Page 1

Verslag 2017 • Planning 2018

Moet er nog bos zijn? 1


2


Moet er nog bos zijn? Vroeger poetste men de vloeren met wit zand. ‘Moet er nog zand zijn?’ riepen de leurders die het rondbrachten. Moet er nog bos zijn? Regionaal Landschap Pajottenland & Zennevallei leurt niet met bomen, maar nodigt iedereen wel graag uit om mee te werken aan bosversterking en -uitbreiding in de regio. Alle bossen – groot en klein – zijn belangrijk voor natuur, landschap en klimaat. Iedereen kan er wandelen, fietsen en letterlijk op adem komen. In 2018 schuiven we het thema bos extra naar voor in onze acties en communicatie. Uiteraard is dit geen nieuw thema: denk maar aan de vele jaren samenwerking onder ‘Plan Boommarter’ in verband met bossen in Halle of de mooie bosuitbreidingen in het Abdijlandschap van Affligem. Heel wat acties van het Regionaal Landschap met gemeenten, inwoners, landbouwers… dragen bij aan natuur- en bosverbinding: bosranden, boomgaarden, hagen en knotbomen. Via diverse projecten gaan we dit jaar extra inzetten op meer toegankelijke natuur en gevarieerde bossen. We zorgen er mee voor dat alle neuzen in dezelfde richting komen te staan, door intens overleg en veel terreinkennis. Onze gemeenten en de provinciale diensten leefmilieu en erfgoed zijn hierbij de stevige wortels, verder gevoed door samenwerking met verenigingen, inwoners, Vlaanderen, Europa en heel wat andere partners. Het Regionaal Landschap inspireert vanuit een aanzet met suggesties over mogelijke zoekzones voor bosuitbreiding. Nieuw is ook we nauw samenwerken met het provinciaal steunpunt bos. Dankzij deze samenwerking kan elke inwoner met bosplannen gratis beroep doen op advies en ondersteuning in verband met bebossing: overleg, terreinbezoek, plannen, subsidiedossiers… ‘Moet er nog bos zijn?’ is dus geen verontwaardigde roep in het ijle, maar een concreet aanbod om samen duurzame bosprojecten uit te werken.

Gunther Coppens

Alwin Loeckx

Voorzitter

Directeur

3


4


Inhoud

1

Organisatie

1.1

Missie – visie ................................................................................................................. 7

1.2

Overleg en samenwerking ............................................................................................ 8

1.3

Team ............................................................................................................................. 9

1.4

Financies ....................................................................................................................... 12

2

Acties natuur en biodiversiteit

2.1

Koesterburen

2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.1.4 2.1.5 2.1.6 2.1.7 2.1.8 2.1.9

Boomgaarden en Plukteam • steenuil, eikelmuis....................................................................... 14 Hagen, houtkanten en solitaire bomen • steenuil, sleedoornpage ............................................ 15 Poelen • kamsalamander, vroedmeesterpad ............................................................................. 16 Knotbomen en Knotteam • steenuil........................................................................................... 18 Holle wegen • vliegend hert ....................................................................................................... 20 Landbouw • geelgors, veldleeuwerik, patrijs ............................................................................. 22 Bijen en vlinders ......................................................................................................................... 23 Huiszwaluw, boerenzwaluw ....................................................................................................... 24 Vleermuizen ............................................................................................................................... 24

2.2

Natura 2000 – Europese natuurdoelen

2.2.1 2.2.2

Plan Boommarter ....................................................................................................................... 25 Andere acties Natura 2000 ......................................................................................................... 29

2.3

Bedrijfsplanner ............................................................................................................. 31

2.4

Tuinencampagne .......................................................................................................... 34

2.5

Bossen

2.5.1 2.5.2

Provinciaal steunpunt bos .......................................................................................................... 37 Bebossing en bosuitbreiding ...................................................................................................... 40

3

Acties landschap en erfgoed

3.1

Landschapszorg ............................................................................................................ 42

3.2

Zennevallei ................................................................................................................... 47

3.3

Water en Wind.............................................................................................................. 53

3.4

Herder van het Pajottenland ........................................................................................ 56

3.5

Andere

3.5.1 3.5.2 3.5.3 3.5.4

Abdijlandschap Affligem ............................................................................................................. 58 Boomgaarden parels in Gooik .................................................................................................... 63 Duurzame energie in het Pajottenland....................................................................................... 65 LOB ............................................................................................................................................. 66

5


4

Acties natuurrecreatie ...................................................................................... 67

5

Acties draagvlak en educatie

5.1

NME / Plattelandscentrum Paddenbroek ..................................................................... 69

5.2

Jaarthema en -activiteiten ............................................................................................ 71

5.3

Communicatie

5.3.1 5.3.2 5.3.3

Digitale communicatie ................................................................................................................ 74 Pajot Zenne magazine ................................................................................................................ 76 Ontdek Pajot Zenne .................................................................................................................... 77

Bijlagen 1 2 3 4 5 6

6

Indicatorentabel Ledenlijst AV – RVB – DB Verslag accountant – neerlegging Balans en resultatenrekening 2017 Begroting 2018 Verslagen AV – RVB


1

Organisatie

1

Missie – visie

Regionaal Landschap Pajottenland & Zennevallei brengt gemeenten, provincie en verenigingen voor natuur, landbouw, toerisme/recreatie en jacht samen om natuur en landschap te versterken in het Pajottenland en de zuidelijke Zennevallei. RL P&Z zijn 16 gemeenten in Zuidwest-Brabant, met een gezamenlijke oppervlakte van 46 104 ha (460 km², 226 000 inwoners). De algemene missie van elk regionaal landschap is bevordering en promotie van het natuurbehoud, het streekeigen karakter, de natuurrecreatie en het recreatieve medegebruik; sensibilisering en informatieverstrekking over natuur, bos en landschap; en het beheer, herstel, aanleg en ontwikkeling van kleine landschapselementen. Regionaal Landschap Pajottenland & Zennevallei heeft vanuit deze algemene missie een eigen visie bepaald als leidraad en kader voor de jaarplannen en het uitwerken van nieuwe projecten in periode 20132018. Er zijn drie pistes waarmee we de samenwerking rond natuur en landschap de komende jaren versterken: -

Integrale gebiedswerking in focuszones

-

Linken met streekidentiteit en erfgoed

-

Toeristisch-economische meerwaarde

ďƒ www.pajot-zenne.be/focuszones

In 2017 werd een nieuwe samenwerkingsovereenkomst getekend met de provincie (2017-2019) op basis waarvan het Regionaal Landschap ook extra prioriteit zal geven bij selectie van projecten aan samenwerking met bedrijven, zorginstellingen en jeugdverenigingen. Er is ook nauwere samenwerking rond bos via de provinciale medewerker bos die aansluit bij het team in Gaasbeek.

7


2

Overleg

Overleg is de belangrijkste manier om draagvlak voor natuur en landschap te stimuleren want als regionaal landschap hebben we geen enkele dwingende of verbiedende bevoegdheid. Voor elk project wordt steeds intens overlegd en samengewerkt met partners, inwoners en doelgroepen (zie projectfiches).

Overlegstructuren Het Regionaal Landschap wordt regelmatig betrokken bij gebiedsgericht of strategisch overleg van partners in de regio. Door deel te nemen aan overleg kunnen we onze visie op het Pajottenland en de Zennevallei inbrengen, en hier komen geregeld gerichte projectsamenwerkingen uit voort. -

Leaderwerking Pajottenland+ Vlaams en Brabants Overleg Regionale Landschappen Beheercommissies Onroerend Erfgoed Landschap van Erembald tot Kravaalbos Overlegplatforms Natura 2000 Hallerbos, ZoniĂŤnwoud en Vlaamse Ardennen Planbegeleidingscommissies Land van Teirlinck in Beersel (landinrichting VLM) en Vlaamse Rand (Rode-Dilbeek) Algemene vergadering FeliXart Europese federatie Europarc

Bestuur Zie ledenlijst en verslagen dagelijks bestuur, raad van bestuur en algemene vergadering in bijlage. In februari 2016 werd een nieuwe raad van bestuur en dagelijks bestuur gekozen (3 jaarlijks). In 2017 werden de statuten aangepast in kader van nieuwe samenwerking met de provincie.

8


3

Team

Verslag 2017 Alwin Loeckx Anneleen Vanderputten Ben Nechelput Hilde Van Gucht / Veerle Dehaeseleer Hugo O Katelijne Aelen / Marijke De Coster Kim Ceusters Koen De Rijck Leen Van de Weghe Lien Urmel Bram De Lameilleure Sarah Hublou Tijs Boelens

Planning 2018 Alwin Loeckx Anneleen Vanderputten Ben Nechelput Veerle Dehaeseleer Hugo O Katelijne Aelen / Marijke De Coster Kim Ceusters Koen De Rijck Leen Van de Weghe Bram De Lameilleure Sarah Hublou Tijs Boelens

Directeur Landschapszorg Landschap en natuur Ondersteuning

100% 100% 80% 80%

Herder Paddenbroek/educatie

100% 20%

Landschap Natuur Draagvlak Draagvlak Natuur Natuur Landbouw

100% 100% 100% vanaf februari 80% tot juli 80% vanaf juli 60% vanaf september 20%

Directeur Landschapszorg Landschap en natuur Ondersteuning Herder Paddenbroek/educatie

90% 100% 80% 80% 100% 60%

Landschap Natuur Draagvlak Natuur Natuur Landbouw

90% 100% 80% 80% 60% 20% tot augustus

Totaal VTE in 2017 was 9. In 2018 wordt een aanwerving voorzien van een medewerker draagvlak (vervanging Lien) en – indien aantal nieuwe projecten goedgekeurd worden – een extra medewerker landschap.

9


Greet De Prins geeft ondersteuning communicatie aan de vijf Vlaams-Brabantse RL’en vanuit de provincie. Matthias Vermeire werkt als provinciaal bosmedewerker 2 dagen per week mee in ons team. Frederik Hanssens is bedrijfsplanner in dienst van de VLM met werking in onze regio. Daan Demey (provincie dienst ruimte) werkt 1 dag per week mee in Gaasbeek vanuit strategisch project Zennevallei. Bijkomend hadden we in 2017 ook voor 1 VTE groenarbeiders (Groenjobs) in te zetten via ProNatura. Voor 2018 zijn dat 2 VTE. ďƒ www.pajot-zenne.be/team

10


11


4

12

Financies


ďƒ Opsplitsing per project en controleverslag van accountant zit in bijlage. In 2017 werd een crowdfunding initiatief opgestart door RL P&Z als actie binnen de activiteiten die we organiseren rond 20 jaar Regionaal Landschap Pajottenland & Zennevallei (actie 5.2).

13


2

Acties natuur en biodiversiteit

1

Koesterburen

1.1

Boomgaarden en Plukteam • Koesterbuur: steenuil, eikelmuis

Trekker: Regionaal Landschap, Leen/Anneleen Partners en doelgroepen: inwoners, gemeenten Doelstelling Vrijwilligerswerking pluk fruitbomen om waardering voor landschapselement te behouden. Aanleg en herstel van hoogstamboomgaarden.

Gerealiseerd in 2017 Nr.

Locatie

Doelgroep / Middelen

Type interventie

Aantal

1

Plukacties plukteam

Provincie leefmilieu

Coördinatie

2

Mobiele en vaste fruitpers Snoeicursus fruitbomen

Publiek

Promotie/Nazorg

Publiek

Vorming

60 boomgaarden 58 plukkers Hele regio 25-tal persdagen, 3 aanbieders 9/9, Dilbeek 15 deelnemers

3

We hadden in 2017 geen specifiek project rond aanleg en herstel van boomgaarden. De terreinrealisaties in verband met boomgaarden zijn daarom opgenomen onder andere acties.

