Issuu on Google+

∆ΕΥΤΕΡΑ 10 ∆ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2012

11

ΠΟΡΤΡΕΤΑ

Κατίνα Παξινού:Η µεγάλη «ιέρεια» της Τέχνης!!! «Κοιτάξτε τον ήλιο, όσο είναι εκεί, και προσπαθήστε να φέρετε το φως και την ζεστασιά του στην καρδιά σας. Μπορείτε να δώσετε λίγη απ’ αυτή την ζεστασιά σε κάποιον άλλον και αυτός σε κάποιον άλλον και αυτός σε άλλον; Τότε δεν ήρθες µάταια στον κόσµο. Έχεις πετύχει κάτι. Είναι τόσο απλό» Βίος: Η Κατίνα Κωνσταντοπούλου - Παξινού ήταν Ελληνίδα µεγάλη ηθοποιός και µουσικός κυρίως δραµατικού ρεπερτορίου παγκόσµιας φήµης. Καταγόταν από το Άργος. Γεννήθηκε στις 15 ∆εκεµβρίου του 1900 στον Πειραιά και ήταν κόρη µεγαλοαστικής οικογένειας. Σπούδασε αρχικά φωνητική και µουσική στη Γενεύη, στο Βερολίνο και στη Βιέννη. Το 1917 παντρεύτηκε τον επιχειρηµατία Γιάννη Παξινό. Απέκτησαν δύο κόρες, την Εθελ και την Ιλεάνα, αλλά χώρισαν το 1923. Το 1920 πρωτοεµφανίστηκε στην όπερα του ∆ηµ. Μητρόπουλου «Αδελφή Βεατρίκη». Ως το 1926 η Παξινού πραγµατοποίησε λυρικές εµφανίσεις στην Αθήνα και συνέχισε τις µουσικές σπουδές της στην Κοστάντζα της Ρουµανίας, στη Βιέννη και το Βερολίνο. Γρήγορα διακρίθηκε για το αληθινό ταλέντο της και την αγάπη στην τέχνη της. Στο θέατρο πρωτοπαρουσιάστηκε το 1929 µε τον θίασο της Μαρίκας Κοτοπούλη και

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ρίτσα K. Κρούπη Καθηγήτρια Αγγλικών (Μ.Α), µεταφράστρια ark.kroupi@gmail.com τον επόµενο χρόνο συγκρότησε θίασο µε τον Αιµίλιο Βεάκη και τον Αλέξη Μινωτή. Από το 1931 ως το 1940 συµµετείχε στον θίασο του Εθνικού Θεάτρου, όπου ενσάρκωσε µε µεγάλη επιτυχία ηρωίδες όλων των εποχών του θεάτρου (Έλληνες τραγικοί, Κορνάρος, Παλαµάς, Σαίξπηρ, Ίψεν κ.ά.). Κατά τη δεκαετία του ’40 έζησε στην Αγγλία και στις Ηνωµένες Πολιτείες, όπου παράλληλα προς τις θεατρικές ερµηνείες της διακρίθηκε και στον κινηµατογράφο, µε αποκορύφωµα το ρόλο της Πιλάρ στην ταινία «Για ποιον χτυπά η καµπάνα» (1943) που της απέφερε και το Όσκαρ ερµηνείας. Η άλλη µεγάλη κινηµατογραφική επιτυχία της σηµειώθηκε στην ταινία του Βισκόντι «Ο Ρόκο και τ’ αδέρφια του» (1950). Από το 1950 ως το 1967 συµµετείχε και πάλι στο θίασο του Εθνικού Θεάτρου, του οποίου αποτελούσε κορυφαίο στέλεχος, όπως και ο

