Issuu on Google+

1 5 Ή Μ Ε Ρ Η

Ε Φ Η Μ Ε Ρ Ί Δ Α

Γ Ι Α

Τ Η Ν:

- ΕΘΝΙΚΉ ΑΝΕΞΑΡΤΗΣΊΑ, - Τ Η Ν Κ Ο Ι Ν Ω Ν Ι Κ Ή Χ Ε Ι ΡΑ Φ Έ Τ Η Σ Η , - ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΊΑ - Κ Α Ι Τ Η Ν Ά Μ Ε Σ Η Δ Η Μ Ο Κ ΡΑΤ Ί Α

Σάββατο 30 Δεκεμβρίου 2006, Έτος 1ο, Αρ. φύλλου: 3, Τιμή: 1 ευρώ

Εἶναι κατάφωρη, ἀκόμη καὶ διὰ τυφλοῦ ὀφ­θαλμοῦ ὑπο­νομευτικὴ κρυψι­ βουλία, ἡ ὁποία συνέταξε τὸ παιδαγωγικὸ αὐ­τὸ ἔκτρωμα, εἰς βάρος ὅλων τῶν παιδιῶν μας, ὅσων θὰ περάσουν ἀπὸ αὐτὴν τὴν προκρούστειον κλίνην τοῦ βι­ βλίου τῆς ἔκτης δημοτικοῦ: μὲ αὐτὴν τὴν μπαγιάτικη, θύραθεν πλύ­­ση ἐγκεφάλου, τῆς δῆθεν «ἀντικειμενικότητας», θὰ πουλήσουν στὰ ἀνύποπτα παιδιά μας, μέσα σ’ ἕναν ὠκεανὸ χασμουρητῶν, ὅλη τὴ σαβούρα ποὺ ὁργανώνεται ἀπὸ τὰ think tank τῆς νέας τάξης πραγμάτων. (ὅπου τὸ tank περισσεύει καὶ εἶναι βε­ βαίως ἀνύπαρκτο τὸ think). Ἡλίου φα­ εινότερον: τὰ παιδιά, δὲν πρέπει νὰ ἀποκτοῦν αὐτοσυνειδησία! ΚΏΣΤΑΣ ΖΟΥΡΆΡΙΣ (ΣΕΛ.4)

ΝΕΟΕΠΟΧΗΤΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗ ΜΗΤΕΡΑ Βάσος Φτωχό­ πουλος (σελ. 3) Ο ΜΑΝΩΛΗΣ ΓΛΕΖΟΣ ΜΕΤΑ ΤΗ ΒΡΑΒΕΥΣΗ ΤΟΥ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟΝ ΛΑΚΗ ΣΑΝΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ:

ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΠΑΝΤΟΥ!

Τελικά, όπως προδιαγράφεται η Οδύσ­ σεια των σκουπιδιών, θα συνεχιστεί για χρόνια, μαζί και η ομηρία μας. Εκτός κι αν «ο Θεός της Ελλάδας» βάλει… το χερά­ κι του και συνετίσει μια Πολιτεία που επί δεκαετίες θεωρεί την προστασία του πε­ ριβάλλοντος εμπόδιο στην άναρχη καπι­ ταλιστική ανάπτυξη. Σελίδα 6

«Η τιμή ανήκει καθ’ ολοκληρίαν στην εθνική αντίσταση. Η τιμή ανήκει σε όλους εκείνους οι οποίοι εθυσιάστηκαν για να είμαστε σήμερα εμείς ελεύθεροι. Η τιμή ανήκει επίσης σε όσους επιζούν από τους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης και η πολιτεία τους αγνόησε και εξακολουθεί να τους αγνοεί»

Η ΠΑΡΑΚΜΗ ΤΟΥ ΙΣΡΑΗΛ

ΝΑΧΛΑ ΣΑΧΑΛ (σελ. 13)

ΑΦΙΈΡΩΜΑ ΣΤΙΣ ΣΕΛΊΔΕΣ 9-12

Η Παιδεία μεταξύ Σκύλλας και Χάρυβδης

Η ΕΠΟΧΉ ΤΟΥ ΜΕΤΑΝΘΡΏΠΟΥ Βρι­σκό­μα­στε α­ντι­μέ­τω­ποι, με την φο­βε­ρό­τε­ρη με­τά­βα­ση στην ι­στο­ ρί­α του αν­θρώ­που, την με­τά­βα­ση προς τον «με­τάν­θρω­πο».

Γ

ια πρώ­τη φο­ρά, δια­φαί­νε­ται η δυ­να­τό­τη­τα πα­ρέμ­βα­σης στο γε­νε­τι­κό υ­λι­κό και μιας τε­χνη­τής με­ τε­ξέ­λι­ξης του αν­θρω­πί­νου εί­δους ή των μη­χα­νι­κών συ­στη­μά­των που υποκαθιστούν ανθρώπινες λει­τουρ­ γίες, σε μια συ­νάρ­θρω­ση αν­θρώ­που και μη­χα­νής. Η ε­ξέ­λι­ξη της τε­χνο­λο­γι­κής μη­ χα­νι­κής στο­χεύ­ει: 1. Στην κα­τα­σκευ­ή του «με­ταν­θρώ­ που», την πα­ρέμ­βα­ση στην ί­δια την αν­θρώ­πι­νη φύ­ση. 2. Στην ε­πέ­κτα­ση της τε­χνη­τής νο­η­ μο­σύ­νης και της δη­μιουρ­γί­ας νέ­ων τε­χνο­λο­γι­κών πλα­σμά­των που σε λίγο θα «α­ντα­γω­νί­ζο­νται» τον ί­διο τον αν­θρώ­πι­νο ε­γκέ­φα­λο, ό­πως το κά­νουν ή­δη στο σκά­κι. Αυ­τή η ε­ξέ­λι­ξη προδιαγράφεται με την προ­σθε­τι­κή ια­τρι­κή, τις με­τα­ μο­σχεύ­σεις, την τε­χνη­τή γο­νι­μο­ποί­η­ ση, την κλω­νο­ποί­η­ση, την ρο­μπο­τι­κή την ευ­γο­νι­κή, την πα­ρέμ­βα­ση στο γο­ νι­δια­κό υ­λι­κό ζώ­ων και φυ­τών. Εί­ναι ί­σως η δρα­μα­τι­κό­τε­ρη «στιγ­μή» στην αν­θρώ­πι­νη ι­στο­ρί­α. Ο άν­θρω­πος α­να­λαμ­βά­νει το ρί­σκο της αυ­το­με­τα­τρο­πής του σε έ­ναν «με­τάν­θρω­πο» και τα ζη­τή­μα­τα που τίθενται εί­ναι χω­ρίς προ­η­γού­με­νο: Α. Προ­βλή­μα­τα οι­κο­λο­γι­κής και βιο­ λο­γι­κής υ­φής. Ο άν­θρω­πος θα μπο­ ρέ­σει ά­ρα­γε να ε­λέγ­ξει πα­ρεμ­βά­ σεις που μπορεί να ο­δη­γή­σουν α­κό­ μα και σε τε­ρα­το­γε­νέ­σεις; Ή μή­ πως τα «βιο­λο­γι­κά ρο­μπότ» και οι μη­χα­νές της τε­χνη­τής νο­η­μο­σύ­νης, της συ­νε­πα­φής ζωικών ι­στών και μη­ χα­νών μπο­ρούν να ο­δη­γή­σουν α­κό­ μα και σε μια «α­νε­ξέ­λε­γκτη ε­ξέ­γερ­ ση των ρο­μπότ», τέ­τοια που έ­χει ή­δη πε­ρι­γρά­ψει ο Α­σί­μωφ και οι άλ­ λοι «πα­τέ­ρες» της ε­πι­στη­μο­νι­κής φα­ντα­σί­ας; Β. Η­θι­κά και κοι­νω­νι­κά προ­βλή­μα­ τα. Ποιος ά­ρα­γε θα ε­λέγ­χει αυ­τές τις δια­δι­κα­σί­ες; Οι α­να­πτυγ­μέ­νες χώ­ρες, οι με­γά­λες ε­πι­χει­ρή­σεις και οι πλού­σιοι που θα ε­πι­χει­ρή­σουν πι­ θα­νόν εκ­δο­χές γε­νε­τι­κής δια­φο­ρο­ ποί­η­σης των αν­θρώ­πων σαν και αυ­ τή που πε­ριέ­γρα­φε ή­δη ο Χάξ­λε­ϋ; Ποιοι εί­ναι οι η­θι­κοί φραγ­μοί και τα ό­ρια που θα πρέ­πει να θέ­σουν οι άν­ θρω­ποι σε μια τέ­τοια ε­ξέ­λι­ξη; Τέ­ λος, ποια εί­ναι η τύ­χη των ταυ­το­τή­ των, ε­θνι­κών, πο­λι­τι­σμι­κών, φυ­λε­τι­

κών α­πέ­να­ντι στην δη­μιουρ­γί­α του με­ταν­θρώ­που; Γ. Φι­λο­σο­φι­κά και θρη­σκευ­τι­κά ζη­ τή­μα­τα. Ποια θέ­ση μπο­ρεί να πά­ρει η φι­λο­σο­φί­α της κρι­τι­κής του ερ­γα­ λειο­ποι­η­μέ­νου αν­θρώ­που; Και ποια μπο­ρεί να εί­ναι η ε­ξέ­λι­ξη της θρη­ σκεί­ας; Για μια ακόμα φορά οι κοινωνίες θα πρέπει να επιλέξουν. Και μπο­ ρούμε να δια­κρί­νου­με τρεις με­γά­ λες κα­τευ­θύν­σεις επιλογών: Η πρώ­τη εί­ναι ε­κεί­νη της «τε­χνο­

φα­σι­στι­κής» α­ντι­με­τώ­πι­σης των α­διε­ ξό­δων. Υ­πάρ­χει έλ­λει­ψη τρο­φί­μων; Δη­μιουρ­γού­με γε­νε­τι­κά με­ταλ­λαγ­ μέ­να τρό­φι­μα, ά­σχε­τα με πι­θα­νούς κιν­δύ­νους! Οι άν­θρω­ποι αυ­ξά­νο­νται υ­περ­βο­λι­κά; Κα­τα­σκευά­ζου­με τε­χνη­ τά με­γα­θή­ρια ό­που σε έ­να κτί­ριο θα ζουν ί­σως και ε­κα­το­ντά­δες χι­λιά­δες άν­θρω­ποι, ό­πως ε­τοι­μά­ζε­ται στην Ια­ πω­νί­α. Α­ντι­με­τω­πί­ζου­με προ­βλή­μα­ τα υ­γεί­ας ή εμ­φά­νι­σης, δη­μιουρ­γού­ με έ­ναν η­μι­τε­χνη­τό άν­θρω­πο, ό­πως γί­νε­ται ή­δη με την προ­σθε­τι­κή ια­τρι­ κή, την προ­σθή­κη σι­λι­κό­νης στα στή­ θη των γυ­ναι­κών και τέ­λος ε­πι­τυγ­ χά­νου­με την «αιώ­νια Νε­ό­τη­τα» με κά­ποιο ε­νι­σχυ­μέ­νο viagra. Και η πο­ ρεί­α δεν έ­χει τέ­λος: Δη­μιουρ­γού­με νέ­α εί­δη, κα­τα­σκευα­σμέ­να στον δο­ κι­μα­στι­κό σωλή­να και σε κά­ποια στιγ­ μή θα φθά­σου­με α­κό­μα και σε νέ­α αν­θρω­πο­ει­δή ή ρέ­πλι­κες. Έ­τσι, δεν

θα δια­τα­ρα­χθεί το ση­με­ρι­νό μο­ντέ­ λο της σπα­τά­λης και της ε­ρή­μω­σης της γης: το φαι­νό­με­νο του θερ­μο­κη­ πί­ου θα το α­ντι­με­τω­πί­σου­με με γο­ νι­δια­κές με­ταλ­λά­ξεις, φυ­τών, ζώ­ων και... αν­θρώ­πων, α­ντί να κα­ταρ­γή­ σου­με την ε­κτε­τα­μέ­νη καύ­ση του πε­ τρε­λαί­ου. Πρό­κει­ται για την εκ­δο­χή που το οι­κο­λο­γι­κό κί­νη­μα χα­ρα­κτή­ρι­ ζε τε­χνο­φα­σι­στι­κή. Η δεύ­τε­ρη με­γά­λη κα­τεύ­θυν­ση εί­ναι ε­κεί­νη του τρό­μου και της απο­ ρί­ας μπρο­στά στο νέ­ο που έρ­χε­ται, που ο­δη­γεί εί­τε στη σι­γή και το φό­ βο μπρο­στά στις σα­ρω­τι­κές αλ­λα­ γές που α­να­τέλ­λουν εί­τε στην α­να­ δί­πλω­ση σε πα­ρω­χη­μέ­νες δο­ξα­σί­ ες και πί­στεις, την ε­πι­στρο­φή σε κά­ποιον χρυ­σό αιώ­να του πα­ρελ­θό­ ντος. Ι­διαί­τε­ρα σε μας, στην Ελ­λά­ δα, σε μια στιγ­μή διε­ρώ­τη­σης για τη συλ­λο­γι­κή μοί­ρα μας στη νέ­α χι­ λιε­τί­α, η προ­σφυ­γή στο ι­στο­ρι­κό μας πα­ρελ­θόν παίρ­νει α­κό­μα και μορ­ φές κα­ρι­κα­τού­ρας. Αυ­τή η α­να­δί­πλω­ ση ση­μα­δεύ­ει συ­χνά τους πιο ευαί­ σθη­τους και α­ξιό­λο­γους αν­θρώ­πους που δεν μπο­ρούν να α­νε­χθούν την λο­γι­κή της ο­μοιο­μορ­φο­ποί­ησ­ ης και της κυ­ριαρ­χί­ας των τε­χνη­μά­των πά­ νω στον άν­θρω­πο. Τέ­λος, εί­ναι πι­θα­νή ή δυ­να­τή μια τρί­τη α­ντι­με­τώ­πι­ση: Μια α­ντι­με­τώ­πι­ ση ε­πι­λε­κτι­κής χρή­σης της τε­χνο­λο­ γί­ας, η α­πε­λευ­θέ­ρω­σή της α­πό την ε­μπο­ρευ­μα­τι­κή λο­γι­κή του «α­πο­τε­ λέ­σμα­τος» που α­πο­τι­μά­ται σε κέρ­ δος, η α­να­βάθ­μι­ση της αν­θρώ­πι­νης πα­ρά­δο­σης πα­ράλ­λη­λα με την α­να­ φο­ρά στο μέλ­λον. Για­τί το με­γά­λο ε­ρώ­τη­μα θα εί­ναι α­κρι­βώς η ε­ξαν­ θρώ­πι­ση του μέλ­λο­ντός μας. Η κα­ θιέ­ρω­ση «α­πα­γο­ρεύ­σε­ων» πα­ράλ­λη­ λα με την α­νά­πτυ­ξη της γνώ­σης σε κα­τευ­θύν­σεις που ε­νι­σχύ­ουν την αν­ θρώ­πι­νη κοι­νω­νι­κό­τη­τα και αλ­λη­λεγ­ γύ­η μπο­ρεί να εί­ναι η μό­νη μη τε­χνο­ φο­βι­κή α­πά­ντη­ση στην πρό­κλη­ση του μέλ­λο­ντος. Αλ­λά η αλ­λα­γή της σχέ­σης με την τε­χνο­λο­γί­α και την πα­ ρά­δο­ση προ­ϋ­πο­θέ­τει ρι­ζι­κές οι­κο­νο­ μι­κές και κοι­νω­νι­κές αλ­λα­γές. Το βέ­βαιο πά­ντως εί­ναι ό­τι οι συ­γκρού­σεις και οι α­ντι­πα­ρα­θέ­σεις της χι­λιε­τί­ας στην ο­ποί­α βρισκόμα­ στε θα α­φο­ρούν κατ’ ε­ξο­χήν στην κα­ τεύ­θυν­ση και τη χρή­ση της τε­χνο­λο­ γί­ας. Πα­ρα­φρά­ζο­ντας τον Μαρ­ξ θα μπο­ρού­σα­με να πού­με πως «η πά­λη των τά­ξε­ων θα με­τα­βλη­θεί σε πά­ λη για την κα­τεύ­θυν­ση και τη χρή­ση της τε­χνο­λο­γί­ας». Γου Κου


2

ΦΥΛΛΟ 3 ΡΉΞΗ 30 ΔΕΚΕΜΒΡΊΟΥ 2006

ΤΟ ΑΓΟΡΑΚΙ ΜΕ ΤΑ... ΣΠΙΡΤΑ

Η ΡΗΞΗ κυκλοφορεί στα περίπτερα όλης της Ελλάδας από το Σάββατο 2 Δεκεμβρίου και κάθε δεύτερο Σάββατο. Σας καλούμε όλους να συνδράμετε στην προσπάθειά μας. • Η κυκλοφορία της ΡΗΞΗΣ θα βασίζεται επίσης, πέρα από το πρακτορείο, στην καλή θέληση των μελών, των φίλων και των αναγνωστών της, να την διακινούν χέρι-χέρι. Γι’ αυτόν τον σκοπό, μπορείτε να περνάτε από τα γραφεία της εφημερίδας στην Αθήνα

ΣΥΝΔΡΟΜΕΣ

(Θεμιστοκλέους 37, τηλέφωνο 210 3826319), στο Εναλλακτικό Βιβλιοπωλείο (στην ίδια διεύθυνση, τηλ. 210 3802644), στη Θεσσαλονίκη (Βαλαωρίτου 1 & Δωδεκανήσου, τηλ. 2310 543751) αλλά και από τον χώρο Εναλλακτικής Παρέμβασης «Κοινοτικόν» στην Πάτρα (Μιαούλη 52 & Κορίνθου) και να προμηθεύεστε τον αριθμό των φύλλων που επιθυμείτε. ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΣΥΝΔΡΑΜΕΤΕ: • Η ΡΗΞΗ φιλοδοξεί να εξελιχθεί σε μία εφημερίδα συμμετοχικής ιδιοκτησίας. Η κατώτερη τιμή μίας μετοχής είναι 100 ευρώ. Η κατάθεση των χρημάτων μπορεί να γίνεται, κατόπιν επικοινωνίας, και στον λογαριασμό που έχουμε ανοίξει γι’ αυτόν τον σκοπό στην Εθνική Τράπεζα (αρ. λογ. 116/772277-01). • Η ΡΗΞΗ επιθυμεί να διευρύνει όσο το δυνατόν τον κύκλο των συντακτών της. Γι’ αυτό, μην διστάσετε να μας στείλετε το δικό σας άρθρο στην ηλεκτρονική διεύθυνση rixi@ardin.gr • Η ΡΗΞΗ έχει συνδρομές. Μπορείτε, αν θέλετε, να γραφτείτε συνδρομητές, προσφέροντας έτσι μία επιπλέον οικονομική ενίσχυση για την έκδοσή της. Η ετήσια συνδρομή κοστίζει 30 ευρώ. Για περισσότερες πληροφορίες, καλέστε στο 210 3826319.

...Το επόμενο φύλλο της ΡΗΞΗΣ θα κυκλοφορήσει στις 13/12/07...

Ρ

Ή

Ξ

Η

Δεκαπενθήμερη Πολιτική Εφημερίδα εκδίδεται από μη-κερδοσκοπικό σωματείο. Εκδότης: Γιώργος Καραμπελιάς Διευθύνεται από συντακτική επιτροπή. Αρχισυντάκτης: Κωνσταντίνος Μπλάθρας. Υπεύθυνος Σύνταξης : Γιώργος Ρακκάς. Οικονομικός υπεύθυνος: Στράτος Ιωαννίδης Διορθώσεις-επιμέλεια: Ελένη Ζαχαροπούλου, Χριστίνα Σταματοπούλου, Ανδρέας Μοράτος. Επιμέλεια έκδοσης: Νάσια Παναγούλια. Γραφεία: Θεμιστοκλέους 37, 106 77 Αθήνα. τηλ: 210 3826319 fax: 210 3839930 mail: rixi@ardin.gr Θεσσαλονίκη: Βαλαωρίτου 1 & Δωδεκανήσου, τηλ. 2310 543751. Πάτρα: Χώρος Εναλλακτικής Παρέμβασης “Κοινοτικόν”, Μιαούλη 52 & Κορίνθου. τηλ. 6977 510730. ΣΥΝΔΡΟΜΗ (1 ΕΤΟΣ): 30ευρώ. ΑΡΙΘΜΟΣ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΥ: Εθνική Τράπεζα (αρ. λογ. 116/772277-01).

ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΤΖΙΟΥΜΠΑ

Κ

αι ξαφνικά, μέσα από το ορθογώνιο της τηλεοπτικής θέ­ ασης του κόσμου, μια μικροσκοπική φιγούρα ήρθε να ξαφνιάσει τηλε-παρουσιαστές και τηλε-θεατές, να απασχολή­ σει τηλε-σχολιαστές, τηλε-εγκληματολόγους και τηλε-ψυχανα­ λυτές. Κόκκινο παλαιστινιακό μαντήλι στο πρόσωπο, χορευτι­ κές κινήσεις έμπειρου πετροβολητή, κι όλα αυτά σε ένα κορ­ μί παιδικό. Το «φαινόμενο» έχει αναλυθεί με τόση οξυδέρκεια από τις αδηφάγες κάμερες, που λίγα έχει να προσθέσει κανείς στα πο­ ρίσματα της επιστήμης της Κοινωνικής Ψυχολογίας. Μονάχα που στα στενά της Κασσάνδρου τις μέρες, στα πάρκινγκ των μοτοσικλετών τις νύχτες, στις πιάτσες της παιδε­ ραστίας, δεν υπάρχουν κάμερες, δεν υπάρχουν γεγονότα. Βλέ­ πετε, ο αποκλεισμός, η φτώχεια και η περιθωριοποίηση δεν εί­ ναι γεγονός, είναι απλά η ομάδα-στόχος κάποιων επαγγελμα­ τιών, που καλύπτουν τα νώτα του «κοινωνικού» κράτους που αποχωρεί. Η δυστυχία αυτών που δεν τα καταφέρνουν δεν μπο­ ρεί να είναι γεγονός, κάτι τέτοιο θα ενοχλούσε τη νεοελληνική αισθητική μας. Η λεηλασία της παιδικότητας δεν είναι γεγονός, δεν μπορεί να συμβαίνουν τέτοια πράγματα στον αιώνα μας, ή, εν πάση περιπτώσει, όταν συμβαίνουν δεν αφορούν παιδιά, παι­ διά είναι όσα μοιάζουν στα δικά μας. Γεγονός είναι μόνο η παραβατικότητα, κρυμμένη επιμελώς

κάτω από το χαλί, που ξαφνικά έγινε εικόνα και λόγος και πο­ σοστά του έργου των δικαστηρίων ανηλίκων. Και φυσικά, καθώς δεν λείπει ο Μάρτης από τη Σαρακοστή, οι κάμερες έφεραν μαζί τους και την κραυγαλέα «κοινωνική ευαισθησία» δημόσιων οργανισμών και δημόσιων προσώπων. Ο νομάρχης ανέλαβε να χαρτζιλικώνει τον μικρό, ο δήμαρχος να βγάλει άδεια μικροπω­ λητή στον πατέρα, οι κοινωνικοί θεραπευτές να θεραπεύσουν την οικογενειακή παθογένεια. Στο φόντο της εικόνας, στις σκιές του τοπίου, μια γενιά παι­ διών μεγαλώνει μέσα σε μια «κοινωνικοποίηση» γεμάτη σκο­ τεινιές της νύχτας, μικροκλοπές, κυνηγητό με την αστυνομία και θυμό, μίσος για όλους και για όλα, ένα τυφλό μίσος που απανθρακώνει την αθωότητα της παιδικής ηλικίας. Στις παρυ­ φές των διαδηλώσεων μπορεί κανείς να δει πολλές φορές αυ­ τές τις μικροσκοπικές φιγούρες με τα μαντήλια έτοιμα, και το μάτι να περιστρέφεται ανήσυχο ψάχνοντας το επικείμενο μπά­ χαλο. Κάποιοι βλέπουν στα παιδιά αυτά της οργής κάποιο μελ­ λοντικό επαναστατικό υποκείμενο. Είναι πιο πιθανό να πρόκει­ ται για τους Σορίν Ματέι του αύριο, αυτά τα προϊόντα που δεν κατάφεραν να περάσουν τον «ποιοτικό έλεγχο» στις αλυσίδες παραγωγής του σχολείου, της αγοράς εργασίας ή των κοινωνι­ κών μας στερεοτύπων.

οι βαρυσήμαντες δηλώσεις... Έκρηξη «πνευματικότητας» 4 και «ευρηματικότητας» διακρίνει

Τι είπε, ρε, η κόρη του «άρχοντα»! Για σκεφτείτε το λίγο... Τον τσάκισε! Γιατί θα μπορούσε να τον είχε αφήσει «να ανασάνει» λίγο, τονίζοντας για παράδειγμα ότι ο Άγγλος πρωθυπουργός έχει κάνει δηλώσεις που έχουν τη σημασία «σκέτων δηλώσεων» ή ακόμα χειρότερα δηλώσεις χωρίς σημασία... Αλλά αυτά δεν συμβαδίζουν με την περήφανη «Ντόρεια» εξωτερική πολιτική! Άσε που ταυτόχρονα ικανοποίησε και το λαϊκό αίσθημα, που όλοι ξέρουμε πόσο εκτιμά τις πολιτικές δηλώσεις...

τον τελευταίο καιρό τους πολιτικούς μας ηγέτες. Μετά τις «τεμνόμενες τροχιές» του Γιώργου, ήρθε η σειρά της Ντόρας να δρέψει δάφνες καθαρού λόγου. Ερωτηθείσα για την άθλια στάση του Μπλερ στις ευρωτουρκικές σχέσεις κατά την επίσκεψή του στην Άγκυρα, αφού σημείωσε ότι το μήνυμα της Ευρώπης προς την Τουρκία είναι ενιαίο(;) και σαφές, πρόσθεσε πως “ο κ. Μπλερ έκανε δηλώσεις που μπορούν να έχουν τη σημασία πολιτικών δηλώσεων”.

...ΚΑΙ ΟΙ ΔΥΝΑΣΤΕΙΕΣ ξέσπασε το σκάνδαλο [σ.σ. Κοσκωτά], 4ο Όταν Γιώργος Παπανδρέου έφυγε για πολύ καιρό στην Αμερική, ώστε να μη συνδεθεί το όνομά του. Αυτό, για όσους γνωρίζουν τα πραγματικά παρασκήνια, έγινε στο πλαίσιο άτυπης συμφωνίας με τον Μητσοτάκη (ο οποίος αυτά τα τηρεί!) να μην πληγούν τα «γυναικόπαιδα» στον πόλεμο εξόντωσης που φούντωσε με το ΠΑΣΟΚ και τον Ανδρέα Παπανδρέου. Μήπως είναι ψέματα ότι την περίοδο 1989-93 ο Γ. Παπανδρέου έλειπε, το μεγαλύτερο διάστημα, στην Αμερική; Όχι βέβαια. Η ανταπόδοση ήταν ότι ποτέ το ΠΑΣΟΚ, τα επόμενα χρόνια, δεν «πείραξε» την Ντόρα Μπακογιάννη. Για προσέξτε το αυτό… Από το press-gr.blogspot.com

Κυκλοφορεί το 62ο τεύχος του Άρδην με αφιέρωμα στα βιβλία της Ιστορίας

Γ. Σπ.

ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΡΑΚΩΣΤΑ

Ο

Τάσσος πάντως δεν μπορεί, γιατί επιτέλους εξημερώθηκε και απέκτησε όλα τα «ευγενή» χαρακτηριστικά των Αθηναίων πολιτικών: υπευθυνότητα και προπαντός ρεαλισμό (της υποταγής). «Όπως επανειλημμένα έχω τονίσει, το βέτο, εάν υπάρχει, ανήκει σε εκείνους που δεν θέλουν να ληφθούν κυρώσεις εναντίον της Τουρκίας και όχι ανάποδα». Αχ, ρε Τάσσο, και εμείς που νομίζαμε ότι δεν είσαι ένα φρού­ το αλά Αναστασιάδη επειδή είπες ένα ΟΧΙ πριν δύο χρόνια και πι­ στέψαμε ότι είχες και τις πλάτες να το σηκώσεις στη συνέχεια! Και όλο ευκαιρίες σου δίναμε και λέγαμε εντάξει: Λάθος η αμυντική δι­ αχείριση του ΟΧΙ και η συνεχιζόμενη αποδοχή του σχεδίου Ανάν ως . βάση διαπραγμάτευσης περιμένει να αμβλυνθούν οι πιέσεις για να . το αποκηρύξει λάθος που άφησε τους Τούρκους να γίνουν υποψή­ φιοι χωρίς να εκπληρώσει κανέναν από τους πέντε στόχους που ο . ίδιος είχε θέσει, θα δώσει τη μάχη αργότερα λάθος που άδειασε τη Γαλλία και την Αυστρία το Σεπτέμβριο του ‘05, θα επανορθώσει την ύστατη στιγμή. Αλλά σήμερα δεν μπορούμε να μιλήσουμε για λάθος στη συν-υπογραφή του στη δρομολόγηση της ταϊβανοποίησης του ψευδοκράτους (τον Γενάρη αρχίζουν οι συζητήσεις για την «άρση της απομόνωσης») και την ταχεία επαναφορά του σχεδίου Ανάν. Βεβαίως, αποδέχομαι ελιγμούς και συμβιβασμούς, αλλά εδώ μιλάμε


3

Η «ΚΟΙΝΗ ΓΝΩΜΗ» ΒΓΑΖΕΙ... ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

Τ

ον ελληνικό λαό πασχίζουν εδώ και χρόνια να τον μετατρέψουν σε «κοι­ νή γνώμη» τα δημοσιογραφικά ριάλιτι της TV και οι δημοσκοπήσεις που καθημερινά καταγράφουν τις ορέξεις της. Το ότι θα το ακούγαμε και στη Βουλή το περιμέναμε και να που ήρθε. «Η κοινή γνώμη αντιλαμβά­ νεται και μας λέει όχι απλώς να προχωρή­ σουμε, αλλά να προχωρήσουμε ταχύτερα», είπε από το βήμα του Κοινοβουλίου η πολύ­ φερνος και επίδοξος πρωθυπουργός Ντόρα Μπακογιάννη, κατά τη συζήτηση του προϋ­ πολογισμού. Και μέχρις εδώ η κυρία υπουρ­ γός μπορεί και να είχε στο νου της κάποιες δημοσκοπήσεις. Έστω. Συνέχισε όμως: «Και αν συναντήσουμε εμπόδια, να πάμε σε εκλογές και με τη δική της (της κοινής γνώ­ μης) βοήθεια θα τα ξεπεράσουμε». Εμ, έτσι ελπίζει να γίνει πρωθυπουρ­ γός, μέσω κοινής γνώμης! Γι’ αυτό χαμογε­ λάει σε κάθε περίσταση σαν Αμερικάνος ιε­ ραπόστολος. Μόνο που στις δημοκρατίες την κυβέρνηση την εκλέγει ο λαός και όχι η κοινή γνώμη, ούτε οι δημοσκόποι και οι δη­ μοκόποι της ενημέρωσης. Ή μήπως έχουμε πάψει πια να είμαστε κυρίαρχος λαός; Στην Ευρώπη των 25, μόνοι οι Έλληνες έχουν τηλεόραση σε ποσοστό 100%, σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο –ονειρεμένα ποσοστά, έτσι κυρία υπουργέ; Κάπως έτσι από λαός γινόμαστε τηλεθεατές-κοινή γνώμη ή ακρι­ βέστερα καταναλωτές. Έτσι απλά: η κοι­ νή γνώμη βγάζει κυβέρνηση. Με τις υγείες μας!

