Issuu on Google+

Landschapskrant Gratis

Herfst 2010 Nr3 Groetjes uit het Pajotteland! Op de Sofa van de Groebegracht Landschap & erfgoed Congoberg


Landschapslijnen

Deze Landschapskrant staat van begin tot einde vol lijnen. Onze landschapsladies op de voorpagina nemen je mee langs prachtige landschapslijnen, verre tijdslijnen en zorgvuldige ontwerplijnen op landschapsplannen. Van in Halle – met het Groebegrachtproject – tot aan de Congoberg in Galmaarden is het Regionaal Landschap in de weer om landschap en erfgoed te versterken.

Overal in het Pajottenland en de zuidelijke Zennevallei zorgt ons landschapsteam voor prachtige(re) dorpsgezichten, ankerplaatsen, pastorietuinen, parken, kerkwegels en veldkapellen. De allereerste lijn in al deze landschaps- en erfgoedplannen is altijd een stevige tijdslijn. Hoe is dit gebied gevormd? Welke elementen verdienen versterking? Wat gebeurt er vandaag en hoe willen we dat onze mooie streek er binnen 10, 50 en 100 jaar uitziet? Geen gemakkelijke vragen, waarbij omzichtige antwoorden altijd gezocht worden in overleg met partners, gemeenten, inwoners en experts. Het Regionaal Landschap kleurt daarbij graag buiten de lijntjes en verweeft landschap, erfgoed, cultuur, landbouw, mobiliteit, economie en toerisme met natuur en biodiversiteit. Deze geïntegreerde werking is enkel mogelijk dankzij steun uit diverse hoek: de Vlaamse overheid (Agentschap Ruimte en Erfgoed – Onroerend Erfgoed, Agentschap voor Natuur en Bos, Mina, VLM), provincie Vlaams-Brabant, de Europese Unie (PDPO, Leader), de gemeenten, partners en eigenaars. De zorg voor landschap en erfgoed is een hele verantwoordelijkheid en eer. We nodigen je graag uit om mee te werken en te genieten. Kris Poelaert, Voorzitter

Voorpagina: Leen Van de Weghe, Leen Seynaeve, Katelijne Aelen, Anneleen Vanderputten en Kim Ceusters – team landschap en erfgoed van het Regionaal Landschap.


Groetjes uit het Pajottenland!

Go lma arden

o Pe p i ng e n R o

er Bev

al

Ga



  sd a

ni Herne Len

k



oi k



1850 - 2050



Groetjes uit het

Pajottenland

Het Regionaal Landschap en het Centrum Agrarische Geschiedenis zenden je warme groetjes vanuit het Pajottenlandschap van vroeger, nu en morgen. We verzamelen postkaarten en prenten van vroeger, werken aan landschapsherstel rond hoeves en gunnen je al een blik in de toekomst met simulaties van het Pajottenland anno 2050.



Landschapskrant - 3 -


Landschap in beweging Het Regionaal Landschap geeft het historische landbouwlandschap opnieuw kansen. Samen met eigenaars gaan we aan de slag met hagen en houtkanten, bomenrijen, hoogstamboomgaarden en poelen. Op die manier krijgt het Pajottenlandschap van morgen vorm.

2050 2050

Vierkantshoeve in Bosstraat, Heikruis (Pepingen)

Een herstelde veedrinkpoel brengt leven voor amfibieĂŤn, libellen en waterplanten. Met de aanplant van hagen, houtkanten en een hoogstamboomgaard is de hoeve opnieuw een groene oase voor vogels, vlinders en andere natuur. Meer info bij projectmedewerker Katelijne Aelen of www.rlzzz.be/groetjes

1950

2010


Inventarisati

e 2010

Ferraris 1770

Topokaart 1995

Landschapsplan Oplombeek (Gooik)

Elk landschapsplan start met een historisch kaartenonderzoek. Dit geeft inspiratie voor landschapsherstel, in evenwicht met het huidige gebruik en de wensen van eigenaars. In Oplombeek planten we hagen en bomen langs voetwegen en aan kruispunten. Op die manier wordt het gehucht landschappelijk ingekleed en krijgen historische voetwegen en landschapselementen weer aandacht. Ook historische dreven worden opnieuw zichtbaar in het landschap voorgesteld.