σύζυγός της Αλέξης Μινωτής. Στο διάστηµα αυτό δηµιούργησε µερικές από τις κορυφαίες ερµηνείες της στην ελληνική τραγωδία, αλλά και στο νεότερο και στο σύγχρονο θέατρο (Μήδεια, Εκάβη, Ιοκάστη, κυρία Άλβιγκ στους «Βρυκόλακες» του Ίψεν, από τις καλύτερες ερµηνείες της σταδιοδροµίας της, «Η επίσκεψη της γηραιάς κυρίας» του Ντίρενµατ). Κατά την ίδια περίοδο η ίδια και ο σύζυγός της (ως ερµηνευτής και σκηνοθέτης) έφεραν το κύριο βάρος του Φεστιβάλ της Επιδαύρου. Το 1967 αποχώρησαν από το Εθνικό Θέατρο και δηµιούργησαν δικό τους θίασο, όπου επανέλαβαν παλιές επιτυχίες τους και δηµιούργησαν νέες, µεταξύ αυτών και το «Μάνα Κουράγιο» του Μπρεχτ, που ήταν και η τελευταία εµφάνιση της Παξινού. Τραγωδός µε υψηλά προσόντα και φωνή που αποτελούσε τέλειο εκφραστικό όργανο, πραγµατική µουσική ιδιοσυγκρασία, η Παξινού στάθηκε στην κορυφή της ελληνικής θεατρικής ζωής επί τέσσερις δεκαετίες, οπλισµένη µε ταλέντο µεγάλου βεληνεκούς, που της έδωσε τη δυνατότητα να ερµηνεύει όχι µε δυσκολία δραµατικούς ρόλους κάθε θεατρικού ύφους, από την αρχαία ελληνική τραγωδία µέχρι το "µπρεχτικό". Τα επώδυνα βιώµατά της, της δίδαξαν τη χαρά της ζωής. (Στην ηλικία των 34 ετών, η Παξινού χάνει την πρωτότοκη 16χρονη κόρη της: «Είµαι ένας άνθρωπος όπως όλοι. Έζησα. Έκανα παιδιά. Έθαψα παιδιά. Και πόνεσα θάβοντας αυτά τα παιδιά», δήλωσε σε ντοκιµαντέρ του ΝΒC για την ζωή της). Πέθανε στις 22 Φεβρουαρίου του 1973 από την επάρατη νόσο. Παρασηµοφορήθηκε µε τον Χρυσό Ανώτερο Ταξιάρχη Γεωργίου Α' και µε τον Ανώτερο Ταξιάρχη της ∆υτικής Γερµανίας. Τιµήθηκε ακόµη µε τον τίτλο της Αξιωµατούχου Γραµµάτων και Τεχνών της Γαλλίας και µε το Βραβείο «Ιζαµπέλλα Ντ' Εστέ». Την ονόµασαν γιατί ήταν «ιερό τέρας» της σκηνής. Σήµερα, το Κληροδότηµα Αλέξη Μινωτή εις µνήµην Κατίνας Παξινού δηµιουργήθηκε σύµφωνα µε τους όρους της διαθήκης του Αλέξη Μινωτή. Το Μουσείο και ΑρχείοΠαξινού-Μινωτή είναι ένας λειτουργικός χώρος γεµάτος θέατρο και αναµνήσεις. Καλλιτεχνική συνεισφορά: Η Κατίνα Παξινού, που για µισόν αιώνα εργάστηκε σκληρά, άφησε λαµπρό όνοµα στην ιστορία του θεάτρου και του κινηµατογράφου. Ήταν µια τέλεια τραγωδός µε υψηλά προσόντα και στάθηκε στην κορυφή της ελληνικής θεατρικής ζωής. Είχε τέτοιες ικανότητες, που να µπο-

ρεί να ερµηνεύει δραµατικούς ρόλους κάθε θεατρικού ύφους και κάθε εποχής, από τους αρχαίους τραγωδούς µέχρι Μπρεχτ και µέχρι Παλαµά. Η

Από την απονοµή όσκαρ του 1943 γνωριµία της µε τον Αλέξη Μινωτή ήταν καταλυτική. Το 1928, η Κατίνα Παξινού γνωρίστηκε µε τον Αλέξη Μινωτή που την «µύησε» στην αξία του θεάτρου και εκείνη τότε εγκατέλειψε τις σπουδές της στο Βερολίνο. Η µουσική ιδιοσυγκρασία και παιδεία της Παξινού, καθώς και οι απεριόριστες δυνατότητες της φωνής της, η έµφυτη αίσθηση του ρυθµού και της αρµονίας, ο καίριος λόγος της και η αυθόρµητη κίνησή της, έδιναν στις ερµηνείες της ένα µοναδικό ύφος και µια εξαιρετική ποιότητα. Η Κατίνα Παξινού µε