Gepland in 2017 -

14

Verderzetten promotie mobiele fruitpers Verderzetten cursus zomer- en wintersnoei ism partners Opvolgen bestaand plukteam en uitbreiding Project biodiversiteit boomgaarden uitvoeren ism gemeente Gooik en VLM ( 3.5.2)


1.2

Hagen, houtkanten en solitaire bomen •

Koesterbuur: steenuil, sleedoornpage Trekker: Regionaal Landschap, Koen/Leen Partners en doelgroepen: gemeenten, provincie, landbouwers, inwoners, bedrijven, Pro Natura/INL

Doelstelling Aanleg en herstel van hagen, houtkanten en solitaire bomen als leefgebied voor steenuil en sleedoornpage (symboolsoort).

Gerealiseerd in 2017 Nr.

Locatie

Doelgroep

1

Regio

Inwoners

Type interventie Promotie

2

Gooik

Inwoners

Vorming

Aantal Promo van aankoopacties van gemeenten en verenigingen Haagvlechten en -leggen 13/12, 20 deelnemers

We hadden in 2017 geen specifiek project rond aanleg en herstel van hagen. De terreinrealisaties in verband met hagen zijn daarom opgenomen onder andere acties.

Gepland in 2018 -

Advies op vraag Doorverwijzen naar groepsaankopen en subsidies (gemeentelijk, VLM, VLIF‌) Hagencampagne als deel van tuinencampagne Aanvraag ingediend als provinciaal biodiversiteitsproject: diverse acties rond paardenweides

Financieringskanalen -

Provincie leefmilieu Provincie erfgoed

Situering & illustratie

15


1.3

Poelen • Koesterbuur: kamsalamander, vroedmeesterpad

Partners en doelgroepen: gemeenten, provincie, ANB, landbouwers, inwoners, natuurverenigingen, Pro Natura/INL, Brakona

Doelstelling Aanleg en herstel van poelen en aanleg van houtige landschapselementen als leefgebied voor amfibieën.

Gerealiseerd in 2017 Nr.

Locatie

1

Lennik Oudenaaksestraat Herne Nattendries

2

3

Cursus onderhoud van poelen - Gooik Monitoring poelen Herne-Bever-Galmaarden

4

5

Monitoring poelen Liedekerke-Ternat

6

Monitoring poelen Sint-Genesius-Rode

7

Herne Rasbeekstraat Herne Rooststraat Sint-Genesius-Rode Hof-ten-Hout

8 9

10

Diverse

Doelgroep / Middelen / Koesterbuur Particulier Dienst leefmilieu Particulier Dienst cultuur Kamsalamander

Type interventie

Aantal

Terreinactie

1 herstelde poel (kleimatten) met veebescherming 1 herstelde poel

Particulieren,… Dienst leefmilieu Poelennetwerk Dienst leefmilieu Kamsalamander Poelennetwerk Dienst leefmilieu Kamsalamander Poelennetwerk Dienst leefmilieu Vroedmeesterpad Particulier Kamsalamander Particulier Kamsalamander Dienst waterlopen Vroedmeesterpad

Vorming 7/10 Opvolging Monitoring

11 deelnemers

Monitoring

3 (potentiële) voortplantingspoelen

Monitoring Voorbereiding Overleg Advies

1 nieuwe vindplaats vroedmeesterpad, overige vindplaatsen (2015) bevestigd 1 herstelde poel

Advies Terreinactie Advies

Knotteam in actie aan poel

Kamsalamander Vroedmeesterpad

Beleid Advies

Terreinactie

3 (potentiële) voortplantingspoelen

Voortplantingsbiotopen opgenomen in voorstel erosiepoelen Opvolging soortbeschermingsplan vroedmeesterpad en kamsalamander

Gepland in 2018 -

16

Monitoring en potentiële locaties screenen in focuszones en voor kamsalamander/vroedmeesterpad Rapportage en overleg met partners (terreinbeheerders, landbouwers, particulieren, diverse overheden) voor kamsalamander/vroedmeesterpad Aanleg en herstel van minstens 15 poelen relevant voor kamsalamander Aanleg en herstel van minstens 10 poelen (algemeen) Aanleg en herstel van 3 à 5 poelen of andere biotopen voor vroedmeesterpad Advies op vraag Databeheer en GIS-overzicht Cursus aanleg en onderhoud van poelen


Situering & illustratie

Financieringskanalen -

Provincie dienst leefmilieu Provincie dienst cultuur ANB

17


1.4

Knotbomen en Knotteam • Koesterbuur: steenuil

Trekker: Regionaal Landschap, Koen Partners en doelgroepen: gemeenten, provincie, landbouwers, inwoners Doelstelling Vrijwilligers onderhouden knotbomen als groene sieraden in het landschap, natuurverbindingselementen en leefgebied voor steenuil.

Gerealiseerd in 2017 Nr.

Deelactie

Gemeente

Aantal

Affligem

Type interventie Terreinactie

1

Knotteam

2 3

Knotteam

Beersel

Terreinactie

62 bomen geknot

Knotteam

Bever

Terreinactie

0 bomen geknot

4

Knotteam

Dilbeek

Terreinactie

90 bomen geknot

5

Knotteam

Drogenbos

Terreinactie

0 bomen geknot

6

Knotteam

Galmaarden

Terreinactie

46 bomen geknot

7

Knotteam

Gooik

Terreinactie

21 bomen geknot

8

Knotteam

Halle

Terreinactie

15 bomen geknot

9

Knotteam

Herne

Terreinactie

55 bomen geknot

10

Knotteam

Lennik

Terreinactie

11 bomen geknot

11

Knotteam

Liedekerke

Terreinactie

10 bomen geknot

12

Knotteam

Pepingen

Terreinactie

158 bomen geknot

13

Knotteam

Roosdaal

Terreinactie

100 bomen geknot

14

Knotteam

Sint-Genesius-Rode

Terreinactie

0 bomen geknot

15

Knotteam

Sint-Pieters-Leeuw

Terreinactie

201 bomen geknot

67 bomen geknot

Totaal: 836 geknotte bomen, ongeveer 35 (actieve) vrijwilligers 16

Cursus vrijwilligers

Dilbeek – voor hele werkingsgebied

Vorming

25/11 en 2/12 starterscursus 15 deelnemers

17

Nieuwe brochure

Publicatie

Heruitgave ‘Goed geknot’

18

Terreincontrole

Controle

7 terreinbezoeken

19

Uitvoeren procedure aanvrager/RL/uitvoerder Overleg knotteams Vlaanderen (RL’en) Adviezen en doorverwijzigingen

Samenwerking RL’en Hele werkingsgebied Hele werkingsgebied Vlaanderen

Administratie

Continue

Knotmodule

Voorbereiding goedgeknot.be

Hele werkingsgebied

Communicatie

Hele werkingsgebied

Cursus

Diverse vragen over (knot)boombeheer, gebruik van wilgentenen voor wiglo’s… 18/11, Gooik 15 deelnemers

20 21

22

18

Cursus knot- en hakhoutbeheer


Gepland in 2018 -

-

Lancering goedgeknot.be in Pajot & Zenne Verderzetten knotteam en het project waarbij de rol van het regionaal landschap ligt in het samenbrengen en coÜrdineren van vrijwilligers en aanvragers. Terreincontrole, databeheer, centraal aanspreekpunt en promotie. Zoektocht naar uitbreiding knotteam (vooral regio Dilbeek). Cursus knotbeheer voor gevorderden. Cursus knotbeheer voor beginners. Ondersteunden vorming voor knotvrijwilligers (EHBO, gereedschapsonderhoud, ladingzekerheid‌).

Situering & illustratie

Financieringskanalen -

Provincie leefmilieu Provincie erfgoed Landschapsfonds

19


1.5

Holle wegen • Koesterbuur: Vliegend hert

Trekker: Regionaal Landschap, Koen/Sarah Partners en doelgroepen: gemeenten, provincie, inwoners, ProNatura/INL, ANB Doelstelling Herstelbeheer en regulier onderhoud holle wegen als leefgebied voor vliegend hert.

Gerealiseerd in 2017 Nr. 1.

Gemeente Beersel (Alsemberg)

Straat/locatie Holle weg Beukenbosstraat +/- 330m +/- 18 eigenaars

2.

Beersel (Alsemberg)

Holle weg Diepestraat Oude Molenstraat +/- 1km +/- 35 eigenaars

Type interventie Communicatie Realisatie

Administratie Administratie

Communicatie

Voorbereidingen Overleg Inventarisatie 3.

Beersel (Alsemberg)

Termeulenweg

Voorbereidingen Administratie

Aantal Omwonenden Voorbereidende werken Herstelbeheer Heraanplant, erosierillen Opvolgingsbeheer, nazorg Verslag provincie-subsidie Opmaak subsidiedossier ISN en provincie (gemeentelijk natuurproject) Opmaak vergunningsaanvraag Opmaak bestek en gunning Toelatingen eigenaars Info-avond, bezoekmomenten taludeigenaars Omwonenden, passanten Experten-bezoek Betrokken gemeentediensten en INL Herbevestigde waarnemingen vliegend hert Terreinbezoek Opmaak subsidiedossier provincie (gemeentelijk natuurproject)

Gepland in 2018 -

Realisatie herstelbeheer en opvolgingsbeheer Diepestraat-Oude Molenstraat, Alsemberg. Opstart nieuw herstelproject in holle weg Termeulenweg, Alsemberg. Communicatie met 40-tal eigenaars, inventarisatie, opmaak vergunningsaanvraag en bestek, overleg met gemeente en INL,… Nazorg en bewoners-bijeenkomst herstelde holle weg: Beukenbosstraat, Alsemberg Experten-bijeenkomst, infoavond en wandeling vliegend hert in holle weg Diepestraat-Oude Molenstraat, Alsemberg Methodiek en stappenplan holle wegen beheer op punt stellen Ondersteunen inventarisatie vliegend hert via meetnetten.be…

Financieringskanalen -

20

Provincie leefmilieu ANB Gemeente Beersel


Situering & illustratie

21


1.6

Landbouw • Koesterbuur: geelgors, veldleeuwerik, patrijs en andere akkervogels

Trekker: Regionaal Landschap, Koen De Rijck / VLM, Frederik Hanssens (bedrijfsplanner)

Partners en doelgroepen: gemeenten, provincie, landbouwers, natuurverenigingen, vogelwerkgroep, WBE/jagers, Vlaamse Landmaatschappij

Doelstelling Wintervoedsel, zomervoedsel en nestgelegenheid voor akkervogels.

Gerealiseerd in 2017 Nr. 1 2 3 4 5

Deelactie

Gemeente

Opkopen en aanleggen graanranden Aanleggen faunaranden (kruiden, granen, kool) Winter- en zomermonitoring Aanleg erosiestrook Bruinbroekstraat Studiedag akkervogels Vlaanderen

Galmaarden, Pepingen, Bever Galmaarden, Roosdaal Galmaarden, Bever, Pepingen Galmaarden diverse

Type interventie Terreinactie

Aantal

Advies

+/- 3 ha bij 2 WBE’s

Monitoring

4 vrijwilligers

Advies

1 advies t.a.v. dienst waterlopen provincie 1 poster

Evenement

Zie bedrijfsplanner

Gepland in 2018 -

Monitoring door Vogelwerkgroep Cinerea, Natuurpunt-vrijwilligers Samenwerking met geïnteresseerde WBE’s voor terreinactie Samenwerking voor aanleg kleine landschapselementen (in focuszones) Terreinactie bij landbouwers via VLM bedrijfsplanner

Situering & illustratie

Financieringskanalen -

22

Provincie dienst leefmilieu VLM ANB


1.7

Koesterbuur: wilde bijen en vlinders

Trekker: Regionaal Landschap, Koen De Rijck Partners en doelgroepen: gemeenten, provincie, landbouwers, natuurverenigingen, bijenwerkgroepen, imkers

Doelstelling Voedsel, nestgelegenheid en sensibiliseren voor wilde bijen (alle leefgebieden)

Gerealiseerd in 2017 Nr.