Κ. Μ.

30 ΔΕΚΕΜΒΡΊΟΥ 2006 ΡΉΞΗ ΦΥΛΛΟ 3

ΓΡΆΜΜΑ ΣΤΗ ΜΗΤΈΡΑ Αγαπητή μου μητέρα, Σου γράφω για να σε ενημερώσω για κάτι πολύ κακό που συνέβη σε μένα και είμαι απαρηγόρητος. Μην πάει ο νους σου στα θαλασσώματα σχετικά με την ένταξη της Τουρκίας, ούτε στις νίκες των υποψηφίων, οι οποίοι στο δημοψήφισμα ήταν υπέρθερμοι οπαδοί του ΝΑΙ και τώρα ο Παπαδόπουλος τους έκανε δημάρχους. Αυτά είναι οδυνηρά, αλλά τα έχει συνηθίσει ο οργανισμός μου. Κάτι χειρότερο συνέβη, ρε μάνα. Κάποιος δολοφόνος δηλητηρίασε με ΛΑΝΕΪΤ τον αγα­ πημένο μου Σαββάκη, για να ξεψυχήσει μέσα στα χέρια μου, το άμοιρο κτηνό μου. Αν ο Σαββάκης έφευγε από δυστύχημα ή από γη­ ρατειά ή από ατύχημα ή από βόλι Πασοκτζή, ο πόνος δεν θα ήταν τόσο μεγάλος. Κά­ ποιος, ρε μάνα, ήρθε σκοπίμως και εκεί που ξεκουραζόταν το σκυλί, του έδωσε φαγητό με ΛΑΝΕΪΤ και παρ’ όλες τις προσπάθειές μας σε 30 λεπτά ο Σαββάκης μου ταξίδευε για άλλους ουρανούς. Ποιος, εν ψυχρώ, δο­ λοφονεί ζώα, ρε μάνα; Δεν μπορεί να είναι Έλληνας, ρε μάνα. Ελληνικό διαβατήριο θ�� έχει σίγουρα και κάποια ελληνικά θα μιλάει οπωσδήποτε, αλλά τέτοιους Έλληνες εμείς δεν τους θέλουμε ούτε τους αγαπάμε ούτε τους δίνουμε το δικαίωμα να ονομάζονται Έλληνες. Δεν σου γράφω αυτό το μαντάτο για να σε στεναχωρήσω, ρε μάνα. Ούτε θέλω να νομίζεις ότι σε ταυτίζω με τον στυγνό δολο­ φόνο του Σαββάκη μου. Εσύ δεν δολοφονείς τα σκυλιά του κόσμου, ρε μάνα, τα παιδιά σου δολοφονείς και όχι με Λανέιτ και ούτε πάντα με κακές προθέσεις. Είναι μέσα στο αίμα σου η κακία και η αδεξιότητα, ρε μάνα. Απ’ τον καιρό που «συσσωρεύεσαι» και κά­ νεις κουμάντο σε συγκεκριμένα πεζοδρόμια, μας δολοφονείς όλους, όλα τα παιδιά σου, με το λάου λάου, και ας διαμαρτύρεσαι ότι για το καλό μας και τον εκσυγχρονισμό μας παλεύεις τόσα χρόνια. Παλεύεις, ρε μάνα, τόσα χρόνια για να έχεις ππεζεβέγκη έναν Τούρκο, δεν ξέρω τι ψυχολογικά τραύματα έχεις και σε πιάνει αυτή η τουρκολαγνεία,

αυτή η αρρωστημένη σχιζοφρένεια. Με τους Τούρκους, θα εκσυγχρονιστείς, ρε μάνα; Εί­ σαι με τα καλά σου; Και ποιος σου είπε ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει αξιοπρεπώς δίχως νταβατζήδες και μοντέρνα πολυπολι­ τισμικά καθίκια; Ποιος σου είπε, ρε μάνα, ότι πρέπει να απεμπολήσεις τον δικό σου πο­ λιτισμό για να εκσυγχρονιστείς, και αν μου δώσεις πέντε πειστικούς λόγους γιατί σώνει και καλά πρέπει να τουρκοποιηθείς για να εκσυγχρονιστείς, τότε εγώ θα σου ζητήσω συγγνώμη και δεν θα σου ξαναγράψω λέξη. Έλα κάτω στη Nicosia για να καταλάβεις, ειδικά τώρα που είναι γιορτάρες μέρες και ΟΛΟΙ ανεξαιρέτως κυπροπιθηκίζουν σαν βορειοευρωπαίοι Ρουδόλφοι και Σαντακλώ­ ζες. Ποιος Χριστός γεννήθηκε, ρε μάνα, στη Ραμάλα εδώ δίπλα μας; Έλα να δεις να σου φύγει το καφάσι. Μπα, δεν είναι ανάγκη να ’ρθεις. Είμαι σίγουρος ότι τα ίδια συμβαί­ νουν και στην Αθήνα. Μπορεί και χειρότερα. Σ’ αυτά πας καλά και συ, γιατί όλο και μας αντιγράφεις. Φαντάζομαι έχετε και σεις Κρί­ σμας και Κρίσμας Κέικ και καθολικούς και προτεστάντες Άη Βασίληδες, όχι απ’ αυτούς που έρχονται από την Καισαρεία, αλλά από τους άλλους που συνέχεια λένε χο χο χο και καταφθάνουν με το φορτηγό της ΚΟΚΑΚΟΛΑ. Φαντάζομαι πάτε και σεις σε Κρίσμας Μιούζικαλ και έχετε μάθει και εσείς απ’ έξω το Ζίγκολο Ζίγκολο Ζίγκολολδεγουέϊ. Άμα, ρε μάνα, κάποιος εξωγήινος βγάλει μια αε­ ροφωτογραφία της Nicosia αυτές τις μέρες, και όχι μόνο, θα στοιχημάτιζε ότι αυτή η πόλη δεν είναι ούτε κυπριακή ούτε ορθόδοξη ούτε τίποτα. Μiα καρικατούρα κάποιας κακαίσθη­ της σουηδικής πόλης θα νόμιζε ότι είναι. Αυτός είναι ο εκσυγχρονισμός που θέλεις, ρε μάνα, διότι εάν είναι αυτός, μπήξε έναν μιναρέ στον κώλο σου να τελειώνουμε. Θα μου πεις, όπως ο σύντροφος Κύριλλος, ότι η Αθήνα δεν διαθέτει ένα μεγάλο τέμενος, έναν μιναρέ απ’ αυτούς που έχουν όλες οι πολιτισμένες πρωτεύουσες. Με το συμπά­ θειο θα σου πω και γω, ΚΤΙΣΕ έναν εκεί πάνω στην Ακρόπολη, όπως ήθελε ο μακαρίτης ο

Πετρόπουλος. Θα το εκτιμούσαν ιδιαιτέρως οι Τούρκοι και θα πηγαίναμε πάτσι κιόλας. Δεν έκτισαν και αυτοί ένα τζαμί δίπλα απ’ την Αγία Σοφία; Να είμαστε δίκαιοι. Τι λες, ρε μάνα; Κτίστε ένα τζαμί και κάτσετε όλοι πάνω, γαμώτο, θκιάολε μαύρε. Ξέρω ότι το γράμμα μου δεν είναι πολύ γιορταστικό και πολίτικαλι κορέκτ. Παρ’ όλα αυτά εύχομαι σ’ όλους καλή χρονιά και καλή υγεία. Και, ρε μάνα, αν ο Άη Βασίλης ο δικός σας ακόμα καταλαβαίνει ελληνικά και φέρ­ νει δώρα στους φτωχούς, ταλαιπωρημένους και τους πονεμένους, παρακάλεσέ τον, σε παρακαλώ, να μου φέρει τον Σαββάκη μου πίσω, ρε μάνα. Τον Σαββάκη μου, ρε μάνα.

Βάσος Φτωχόπουλος Υ.Γ. Θυμάσαι, ρε μάνα, τι ωραία που ήταν τα κάλαντά μας όταν ήμουν μικρός; Θυμάσαι; Όταν θα τρώετε εις το αρχοντικό σας δώστε τζιαι κανενού φτωχού από το φαγη­ τό σας. Χρόνια πολλά να ζήσετε να ’στε ευτυχι­ σμένοι τζιαι στο κορμίν τζιαι στην ψυσιήν να ’σα­ στεν πλουτισμένοι.

Ζ Η Σ Ο Υ Μ Ε Χ Ω Ρ Ι Σ Σ Υ Μ Π Ε ΡΑ Σ Μ Α Τ Α ; για την ίδια την υπόσταση της χώρας Κύπρος. Κι εσύ απαντάς «να το συζητήσουμε»; Με ποιους; Με τον Ερντογάν, που διαμηνύει ότι δεν πρόκειται να ανοίξει τα λιμάνια στο διηνεκές; Και μετά έχουμε και απαιτήσεις από τους τρίτους να μας σεβαστούν. Αν όχι τώρα, πότε; Κύπρος αυτό που χρειάζεται είναι έναν ηγέτη να μάθει στον λαό να μη φοβάται, πίστευα. Τώρα, μετά το ταξίδι στη Βηρυτό, πιστεύω ότι η Κύπρος χρειάζεται να πεινάσει, όπως οι Παλαιστίνιοι και οι σιίτες του Λιβάνου, για να αντισταθεί. Τα εκα­ τομμύρια δολάρια με τα οποία σας στουμπώσανε το στόμα οι Αμε­ ρικάνοι μετά την εισβολή, σας γονάτισαν. Ας βγαίνατε στους δρό­ μους έστω με τα Pajero και τα Range Rover να πιέσετε τον πρόε­ δρό σας για το βέτο. Αυτό το τραύμα της εισβολής και ο φόβος ως πότε θα κρατήσει; Όσο γι’ αυτούς που επικαλούνται διαρκώς τον ρεαλισμό εδώ και δεκαπέντε χρόνια (τελευταία και αρκετοί συνα­ γωνιστές, δυστυχώς), να θυμίσω ότι εδώ και δύο χρόνια η Κύπρος είναι στην καλύτερη δυνατή θέση που έχει (και θα βρεθεί) ποτέ και ως προς τα θεσμικά πλεονεκτήματα της ένταξης και ως προς τους γεωπολιτικούς συσχετισμούς που μπορούσε να εκμεταλλευ­ τεί. Επιπλέον, η συγκυρία ήταν η πλέον κατάλληλη, γιατί η Κύπρος θα εμφανιζόταν να αγωνίζεται όχι μόνο για την ακύρωση της υπο­ βάθμισής της σε δεύτερης κατηγορίας κρατική οντότητα, αλλά και

Η

για την υπεράσπιση της πιο βασικής αρχής πάνω στην οποία οι­ κοδομήθηκε η ΕΟΚ. Ο Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος, απαντώ­ ντας μέσα από τις σελίδες του Επενδυτή στην εφησυχαστική λογι­ κή των “πολλών μικρών βέτο”, δικαίως αναρωτιέται: «Το βέτο θα μπει για το αν το πρόβειο γάλα της Τουρκίας πληρεί τις ευρωπα­ ϊκές υγειονομικές προϋποθέσεις»; Να θυμίσω επίσης το Περού (απόλυτα οικονομικά εξαρτημένη χώρα), μη μόνιμο μέλος του Σ.Α. του ΟΗΕ το 2003, που δεν λύγι­ σε στις πιέσεις των Αμερικάνων για να ψηφίσει υπέρ της εισβολής σε μια μακρινή χώρα, το ΙΡΑΚ!!! Την Τουρκία στο χείλος της χρε­ ωκοπίας, που περίμενε την έγκριση 5 δισ. $ από το ΔΝΤ το 2003, αλλά το κοινοβούλιό τους απαγόρευσε το πέρασμα αμερικάνικων στρατευμάτων από το τουρκικό έδαφος, εξοργίζοντας τους στρα­ τηγικούς τους συμμάχους και εκθέτοντας τον ατζέντη τους, τον Γούλφοβιτς. Τελικά, και το δάνειο πήρανε και το αντιαμερικανικό αίσθημα του λαού ικανοποιήσανε, και ο Ράμσφελντ, που δεν τους συγχώρεσε ποτέ, πήρε πόδι, και μεσολαβητές με τον αραβικό κό­ σμο τούς παίρνει να το παίζουν τώρα. Ποιο είναι το τόσο απα­ γορευτικό κόστος ενός βέτο; Η προσωρινή απομόνωση στην ΕΕ; Το μπλοκάρισμα θεμάτων δευτερεύουσας σημασίας, η εξαγρίωση των Αγγλοαμερικάνων και ο πολλαπλασιασμός των εκβιασμών του τύπου «θα πιέσουμε αναγνώριση του ψευδοκράτους»; Δύο ολό­

κληρα χρόνια επιδίδονται σε εκβιασμούς. Το μόνο ρεαλιστικό επι­ χείρημα που δέχομαι στην περίπτωση της Κύπρου είναι η απειλή πολέμου (περίπτωση S-300). λασμπάκ: Νοέμβριος 1997, τριακόσια παιδιά περίπου εί­ χαμε μαζευτεί έξω από την τουρκική πρεσβεία στο Λονδί­ νο, στην επέτειο της ανακήρυξης του ψευδοκράτους. Από τους 200.000 Ελληνοκύπριους του Λονδίνου, τους 100.000 Ελλαδί­ τες και τους 30.000 Κύπριους φοιτητές της Μ. Βρετανίας, μόνο 300. Την ίδια εποχή οι Κούρδοι λαθρομετανάστες στην Ευρώπη συγκρούονταν με τους μπάτσους στους δρόμους των ευρωπαϊ­ κών μεγαλουπόλεων, καταφέρνοντας έτσι να διεθνοποιήσουν το εθνικό τους πρόβλημα και να ταρακουνήσουν την ευρωπαϊκή κοι­ νή γνώμη. Και εμείς κάναμε shopping, clubing και pub crawling με τα λεφτά των μπαμπάδων. Βέβαια, οι Κύπριοι ήταν δυο φο­ ρές πιο απαράδεκτοι, ειδικά μερικοί ξιπασμένοι νεόπλουτοι, που το παίζανε playboy με τις δεξιοτίμονες BMW, και με φοβέρες η «εθνικίστρια» Υβόννη, πρόεδρος του ελληνικού φοιτητικού συλλό­ γου, τους έφερνε στις εκδηλώσεις για το Κυπριακό. Είμαστε όλοι πολύ, μα πολύ λίγοι απέναντι στην Ιστορία. Απέναντι σε έναν Ισα­ άκ, σε έναν Σολωμού, πόσο μάλλον σε έναν Αυξεντίου. Τελικά, το ξέρω καλά πλέον, δεν είμαι άξιος να κάνω πατριωτικές νουθεσίες σε κανέναν, και αυτό με σκοτώνει.

Φ


4

ΦΥΛΛΟ 3 ΡΉΞΗ 30 ΔΕΚΕΜΒΡΊΟΥ 2006

νεοεποχήτικη παιδαγωγική τεμπελοβλακεία ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ Γ. ΖΟΥΡΑΡΙ* «Οἱ Ἕλληνες, τὸ 1940-41, ἀπο­μακρύνουν τὰ ἰταλι­κὰ στρα­τεύ­ ματα ἀπὸ τὰ ἑλληνο­αλβα­νικὰ σύνορα» (Ἱστορία Στ΄ Δημοτι­κοῦ, σελ. 109) «Παρακάτου εἶναι ἕνας χο­ρὸς ὅπου γένεται. Ἕνας μὲ σκουτιὰ φράγκικα χορεύει μ΄ ἕναν Ἕλληνα (…) Ὁ φραγκοφορεμένος θέλει τὸν δικό του χορό, ὁ Ἕλληνας τὸν δικό του καὶ θὰ μαλώσουνε ὁγλήγορα, ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ μάθη ἕνας τοῦ ἄλλου τὸ χορό». (Μακρυγιάννη ἀπομνημονεύματα)

Ο

ἱ Ἕλληνες λοιπόν, τὸ 1940 -41 «ἀπομακρύνουν» τὰ ἰταλικὰ στρατεύματα. Πῶς; Μὲ τηλεβόα ἢ μὲ τηλεβόλα; Μὲ ἐντομοαπωθητικό, ἴσως; Μὲ τοῦ βιβλίου τῆς ἔκτης τοῦ δημοτικοῦ τὴν ἀερομυθία ἢ μὲ «ἀέρα», «ἀέρα»; Ἀνάμεσα στὰ ρήματα, τὰ χιλιάδες, τὰ «ἀπο­ μακρύνσεως σημαντικά» καὶ τὰ πολέμου ἐνδεικτικά, ναί, αὐτὸ τὸ «ἀπομακρύνουν» διάλεξαν τέσσερις ἐρίγδουποι ἐμπειρογνώμονες τοῦ Παι­δα­ γωγικοῦ (;) Ἰνστιτούτου (;) τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας (;) καὶ τὸ ἐνέκριναν τρεῖς «κριτές-ἀξιολογητές»-φωστῆρες τοῦ καθ’ ἡμᾶς γνόφου τῆς εἰ­ σαγομένης ἀγνωσίας. «Στὶς 27 Αὐγούστου τοῦ 1922 ὁ τουρ­ κικὸς στρατὸς μπαίνει στὴ Σμύρνη. Χιλιάδες Ἕλληνες συνωστίζονται στὸ λιμάνι, προσπαθῶντας νὰ μποῦν στὰ πλοῖα…» (Ἱστορία Στ΄ Δη­ μοτικοῦ, σελ. 100). Τί ἔγινε ρὲ παιδιά; Τελικῶς μπῆκαν; Μὴ σπρώχνεστε… Ὅλοι θὰ μπεῖτε! Ἀνάγωγοι! Κα­ λέ, ἡ μαμά σας δὲν σᾶς ἔμαθε τρόπους; Γιατὶ σπρώχνεστε; «…νὰ μποῦν στὰ πλοῖα καὶ νὰ φύγουν γι��� τὴν Ἑλλάδα…».

συναρπαστικὴ περιγρα­­ φὴ τελειώνει ἐδῶ, μὲ ἀποτέλε­σμα, οἱ ἐν βουλιμία πληροφορίας ἀναγνῶστες, νὰ ἔχουν μεί­νει, sur leur faim.... Τελικῶς, φύγανε γιὰ τὴν Ἑλ­ λάδα, αὐτοὶ οἱ Ἕλληνες ποὺ συνωστίζονται στὸ λιμάνι τῆς Σμύρνης; Πῶς ἔφυγαν; Bussiness class, charter; Ὡς ὑποβρύχιοι ἁλιεῖς ἢ ὡς ὑποβρύχια πτώματα; Άϊ σιχτίρ… ὅπως θὰ ἔλεγε καὶ ὁ Κεμάλ, ὁ ὁποῖος, οὐδαμοῦ τοῦ ρυπαρογραφήματος αὐτοῦ ἀναφέρεται, ὅπως ἡ ἔρευνα καὶ ἡ ἐπιστήμη ἔχει ἀποφανθεῖ

ὁριστικῶς περὶ αὐτοῦ, δηλα­ δή, ὡς ὁ γενοκτόνος τοῦ Μι­ κρασιατικοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ὥστε ἔτσι, γιὰ τοὺς φω­ στῆρες καὶ γιὰ τὴν ἀρ­χι­φω­ στῆρα τοῦ κοπροδόχου αὐ­τοῦ ἀγλαΐσματος, οἱ Ἕλ­ληνες, στὶς 27 Αὐ­γού­στου τοῦ 1922, ἐκεῖ στὴν τριῶν χιλιάδων ἐτῶν ἀποβάθρα τῆς ἑλληνικῆς Σμύρνης, «συνωστίζονται», γιὰ νὰ πάνε Ἀργο­σα­ρωνικό - μπλοὺμ καὶ τούμπαλιν. Μ’ αὐτὸ τὸ «συνω­στίζονται» τὸ Ὑπουργεῖο Παιδείας βρίζει τὸν παπποῦ μου, τὴν γιαγιά μου, τὴν μητέρα μου, πρόσφυγες τῆς Μι­κρα­σιατικῆς καταστροφῆς. Μ’ αὐτὸ τὸ ἐ­μετικὸ «συνωστίζονται» πέντε ἑκατομμύρια Ἑλ­λήνων, ποὺ εἴμαστε ἀπόγο­νοι τῶν σφαγιασθέντων ἀπὸ τοὺς Τούρκους, νοιώθουμε στὰ σπλάχνα μας μέσα, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖο Παιδείας καθυ­ βρίζει τὴν ἱερὴ μνήμη τῶν ἀδικοχαμένων. Αἰδώς, γυρολόγοι τῆς ἀμερι­κανικῆς νέας τάξης πραγμάτων, ἐξυπνάκηδες, δηθενάδες, ποὺ βουλιάξατε στὸ τίποτε τοῦ δῆθεν σας καὶ στὸ δῆθεν τοῦ τίποτε… Σᾶς λείψανε τὰ ῥήματα ρέ; Λείψανα ὀδωδότα καὶ πεφυσιωμένα τῶν εἰσαγωμένων ἐντολῶν! Ὥστε ἔτσι! Ἀπευθύνεστε σὲ παιδιὰ ἕντεκα-δώδεκα χρόνων καὶ αὐτὴ τὴν εἰκόνα τοὺς δίδετε: οἱ Ἕλληνες, πάντοτε ἀνυπόμονοι, «συνωστίζο­ νται» στὴν ἀποβάθρα τῆς Σμύ­ρνης! Καὶ ὁ στρατευμένος λαὸς τῶν Ἑλλήνων τὸ 1940, «ἀπομακρύνει» τοὺς Ἰταλοὺς ἀπὸ τὴν Πίνδο, σὲ ἄλλα χειμέρια, γιὰ νὰ ξεχειμάσουν. Προφανῶς στὸ Chamonix… Ἢ μήπως στὸ Cran; Καὶ δὲν μπορῶ νὰ καταλάβω: δὲν μποροῦσαν

οἱ Ἀρχὲς στὴ Σμύρνη, νὰ μοιράσουν δελτία προτεραιότητος γιὰ τὴν ἐπιβίβαση τῶν συνωστιζομένων; Αὐτό, γιατὶ δὲν τὸ ἐπισημαίνουν μὲ τὴ δέουσα ἐπιστημονικὴ ἐγκυρότητά τους, οἱ ὡς ἄνω προμνησθέντες «κριτές-ἀξιολογητές», κα­ θηγητὲς καὶ λοιποὶ ἐκφωνη­ τὲς τῆς ἀμερικανικῆς νέας τάξης; Δελτία προτεραιότητος, ρὲ παιδιά! Θὰ εἴχε λυθεῖ τὸ πρόβλημα τῆς ἐπιβιβάσεως τῶν ἐπὶ τρεῖς χιλιάδες ἔτη Ἑλ­ λήνων τουριστῶν, ἐπὶ τῆς Μι­ κρασιατικῆς ἀκτῆς!!! Δομο-

γωγικὸ αὐ­τὸ ἔκτρωμα, εἰς βάρος ὅλων τῶν παιδιῶν μας, ὅσων θὰ περάσουν ἀπὸ αὐτὴν τὴν προκρούστειον κλίνην τοῦ βιβλίου τῆς ἔκτης δημοτικοῦ: μὲ αὐτὴν τὴν μπαγιάτικη, θύραθεν πλύ­­ση ἐγκεφάλου, τῆς δῆθεν «ἀντικειμενικότητας», θὰ πουλήσουν στὰ ἀνύποπτα παιδιά μας, μέσα σ’ ἕναν ὠ­κεανὸ χασμουρητῶν, ὅλη τὴ σαβούρα ποὺ ὁργανώνεται ἀπὸ τὰ think tank τῆς νέας τάξης πραγμάτων. (ὅπου τὸ tank περισσεύει καὶ εἶναι βεβαίως ἀνύπαρκτο τὸ think). Ἡλίου φαεινότερον: τὰ παιδιά, δὲν πρέπει νὰ ἀποκτοῦν αὐτοσυνειδησία!

Τ

ὰ παιδιά, θὰ κινηθοῦν μέ­σα σὲ ἕνα πολτῶδες μάγμα ἀδια­φοροποιήτων γεγονότων, ὅπου ὅλα, φύρδηνμίγδην, μέσα σὲ ἕνα τίποτα ἀσημαντότητας, θὰ ἔχουν σημασία ἀσήμαντη. Δὲν εἴ­ μασταν ποτὲ στὴ Μικρὰ Ἀσία. Δὲν τὴν χτίσαμε ἐμεῖς. Κι ἄν τὴν χτίσαμε δὲν ἔχει σημασία. Μᾶς σφάξανε. Καὶ αὐτὸ δὲν ἔχει σημασία. Δὲν τὸ λέμε στὰ παιδιά. Οἱ Τοῦρκοι δὲν εἶναι Τοῦρκοι. Ὑπῆρξαν Ὀθωμανοί, δηλαδή, τώρα ὑπάρχουν μόνο ὡς Τοῦρκοι, ἀπόντες δηλαδή, ἀπὸ τὰ «γεγονότα» ποὺ διέπραξαν ἢ δὲν διέπραξαν οἱ Ὀθωμανοί.

λειτουργικὴ ἀπροσωπία, παι­ δα­γωγι­κὴ ἀφασία καὶ ἀνεπι­­ στήμων ἀσυναρτη­σία.

