Page 1

Essay rentebeleid Wij verwachten dat de Raad van Bestuur op basis van de reguliere economische en monetaire analyses het reporentetarief van de ECB onveranderd zal laten op 0,75%. Desondanks blijven wij waakzaam wat betreft de groei van de geldhoeveelheid (M3) die een toekomstige inflatieopstoot kan veroorzaken. De M3 is sinds 2010 stijgend (zie grafiek 1), wat betekent dat de bedrijven en particulieren meer geld te besteden hebben met een mogelijk risico op bestedingsinflatie. De kans dat de inflatie stijgt is groot. Het huidige monetaire beleid van extreem lage rente en onbeperkte liquiditeiten voor de Europese banken heeft het financiĂŤle systeem overspoeld met cash. Dat geld zit geblokkeerd bij de banken, die het liever deponeren bij de ECB dan het uit te lenen. Dit geld zit nog niet vervat in de M3. Die situatie kan omslaan zodra de Europese economie uit het dal klimt. De verwachting is dat de Europese economie zich herstelt in de tweede helft van 2013. Kan de ECB niet op tijd interveniĂŤren om de liquiditeiten uit het banksysteem te halen, dan zullen de banken dat geld uitlenen, met een mogelijke oververhitting van de economie (en dus inflatie) tot gevolg. Het is dus noodzaak om tijdig de rentevoeten te verhogen, desondanks denken wij dat een stijging momenteel nog te vroeg is. Grafiek 1: evolutie geldhoeveelheid in procentuele jaarverandering1

Bovendien is de Euribor en Eonia zeer laag (zie grafiek 2). De kortlopende interbancaire leningen zijn hierdoor dus goedkoop door de lage gevraagde intrest. Dit wijst op een gunstig vertrouwen tussen de banken. Deze rente is bepalend voor de rente bij hypothecaire leningen. Ook deze rente is dus relatief laag en verhoogt de M3 in de economie. 1 2

https://www.belfius.be/docs/investor/economie/economic_forecast_nl.pdf http://www.homefinance.nl

Grafiek 2: evolutie Euribor2


Desondanks kunnen we op basis van de economische analyse geen renteverhoging verantwoorden. Het reële BBP in de eurozone stagneert. Maar het zijn vooral de PIIGS-landen, dit zijn de landen dit vorig jaar in de problemen zijn gekomen (Portugal, Ierland, Italië, Griekenland en Spanje), die het economisch zeer slecht doen. In 2012 kende we een BBP-daling van -0,4% in de eurozone, maar in 2013 is er een prognose van -0,5 tot 0,3% stijging.3 Een te vroegtijdige renteverhoging zou mogelijk dit prille economische herstel teniet kunnen doen. Binnen de indicatoren die het BBP bepalen (C, I, G, X en M, zie tabel 1) is het vooral de C (consumptie particulieren) dat aangezwengeld dient te worden, deze bedroeg in 2012 -1,0% en de prognose voor 2013 is -0,4%. Daarnaast dienen ook de I (bedrijfsinvesteringen) gestimuleerd te worden, welke stijgt van -3,5% naar -0,6% in 2013. Van de G (overheidsbestedingen) dient men niet te veel heil te verwachten wegens de overheidsbesparingen in vele Europese landen. Enkel de export en import weet zich te herpakken dankzij de economische groei van andere economische grootmachten. De Amerikaanse economie heeft zich goed herpakt na de crisis met reeds 3 jaren op rij een groei van +- 2%, maar dit dankzij een 0%-rentebeleid van de Amerikaanse Centrale Bank. De groei in de BRIC-landen (Brazilië, Rusland, India en China) is sterk vertraagd in 2012, maar men verwacht een lichte heropleving in 2013. Tabel 1: evolutie BBP-indicatoren4 2011

2012

2013

Reëel BBP

1,4

-0,4

0,1

C

0,1

-1,0

-0,4

G

0,2

-0,6 – 0,2

-0,1 – 1,3

I

1,5

-3,5

-0,6

X

6,3

2,5

3,2

M

4,2

-0,5

2,1

Grafiek 3: evolutie BBP5

Het consumentenvertrouwen in de eurozone is in januari 2013 enigszins gestegen ten opzichte van december 2012, maar staat nog altijd diep in de min. Dat blijkt uit een eerste raming van de Europese Commissie. Het producentenvertrouwen stijgt daarentegen in een aantal landen. Zo stijgt de IFO-indicator in Duitsland voor het derde kwartaal op rij. Een renteverhoging zou dit optimisme de kop kunnen indrukken. 3

http://www.plan.be/databases/ecofor.php?lang=nl&TM=34&IS=60&KeyContent=146 https://www.belfius.be/docs/investor/economie/economic_forecast_nl.pdf 5 https://www.belfius.be/docs/investor/economie/economic_forecast_nl.pdf 4