Aantal

Beersel

Type interventie Samenwerking

Beersel

Vorming

13/3 en 4/6, 33 deelnemers

Bijvriendelijk openbaar groen Bijvriendelijk openbaar groen

Beersel

Terreinactie

3 ontwerpen uitgevoerd

Beersel

Communicatie

5

Bijvriendelijke gemeente

Beersel

Administratie

6

Aanleg van bijenbloemenakkers

Hele werkingsgebied

Terreinactie

7

Aanleg van bijenbloemenranden (landbouwers, imkers, openbaar groen)

Terreinactie

8

Bijenblokken

9

Bloemenweide aanleggen

Gooik, Sint-PietersLeeuw, Lennik, Galmaarden, Bever, Halle, Roosdaal, Beersel Hele werkingsgebied Gooik

2 artikels (VVOG, GroenContact), 1 kandidaatdossier Groene Lente Verslag gemeentelijk natuurproject Bijvriendelijk Beersel 2 Eenjarig en meerjarig zadenmengsel samengesteld. 200 zakjes zaad verdeeld 1,50 hectare (mengsel éénjarigen) en 0,10 hectare (mengsel meerjarigen)

1

2 3 4

Deelactie

Gemeente

Coördineren bijenwerkgroep: inventarisaties, terreinactie, sensibilisering Cursus wilde bijen

2 samenkomsten

Terreinactie

200 bijenblokken

Educatie

13/5, 15 deelnemers ism Inverde

Gepland in 2018 -

Advisering en nazorg Verdelen en inzaaien zadenmengsels aan landbouwers en particulieren Verdelen en plaatsen van bijenblokken/hotels

We hebben een aanvraag ingediend voor provinciaal biodiversiteitsproject in verband met vlinders, samen met gemeente Pepingen en vlinderwerkgroep Thecla. Financieringskanalen -

Provincie dienst leefmilieu Provincie dienst landbouw (zadenzakjes)

23


1.8

Koesterbuur: huiszwaluw, boerenzwaluw

Trekker: Regionaal Landschap, Koen Partners en doelgroepen: gemeenten, provincie, landbouwers, natuurverenigingen, vogelwerkgroep

Doelstelling Nestgelegenheid voor zwaluwen. Gerealiseerd in 2017: 4 kunstnesten opgehangen in Gooik bij particulier. Gepland in 2018: geen specifieke acties.

1.9

Koesterbuur: vleermuizen

Trekker: Regionaal Landschap, Anneleen Partners en doelgroepen: school, provincie, Vleermuizenwerkgroep, natuurvereniging

Doelstelling Winterverblijfplaatsen voor vleermuizen inrichten (bunkers, ijskelders) Gerealiseerd in 2017: geen specifieke acties gepland. Gepland in 2018: projectvoorstel uitwerken in verband met KW-linie ism vleermuizenwerkgroep Myotis.

24


2

2.1

Natura 2000 – Europese natuurdoelen

Plan Boommarter

Trekker: Regionaal Landschap, Koen/Kim/Sarah Partners en doelgroepen: Agentschap voor Natuur en Bos, stad Halle, Natuurpunt, provincie, Natuurgidsen ZWB, particulieren

Doelstelling Versterking en uitbreiding van bos en natuur tussen Halle en Hallerbos, mensen verbinden met bos en natuur, Europese natuurdoelen vertalen naar omgeving en bewoners/gebruikers

Gerealiseerd in 2017 Nr. 1

Deelactie Projectsecretariaat

2

Tussentijdse evaluatie 20142016

3

Realisaties natuur

4

Studies natuur

Uitleg Projectbegeleiding, coördinatie, afstemming, aanspreekpunt Dataverwerking Voorbereiden en voorzitten 3-maandelijkse stuurgroepen Opvolging samenwerkingsovereenkomst 2014-2019 en financiën Samenwerking partners, bilateraal overleg Deeldoelstellingen, acties, activiteiten, financiële middelen,… worden overlopen en aangevuld, en tegen de einddoelstelling afgemeten. Conclusie: we zijn goed op koers om de einddoelstellingen te halen en we halen de tussentijdse doelstelling om 40-60% van de deeldoelen te halen. Van alle deeldoelen die nu nog erg laag scoren (0%, 1-24% voortgang) is er concrete verbetering in zicht. Sommige deeldoelen al ruim 100% behaald! Bijhouden realisatie-teller voor aankoop, beheer, inrichting,… volgens afspraken in samenwerkingsovereenkomst Verschillende grote aankoop-dossiers ANB, Natuurpunt en stad in eindfase! Uitvoeren van terreinrealisaties bij particulieren en organisaties (zie aparte tabel) In kaart brengen van houtige KLE’s en poelen per deelgebied Inventariseren das en oude burchten van das i.s.m. Natuurpunt Studie, rondom Hallerbos (ook Waals-Brabant), open oproep via media Opstarten verkenningsnota’s Malakoff-domein en Kasteelpark Lembeek,

25


Zavelput, Zevenbronnen 5

Recreatie

6

Water

7

Communicatie en sensibilisering

8

Activiteiten

9

Extern overleg

10

Bijkomende projectmiddelen

26

Promoten wandelroute ‘In het spoor van de boommarter’ Financiering van vleermuizen-fietsroute in Halle i.s.m. Vleermuizenwerkgroep Oplevering collectieve rioleringswerken Krabbos (Halle/Beersel) Hermeanderen Maasdalbeek i.s.m. dienst waterlopen provincie Lancering nieuwe website www.planboommarter.be Continue werken aan Facebook-pagina Begeleiding en mede-uitgave van Hallerbos-kinderverhaal Bloebelletjesbos Verdeling bus-aan-bus van wandelkaart: 1 in voorjaar, 1 in najaar Aankondigingen via Info Halle, Hyacint en e-nieuwsbrief Lanceren van Prijs Plan Boommarter, voor beste terreinrealisaties bij particulieren e.d. Persberichten: o.a. fakkeltocht, Warandedag, Prijs, opening Kasteelpark Lembeek Hyacintenbloei: gecoördineerde aanpak tijdens bloeiperiode wilde hyacint, vrijwilligers ontvangst bezoekers, verbetering mobiliteit/parkeren o.a. busdienst, bosbezoekers verbinden met stad (en vice versa), Hyacintenfestival in Vlaanderen, linken met Plan Boommarter Opstart van publicatie Hallerbosboek: fotograaf, schrijvers, financiering,… Persoonlijk benaderen 20 paardenhouders voor terreininrichting win-win paard-landschap Fakkeltocht Warandepark (18 maart), 30 deelnemers i.s.m. Natuurgidsen Zennefeest – Park van Buizingen (1 mei) – 1200 deelnemers i.s.m. CC Vondel, jeugddienst, den Ast, bib Halle,… Warandedag (30 augustus), 350 deelnemers i.s.m. jeugddienst en CC Vondel Dag van de Natuur (19 november), natuurbeheer in Berendries, 75 deelnemers Brakona/Natuurpunt Studie, AWV: inventarisatie das en migratieknelpunten Waterlink: landschappelijke inkleding pompstation VLM/provincie Vlaams-Brabant: erosieknelpunten oplossen BOS+: organisatie van kennisdelen-studiedag rond Hyacintenfestival OCWM Halle en Brussel: kansen op samenwerking op OCMW-terreinen ANB, VMM, AWZ, provincie Vlaams-Brabant, Strategisch Project Zennevallei: herinrichtingen Lembeek-Noord en Lembeek-Zuid – zie 3.2 Goedgekeurde projectaanvraag voor uitbreiding, verdere inrichting en toegankelijkheid Warandepark, bij ANB/flankerend beleid VSGB, totaalbudget 165.000 euro  in verdere uitvoering Goedgekeurde projectaanvragen voor uitbreiding en visievorming speelbos Zavelput bij provincie/gemeentelijk natuurproject en bij ANB/flankerend beleid VSGB, totaalbudget 62.000 euro  uitgevoerd Projectaanvraag voor educatieve uitwerking Warandepark, bij provincie/gemeentelijk natuurproject, totaalbudget 15.000 euro  aanvraag opnieuw ingediend Uitbouwen en lanceren van growfunding.be voor Hallerbosboek  +/- 10.000 euro gezocht via crowdfunding-formule Projectaanvraag in opmaak voor bundelen van verschillende acties in Plan Boommarter gebied, o.a. bosbeheer, soortbescherming, toegankelijkheid, plantacties, monitoring, door verschillende partners samen  aanvraag in opmaak (Duurzaam biodiversiteitsproject) +/- 100.000 euro


Realisaties natuur Nr.

Straat/locatie

Interventie

Aantal

1

Essenbeek, Warandepark

Grondverwerving door stad Terreinactie

+/- 120 are grondverwerving Uitvoeren bosbeheer en aanplantingen 210 lm haag 860 m² houtkant 24 hoogstamfruitbomen 9 bijenpalen 37 hoogstambomen Herstelbeheer brongebied Speelnatuur-inrichting Aanleg paden in grindgazon Plaatsing totempalen ingangen park Herder van het Pajottenland Vergunningen, communicatie omwonenden, nieuw subsidiedossier gemeentelijk natuurproject 5 percelen, 1 verkoper, 1,71 ha Visievorming, terreinbezoek, doelgroepen-overleg, opstart verkenningsnota, externe studie speelnatuur Opmaak ontwerp Terreinactie

Toegankelijkheid Natuureducatie Administratie

2

Halle, Zavelput

Grondverwerving door stad Ontwerp

3

Halle, Kasteelbrakelsesteenweg

Aanleg landschappelijke tuin (particulier)

Gepland in 2018 -

-

-

Verderzetten projectsecretariaat Tussentijdse rapportage, opmaken subsidie-dossiers Aanplantingen particulieren o.a. Berendries, paardenhouders,… Warandepark: o Natuureducatieve werking o Activiteiten o.a. fakkeltocht en Warandedag Zavelput: o Overleg en opmaak verkenningsnota natuurbeheerplan o Impulsen speelnatuur en toegankelijkheid o Beheer Hyacintenbloei, growfunding en publicatie Hallerbosboek Diverse activiteiten o.a. fakkeltocht,… en communicaties o.a. bus-aan-bus folder en Facebook Verderzetten studies natuur o.a. KLE’s, boommarter en das Verderzetten diverse externe contacten

Financieringskanalen -

Provincie dienst leefmilieu Vlaanderen (ANB) Stad Halle

27


Situering & illustratie

Zennefeest Buizingen

Warandepark Halle

28


Warandedag

Fakkeltocht

29


2.2

Andere acties Natura 2000

In 2017 - 2019 wordt hier versterkt op ingezet met bijkomende middelen van ANB via de provincie in een nieuwe specifieke samenwerkingsovereenkomst. Realisaties zijn opgenomen bij andere acties: -