Ontwerp Landschapsplan 2010

Deze kaarten kan je vinden op www.rlzzz.be/groetjes

Landschapskrant - 5 -


Tentoonstelling ‘Landschap in beweging’

Hoe zag het Pajottenland er pakweg 100 jaar geleden uit? Oude en nieuwe landschapsbeelden van dorpsgezichten, kapelletjes, haagkanten… dagen je uit om op zoek te gaan naar kleine en grote veranderingen. Stel zelf vast hoe het landschap in beweging is, maar nog steeds veel authenticiteit en karakter heeft. Ons mooie Pajottenlandschap verdient het dan ook om gewaardeerd en gekoesterd te worden. De reizende tentoonstelling komt eind 2010 en in 2011 langs in Bever, Galmaarden, Gooik, Herne, Lennik, Pepingen en Roosdaal. Kijk op www.groetjesuithetpajottenland.be voor alle data en een voorsmaakje van de foto’s. Een initiatief van het Centrum Agrarische Geschiedenis, Sarah Luyten.

Landschapswandeling: Groetjes van de Kesterheide!

Met tot de verbeelding sprekende ‘tijdsvensters’ nemen we je mee op een adembenemende tocht door 5000 jaar landschapsgeschiedenis van het Pajottenland. Van op de Kesterheide in Gooik kijk je uit op het Pajottenland onder een dikke ijskap en op ons landschap van morgen. Vijftien tekeningen laten je zien hoe ons landschap er helemaal anders uitzag door de ogen van prehistorische mensen, Romeinen, Kelten, middeleeuwers… Realisatie: Centrum Agrarische Geschiedenis en landschapsdeskundige Bart Van Camp. Download de wandelkaart en landschapstekeningen gratis op www.rlzzz.be/kesterheide (10 km). Gegidste wandeling op zondag 10 oktober 2010 om 9u30. Start aan educatief centrum De Paddenbroek, Paddenbroekstraat 12, Gooik. Info en inschrijven: alwin.loeckx@rlzzz.be, 02 451 20 52. In samenwerking met Natuurpunt Gooik.


Landschappen beschermen? Het mooie landschap van het Pajottenland en de zuidelijke Zennevallei maakt deel uit van wat we doen en wie we zijn. Het open landschap vertelt onze geschiedenis, net zoals de bebouwde omgeving dat doet. En net zoals waardevolle gebouwen en ander erfgoed beschermd worden, kunnen ook landschappen officieel bescherming krijgen. Al in 1934 werd ‘het landschap gevormd door het feodaal kasteel van Beersel-bijBrussel en zijne omgeving’ beschermd. Een van de eerste beschermde landschappen in Vlaanderen! Intussen zijn meer dan 40 landschappen in onze regio beschermd omwille van hun bijzondere esthetische, natuurlijke, historische en sociaal-culturele waarde. De zorg voor een beschermd landschap wordt toevertrouwd aan beheercommissies met vertegenwoordigers van eigenaars, gebruikers, verenigingen en de betrokken administratieve diensten. Het Regionaal Landschap ondersteunt deze landschapsbeheercommissies om keuzes en doelstellingen voor de toekomst van het landschap te bepalen in beheerplannen en uit te werken in concrete acties.