μαῦρος ὁ Γκούρας ἀνα­ στέναξε καὶ μοῦ λέγει: «Ἀδελφὲ Μακρυγιάννη, σὲ κα­ λὸ νὰ τὸ κάμη ὁ Θεός, ἄλλη φορὰ δὲν τραγούδησες τόσο παραπονεμένα… -Εἴχα κέφι τοῦ εἶπα, ὁποῦ δὲν τραγουδήσαμεν τόσον καιρόν». (Μακρυγιάννη ἀπο­μνη­ μονεύματα). Εἶναι κατάφωρη, ἀκόμη καὶ διὰ τυφλοῦ ὀφ­θαλμοῦ ὑπο­νομευτικὴ κρυψι­βου­λία, ἡ ὁποία συνέταξε τὸ παιδα­

Κι ὅμως, ὁ δυτικὸς ἀνθρω­ πισμὸς γιὰ τὸν ὁποῖο κόπτονται οἱ συνοικιακοὶ αὐτοὶ στο­ χαστὲς τοῦ Παιδαγωγικοῦ Ἰν­ στιτούτου τῶν Ἀθηνῶν, ἐπι­ μένει, διὰ μέσου π.χ. τοῦ Tollin, ἠρωϊκοῦ κομμουνάρου τῆς Κομμούνας τῶν Παρισίων, ὅτι οἱ ἄνθρωποι ἀποκτοῦν νόημα καὶ ἀξιοπρέπεια καὶ ἐλευθερία, μόνον μέσα στὶς «φυσικὲς κοινότητές» τους. Αὐτὴν τὴν «φυσικὴ κοινότητα» τοῦ Ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ, μὲ ἀντιπαιδαγωγικὴ ὅσον καὶ βλακώδη λύσσα, προσπαθεῖ νὰ ξερριζώσει ἀπὸ τὰ τρυφερὰ παιδιά μας, ἡ ἄμουσος συμπαι­ γνία, ποὺ κακοτέχνησε τὸ βιβλίο τῆς ἔκτης δημοτικοῦ. Κάνουν ὅτι δὲν καταλαβαίνουν

αὐτὲς οἱ κυρίες καὶ οἱ κύριοι, ὅτι παιδάκια ἕντεκα-δώδεκα χρόνων, δὲν μποροῦν νὰ συν­ επαρθοῦν, νὰ κατανοήσουν καὶ νὰ ταξινομήσουν τὸν κόσμο γύρω τους, ἄν ὁ κόσμος αὐτός, δὲν προσωποποιεῖται μὲ πρόσωπα ἔνσαρκα. Μὲ πρόσωπα ζωντανά, τυρρανισμένα ἐκθαμβωτικῆς ὀμορφιᾶς καὶ λάμπουσας ἀσχήμιας, μὲ πρόσωπα ποὺ θὰ μιλοῦνε πρόσωπο μὲ πρόσωπο μὲ τὰ παιδιά μας: ὁ Καραϊσκάκης, ὁ Μακρυγιάννης, ὁ Ἄρης Βελουχιώτης, ὁ προδότης γελοῖος Μαυροκορδάτος, τὸν ὁποῖον ἐμφανίζουν, οἱ ἀρειμάνιοι, ὡς ἰσόκυρον τοῦ Κολοκοτρώνη (ἴσου μεγέθους φωτογραφίες ἀμφοτέρωθεν)! Τὸ κατάπτυστο αὐτὸ κουρελούργημα, σκοπὸ ἔχει μία νέα πνευματικὴ γενοκτονία εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνισμοῦ! Ποῦ εἶναι ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἔνσαρκοι ἥρωες τῶν γεγονότων; Π.χ. στὴ σελίδα 44 τοῦ ἐπο­νειδίστου αὐτοῦ ὀνείδους, μὲ τίτλο «Πολε­μι­ κὲς ἐπιχειρήσεις: 1821-1824», οἱ μηδενογνώμονες αὐτοὶ συγ­γραφεῖς, κατορθώνουν νὰ μὴν ἀναφέρουν οὔτε ἕνα ὄνο­­­μα! Καὶ πιστεύουν, ὅτι παιδιὰ τῆς ἡλικίας αὐτῆς, θὰ ἐνδιαφερθοῦν γιὰ τὶς ἀφη­ ρημένες λέξεις μὲ τὶς ὁποῖες οἱ ἐπαΐοντες αὐτοὶ βομβαρδίζουν τὰ τρυφερά τους μυαλουδάκια! Τὸ μόνο ὄνομα βέβαια, ἐκεῖ, εἶναι ὁ φιλέλλην Δράμαλης! «Μετὰ οἶας ἀνεπιστημοσύνης καὶ μαλακίας, πέπρακται»… Μιὰ ποῦ ἔκανε τόσα ἔξοδα τὸ σεβαστὸν ὑπουργεῖον Παιδεί­ ας μ’ αὐτὸ τὸ βιβλίο, δὲν τὸ στέλνει νὰ μπαζώσει τὴν ὑπο­ θαλασσία; Ἐκεῖ ἄλλωστε, τὸ βιβλίο ἔχει μιὰ ἐλπίδα νὰ συναντήσει τοὺς Ἔλληνες ποὺ «συνωστίζονται»… στὴν ἀποβά­ θρα τῆς Σμύρνης τὸ 1922 καὶ ἔκτοτε ἀγνοεῖται, ἀπὸ τὸ βιβλίο, ὁ προορισμός τους… Ἀργολόγοι, ὑπομείοντες τοῦ Παιδαγωγικοῦ Ἰνστιτούτου. Πύξ-λὰξ ἔξω! *Ἐκδότη τῆς «Μακεδονίας» καὶ τινῶν ἀκόμη.

κινητά, μαθητές και κατεστημένο

Η πρόσφατη απόφαση της Υπουργού Παιδείας, που απαγορεύει τη χρήση των κινητών από μαθη­ τές στους σχολικούς χώρους, προκάλεσε αρνητι­ κές αντιδράσεις, τόσο απ’ την πλευρά των μαθη­ τών, όσο και απ’ την πλευρά των εκπαιδευτικών. Η διαρκώς _και ευτυχώς_ επαναστατημένη νε­ ολαία βρήκε ένα ακόμη λόγο αντίστασης (;) κατά του κατεστημένου: «Δεν θα περάσει το μέτρο. Κα­ νείς μας δεν θα το εφαρμόσει», ανταπαντούν με αγωνιστικό παλμό οι μαθητές. Και οι εκπαιδευτικοί; Βρήκαν μια ακόμα ευκαι­ ρία να διαδηλώσουν τα δημοκρατικά (;) τους φρονή­ ματα: «Δεν θα κάνουμε τον παιδονόμο στα παιδιά», δηλώνουν δια των εκπροσώπων τους στα ΜΜΕ.

Οι σύλλογοι γονέων προβληματίζονται για τις δυσμενείς επιπτώσεις που μπορεί να επιφέρει η «απαγόρευση» στον «ευαίσθητο ψυχισμό» των τέ­ κνων τους. Κι όμως, πριν λίγες μέρες σύσσωμη η «ανυπο­ ψίαστη» κοινή γνώμη είχε σοκαριστεί από την απο­ κάλυψη από τα ΜΜΕ του τρόπου χρήσης των κινη­ τών από ανήλικους μαθητές, μέσα στους σχολικούς χώρους. Από το πού μπορούν να φτάσουν τα παι­ διά όλων μας, ακόμη και των «καλυτέρων οικογε­ νειών», από την ανεξέλεγκτη χρήση μιας τεχνολο­ γίας, οι κακές εφαρμογές της οποίας προσφέρο­ νται (και διαφημίζονται) αφειδώς. Τι άλλο περιμένουν οι γονείς για να άρουν τις

επιφυλάξεις τους, να στηρίξουν το μέτρο, να επη­ ρεάσουν τα παιδιά τους, ενημερώνοντάς τα ότι τα κινητά κάνουν κακό στην υγεία τους; Ή ότι η σχο­ λική τους εκπαίδευση εμπεριέχει υποχρεωτικά και περιορισμούς, τους οποίους πρέπει να σέβονται; Τι άλλο περιμένουν οι εκπαιδευτικοί για να κατα­ νοήσουν, ότι οφείλουν να κάνουν και τον παιδονό­ μο, όταν οι μαθητές παραβιάζουν το σχολικό κανο­ νισμό; Αν δεν τους φτάνει ένας ομαδικός βιασμός ανήλικης μαθήτριας από συμμαθητές της, μέσα στο σχολείο, που βιντεοσκοπήθηκε σε κινητό συμμαθή­ τριάς της, ποιο άλλο έγκλημα θα ήταν ικανό να τους αφυπνίσει; Όσο για τους μαθητές; Παιδιά, μη μασάτε. Το

πιο ισχυρό κατεστημένο είναι η τεχνολογία, που χειραγωγεί τις αναζητήσεις και την ενεργητικότη­ τά σας, που παγιδεύει σε μια οθόνη τα όνειρά σας και τα μετατρέπει σε κακόγουστη κονσερβοποιημέ­ νη τσόντα. Αντισταθείτε του. Χρησιμοποιείστε τις εφαρμογές της τεχνολογίας, για περισσότερη γνώ­ ση, για έγκαιρη επικοινωνία και πληροφόρηση. Αμ­ φισβητήστε τον κακό δάσκαλο, το κακό βιβλίο, την κακή εκπαίδευση. Διεκδικήστε το δικαίωμά σας στη μόρφωση, την ελεύθερη σκέψη και τη δημιουργικό­ τητα. Θα είναι ένας ωραίος, πραγματικά αντάξιός σας αγώνας.

ΝΊΚΗ ΦΕΡΑΊΟΥ


5 Ο Αμβρακικός Κόλπος, έκτασης 405 τετρ. χιλ., αποτελεί ουσιαστικά μια κλειστή εσωτερική θάλασσα, που επικοινωνεί με το Ιόνιο Πέλαγος μέσω ενός στενού διαύλου: το Άκτιο. Ο Αμ­ βρακικός περιβάλλεται από 20 λιμνοθάλασσες, συνολικής έκτασης 70 τετρ. χιλιομέτρων. Οι λιμνοθάλασσες αυτές χαρακτηρίζονται από μεγάλη βιοποικιλότητα, λειτουργούν ως φυσικά εκτροφεία ψαριών και καρκινοειδών _που αποτελούν τροφή για πολλά είδη πτηνών και άλ­ λων οργανισμών. Επιπλέον, συνθέτουν μία από τις βασικές οικονομικές δραστηριότητες της περιοχής, που είναι η αλιεία.

30 ΔΕΚΕΜΒΡΊΟΥ 2006 ΡΉΞΗ ΦΥΛΛΟ 3

παραπάνω δηλώσεις, η Περιφέρεια Δυτικής Ελ­ λάδας εξέδωσε άδεια για να εγκατασταθεί μία από τις μεγαλύτερες ιχθυοκαλλιέργειες της Ελ­ λάδας, χωρητικότητας 262 τόννων ψαριών, στη

ΑΜΒΡΑΚΙΚΟΣ: ΧΑΡΙΣΤΙΚΗ ΒΟΛΗ ΟΙ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΝΤΑΣΙΟΥ

Σ

τον Αμβρακικό έχουν καταγραφεί 270 είδη πουλιών, από τα οποία τα μισά είναι απειλούμενα. Τα πιο γνωστά είναι ο αργυροπε­ λεκάνος, η λαγγόνα, ο ήταυρος, η βαλτόπαπια, ο κραυγαετός και ο στικταετός. Έχει πλούσια βλά­ στηση με εκτεταμένους καλαμιώνες, αρμυρή­ θρες, βούρλα, παραποτάμια είδη κ.λπ. Υπάρχουν 33 είδη ψαριών, εκ των οποίων τα 15 αλιεύονται. Από τα ερπετά χαρακτηριστικά είναι η θαλάσσια χελώνα Καρέτα-Καρέτα, οι νεροχελώνες και τα νερόφιδα. Από θαλάσσια θηλαστικά το πιο γνω­ στό είναι το ρινοδέλφινο. Πριν μερικά χρόνια έγι­ νε και επανεισαγωγή των νεροβούβαλων. Η παρουσία του ανθρώπου στον πολύτιμο και αναντικατάστατο υγροβιότοπο του Αμβρακικού Κόλπου χρονολογείται από τη νεολιθική εποχή (4.500-3.200 π.Χ.) και ακόμα μέχρι σήμερα θε­ ωρείται από τους σημαντικότερους της Ευρώ­ πης. Λόγω της τεράστιας οικολογικής του αξίας, έχει συμπεριληφθεί στους 11 ελληνικούς υγρό­ τοπους διεθνούς σημασίας που προστατεύονται

από τη Σύμβαση Ράμσαρ. Σύμφωνα με την Κοινο­ τική Οδηγία (EOK 92/43), έχει ενταχθεί στο οικο­ λογικό Δίκτυο Natura 2000. Ο κ. Σουφλιάς αναφέρει σε πρόσφατη δήλω­ σή του, μετά την υπουργική απόφαση της ανακή­ ρυξης του Αμβρακικού Κόλπου σε εθνικό πάρ­ κο, ότι: «Με την απόφαση αυτή στοχεύουμε στην προστασία, διατήρηση και διαχείριση της φύσης και του τοπίου του Αμβρακικού Κόλπου, ως φυ­ σικής κληρονομιάς και πολύτιμου φυσικού πό­ ρου. Καθορίζουμε χρήσεις, δραστηριότητες, μέ­ τρα και περιορισμούς, με σκοπό να διασφαλίσου­ με τη βελτίωση, διατήρηση και αποκατάσταση της φύσης στη συγκεκριμένη περιοχή. Επιδιώκουμε, ακόμα, την προστασία, τη διατήρηση και τη δια­ χείριση των φυσικών χαρακτηριστικών των θα­ λάσσιων, λιμνοθαλάσσιων, ποτάμιων και γεωργι­ κών οικοσυστημάτων της περιοχής και των σπά­ νιων οικοτόπων και ειδών χλωρίδας και ορνιθο­ πανίδας». Την ίδια στιγμή που ο υπουργός έκανε τις

θέση της περιοχής «Ακρωτήριο Χαλίκι» του Αμ­ βρακικού Κόλπου, στον λεγόμενο Όρμο της Ρού­ γας. Παράλληλα, στην ίδια περιοχή λειτουργούν από το 1997 οι ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΑΜΒΡΑΚΙ­ ΚΟΥ Α.Ε. και αυτές της ΑΝΔΡΟΜΕΔΑΣ Α.Ε. από το καλοκαίρι του 2000, καθώς και οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις Ε.Κ.Ο. και Shell. Οι εγκαταστάσεις των ιχθυοκαλλιεργειών εί­ ναι σε απόσταση μόλις λίγων μέτρων από την πα­ ραλία, την οποία έχουν καταπατήσει με ειδικές προς εξυπηρέτησή τους κατασκευές. Δεν εφαρ­ μόζονται ούτε στο ελάχιστο οι συνθήκες για την καλή συντήρηση του υδροβιότοπου, ενώ τα από­ βλητά τους καίγονται επάνω στην ακτή, μετατρέ­ ποντάς τη σε έναν τεράστιο σκουπιδότοπο, μολύ­ νοντας έτσι και υποβαθμίζοντας το περιβάλλον. Επιπλέον, δεν υπάρχει κανένας έλεγχος των πο­ σοτήτων αμμωνίας και αζώτου που επιρρίπτονται στους κλωβούς, της ποσότητας της σαπισμένης λάσπης που κατακάθεται από τις παραπάνω ου­

σίες και των λυμάτων των ψαριών, του άνθρακα ανά τόννο παραγωγής ψαριών, του ολικού αζώ­ του και φωσφόρου, όπως και της ποσότητας του τοξικού υδρόθειου που εκπέμπεται. Πέρα από τις επιπτώσεις στο ευαίσθητο οικοσύστημα, εί­ ναι προφανείς οι άμεσοι κίνδυνοι για την υγεία των καταναλωτών, εφόσον δεν υπάρχει κανένας έλεγχος στα στάδια παραγωγής τους. Δεν χωρεί αμφιβολία πως η νέα αδειοδότη­ ση θα δώσει τη «χαριστική βολή» στο ευαίσθη­ το οικοσύστημα της περιοχής, την ίδια στιγμή που αυτό κηρύσσεται σε Εθνικό Πάρκο! Η από­ φαση δεν έλαβε διόλου υπόψη της, κυρίως, τα όρια κορεσμού του Αμβρακικού Κόλπου από τη λειτουργία των υπαρχόντων μονάδων ιχθυοκαλ­ λιέργειας. Δεκάδες κάτοικοι του Δ.Δ. Παλιαμπέ­ λων του Δήμου Ανακτορίου έχουν καταθέσει αί­ τηση ακυρώσεως στο Συμβούλιο της Επικρατεί­ ας ζητώντας την ακύρωση των πράξεων της Πε­ ριφέρειας, ενώ αναμένεται η απόφαση του δικα­ στηρίου για την προσωρινή αναστολή των σχετι­ κών αδειών. Κατά την άποψη που διατυπώνει ο ειδικευμένος στα περιβαλλοντικά ζητήματα δικη­ γόρος των κατοίκων και πανεπιστημιακός κ. Από­ στολος Παπακωνσταντίνου, οι πιθανότητες να δεχθεί το Συμβούλιο της Επικρατείας την αίτη­ ση ακυρώσεως είναι πολύ μεγάλες, λαμβανομέ­ νης υπόψη και της ευαισθησίας που επιδεικνύει σε ζητήματα προστασίας του φυσικού και του πο­ λιτιστικού περιβάλλοντος. Ήδη στις 8 Δεκεμβρίου δόθηκε αναβολή της δίκης των ασφαλιστικών μέτρων, με ταυτόχρονη απόφαση όμως του δικαστηρίου της Λευκάδας να ανασταλούν οι πάσης φύσεως εργασίες στην πε­ ριοχή έως τις 19-1-2007.

αεροδιάδρομος της απωλείας Σ

ηκώνει πολύ μεγάλη κουβέ­ ντα για το τι μπορεί να σημαί­ νει ανάπτυξη για τη Θεσσαλονίκη, η οποία δεν μπορεί να χωρέσει στις 500-600 λέξεις που μου παρήγγειλε η «Ρήξη». Γι’ αυτό, ας προχωρήσου­ με σε μια σύντομη παρουσίαση του προβλήματος. 1. Ο πρόβολος της επέκτασης (μα­ σίφ κατασκευή, 1054 μέτρα μήκος, επιφάνεια 500 στρέμματα, 7 εκα­ τομμύρια κ.μ. μπάζα) θα επηρεάσει την κίνηση των ρευμάτων που είναι υπεύθυνα για τον αυτοκαθαρισμό του Κόλπου. Θα προκαλέσει εξαμ­ μώσεις (φάγωμα) των ακτών, με κίν­ δυνο η θάλασσα να εισχωρήσει στις κατοικίες. 2. Δεν υπάρχουν μελέτες περιβαλ­ λοντικών επιπτώσεων που να απα­ ντούν πειστικά στις ανησυχίες μας. Αντίθετα, σειρά ειδικών επιστημό­ νων κάνουν λόγο για ανεξέλεγκτες καταστροφές στη θάλασσα και τις ακτές. Τα «έργα προστασίας» που προτείνονται (π.χ. κάθετοι και πα­ ράλληλοι κυματοθραύστες) θα δη­ μιουργήσουν ακόμα μεγαλύτερα προβλήματα. 3. Η θέση του νέου αεροδρομίου της Θεσσαλονίκης πρέπει να είναι

κοντά στους μεγάλους οδικούς και σιδηροδρομικούς άξονες, το λιμά­ νι, τη βιομηχανική ζώνη. Η σημερινή θέση σημαίνει πως κάθε μεταφορά ανθρώπων και εμπορευμάτων, από και προς το αεροδρόμιο, θα περά­ σει μέσα από την πόλη, επιβαρύνο­ ντας το κυκλοφοριακό πρόβλημα και τη ρύπανση, με ανυπολόγιστη σπα­ τάλη σε χρόνο και ενέργεια. 4. Το υπάρχον αεροδρόμιο βρίσκε­ ται μέσα σε κατοικημένη περιοχή. Σε λίγα μόνο χρόνια η Θεσσαλονίκη θα είναι υποχρεωμένη να αναζητή­ σει εξαρχής λύση. 5. Πρόσθετο πρόβλημα της θέσης, οι συχνές ομίχλες. 6. Ο λόγος που γίνεται το έργο είναι η εξυπηρέτηση των μεγάλων αερο­ σκαφών, που χρησιμοποιούνται για τις υπερατλαντικές πτήσεις. Μόνο που αυτές οι πτήσεις έχουν πια ως προορισμό συγκεκριμένα αεροδρό­ μια της Ευρώπης, από τα οποία οι επιβάτες συνεχίζουν με ανταποκρί­ σεις για τους άλλους προορισμούς. Με άλλα λόγια, στο ορατό μέλλον, δεν θα υπάρξουν υπερατλαντικές πτήσεις με προορισμό τη Θεσσαλο­ νίκη! 7. Στο αεροδρόμιο «Μακεδονία» πα­

ρατηρούνται ήδη καθιζήσεις, λόγω της σαθρότητας του εδάφους. Τώρα προστίθεται εκεί και το τεράστιο βά­ ρος του μπαζώματος. ΤΟ ΣΥΜΒΟΎΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΊΑΣ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΙΚΉ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΌ­ ΤΗΤΑ Το ΣτΕ πρόσφατα ανέβαλε (τέταρτη φορά!) την εκδίκαση των προσφυ­ γών, για τον Μάιο του 2007 Με την υπ. αριθμ. 814/15.9.2005 απόφαση της Επιτροπής Αναστολών του ΣτΕ, απορρίφθηκαν τα ασφαλι­ στικά μέτρα που είχε ασκήσει ο Δή­ μος Θερμαϊκού, διότι «…κατά το σχετικώς βραχύ χρονικό διάστημα» μέχρι την έκδοση αποφάσεων επί των Αιτήσεων Ακύρωσης «οι εργα­ σίες κατασκευής της επεκτάσεως του αεροδρομίου «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ», οι οποίες θα διαρκέσουν συνολικά του­ λάχιστον 5 έτη και εννέα μήνες, θα ευρίσκονται ακόμη σε αρχικό στά­ διο, και δεν αναμένεται ότι θα έχουν αναπτύξει σοβαρές περιβαλλοντι­ κές επιπτώσεις». Από τον Ιούνιο του 2006 άρχι­ σαν και συνεχίζονται με εντατικούς ρυθμούς τα έργα της επέκτασης. Το «σχετικώς βραχύ χρονικό διάστημα» που θα μεσολαβούσε ως την εκδίκα­

ΤΟΥ ΠΆΝΟΥ ΖΈΡΒΑ ση των προσφυγών έχει μεγαλώσει πάρα πολύ και γίνεται ακόμα μεγα­ λύτερο με την τελευταία αναβολή. Στο μεταξύ έχουν ήδη προκληθεί μη αντιστρεπτές βλάβες στο περι­ βάλλον: α. Πραγματοποιούνται βυθοκορισμοί, δηλαδή απόξεση του θαλάσσιου βυ­ θού. Τα βυθοκορήματα μεταφέρο­ νται με φορτηγίδες και απορρίπτο­ νται στα ανοιχτά του Θερμαϊκού Κόλ­ που. β. Έχουν ήδη κατασκευαστεί και συ­ νεχίζουν να επεκτείνονται με συνε­ χείς επιχώσεις οι δύο περιφερικοί λιμενοβραχίονες, οι οποίοι ορίζουν την περίμετρο του έργου. γ. Έχουν κατασκευαστεί δρόμοι για την εξυπηρέτηση των αναγκών του έργου, εκ των οποίων ένας ακριβώς επί της ακτογραμμής. δ. Οι περιφερικοί λιμενοβραχίονες, παρεμβαλλόμενοι στην κίνηση των ρευμάτων του Θερμαϊκού Κόλπου,

ενδέχεται να πυροδοτήσουν τα φαι­ νόμενα των εξαμμώσεων, δηλαδή της απώλειας της αμμώδους ακτής, ένθεν και ένθεν του έργου. ε. Δημιουργούνται μεγάλα προβλή­ ματα στο λιμανάκι του Λιτοχώρου, καθώς από εκεί φορτώνονται τα μπάζα που έρχονται στο εργοτάξιο. Όπως εξελίσσεται η υπόθεση, προκύπτει σοβαρό πρόβλημα δη­ μοκρατικής τάξης. Έως την εκδί­ καση των προσφυγών θα έχουν δη­ μιουργηθεί τετελεσμένα, τα οποία θα προκαλούν μη αναστρέψιμες πε­ ριβαλλοντικές βλάβες, κατά παρά­ βαση του πνεύματος της απόφασης 814/15.9.2005 της Επιτροπής Ανα­ στολών του Συμβουλίου της Επικρα­ τείας. Περισσότερα στο διαδίκτυο: panosz.wordpress.com - κατηγορία «ο διάδρομος».


6

ΦΥΛΛΟ 3 ΡΉΞΗ 30 ΔΕΚΕΜΒΡΊΟΥ 2006

Μ

πορεί η δυσοσμία μιας εορταστικής Αθήνας «στο­ λισμένης» με λοφίσκους σκου­ πιδιών να μας ταλανίζει διαχρο­ νικά, φαίνεται όμως πως το απο­ κρουστικό αυτό φαινόμενο έπαψε να μας εκπλήσσει ή να μας βάζει σε βαθύτερες σκέψεις περί ατο­ μικής συμπεριφοράς για την όζου­ σα κατάσταση. Από την άλλη, όσο πιο ενοχλημένοι δείχνουμε, λόγω της αναγκαστικής συμβίωσής μας

ρον, η διαχειριστική επάρκεια του ΕΣΔΚΝΑ φαίνεται πως έχει σχε­ δόν εξαντληθεί. Άπαντες πλέον οι εμπλεκόμενοι φορείς εναγωνίως αναμένουν την απόφαση του Συμ­ βουλίου της Επικρατείας (πιθανό­ τατα τον ερχόμενο Φεβρουάριο) για την άμεση εφαρμογή ή όχι (ή εν μέρει) του περιφερειακού σχε­ διασμού διαχείρισης απορριμμά­ των στην Αττική, και συγκεκριμέ­ να για τις τρεις νέες θέσεις κα­

χών που έχουν επιλεγεί για την κατασκευή ΧΥΤΑ, ούτε του υπο­ κριτικού τοπικισμού κάποιων δη­ μοτικών αρχόντων. Από την άλλη πλευρά, ένα σοβαρό κράτος πρέ­ πει να διασφαλίσει, πρώτον, την εφαρμογή τόσο των σχετικών νό­ μων, όσο και την εφαρμογή της βέλτιστης τεχνολογίας στα έργα υποδομής που θα κατασκευα­ στούν, και δεύτερον, την παροχή των αντισταθμιστικών οφελών για

αφετέρου ότι η δαμόκλειος σπά­ θη του Δικαστηρίου Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων αιωρείται ακόμη πολύ απειλητικά από πάνω μας, λόγω της ύπαρξης 1125 χωματερών, με μεγάλη πιθανότητα την επιβολή δυσβάστακτων προστίμων. Ως προς το τελευταίο, πρέπει να τονιστεί ότι η προσπάθεια που κάνουν εδώ και δύο χρόνια λιγο­ στά στελέχη του ΥΠΕΧΩΔΕ, έστω και ετεροχρονισμένα, όχι μόνο να

ΚΑΛΥΤΕΡΑ Τ

α νερά της ελληνικής πολιτικής σκηνής έχουν παραμείνει στάσιμα για πολύ και­ ρό. Ο δικομματισμός, η μεταπολιτευτική πόλω­ ση, η αδράνεια και μια σειρά εμπνευσμένων εκλογικών νόμων έχουν φροντίσει γι’ αυτό. Να όμως που κάτι φαίνεται επιτέλους να κινείται, και συγκεκριμένα μια κίνηση την οποία πολλοί χαρακτηρίζουν ως τη σπουδαιότερη πολιτική εξέλιξη στη χώρα μας από την εμφάνιση του ΚΟΔΗΣΟ. Μιλάμε φυσικά για τη Φιλελεύθερη Συμμαχία, η οποία έχει ήδη δημοσιεύσει την ιδρυτική πολιτική της διακήρυξη, ενώ την Πα­ ρασκευή 22 Δεκεμβρίου διοργάνωσε την πρώ­ τη της πολιτική εκδήλωση, μια ανοικτή συζή­ τηση αφιερωμένη στη μνήμη του Μίλτον Φρή­ ντμαν. Ως υπέρμαχοι της δημοκρατίας και του πλουραλισμού δεν μπορούμε παρά να αγκα­ λιάσουμε κάθε νέα κίνηση, όσο δυτικολάγνη, αντικοινωνική, αγριο-νεοφιλελεύθερη και εν γένει φαιδρή μάζωξη πέντε-δέκα βαρεμένων προς άγρα αφελών και να είναι. Σας παρουσιά­ ζουμε λοιπόν τη Φιλελεύθερη Συμμαχία, τα πι­ στεύω και τις προθέσεις της, μέσα από τα ίδια της τα λόγια, όπως αυτά καταγράφονται στην ιδρυτική της διακήρυξη. Καταρχήν, η ίδρυση της κινήσεως αποτελεί απάντηση σε φλέγοντα προβλήματα, τα οποία εντοπίζονται με μοναδική οξύτητα βλέμματος: «Δεκαετίες αδιέξοδου κρατισμού έχουν οδη­ γήσει τον τόπο σε δυσεπίλυτα οικονομικά αδι­ έξοδα, στον θρίαμβο του ανορθολογισμού και στην καταρράκωση κάθε είδους αξίας». Η συμμαχία δηλώνει, λοιπόν, έτοιμη να πολε­ μήσει όχι μόνο τον κρατισμό και το οικονομι­ κό τέλμα αλλά και την άλλη ίσης σημασίας μά­

ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΠΑΝΤΟΥ! ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗ

Παρά τα περίπου 500 εκατ. ευρώ που δαπανήθηκαν μέχρι σήμερα για τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων, η Ελλάδα μοιάζει όλο και περισσότερο μ’ έναν… απέραντο σκουπιδότοπο. Αντιμέτωποι όλο και πιο συχνά με το πλέον οχληρό παράγωγο των θαυμαστών καταναλωτικών μας προτύπων, των αποβλήτων, γίνα­ με πλέον δέσμιοι ενός ανεξήγητου κυνισμού, που όμοιόν του δεν βρίσκει κανείς πουθενά στην Ευρώπη.