De werkloosheid in de eurozone ligt in sommige landen zeer gunstig (bv. 5,4% in Duitsland), maar in de Zuid-Europese landen loopt deze op tot 26%.6 De algemene werkloosheid in de eurozone is sterk gestegen (zie grafiek 4). Maar de werkloosheid is een achterlopende conjunctuurindicator en het verwachte economische herstel zal hopelijk deze trend keren. Een renteverlaging zou stimulerend kunnen werken, maar op lange termijn lijkt ons een huidige lage rente te risicovol. Grafiek 4: evolutie werkloosheidsgraad7

De huidige HICP en de toekomstige verwachting liggen binnen de inflatiedoelstelling van 2%. De inflatiecijfers op dit moment noodzaken geen renteverhoging. De minst gunstige inflatie in de eurozone wordt gerealiseerd in Estland (3,63%) en Nederland (3,36%), welke niet al te ver verwijderd liggen van de ECB-doelstelling.8 De laatste maanden apprecieert de wisselkoers sterk t.o.v. vele vreemde valuta zoals de Japanse Yen, de Amerikaanse dollar en de Britse Pond. De euro stijgt sinds juli 2012 van $1,20 naar $1,36 (zie grafiek 5). Dit maakt de Europese export een stuk duurder omdat de dollar goedkoper wordt, wat negatief is voor het BBP. Een renteverhoging zou de waarde van de euro nog opdrijven, waardoor de huidige zwakke Europese economie aan concurrentiekracht verliest. Daartegenover worden prijsstijgingen van vele grond- en energiestoffen (bv. ruwe olie) deels opgevangen door een sterkere euro omdat deze stoffen verhandeld worden in Amerikaanse dollars. De laatste maanden zijn industriĂŤle metalen, edele metalen en zachte grondstoffen gestegen in prijs met respectievelijk 6,4%, 2,7% en 3,7% (zie grafiek 6 en tabel 2). De Brentolie steeg in de januari 2013 met 4,8%. Deze kostenstijging voor de bedrijven gecombineerd met een stijgende M3 kan toekomstige inflatie veroorzaken. Desondanks dient eerst de economie te herstellen alvorens de rente terug te verhogen. We dienen waakzaam te zijn voor deze factoren.

6

http://epp.eurostat.ec.europa.eu https://www.belfius.be/docs/investor/economie/economic_forecast_nl.pdf 8 http://nl.global-rates.com 7


Grafiek 5: Wisselkoers van de euro t.o.v. Amerikaanse dollar9

Grafiek 6 en tabel 2: evolutie grondstofprijzen10

De beursindexen stegen fors in 2012, bijvoorbeeld 6% op de Londense beurs en 29% op de Frankfurt beurs. De financiĂŤle markten verwachten dus een economisch herstel, het vertrouwen keert terug door de sterkere VS- en BRIC-economie, politieke beslissingen worden genomen die de problemen in PIIGS-landen oplossen en beleggers zoeken meer rendement door de huidige lage rentes op vastrentende effecten. Bovendien doet de stijgende geldhoeveelheid de koersen stijgen. Grafiek 7: evolutie beursindices11

9

http://www.tijd.be/beurzen/EUR_USD.190143785?isExchange=true https://www.belfius.be/docs/investor/economie/economic_forecast_nl.pdf 11 https://www.belfius.be/docs/investor/economie/economic_forecast_nl.pdf 10


In Spanje, Frankrijk en Nederland zijn de vastgoedprijzen sterk gedaald en spreekt men zelfs van een vastgoedzeepbel. Tot op heden waait deze echter niet over naar andere Europese landen. Dit bewijst de Belgische vastgoedmarkt die tussen deze 2 landen in ligt. De Belgische vastgoedmarkt stagneert en stijgt zelfs licht. Na de crisis zijn de schulden in vele Europese landen flink opgelopen. Tussen 2007 en 2012 is de gemiddelde schuld in de eurozone met 27 % gestegen tot 99% van het BBP en daarom zijn besparingen noodzakelijk om een toekomstige schuldencrisis te vermijden. De schuldtoename komt doordat de afbouw van de hoge schuldgraad in de privĂŠsector voor een stuk moet worden opgevangen door de oploop van de schuld in de publieke sector, om te voorkomen dat de hele economie gevangen raakt in een depressiespiraal. 12 Een stijgende rente zou vele Europese landen bijkomend budgettair treffen, daarom opteren we voor een stabilisering van de rente op 0,75%.

Klasgroep 6 Economie-Wiskunde met als teamverantwoordelijke Amke Segers Leerkracht: Rob Philipsen

12

http://trends.knack.be/economie/nieuws/dossiers/beleggen-in-2013/de-financiele-crisis-eindigt-niet-in2013/article-4000223384576.htm

monetaire beleid EBC  

monetaire beleid ECB