Inventarisaties, overleg en biotoopverbetering voor Europees beschermde soorten binnen en buiten Speciale Beschermingszones (SBZ’s) o Kamsalamander, omgeving Liedekerkebos en Hertigembos  actie 2.1.3 o Kamsalamander, omgeving Markvallei  actie 2.1.3 o Vroedmeesterpad, Kwadebeekvallei (Sint-Genesius-Rode)  actie 2.1.3 o Vliegend hert, holle wegen in Beersel  actie 2.1.5

-

Kaart met mogelijkheiden voor bosuitbreiding  actie 2.2.5

-

Opvolgen platformoverleg en acties ism ANB voor SBZ Hallerbos en omgeving, SBZ Zoniënwoud en SBZ Bossen Vlaamse Ardennen

30


3

Bedrijfsplanner Foto: VLM Regio Oost

Trekker: VLM, Frederik Hanssens (bedrijfsplanner) Partners en doelgroepen: landbouwers Doelstelling De beheerovereenkomsten VLM hebben als doel de natuurwaarden op landbouwgronden te verhogen en in stand te houden, alsmede de impact van de landbouwvoering op het milieu zoveel als mogelijk te neutraliseren, omgekeerd worden de invloeden vanuit kwetsbare elementen gebufferd richting de landbouwpercelen. Hierbij zijn het de landbouwers zelf die zich vrijwillig engageren om deze doelstellingen te realiseren. In functie hiervan biedt de Vlaamse Overheid, met steun van Europa, hen op maat een heel aantal maatregelen aan. Een beheerovereenkomst is de verzameling van deze maatregelen waarvan de uitvoering geregeld wordt onder de vorm van een overeenkomst tussen een landbouwer en de Vlaamse Landmaatschappij. Zo’n beheerovereenkomst is dusdanig ontworpen dat de uitvoering ervan een haalbare kaart blijft voor de landbouwer. Dit systeem vormt één van de onderdelen van het natuur- en landbouwbeleid. Meer info kan gevonden worden op de website van de Vlaamse Landmaatschapij:  www.vlm.be/nl/themas/beheerovereenkomsten

Gerealiseerd in 2017 -

Doelstellingen zoals vermeld in jaarverslag 2016-17 werden gehaald

-

Alle hernieuwingen werden op terrein bezocht (29 dossiers, 60 details) verspreid over het Pajottenland, maar leidden niet steeds tot hernieuwing (om diverse redenen).

31


-

Er werden 37 contracten afgesloten, waarvan 6 contracten met landbouwers die in het verleden nooit een beheerovereenkomst hebben gehad.

-

Verschillende acties ivm erosie werden ondernomen in samenwerking met gemeenten en erosiecoördinatoren (Dilbeek, Pepingen, StPLeeuw,…) (soms ook kaderend in het project Belini). Erosiemaatregelen worden nog gesloten maar soms haken landbouwers op het laatste moment af ondanks het nut en belang voor de maatschappij (op vraag van gemeenten). Er werd ook meegewerkt aan het inspiratiemoment rond Landschap en Erosie op 31/05/2017, van RL (landschap van boeren-Breughel) en van Provincie Vlaams-Brabant (

-

Verschillende werkgroepen werden opgevolgd, gaande van driehoekoverleggen, over competentienetwerken en interne VLM-projecten (RVK Gooik,…)

-

Overzichtstabel: indien gewenst kunnen alle burgers de locatie van beheerovereenkomsten terugvinden op geopunt.be vanaf mei 2017 (tot op heden is dit niet gebeurd). Indien gewenst kan bv. een gemeentebestuur een shapefile opvragen bij de Vlaamse Landmaatschappij waarbij het type van maatregel en locatie (altijd met respect voor de privacy) te bekijken zijn.

Gepland in 2018 -

De bedrijfsplanners van de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) gaan dit jaar actief de boer op in die gebieden waar beheerovereenkomsten de meeste kans op resultaten hebben. De focus ligt voornamelijk op gebieden voor soortenbescherming. Met de sterke inzet op een gebiedsgerichte aanpak, streeft de VLM naar meer resultaten van de maatregelen uitgevoerd via een beheerovereenkomst. Vooral voor landbouwgebonden soorten zoals akker- en weidevogels, maar ook voor de NATURA 2000-soorten grauwe kiekendief en Europese hamster worden extra inspanningen gedaan om de geschikte leefgebieden nog beter in te richten. Denk daarbij onder meer aan de aanleg van voedselgewassen, vogelakkers of perceelsranden. De bedrijfsplanners van de VLM zullen in de voornaamste gebieden voor soortenbescherming gericht contact opnemen met landbouwers om hen te overtuigen een beheerovereenkomst te sluiten. Daarnaast zullen de bedrijfsplanners proactief landbouwers benaderen in een aantal zorgvuldig geselecteerde gebieden waar gewerkt wordt aan concrete doelstellingen rond landschap, natuur of milieu. Buiten de afgebakende gebieden zullen de bedrijfsplanners van de VLM nog wel spontane aanvragen van landbouwers voor een beheerovereenkomst behandelen.

Concreet voor de bedrijfsplanner van het Pajottenland wil dit zeggen dat de klemtoon zal liggen op het akkervogelkerngebied rond Elingen en het meerjarig project Belini in het Zuunbekken (specifieke

32


klemtonen zullen uitgewerkt worden). De bedrijfsplanner zal ondersteuning bieden aan de bedrijfsplanner van Zuid-Hageland (7 gebieden in Tienen en Boutersem), conform de klemtonen voor 2018. Daarnaast blijven spontane aanvragen van landbouwers uit de Pajotse regio verder verwerkt. Zoals elk jaar zullen landbouwers verder begeleid worden. Interne projecten zullen indien ruimte verder opgevolgd worden.

Planning kan steeds aangepast worden op basis van de noden en de vereisten binnen de Dienst Beheerovereenkomsten Regio Oost vestiging Leuven.

Foto: VLM Regio Oost

33


4

Tuinencampagne: leve de tuin!

Trekker: Regionaal Landschap ism Provincie, Leen Partners en doelgroepen: inwoners Doelstelling Via verhalen en tips wil de provincie groene oases maken van de Vlaams-Brabantse tuinen. 86% van de VlaamsBrabanders heeft een tuin. Acht procent van de grondoppervlakte is tuin. Met een tuin kunnen we het verschil maken tussen een groene en een grijze provincie. Want een tuin, klein of groot, is waardevol. Ze vormen een groen lint en zijn vaak stapstenen voor dieren en planten naar andere tuinen, parken of bossen ĂŠn een bron van genot voor de eigenaars. Vlaams-Brabant streeft naar een natuurvriendelijke manier van tuinieren. Om inwoners te helpen, selecteerde men 75 tuinverkenners uit gans Vlaams-Brabant. Het zijn enthousiaste tuinliefhebbers en onafhankelijke die graag hun ervaringen gratis delen via inspirerende tuinverhalen. De komende drie jaar geven ze Vlaams-Brabanders gratis tips over de inrichting en het onderhoud van hun tuin. Hierbij komen tuinontwerp, bodem, beplanting, water, constructies en dieren in de tuin aan bod. Er komen infosessies voor alle tuineigenaren. In het voorjaar zijn er vijf infosessies voorzien: op 25 april in het Provinciedomein Halve Maan in Diest, op 27 april in het Provinciehuis in Leuven, op 4 mei in het Provinciedomein Het Vinne in Zoutleeuw, op 8 mei in Hanenbos in Dworp en op 9 mei in PIVO in Asse. Met deze vragen kan men terecht bij het Steunpunt Tuinen van de provincie. De tuin is geen eiland maar een onderdeel van een groter geheel. De biodiversiteit in de tuin en op het balkon is daarom afhankelijk van de omgeving waar men woont en vice versa. Een doeltreffende aanpak om de biodiversiteit te verhogen is alleen mogelijk als overheid en burgers met elkaar samenwerken.

34


Resultaten 2017

Nr.

Deelactie

1

Samenwerking en promotie

Provincie en de 5 RL’en

2

Infosessie Verken je terrein

Provincie en de 5 RL’en

Type interventie Breed publiek

Breed publiek

Aantal Tuinverkenners Tuindoosjes Wedstrijd Boom je Buurt 8/5, 12 deelnemers

Situering

Planning 2018 -

Organisatie van tuinactiviteiten in de regio – aansluitend bij deze tuinencampagne Twee workshops met Intradura: Kringlooptuinieren / Vlechten Project Volkstuinen Café Courgette – samentuinieren in de kloostertuin o o o o o o o o o o o o

Aanplanting knotwilgen (aanbod vlechthout vergroten > cursus vlechtwerk) Aanplanting houtkant hazelaar (aanbod vlechthout vergroten) Bouwen van wilgenhut Bouwen van een schapen/kippenhok – met ruimte om hooi te laten drogen Optimaliseren omgeving composthoek Opmaak plannen naar rolstoelvriendelijk parcours Verwijderen oude stal (metaalconstructie – versleten) Plaatsen bescherming rond fruitbomen Ontwikkelen en begeleiden graasbeheer Aankoop kleine hakselaar + ander materiaal Plaatsen ronde boombank + verbeteren picknick-infrastructuur Aanleg infopunt

35


36


5

Bossen

5.1

Provinciaal steunpunt bos

Trekker: Provinciaal Steunpunt Bos (PSB) / Matthias Vermeire in tandemwerking met RLPZ. Bosuitbreiding: Bram De Lameilleure, Natuur: Koen de Rijck, Sarah Hublou Doelgroepen: Private boseigenaars en openbare besturen met bos in de provincie Vlaams-Brabant. Doelstellingen Stimuleren van duurzaam bosbeheer in de Provincie Vlaams-Brabant via het actieplan Provinciaal Steunpunt Bos 2017-2019. Het uitrollen van een volledige dienstverlening naar private boseigenaars toe bestaande uit: - Een informatieloket: Het PSB houdt boseigenaars op de hoogte van het reilen en zeilen in de bossector. - Persoonlijk advies: Het PSB informeert boseigenaars over hun bosperceel opdat zij doordachte keuzes kunnen maken over hun bos, zelfredzamer worden en hun bos beter kunnen beheren. - Administratieve ondersteuning: Boseigenaars kunnen voor administratieve ondersteuning beroep doen op het PSB (kapmachtiging, plantplan, offertes evalueren). - Gezamenlijke aankoop van plantgoed: Aanbieden van inheems, autochtoon plantgoed door mee aan te sluiten bij de lopende acties van het regionaal landschap. - Gegroepeerde bosbeheerwerken: Het aanbieden van bosbeheerwerken aansluitend op de gunningen van het Regionaal landschap of via opzet van nieuwe gunningen. - Natuurbeheerplan (NBP): Het PSB ondersteunt boseigenaars bij de opmaak van een natuurbeheerplan. Het PSB stelt zelf NBP type 1 op, mits voldoen aan bepaalde ‘kwaliteitseisen’, en doet aan procesbegeleiding voor de overige types (2,3), de eigenlijke opstelling ervan wordt uitbesteed aan gespecialiseerde studiebureaus. - Gegroepeerde houtverkopen: Het opzetten van industriële en brandhoutverkopen in de Provincie Vlaams Brabant zodoende houtvolumes vermarkt kunnen worden. - Vorming: Het organiseren van theorie- en praktijkcursussen rond bosbeheer met het doel om de boseigenaar zelfredzamer te maken.

37


Gerealiseerd in 2017 - Opmaak van het Provinciaal actieplan bos 2017-2019 - Start van administratieve ondersteuning en persoonlijk advies naar private boseigenaars in werkingsgebied Groene Corridor: kapmachtigingen verstrekken, bosbezoekverslag , plantplannen opmaken - Start van administratieve ondersteuning en persoonlijk advies naar gemeenten en andere openbare besturen in werkingsgebied Groene Corridor: kapmachtigingen verstrekken, bosbezoekverslag , plantplannen opmaken, houtverkoop opstellen.