με τα απόβλητα, τις αναθυμιάσεις και τα θανατηφόρα μικροσωματί­ δια που στροβιλίζονται αόρατα, τόσο περισσότερο οι αρμόδιοι φο­ ρείς και οι τοπικές κοινωνίες συ­ ναγωνίζονται στην ανευθυνότητα, εφαρμόζοντας το γνωστό και τε­ τριμμένο πια τρίπτυχο: δειλοί, μοι­ ραίοι κι άβουλοι (αντάμα). Η σκληρή πραγματικότητα της διαχρονικής κάκιστης διαχείρισης των αποβλήτων στην πρωτεύουσα της χώρας πρόβαλε για μια ακόμη φορά… παραμονές εορτών. Αυτή τη φορά, βέβαια, δεν ήταν μία από τις συνηθισμένες συντεχνιακές απεργίες εργαζομένων στην κα­ θαριότητα του Δήμου ή στον Ενι­ αίο Σύνδεσμο Δήμων και Κοινο­ τήτων Αττικής (ΕΣΔΚΝΑ), ο οποί­ ος λειτουργεί τον περίφημο ΧΥΤΑ Άνω Λιοσίων, αλλά ένα ζήτημα πολύ πιο σοβαρό, και για τους γνωρίζοντες αναμενόμενο. Πρό­ κειται για ένα καθαρά διαχειριστι­ κό ζήτημα, που μεσοπρόθεσμα πι­ θανότατα θα μας συνοδεύει στα­ θερά, με δύο βασικές συνιστώ­ σες: Πρώτον, τα χρονικά περιθώ­ ρια για τη συνέχιση της πανθομο­ λογούμενης ανεξέλεγκτης διάθε­ σης απορριμμάτων στον κατ’ όνο­ μα ΧΥΤΑ Άνω Λιοσίων έχουν στε­ νέψει πολύ επικίνδυνα, και δεύτε­

τασκευής ΧΥΤΑ στην Αττική. Ενός περιφερειακού σχεδιασμού που μπορεί να μη διεκδικεί δάφνες με­ λετητικής ποιότητας και ολιστικής θεώρησης του προβλήματος των αποβλήτων της Αττικής, εξακο­ λουθεί όμως να είναι ο μόνος που υπάρχει. Είναι σαφές πλέον ότι σε μια περιοχή με τα χωροταξικά και αν­ θρωπογεωγραφικά χαρακτηριστι­ κά της Αττικής δεν χωρά ούτε η στενόμυαλη περιφρούρηση των όποιων συμφερόντων από τους κατοίκους των επίμαχων περιο­

την τοπική κοινωνία. Εκτός αυ­ τού, η Πολιτεία είναι αυτή που πρέπει να βρει τον τρόπο να στα­ ματήσει, στο ακανθώδες ζήτη­ μα των σκουπιδιών, τη διαιώνιση της απύθμενης καχυποψίας με­ ταξύ κράτους και πολιτών, αλλά και να ενημερώσει επιτέλους με συστηματικό και ολοκληρωμένο

τρόπο τους πολίτες. Όπως και να είναι όμως, όσο και αν εδώ και δεκαετίες οι πολι­ τικοί και τα πολιτικά κόμματα κά­ νουν πως δεν βλέπουν την πολυ­ πλοκότητα του θέματος, κάπου στη μέση της πολιτικής ατζέντας τους έχει τη θέση του και το σκου­ πίδι. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αφενός υπάρχει μέγας πακτωλός χρημάτων για έργα ολοκληρωμέ­ νης διαχείρισης των αποβλήτων, αφού για την Ευρωπαϊκή Ένωση τα απόβλητα παραμένουν προτεραιό­ τητα αιχμής και στο Δ΄ ΚΠΣ, και

παύσει αμέσως η λειτουργία όσο το δυνατόν περισσότερων, αλλά και να αποκατασταθούν αρκετές εκατοντάδες από αυτές, μπορεί να αναγνωρίζεται από τις Βρυξέλ­ λες ως πολύ σπουδαία, εμπεριέ­ χει όμως και πολλά στοιχεία της τραγωδίας του Σισύφου, καθώς οι ελλείψεις στις απαραίτητες υπο­ δομές και προϋποθέσεις για την εφαρμογή ολοκληρωμένων προ­ γραμμάτων διαχείρισης των στε­ ρεών αποβλήτων υπονομεύουν την όλη προσπάθεια. Άλλωστε, για μια ευνομούμε­ νη πολιτεία η αποκατάσταση χω­ ματερών δεν θα έπρεπε να είναι, εν έτει 2007 και Δ΄ ΚΠΣ, το ζητού­ μενο. Η νομοθεσία περί στερε­ ών αποβλήτων είναι ικανοποιητική και αναφέρεται σε ολοκληρωμέ­ νη διαχείριση αποβλήτων (κομπο­ στοποίηση, ανακύκλωση κ.λ.π., κ.λ.π.), θέτοντας ποσότητες, δεί­ κτες και αυστηρά χρονοδιαγράμ­ ματα, για τα οποία, δυστυχώς, ακόμη δεν υπάρχει η δυνατότη­ τα πλήρους εφαρμογής της. Κρί­ σιμες χρονιές θα είναι το 2009, όταν οι 40 περίπου υφιστάμενοι ΧΥΤΑ θα πρέπει να έχουν προ­ σαρμοστεί στις αυστηρές προδια­ γραφές της νέας νομοθεσίας για τους ΧΥΤΑ, και το 2010, όταν θα πρέπει να γίνεται εκτροπή από τους ΧΥΤΑ του 35% του οργανι­ κού κλάσματος των αστικών απο­ βλήτων (ζυμώσιμα). Όπως φαίνε­ ται, τα δύσκολα είναι μπροστά μας και η συνεχής εγρήγορση και απο­ φασιστικότητα είναι καθήκον όλων μας και ιδιαίτερα της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΧΩΔΕ.

ΟΠΟΥ ΛΑΛΟΥΝ ΠΟΛΛΟΙ ΚΟΚΚΟΡΟΙ

Τ

ο όλο διαχειριστικό πλαίσιο των στερε­ ών αποβλήτων εξακολουθούν να ταλα­ νίζουν ακόμη χρόνιες «πληγές» όπως: αναξι­ όπιστοι φορείς λειτουργίας ΧΥΤΑ, πολύ χα­ μηλό κόστος διαχείρισης, απαξιωμένες υπο­ δομές, αμφιλεγόμενου επιπέδου περιφερει­ ακοί σχεδιασμοί, πολύ χαμηλά ποσοστά ανα­ κύκλωσης, υποστελεχωμένες δημόσιες υπη­ ρεσίες, ολιγοπωλιακή δομή της αγοράς ερ­ γολάβων-μελετητών, έλλειψη ΧΥΤΑ αδρανών υλικών (μπάζων) και εγκαταστάσεων μηχανι­ κής διαλογής-κομποστοποίησης, πανεπιστη­ μιακοί με εξωπραγματικές θεωρίες, ανενη­ μέρωτοι κι αδιάφοροι πολίτες, καταστροφο­

λογίες ΜΜΕ, ανύπαρκτη επιστημονική έρευ­ να ουσίας για τα απόβλητα κ.ά. Το σημαντικότερο πρόβλημα διαχείρι­ σης των αποβλήτων, που είναι η ύπαρξη πολ­ λών αναξιόπιστων φορέων διαχείρισης, μό­ λις πρόσφατα άρχισε να γίνεται αντιληπτό από την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΣΔΑ, που εί­ ναι το αρμόδιο υπουργείο. Το παράξενο είναι πως, ενώ στο Δικαστήριο Ευρωπαϊκών Κοινο­ τήτων η Ελλάδα κινδυνεύει να καταδικαστεί για το θέμα των ανεξέλεγκτων χωματερών, με συνολικό πρόστιμο πολλών εκατομμυρί­ ων ευρώ, και η αποφυγή του προκαλεί εφι­ άλτες στις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΕΧΩ­

ΔΕ, στο εσωτερικό της χώρας τα δικαστήρια αθωώνουν δημάρχους που ρυπαίνουν το πε­ ριβάλλον με τις χωματερές που λειτουργούν παράνομα, όπως πρόσφατα με Δήμαρχο της Αττικής! Τελικά, όπως προδιαγράφεται η Οδύσ­ σεια των σκουπιδιών, θα συνεχιστεί για χρό­ νια, μαζί και η ομηρία μας. Εκτός κι αν «ο Θεός της Ελλάδας» βάλει… το χεράκι του και συ­ νετίσει μια Πολιτεία που επί δεκαετίες θεω­ ρεί την προστασία του περιβάλλοντος εμπό­ διο στην άναρχη καπιταλιστική ανάπτυξη.

«Ο Μίμης, ο κυρ-Κώστας και οι σκουπιδοπόλεις»

Ό

ταν κυκλοφορείς, πεζός ή με ποδήλατο, στην πρωτεύουσα των σκουπιδιών Αθήνα, εγκλωβί­ ζεσαι μέσα στην …σκουπιδίλα. Οπότε, αναγκάζεσαι να … βρεις λύση στο πρόβλημα. Όλο το κύκλωμα των σκουπιδιών είναι απάτη για να τσεπώνουν οι επιτήδειοι μίζες, ποσοστά και μερο­ κάματα εκατομμυρίων ευρώ. Και εξηγούμαστε: Όπως πολύ σωστά έχει επισημάνει σε παλιότερη συζήτηση ο Δημήτρης Λιβιεράτος, τ�� παλαιότερα σκουπιδιάρικα (πριν τις «γουρούνες» με τον αναδευτήρα) ήταν απλά φορτηγά με μιαν απλή καρότσα. Εκεί, συγκεντρώνο­ νταν ανάκατα όλα τα σκουπίδια, οικιακά και δημόσια, η καρότσα άδειαζε στη χωματερή, όπου τσιγγάνοι, ρακοσυλλέκτες, φτωχοί, παλαιοπώλες κ.λπ. έκαναν ξεκαθάρισμα. Αυτό το απλό, παλιό και δοκιμασμένο σύστημα είναι που χρειάζεται και σήμερα: Απλά φορ­ τηγά, από τρίκυκλα έως τριαξονικά, θα κουβαλάν ανά­ κατα τα απορρίμματα στο εργοστάσιο-χωματερή, όπου θα τα αδειάζουν σε μία ταινία μεταφοράς και εργάτες με φόρμες, γάντια και μάσκες γύρω από την ταινία θα διαχωρίζουν τα υλικά. Όλα τα υπόλοιπα, κάδοι, γουρούνες-αναδευτήρες, ειδικοί κάδοι ανακύκλωσης και λοιπά παρελκόμενα εί­ ναι μόνο για να χτίζουν βίλες με πισίνες οι «αρμόδιοι». Όπως διηγούταν στον Άραχθο ο «αναρμόδιος» ντόπιος κυρ-Κώστας: «Δεν καταλαβαίνω, πώς ενώ εγώ δεν βγάζω ούτε μία σακούλα σκουπίδια, όποτε έρχονται για Σαββατοκύριακο απ’ την Αθήνα τα παιδιά και τα εγγόνια μου βγάζουν πέντε». Υ.Γ: Όσο για τη λυματολάσπη, από τη δεκαετία του ‘50, στα κινέζικα χωριά παράγουν αέριο για οικιακή χρήση από βιόμαζα. Β.Π.


7

30 ΔΕΚΕΜΒΡΊΟΥ 2006 ΡΉΞΗ ΦΥΛΛΟ 3

ΜΙΑΣ ΩΡΑΣ... ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗ ΖΩΗ στιγα του τόπου, τον ανορθολογισμό. Φαινόμενα όπως του Πανάγου ή του Λεφάκη θα τύχουν μη­ δενικής ανοχής. Εν συνεχεία, οι συγγραφείς της διακήρυξης προβαίνουν σε έναν απολογισμό της μεταπολί­ τευσης, μποστικών τάσεων, ο οποίος αξίζει να παρατεθεί αυτούσιος: «Το ΠΑΣΟΚ και η Νέα Δη­ μοκρατία για να κρατηθούν ή να ανέλθουν στην εξουσία συνέπλευσαν τις περισσότερες φο­ ρές με τον λαϊκισμό, ασπάστηκαν στην πλειο­ ψηφία τους τον κρατισμό, τη θρησκοληψία και τον αντιαμερικανισμό, δαιμονοποίησαν στο σύ­ νολό τους τον φιλελευθερισμό και εγκατέλει­ ψαν κάθε ιδεολογική αναζήτηση στο εσωτερι­ κό τους, για να μετατραπούν τελικά σε ιδεολο­ γικά και πολιτικά αφυδατωμένους μηχανισμούς νομής της εξουσίας. Στην πορεία αποϊδεολογι­ κοποίησής τους, τμήματά τους συχνά ταυτίζο­ νται με τις ιδεοληψίες ενός φαιοκόκκινου μετώ­ που που έχει συμπτυχθεί από στελέχη της, την άκρα δεξιά, το ΚΚΕ και την περί τον αρχιεπίσκο­ πο ιεραρχία της Ελλαδικής Εκκλησίας. Η δυνα­ μική του μετώπου αυτού, αν συνεχίσει αυξάνου­ σα και κρυσταλλωθεί πολιτικά σε ενιαίο φορέα, θα μπορούσε σε περιόδους κρίσης να θέσει σε κίνδυνο τις ατομικές ελευθερίες, τη θέση της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ και τις σχέσεις της με τις γειτονικές χώρες». Μαθαίνουμε, λοιπόν, ότι ο κύριος ιδεολογι­ κά αντίπαλος πόλος της συμμαχίας είναι το φαι­ οκόκκινο μέτωπο, ένας σκιώδης συνασπισμός «τμημάτων του ΠΑΣΟΚ, της ΝΔ, της άκρας δε­ ξιάς, του ΚΚΕ και της περί τον αρχιεπίσκοπο ιε­ ραρχίας της Ελλαδικής Εκκλησίας», ο οποίος θα μπορούσε «σε περιόδους κρίσης να θέσει σε κίνδυνο τις ατομικές ελευθερίες». Ενδεχο­

μένως τα επόμενα τανκς δεν θα κατέβουν από την Αυλώνα αλλά από την Ιωάννου Γενναδίου. Η διατύπωση της διακήρυξης αφήνει εντούτοις μια μικρή ελπίδα: Υπάρχουν άραγε μακράν του αρχι­ επισκόπου (sic) κύκλοι της Ελλαδικής Εκκλησί�­ ας φίλα προσκείμενοι στη Φιλελεύθερη Συμμα­ χία; Οι ατομικές μας ελευθερίες, η θέση της χώ­ ρας στην Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ, καθώς και οι σχέσεις με τις γειτονικές χώρες, εξαρτώνται από την απάντηση στο συγκε­ κριμένο ερώτημα. ν συνεχεία, η δια­ κήρυξη παρουσιά­ ζει συνοπτικά το πολιτικό πρόγραμμα που θα προ­ ωθήσει η Συμμαχία. Ξεκινάμε με την «απόσυρ­ ση του κράτος από κάθε είδους επιχειρηματική δρα­ στηριότητα» και τη «δω­ ρεάν διανομή σε όλους τους πολίτες, σε ίσης οι­ κονομικής αξίας μερίδια, όλης της μη χρησιμοποιού­ μενης ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου και όλων των μετοχών των δημοσίων επιχειρήσε­ ων», συμπεριλαμβανομένων των «δημόσιων δα­ σικών εκτάσεων». Σε ό,τι αφορά στο τελευταίο, η Συμμαχία αποδεικνύεται ανεπαρκώς ριζοσπα­ στική, αφού υπαναχωρεί, αναγνωρίζοντας την ανάγκη εξαιρέσεως από την αναδιανομή «των

Ε

ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΒΕΝΤΟΥΡΑ δασών Αττικής και Θεσσαλονίκης, των εθνικών δρυμών (...) και περιοχών σημαντικών για την εθνική ασφάλεια». Στον κοινωνικό τομέα πάντως _ή τον τομέα των ατομικών δικαιωμάτων, όπως θα το έθεταν οι συντάκτες της διακήρυξης, αφού, ως γνω­ στόν, κοινωνία δεν υπάρχει, υπάρχουν μόνο άτο­ μα, η Συμμαχία προχωρεί στην πρόταση καίριων μεταρρυθμίσεων τις οποίες περιμένει από και­ ρό ο έλληνας βι­ οπαλαιστής, ερ­ γάτης, φοιτη­ τής, συνταξιού­ χος ή ελεύθερος επιχειρηματίας, για να βρεί αναπαμό: καύση νεκρών, γά­ μος ομοφυλοφίλων και ελεύθερα ναρκωτικά. Προσθέτουν επί­ σης το χωρισμό Εκκλησίας- κρά­ τους και τη συ­ νταγματική ανα­ γνώριση του «στην Ελλάδα, ό,τι δηλώσεις είσαι», ή, όπως το θέ­ τουν οι ίδιοι: «σεβασμός του φυλετικού, θρησκευτικού, εθνικού αυτο­ προσδιορισμού κάθε έλληνα πολίτη». Για την παιδεία προτείνουν την «απόλυτη ανεξαρτησία (οικονομική, διοικητική, εκπαιδευ­ τική) των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων όλων των βαθμίδων από το κράτος» και την «καθιέρωση της αγγλικής γλώσσας ως δεύτερης επίσημης»

η οποία θα επιφέρει την «αναβάθμιση της παι­ δείας, πρόσβαση στην παγκόσμια γνώση, πρό­ σβαση στην αγορά εργασίας, τόνωση της εξω­ στρέφειας της ελληνικής οικονομίας, διευκό­ λυνση των ξένων επενδύσεων, πρόσληψη των καινοτομιών και ταχεία και πλήρη ένταξή μας στις σύγχρονες ανοικτές κοινωνίες». General�­ ly, «healing every disease and sickness» (Mat�­ thew, 4-23). Φιλελεύθερη Συμμαχία διεκδικεί την ιδε­ ολογική της παράδοση, ορίζοντας τον Φι­ λελευθερισμό ως την κληρονομιά του Κοραή, του Ρήγα, των Φιλικών και του Βενιζέλου, ενώ παραλείπει για άγνωστους λόγους τον Αρμάνδο Δελαπατρίδη. Στην διακήρυξη δεν γίνεται, επί­ σης, καμμία αναφορά στην τρέχουσα έννοια του Φιλελευθερισμού, παρόλο που όλες οι κοινωνι­ κές-πολιτικές θέσεις της Συμμαχίας παραπέ­ μπουν μάλλον στη Θάτσερ παρά στον Βελενστιν­ λή, και η πρώτη της εκδήλωση είναι αφιερωμένη στον κολλητό του Πινοτσέτ, κ. Φρήντμαν. Όπως γράφουν οι ίδιοι: «Με σημαία το πρό­ ταγμα της ελευθερίας και των ατομικών δικαι­ ωμάτων, στην παρούσα διακήρυξη περιγράφου­ με το όραμά μας και τον τρόπο που μπορεί να υλοποιηθεί και σας καλούμε να σκεφτείτε σο­ βαρά και χωρίς προκαταλήψεις τις επιπτώσεις που θα είχε στον καθένα και σε όλους μαζί η επιτυχία του πολιτικού εγχειρήματος που προ­ τείνουμε». …Δεν μπορούμε να πούμε πως δεν μας προειδοποίησαν!...

Η

στην άκρη της πένας ΤΟΥ ΓΙΏΡΓΟΥ ΣΤΑΜΑΤΌΠΟΥΛΟΥ

ΟΙ «ΕΧΘΡΟΊ» ΤΗΣ «ΔΗΜΟΚΡΑΤΊΑΣ ΠΟΛΎΔΩΡΑ»

Ο

ι αλλοπρόσαλλες δηλώσεις του υπουργού Δημόσιας Τάξης ότι ο Συνασπισμός «προστατεύει» ταραχοποιά στοιχεία και κουκουλοφόρους συνεχίζονται με εντατικούς ρυθμούς. Έτσι, το κόμμα της ανανεωτικής Αριστεράς αναγκάστηκε να εκδώσει δελτίο Τύπου, όπου διαβάζουμε: «Οι δηλώσεις αυτές δεν αποπνέουν μόνο το κλίμα των περασμένων εποχών διώξε­ ων της Αριστεράς, αλλά σηματοδοτούν κάτι ακόμη χειρότερο. Προαναγγέλλουν μια εκ­ στρατεία αυταρχικής αστυνομικής καταστο­ λής κατά των κοινωνικών αγώνων, και αυ­ θαίρετων συλλήψεων και διώξεων, συμπε­ ριλαμβανομένων μελών και στελεχών του ΣΥΝ, υπό τις ευλογίες και την πίεση γνω­ στών ξένων μυστικών υπηρεσιών... Οι ευθύ­ νες είναι συνολικές και συλλογικές». Με δυο λόγια, ο αμετροεπής Πολύδωρας έχει προκαλέσει τεράστιο πολιτικό ζήτημα και, σκανδαλωδώς, παραμένει ακόμη στη θέση του. Η σιωπή του πρωθυπουργού καταδεικνύει ότι ο ίδιος επικροτεί τις δηλώσεις του υπουργού του, ακόμη και όταν, εκφέροντάς τις, θεωρείς ότι έχει τρικυμία στο κρανίο του και τη γλώσσα του. Το εξοργιστικό δε είναι ότι οι μισοί

από τους ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας συμφωνούν με τη «λογική» του. Μας θυμίζουν έτσι ότι αυτοί (οι ψηφοφόροι) δεν εί­ ναι νεότευκτα φρούτα του σύγ­ χρονου φιλελευθερισμού, απαλ­ λαγμένοι τάχα από αγκυλώσεις . και μίση του παρελθόντος ό,τι έχουν γερή καταγωγή σε ακραίες πουριτανικές θεωρίες και δόγμα­ τα, ότι βλέπουν τον μη ομοϊδεάτη σαν εχθρό τους. Ο Βύρων Πολύδωρας παίζει με τη φωτιά (και φαίνεται να το γνωρί­ ζει και να το απολαμβάνει). Ας μη φανταστούμε τι μπορεί να συμ­ βεί αν κάποια σπίθα ξεφύγει και πυροδοτήσει τίποτε κοιμισμένα εύφλεκτα φανατικά μυαλά. Και πού να βρεθούν οι πυροσβέστες; Πώς να γίνει Δίας ο Καραμαν­ λής ν’ αποκριθεί στον Βύρωνα: «Ποίον σε έπος φύγεν έρ­ κος οδόντων, τέκνον εμόν;» (Παιδί μου, τι λόγος βγήκε από τα χείλη σου;). Πώς να τα συμμαζέψει τώρα ο ανερκόδους υπουργός; Πώς θα προφυλάξει τα μπλοκ του Συνασπισμού

στις λαϊκές κινητοποιήσεις από ανεγκέφαλους υποστηριχτές της θεωρίας του;

Ο

ι άνθρωποι του Συνασπισμού, όσο και αν διαφωνεί κά­ ποιος με την πολιτική του κόμματος, έχουν πλειστά­ κις εκτεθεί σε κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τους δημοκρα­ τικούς θεσμούς, τις προσωπικές ελευθερίες-δικαιώματα, τον κοινωνικό αποκλεισμό μεταναστών-αιρετικών και λοιπών ασθενών μειονοτήτων. Είναι από τους ελάχιστους που φωνά­ ζουν και εναντιώνονται στην κρατική αυθαιρεσία, την τηλεο­ πτική χυδαιότητα, την ερήμωση της υπαίθρου. Είναι ευάριθ­ μοι, ναι, αλλά είναι. Γι’ αυτό ίσως δεν αρέσουν στον υπουρ­ γό: του χαλάνε τη σούπα της-όπως-νομίζει-αυτός-Δημοκρα­ τίας (του). Σειρά έχουν, προφανώς, η εξωκοινοβουλευτική Αριστερά, οι αντιεξουσιαστές εκδότες, το φοιτητικό κίνημα (ο εσωτερικός εχθρός...). Δεν είναι απολύτως βέβαιο αν τα θέλει και τα λέει ή του ξε­ φεύγουν. Σημασία έχει ότι, πλέον, έχει ανακύψει πολιτικό θέμα ολκής και καλούνται άπαντες να πάρουν θέση: Με τη «Δημοκρατία» του Βύρωνος ή με τη Δημοκρατία των θεσμών (έστω λειψών, έστω ακρωτηριασμένων); Αλλά μάλλον επλη­ ρώθη ο χρόνος ώστε ο Βύρων ο Μεγαλοπρεπής, ο τυφόνους υπουργός, να εγκαταλείψει τα μεγαλεία και τον θώκο του. Δεν είναι αστείο να παίζει με τη φωτιά.


8

ΦΥΛΛΟ 3 ΡΉΞΗ 30 ΔΕΚΕΜΒΡΊΟΥ 2006

πρέπει ν’ ανησυχούμε;

Σ

ύμφωνα με στοιχεία της ΕΣΥΕ, πάνω από 200.000 νέοι και νέες κάτω των 29 ετών απειλούνται από το φάσμα της ανεργίας. Μιλάμε για ένα ποσοστό της τά­ ξης του 19,1% του συνόλου των νέων 15-29 ετών, όπου η ανεργία των νεοεισερχόμενων στην αγορά εργασίας ξεπερνά το 40%. Η ανεργία πλήττει εξίσου όλους τους νέους, είτε δεν έχουν πάει καθόλου σχολείο είτε έχουν διδακτορικό τίτλο, σύμφωνα και πάλι με έρευνα της ΕΣΥΕ για το 4ο εξάμηνο του 2005, καταρρίπτοντας τον ελλη­ νικό μύθο ότι η μόρφωση συνδέεται άμεσα με την επαγ­ γελματική αποκατάσταση. Ακόμα όμως και για εκείνους τους τυχερούς που μπαίνουν στον χώρο της εργασίας για πρώτη φορά, οι συνθήκες κάθε άλλο παρά ρόδινες μπορούν να χαρα­ κτηριστούν. Η εποχή της εξασφαλισμένης (ή έστω σχετι­ κά εξασφαλισμένης) εργασίας, με συγκεκριμένα εργασι­ ακά δικαιώματα, συνεχές ωράριο και έναν αξιοπρεπή μι­ σθό είναι μια πραγματικότητα που αυτή η γενιά δεν γνω­ ρίζει. Αντιθέτως ήδη αντιμετωπίζει την ελληνικού τύπου «Σύμβαση Πρώτης Εργασίας», όπως είναι τα προγράμ­ ματα stage του ΟΑΕΔ. Στα τελευταία, «οι τυχεροί» που

Η ΧΑΜΈΝΗ ΓΕΝΙΆ

Νέοι & Εργασία στην Ελλάδα θα επιλέξει ο ΟΑΕΔ θα εργαστούν έως 18 μήνες σε κά­ ποια επιχείρηση, με μισθό κατώτερο του κατώτατου μι­ σθού που ορίζει η συλλογική σύμβαση εργασίας της ΓΣΕΕ, δίχως ασφαλιστική κάλυψη και με τη μη υποχρέω­ ση του εργοδότη μετά το πέρας της σύμβασης να συνε­ χίσει να τους απασχολεί. Όλως παραδόξως ο ΟΑΕΔ ονο­ μάζει αυτό το πρόγραμμα «μαθητεία», «μαθαίνοντας» στους εργαζόμενους να είναι αναλώσιμο είδος στις ορέ­ ξεις των επιχειρήσεων, ενώ το πιο τραγικό είναι ότι τα προγράμματα του ΟΑΕΔ μετακυλίουν το κόστος συντή­ ρησης των επιχειρήσεων στο κοινωνικό σύνολο. Ίσως το κυρίαρχο χαρακτηριστικό της εργασίας πια να είναι η προσωρινότητα. Κυριαρχούν οι συμβάσεις εργα­ σίας που πολλές φορές δεν ξεπερνούν τον ένα μήνα σε διάρκεια. Αυτό σημαίνει μια αμοιβή περίπου 500€ χωρίς να περιλαμβάνει ασφάλιση ή επιδόματα. Στην ουσία αυτό είναι το ιρλανδικό μοντέλο, που επικαλείται η κυβέρνη­ ση Καραμανλή, αφού εκεί το 68% των εργαζομένων απα­ σχολούνται με προσωρινές συμβάσεις – με τη διαφορά ωστόσο ότι εκεί τα ημερομίσθια είναι πολύ υψηλότερα. Αυτή η εξάπλωση της προσωρινής εργασίας άνοιξε και στην Ελλάδα τον χώρο για ιδιωτικές εταιρείες επινοικία­ σης εργαζομένων. Ήδη στη χώρα μας αυτού του είδους εταιρείες έχουν φτάσει αισίως τις 60. Υπό αυτές τις συνθήκες φαίνεται λογική η επιλογή των νέων να επιμηκύνουν τον χρόνο σπουδών τους συσ­ σωρεύοντας πανεπιστημιακούς τίτλους, πιστεύοντας ότι έτσι θα ενταχθούν στην αγορά εργασίας με ευνοϊκότε­ ρους όρους. Όμως με την εμπορευματοποίηση της παι­ δείας ένα μεγάλο ποσοστό αναγκάζεται ακόμη και να δα­ νειστεί προκειμένου να περατώσει τις σπουδές του, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται πριν ακόμα εργαστούν ως υπερχρεωμένοι. Όλα τα παραπάνω συνθέτουν το προφίλ μιας ανα­ . σφαλούς, πιεσμένης και υπερχρεωμένης γενιάς μιας γενιάς που οι εναλλακτικές της λύσεις μέσα στο υπάρ­ χον σύστημα μοιάζουν απελπιστικά λίγες. Και αυτό για­ τί στις διαμορφούμενες κοινωνίες του 1/3 όλο και μεγα­ λύτερο μέρος των μεσαίων στρωμάτων καθίσταται ανα­ λώσιμο προϊόν.

ΓΙΆΝΝΗΣ ΞΈΝΟΣ ΚΑΙ ΓΙΏΡΓΟΣ ΞΈΝΟΣ

ΤΟΥ ΓΙΏΡΓΟΥ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΌΠΟΥΛΟΥ Να ανησυχούμε. Όταν συνεχίζεται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης να γίνεται ό,τι γου­ στάρει η Τουρκία. Όταν η ΥΠΕΞ της χώ­ ρας, σε ό,τι και αν δηλώνει για τη γειτο­ νική χώρα και τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας, κλείνει με την επωδό: «Να διατηρηθεί ο ευρωπαϊκός μοχλός πίεσης προς αυτή». Όταν ο πρώην ΥΠΕΞ και νυν αρ­ χηγός της αξιωματικής αντιπο­ λίτευσης είναι κατά του ενδεχό­ μενου επιβολής κυρώσεων στην Τουρκία από την ΕΕ. Να ανησυχούμε. Όταν η κυβέρνη­ ση (ανοιχτά) και η αξιωματική αντιπολίτευση (πιο cool) _αλλά και άλλοι, «αριστεροί»_ επιβρα­ βεύουν την τουρκική αδιαλλα­ ξία κινούμενοι στη γραμμή της Υπερδύναμης. Η οποία Υπερ­ δύναμη έχει αποτύχει, στο Ιράκ και στη Μέση Ανατολή τουλάχι­ στον.