ελληνικό και το παγκόσµιο θέατρο, η Kατίνα Παξινού αγάπησε µε πάθος τη ζωή και τις τέχνες. Για το δίδυµο Παξινού-Μινωτής γράφτηκαν ύµνοι από τους κριτικούς σε ευρωπαRκές εφηµερίδες στη διάρκεια των περιοδειών τους µε το Εθνικό Θέατρο στη γηραιά ήπειρο. Αξίζει να σηµειωθεί ότι η έκρηξη του Β’ Παγκοσµίου Πολέµου βρήκε την Παξινού στο Λονδίνο για παραστάσεις όπου και αποκλείστηκε. Ο Μινωτής βρισκόταν στην κατεχόµενη Ελλάδα. Το πολεµικό πλοίο που µετέφερε την Παξινού στην Αµερική, τορπιλίζεται από τους Γερµανούς και ναυαγεί στον Ατλαντικό. 19 ώρες αργότερα την περισυλλέγει µαζί µε άλλους ναυαγούς ένα βρετανικό αντιτορπιλικό και επιστρέφουν στο Λονδίνο. Στις ΗΠΑ φτάνει το Μάη του 1941. Εκεί, στο Θέατρο ΜπρόντγουεS ερµηνεύει σπουδαίους ρόλους κερδίζοντας τη διεθνή αναγνώριση. Η Κατίνα Παξινού υπήρξε η πρώτη Ελληνίδα ηθοποιός που κατάφερε να σταθεί στη βιοµηχανία του Χόλυγουντ και µάλιστα µε δικούς της όρους, να διαπρέψει θεατρικά και κινηµατογραφικά στην Ευρώπη, να ξεχωρίσει ως τραγωδός παγκοσµίου βεληνεκούς. Το 1941 η εταιρεία «Παραµάουντ» ετοίµαζε την κινηµατογραφική µεταφορά του µυθιστορήµατος του Έρνεστ ΧέµινγουεS «Για ποιον χτυ-

Μαρτυρίες: «H Kατίνα! Σαράντα τόσα χρόνια µαζί από το σπίτι στο θέατρο, από το θέατρο στο σπίτι και ποτέ δεν είπα πως την ήξερα ολότελα. Ανανεωνόταν µε τέτοια ραγδαιότητα από ώρα σε ώρα που δεν πρόφταινες να προσδιορίσεις τις πηγές απ’ όπου ανάβλυζε η τόση νεότητα. Λέω και πιστεύω από την αθωότητα, τη σύµφυτη µε τη δηµιουργική ευφυ$α. Απλή, ακατάστατη, απρόοπτη, εξαντλητική στη διαρκή της ένταση, στην παιδική της τρυφερότητα και αραιά και πού στη στοχαστική της ηρεµία, λες και µάζευε δυνάµεις για να ξαναρχίσει τον πετροπόλεµο. Έτσι έµεινε έως το τέλος. Αθώα, µε ψυχή πανέξυπνη, πάµπλουτη σε φαντασία, µαχητική, σκορποχέρα, µεγαλοφυής στην τέχνη της εσωτερικής µεταµόρφωσης, µεγάλη ηθοποιός, µα πιο πολύ απ’ όλα αθώα σαν τους γεννηµένους ποιητές». - Αλέξης Mινωτής «Είναι τόσο σπάνιο στον καιρό µας ν' ανταµώσει κανείς στο θέατρο µια τόσο εκλεκτή και απλή γυναίκα και συνάµα µια τόσο σπουδαία καλλιτέχνιδα».- Ευγένιος Ο’ Νιλ «Το σηµαντικό δεν είναι οι ρόλοι. Το σηµαντικό είναι η ανθρώπινη επικοινωνία». -Κατίνα Παξινού

το σύζυγό της Αλέξη Μινωτή συνετέλεσαν πολύ στην καθιέρωση των Επιδαυρίων (1954), αλλά και πριν καθιερωθεί ο θεσµός αυτός το 1938 για πρώτη φορά στο σύγχρονο κόσµο παίζεται στην Επίδαυρο η «Ηλέκτρα» του Σοφοκλή µε την Κατίνα Παξινού σε σκηνοθεσία ∆. Ροντήρη. Φαινόµενο µοναδικό για το

πά η καµπάνα», βασισµένου στις εµπειρίες του ιδίου από τον Ισπανικό Εµφύλιο. Αναζητώντας ηθοποιό για το πρόσωπο – άξονα του έργου, την Τσιγγάνα Πιλάρ, κάποιοι θυµήθηκαν την Κατίνα Παξινού στο ρόλο της «Ηλέκτρας». Η Παξινού προκάλεσε πρωτοφανείς «δυσκολίες» στο Χόλυγουντ: αρνήθηκε να κάνει

ΓΛΥΚΕΡΙΑ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ ΚΛΙΝΙΚΟΣ ∆ΙΑΙΤΟΛΟΓΟΣ - ∆ΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΟΣ ΠΤΥΧΙΟΥΧΟΣ ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ, Msc ΑΘΛΗΤΙΚΗΣ ∆ΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΓΑΡΙΒΑΛ∆Η 1 - 2ος όροφος - ΤΡΙΚΑΛΑ ΤΗΛ: 24310 32155 - ΚΙΝ: 6973983218