Nr.

Contact

Gemeente

Type interventie (prospectie, aanleg, herstel of advies)

1.

Dhr. Schouppe

Halle

Adviesverlening + kapmachtiging

2.

Dhr Michiels

3

Dhr. Vandendriessche

Adviesverlening Dilbeek

Adviesverlening + kapmachtiging

4

Mevr. Scholte

5

Natuurpunt Halle

Dilbeek

Adviesverlening Adviesverlening

Gepland in 2018 -

-

38

Verder formaliseren en operationaliseren van het actieplan Provinciaal Steunpunt Bos 20172019. Streefcijfers op provinciaal niveau: o Aantal boseigenaars bereikt: 500 à 1000 o Aantal terreinbezoeken: 500 à 1000 o Aantal gegeven adviezen: 500 à 1000 o Aantal ondersteuningen rond administratieve handelingen: 100 à 200 o Er zijn 10 natuurbeheerplannen opgestart o 50 boseigenaars hebben beroep gedaan op provinciale boswerking ifv bosexploitatie o Er worden 4 houtverkopen georganiseerd Streven naar maximale samenwerking en complementariteit met nieuwe vzw Bosgroep Vlaams-Brabant.


Situering & illustratie

Financieringskanalen: provincie

39


5.2 Bosuitbreiding en bebossing

Partners en doelgroepen: gemeenten, provincie, inwoners Projectperiode: 3 jaar Trekker bij RLP&Z: Bram De Lameillieure Financiering: Agentschap Natuur en Bos Doelstelling  Het coördineren van projectvoorbereiding met het oog op bebossing van niet eerder beboste terreinen,  Het verhogen van kennis en draagvlak voor (meer) bos bij betrokken landeigenaars en terreinbeheerders, lokale besturen en verenigingen, door middel van een aangepast communicatie- en vormingsprogramma,  Het coördineren van uitvoeringswerken (bv aanplanting, inrichting) van bebossingsprojecten naar het brede publiek toe. Resultaten 2017 - Opmaak van een projectplan ‘potentiële locaties voor bebossing’ voor de regio Pajottenland & Zennevallei, - Aanduiding van potentiële locaties voor bosrealisatie op kaart, - Overzicht van de betrokken actoren, - Overzicht van de zgn. quickwins nl. concrete projectvoorstellen, ingediend door de actoren. Nr. Deelactie 1

2

Opstellen infofiche per boscluster Opstellen en aftoetsen quickwins

Inventarisatie

4

Actorenoverleg op streekniveau

Overleg

5

Projectplannen aftoetsen met betrokken eigenaars/beheerders Opstart communicatie en sensibilisering

Overleg en draagvlak

3

6

40

Type interventie Onderzoek naar potentiële Onderzoek locaties voor bebossing

Overleg en inventarisatie

Communicatie

Uitleg Opmaak GIS-werkkaart, anaylse en verfijnen criteria, doorvoeren verscherpte erfgoed- en natuurtoets Per boscluster wordt een zone onderzocht waarbinnen bosuitbreiding wenselijk is Voor planperiode 2017-2019 werd 25 ha als quickwin vooropgesteld in Affligem, Halle en Sint-Pieters-Leeuw Drie vergaderingen, zowel op provinciaal als Vlaams niveau met alle betrokken RL’en en bosgroepen Gemeentes (Affligem, Dilbeek, Herne, Lennik), VLM, ANB, Natuurpunt (afd. Liedekere, Lennik) Artikels in Penzine, website, facebook. Overleg rond website voor bosuitbreiding op Vlaams niveau


7

Ondersteuning gemeenten Terreinbezoek en particulieren

Adviesverlening rond bebossing en bosbeheer, in samenwerking met provinciale bosmedewerker Projectvoorstel Opmaken van subsidieaanvraag ANB-VSGB voor grondaankoop door de gemeente Affligem i.k.v. bosuitbreiding in Abdijlandschap Affligem

8

Ondersteuning uitvoeren quickwin

Situering

Planning 2018 - Overleg met betrokken actoren en lokale besturen over de potentiële locaties voor bebossing - Adviesverlening en ondersteuning aan gemeenten en particulieren, in samenwerking met de provinciale bosmedewerker - Publieksactiveiten rond het centrale jaarthema ‘bos’  actie 5.2 - Voorbereiding en medewerking aan nieuwe promotiecampagne met alle regionale landschappen en bosgroepen, in samenwerking met de provincies en ANB - Inventarisatie eigendomssituatie per boscluster - Medewerking overleg en opmaak diverse natuurbeheerplannen

41


3

Acties landschap en erfgoed

1

Landschapszorg

Trekker: Regionaal Landschap, Anneleen en Ben Partners en doelgroepen: inwoners, gemeenten, provincie, ProNatura/INL Doelstelling De projecten landschapszorg hebben als doel om het karakter van waardevolle landschappen (ankerplaatsen en relictzones) te herstellen en te versterken. Tegelijk betekenen deze projecten, door hun functie als ecologische stapsteen, een belangrijke meerwaarde voor biodiversiteit. Naast de terreinrealisaties besteedt de medewerker landschap en erfgoed veel aandacht aan adviesverlening.

Streekeigen landschapszorg De middelen voor landschapszorg worden gericht naar drie streekeigen thema’s. 1. Hoogstamboomgaarden als smakelijk erfgoed Regio Pajottenland en Zennevallei in Zuidwest Brabant staat sinds eeuwen gekend als ‘de fruitkorf van Brussel’ waar hoogstamboomgaarden het landschap sieren. Tot eind jaren ’60 kende het Pajottenland & Zennevallei een belangrijke fruittraditie (belangrijkste fruitstreek in Vlaanderen op Meetjesland en Hageland-Haspengouw na). Elke boerderij beschikte wel over een aantal fruitbomen. Van een interessante nevenactiviteit voor de landbouwers werd fruitteelt zelfs lange tijd een belangrijke bron van inkomsten in de regio.

42


De betekenis van hoogstamboomgaarden in Vlaams-Brabant staat kort beschreven in de infobrochure ‘Hoogstamboomgaarden: een praktische gids’ die RL P&Z in 2012 heruitgegeven heeft in samenwerking met de vier andere regionale landschappen uit Vlaams-Brabant. Het meer specifieke verhaal over hoogstamboomgaarden in regio Pajottenland & Zennevallei is het thema van ‘Smakelijk erfgoed’, een publicatie van RL P&Z uit 2004. Beide publicaties zijn online beschikbaar. Om de streekeigenheid zo veel mogelijk te vergroten wordt een selectie van de meest typische fruitvariëteiten opgesteld. In elk boomgaardproject zal dan minstens een aantal van die soorten aangeplant worden. In overleg met brouwers en tuincentra zal nagegaan worden welke acties kunnen opgezet worden in verband met de herintroductie van Schaarbeekse krieken in de regio. 2. Land van Bruegel met grote hoeven en kleine kapellen “Het Pajottenland is een lappendeken van vruchtbare akkers en weiden, omheind met populieren of knotwilgen. Het Brabantse trekpaard kent hier zijn oorsprong en de Markrivier met zijn watermolens is nooit veraf. Het landbouwleven weerspiegelt zich in de talrijke vierkantshoeven in het landschap. Langs de kronkelende wegjes passeer je vele kapelletjes die met zorg worden onderhouden.” Zo staat het te lezen op de toeristische informatie over onze regio. De landschapszorg van het Regionaal Landschap wil deze belofte waarmaken door in te zetten op acties de gelinkt aan het landbouwverleden en kapellen. 3. Erfgoedwaarden in focuszones De medewerker landschap en erfgoed zal ingezet worden om mee de 11 focuszones van het Regionaal Landschap te inventariseren op aanwezig klein historisch erfgoed en landschapsacties. Zie focuszones op pagina 7.

Gerealiseerd in 2017 Nr. 1.

Gemeente Affligem

Straat/locatie Bosstraat

Interventie Abdijlandschap

Aantal Afwerking project 2016

2.

Affligem

Kluizerij - Kluizenweg

Abdijlandschap

Inboet project 2015

3.

Affligem

Domentstraat

4.

Bever

Akrenbos

360° erfgoed (2017) Abdijlandschap Landschapsherstel

5.

Bever

Puydt

360° erfgoed (2016)

6.

Dilbeek

Centrum St-MartensBodegem

Zierbeek – Bodegem Landschapsinkleding

Restauratie kapel Inkleding landschap 2018 7 hoogstamfruitbomen schaarbeekse krieken veebescherming Restauratie veldkapel + omgevingswerken 1 olm achter de kapel 4 hoogstambomen 15 knotwilgen 60 lm gemengde heg Bodembedekker veebescherming aan kapel 1 linde 50 lm gemengde haag

43


7.

Dilbeek

Buurtpark & Trage Wegen verbinding Oosthoekstraat

8.

Dilbeek

Poverstraat

9.

Dilbeek

10.

Dilbeek

Stationsstraat Hoeve Hongersveld Geboorteboomgaard

Wolfsputten Landschapsinkleding Streekmeubilair

11.

Gooik

Paddenbroekstraat

360° erfgoed 2018

12.

Halle

Natuurpark Dassenveld

13.

Herne

Nattendries

Landschapsherstel Zenneproject Landschapsherstel

14.

Lennik (Eizeringen)

Nellekenstraat

Landschapsherstel

15.

Lennik

Andreas Masiusplein

Dekenijtuin

16.

Ternat

17.

Ternat

18.

Ternat

Heirbaan ZelfPluktuin Monnikstraat Duizendblad Baron Liebaertstraat

19.

Ternat Opalfene/Neeralfene

Neeralfenestraat

20.

Landschapsbeheercommissies Hele werkingsgebied

Dilbeek Lennik Gemeenten Privé Landbouw

Landschapsinkleding Zierbeek - Bodegem Landschapsinkleding Zierbeek - Bodegem Landschapsinkleding Zierbeek - Bodegem Herstel watermolen / spaarvijver / trage wegen verbindingen Overleg

21.

44

Zierbeek – Bodegem Landschapsinkleding Zierbeek – Bodegem Landschapsinkleding

Advies aanleg, soortenkeuze, beheer

verwilderingsbollen 1 bijenpaal Gemengde hagen Levering plantsoen 13 hoogstamfruitbomen 5 wilgen 162 m² houtkant 45 lm veldesdoornhaag 65 lm gemengde haag Kleinfruit Takkenrillen Veebescherming 24 hoogstamfruitbomen 60 lm houtkant 2 picknickbanken Opmaak bestek restauratie bakoven Afwerking project 2016  Actie 3.2 Afwerking project 2016 2 hoogstamfruitbomen 50 lm gemengde haag Schaarbeekse kriek Inboet project 2016 Start uitvoering aanleg Afwerking 2018 Leveren plantsoen 400 lm gemengde heg Leveren plantsoen 100 m² hakhoutbos Leveren plantsoen 60 lm houtkant Projectonderzoek Uitwerken en indienen VSGB dossier Pedemolen Gaasbeek / Nelleken


Illustratie

45


Flankerende acties 22.

Gemeente

Overleg

IOED

23.

Affligem, Dilbeek, Roosdaal, Sint-Pieters-Leeuw, partners Beersel

Begraafplaats Lot

Beschermd monument

24.

Dilbeek

Pedemolen

Beschermd monument & landschap

25.

Halle

Groebegracht centrum, Gamma

26.

Lennik

Woonzorgcentrum Armonea

27.

Pajottenland+ gemeenten

Water & Wind

28.