(Και επιμένει: έπεται σύντομα Κοσσυφοπέδιο/Κόσοβο). Η ίδια η αμερικανική κυβέρνηση, μετά τις πρόσφατες εκλογές και το καθημερινό σφαγείο στο Ιράκ _ για το οποίο φέρει καίριες ευθύνες_ εί­ ναι αναγκασμένη να πραγματοποιήσει κάποια «στροφή», η ίδια η Νέα Τάξη να αναπροσαρμοσθεί. Η μέχρι τώρα σθενα­ ρή υποστήριξη των ΗΠΑ προς την Τουρ­ κία για την είσοδο της τελευταίας στην ΕΕ πιθανόν να μετριασθεί, δεδομένης της διάσπασης της ενότητας του Ιράκ και της δημιουργίας Κουρδιστάν (συμμάχων των ΗΠΑ στη χώρα), που μπορεί να οδη­ γήσει έως τον διαμελισμό της ισλαμο-κε­ μαλικής Τουρκίας. Εμείς, αντί να είμαστε επιφυλακτικοί και υπερασπιστές των δι­

Κ

καίων και συμφερόντων του ελληνισμού, βλέπουμε την ελληνική ηγεσία να υπη­ ρετεί τη γραμμή της Υπερδύναμης, την οποία η ίδια η Υπερδύναμη τείνει να ανα­ θεωρήσει! Να ανησυχούμε. Όταν γνωρίζουμε ότι η με­ γάλη πλειοψηφία του γερμανικού, του

γαλλικού, του αυστριακού λαού ΑΝΤΙΤΙ­ ΘΕΤΑΙ στην είσοδο της Τουρκίας στην ΕΕ –όπως θα προέκυπτε και για τη θέληση του ελληνικού λαού ή των Ελληνοκυπρί­ ων εάν γίνει ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ για την εί­ σοδο ή όχι της Τουρκίας στην ΕΕ– και εντούτοις οι πολιτικές ηγεσίες στην Ευ­ ρώπη κάνουν ό,τι μπορούν για να διευ­ κολύνουν τους «πασάδες». Να ανησυχούμε. Διότι η ντόπια ελίτ θέλει πάση θυσία «μπίζνα» με τη γείτονα. Γι’ αυτό ανακαλύφθηκε η (ανύπαρκτη) «ελ­ ληνοτουρκική φιλία», γι’ αυτό αναθεω­

ρήθηκαν τα σχολικά βιβλία με την εξα­ φάνιση των πρωταγωνιστών της Επανά­ στασης του 1821 και τον εξωραϊσμό της οθωμανικής κατοχής. Διότι η ντόπια ελίτ δεν έχει όραμα, δεν έχει προοπτική, το μόνο που την ενδιαφέρει είναι να προ­ στεθεί σαν κολαούζος στην ανερχόμενη ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ δύναμη, που είναι η Τουρκία (ή θα είναι για όσον καιρό τουλάχιστον εξακολουθεί η στήρι­ ξη της Υπερδύναμης προς αυτή). Να ανησυχούμε. Διότι προκύπτει πανταχόθεν ότι η ντόπια πολιτικοεπιχειρηματική ηγεσία δεν έχει τα κότσια να αντισταθεί στο παραμι­ κρό. Δεν υπάρχει ανάμεσά τους το παραμικρό ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΜΕΓΕΘΟΣ για να αντιτάξει τα στοι­ χειώδη. Περικυκλωμένη από διανο­ ούμενους υπηρεσίας, από αμειβό­ μενους για αλλότρια, από γλείφτες και ανίκανους, η ντόπια ελίτ οδη­ γείται σε αυτοκαταστροφή. Το δυ­ στύχημα είναι ότι σέρνει κι εμάς μαζί της. Να ανησυχούμε. Όσο δεν κατα­ φέρνουμε να υλοποιήσουμε μια εναλλακτική πρόταση που να συνδυά­ ζει ΟΡΑΜΑ και ΡΕΑΛΙΣΜΟ, πρωτοβου­ λίες και αντίσταση. Όσο δεν αναδεικνύ­ ουμε μια πρόταση για την ελληνική κοι­ νωνία και την ευρύτερη περιοχή που να στηρίζεται και να υπηρετεί την Εθνική Ανεξαρτησία, την Κοινωνική Χειραφέτη­ ση, τη Λαϊκή Συμμετοχή, την Οικολογική Ισορροπία. Να ανησυχούμε και να επαγρυπνούμε. e-mail:gpapagian@in.gr

Φιλοαμερικανικός διαγωνισμός

υβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση το τελευταίο διά­ στημα επιδεικνύουν συμπεριφορές ευγενούς άμιλλας. Η αρχή έγινε με το άρθρο 16 και τη δυνατότητα ίδρυσης ιδιωτικών ΑΕΙ. Εκεί έδωσαν μάχη για να απο­ δείξουν ποια είχε πρώτη την ιδέα κατάργησης της δημόσιας ανώτα­ της εκπαίδευσης. Ο υγιής αντα­ γωνισμός συνεχίζεται, όμως, στο ποιος θα εξυπηρετήσει καλύτερα τα συμφέροντα των Αμερικανών στην ευρύτερη περιοχή. Τη στιγμή που ο Λίβανος συ­ γκλονιζόταν από τις μεγαλύτε­ ρες διαδηλώσεις στην ιστορία του, όπου εκατομμύρια άνθρωποι (χρι­ στιανοί και μουσουλμάνοι) ζητού­ σαν την παραίτηση της αμερικανό­ δουλης και διεφθαρμένης κυβέρ­ νησης Σινιόρα και τη συγκρότηση κυβέρνησης εθνικής ενότητας, ο Γιωργάκης βρέθηκε εκεί, στα πλαίσια συνάντησης της Σοσιαλιστικής Διεθνούς. Συναντήθηκε με τον Σινιόρα – ο οποίος δεν κάνει βήμα αν δεν συμβουλευτεί τον Αμερικάνο πρέσβη στη Βηρυτό - και προσωπικότητες του κυβερνώντος κινήματος της 14ης Μαρτίου, στους οποίους εξέ­ φρασε την αμέριστη συμπαράστασή του στις δύσκολες στιγμές που περνάνε και καταδίκασε τους «εξωτερικούς» παράγοντες

που επιβουλεύονται τη σταθερότητα του Λιβάνου. Όχι, δεν εν­ νοούσε το Ισραήλ που ισοπέδωσε τη χώρα το καλοκαίρι, αλλά τη Συρία και το Ιράν! Η κυβέρνηση δεν θα επέτρε­ πε στον Γιωργάκη να είναι πιο χρή­ σιμος στις ΗΠΑ από αυτήν. Έτσι, ο υφυπουργός Εξωτερικών κ. Στυλια­ νίδης ανακοίνωσε ότι η νέα στρα­ τηγική της υπηρεσίας ανθρωπιστι­ κής και αναπτυξιακής βοήθειας του υπουργείου Εξωτερικών (Hellenic Aid) θα είναι η συνεργασία της με τη διαβόητη USAID στις περιοχές της Μαύρης Θάλασσας, της Γεωργίας, της Αρμενίας, της Ουκρανίας και της Μολδαβίας, εκεί δηλαδή που οι Αμε­ ρικάνοι προσπαθούν να περικυκλώ­ σουν τους Ρώσους! Όπου USAID, η υπηρεσία του αμερικάνικου ΥΠΕΞ, η οποία με πρόσχημα την παροχή ανθρωπιστικής ή αναπτυξιακής βοήθειας εκμαυλίζει και χρηματοδοτεί με τεράστια ποσά πολι­ τικούς, ΜΚΟ, επιστήμονες και επιχειρηματίες για να υπηρετούν τα αμερικανικά συμφέροντα σε «καυτά» για τις ΗΠΑ σημεία του πλανήτη. Θ.Ντ.


9

ΦΑΚΕΛΟΣ ΠΑΙΔΕΊΑ

30 ΔΕΚΕΜΒΡΊΟΥ 2006 ΡΉΞΗ ΦΥΛΛΟ 3

Η ΚΡΊΣΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΊΑΣ Εδώ και αρκετούς μήνες, ξεκινώντας από τις κινητοποιήσεις των φοιτητών ��αι φθάνοντας σ’ αυτές των δασκάλων αλλά και των μαθητών, η γενικευμένη κρίση της παιδείας, που αγγίζει όλες τις βαθμίδες της, βρίσκεται στο επίκεντρο της επικαιρότητας - προφανώς δε η συζήτηση θα κορυφωθεί με την συζήτηση για το άρθρο 16 του Συντάγματος στη Βουλή. Η Ρήξη, στα πλαίσια ενός ευρύτερου διαλόγου που ήδη έχει εξαγγείλει από το 1ο της φύλλο, φιλοξενεί μία εκτεταμένη συζήτηση μεταξύ ενός δασκάλου (του Γιώργου Τασιόπουλου, προέδρου του Συλλόγου

Δασκάλων Άνω Λιοσίων-Ζεφυρίου-Φυλής,) ενός καθηγητή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (του Κώστα Βαμβακά, προέδρου της Α΄ ΕΛΜΕ Δυτικής Αττικής), ενός καθηγητή πανεπιστημίου (του Νίκου Μαρτίνου από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών), ενός μεταπτυχιακού φοιτητή (Γ. Ρακκάς) και του εκδότη της εφημερίδας, Γ. Καραμπελιά, σχετικά με πολλές από τις πτυχές της εκπαιδευτικής κρίσης, τον χαρακτήρα των κινητοποιήσεων, τα αδιέξοδα που αυτές ανέδειξαν κ.ο.κ. Τέλος δημοσιεύεται ένα κείμενο του καθηγητή Γιώργου Δρόσου για το τριήμερο παιδείας που

διεξήχθη στη Συρο. Στο επίκεντρο των αναζητήσεων μας τίθεται η παραγωγή μίας εναλλακτικής πρότασης για την εκπαίδευση που να υπερβαίνει τόσο τα ανυπέρβλητα αδιέξοδα του παρόντος αναξιοκρατικού και γραφειοκρατικού μοντέλου όσο και την απειλή που αντιπροσωπεύει ο νεοφιλελευθερισμός και η ελεύθερη αγορά που φιλοδοξεί ν’ αποκτήσει, έστω και καθυστερημένα, τον έλεγχο της εκπαιδευτικής διαδικασίας στην χώρα μας…

ΜΕΤΑΞΥ ΣΚΥΛΛΑΣ ΚΑΙ ΧΑΡΥΒΔΗΣ Κώστας Βαμβακάς: Σχετικά με την κρίση της παιδείας, σήμερα, ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα είναι ότι σταδιακά έχει συσσωρευτεί μια πληθώρα πληροφορίας, που καλούνται οι μαθητές προσθετικά να την απομνημονεύσουν. Πρόκειται για ένα σύστημα που στηρίζεται στην αποστήθιση και λειτουργεί με βάση το «όσο το δυνατόν περισσότερα, τόσο καλύτερα». Το αποτέλεσμα είναι ότι δεν υφίσταται καμία αξιολόγηση αυτής της πληροφορίας από την πλευρά των μαθητών. Σ’ αυτό το σύστημα οι μαθητές, λειτουργώντας αμυντικά, μετά το πέρας των εξετάσεων διαγράφουν μ’ ένα σφουγγάρι ό,τι έμαθαν. Κι έτσι, οι καθηγητές του Γυμνασίου διαμαρτύρονται για τις ανεπάρκειες των μαθητών που έρχονται από το Δημοτικό. Αυτοί του Λυκείου διαμαρτύρονται για τα κενά σε επίπεδο Γυμνασίου και οι καθηγητές του πανεπιστημίου επισημαίνουν τις αδυναμίες που προέκυψαν από το Λύκειο. Το επίπεδο των μαθητών κάθε χρόνο χειροτερεύει. Χαρακτηριστική είναι η αδυναμία τους να λύνουν προβλήματα που ξεφεύγουν από τις νόρμες με βάση τις οποίες έχουν μάθει να λειτουργούν διά μέσου του φροντιστηρίου και των αναγκών των εξετάσεων, γιατί αυτό εξυπηρετεί το φροντιστήριο, ανταποκρίνεται καλύτερα σ’ ένα μοντέλο εξετασιοκεντρικό. Όσον αφορά στις θετικές επιστήμες, αυτές έχουν πάθει τη μεγαλύτερη ζημιά: Μόνο ένα 10-15% αντιλαμβάνεται ότι τα μαθηματικά και η φυσική είναι επιστήμες οι οποίες μπορούν εύκολα να γίνουν κατανοητές και ότι δεν είναι κινέζικα. Έτσι, σταδιακά, ολοένα και περισσότεροι μαθητές χάνουν το τρένο, διαμορφώνοντας αυτό που ονομάζουμε «σχολείο της αμάθειας». Αυτά τα φαινόμενα επιτάθηκαν ιδιαίτερα μετά τη μεταρρύθμιση Αρσένη. Γιώργος Καραμπελιάς: Πώς το συνδέεις αυτό; Κ.Β.: Η μεταρρύθμιση Αρσένη μετέτρεψε το Λύκειο σε μια αδιάκοπη εξεταστική διαδικασία. Κανονικά οι εξετάσεις σκοπό έχουν να επαληθεύσουν το μαθησιακό επίπεδο ενός μαθητή. Σήμερα, στο Λύκειο, οι εξετάσεις έχουν γίνει αυτοσκοπός και όλη η εκπαιδευτική διαδικασία είναι οργανωμένη γύρω από αυτές. Αυτό συνδέεται και με τη βάση του 10: Αντί να προβληματιστούν κάποιοι, δυστυχώς η συζήτηση έγινε για το εάν οι μαθητές που παίρνουν κάτω από 10 θα μπαίνουν ή όχι στο πανεπιστήμιο. Εγώ δεν στέκομαι σ’ αυτό, γιατί κανείς δεν αντιλαμβάνεται το γεγονός ότι, όταν το ισχύον εκπαιδευτικό σύστημα, με τα κριτήρια που το ίδιο θέτει, παράγει περίπου 40% αποτυχία, είναι ένα αποτυχημένο εκπαιδευτικό σύστημα. Άρα, λοιπόν, θα έπρεπε η συζήτηση περί των οποιωνδήποτε αλλαγών να συνδεθεί με την ουσία, το τι θα πρέπει να αλλάξει σ’ αυτό το εκπαιδευτικό σύστημα και όχι ότι οι μαθητές είναι ανίκανοι, βλάκες, και άρα να

ξεμπερδεύουμε μ’ αυτούς. Η συζήτηση θα πρέπει να επικεντρωθεί στο γιατί αυτοί οι μαθητές αποτυχαίνουν, και από εκεί και πέρα να πάει στο πώς θα μπαίνουν στο πανεπιστήμιο. Γ. Τασιόπουλος: Κι εμείς στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση έχουμε βιώσει κάποιες αλλαγές. Η αλήθεια είναι ότι στο μεθοδολογικό ζήτημα, που συνεχώς μπαίνει από τη μεριά του κράτους, στην πρωτοβάθμια έχουμε κάνει βήματα. Και δεν μιλάω μόνο για τον αυταρχισμό. Υπάρχει πρόοδος και στα προγράμματα. Εκεί που υπάρχει μεγάλο κενό, ίσως και γιατί εμείς οι δάσκαλοι καταγόμασταν από φτωχά κοινωνικά στρώματα κι έπρεπε να μπούμε γρήγορα στην παραγωγική διαδικασία, και δεν τολμήσαμε αυτό να το αμφισβητήσουμε, είναι το περιεχόμενο των βιβλίων, το τι διδάσκουμε στα παιδιά μας. Στις μέρες μας, λοιπόν, ήρθε μια αλλαγή μέσω των νέων βιβλίων, όπου περιλαμβάνονται πράγματα φοβερά και τρομερά. Με χειρουργική επέμβαση προσπαθούν να μας αποκόψουν από αυτό που αποκαλούσε ο Σβορώνος «αντιστασιακό φρόνημα των Ελλήνων»: Δεν υπάρχει πουθενά αγώνας των Ελλήνων απέναντι στην Τουρκοκρατία, πάνε να σβήσουν τους αγώνες, αλλά και τα ζητήματα της Οθωμανικής κατοχής από το βιβλίο της Ιστορίας. Υπάρχει παράδοση μεταπρατισμού στην ελληνική εκπαίδευση. Τα πρώτα εκπαιδευτικά βιβλία που ήρθαν στην Ελλάδα τα έφεραν οι μισιονάριοι. Ο Φαρμακίδης, που ήταν ο πρώτος υπουργός Παιδείας στην Ελλάδα, έλεγε να πάρουμε τα φώτα από την Ευρώπη. Ο Δελμούζος αντιστάθηκε στη συνέχεια. Πώς έχει εξελιχθεί ο μεταπρατισμός στην εκπαίδευση μέσα στον χρόνο; Σήμερα είναι περισσότερο έντονος απ’ όσο ποτέ άλλοτε, κι αυτό φαίνεται από τα βιβλία της Ιστορίας κ.λπ. Και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν τίθεται ζήτημα επίγνωσης της αποικιοποίησης. Το αντίθετο. Ταυτιζόμενοι με τη Δύση, περνάει η λογική ότι είμαστε αποικιοκράτες κ.λπ. Ο Παπαγιαννάκης, για παράδειγμα, είχε μιλήσει στα Εκπαιδευτήρια Γείτονα και είπε ότι «είμαστε υπεύθυνοι για την αποικιοκρατία στην Αλγερία»! Πλήρης ταύτιση με τη Δύση, δηλαδή. Τα βιβλία των μαθηματικών έγιναν με τέτοια προχειρότητα, που, ό,τι καλό κι αν θέλανε να κάνουν, αφήνουν κενό στους μαθητές. Ειδικά οι μαθητές που τυχαίνει να μπαίνουν χωρίς πολιτιστικές κληρονομιές (όπως λέει ο Μπουρντιέ) στο σχολείο, δεν μπορούν να παρακολουθήσουν τους ρυθμούς της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Η ύλη που συσσωρεύεται είναι πάρα πολλή. Σε μία μεθοδολογία που τη θέλουν δήθεν παιδοκεντρική, είναι αδύνατον να καλυφθεί η ύλη, όχι στον χρόνο που διαθέτουμε για ώρες μαθηματικών, αλλά και διπλάσιες να διαθέσουμε. Υπάρχουν κενά από τάξη σε τάξη, δεν υπάρχει ενιαίος προγραμματισμός. Στη δε “γλώσσα”, εκεί που παλιά λέγαμε ότι η λογοτεχνία μπορεί να μεταδώσει αξίες, να εί-

ναι μια αυταξία, το μάθημα της γλώσσας, τώρα κι αυτό έχει έναν χρηστικό χαρακτήρα. Δηλαδή θα υπάρχει το κείμενο για το πώς θα διαβάζουμε τον οδηγό πλοήγησης στην πόλη, θα υπάρχει ο οδηγός μαγειρικής, ο τσελεμεντές, θα υπάρχει μάθημα για τις αγγελίες, τα έντυπα του ΟΤΕ και

Η λογική της αγοράς περνάει στα σχολεία μέσα από τη λογική της «διαθεματικότητας». Η λεγόμενη «διαθεματικότητα» διαμορφώνει, λόγου χάρη, βιβλία που μοιάζουν με την τηλεόραση. Εικονίτσες, συνταγές, μια λογική πολυ-κατακερματισμού, που σπάει την ενότητα της γνώσης

της ΔΕΗ κ.λπ. Έχουν υποχωρήσει τα λογοτεχνικά κείμενα, γιατί η κυρίαρχη προσέγγιση –επικοινωνιακή την ονομάζουνε– επιτάσσει η γνώση να είναι χρηστική. Όλα αυτά πώς συνδέονται μεταξύ τους; Δεν αντιμετωπίζουμε πλέον τη μόρφωση ως ευταξία . – ακόμα και για τον αγρότη, είχε μεγάλη αξία πλέον δεν υπάρχει αυτό, η εκπαίδευση έχει προσλάβει χρηστικό χαρακτήρα. Σπαράγματα γνώσεων θα παίρνουμε δεξιά και αριστερά, και το σχολείο θα συνδέεται άρρηκτα με την αγορά, ακόμα και η πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Δεν είναι τυχαίο αυτό που αποκαλούν «διαθεματικότητα μέσα σ’ ένα πρόγραμμα ευέλικτης ζώνης». Υπάρχουν συγκεκριμένα κείμενα όπου φαίνονται όλα αυτά: Είναι η «Λευκή Βίβλος» (το ’90 αν θυμάμαι καλά) και η συνάντηση των υπουργών στη Λισσαβόνα το 1995 που δρομολόγησαν αυτές τις κατευθύνσεις, ότι στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης πρέπει να συνδεθούμε με την παγκόσμια αγορά, και εκεί προβλέπεται η «διαθεματικότητα» και η ευέλικτη ζώνη στο σχολείο.

στο σχολείο και εισάγει τους μαθητές στη λογική ενός χυλού πληροφοριών. Έτσι λοιπόν, είναι ένα σχολείο που δεν μορφώνει τα παιδιά και απαξιώνει αυτό που λέμε γνώση. Κι εμείς οι δάσκαλοι είμαστε πολύ πίσω σε σχέση μ’ αυτό. Δυστυχώς, μετά από μια απεργία δύο μηνών, που βάλαμε διάφορα ζητήματα, προσπάθησε η κυβέρνηση να μας εγκλωβίσει σ’ ένα επίδομα, το οποίο στην πραγματικότητα εμείς δεν το ζητήσαμε, αλλά κι εμείς αποφεύγαμε από την αρχή να θέσουμε πρόβλημα περιεχομένου του προγράμματος του σχολείου. Κ.Β.: Μια παρατήρηση για τα βιβλία της Ιστορίας: Στο βιβλίο της Β΄ Γυμνασίου αναφέρει για την Δ΄ Σταυροφορία ότι τότε οι σταυροφόροι παρεξέκλιναν της πορείας τους και κατέλαβαν την Κων/ πολη! Κατά λάθος...

1


10

ΦΥΛΛΟ 3 ΡΉΞΗ 30 ΔΕΚΕΜΒΡΊΟΥ 2006

ΦΑΚΕΛΟΣ ΠΑΙΔΕΊΑ

Το Πανεπιστημιο σε Αδιέξοδο Ν. Μαρτίνος: Προκύπτουν μια σειρά από ζητήματα. Οι διεκδικήσεις εστιάζονται στο οικονομικό πρόβλημα και τα θέματα αυτά που θίγετε δεν τα έχω δει να εμφανίζονται. Που σημαίνει ότι, είτε ο κλάδος των εκπαιδευτικών στην πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση δεν τα προώθησε, ή τα προώθησε και δεν γράφτηκαν και έμεινε μόνο το μισθολογικό. Εκεί η θέση των δασκάλων ήταν πολύ αδύνατη από τη στιγμή που στα ΜΜΕ προβλήθηκε ως ένα υπερβολικό αίτημα, που, εάν υλοποιούνταν, θα δημιουργούσε τεράστια δημοσιονομικά προβλήματα σ’ όλες τις επόμενες κυβερνήσεις: η γενίκευση της αύξησης του 40%. Γ. Τασιόπουλος: Το αίτημά μας για 1.400 ευρώ δεν σημαίνει ότι το διεκδικούμε για άμεση εφαρμογή. Εμείς θέσαμε το κατώτερο όριο της φτώχειας στην Ευρώπη όχι μόνο για μας, αλλά για όλους. Εμείς είπαμε: «Πότε μπορείτε να προσεγγίσετε το κατώτατο όριο φτώχειας της Ευρώπης για τον Έλληνα δάσκαλο; Του χρόνου; Του παραχρόνου; Έχει καλώς». Δεν ήταν δηλαδή ένα αίτημα που θέλαμε να υλοποιηθεί άμεσα, αλλά σε βάθος χρόνου.

Ν. Μαρτίνος: Εγώ θα προσπαθήσω να δω την κρίση στο πανεπιστήμιο στην ιστορική της διάσταση, μια και τυχαίνει να πιστεύω ότι η σημερινή κρίση δεν είναι ένας κεραυνός εν αιθρία, αλλά η κρίση στο πανεπιστήμιο και στο εκπαιδευτικό σύστημα ενδημεί εδώ και αρκετές δεκαετίες. Υπήρχε μεγάλη κρίση στο πανεπιστήμιο στη δεκαετία του ’70, όταν υπήρχαν μεγάλες κινητοποιήσεις του τότε ΕΔΠ με κεντρικό αίτημα κυρίως θεσμικό – το αίτημα του τότε κλάδου του ΕΔΠ ήταν μονιμότητα του κλάδου διδασκόντων. Εδώ υπήρχε μια συμπόρευση δυνάμεων, του Πα.Σο. Κ., του ΚΚΕ, και της συντηρητικής παράταξης, που εστίαζαν στη μονιμότητα, ενώ οι δυνάμεις του ΚΚΕ Εσωτερικού είχαν ως αίτημα τον ενιαίο φορέα διδασκόντων (δηλαδή την κατάργηση της έδρας). Αυτό κατά τη γνώμη μου συγκινούσε τα πιο δυναμικά στοιχεία νέων επιστημόνων με αρκετές επιστημονικές περγαμηνές, που δεν ήταν διατεθειμένοι να υπακούσουν στις φεουδαλικού τύπου σχέσεις που επέβαλλε το απαρχαιωμένο καθεστώς της έδρας. Και κει επήλθε μια σύνθεση μονιμότητας και ενιαίου φορέα διδασκόντων. Ένα πάντρεμα. Λόγω της ιδεολογικής κυριαρχίας της τότε ανανεωτικής Αριστεράς, στην οποία και συμμετείχα, ο Ενιαίος Φορέας Διδασκόντων πήρε μεγάλη διάσταση. Η ανανεωτική Αριστερά τότε πολιτικά έπαιρνε 2,77% στις εκλογές, στο πανεπιστήμιο όμως η κυριαρχία της ήταν και ιδεολογική και με τα κουκιά (που λέμε). Έτσι, στο κεντρικό συμβούλιο του ΕΔΠ κατείχε 6 έδρες, 1 μέλος ήταν μετριοπαθής ανεξάρτητος δεξιός, 6 μέλη του Πα.Σο.Κ. και δύο του ΚΚΕ. Βρισκόταν σε κρίση τότε το πανεπιστήμιο, διότι το καθεστώς της έδρας, με τον αυταρχισμό που εξέπεμπε, δεν ήταν δυνατόν να ανταποκριθεί στα νέα δεδομένα τα πολιτικά, τα κοινωνικά και τα οικονομικά. Αποτέλεσμα αυτής της κινητοποίησης και της αυτονομίας ήταν να έρθει με την πολιτική αλλαγή του Πα.Σο.Κ. του ’81 ο νόμος 1268, που μετέβαλε άρδην το τοπίο στο πανεπιστήμιο. Ο νόμος αυτός είχε πάρα πολύ θετικά στοιχεία, κυριολεκτικά απογείωσε το πανεπιστήμιο στον τομέα της έρευνας αλλά και στον τομέα της διδασκαλίας, από πλευράς δυνατότητας παραγωγής εκπαιδευτικού έργου.