δοκιµαστικά, ύστερα άλλαξε µόνη της το κοστούµι του ρόλου της και, επιπλέον, χρειάστηκε να την κινηµατογραφήσουν µε τρεις µηχανές λήψης, συγχρόνως, για να µπορέσουν να συλλάβουν το συνεχή ερµηνευτικό δυναµισµό της, καθώς η µεγάλη ηθοποιός «αποδιοργανωνόταν» µε τα µικρά ανεξάρτητα κινηµατογραφικά πλάνα. Το αποτέλεσµα ήταν εκπληκτικό! Η Αµερικανική Ακαδηµία Κινηµατογράφου απένειµε το Όσκαρ ερµηνείας Β’ γυναικείου ρόλου σε µια άγνωστη ξένη ηθοποιό! H Kατίνα Παξινού δεν ήταν µόνο η πρώτη (και µοναδική µέχρι σήµερα) Ελληνίδα που κέρδισε Όσκαρ. Ήταν και η πρώτη µη Αµερικανίδα ηθοποιός που κέρδιζε Όσκαρ! Η µεγάλη Ελληνίδα, στον ευχαριστήριο λόγο της, στα βραβεία δεν ξέχασε την κατεχόµενη από τους Ναζί Ελλάδα: «Το δέχοµαι για λογαριασµό όλων των συναδέλφων µου του Εθνικού Θεάτρου, ζωντανών ή νεκρών»,δήλωσε. Στις κινηµατογραφικές επιλογές της υπήρξε εκλεκτική, εξ ου και οι µόλις 11 ταινίες της. Μεταξύ άλλων, συνεργάστηκε και µε τον Όρσον Ουέλς («Ο κύριος Αρκάντιν», 1955). Για το κινηµατογραφικό έργο «Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα», βραβεύτηκε µε το βραβείο Κοκτώ. Η µοναδική ελληνική ταινία, στην οποία πρωταγωνίστησε, το 1969, ήταν «Το νησί της Αφροδίτ��ς» σε σκηνοθεσία του Γιώργου Σκαλενάκη. Επιπλέον, η Κατίνα Παξινού έκανε µεταφράσεις θεατρικών έργων του Ευγένιου Ο' Νιλ και έγραψε τη µουσική για την παράσταση «Οιδίπους Τύραννος» του Σοφοκλή. Μετά το 1957, εµφανίζεται µόνιµα στη Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, ερµηνεύοντας έργα του αρχαίου θεάτρου και του σύγχρονου διεθνούς ρεπερτορίου. Ανάµεσα σ' αυτά, η «Εκάβη», η «Μήδεια», οι «Φοίνισσες» και οι «Βάκχες» του Ευριπίδη, ο «Πατέρας» του Στρίντµπεργκ, «Το Ταξίδι µακριάς µέρας µέσα στη νύχτα» του Ο' Νιλ, «Η τρελή του Σαγιό» του Ζαν Ζιροντού, ο «Μάκβεθ» του Σαίξπηρ. Η Κατίνα Παξινού ήταν ένας άνθρωπος γεµάτος πάθος

Κατίνα Παξινού (1900-1973) για τη ζωή και αυτό φαινόταν σε κάθε της στιγµή, µέσα και έξω από τη σκηνή. Τα γεύτηκε όλα µε ένταση: τον έρωτα, την επιτυχία, τα ταξίδια, τις φιλίες, τον πόνο. Παιδιά της, εκτός από την κόρη της Έθελ, που έφυγε στα 16 της, ήταν και όλοι οι ρόλοι των νεκρών παιδιών που πέθαιναν κάθε βράδυ στην αγκαλιά της. Από τον «Ματωµένο γάµο» του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα (Βραβείο BBC), µέχρι τους «Βρυκόλακες» του Ερρίκου Ίψεν, δεκάδες ρόλοι οδηγούσαν τα παιδιά

Το αστέρι της στη λεοφώρο της ∆όξας στο HOLLYWOOD της στο θάνατο. Και αυτή µέσα από αυτά θρηνούσε την Εθελ. H Κατίνα Παξινού δίκαια µπορεί να καταταχτεί στις µεγαλύτερες ηθοποιούς του περασµένου αιώνα. Η µουσική της παιδεία, η ρυθµική εκφορά του ποιητικού θεατρικού λόγου, οι χρωµατισµοί, τα µεγάλα έργα που απέδωσε, πιστοποιούν µια υποκριτική ιδιοφυ$α, που εξίσου µεγαλούργησε στη σκηνή, αλλά και στην κουζίνα, στο κέντηµα, τη ζωγραφική ή στις δηµόσιες σχέσεις της. Μια ζωή σαν σενάριο! Η ίδια αποφαίνεται για τη ζωή της µε 5 λέξεις: «Έκανα παιδιά, έθαψα παιδιά, έζησα».


10-12-2012 ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΤΡΙΚΑΛΩΝ-DIALOGOS WEEKLY NEWSPAPER OF TRIKALA