Beheercommissies in onze regio • Congoberg (Galmaarden) • Herisemmolen (Beersel) • Kasteel Groot-Bijgaarden (Dilbeek) • Kasteel Kruikenburg (Ternat) • Molen Sint-Gertrudis-Pede (Dilbeek)

Molen Sint-Gertrudis-Pede

Meer info over beschermde landschappen: www.onroerenderfgoed.be

Landschapskrant - 7 -


Beheerplan Congoberg Beschermd landschap • • • • • •

Beschermd sinds 1976 Oppervlakte: 73 hectare Meer dan 70 eigenaars en inwoners Beheerplan goedgekeurd in 2004 Beheercommissie opgericht in 2004 Begeleiding door het Regionaal Landschap

Doelstellingen beheerplan • • • • • • •

Behoud en herstel van landschap en erfgoed Meerwaarde voor natuur Duurzame landbouw Betere verbinding langs trage wegen Belevingskwaliteit versterken Waterhuishouding verbeteren Overleg en communicatie

Uitvoering in samenwerking • Op eigen initiatief van eigenaars • Gemeente Galmaarden • Het Regionaal Landschap

De Congoberg in Vollezele (Galmaarden) is een oeroude getuigenheuvel en baken in het landschap. De site heeft een waardevolle historische betekenis en er werden prehistorische overblijfselen van een Neanderthalerkamp opgegraven. De Congoberg is de thuisbasis van het Stiltegebied Dender-Mark. Je vindt er de hoogste en spectaculairste uitzichtpunten van het zuidelijke Pajottenland, met verzichten over de Dendervallei en prachtige vierkantshoeves.


Waterputten op de Congoberg: ontwerpschets

VISTA: overleg met partners, architecten en team van Vlaamse Bouwmeester Verjonging hoogstamboomgaard in de Repingestraat

Aanleg van twee poelen en moeraszone

Congoleesvoer: nieuwsbrief voor bewoners en eigenaars

worden aanbevolen door o.a. Natuurpunt MOLennik, Natuurpunt Pajottenland, Dit is een selectie vanDedeparadijsplekjes landschapsprojecten op de Congoberg. Meer info bij onze projectmedewerker Leen Van de Weghe Pasar, Bed & breakfast Wisteria, Milieuraad Bever. Redactie: Alwin Loeckx. www.paradijsplekjes.be

Landschapskrant - 9 -


Landschapsteams in actie!

Het landschapsteam van het Regionaal Landschap zorgt voor advies, technische uitvoering en opvolging van landschapsprojecten. We doen dit altijd in overleg om erfgoed, natuur, mobiliteit‌ te verzoenen. Al deze landschapsacties krijgen steun van de Vlaamse overheid, Agentschap Ruimte en Erfgoed.


-

Aanleg boomgaard Oplombeek, Gooik

Herstel wandelpad Ommegang, Liedekerke

Heraanleg dorpsplein Essenbeek, Halle

Heraanleg tuin en vijver van Dekenij, Ternat

Plan nieuwe poort Sacramentinen, Halle

Aanleg hoogstamboomgaard, haag, dreef en poel kasteel Eizeringen, Lennik

Dit is een selectie van de landschapsprojecten. Meer info bij onze landschapsanimator Leen Seynaeve.

Landschapskrant - 11 -


Groebegracht Een regenboog van kansen,

van hartje stad tot ver daarbuiten

De vallei van de Groebegracht is een prachtig gebied tussen Halle en Pepingen. Deze blauwgroene ader verbindt het Pajottenland en de Halse binnenstad. Het open landschap van de Groebegracht kampt met toenemende verkeersdrukte, wateroverlast en ruimtedruk. Het Regionaal Landschap werkt mee aan een toekomstbeeld voor de Groebegracht. Visie en acties moeten de leefomgeving een stuk gezonder en leefbaarder maken. Hierbij komen volgende thema’s aan bod: water, landbouw, mobiliteit, industrie, natuur-landschap, historisch erfgoed‌ De visieontwikkeling gebeurt in samenwerking met stad Halle, gemeente Pepingen, Colruyt group, Natuurpunt, Vlaamse Landmaatschappij, Boerenbond, Provincie Vlaams- Brabant, werkgroep Trage Wegen Zuidwest-Brabant en inwoners.