2

Γ.Κ.: Λες ότι ήταν θετική; Ν.Μ.: Πάρα πολύ θετική, και εδώ όμως, το τότε φοιτητικό κίνημα έβλεπε τα πράγματα ως παρατηρητής. Αδυνατούσε να αρθρώσει έναν λόγο που να εστιάζει την προσοχή του στις σχέσεις που έπρεπε να αλλάξουν μέσα στο πανεπιστήμιο. Και οι σχέσεις αυτές ήταν οι σχέσεις διδασκόντων και διδασκομένων που έπρεπε να αλλάξουν, προσδίδοντας ουσιαστικό περιεχόμενο στη διδασκαλία. Τέτοια αιτήματα που αφορούσαν στον παλιό θεσμό της έδρας και τη νέα κατάσταση που δημιουργήθηκε, ουδέποτε εκφράστηκαν. Αντιθέτως, βρέθηκε το φοιτητικό κίνημα με ασυνήθιστα υψηλές εκπροσωπήσεις στα θεσμικά όργανα του πανεπιστημίου, τόσο στις πρυτανικές εκλογές, όσο και στην ανάδειξη προέδρων τμημάτων. Το γεγονός ότι δεν είχε αιτήματα –είχε πάψει κατά τη γνώμη μου να αποτελεί κίνημα αλλαγής και εστίαζε σε εξεταστικού τύπου διευκολύνσεις, που σταδιακά πήραν, εκφράστηκαν με το «εύκολο πτυχίο»– οδήγησε σε μια προϊούσα γραφειοκρατικοποίηση και στην ενίσχυση των πελατειακών σχέσεων, οι οποίες υπήρχαν ήδη με τον θεσμό της έδρας. Απλώς εμπεδώθηκαν και επεκτάθηκαν σ’ ένα «προοδευτικότερο» πλαίσιο. Κατά τη γνώμη μου αυτή είναι η πηγή της σημερινής κρίσης και της κατάλυσης κάθε έννοιας θεσμικής λειτουργίας και εκδημοκρατισμού του πανεπιστημίου, μέσα από την κυριαρχία δυνάμεων οι οποίες σήμερα παίζουν έναν καθαρά συντηρητικό ρόλο στο πανεπιστήμιο. Χωρίς να υπερβάλλω, θα έλεγα ότι με την

κατάργηση της έδρας οι δυνατότητες από πλευράς ερευνητικού έργου, αλλά και από πλευράς δυνατοτήτων διδασκαλίας, πολλαπλασιάστηκαν, διότι υπήρξαν πολλοί άνθρωποι με δυναμισμό, με γνώσεις κ.λπ. Υπήρξε όμως μια μεγάλη αναντιστοιχία: Οι πάσης φύσεως ευκολίες που δόθηκαν στο φοιτητικό σώμα δεν επέτρεψαν στους φοιτητές να εκμεταλλευτούν τις νέες διδακτικές δυνατότητες οι οποίες υπήρχαν. Ένα παράδειγμα των παραπάνω είναι τα πολύ χαμηλά ποσοστά παρακολούθησης των αμφιθεατρικών μαθημάτων. Τα περισσότερα μαθήματα, όπως γνωρίζετε, πλην των εργαστηριακών, που είναι υποχρεωτικά, είναι προαιρετικά. Σ’ αυτά, οι αίθουσες μένουν άδειες. Έτσι όμως, ένα μεγάλο μέρος του φοιτητικού σώματος καταλήγει να βγαίνει με ελλείψεις στην κατάρτισή του, μιας και το πτυχίο του το παίρνει με τις πάσης φύσεως διευκολύνσεις που υπάρχουν (μεταφορές μαθημάτων, κατάργηση της επαγωγικότητας στη γνώση κ.λπ.) και όχι λόγω παρακολούθησης. Κι έτσι, μόνο μια μικρή μειοψηφία φοιτητών, οι οποίοι έχουν έφεση ή βοήθεια από την οικογένεια, βγαίνουν πολύ καλύτερα καταρτισμένοι και διαπρέπουν στα μεταπτυχιακά του εσωτερικού και του εξωτερικού. Εν κατακλείδι, σήμερα υπάρχει αναντιστοιχία μεταξύ δυνατότητας παραγωγής έρευνας και του αποτελέσματος, όπως υπάρχει αναντιστοιχία και σε εκπαιδευτικό επίπεδο. Γ.Κ.: Σαν πρόταση τι θα έβλεπες; Ν.Μ.: Τα ελάχιστα που έχουν προταθεί: Ζητήματα αποκλειστικής απασχόλησης και τροπο-

ποίηση του σχετικού νόμου. Ζητήματα καθολικής συμμετοχής φοιτητών στα όργανα λήψης των αποφάσεων. Ζητήματα που έχουν σχέση με την επαγωγικότητα της γνώσης: Είναι αδιανόητο ένας φοιτητής που δεν έχει περάσει μαθήματα πρώτου και δεύτερου έτους να δίνει μαθήματα πέμπτου έτους. Αυτό υπονομεύει οποιαδήποτε λογική εκπαιδευτική διαδικασία. Αυτά τα ζητήματα έπρεπε να τεθούν, όπως επίσης και μια σειρά άλλων για την αξιοποίηση των πόρων, την ενίσχυση των φτωχών φοιτητών, τις υποτροφίες, και όχι να γίνεται αυτή η κατασπατάληση από κακή διαχείριση κ.λπ. Ο άνθρωπος που έρχεται με την BMW δεν μπορεί να διεκδικεί δωρεάν σίτιση. Κ.Β.: Τίθεται κατά τη γνώμη σου ζήτημα μόνιμης και αποκλειστικής απασχόλησης για τους καθηγητές; Γιατί βλέπουμε στα πανεπιστήμια, ιδιαίτερα της περιφέρειας, καθηγητές επισκέπτες των δύο ή των τριών ημερών. Ν.Μ.: Όταν ετέθη επί Αρσένη το ζήτημα της πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης, κυριάρχησαν οι ιατρικές, οι νομικές σχολές και το πολυτεχνείο, που όρισαν ως κύρια και αποκλειστική απασχόληση 20ωρη παραμονή στο πανεπιστήμιο για τρεις μέρες την εβδομάδα. Η τότε ΠΟΣΔΕΠ είχε διαφωνήσει σ’ αυτό και είχε πει «πλήρης και αποκλειστική απασχόληση σημαίνει οκτάωρη, καθημερινή παρουσία στα πανεπιστήμια», ωστόσο κυριάρχησαν οι σχολές και τα συμφέροντα εκείνα που ήθελαν να έχουν το πανεπιστήμιο εφαλτήριο για άλλου είδους δραστηριότητες.

η εξάντληση του παλιού μοντέλου Γιώργος Ρακκάς: Νομίζω ότι το πρόβλημα είναι πιο σύνθετο στο πανεπιστήμιο. Κατ’ αρχήν, το ελληνικό πανεπιστήμιο βρίσκεται σήμερα σε φάση μεταβατική. Από τη μία, το παλιό μοντέλο έχει εξαντληθεί και παντού αντιμετωπίζουμε συμπτώματα της εξάντλησής του. Από την άλλη, η κυβέρνηση επιθυμεί, μ’ έναν πολύ πρόχειρο, αυθεντικά «ελληνικό» _θα λέγαμε_ τρόπο, να εντάξει το πανεπιστήμιο στον αστερισμό της αγοράς. Και όλα αυτά συμβαίνουν στα πλαίσια μιας κοινωνίας σε κρίση, γιατί η σημερινή κοινωνία δεν διαθέτει κάποιο όραμα παιδείας και αντιμετωπίζει η ίδια μ’ έναν στρεβλό τρόπο έννοιες όπως αυτές της «μάθησης» και της «γνώσης». Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή: Το συγκεντρωτικό, τύποις δημόσιο πανεπιστήμιο, έτσι όπως το γνωρίσαμε από τη δεκαετία του ’80 κι έπειτα, βρίσκεται σε επιθανάτιο ρόγχο. Αυτό μπορεί να το διαπιστώσει κανείς από πολλές απόψεις: Υπάρχει γραφειοκρατική δυσκαμψία και αδυναμία διαχείρισης. Τα πανεπιστήμια αποκτούν δεινοσαυρικά χαρακτηριστικά και από παντού προκύπτουν αναπόφευκτα «τρύπες» στη διαχείριση των πόρων. Από την άλλη, όπως συνέβη σε γενικές γραμμές σε κάθε πτυχή του δημόσιου βίου στη μεταπολίτευση, ο εκδημοκρατισμός

των μηχανισμών της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης έγινε μ’ εκείνον τον χαρακτηριστικό, στρεβλό, «πασοκικό» τρόπο, που δημιούργησε φέουδα και συντεχνίες φοιτητών και διδασκόντων που νέμονται τον δημόσιο πλούτο και έχουν αποκτήσει διάφορα προνόμια (αργομισθίες, πτυχία εξπρές, εικονικά διδακτορικά, νομή ευρωπαϊκών προγραμμάτων κ.ο.κ.). Η κρίση του δημόσιου πανεπιστημίου φαίνεται και από μια άλλη σκοπιά: ότι η τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν είναι πλέον δωρεάν, αν κρίνουμε από το ύψος των δαπανών των νοικοκυριών για την παιδεία. Από πού να την πιάσουμε; Να πάμε σε επίπεδο συμπεριφορών; Όλοι έχουν –συνειδητά ή ασυνείδητα– κατανοήσει πως το καράβι βουλιάζει και αναπτύσσουν εντελώς ατομικιστικές συμπεριφορές. Στο πανεπιστήμιο επικρατεί η λογική τού «ο σώζων εαυτόν σωθήτω»: Οι περισσότεροι καθηγητές κοιτάζουν να περνούν όσο το δυνατόν λιγότερο μέσα στο πανεπιστήμιο, κάνοντας το ελάχιστο, ή εκμεταλλεύονται τη θέση τους για να αναπτύξουν ιδιωτικές δραστηριότητες μέσα από τα ιδρύματα, ενώ οι φοιτητές κινούνται στη λογική της ήσσονος προσπαθείας, αποσκοπώντας στο να πάρουν πτυχίο όσο το δυνατόν πιο εύκολα. Από την άλλη, έρχεται η κυ-

βέρνηση και λέει ότι το αντίδοτο στην κρίση είναι να προσαρμοστούμε στη λογική της αγοράς. Και δεν βλέπει ότι υπάρχει ήδη μια εμπειρία από το εξωτερικό, όπου η αγορά αποδείχθηκε ανίκανη να διαχειριστεί την εκπαίδευση με τους όρους της. Στην Ιταλία, για παράδειγμα, όταν εφαρμόστηκαν τα κριτήρια της αγοράς, οι φιλολογικές σχολές και οι σχολές της φιλοσοφικής οδηγήθηκαν σε μαρασμό, ακριβώς γιατί οι επιχειρήσεις θεωρούν φλυαρίες τις κλασικές σπουδές. Σε γενικές γραμμές, η αγορά επιθυμεί ιδρύματα όπου θα εκπαιδεύει και θα επανεκπαιδεύει τους εργαζόμενούς της, ιδρύματα που θα λειτουργούν ως εάν η γνώση να είναι εμπόρευμα. Όμως η εκπαίδευση δεν έχει να κάνει μόνο με τη στενή εξειδίκευση, και η γνώση δεν μπορεί να μεταβληθεί σε πακέτα πληροφοριών προς πώληση. Στη γωνία περιμένουν οι εξειδικευμένοι αναλφάβητοι, πτυχιούχοι δίχως καμία κριτική σκέψη. Διαμορφώνεται ένα πανεπιστήμιο αποψιλωμένο από οποιαδήποτε έννοια γενικής παιδείας και συνολικής μόρφωσης και χάνεται οποιαδήποτε ανθρωπιστική, κοινωνική και ηθική διάσταση της εκπαίδευσης. Και πάνω απ’ όλα, βεβαίως, πρόκειται για ένα μοντέλο άκρως ανταγωνιστικό, που δεν ενδιαφέ-

ρεται διόλου για την ένταση των ανισοτήτων, που λειτουργεί ικανοποιητικά μόνο για τους έχοντες και τους κατέχοντες, ενώ αφήνει τους υπόλοιπους στην έρημο της ημιμάθειας. Όλα αυτά έχουν αποδειχθεί έμπρακτα έξω, όπου ο κύκλος της ελεύθερης αγοράς έχει κλείσει, προκαλώντας πάρα πολλά αδιέξοδα. Και έρχονται τώρα εδώ οι ιθύνοντες να ανακυκλώσουν το πρότυπο του γιάπη-τεχνοκράτη που θα δώσει με το μαγικό ραβδάκι της αγοράς λύση στα αδιέξοδα του πανεπιστημίου. Πρόκειται, τουλάχιστον, για έναν αστείο αναχρονισμό, αστείο μεν, πολύ επικίνδυνο δε. Τέλος, η κρίση στο πανεπιστήμιο αφορά και στην ευρύτερη κρίση των εκπαιδευτικών προτύπων της κοινωνίας. Παλαιότερα, η ελληνική κοινωνία θεωρούσε τη γνώση ως αυταξία. «Μάθε, παιδί μου, γράμματα» έλεγαν οι γονείς στα παιδιά τους. Σήμερα, το κοινωνικό περιβάλλον δημιουργεί ήδη στα παιδιά μια λογική χρησιμοθηρική. Γι’ αυτό και μπαίνουν στο πανεπιστήμιο συμπεριφερόμενοι ήδη ως πελάτες σ’ ένα ίδρυμα που θα τους επιμορφώσει. Γι’ αυτό και ενδιαφέρονται μόνο για ό,τι έχει σχέση με τη μελλοντική τους επαγγελματική αποκατάσταση, το ύψος του μελλοντικού τους μισθού, την ευμάρειά τους κ.ο.κ…


11

ΦΑΚΕΛΟΣ ΠΑΙΔΕΊΑ

ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Γιώργος Ρακκάς.: Ένα ζήτημα που αποξενώνει την κοινωνία από τα κινήματα των εκπαιδευτικών είναι και αυτό της αξιολόγησης. Στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, λόγου χάρη, φαίνεται αδιανόητο για κάποιον τρίτο το αίτημα των καθηγητών να μην αξιολογούνται. Και όντως, έτσι είναι. Όλοι, ή σχεδόν όλοι, αξιολογούνται. Οι εργαζόμενοι καθημερινά στη δουλειά τους, ακόμα και ο πρωθυπουργός, με τις εκλογές, μέσω του Τύπου, στρεβλά μεν, κάπως αξιολογείται όμως. Ε, δεν είναι δυνατόν να έρχονται κάποιοι και να λένε «εγώ δεν θέλω να αξιολογηθώ από κανέναν»… Είναι κεντρικό το ζήτημα της αξιολόγησης. Οι εντάσεις στο πανεπιστήμιο ξεκίνησαν από αυτή. Η αξιολόγηση ως κυβερνητική πρόταση άρχισε από μια έρευνα του ΟΟΣΑ για την οικονομική ανταποδοτικότητα των τμημάτων και είχε στόχο διοικητικό. Η κυβέρνηση θέτει ζήτημα αξιολόγησης, γιατί δεν μπορεί να διαχειριστεί τα τμήματα. Η συζήτηση περί αξιολόγησης ξεκινάει από εκεί. Αξιολόγηση σημαίνει έλεγχος του πανεπιστημίου. Αν θέσεις το περιεχόμενό της, καθορίζεις και τον χαρακτήρα της εκπαίδευσης. Το υπουργείο λέει «αξιολόγηση με ιδιωτικο-οικονομικά κριτήρια», γιατί επιθυμεί μια παιδεία της αγοράς. Οι υπόλοιποι τι λένε; Ένα ξερό όχι… Κώστας Βαμαβακάς: Για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, θα έλεγα το εξής: Σίγουρα στο άλλο σχολείο που οραματιζόμαστε είναι βέβαιο ότι θα υπάρχει αξιολόγηση. Είναι αδύνατον να μην υπάρχει. Εμείς στη δευτεροβάθμια λέμε κατ’ αρχήν «όχι στην αξιολόγηση που έχει τη λογική της πειθάρχησης και της χειραγώγησης». Αυτό που ονομάζουν εκείνοι «αξιολόγηση» είναι ένας τεχνικός τρόπος _αυτό που περιέγραφαν τα σχέδια Αρσένη_ σύνδεσης της μισθολογικής εξέλιξης του εκπαιδευτικού με την απόδοσή του. Όταν μιλάμε για αξιολόγηση, πρέπει κατ’ αρχήν να κουβεντιάσουμε τους γενικούς της στόχους. Αφού προσδιορίσουμε τον στόχο, θα έρθουμε να απαντήσουμε το ποιος θα μας αξιολογήσει. Αυτό που συμφωνούσε και το Πα.Σο.Κ. και η Νέα Δημοκρατία και αυτό που μας είπε η υπουργός τώρα είναι ότι το πλαίσιο αξιολόγησης υπάρχει, αλλά για να γίνει αυτό, θα πρέπει να αλλάξουν τα στελέχη που έβαλε το Πα.Σο.Κ., να βάλουμε νέους, και όταν θα λήξει αυτή η διαδικασία… Ο μηχανισμός λέει ότι, αναφορικά με το διοικητικό κομμάτι, η αξιολόγηση θα πραγματοποιείται από τον σχολικό σύμβουλο. Σε σχέση με το εκπαιδευτικό κομμάτι, η αξιολόγηση θα γίνεται από τον σύμβουλο, ο οποίος σε διάστημα τριών χρόνων επισκέπτεται την αίθουσα δύο ή τρεις φορές. Και εκεί συμβαίνουν όλα τα τραγελαφικά που ξέραμε από παλιά: να σκηνοθετείται μια παράσταση πρόσθετης διδασκαλίας, ο καθηγητής να επιλέγει ποιοι θα μιλήσουν κ.ο.κ. Πρέπει να δώσουμε ένα θετικό πρόσημο στην αξιολόγηση. Θα έπρεπε να υπάρχει στο σχολείο μια ολιστικού τύπου αξιολόγηση, η οποία μοναδικό σκοπό θα έχει την επισήμανση των αδυναμιών των υποβαθμισμένων σχολείων και την εκπόνηση των κατάλληλων προγραμμάτων που θα οδηγήσουν στην υπέρβασή τους. Ας πάρουμε ένα υποβαθμισμένο σχολείο (με βάση τα συγκεκριμένα κριτήρια της αξιολόγησης), όπως για παράδειγμα το Γυμνάσιο του Ασπρόπυργου, το οποίο έχει το μεγαλύτερο ποσοστό εγκατάλειψης σε όλη την Ελλάδα (γύρω στο 40%). Να φανταστείτε, υπάρχουν τέσσερα Γυμνάσια στην περιοχή και ένα μόνο Λύκειο, γιατί πολλοί μαθητές εγκαταλείπουν το σχολείο. Γι’ αυτό, λοιπόν, στο σχολείο πρέπει να βρούμε έναν μηχανισμό

της αξιολόγησης ο οποίος να συμβάλει στη ριζική του βελτίωση. Κι αυτό θα επιτευχθεί μόνον αν το σύστημα της αξιολόγησης έχει μια λογική στήριξης του πιο αδύναμου και όχι την παρούσα ανταγωνιστική λογική της επιβράβευσης των καλών σχολείων και της εγκατάλειψης των πιο υποβαθμισμένων στη μοίρα τους. Η Φινλανδία, για παράδειγμα, έχει εκπονήσει ένα σχέδιο αξιολόγησης που στοχεύει ακριβώς σ’ αυτό: στο να ωθήσει με κάθε μέσο τα υποβαθμισμένα σχολεία να επιτύχουν τον μέσο όρο της ποιότητας, ο οποίος είναι κι ένας από τους υψηλότερους στην Ευρώπη. Η λογική της είναι όχι να τιμωρήσει τον κακό, αλλά αντίθετα να τον βοηθήσει να βελτιωθεί. Γιώργος Τασιόπουλος: Εμείς είμαστε ως ομοσπονδία υπέρ της αξιολόγησης του εκπαιδευτικού έργου. Το υπουργείο πιέζει την κατεύθυνση σε άλλου τύπου αξιολογήσεις. Τόσο η Νέα Δημοκρατία όσο και το Πα.Σο.Κ. θέλουν να εισαγάγουν το αμερικανικό σύστημα, το οποίο επιβλήθηκε σταδιακά και στη Μεγάλη Βρετανία, όπου αξιολογούνται τα σχολεία με κάποια κριτήρια που έχουν να κάνουν με την αγορά (ευελιξία και αποδοτικότητα). Επειδή μιλάμε για αξιολόγηση: Φέτος θα γίνει η επιλογή των στελεχών της εκπαίδευσης, των συμβούλων, των επιθεωρητών κ.ο.κ. Η επιλογή γίνεται με κομματικά κριτήρια κι ένα σαθρό σύστημα κριτηρίων. Εγώ, που έχω δύο πτυχία, είμαι μόλις δυόμισι μονάδες από κάποιον που δεν έχει τίποτα παρά μόνον χρόνια υπηρεσίας, οπότε η επιτροπή θα μου βάλει εμένα ένα πολύ ωραίο 16 και στον άλλο θα βάλει 20. Θα πάρω τα ψηφοδέλτια όλων των παρατάξεων και θα συγκρίνω μετά τις επιλογές των στελεχών. Πρέπει να είσαι στη ΔΑΚΕ ή στην ΠΑΣΚ, αλλά και στη συνδικαλιστική παράταξη που πρόσκειται στο ΚΚΕ (αυτούς τους επιλέγουν ως άλλοθι) για να εκλεγείς. Οι διευθυντές επιλέγονται από τους τρεις προϊσταμένους, κι αυτοί με τη σειρά τους από το υπουργείο, πάλι σ’ ένα πλαίσιο αναξιοκρατίας. Είμαι διευθυντής στο σχολείο. Έχω ξεκινήσει από τον Σεπτέμβρη σχολείο, με δύο παιδιά με αυτισμό, ένα μάλιστα έχει μείνει και στην ίδια τάξη, γιατί δεν μπορούσε να παρακολουθήσει. Του ενός παιδιού, λοιπόν, η συμπεριφορά είναι τόσο παρεκκλίνουσα που δεν μπορούσε να γίνει το μάθημα. Οι δασκάλες ερχόντουσαν στο γραφείο κλαίγοντας. Γι’ αυτό το παιδί δεν υπάρχει ούτε ένας σχολικός σύμβουλος ειδικής αγωγής, ούτε ένας ψυχολόγος να το αναλάβει, ούτε ειδική τάξη για να μπορέσει να παρακολουθήσει. Ο προϊστάμενος δεν μπορεί να κάνει τίποτα επ’ αυτού. Η ύλη είναι υπερβολική. Κανείς δάσκαλος, τόσα χρόνια που έχω εμπειρία, δεν βγαίνει από την τάξη του ικανοποιημένος: είτε πιέζει τα παιδιά είτε δεν προλαβαίνει να τελειώσει. Μ’ αυτές τις συνθήκες δεν γίνεται να προχωρήσει ομαλά η εκπαιδευτική διαδικασία. Θα ήθελα να έχω τουλάχιστον άλλες τρεις ώρες μαθηματικά και άλλες δύο ώρες «γλώσσα» για να βγει η ύλη. Και οι βαθμοί δεν έχουν κανένα νόημα. Όταν έχω ένα παιδί εγκαταλειμμένο από το σπίτι, τι να του πω; Ότι έχει αποτύχει και δεν είναι καλός; Ποιος θα ασχοληθεί με αυτό το παιδί; Κανένας. Όταν το πλαίσιο σε υπονομεύει εξαρχής, οι βαθμοί χάνουν πλήρως το νόημά τους. Ε, λοιπόν, με τέτοια κατάσταση είναι αδύνατον να θέσει κάποιος ξεκομμένα το ζήτημα της αξιολόγησης.

30 ΔΕΚΕΜΒΡΊΟΥ 2006 ΡΉΞΗ ΦΥΛΛΟ 3

Ν. Μαρτίνος: Οι συνδικαλιστικές ηγεσίες των φοιτητών διαχειρίστηκαν τα κουκιά, τις ψήφους, και τη δυνατότητα που παρείχε ο ΝόμοςΠλαίσιο, ο οποίος δεν έδινε τη δυνατότητα καθολικής ψηφοφορίας των φοιτητών, αλλά ανέθετε τη φοιτητική εκπροσώπηση στις παρατάξεις. Ας σημειωθεί δε ότι αυτές, μέχρι τη μεταρρύθμιση Σουφλιά, κατείχαν το 100% των ψήφων του διδακτικού προσωπικού. Γ.Κ.: Όταν λες 100%; Ν.Μ.: Όταν ένα πανεπιστήμιο έχει 100 μέλη ΔΕΠ, στις πρυτανικές εκλογές οι φοιτητές είχαν επίσης 100 ψήφους. Αν μάλιστα ληφθεί υπόψη ότι όλο το διδακτικό προσωπικό δεν ψη-

ο συνδικαλισμός στην εκπαίδευση

φίζει, τότε… Σήμερα η σχέση είναι 7 προς 10. Κ.Β.: Δεν υπήρχε εκπροσώπηση φοιτητική. Αυτό που υπάρχει είναι κομματική στοίχιση. Οι δεξιοί φοιτητές συμμαχούσαν με τους δεξιούς καθηγητές, οι πασόκοι με τους πασοκτζήδες κ.ο.κ. Ν.Μ.: Δεν εκλεγόντουσαν οι πρυτάνεις με βάση τη θέληση των φοιτητών, αλλά με κομματικές ντιρεκτίβες. Σήμερα, το μείζον για μένα είναι ότι το πανεπιστήμιο έχει υπονομευθεί, ότι έχουν απαξιωθεί πλήρως οι θεσμοί. Το πανεπιστήμιο δεν λειτουργεί με βάση τους υπάρχοντες θεσμούς του 1268. Δεν λειτουργεί, γιατί οι φοιτητικές παρατάξεις της Αριστεράς υπαγορεύουν τις αποφάσεις στα όργανα. Κι αυτό γίνεται με βία, με προπηλακισμούς, με σπάσιμο της Συγκλήτου, με το χτίσιμο των καθηγητών μέσα τις αίθουσες. Το βασικό πρόβλημα είναι ότι υπάρχει ανομία, ωμή βία και διάχυτος φόβος. Όποιος προσπαθεί να εφαρμόσει τα του Νόμου μ’ έναν τρόπο ευρύ, να προασπίσει τη θεσμική λειτουργία των οργάνων, έχει πρόβλημα μέσα στο πανεπιστήμιο. Αλλά επαναλαμβάνω ότι το σημερινό πρόβλημα του πανεπιστημίου είναι πρόβλημα απαξίωσης θεσμών και προσώπων και κατάργησης οποιασδήποτε ανεξάρτητης φωνής που λέει ότι δεν είναι στραβός ο γιαλός, αλλά στραβά αρμενίζουμε.

Γ.Τ.: Εμείς είχαμε μια απεργία που ανέδειξε το κενό και του συνδικαλισμού αλλά και των στόχων όλου του εκπαιδευτικού κινήματος. Εγώ ήμουν στην Ακαδημία των δασκάλων το ’81, και έως το 2005 δεν έχω δει καμία αλλαγή. Δηλαδή, σταθερά, από τη γενιά τη δικιά σου, Γιώργο, υπήρχε ένα αίτημα παιδείας – το 15%, το οποίο περιοριζόταν στην υλικοτεχνική υποδομή. Το περιερχόμενο ποτέ δεν ήτανε αναζήτηση του συνδικάτου. Δυστυχώς, στις μέρες μας, δεν υπήρχαν οι πρωτοπορίες των δασκάλων, όπως παλαιότερα ο Γληνός, ο Δελμούζος, που έβαζαν κάποια ζητήματα, με αποτέλεσμα να υπάρχει κάποιο κενό στο περιεχόμενο στις μέρες μας. Δυστυχώς, η Αριστερά εγκατέλειψε τα ζητήματα του περιεχομένου. Δηλαδή, έτρεφε μια απαξίωση προς τα ζητήματα γνώσης, θεωρούσε –για παράδειγμα– ότι το ζήτημα της γλώσσας έχει χρηστικό μόνο χαρακτήρα. Παράδειγμα, το πώς επί υπουργίας Βερυβάκη καταργήθηκαν μέσα σε μία νύχτα οι τόνοι, και δεν λέω αν καλώς ή κακώς καταργήθηκαν, αλλά δύο συνδικαλιστές, ένας από την ΟΛΜΕ και ένας από τη ΔΟΕ, συναίνεσαν στην κατάργηση χωρίς καν να ρωτήσουν τους δασκάλους τι πρέπει να κάνουν και χωρίς να έχουν καμία ειδική γνώση γύρω από το ζήτημα, επιδεικνύοντας παντελή περιφρόνηση για το περιεχόμενο του σχολείου μας. Γ.Κ.: Υπάρχει ένα πρόβλημα πολύ παλιό. Το συζητάμε από τα τέλη της δεκαετίας του ’70: αυτό της κατεύθυνσης που έχει πάρει το φοιτητικό κίνημα στη μεταπολίτευση. Ότι επικεντρώθηκε στη λογική του εύκολου πτυχίου, το αίτημα για μαζικές μεταφορές, για αντιγραφές. Στη ΡΗΞΗ είχαμε κάνει μια συζήτηση περί φοιτητικού κινήματος το ’80-’81. Τότε γινόταν η συζήτηση περί των προσανατολισμών του κινήματος. Κι εμείς λέγαμε από τότε ότι το χαρακτηριστικό του κινήματος ήταν ότι υποβάθμιζε τα αιτήματα περιεχομένου και σχέσεων. Αυτό μέσα από τη λογική του εύκολου πτυχίου, μέσα σε όλη τη λογική της μεταπολίτευσης, στην οποία παρασύρθηκε συνολικά η Αριστερά, κυριάρχησε η λογική πως το βασικό αίτημα είναι να διεκδικούμε όσο το δυνατόν πιο εύκολο πτυχίο – κι αυτό πέρασε και στον συνδικαλισμό των εκπαιδευτικών, που υποβαθμίζουν καταφανώς τα ζητήματα του περιεχόμενου της εκπαίδευσης. Έτσι, εδώ και 20 χρόνια δεν τίθεται θέμα περιεχομένου. Κ.Β.: Κάνουμε ένα λάθος. Αυτό θα ήταν το ζητούμενο αν υπήρχε φοιτητικό κίνημα. Αλλά σήμερα δεν υφίσταται φοιτητικό κίνημα. Γ.Κ.: Το ζήτημα είναι γιατί. Πρώτον, υπάρχουν γενικές κοινωνικές και πολιτικές αλλαγές, που έκαναν τη νεολαία να μη βρίσκεται στην αιχμή των κινημάτων για μια μεγάλη περίοδο. Δεύτερον… Κ.Β.: Κάνουμε κριτική από τα μέσα ή από τα έξω; Γ.Κ.: Ένα φοιτητικό χώρο ο οποίος είχε, πλειοψηφικά, σαν μοντέλο ζωής, τη Μύκονο και την Αράχοβα ή, στην καλύτερη περίπτωση, τα «εναλλακτικά» μπαρ και το εύκολο πτυχίο, δεν μπορώ να τον βλέπω «από τα μέσα». Κ.Β.: Εδώ μπαίνει όμως και μια διάσταση αυτοκριτική. Γιατί στην ουσία μιλάμε για την κρίση της Αριστεράς.

