalem, masa, kaya gibi bükülmeyen, sert maddelere esnek olmayan maddeler denir. Bu türden maddelere berk maddeler de denir.

Sağlam ve Kırılgan Maddeler Dayanıklı, kırılmayan maddeler sağlam maddeler denir. Demir ve çelikten yapılmış eşyalar sağlamdır. Kolaylıkla kırılabilen cam, porselen gibi maddeler kırılgan maddelerdir. Bu maddeler fiziksel yollarla tekrar eski hâline dönemezler. 24

Pürüzlü ve Pürüzsüz Maddeler Yüzeyi düz olan cam bardak, elma, altın gibi maddeler pürüzsüzdür. Yüzeyi düz olmayan maddeler ise pürüzlüdür. Örneğin ağaç, taş, limon gibi maddeler. Maddeleri niteleyen özellikleri nasıl anlarız?

Maddeleri beş duyu organımızı kullanarak benzerlik ve farklılıklarına göre gruplara ayırarak sınıflandırabiliriz. Maddelerin sertlik, yumuşaklık, esneklik gibi özelliklerini dokunma duyusuyla algılarız.

Maddelerin şekil, saydamlık, parlaklık gibi özelliklerini görme duyumuzla algılarız. Bir baloncudan balon alırken balonlara bakarak istediğimiz rengi söyleriz.

Bazı maddelerin özelliklerini de tadarak algılarız. Bunun için tatma duyumuzu kullanırız. Maddeleri tatlarına göre nitelendirip sınıflamak da mümkündür. Maddeleri ekşi, tuzlu, tatlı ve acı olarak nitelendirebiliriz. Maddelerin bazı özelliklerini birden fazla duyumuzla algılarız. Örneğin, bir maddenin pürüzlü mü, kırılgan mı, esnek mi olduğunu hem görme duyumuzla hem de dokunma duyumuzla anlayabiliriz.

25


Fen bilimleri 3 mainbook 1st third part11