In een weiland in de Haagstraat kan je 200 meter haagbeukenhaag en 15 hoogstamfruitbomen bewonderen. Ook de huiszwaluwen zullen het naar hun zin hebben, dankzij het ophangen van kunstnesten aan hoeves in de Haagstraat en de Pachtersweg.

In de Victor Demesmaekerstraat is het nu genieten van een De Krockemstraat is hoogstamboomgaard, een poel en een gemengde heg. een poel rijker, dankzij de inspanningen van bewoners om hun tuin natuurvriendelijk aan te leggen.

Het Groebegracht-project wordt financieel ondersteund in het kader van het Europees programma voor plattelandsontwikkeling (PDPO). Meer info bij projectmedewerker Kim Ceusters en op www.rlzzz.be/groebegracht

Landschapskrant - 13 -


Op de Sofa van de Groebegracht Het landschap vertelt… Zaterdag 20 november 2010 • 19u30

De eerste Sofa neemt je mee naar lang vervlogen tijden, toen onze voorouders nog geloofden dat de wereld rondom hen bezield werd door mythische wezens zoals Kludde-met-zijn-keet, de nekker en alvermannekens. Welke sporen van deze sagengestalten vinden we terug in het landschap van de Groebegracht?

Dichtende dwaallichtjes in de Grote Weide Zaterdag 29 januari 2011 • 19u30

Doe mee met onze Sofa-fakkeltocht en verjaag de donkere watergeesten van de Groebegracht. Onderweg fluisteren dwaallichtjes gedichten en verhalen vol fantasie en werkelijkheid. Welke waterige wezens houden zich verborgen in de oeverkant? Wijst de Weg om ons écht de weg of is het een dwaalspoor?

Zintuigen van de Groebegracht Van zaterdag 14 mei 2011 tot zondag 22 mei 2011 Sneukelen in de Groebegracht Zaterdag 14 mei 2011 • 12u Groebegracht onder de sterren Vrijdag 1 juli 2011 • vanaf 20u Volledig programma op www.rlzzz.be/groebegracht Stuur een mail naar info@rlzzz.be en we houden je op de hoogte.


Landschapslezen in de Zennevallei Zaterdag 2, 9 en 23 oktober en 6 november 2010 (Dworp)

Agenda

Wanneer je wandelt langs beken, glooiende weiden en bosjes kan je je soms afvragen hoe het landschap tot stand is gekomen. Wie heeft bepaald dat net hier een dorpje kwam en dat daar het water mag vloeien? In onze cursus leer je vanuit verschillende invalshoeken kijken naar het landschap van de Zennevallei. Tijdens de laatste sessie leer je op je eigen manier het landschap interpreteren en fotograferen. Programma en inschrijven via www.archeduc.be

Fietsen in het Pajottenparadijs Fietslussen downloaden op www.paradijsplekjes.be

Ontdek de 21 Paradijsplekjes van het Pajottenland met onze uitgestippelde Paradijs-fietslussen (50 en 75 km). Geniet van glooiende landschappen, vruchtbare akkers, ambrozijnen vergezichten en groene valleien met hoogstambloesems, hagen, knotwilgen en poelen vol leven. Laat je inspireren!

Aperitieflezingen: 1 miljoen vlinders in je tuin! Zondag 26 september 11u, Ecoflora (Halle)

Andere data en plaatsen op www.1miljoenvlinders.be

Tover je tuin om tot een vlindercafĂŠ en drink zoete nectar met 1 miljoen vlinders. Het Regionaal Landschap trakteert op een vlinderaperitief in je tuincentrum. We helpen je op weg met streekeigen planten die zorgen voor voedsel voor vlinders en rupsen. Ga aan de slag: registreer je tuin en maak kans op een mooi vlinderboek.

Landschapskrant - 15 -



RLZZZ Landschapskrant herfst 2010