Pajottenland+ gemeenten

‘Thuis in het Pajottenland’

29.

Pepingen

Woonzorgcentrum Mater Dei

30.

Roosdaal

Centrum Strijtem

31.

Affligem

32.

SP Landschap van Erembald tot Kravaalbos Snoeicursus

Opmaak bestek ‘Opmaak beheerplan’ Uitschrijven bestek 2018 Uitwerken aanvragen handelingen Afwerking 2018 Voorstel verfraaiing Groebegracht in stedelijk gebied - verder verloop 2018 Uitwerken herstel boomgaard + onderhoud + belevingstuin Verder verloop 2018 Opzoeking & ondersteuning project Ontwerp inrichtingsplekjes voor P+ Advies rechten en plichten nieuwbouw in historische tuin Uitwerken natuur- en rolstoelvriendelijke verbindingen + verfraaiing plekjes Verder verloop 2018 Opzoeking Ondersteuning project  Actie 2.1.1

33.

Cursussen en bescherming

Knotteam

Publiek

Evenement

 Actie 2.1.4

Gepland in 2018 -

Uitwerken nieuwe acties met focus op streekeigen landschapszorg Afwerken 360° Erfgoedproject 2017 + inzegening kapel Actie 360° Erfgoed 2018 - 2019 Acties focuszone Zierbeek-Bodegem (Ternat, Dilbeek) Acties boomgaardenproject Gooik Adviesverlening aan gemeenten en privé eigenaars Opvolgen en ondersteuning IOED Opstart acties WO II bunkerproject indien goedkeuring project Project indienen rond herstel bronnen en waterputten bij leader.

Financieringskanalen: Provincie erfgoed Naast de ondersteuning vanuit landschapszorg, werd ook via Groenjobs (sociale economie) een ondersteuning gegeven aan gemeenten. Voor 2018 wordt nagegaan of deze Groenjobs eventueel kunnen gebruikt worden voor acties in tuinencampagne (2.4).

46


2

Strategisch project Zennevallei

Trekker: Provincie Vlaams-Brabant (Daan Demey) en Regionaal Landschap, Kim en Ben Partners en doelgroepen: Vlaamse overheid (Ruimte Vlaanderen), gemeenten Beersel, Drogenbos, Halle en Sint-Pieters-Leeuw

Doelstelling Ontwikkelen van een visie op het projectgebied en concrete acties binnen het kader van deze visie uitvoeren. Strategisch project om de bestaande planningscontext van het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen (RSV) te vertalen naar concrete projecten. In oktober 2016 ging een nieuw strategisch project ‘Slimme transformatie in de verstedelijkte Zennevallei’ van start. Met de provincie Vlaams-Brabant als projectcoördinator kan RL P&Z niet alleen stevig verder werken aan projecten rond open ruimte, landschap en groen; ook thema’s als bedrijven, mobiliteit, waterbeheersing, klimaat en kernversterking komen aan bod. De ruimtelijke strategie bestaat er vooral in om de bestaande ruimtelijke structuren, natuurlijke systemen, woon-en werkomgevingen in het gebied op integrale wijze te optimaliseren.

47


Gerealiseerd in 2017 Nr.

Gemeente

Straat/locatie

Type interventie (prospectie, aanleg, herstel of advies)

1.

Halle

Stadspark, Parklaan

Herinrichting park:

2.

Halle

Elisabethpark

Opmaak ontwerp

Opmaak subsidiedossier

Overleg met alle betrokken actoren

Uitvoering voorbereiden van herinzaai bloemenweide + inboet vasteplantenborder

3.

Halle

Lembeek Noord

Aankoop gronden + omvorming privaat domein naar publiek toegankelijk groen:

4.

Halle

Lembeek Zuid

Opmaak concepten

Opmaak subsidiedossiers

Overleg met alle betrokken actoren

persmoment

Masterplanning Boon + brownfield bedrijventerrein: •

5.

Halle

School Atheneum

Overleg met betrokken actoren voor ruimer gebied

Ondersteuning opmaak subsidiedossier ‘Natuur op school’ (Middenschool)

6.

7.

Halle

Halle

School Heilig Hart -

Ondersteuning opmaak subsidiedossier ‘Natuur op school’

College

(kleuter – en lager)

Zennepad

Openstellen van pad langs zenne: •

Overleg met stad Halle en aansturen van terreinacties

8.

Halle

Park Buizingen

Zennefeest ism stad Halle, CC Vondel, Natuurpunt, Pasar…

9.

Beersel

Zennebeemden

Studie rond natuur, waterbeheersing, recreatieve & toeristische verbindingen (o.a. zennepad), mogelijkheden voor landbouw,…

10.

11.

Beersel

Beersel

Lot centrum

Franckveldpark

Organiseren van workshops & publieksmomenten

Opvolgen van voortgang

Studie rond Kernversterking, bedrijven, water, mobiliteit,… •

Organiseren van workshops

Opvolgen van voortgang

Onderzoek mogelijkheden uitbreiding park – gezicht naar Drogenbos:

48


• 12.

Sint-Pieters-

Ruysbroeckveld

Leeuw

13.

Betrekken van alle betrokken actoren

Inrichting groene bufferzone aan bedrijventerrein met oog voor wateropvang, recreatie, voldoende buffering,…

Wildersportcomplex

Overleg met alle betrokken actoren

Opmaak concepten

Omvorming kale grasvlakte naar publiek toegankelijk groen voor wateropvang, speelnatuur, rustzone,… •

14.

3-fonteinen

15.

Zilverlinde

Overleg met alle betrokken actoren

Opmaken van een geïntegreerde opwaardering van de ruime bedrijvenzone 3 Fonteinen. Het samenleggen van plannen, uitwerken van integrale oplossingen, capteren en oplossen van kleine knelpunten of kansen, gezamenlijk beheermanagement, … • Oprichten en coördineren van stuurgroep met betrokken overheidsadministraties + VOKA • Betrekken bedrijven en omwonenden • Organiseren info & ontbijtmeetings Omvorming kale grasvlakte naar publiek toegankelijk groen als parkzone aan rusthuis

16.

Hoge Paal

Opmaak ontwerp, meetstaat, raming

Overleg met betrokken actoren

Herinrichting van parkzone met oog voor waterberging, versterking natuurwaarden en speelnatuur •

17.

Zuunpad

Opmaak concepten en actieplan

Uitwerken van tracé voor pad langs Zuun met oog voor hermeandering Zuun

18.

School Zuun

Overleg met betrokken actoren

Uitstippelen tracé

Ondersteuning opmaak subsidiedossier ‘Natuur op school’ (kleuter en lagere school)

19.

Vogelzang-Zuunbeek

Integratie van beek en omgeving in landschap en bedrijvenzone •

20.

21.

Drogenbos

Catala en omgeving

Boomgaardwijk

Overleg met betrokken actoren

Herontwikkeling van het gebied met combinatie van private belangen van de grondeigenaar(s) en maatschappelijke doelstellingen. • Proces begeleiden van studie Zennebeemden waarbij de verschillende belangen in kaart worden gebracht en waarbij een coherent geheel wordt voorgesteld Omvorming privaat domein naar publiek toegankelijk groen voor wateropvang, speelnatuur, rustzone,

49


buurtcomposteren,…:

22.

Begraafplaats

23.

Sterstraat

Opmaak concepten

Overleg met alle betrokken actoren

Omvorming kerkhof naar groene parkbegraafplaats: •

Opmaak concepten

Overleg met alle betrokken actoren

Opmaak subsidiedossiers

Herinrichting straat als groene corridor tussen natuurgebied het Moeras, Keyenbempt & centrum Drogenbos. •

24.

25.

Opmaak concepten en ontwerp

Binnengebied

Herinrichting parkzone tot aangename groene, natuurlijke

Sterstraat

verblijfsplek voor omwonenden.

Trage weg M. Collart

Opmaak concepten, ontwerp, meetstaat, raming

In bestelling geplaatst

Herinrichting brede trage weg met oog voor versterking natuurwaarden en speelsere beleving •

Opmaak concepten, ontwerp, meetstaat, raming

In bestelling geplaatst

Communicatie en sensibilisering -

Informeren a.d.h.v. website – www.projectzennevallei.be

-

Opmaak en verdeling infofolder Zenneproject

-

Continue verder werken aan Facebook-pagina

-

Gebiedsgerichte participatie omwonenden: infomarkten met luchtfoto-panelen & 3D maquettes

-

Workshops & buurtbabbels

Gepland in 2018 -

Opstarten en verder uitwerken van concrete acties (zie tabel bovenaan)

-

Zennefeest 2018 – Stadspark Halle

Financieringskanalen

50

-

Strategisch project (Ruimte Vlaanderen, departement Vlaamse Overheid)

-

Projectbijdrage van gemeenten

-

Projecten VSGB toegankelijk openbaar groen (ANB)

-

Gemeentelijke biodiversiteitsprojecten (provincie)


Expo wonen en werken in de Zennevallei – Felixart

Infostands/ ontbijtmeetings

51


Lembeek Noord - Halle

Huidige situatie

Toekomstbeeld

Begraafplaats Drogenbos

Huidige situatie Toekomst beeld

52


3

Water en Wind

Trekker bij RLP&Z: Lien Urmel, Leen Van de Weghe, Tijs Boelens Partners en doelgroepen: Heetveldemolen vzw, Erfgoedcel PZ, gemeenten Bever, Herne, Galmaarden, Gooik, Roosdaal, Pepingen, Lennik, inwoners van ons werkingsgebied, Provincie, scholen, verenigingen, inwoners, landbouwers, molenaars Projectperiode: 2016-2019

Doelstelling Diverse partners werken samen rond vier gelinkte plattelandsthema’s met acties ivm vrijwilligersnetwerken, inventariseren, investeren en ontsluiting. Symbool is het samen bakken en delen van ‘Bruegelbrood van het Pajottenland’. De vier thema’s zijn, als schoepen van een waterrad, elk onontbeerlijk om te komen tot het Bruegelbrood: rivier de Mark, oude graansoorten, water- en windmolens en bakovens. -

-

-

Netwerken: We brengen mensen samen en ondersteunen vrijwilligers in verschillende werkgroepen. Inventariseren: Voor de thema’s graan, molens en bakovens verzamelen we erfgoedinformatie en informatie over wat er vandaag leeft rond deze thema’s in de regio. Voor het thema Mark verzamelen we terreingegevens over het Markpad en omgeving. Investeren: We ondersteunen de herstelling van bakovens. De Heetveldemolen verbouwt een schuur tot polyvalente ruimte. We werken aan de realisatie van het Markpad en nieuwe aanplantingen in de Markvallei. Ontsluiten: We bundelen de informatie over graan, molens, bakovens en de Mark in een folder. We maken ook een educatieve route langs de Mark en brengen alle erfgoedinformatie in de online erfgoeddatabank Erfgoedplus.