3


12

ΦΥΛΛΟ 3 ΡΉΞΗ 30 ΔΕΚΕΜΒΡΊΟΥ 2006

ΦΑΚΕΛΟΣ ΠΑΙΔΕΊΑ

ΑΠΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ Γιώργος Καραμπελιάς: Η συμμετοχή μας σ’ αυτή την κρίση έχει πολλαπλές διαστάσεις. Εγώ κάνω μια αυτοκριτική για τον τρόπο που συμπεριφερόμασταν το ’70. Προωθούσαμε στα Εξάρχεια, για παράδειγμα, το αίτημα για κριτική της εργασίας σ’ έναν χώρο ανθρώπων που… δεν δουλεύανε – και όχι στα εργοστάσια. Όταν λοιπόν εξαπλώνεις αυτή την κριτική σ’ έναν χώρο ανθρώπων που δεν εργάζονται, προσφέρεις ένα άλλοθι σε πρακτικές που οδηγούν στην ποινικοποίηση. Είμαστε συνυπεύθυνοι για τον χαρακτήρα που έχουν προσλάβει τα Εξάρχεια, με την έννοια ότι δεν βλέπαμε τις πραγματικότητες της χώρας μας. Κάναμε εισαγωγή κινημάτων από τα έξω που δεν ανταποκρίνονταν σ’ εμάς, στις δικές μας συνθήκες, με αποτέλεσμα να ξεκινάς με τις καλύτερες προθέσεις και να καταλήγεις μ’ ένα αποτέλεσμα που δεν το αναγνωρίζεις. Εν τέλει, στη μεταπολίτευση περάσαμε από το μοντέλο της απόλυτης καταστολής, που ήταν το μοντέλο της ελληνικής κοινωνίας μεταπολεμικά, σ’ ένα μοντέλο απόλυτου ξεχαρβαλώματος, που ήταν το μοντέλο το μεταπολιτευτικό. Αυτό το βλέπεις στο πώς συμπεριφέρονται τα παιδιά σήμερα. Πουθενά δεν υπάρχουνε πιο ξεχαρβαλωμένα παιδιά απ’ ό,τι στην Ελλάδα, γιατί μόνο εδώ πέρασε η αντίληψη ότι αντι-αυταρχική εκπαίδευση σημαίνει ασυδοσία και διάλυση των ορίων. Πιστεύω, αφού περάσαμε δύο κύκλους, τον έναν που ξεκινάει από τον εμφύλιο και φτάνει στη χούντα και είναι ο κατασταλτικός, και τον άλλον της μεταπολίτευσης, που εκφράστηκε ηγεμονικά με το Πα.Σο.Κ., που είναι της ασυδοσίας και της διαπλοκής με ψευδώνυμο τον σοσιαλισμό, ήρθε η ώρα να αναζητήσουμε μια νέα ισορροπία. Κώστας Βαμβακάς: Και μια γενιά Αριστεράς που διαχειρίστηκε εξουσία… Γ.Κ.: Βολεύτηκε μέσα σ’ ένα μοντέλο. Έγινε ηγεμονική δύναμη, κυρίαρχη δύναμη, έγινε ένα κομμάτι του καθεστώτος… Γιώργος Τασιόπουλος: Εμείς για χρόνια πηγαίνουμε κάτω από το υπουργείο Παιδείας και λέμε «όχι». Στην ουσία είμαστε οι ισχυρότεροι σύμμα-

χοι του κράτους, γιατί παρουσιαζόμαστε ως αντιδραστικοί. Η κοινωνία, που βλέπει από τα έξω την κατάσταση, λέει ότι υπάρχουν δύο δυνάμεις: από τη μία το κράτος, που λέει «θέλω μεταρρυθμίσεις», και από την άλλη κάποιοι που λένε «όχι σε όλα». Γι’ αυτό και δεν μπορούμε να κερδίσουμε και οικονομικά αιτήματα. Γιατί, αν πηγαίναμε στην κοινωνία και βάζαμε ζητήματα περιεχομένου, εκπαίδευσης, τότε η κοινωνία θα έλεγε «ναι, είμαστε μαζί τους».

Γ.Κ.: Να φέρω ένα παράδειγμα. Μία βδομάδα από την απεργία σας να λέγατε ότι «εμείς κάνουμε μεν απεργία, αλλά στον βαθμό που προέκυψε το πρόβλημα με τους γονείς, το πού θα αφήνουν τα παιδιά τους κ.λπ., εμείς δεχόμαστε να τους κάνουμε δημιουργική απασχόληση σε μια εναλλακτική λογική», δεν θα κέρδιζες έτσι την κοινωνία; Κ.Β.: Εδώ μπαίνουμε στον σκληρό πυρήνα του προβλήματος, αυτού της λογικής των συνδικαλιστικών παρεμβάσεων στην εκπαίδευση. Γ.Κ.: Ήδη εμφανίστηκαν από τις καταλήψεις του . ’80 η πλευρά κριτική του περιεχομένου σπουδών, κατεύθυνσης, δεν υπήρχε. Έγιναν πιο φιλελεύθερες οι σχέσεις, μπορούσες να κάνεις σχέσεις «καβάτζας» με τους διδάσκοντες, το οποίο ώθησε το φοιτητικό κίνημα να εγκαταλείψει το περιεχόμενο. Δεν είχε πλέον ριζικό χαρακτήρα.

Και έτσι μπόρεσαν να βολευτούν φοιτητές και συνδικαλιστές, καθώς και αντίστοιχες πτέρυγες εκπαιδευτικών, ιδιαίτερα στις θεωρητικές σχολές και στα περιφερειακά πανεπιστήμια. Και όλοι αυτοί έχουν συμφέρον στην απαξίωση. Γ.Ρ.: Νομίζω ότι η κατάσταση έχει ως εξής: Από τη μία είναι η κυβέρνηση που με αφορμή την απαξίωση προωθεί νεοφιλελεύθερα μέτρα. Σου λέει «το μαγαζί πάει φούντο, να το κλείσουμε μια ώρα αρχύτερα». Από την άλλη, έχουμε συντεχνίες που επωφελούνται της απαξίωσης και επιθυμούν να συντηρηθεί η κατάσταση ως έχει. «Ας μείνει έτσι το μαγαζί, λένε, να κερδίζουμε κι εμείς». Εκείνο που απουσιάζει είναι μια οργανωμένη δύναμη, που να βγει και να πει και στους δύο: «Όχι, θέλουμε ένα πραγματικά δημόσιο πανεπιστήμιο, που να επιτελεί τον ρόλο του στο πλευρό της κοινωνίας μας…» Έτσι, στα μάτια ενός τρίτου, ενός γονέα, η συζήτηση όπως διεξάγεται δεν φαίνεται να έχει νόημα και δεν αντιλαμβάνεται την ένταση της διαμάχης για τον δημόσιο χαρακτήρα, τη στιγμή που ήδη πληρώνει για το πανεπιστήμιο. Κ.Β.: Υπάρχουν φορτισμένες έννοιες, όπως εκσυγχρονισμός, μεταρρύθμιση κ.ο.κ. Το ζήτημα είναι να βάλουμε σ’ αυτές το πρόσημο. Λέει, λόγου χάρη, ο γονιός:«Ούτως ή άλλως πληρώνω για τη ρημάδα την παιδεία, ότι κάτι πρέπει ν’ αλλάξει» κ.ο.κ. Έρχεται ο Καραμανλής και εκμεταλλεύεται αυτή την κατάσταση για να προωθήσει μεταρρυθμίσεις με διαφορετικό πρόσημο, που εντέλει θα επιβαρύνουν τον ίδιο τον γονέα, να πληρώνει τα διπλάσια για ένα πτυχίο το οποίο θα είναι απαξιωμένο. Κ.Β.: Εγώ θα ήμουν υπέρ, να έρθει οποιοδήποτε μεγάλο ξένο πανεπιστήμιο που έχει κύρος _ και σημειωτέον αυτά που έχουν κύρος υπόκεινται σε καθεστώς δημόσιας χρηματοδότησης_, να ανοίξει το παράρτημά του στην Ελλάδα. Όμως δεν θα έρθει κανένα από αυτά. Γιατί είναι μια τεράστια επένδυση, που θα απευθύνεται σ’ ένα μικρό αγοραστικό κοινό, και από αυτή την άποψη

όποιος έχει να πληρώσει τα 50.000 ευρώ θα πάει στο Χάρβαρντ, το Ήτον, το Γέιλ. Αυτό που θα γίνει είναι να κάνει θεολογική σχολή η Εκκλησία, πανεπιστήμιο αναπαραγωγής της συνδικαλιστικής γραφειοκρατίας η ΓΣΕΕ, έρχεται ο Λαμπράκης να κάνει σχολή πολιτισμού, θα ’ρθει το Deree και το Ανατόλια, οι σχολές Ξυνή κ.ο.κ. Και τότε θα διαμορφωθεί μια κατάσταση όπου θα μπορεί κάποιος με 5.000 ευρώ να αγοράζει πτυχίο από το Σύνταγμα, ένα πτυχίο απαξιωμένο επαγγελματικά αλλά και σε σχέση με τις γνώσεις και την παιδεία που στην πραγματικότητα έχει αποκτήσει ο κάτοχός του. Γιατί θα πρόκειται για ένα πτυχίο που θα αφορά τη μετάδοση υπερεξειδικευμένης, πολυ-κατακερματισμένης γνώσης, η οποία αφ’ ενός, ούτως ή άλλως, δεν επαρκεί για να μορφώσει έναν άνθρωπο, και αφ’ ετέρου θα είναι και ξεπερασμένη από επαγγελματικής σκοπιάς, γιατί οι ρυθμοί της καινοτομίας και της εξέλιξης ανανεώνουν πλέον το περιεχόμενο της εξειδίκευσης κάθε 5 με 6 χρόνια. Γ.Κ.: Για το άρθρο 16 λέω κατ’ αρχήν «όχι στην αναθεώρηση». Αλλά δεν μπορούμε να σταματήσουμε τη συζήτηση εκεί. Ως προς αυτό ο Γλέζος είχε πει κάτι σωστό: να μην υπάρχουν μόνο κρατικά πανεπιστήμια αλλά και κοινοτικά. Να μπορούν και οι τοπικές κοινότητες να συμμετέχουν. Αυτό θέλει ψάξιμο. Θα έπρεπε να υπάρξει ένα επίπεδο δημόσιων δαπανών για την εκπαίδευση που να πλησιάσει τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά. Πιστεύω ότι, αν γινόταν αυτό, θα σήμαινε τουλάχιστον διπλασιασμό των δαπανών για την ανώτατη εκπαίδευση, και αυτά τα πανεπιστήμια τα οποία υπάρχουν να κοιτάξεις σταδιακά να τα προσαρμόσεις στις τοπικές ανάγκες. Σταθεροποιώ αυτά που έχω, τους αλλάζω αντικείμενο, ενοποιούνται σε ευρύτερα τμήματα και τα αναπτύσσω σε μια κατεύθυνση μη-αγοραία, κοινωνική, που να σέβεται τις τοπικές και τις εθνικές ανάγκες, ένα αντιπολιτευτικό στην αγορά πρόγραμμα, δηλαδή, που να βάζει την έννοια της μεταρρύθμισης, ανατρέποντας τη λογική της ακινησίας.

αιδώ... παιδεία Ε

δώ Παιδεία!!! Εδώ Παιδεία!!! Σας ομιλεί η επιτροπή πρωτοβουλίας των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Σύρου. Πρωτοβουλία για την εκπαίδευση, τον διάλογο, το άνοιγμα, την κοινωνία, τους γονείς, τους μαθητές, την Πολιτεία, κάθε πολίτη που δεν ιδιωτεύει, δεν αποβλακώνεται δηλαδή στις οθόνες της εκμαυλιστικής τηλεόρασης, αλλά μυκτηρίζει την απάθεια και τον ωχαδερφισμό (ελληνική ασθένεια μεταδιδόμενη διά της ραθυμίας και της ανοίας). Μετά την εξέγερση των φοιτητών τον Νοέμβρη του 1973, η εξέγερση της σκέψης στον χώρο της Α/θμιας και Β/θμιας εκπαίδευσης, που τόσο πολύ έχει ταλαιπωρηθεί από την πνευματική ρηχότητα και τις πρόχειρες λύσεις. Στις 16, 17 και 18 Νοεμβρίου 2006 στη Σύρο πραγματοποιήθηκε Τριήμερο Παιδείας στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Ερμούπολης. Τα θέματα και τα προβλήματα που ταλανίζουν τον ευαίσθητο χώρο της δημόσιας εκπαίδευσης αναδείχθηκαν από ομάδα εκπαιδευτικών που διαμένουν κυρίως στη Σύρο, δεδομένων των δυσχερειών (ελλιπής συγκοινωνιακή κάλυψη με πλοία τύπου Σάμινα, γεγονός που απέτρεψε την παρουσία από τα γειτονικά νησιά κι άλλων εκπαιδευτικών, γονέων και μαθητών, που ενδεχομένως θα επιθυμούσαν να ακούσουν τα όσα ειπώθηκαν). Ο υγιής ανταγωνισμός στον χώρο της ακτοπλοΐας έχει πετύχει το ακατόρθωτο: η Σίφνος, που δεν απέχει παρά ελάχιστα μίλια από τη Σύρο, να συνδέεται με τον Πειραιά μόνον. Η Νάξος, η Πάρος και η Σαντορίνη συνδέονται ακτοπλοϊκώς με τη Σύρο δύο φορές την εβδομάδα, κατόπιν πίεσης από τις τοπικές κοινωνίες προς το Αθηναϊστάν. Όσο για τα άλλα μικρότερα νησιά, δεν χρειάζεται και φαντασία για να καταλάβει κανείς τι συμβαίνει. Καραμανλή, απηνή διώκτη των νταβαντζήδων και των καρτέλ, σε ευγνωμονούμε όλοι οι Κυκλαδίτες για την απομόνωση που μας προσφέρεις!!! Συγχύστηκα λίγο και βγήκα εκτός θέματος, αλλά και αυτό είναι θέμα πολιτικής, όπως η εκπαίδευση. Συνεχίζουμε. Στο επίκε-

4

ντρο του ενδιαφέροντος τέθηκε και η εκπαιδευτική «μεταρρύθμιση», με την αλλαγή των σχολικών βιβλίων στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια σχολική βαθμίδα. Τα σχόλια για τη μεταρρύθμιση δεν ήταν ιδιαίτερα ευνοϊκά. Φαντάζομαι ότι όλοι οι παριστάμενοι εκπαιδευτικοί υποκινούνταν από τίποτε αναρχοκομμουνιστικές οργανώσεις, τις οποίες ο Πολύδωρας θεωρεί υπεύθυνες για την επίθεση στο αστυνομικό τμήμα Παπάγου. Δεν τολμώ να υποθέσω ότι επιχειρηματολόγησαν και κατέθεσαν εμπεριστατωμένες απόψεις για το χάλι της δημόσιας εκπαίδευσης. Πρέπει, ωστόσο, να λεχθεί ότι, αν και τα νέα βιβλία αποτέλεσαν στόχο κριτικής, δεν διατυπώθηκαν αρνητικές κρίσεις για το νέο βιβλίο της Ιστορίας της ΣΤ’ δημοτικού. Θα περίμενε κανείς, ιδίως από τους παρισταμένους σχολικούς συμβούλους της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και εισηγητές, κα Μαρία Τσαλικίδου και κο Πέτρο Σπανό, να αποσαφηνίσουν τις απόψεις τους για ένα βιβλίο του οποίου η συγγραφέας, διαστρέφοντας την ιστορική αλήθεια και καταφεύγοντας σε συνειδητή αλλοίωση των γεγονότων του παρελθόντος, αλλάζει τα φώτα όχι μόνο στην Ιστορία, αλλά και στους μαθητές, που θα πρέπει, σώνει και καλά, να αποδεχτούν την περιώνυμη πολυπολιτισμικότητα, εξωτικό φρούτο εισηγμένο από τις Η.Π.Α. και μπολιασμένο με τα γονίδια της πολιτικοοικονομικής αλητείας, που έχει αιματοκυλίσει τον πλανήτη. κος Παπασπύρου, κοινωνιολόγος, στην εισήγησή του για τα νέα βιβλία τόνισε ότι οι κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες θα διευρυνθούν περισσότερο, φέρνοντας ως παράδειγμα το βιβλίο κοινωνικής και πολιτικής αγωγής της Γ’ Γυμνασίου. Οι μαθητές οφείλουν να έχουν ηλεκτρονικό υπολογιστή, λογοτεχνικές γνώσεις, κοινωνικές εμπειρίες, πληροφόρηση για τα ελληνικά και διεθνή γεγονότα. Όλα τα παραπάνω αποτελούν απαραίτητες υποχρεώσεις για να μπορέσει ο μαθητής να αφομοιώσει το γνωστικό περιεχόμενο του εγχειριδίου. Αν κατάγεται από φτωχή οικογένεια,

Ο

αν δεν μπορούν να τον βοηθήσουν οι γονείς του, η λύση είναι, κατά την κα Γιαννάκου, τα φροντιστήρια και τα ιδιαίτερα, υποθέτω. Δεν έχει λεφτά ο μπαμπάς; Το παιδί στο έλεος της μοίρας του. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στα προβλήματα της τεχνικής εκπαίδευσης. Τα βέλη των καθηγητών στράφηκαν εναντίον του νόμου για την ΤΕΕ, που προβλέπει την ίδρυση επαγγελματικών σχολών (ΕΠΑ.Σ.) διετούς φοίτησης. Ο κος Γιώργος Σκιάφος, μαθηματικός, επισήμανε ότι, αν και η κυβέρνηση, όπως εξήγγειλε η υπουργός Παιδείας, επιδιώκει τον συνδυασμό της γενικής με την τεχνική εκπαίδευση, στις ΕΠΑ.Σ. οι μαθητές δεν διδάσκονται μαθήματα γενικής παιδείας (ελληνική γλώσσα, ιστορία, μαθηματικά, φυσική), ούτε έχουν πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Το σκεπτικό της κας Γιαννάκου, υποθέτω, είναι το εξής: Τα κακομαθημένα, που θέλουν και καταλήψεις, δεν χρειάζεται οπωσδήποτε να μάθουν για τη Γαλλική Επανάσταση. Άχρηστες γνώσεις αυτές!!! Αλλιώς, ελλοχεύει ο κίνδυνος να μας πάρουν με τα γιαούρτια (είναι και ζωντανά) της ΦΑΓΕ, της ΜΕΒΓΑΛ και της ΔΕΛΤΑ (πάντα ο υγιής ανταγωνισμός, που έχει εκτοξεύσει την τιμή του γάλακτος στα ύψη). Σημειωτέον ότι μαθητές από τις ΕΠΑ.Σ. δεν έχουν δικαίωμα εγγραφής σε Λύκεια. Φιλελεύθερη, φιλολαϊκή και εξόχως δημοκρατική ενέργεια, μια προσφορά του σούπερ-μάρκετ Παιδείας. ο Τριήμερο Παιδείας ήταν μια προσφορά των εκπαιδευτικών, που προσπαθούν μέσα από τη συλλογική εργασία και δράση να ευαισθητοποιήσουν την κοινωνία και να αναδείξουν τα εκπαιδευτικά προβλήματα που γεννούν τη διαφθορά, τον ατομικισμό και την ιδιώτευση. Κα Γιαννάκου, λάβατε το μήνυμα; Περισσότερες πληροφορίες για το περιεχόμενο των εισηγήσεων στην ιστοσελίδα www.epyna.gr.

Τ

Γιώργος Δρόσος Εκπαιδευτικός


13 Από το φύλλο αυτό, εγκαινιάζουμε μια μόνιμη στήλη ενημέρωσης γύρω από θέματα που αφορούν στην περιφέρεια του πλανήτη, τον λεγόμενο «Τρίτο Κόσμο». Δεν πρόκειται απλώς για διεθνή ειδησεογραφία, όπως συνηθίζεται στις εφημερίδες. Σκοπός μας είναι, να καταδείξουμε αφενός την καταλήστευση που υφίστανται οι χώρες της περιφέρειας από τον λεγόμενο αναπτυγμένο και «πολιτισμένο» κόσμο και, αφετέρου, την αντίσταση των λαών της περιφέρειας, που τα τελευταία χρόνια προχωράει με τεράστια άλματα, σε όλες σχεδόν τις γωνιές του πλανήτη, απειλώντας τη μονοκρατορία των Η.Π.Α. και των συμμάχων τους, που για δυόμισι δεκαετίες περίπου καταλήστευαν τον πλανήτη και επέβαλαν τη σιωπή του νεκροταφείου. Πράγματι, εδώ και 25 χρόνια τώρα, σύμπασα η «πολιτισμένη» Δύση (συμπεριλαμβανομένου και του σιωνιστικού κράτους του Ισραήλ), μέσα από ιδεολογήματα «υπεράσπισης των ανθρώπινων δικαιωμάτων», «τέλους της Ιστορίας», και «σύγκρουσης των πολιτισμών», κατόρθωσε να επιβάλει την πιο άγρια εκμετάλλευση στην περιφέρεια, να ξεθεμελιώσει με τις «ανθρωπιστικές» βόμβες της τουλάχιστον τέσσερις χώρες, να φέρει σε κατάσταση λιμοκτονίας μια ολό-

Συντονίστρια της κίνησης «Διεθνείς Καμπάνιες Πολιτών για την Προστασία του Παλαιστινιακού Λαού» (CCIPPP), η Νάχλα Σαχάλ είναι ερευνήτρια στο Παρίσι. Υπήρξε μία από τις ηγετικές μορφές της «Οργάνωσης Κομμουνιστικής Δράσης» του Λιβάνου (ΟACL) στη δεκαετία του ‘70. Επιστρέφοντας στον Λίβανο, όπου παρέμεινε πάνω από ένα μήνα, κατά τη διάρκεια της ισραηλινής επίθεσης, διηγείται και αναλύει τα γεγονότα.

Η ΠΑΡΑΚΜΗ ΤΟΥ ΙΣΡΑΗΛ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗΝ ΝΑΧΛΑ ΣΑΧΑΛ Τι επίδραση είχε ο πόλεμος στον λιβανέζικο λαό; Ν. Σ.: Ζήσαμε στον Λίβανο στιγμές τεράστιας έντασης. Γιατί; Εγώ άνοιξα τα μάτια μου. Συνειδητοποιήθηκα πολιτικά μετά την ήττα του 1967. Τότε, είδα μπροστά μου να καταρρέουν ο πατέρας μου, Λιβανέζος κομμουνιστής αγωνιστής, και η μητέρα μου, Ιρακινή κομμουνίστρια. Μάλιστα, ο πατέρας μου υπέστη έμφραγμα εξαιτίας της ήττας. Τα αραβικά καθεστώτα, εκείνη την εποχή, προσπάθησαν να ελαχιστοποιήσουν τη σημασία της, χαρακτηρίζοντάς τη «μικρή ήττα». Για μας, όμως, ήταν το τέλος μιας εποχής όπου μια ολόκληρη περιοχή άρχιζε να διαμορφώνεται. Στη συνείδησή μας, ως Αράβων εθνικιστών ή κομμουνιστών, επιδίωξη του Ισραήλ ήταν να εμποδίσει την πραγμάτωση του αραβικού κόσμου ως οντότητας, ως περιφερειακής δύναμης ή ως κοινωνίας. Στη συνέχεια, ακολούθησε μια παρακμή της αραβικής περιοχής. Ο κόσμος έλεγε: «Δεν μπορούμε να αντισταθούμε στο Ισραήλ, είναι αδύνατον». Αυτό διαρκεί εδώ και σαράντα χρόνια τώρα. Θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό που είχα την ευκαιρία να δω με τα μάτια μου την απόδειξη ότι το Ισραήλ, η ηγεμονία του και η ανωτερότητά του, δεν είναι αήττητη. Το Ισραήλ έχει μπει τώρα στη λογική τού «ή αυτοί ή εμείς». Έχω συ-

νείδηση ότι αυτό που ζήσαμε δεν είναι παρά μια μικρή αχτίδα φωτός, αλλά απέδειξε ότι μπορούμε, με μια μικρή πολιτοφυλακή, αυτήν της Χεζμπολά, ένα μικρό ποντίκι, να τα βάλουμε με έναν ελέφαντα. Τις πρώτες δέκα μέρες επικράτησε ένας τεράστιος πανικός. Αλλά, ξαφνικά, καθώς οι Ισραηλινοί δεν μπορούσαν να προχωρήσουν, ο κόσμος δέχτηκε να πληρώσει το τίμημα. Κι αυτή είναι μια ιστορική απόφαση. Επιδίωξη του Ισραήλ και της Αμερικής ήταν να διασπάσουν τον λιβανέζικο πληθυσμό. Γιατί δεν το πέτυχαν; Ν. Σ.: Ο λιβανέζικος πληθυσμός είναι ήδη διασπασμένος. Ένα μεγάλο κομμάτι του συμπαθεί την αντίσταση, αλλά δεν είναι έτοιμο να πληρώσει το τίμημα. Επέλεξε να προσχωρήσει σε αυτό που θα ονόμαζα νεοφιλελεύθερο στρατόπεδο. Το ισραηλο-αμερικανικό σχέδιο ήταν να στρέψει ένα τμήμα του λιβανέζικου πληθυσμού εναντίον της Χεζμπολά. Αυτό θα μπορούσε να είχε συμβεί αν η Χεζμπολά και τα κόμματα που είναι μαζί της –γιατί κάθε άλλο παρά μόνη είναι η Χεζμπολά στην αντίσταση– δεν κατόρθωναν να αντισταθούν. Πώς κρίνεις τη στρατιωτική αντίσταση της Χεζμπολά; Ν. Σ.: Συνέβη κάτι που είχαμε πολ-

30 ΔΕΚΕΜΒΡΊΟΥ 2006 ΡΉΞΗ ΦΥΛΛΟ 3

κληρη ήπειρο (την Αφρική), ενώ επέτρεψε στο Ισραήλ όχι μόνο να εξοντώνει ανενόχλητο τους Παλαιστίνιους, αλλά και να τρομοκρατεί όλη την περιοχή. Δυστυχώς, αρωγός σε όλη αυτή την επιχείρηση υπήρξε και μεγάλο τμήμα της Αριστεράς, σε παγκόσμιο επίπεδο, η οποία, διαστρεβλώνοντας και παραμορφώνοντας όλες τις επαναστατικές παραδόσεις του διεθνισμού και του πατριωτισμού, συναίνεσε ουσιαστικά σε αυτό το εγχείρημα. Εγκαινιάζοντας λοιπόν αυτή τη στήλη, σκοπός μας είναι να δώσουμε μια άλλη ειδησεογραφία, που αποσιωπάται . από τα επίσημα έντυπα και ηλεκτρονικά ΜΜΕ ειδήσεις, αναλύσεις, συνεντεύξεις μέσα από τις οποίες θα προσπαθούμε να αποκαλύπτουμε τους τρόπους με τους οποίους η παγκοσμιοποίηση καταστρέφει, οικονομικά και οικολογικά, την πλειονότητα του πλανήτη, αλλά και τα νέα ελπιδοφόρα κινήματα που ξεπετάγονται παντού, κινήματα επαναστατικά, οικολογικά, κινήματα ταυτότητας και απόρριψης της ισοπεδωτικής λογικής της παγκοσμιοποίησης. Χ.Σ.

λά χρόνια να δούμε σ’ αυτήν τη γωνιά του κόσμου. Οι μαχητές της Χεζμπολά αγωνίστηκαν με πίστη. Δεν έχουμε ξαναδεί 34 Μερκάβα (ισραηλινά τανκς) κατεστραμμένα σε μία μόνο ημέρα. Ποτέ! Κανένας αραβικός στρατός δεν κατόρθωσε κάτι τέτοιο. Η Χεζμπολά είναι πράγματι άριστα οργανωμένη. Αλλά το σημαντικότερο είναι ότι, πολύ σύντομα, ο πληθυσμός, η κοινωνική βάση της Χεμπολά, ευθυγραμμίστηκε με τους μαχητές της. Ο κόσμος φρόντισε τους μαχητές. Στη συνέχεια, ακολούθησαν οι ομιλίες του Χασάν Νασράλα. Παρενέβη τέσσερις φορές και πιστεύω ότι πρόκειται για πρότυπα ομιλιών, που θα πρέπει να γίνουν

Και αυτό αρχίζει να εξαπλώνεται. Υπάρχει μια τεράστια δυσφορία στην Αίγυπτο και στον αιγυπτιακό στρατό. Το ίδιο και στον στρατό της Συρίας. Ο κόσμος λέει: «Πώς εξηγείται το ότι η Χεζμπολά είναι ικανή για κάτι τέτοιο; Κι εμείς; Τι κάνουμε;». Ιστορικά, ο αγώνας της Χεζμπολά σηματοδοτεί την απαρχή της παρακμής του Ισραήλ, το τέλος της δυνατότητας του Ισραήλ να τρομοκρατεί το σύνολο της περιοχής. Πιστεύω πως πολλοί Ισραηλινοί το συνειδητοποιούν, και κυρίως οι φίλοι μας, οι αντιαποικιοκράτες Ισραηλινοί.

αντικείμενο μελέτης στις πολιτικές επιστήμες.

Ν. Σ.: Ξεκινώ από την τοποθέτηση του Κομμουνιστικού Κόμματος του Λιβάνου (Κ.Κ.Λ.), που συνεργάζεται στενά με τη Χεζμπολά. Πρόκειται για μια κριτική συνεργασία έναντι της Χεζμπολά. Το Κ.Κ.Λ. λέει ανοιχτά στη Χεζμπολά: «Εδώ έχεις κάνει λάθος». Μετά το 2000, το Κ.Κ.Λ. θεώρησε πως η Χεζμπολά είχε υπονομεύσει τη νίκη, στον βαθμό που, στην εσωτερική πολιτική του Λιβάνου, συμμάχησε με τους αντιπάλους του, εκείνους που ήταν αντίθετοι με την απελευθέρωση, τη νεοφιλελεύθερη αστική τάξη. Κάνω μια διάκριση ανάμεσα στα

Ποιες είναι οι γενικότερες επιπτώσεις στην περιοχή; Ν. Σ.: Οι Άραβες περίμεναν την έκβαση με μια αγωνία που τους έσφιγγε την καρδιά. Δεχτήκαμε πολλές αντιπροσωπείες στον Λίβανο, αραβικές αντιπροσωπείες. Μας διηγούνταν ότι οι Άραβες παρακολουθούσαν με κομμένη την ανάσα τις πρώτες τέσσερις ημέρες, γιατί περίμεναν την ήττα. Μετά τη δέκατη ημέρα, δεν πίστευαν στα μάτια τους.

