Page 55

BLIŻEJ NAS Wyzwania późnej dorosłości Szybko zachodzące zmiany (ustrojowe, technologiczne, kulturowo-społeczne, demograficzne) wymagają równie szybkiego adaptowania się do nich. Jest to zadanie trudne dla niejednego nastolatka i dorosłego, którzy w tym nowoczesnym świecie się wychowali, a szczególnym wyzwaniem jest dla dziadków, których młodość upływała w  diametralnie innym świecie. W  tej nowej rzeczywistości dookreślenia własnej tożsamości szukają szczególnie seniorzy rodzin. Warto jednak pamiętać, że dziadkowie nie zawsze są w podeszłym wieku – babcią lub dziadkiem może zostać osoba 40-letnia, a  więc wciąż zaangażowana w życie zawodowe i towarzyskie, która nie zawsze w  pełni identyfikuje się z nową rolą. Nie zawsze jest to osoba w wieku 60+, przebywająca na emeryturze, dysponująca dużą ilością czasu i nieskończoną cierpliwością, jak chciałby stereotyp. Niezależnie od wieku, każda babcia i  każdy dziadek borykają się z wyzwaniem posiadania wnucząt, pogodzenia nowej roli z  dotychczas pełnionymi, a także własnymi marzeniami i ograniczeniami. To jak wyglądają relacje dziadków z pozostałą częścią rodziny, zależy od sposoby pełnienia przez nich roli, a  także od tego, jak (i czy w ogóle) się z nią identyfikują.

przypomina zastępowanie rodziców dziadkami. Podejmowanie stałej opieki, aktywne uczestniczenie w życiu wnuków, wspólne odrabianie lekcji, rozmawianie o  codzienności, przeżywanie różnych wydarzeń czy nawet gotowanie i  jedzenie obiadów – innymi słowy wszystkie codzienne rytuały – do złudzenia przypominają pełne życie rodzinne i  prowadzą do nawiązania bardzo bliskiej, emocjonalnej relacji. Różnica polega jednak na tym, że w  miejscu rodziców są dziadkowie. Częściej będą oni do tej roli zapraszani, gdy rodzice są dla dziecka fizycznie lub emocjonalnie niedostępni. W tym wypadku życie prywatne babci i  dziadka schodzi na dalszy plan, a większą część energii przeznaczają na wspieranie młodszego pokolenia. Kłopotem mogą być szczególnie wyraźnie uwidaczniające się różnice pokoleniowe oraz między metodami wychowawczymi, co bywa źródłem konfliktów.

wnuków z dziadkami pośredniczą rodzice i nierzadko od ich nastawienia zależy jakość tego kontaktu, opinia o  dziadkach, chęć ich odwiedzania, przyjmowania od nich pomocy, ale też dawania wsparcia. Z pewnością jednak dla dziecka środowisko dziadków jest znane od urodzenia, a więc jest bezpieczne i przewidywalne, więc właśnie dziadkom śmiało można powierzyć opiekę nad maluchami. Zaangażowanie babci i dziadka w system rodzinny, przy zachowaniu optymalnej bliskości i  potrzebnego dystansu, pomaga też łagodzić napięcia narastające między własnymi dziećmi a ich rodzicami. Babcia lub dziadek mogą inaczej ocenić sytuację, podpowiedzieć rozwiązanie, czy po prostu wysłuchać i  w  ten sposób pozwolić emocjom opaść. Poza tym doświadczanie relacji z dziadkami kształtuje przyszłą postawę wobec własnych wnuków, czy do osób starszych w  ogóle, jest więc cenną lekcją relacji międzyludzkich.

Złoty środek

Dziadkowie pomagają także w budowaniu tożsamości całej rodziny, zacieśnianiu pokoleniowych więzi i  powielania zwyczajów. Jako osoby starsze, a  więc dłużej będące świadkami różnych wydarzeń w  rodzinie, mogą podzielić się różnymi anegdotami, ale też opowiedzieć o doświadczeniach z dzieciństwa i  życia różnych członków rodziny, także tych, których już zabrakło i  których wnuki nie miały szansy poznać. Dziadkowie są więc filarami tradycji. Korzyści są jednak obopólne. Wnuki obserwują pewną stałość i inny świat, który składa się z lat doświadczenia babci lub dziadka, natomiast wnuki mogą dziadkom „tłumaczyć” nowoczesną, galopującą rzeczywistość, ponieważ dużo lepiej się w niej orientują. Choć w  relacji na linii dziadkowie-rodzice-wnuki może wystąpić wiele konfliktów, korzyści z  utrzymywania i  pielęgnowania tych więzi są niezastąpione. Tym bardziej, że wielu napięć można uniknąć dzięki jasnej, szczerej rozmowie o  naszych oczekiwaniach i  odczuciach. 

Dziadkowie z dystansem W niektórych rodzinach babcia, która zawsze wycałuje, pocieszy i  wesprze, czy dziadek, który zna się na wszystkim i  zawsze potrafi doradzić, to jedynie mit. Życiowa rola babci lub dziadka może mieć dla tej grupy dużo mniejsze znaczenie, niż np. troska o  własne zdrowie, doświadczanie przyjemności, utrzymywanie kontaktów towarzyskich. Wówczas kontakt z  wnukami jest bardzo ograniczony, zdystansowany, jako że nie jest to istotny aspekt życia dziadków. Nie musi się to wiązać ze względnie młodym wiekiem, dotyczy to bowiem także dojrzałych osób, niepracujących zawodowo. Kosztem zaangażowania i  okazywania troski młodszym pokoleniom, tacy dziadkowie inwestują więcej energii we własny rozwój.

Druga mama, drugi tata Przeciwieństwem niezaangażowanego dziadka są „drudzy rodzice”. Wydaje się, że młode pokolenie, próbując łączyć rozwój kariery i zarabianie pieniędzy z rodzicielstwem, oczekuje od dziadków zajęcia się wnukami, a dziadkowie, nierzadko dysponując większą ilością czasu, chętnie na to przystają. Czasami jednak negatywnie przyjmuje to formę bezpłatnej, niemal całodobowej opieki. Zbyt bliska relacja, nawiązana z  własnej inicjatywy lub wymuszona na starszych osobach,

Istnieją też dziadkowie, którzy łączą cechy ciepła i dawania wsparcia z wypełnianiem innych ról. Dzięki temu mają kontakt z wnukami, nawet identyfikując się z popularnym stereotypem i je rozpieszczając (choć narzekają na to rodzice, wydaje się, że byliby rozczarowani, gdyby było inaczej), chętnie spędzając z najmłodszymi czas, ale też dbając o swoje kontakty towarzyskie, rozwijanie zainteresowań, dbanie o zdrowie. Tacy dziadkowie nie dublują roli rodziców, ale też nie ograniczają kontaktów z wnukami – w optymalny sposób towarzyszą rodzinie w  całym procesie rozwoju i  wychowywania, jednocześnie troszcząc się także o siebie. Dzięki temu mają czas na pójście z wnukami na plac zabaw, a później ze znajomymi na koncert.

DZIADKOWIE SĄ WAŻNI Rozwijanie międzygeneracyjnych relacji na przestrzeni pokoleń, czyli utrzymywanie kontaktów wnuków z dziadkami, potencjalnie może przynieść wiele korzyści. W kontaktach

| marzec / maj 2016 | RODZINA ZDROWIA |

55

"Rodzina Zdrowia" nr 5  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you