53


Resultaten 2017 Nr. 1

Diverse locaties

Doelgroep / Middelen Projectpartners

2

Bever, Paddenbroek, Vlezenbeek

Werkgroep rond Bakhuisjes, inwoners

Workshop

6 workshops ‘brood bakken’

3

Galmaarden, Baljuwhuis

Inspiratiegroep rond de Markvallei

Overleg

3

Pedemolen Dilbeek

Inwoners

workshop

1 netwerkmoment / overlegmoment rond de realisatie van het Markpad 1 workshop Takkenbussels

4

Galmaarden, Heetveldemolen, Internationaal

inwoners

Netwerk / kunst

Futurefarmers Seed Ceremony Kunstenaars / boeren van Noorwegen tot Turkije

5

Zorgboerderij Geraardsbergen

inwoners

Netwerk

Van graan tot brood - Bezoek zorgboerderij

6

Galmaarden, Heetveldemolen

inwoners

Evenement

2 dagen publieksevenement Molendag mei 2017

8

Bakkersmuseum Schepdaal

Werkgroep rond Bakhuisjes, inwoners

Netwerk

2 bezoekmomenten bakkersmuseum, overleg toekomstige samenwerking

9

Galmaarden, Heetveldemolen

inwoners

Evenement

1 dag publieksevenement Molendag september 2017 Open Monumentendag

10

Regio Pajottenland+

inwoners

Databank

92 stuks / databank van molens in de regio Pajottenland+

11

Galmaarden, Heetveldemolen

inwoners

Vorming

2 dagen workshop ‘fotografie’ De weg van de graankorrel

12

Galmaarden, Herne, Bever

inwoners

Evenement

2 dagen ‘Weg van Klassiek’ – molens/herder

13

Regio werkingsgebied

inwoners

Communicatie

270 volgers Facebook-pagina Water en Wind

14

Regio werkingsgebied

inwoners

Publicatie

500 exemplaren 1 boek Molens van Galmaarden (medewerking Erfgoedcel)

15

Galmaarden, Heetveldemolen

Internationale uitwisseling

Netwerk

Gegevens uitwisselen Puratos / Spaanse bakkerij/molen – The Sourdough Company

16

Galmaarden, Flietermolen

Inwoners

Ondersteuning

Growfunding

54

Locatie

Type interventie Overleg

Aantal 26 vergaderingen


Gepland in 2018 -

Publieksactiviteiten o Workshops rond brood bakken, takkenbussels, graan, bakovens herstellen o Molendag in het thema Molens o Molendag in het thema Bakovens o Evenement met Bozar, rond biologisch graan: Toekomstzaaien/ Dorsdagen o Opening Markpad

-

Educatief pakket o Opdracht Erfgoedcel Pajottenland & Zennevallei o Molenaar voor een dag – familiepakket

-

Publicaties o Publicatie thema: Molens (familie-uitgave) o Publicatie thema: Mark - landschap o Publicatie thema: Bakovens – Brood o Publicatie thema: Graan

-

Netwerken o Werkgroepen versterken door de organisatie van activiteiten en workshops. o Opvolgen van de realisatie van het Markpad. Overlegmomenten met werkgroep organiseren o Overlegmomenten met werkgroep Bakovens, Mark, Molens, Graan

-

Inventariseren o Vragenlijst rond bakovens rondsturen om databank bakovens aan te vullen o Inventaris Pajotse molens - databank Erfgoedplus aanvullen met 50 nieuwe objecten

-

Communicatie en ontsluiting o Projectpagina en facebook groep verder uitbouwen o Artikel in PenZine rond molens o Artikel in PenZine rond rivier de Mark o Aanzet maken voor ontsluiting van het Markpad door middel van brochure en infoborden o Promofilmpje Molens ism studenten Karel de Grote-Hogeschool (opleiding Multimedia) o Compilatiefilmpje Mondelinge geschiedenis ism studenten Karel de Grote-Hogeschool (Lerarenopleiding – vak mondelinge geschiedenis)

-

Investeringen en realisaties o Opvolgen heropbouw van bakoven in Paddenbroek o Aanzet maken voor plan aanplantingen langs Markpad o Herinrichting schuur Heetveldemolen o Proefvelden met biologische graanvariëteiten

Financieringskanalen -

Leader Pajottenland+ Draagvlakproject natuur-landbouw (LNE, ANB, VLM)

55


4

Herder van het Pajottenland

Trekker: Regionaal Landschap, Hugo Partners en doelgroepen: inwoners, gemeenten (Gooik, Dilbeek…), ANB, verenigingen, plattelandscentrum Paddenbroek, Natuurpunt Pajottenland, Heemkundige Kring van Gooik

Doelstelling Na 70 jaar opnieuw een herder in het Pajottenland? Dit is geen nostalgie of romantiek. Onze herder zet een streekeigen schapenras in voor erfgoed, landbouw, natuurbeheer, educatie en toerisme. Je kan bij de herder van het Pajottenland terecht voor educatie, begrazing van weilanden, boomgaarden en bermen (onderhoud en/of natuurbeheer), evenementen en gegidste wandelingen.  www.herdervanhetpajottenland.be en www.facebook.com/herderpajottenland

Gerealiseerd in 2017 Nr. 1

3

Diverse wandelingen, processies, evenmenten… Diverse privé begrazingsopdrachten Park Tour en Taxis

4

Pedemolen, Dilbeek

5

Weg van Klassiek, diverse locaties

2

56

Locatie

Doelgroep / Middelen Brede publiek / verenigingen Eigenaars terrein

Type interventie Educatie

Aantal

Natuurbeheer

5 opdrachten

Brede publiek / evenement Brede publiek/leerlingen Brede publiek

Educatie

20 en 21/5 500 deelnemers 6 tot 15/6

Educatie / natuurbeheer Educatie

7 activiteiten

25 tot 27/8


6

Warandepark, Halle

Educatie / natuurbeheer Educatie

28/8 tot 9/9

Educatie / natuurbeheer Natuurbeheer

14 tot 17/9

Gaasbeek (slotgracht)

Brede publiek/leerlingen Brede publiek (OMD) Brede publiek/leerlingen ANB

7

Moeras, Drogenbos

8

Geboortebos, Roosdaal

9 10

Schepdaal (spoorweg)

ANB

Natuurbeheer

18 tot 25/9

11

Wolfsputten

ANB

26/9 tot 10/10

12

Provinciedomein Huizingen

Brede publiek/leerlingen

Educatie / natuurbeheer Educatie / natuurbeheer

10 en 11/9

8 tot 17/9

15/10 tot 1/11

Gepland in 2018 -

Educatieve week in Paddenbroek

-

Bijkomende inkomsten uit opdrachten halen om economische rendabiliteit op te bouwen

Financieringskanalen -

Eigen middelen

-

Bijdragen van opdrachtgevers

-

Gemeente Gooik

Situering & illustratie

57


3.5.1

Abdijlandschap Affligem

Trekker: Regionaal Landschap, Koen

Foto: Jo De Coninck

Partners en doelgroepen: gemeente Affligem, inwoners, milieuraad, Natuurpunt Affligem-Liedekerke, naburige bosgroepen en regionale landschappen, partners project ‘Landschap van Erembald tot Kravaalbos’

Doelstelling

58


Gerealiseerd in 2017 Nr. 1

Deelactie Ondersteuning aankopen

Type interventie Advies, overleg, expertise, administratie

2

Ondersteuning inrichting in Koudenbergbeekvallei

3

Ondersteuning beheer in Koudenbergbeekvallei

Advies, ontwerp, expertise, administratie Advies, expertise

4

Kerkuilen

Terreinactie

5

Zwarte populier

Terreinactie

6

Recreatie: Roofridderspad Toegankelijkheid

Beheer Ontwerp

7

8

9

Actieve deelname aan Landschap van Erembald tot Kravaalbos Wandelhappening van Landschap van Kravaal en Erembald Lopende en nieuwe projectaanvragen, bijkomende projectmiddelen

Terreinactie Vorming Overleg

Activiteit

Samenwerking

Uitleg Aankopen terrein in Koudenbergbeekvallei/GNOP1 door gemeente als uitvoering van gemeentelijk natuurproject (provincie) en VSGB (ANB): 13 percelen van 3 eigenaars, samen 2,38 ha - Herinrichting gemeentelijke terreinen o.a. bosomvorming en aanplant bosrand en houtkanten - Opmaken gebruiksovereenkomsten gemeentelijke terreinen met 2 landbouwers - Overleg met jagers Selecteren en plaatsen van 4 kerkuilnestbakken Herstelsnoei ‘vermeende’ zwarte populier (Mariladicapopulier) Onderhoud wandelpaden Nieuwe wandelpaden, verdere uitbreiding van Roofridderspad In Koudenbergbeekvallei Plaatsing knuppelpaden Vorming streekgidsen Affligem Stuurgroep en projectgroep, bilateraal overleg, masterplan abdijsite en omgeving Ongeveer 1000 bezoekers op wandelhappening aan Kravaalbos

10

Voortgang opvolgen

Overleg

- 1 goedgekeurde en 1 nieuwe projectaanvraag bij provincie VlaamsBrabant (gemeentelijke natuurprojecten) - 1 goedgekeurde en 1 nieuwe projectaanvraag voor grondverwerving in Koudenbergbeekvallei bij ANB/flankerend beleid VSGB Met bestuur, diensten en milieuraad

11

Aanplantingen bij particulieren

Terreinactie Advies

Zie 3.1 (Kluizenweg en Bosstraat) Abdijtuin

59


Gepland in 2018 -

Actieve participatie en input voor stuur/projectgroep Landschap van Erembald tot Kravaalbos

-

Landschapsacties in het gebied o.a. bosomvorming, aanleg bosrand, knotteam, houtkanten, bebossing,‌

-

Opmaak natuurbeheerplan

-

Vernieuwing wandellus, aanleg knuppelpaden, bijkomende info- en onthaalborden

-

Verdere ondersteuning aan gemeente o.a. uitvoering VSGB-projectdossier en gemeentelijk natuurproject

Financieringskanalen Gemeente Affligem (voor acties van RL P&Z) Provincie ANB (voor VSGB-project) Vlaanderen (strategisch project)

60


61


3.5.2

Boomgaarden parels in Gooik

Trekker: Regionaal Landschap, Leen en Anneleen Partners: gemeente Gooik, VLM, provincie, plattelandscentrum De Paddenbroek Doelgroepen: inwoners, bio-fruittelers, fruittelers regio PZ, milieuraad werkgroep Bij-een, Pronatura, PPK, De oude Cam, Pajottenlander, e.a.

Doelstelling Dit biodiversiteitsproject dat start vanuit een zoekzone van 100 hectare voor herstel en aanplant boomgaarden in Gooik beoogt het verhogen van de biodiversiteit in Gooik en omstreken. Met dit project willen we de betrokkenheid en het draagvlak voor hoogstamboomgaarden vergroten. Door de aanleg van nieuwe boomgaarden, verjonging van oude boomgaarden en het organiseren van doelgroepgerichte activiteiten wensen we een integrale aanpak van landschapsbeheer en –herstel uit te rollen binnen de gemeente Gooik, specifiek rond het thema Boomgaarden.

Gerealiseerd in 2017 Nr.

62

Deelactie

Type interventie

Uitleg

1

Opstarten project

Intern overleg en uitbreiden netwerk

Projectplanning opmaken in samenspraak met collega’s. Prospectie mogelijke partners

2

Prospectie mogelijke locaties

Terreinbezoek en verspreiden vraag


Gepland in 2018 Nr

Deelactie

1.

Onderzoek naar commerciĂŤle rendabiliteit privĂŠ-boomgaarden

2.

Promoten Schaarbeekse Kriek

3.

Plukteam + digitaal platform uitbouwen

4.

Samenwerking met bijenwerkgroep Gooik (Bij-een)

5.

Snoeicursus organiseren

6.

Lokale aankoopactie ondersteunen

7.

Educatief pakket rond boomgaarden ontwikkelen / herzien

8.

Sensibiliseringscampagne

9.

Boomgaardenroute ontwikkelen met Toerisme Vlaams-Brabant

10.

Begrazingsbeheer promoten

11.

Aanplanting of herstel van 15 boomgaarden

Financieringskanalen -

Provincie: Biodiversiteitsprojecten

Situering & illustratie

63


64


3.5.3 Strategisch project duurzame energie in het Pajottenland Trekker: Provincie, RL P&Z en PajoPower Partners en doelgroepen: gemeenten uit het Pajottenland, inwoners, landbouwers… Periode september 2018 - 2021 Doelstelling Het Pajottenland is gevoelig voor de gevolgen van klimaatverandering, zoals droogte en wateroverlast door hevige regenbuien. Maar het landschap biedt ook kansen om te werken aan klimaatbestendigheid. Een gedragen visie over de rol van hernieuwbare energie in het Pajottenland en alle Pajotten erbij betrekken: dat is de uitdaging van een nieuw project waar de provincie VlaamsBrabant, Regionaal Landschap Pajottenland & Zennevallei, PajoPower cvba-so en de gemeenten de komende 3 jaar mee aan de slag gaan. Mogelijke ideeën zijn alvast de oprichting van een ‘klimaatfonds’, het opstarten van een coöperatief energieproject en de versterking van het fijnmazige natuur- en waternetwerk dat vanuit de open ruimte doorloopt tot in de dorpskernen.

Financiering: Vlaanderen, provincie dienst ruimte

65


3.5.4 Loket Onderhoud Buitengebied Trekker: RL P&Z, RLGC/BK, Eco² en ProNatura Partners en doelgroepen: gemeenten, inwoners, landbouwers… Periode najaar 2018 - 2021 Doelstelling is om voor een aantal pilootgebieden uit te werken hoe beheer van landschapselementen op een gecoördineerde manier kan verlopen door samenwerking van gemeenten, landbouwers, sociale economie, vrijwilligers, andere beheerders… Dit gebeurt met een digitaal systeem ‘DIPLA’ dat ook reeds toegepast wordt in de meeste andere LOB-projecten die overal in Vlaanderen lopen. Voor regio Pajottenland & Zennevallei zijn volgende voorstellen van pilootzones aangevraagd om mee aan de slag te gaan: -

Het ‘Rijk van de Akkervogels’ (Gooik – Pepingen – Galmaarden) Gebied Zierbeek-Bodegem (Ternat – Dilbeek) Groene parels en oevers in de Zenne- & Zuunvallei (Sint-Pieters-Leeuw – Beersel – Halle)

Financiering: Europa, Vlaanderen, provincie (plattelandsproject)

66


4

Recreatie

Doelstelling Mensen betrekken bij natuur en landschap via aanbod en ontwikkeling van recreatie en toerisme rond deze thema’s met ook op een toeristisch-economische meerwaarde.

Gerealiseerd in 2017 Nr.

Deelactie

Type interventie

Uitleg

1

Zomerwandelingen met Pasar

Wandelingen

1

Realiseren van Markpad in Galmaarden en Herne

Overleg

3

Weg van Klassiek

Evenement

5

Zennefeest, Warandedag, Fakkeltocht Erembald-Kravaal happening, Affligem

Evenement

11 wandelingen met telkens +/- 120 deelnemers  actie 5.2  actie 3.1 Ism gemeenten, ProNatura, ANB, VMM en Toerisme Vlaams-Brabant 25, 25 & 27/8/16 500 deelnemers Ism o.a. Westrand, Kasteel van Gaasbeek  actie 2.2.1

Evenement

 actie 3.5.1

7

Gepland in 2018 -

Weg van Klassiek Zennefeest (actie 2.2.1) Molendagen (actie 3.4) Project indienen rond versterking recreatieve netwerken bij leader.

67


Situering & illustratie

www.facebook.com/wegvanklassiek

68


5

Draagvlak en educatie

1

NME / De Paddenbroek

Trekker: Regionaal Landschap, Marijke/Katelijne/Veerle Partners & doelgroepen: gemeenten, scholen, provincie, Educatief Natuurbeheer, Natuurgidsen, CVN, domein Huizingen, museum FeliXart, plattelandscentrum De Paddenbroek Doelstelling Regionaal Landschap Pajottenland & Zennevallei bouwt natuur- en milieueducatie uit vanuit plattelandscentrum Paddenbroek met regionale ondersteuning voor acties natuur- en milieueducatie en andere provinciale acties. Inzetten op consolideren en structurele uitbouw van werking in regio. Leerlingen basisonderwijs doorlopen een traject waarbij ze minstens om de 2 jaar actief deelnemen aan NME activiteit op drie schaalniveaus (domein zelf, natuurgebied/schoolomgeving en regio). Katelijne was door ziekte heel 2017 afwezig. Om de educatieve activiteiten op Paddenbroek zo goed mogelijk door te laten gaan, werd Marijke De Coster aangenomen (1/5). Marijke is al enkele jaren Paddenbroek-gids. Samen met Lien en Leen heeft ze de schoolbezoeken en de educatieve week met de herder opgevolgd. Gerealiseerd in 2017 Nr.

Deelactie

Type interventie

Uitleg

1

Scholenbezoeken aan Paddenbroek

Educatie

1966 leerlingen

2

Cursus natuurlijk imkeren

Educatie

Organisatie: Landwijzer

3

Cursus bloemenweide

Educatie

Organisatie ism Inverde (13/5): 15 deelnemers

4

Cursus knot -en hakhoutbeheer

Educatie

Organisatie ism Inverde (18/11): 15 deelnemers

5

Cursus hagen leggen

Educatie

Organisatie ism Inverde (13/12): 20 deelnemers

6

Educatieve week met herder: - Met lam-o-biel in klas - Op stap met herder (in Paddenbroek) - Op zoek naar de herder met GPS

Educatie 15 klassen 309 leerlingen (1e – 3e lj) 128 leerlingen (4e – 6e lj)

69


Dit is een selectie van resultaten, volledig overzicht staat in apart verslag NME / Paddenbroek (incl. stand van zaken realisatie pijlers landbouw, toerisme, streekidentiteit, duurzaamheid en verbouwing). Gepland in 2018 - Verderzetten en consolideren van acties (voorjaar 2018 reeds 1100 leerlingen ingeschreven) - Educatieve week met herder - Familiedag ‘op zoek naar de herder’ (22/4) - Masterplan: start verbouwing Paddenbroek - Cursussen ism Inverde: poelen, hagen leggen - Samenwerking met Erfgoedcel voor promocampagne educatief aanbod in regio: Tripz Financieringskanalen - Provincie leefmilieu - Bijdragen van scholen

Financieringskanalen -

Provincie leefmilieu Bijdragen van scholen

Situering & illustratie

70


2

Jaarthema en -activiteiten

Trekker: Regionaal Landschap Partners & doelgroepen: inwoners Doelstelling Het Regionaal Landschap schuift jaarlijks een thema naar voor en koppelt hier een eigen evenement of activiteiten aan (ism partners). Bij andere streekevenementen sluiten we aan waar relevant.

Gerealiseerd in 2017 Activiteiten in thema van 20 jaar Regionaal Landschap Pajottenland & Zennevallei.

-

Feest op 2/9 in Gaasbeek (200 deelnemers)

71


Sinds 20 jaar schrijven Regionaal Landschap Pajottenland & Zennevallei het landschapsverhaal van het groene Pajottenland en de blauwe Zennevallei. Op de ‘vernieuwing van hun landschapsbeloften’ vierden we feest in de Oude Pastorie van Gaasbeek. Tijdens dit porseleinen huwelijk was er plaats voor mooie herinneringen, feestelijke hapjes en… samen klinken op de komende jaren. De gasten werden onthaald met een nostalgisch taartenbuffet in de boomgaard van de oude Pastorie, daarna konden de gasten genieten van een mooie landschapswandeling. Op het dorpsplein stond de ‘Boerenmarkt Pajottenland’ en speelde de 'Koninklijke Harmonie Sint-Cecilia van Sint-Martens-Lennik'. Er waren babbels met schilders in de tuin en workshops Ictus (landschapsklanken) op de zolder met een toonmoment in de tuin. De namiddag werd afgesloten met een gezellige receptie met streekbieren, fruitsappen en lekkere hapjes.

-

Ondersteuning crowdfunding voor 20 projecten uit regio ism www.growfunding.be

Na oproep en workshops zijn er 4 projecten gestart met Growfunding, waarvan 2 gefinancierd raakten.

72


-

Zomerwandelingen ism Pasar (11 x +/- 120 deelnemers)

Planning 2018 -

Themajaar bossen met diverse educatieve acties, wandelingen, cultuur/film (nog uit te werken)

-

Voorbereiden van regionaal programma Bruegel 2019 ism Pajottenland+, Toerisme P&Z, Erfgoedcel P&Z, gemeente Dilbeek (kapel Sint-Anna-Pede) en Kasteel van Gaasbeek

73


3

1

Communicatie

Digitale communicatie

-

Facebookpagina Water en Wind opgestart en www.ontdekpajotzenne.be gelanceerd

-

Projectwebsite Plan Boommarter vernieuwd

Website resultaten 2017

74


Facebook resultaten 2017

Nieuwsbrief resultaten 2017 Eind 2017 hadden we 3213 abonnees op onze digitale nieuwsbrief. De nieuwsbrief werd 11 keer verstuurd.

Gepland in 2018 -

Verderzetten digitale communicatie

-

Lancering www.goedgeknot.be en www.goedgeplukt.be

-

Lancering www.tripzindeklas.be ism Erfgoedcel

-

Drone filmpjes over acties

75


2

Pajot Zenne magazine

Gerealiseerd in 2017 Magazine in samenwerking met Toerisme Pajottenland & Zennevallei, Erfgoedcel Pajottenland & Zennevallei en cultuurcentra. Pajot Zenne magazine verspreiding van oplage 20 000 via 450 verdeelpunten in de regio.

Lente

Zomer

Herfst/winter

- Pajots graan - Zomerdromen - IJskelders - Tuinencampagne

- Ontdek Pajot Zenne - Natuur apps - Growfunding - Pep-in-gen - Weg van Klassiek - Zomerdromen (Pasar)

- Project Zennevallei - Boswerking - Wild van Ruisbroek - Growfunding - Haagcampagne

Planning 2018 -

Lentenummer, zomernummer en herfst/winternummer

-

Voorbereiding regionaal activiteitenprogramma Bruegel 2019

-

Verderzetten regelmatige persmomenten en -berichten

76


3

Ontdek Pajot Zenne

Met de campagne “Ontdek Pajot Zenne” worden gekende én minder gekende plekjes van het Pajottenland en de Zennevallei in de kijker gezet. Zo krijgen inwoners en toeristen de kans onze unieke regio te ontdekken en hartelijk te koesteren. Samenwerking met Erfgoedcel Pajottenland Zennevallei, Pajottenland +, Toerisme Pajottenland & Zennevallei Carrousels lieten postkaarten met mooie plekjes uit het Pajottenland & de Zennevallei door onze regio dwarrelen. Ze effenen de weg voor de nieuwe smartphonetoepassing www.ontdekpajotzenne.be. Resultaten 2017 - Postkaartenwedstrijd - Carrousels - Lanceringsmoment in Ternat - QR – code – ontwikkeling streekapp (smartphonetoepassing) - Wedstrijd Postkaarten

Planning 2018 -

Organisatie workshop ism Arch’educ (mediawijsheid, omgaan met QRcodes, plezier in fotograferen, kennismaken met en teasen voor ontdekpajotzenne.be) Organisatie mediawandeling Lancering QR-codes – pilootgemeente Ternat Ontwikkelen regiodraaiboek QR-codes Vervolg postkaartencampagne: nieuwe fotokaartenreeks

77


78


79

RL P&Z 2017-2018 Moet er nog bos zijn  
RL P&Z 2017-2018 Moet er nog bos zijn  
Advertisement