Ποια είναι η πολιτική σου εκτίμηση για τη Χεζμπολά;

ισλαμιστικά κινήματα. Δεν υπάρχει καμία συγγένεια ανάμεσα στον Μπιν Λάντεν και τη Χεζμπολά. Καμία! Συμβαίνει το ίδιο όπως και στα κινήματα της Αριστεράς. Τι σχέση έχουμε εμείς με του Ερυθρούς Χμερ; Για μένα, πρόκειται για φασίστες. Ανάμεσα στους ισλαμιστές υπάρχουν φασίστες, όπως και ανάμεσα στους αριστερούς, αλλά υπάρχουν επίσης και άνθρωποι απελευθερωμένοι, προοδευτικοί. Δεν πλέκω το εγκώμιο της Χεζμπολά. Γνωρίζω τις αδυναμίες της. Η Χεζμπολά δεν έχει συνειδητοποιήσει ακόμα ότι αποτελεί ένα κίνημα της θεολογίας της απελευθέρωσης. Αλλά είναι το μοναδικό κίνημα που συμμετέχει στα παγκόσμια και ευρωπαϊκά κοινωνικά φόρουμ. Από το 2003 και μετά, στέλνει συστηματικά αντιπροσώπους. Υπάρχει μια πρακτική και πολιτική συμμαχία ανάμεσα στη Χεζμπολά, το Κομμουνιστικό Κόμμα του Λιβάνου και το Λαϊκό Κόμμα – που είναι ένα εθνικιστικό αριστερό κόμμα. Συναντώνται τακτικά και δεν κρύβουν τις διαφωνίες τους. Για παράδειγμα, το Κ.Κ.Λ. κατηγορεί τη Χεζμπολά ότι δεν έχει συμμετάσχει ποτέ σε διαδηλώσεις και διεκδικήσεις για κοινωνικά ζητήματα, τη στιγμή που η κοινωνική της βάση είναι φτωχοί άνθρωποι, αγρότες, εργάτες και φτωχοί μικροαστοί του Λιβάνου. Η Χεζμπολά λέει ενίοτε : «Έχετε δίκιο, δεν το συνειδητοποιήσαμε αρκετά αυτό». Πρέπει να κατανοήσει κανείς ότι η Χεζμπολά είναι ένα νέο φαινόμενο, που βρίσκεται σε εξέλιξη. Είναι πολύ σημαντικό αυτό. Είναι επίσης ένα κίνημα απελευθερωμένο από τα κληροδοτημένα δόγματα. Η ικανότητά της να συνεργάζεται με τους κομμουνιστές, για μένα, είναι ενδεικτική. Συνέντευξη που παραχωρήθηκε στους Chris den Hond και Nicolas Qualander 15 Σεπτεμβρίου 2006 Μετάφραση Χριστίνα Σταματοπούλου


Το «φράγμα των τριών ποταμών», το μεγαλύτερο υδροηλεκτρικό έργο του κόσμου, κόστους 18 δισεκατομμυρίων ευρώ, τέλειωσε ένα χρόνο νωρίτερα απ’ ό,τι είχε σχεδιαστεί η κατασκευή του. Εκτιμήσεις δυτικών ειδικών στα φράγματα διπλασιάζουν το κόστος. Αδιευκρίνιστο παραμένει όμως και το μέγεθος του περιβαλλοντικού κόστους. Όσο εντυπωσιακό είναι από τεχνικής άποψης το έργο, άλλο τόσο αμφιλεγόμενο είναι περιβαλλοντικά.

Η

ιλιγγιώδης οικονομική ανάπτυξη της Κίνας τα τελευταία 10-15 χρόνια στηρίζεται σε μεγαλεπήβολους σχεδιασμούς στο ενεργειακό, με στόχο την εξασφάλιση της κατανάλωσης τεράστιων ποσοτήτων ενέργειας. Ήδη το ποσοστό της Κίνας στη κατανάλωση ενέργειας παγκοσμίως φτάνει στο 14,49%, με τάσεις σαφώς αυξητικές. Γιγαντιαίες επενδύσεις

ρίων, εργάστηκαν περίπου 200.000 άνθρωποι, ενώ ήδη ένα εκατομμύριο Κινέζων υποχρεώθηκαν εξαιτίας του να μετοικίσουν, ενώ άλλοι 300.000 περίπου πρόκειται να τους ακολουθήσουν μέχρι την έναρξη της λειτουργίας του υδροηλεκτρικού σταθμού. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι μόνο το κόστος μετακίνησης θα ξεπεράσει το 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ, γεγονός που συνέβαλε μεταξύ άλλων και στην αύξηση της διαφθοράς. Όσο εντυπωσιακό όμως είναι από τεχνικής άποψης το έργο, άλλο τόσο είναι αμφιλεγόμενο περιβαλλοντικά. Οι οικολογικές συνέπειες από τη λειτουργία μιας τέτοιων διαστάσεων ηλεκτροπαραγωγικής μονάδας είναι τεράστιες, καθώς ολόκληρα χωριά με τις χωματερές τους, ακόμη και πόλεις με τα εργοστάσιά τους, θάφτηκαν κάτω από τεράστιες μάζες νερού. Η ταχύτητα του νερού του ποταμού Γιανγκτσέ, που με-

επιμέλεια Θ. Ντρίνιας

14

ΦΥΛΛΟ 3 ΡΉΞΗ 30 ΔΕΚΕΜΒΡΊΟΥ 2006

«φράγμα των τριών ποταμών»

ΜΑΛΑΟΥΙ

Σύμφωνα με τις επίσημες στατιστι��ές, το 12,5% του πληθυσμού μεταξύ 15 και 49 ετών είναι φορέας ή ασθενής με AIDS, κατατάσσοντας τη μικρή αυτή χώρα της νότιας Αφρικής σε εκείνες με το μεγαλύτερο πρόβλημα σε όλο τον κόσμο. Ανεξάρτητες οργανώσεις πιστεύουν ότι τα δεδομένα είναι στην πραγματικότητα ακόμα χειρότερα. Μπροστά στην πανδημία του AIDS ένα πρωτόγνωρο για τη χώρα γεγονός συνέβη: Εκπρόσωποι από τις κύριες θρησκείες της χώρας, τη χριστιανική και την ισλαμική, ενώθηκαν και συγκρότησαν τη «Διαθρησκειακή Ένωση για το AIDS του Μαλάουι», με σκοπό να εργαστούν από κοινού για την αναχαίτιση της ασθένειας και των συνεπειών της. Το εντυπωσιακό είναι ότι μέχρι πριν από λίγα χρόνια η χριστιανική πλειοψηφία και η ισλαμική μειοψηφία (12% του πληθυσμού) συχνά συγκρούονταν βίαια για ζητήματα πίστης και οι καταστροφές τζαμιών ή οι εμπρησμοί εκκλησιών καθώς και οι δολοφονίες ήταν στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας. Σήμερα χριστιανοί και ισλαμιστές κληρικοί συνεργάζονται αρμονικά, σε μια σπάνια περίπτωση υπέρβασης των διαφορών τους, καθιστώντας το Μαλάουι πρότυπο και για άλλες χώρες. Σε αυτές τις περιοχές οι θρησκευτικοί οργανισμοί μπορούν να παίξουν κύριο ρόλο στην αλλαγή της στάσης του απλού κόσμου απέναντι στην ασθένεια. Ήδη, σε μια πρόσφατη δημοσκόπηση στο Μαλάουι, το 82,4% των ερωτηθέντων τάσσονται υπέρ τού να γίνονται αναφορές σε ζητήματα γύρω από το σεξ και τη σεξουαλικότητα στα τζαμιά και τις εκκλησίες, ενώ το 62,9% δεν πιστεύει πια ότι η ασθένεια είναι αποτέλεσμα θεϊκής τιμωρίας!

οι επιπτώσεις στο περιβάλλον ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ ΣΤΟΪΛΟΠΟΥΛΟΥ ταφέρει ετησίως 680 εκατομμύρια τόννους λάσπη στη θάλασσα της Αν. Κίνας, μειώθηκε ήδη επικίνδυνα, με αποτέλεσμα η λειτουργικότητα του έργου να θεωρείται επισφαλής. Επιπλέον, στην περιοχή της τεχνητής λίμνης αναμένονται κατολισθήσεις μεγάλων διαστάσεων, ενώ μεγάλα προβλήματα παρουσιάζονται ήδη και στην ποτάμια ναυσιπλοΐα. Είναι σαφές ότι, όπως και στην περίπτωση ενεργειακής εκμετάλλευσης του άνθρακα*, όπου η Κίνα δεν δίνει ακόμη την απαιτούμενη προτεραιότητα στην προστασία του περιβάλλοντος, με αποτέλεσμα να βρίσκεται ήδη στη δεύτερη θέση παγκοσμίως σε εκπομπές αέριων ρύπων, έτσι και στην κατασκευή τεράστιων υδροηλεκτρικών έργων το οικολογικό έλλειμμα είναι προφανές. Άλλωστε, σε χώρες με τα μεγέθη της Κίνας η εφαρμογή του οικολογικού συνθήματος «το μικρό είναι ωραίο» μοιάζει σχεδόν ακατόρθωτο.

ΣΕ ΕΥΡΩ ΤΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΤΟΥ ΙΡΑΝ Η πρόσφατη απόφαση της κυβέρνησης του Ιράν να μετατρέψει τα συναλλαγματικά της αποθέματα από δολάρια σε ευρώ και να πραγματοποιεί τις διεθνείς συναλλαγές της σε ευρώ, είναι απλώς ένα ακόμα συμβάν ενδεικτικό της τάσης να αντικαταστα-

ΑΙΘΙΟΠΙΑ

* Η Κίνα είναι η χώρα με τα μεγαλύτερα αποθέματα άνθρακα (700 δισ. τόννοι). Το 1994 η εξόρυξη άνθρακα στην Κίνα ξεπερνούσε ήδη το 1 δισ. τόννους (1/4 της παγκόσμιας παραγωγής). Σύμφωνα με τις προβλέψεις του US-Mining Congress, το 2010 το ποσό αυτό αναμένεται να φτάσει τα 1,8 δισ. τόννους (παγκόσμια παραγωγή: 5,9 δισ. τόννοι).

θεί μελλοντικά το δολάριο από το ευρώ σε αρκετές πετρελαιοπαραγωγές χώρες. Η Κεντρική Τράπεζα της Βενεζουέλας έχει ήδη ρίξει το ποσοστό σε δολάρια των 35,9 δισ. συναλλαγματικών αποθεμάτων της, από 95%, που ήταν πριν από ένα χρόνο, σε 80% σή-

μερα. Η Τράπεζα της Ινδονησίας μειώνει σταδιακά το ποσοστό σε δολάρια των 39,9 δισ. δολ. αποθεμάτων της, ενώ και η Κεντρική Τράπεζα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ανακοίνωσε ότι προτίθεται να μετατρέψει το 8% των 24,9 δισ. δολ. συναλλαγματικών αποθεμάτων της σε ευρώ. Ήδη φέτος το δολάριο έχει απολέσει το 9,4% της συναλλαγματικής του αξίας σε σχέση με το ευρώ. Αν οι χώρες του ΟΠΕΚ, οι οποίες διαθέτουν αυτή τη στιγμή μαζί με την Κίνα και τη Ρωσία τα υψηλότερα συναλλαγματικά αποθέματα στον πλανήτη, συνεχίσουν να επεκτείνουν τους ρυθμούς αντικατάστασης του δολαρίου, ένας καθοριστικός πυλώνας της αμερικανικής ισχύος θα έχει ραγίσει, με απρόβλεπτες οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες για τις ΗΠΑ.

νέα από το εξωτερικόν

σε εγκαταστάσεις καύσης άνθρακα, πυρετώδεις εργασίες για ανακάλυψη και εξόρυξη νέων κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου, συνεχώς αυξανόμενες εισαγωγές πετρελαίου και τεράστια υδροηλεκτρικά έργα, συνθέτουν το ενεργειακό παζλ προκειμένου να κορεσθεί η συνεχώς αυξανόμενη ενεργειακή πείνα της Κίνας. Κορυφαίο παγκοσμίως υδροηλεκτρικό έργο που αποπερατώθηκε πρόσφατα είναι το «φράγμα των τριών ποταμών» του Γιανκτσέ, στην επαρχία Χουμπέι. Η γερμανική τεχνολογία σε συνδυασμό με την κινέζικη εργατικότητα είχαν ως αποτέλεσμα την κατασκευή μέσα σε 12 χρόνια ενός φράγματος που δικαίως εντυπωσιάζει ως προς τα μεγέθη του: 185 μέτρα ύψος και 2.309 μήκος, με μια τεχνητή λίμνη μήκους 660 χιλιομέτρων! Η παραγωγή ενέργειας από το φράγμα θα ξεκινήσει το 2008, ένα χρόνο νωρίτερα από ό,τι είχε σχεδιαστεί, με μια ισχύ που θα φτάνει τις 85 δισεκατομμύρια κιλοβατώρες το χρόνο, που είναι 13 φορές μεγαλύτερη των συνηθισμένων μονάδων που λειτουργούν στην Ευρώπη. Με την περάτωση αυτού του έργου το ποσοστό της υδροηλεκτρικής ενέργειας στη Κίνα αναμένεται να φτάσει, από 5,6% που είναι σήμερα, σχεδόν στο 20% της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας. Ο γιγαντισμός που διέπει το έργο αυτό γίνεται ακόμη πιο σαφής αν λάβουμε υπόψη ότι για την κατασκευή του έργου, συνολικής έκτασης 28.000 εκτα-

ΑΣΙΑ

Η μόλυνση του αέρα στην περιοχή επιδεινώνεται με δραματικούς ρυθμούς τα τελευταία χρόνια ως αποτέλεσμα της αλματώδους ανάπτυξης της βιομηχανίας, των μεταφορών και της ατελούς καύσης ορυκτών καυσίμων. Η μόλυνση από όζον στην κατώτερη ατμόσφαιρα και από αιθάλη είναι διπλάσια από τον παγκόσμιο μέσο όρο και ακόμη χειρότερη στις τροπικές περιοχές της ηπείρου. Η Ινδία και η Κίνα κατέχουν τα πρωτεία στη μολυσμένη ατμόσφαιρα. Στην Ινδία η μόλυνση από όζον αναμένεται να διπλασιαστεί τα αμέσως επόμενα χρόνια, ενώ στην Κίνα ήδη οι εκπομπές αιθάλης είναι 45 φορές μεγαλύτερες από αυτές της Ιαπωνίας! Οι εκπομπές σε διοξείδιο του θείου και σε οξείδια του αζώτου είναι τεράστιες και η όξινη βροχή είναι καθημερινό φαινόμενο σε πολλές περιοχές. Παράλληλα, επηρεάζεται και αλλάζει το μοντέλο βροχόπτωσης, ιδιαίτερα πάνω από την Κίνα, προκαλώντας αλλού ξηρασία κι αλλού πλημμύρες. Η ποιότητα του αέρα στις περισσότερες μεγαλουπόλεις της ηπείρου είναι τόσο κακή ώστε οι επιστήμονες εκτιμούν κάθε χρόνο σε 500.000 τους πρόωρους θανάτους εξαιτίας της.

Στο βόρειο τμήμα της χώρας η ξηρασία συνεχίστηκε φέτος για τρίτη συνεχόμενη χρονιά. Στην ίδια περιοχή, τα τελευταία χρόνια, αρκετά χωριά είχαν μετατρέψει τον τρόπο καλλιέργειας από χημικό σε οργανικό, στα πλαίσια ενός πιλοτικού προγράμματος εξασφάλισης της διατροφικής αυτάρκειας που προώθησε η Αρχή Περιβαλλοντικής Προστασίας της Αιθιοπίας. Η απροσδόκητη ξηρασία που χτύπησε την περιοχή οδήγησε σε εντυπωσιακά συμπεράσματα. Τα χωριά που καλλιεργούσαν σιτηρά με οργανικό τρόπο θέρισαν σοδειά, ενώ τα γειτονικά τους που χρησιμοποιούσαν χημικά λιπάσματα δεν είχαν τίποτε για να θερίσουν! Η χρήση κομπόστ για τον εμπλουτισμό του εδάφους, αντί χημικών, οδήγησε στην αύξηση του χούμου και του οργανικού άνθρακα που περιέχεται στο έδαφος, κι αυτό με τη σειρά του οδήγησε στην αυξημένη δυνατότητα κατακράτησης νερού. Έτσι, οι σοδειές είναι γενικά καλύτερες και τα προϊόντα υψηλότερης θρεπτικής αξίας. Η πρόωρη επιτυχία του συγκεκριμένου προγράμματος οργανικής γεωργίας έχει αυξήσει τις πιέσεις στην αιθιοπική κυβέρνηση για επέκτασή του σε όσες περιοχές της χώρας αντιμετωπίζουν προβλήματα διατροφικής επάρκειας.

ΣΟΜΑΛΙΑ

Μέσα στα Χριστούγεννα η Αιθιοπία προχώρησε σε ανοικτή επέμβαση -εισβολή στη Σομαλία, για να υποστηρίξει την αδύναμη αμερικανόφιλη κυβέρνησή της, η οποία έλεγχε πια το μικρότερο τμήμα της χώρας, αφότου η Ένωση των Ισλαμικών Δικαστηρίων επικράτησε στην πρωτεύουσα Μογκαντίσου και επεξέτεινε συνεχώς την επιρροή της. Αιθιοπικά αεροπλάνα βομβάρδισαν πολιτικά αεροδρόμια και λιμάνια, ενώ χιλιάδες στρατιώτες, με κάλυψη τεθωρακισμένων και αεροπορίας, επιτέθηκαν σε προκεχωρημένα φυλάκια των ισλαμικών πολιτοφυλακών κατά μήκος των σομαλο-αιθιοπικών συνόρων. Οι ισλαμιστές αντάρτες φαίνεται να υποχωρούν από τα σύνορα, καθώς αδυνατούν να αντιπαρατεθούν στα περισσότερο εξελιγμένα οπλικά συστήματα των Αιθιόπων και κυρίως στην αεροπορία. Καλούν, όμως, τον πληθυσμό σε μαζική επιστράτευση και προετοιμάζονται για μακρά αντίσταση εναντίον του εισβολέα.


15

30 ΔΕΚΕΜΒΡΊΟΥ 2006 ΡΉΞΗ ΦΥΛΛΟ 3

παραπέμπεται στη Χάγη το Ισραήλ

υπάρχει έλλειψη και της στοιχειώδους ιατρικής φροντίδας», διαβάζουμε στη σχετκή ανακοίνωση. Σύμφωνα με τις αναφορές της Ένωσης των Παλαιστινίων Κρατουμένων, οι Ισραηλινοί, προκειμένου να αποσπάσουν πληροφορίες, χρησι-

μοποιούν μεθόδους που απαγορεύονται αυστηρά. Η κυβέρνηση έχει μετατρέψει τα βασανιστήρια σε καθημερινή τακτική, επιτρέποντας μάλιστα και διά νόμου τη χρήση βίας και απάνθρωπης μεταχείρισης κατά τις ανακρίσεις. Οι στατιστικές της Ένωσης των Κρατουμένων δείχνουν ότι το 90% των Παλαιστινίων κρατουμένων –ανάμεσα στους οποίους συμπεριλαμβάνονται παιδιά, ασθενείς και τραυματίες– έχουν υποβληθεί σε σκληρά βασανιστήρια, πέρα από τη σεξουαλική κακοποίηση, που είναι καθημερινό γεγονός. Το σύστημα της διοικητικής κράτησης είναι επίσης παράνομο: ��ροβλέπει τη φυλάκιση για απροσδιόριστο χρόνο, χωρίς να έχουν απαγγελθεί κατηγορίες, και χωρίς δίκη. Πολλοί δικηγόροι διαβεβαιώνουν ότι το δικαστικό σύστημα του Ισραήλ είναι αυτό καθεαυτό παρά-

ΤΟ ΜΈΛΛΟΝ ΤΟΥ ΚΟΣΣΥΦΟΠΕΔΊΟΥ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ ο πληθυσμός του Κοσόβου υπολογίζεται σε 1.700.000 αλβανόφωνους και 130.000 εναπομείναντες Σέρβους, που κατοικούν σε «προστατευόμενους θυλάκους» από την ειδική δύναμη του ΟΗΕ που εδρεύει στην περιοχή. Είναι δυνατόν να υπάρξει «ανεξαρτητοποίηση» του Κοσόβου; Μπορεί η Ελλάδα να την υποστηρίξει; «Ανεξαρτητοποίηση» σημαίνει αποδοχή της

Είναι γνωστό ότι το 2007 θα αποτελέσει το έτος “Μηδέν” για το Κοσσυφοπέδιο (Κόσοβο). Εν αναμονή των εξελίξεων ας επισημάνουμε τα εξής:

Έ

χουμε αναφέρει και άλλη φορά ότι το Κοσσυφοπέδιο (Κόσοβο για τους αλβανόφωνους) θεωρείται από τους Σέρβους η «μήτρα» της Σερβίας. Είναι εκεί που συγκρούστηκαν (και ηττήθηκαν) με τους προελαύνοντες Οθωμανούς στη Βαλκα-

νική τον 14ο αιώνα. Έκτοτε θεωρείται στον σερβικό εθνικό «μύθο» (κάθε λαός δημιουργεί και καλλιεργεί εθνικούς «μύθους») ως η μήτρα της Σερβικής Εθνογένεσης. Πριν από τον πόλεμο στο Κοσσυφοπέδιο (Κόσοβο), οι Σέρβοι αποτελούσαν το 10% του πληθυσμού, υπήρχαν Τσιγγάνοι (Ρωμά) και λίγοι Τούρκοι, οι δε υπόλοιποι ήταν αλβανόφωνοι. Μετά τον πόλεμο εκεί, που ακολούθησε τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και τη νίκη (με ΝΑΤΟϊκή βοήθεια) των Ου-Τσε-Κά-δων (UCK), έφυγαν οι μισοί τουλάχιστον Σέρβοι. Σήμερα

ντε φακτο κατάστασης, σημαίνει αποδοχή των τετελεσμένων. Με την ίδια λογική αύριο θα ανεξαρτητοποιηθεί η (κατεχόμενη) Βόρεια Κύπρος –προϊόν εισβολής και κατοχής από τα τουρκικά στρατεύματα το 1974– η Αμπχαζία και η Νότιος Οσετία, που αποκόπηκαν από τη Γεωργία το 1990, η Τσετσενία από τη Ρωσία κ.ο.κ. Προσοχή: Ήμαστε και είμαστε ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΑΥΤΟΔΙΑΘΕΣΗΣ ΤΩΝ ΛΑΩΝ. Υπερασπιστήκαμε και υπερασπιζόμαστε όλους τους ΕΘΝΙΚΟΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ. Άλλο αυτό, άλλο η υποστήριξη της σαλαμοποίησης και

των λακέδων του ιμπεριαλισμού. Τιμώ τον Ρουγκόβα και τον αγώνα που έδωσε για τους ομοεθνείς του. Όταν μιλάμε όμως για το μέλλον του Κοσόβου, σε αυτό λαμβάνονται υπόψη τόσο η θέληση της σημερινής πλειονότητας (αλβανόφωνοι) όσο και η αντίστοιχη των Σέρβων. Επίσης, ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου (Κόσοβο) σημαίνει ΑΛΛΑΓΗ ΣΥΝΟΡΩΝ στα Βαλκάνια, πιθανή ΜΕΓΑΛΗ ΑΛΒΑΝΙΑ (διά της ενοποιήσεως ΑλβανίαςΚοσόβου) ΑΥΡΙΟ. Μπορεί να υιοθετηθεί τέτοια άποψη; Για μας λύση είναι: α) Ευρεία Αυτονομία και Αυτοδιοίκηση στο Κόσοβο, στο πλαίσιο μιας ομοσπονδίας με Σερβία και Μαυροβούνιο, ή β) Διχοτόμηση, με το βόρειο τμήμα με την Μπροβίτσα να παραμένει ως τμήμα της Σερβίας. Δύσκολα, μα καθαρά. Βλακείες του τύπου «προσβλέπουμε σε μια αμοιβαία αποδεκτή λύση, σε ένα πολυεθνικό Κόσοβο, όπου Σέρβοι και Αλβανοί θα ζουν ειρηνικά», είναι εκτός τόπου και χρόνου, ανιστόρητες και ανεφάρμοστες. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί σε μια ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΗ ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΙΑ, ήτοι στην πρότερη κατάσταση, τότε που τη συναποτελούσαν πολλά έθνη και λαοί. Σήμερα στην περιοχή αυτή υπάρχει ο εθνικός ανταγωνισμός αλβανόφωνων και Σέρβων για την κυριαρχία. Ο καθένας θέλει την περιοχή για τον εαυτό του. Να γιατί δεν μπορεί να υπάρξει αναγκαστική συνύπαρξη στον ίδιο χώρο, άρα χρειάζεται είτε ΕΥΡΥΤΕΡΟ ΣΧΗΜΑ (Ομοσπονδία) είτε ΧΩΡΙΣΜΟΣ - χωριστές Οντότητες (Διχοτόμηση). Η ζωή και η Ιστορία έχουν δείξει ότι τίποτε ΠΛΑΣΤΟ δεν μπορεί να ΕΠΙΖΗΣΕΙ. e-mail:gpapagian@in.gr

επιμέλεια Θ. Ντρίνιας

ι 11.000 πολιτικοί κρατούμενοι στις ισραηλινές φυλακές αποφάσισαν να προχωρήσουν σε παραπομπή της ισραηλινής κυβέρνησης ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης. Οι κρατούμενοι ζητούν να διεξαχθεί επίσημη έρευνα για «καταχρήσεις και σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις ισραηλινές φυλακές». Αυτή η πρωτοβουλία ανακοινώθηκε σε μια δήλωση, με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Η ίδια δήλωση αναφέρεται επίσης στον αριθμό των Παλαιστινίων που έχουν πεθάνει στη φυλακή από βασανιστήρια, κακομεταχείριση και έλλειψη ιατρικής φροντίδας: 187 άνθρωποι αποβίωσαν από αυτές τις αιτίες πρόσφατα. Είκοσι πέντε από αυτούς έπασχαν από καρκίνο και δεν αντιμετωπίστηκαν με την κατάλληλη θεραπεία, ενώ περίπου εκατό πέθαναν εξαιτίας των απαράδεκτων συνθηκών διαβίωσης. «Ιδού πώς έχουν καταντήσει αυτές οι φυλακές, όπου

νέα από το εξωτερικόν

Ο

νομο, και έρχεται σε αντίθεση με τα ισχύοντα στο διεθνές δίκαιο, αφού οι κατακτητές δεν έχουν δικαίωμα να νομοθετούν για τους κατεχόμενους. Επιπλέον, φυλακίζονται σύζυγοι και μητέρες ατόμων καταζητούμενων, προκειμένου να ασκηθεί πίεση στην οικογένειά τους. Εκατοντάδες οικογένειες δεν έχουν το δικαίωμα να επισκεφθούν τους κρατούμενους και όσοι το διακινδυνεύουν υφίστανται εξευτελισμούς, απειλές και ταπεινώσεις. Η αίτηση για παραπομπή που κατέθεσαν οι κρατούμενοι αναφέρει επίσης ότι εκατοντάδες άτομα αρρωσταίνουν ή έχουν τραυματιστεί τουλάχιστον μία φορά στη φυλακή, όπου οι συνθήκες ζωής χαρακτηρίζονται ως απάνθρωπες. 11/12/2006 Ναζίμπ Φαράζ Palestine News Network – Agence de Presse Independante

ΓΑΛΛΊΑ Η μάχη για τις επερχόμενες προεδρικές εκλογές φουντώνει και όλες οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι θα είναι ένας αγώνας δρόμου μεταξύ του υποψηφίου της συντηρητικής κυβέρνησης Νικολά Σαρκοζί και της υποψήφιας του Σοσιαλιστικού Κόμματος, Σεγκολέν Ρουαγιάλ. Σημαντικό ρόλο στο τελικό αποτέλεσμα αναμένεται να παίξει η μικρή (500.000 άτομα) αλλά πανίσχυρη εβραϊκή κοινότητα της Γαλλίας, καθώς ελέγχει μεγάλο τμήμα της διανόησης και των ΜΜΕ. Για πολλούς, η Γαλλία είναι η δεύτερη, μετά τις ΗΠΑ, χώρα του κόσμου όπου το εβραϊκό λόμπι παίζει τόσο καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της πολιτικής και πνευματικής ζωής. Το αδιαφιλονείκητο φαβορί σ’ αυτή την παράλληλη κούρσα προσεταιρισμού της εβραϊκής ψήφου είναι ο Σαρκοζί! Η μακρινή εβραϊκή καταγωγή από τη μεριά της μητέρας του, το αντιαραβικό του μένος –όπως ιδιαίτερα εκφράστηκε κατά των αραβικής καταγωγής μεταναστών στην πρόσφατη εξέγερση των παρισινών προαστείων– και οι δημόσιες υποσχέσεις του να αλλάξει την παραδοσιακή «φιλο-αραβική» πολιτική των γαλλικών κυβερνήσεων σε περίπτωση που εκλεγεί πρόεδρος, καθιστούν τον Σαρκοζί έναν πραγματικό «σταρ» στις τάξεις των Γάλλων Εβραίων. Ο ίδιος δεν χάνει ευκαιρία να αποδεικνύει τα φιλο-ισραηλινά του συναισθήματα πότε δηλώνοντας «ειλικρινής φίλος του Ισραήλ» και πότε δικαιολογώντας την ισραηλινή επίθεση στον Λίβανο το καλοκαίρι, θεωρώντας ότι το Ισραήλ «ήταν θύμα τρομοκρατικών επιθέσεων». Παράλληλα, δεν παραλείπει να συμμετέχει σε κάθε θρησκευτική εκδήλωση των Εβραίων της Γαλλίας ή να επισκέπτεται εβραϊκές οργανώσεις του εξωτερικού, όπως στο πρόσφατο ταξίδι του στις ΗΠΑ, όπου συναντήθηκε με την ηγεσία του εβραϊκού λόμπι και ιδιαίτερα με τους ηγέτες της πανίσχυρης «Αμερικανοισραηλινής Επιτροπής Δημοσίων Σχέσεων». Δικαιολογημένα η Liberation, σε πρόσφατο πρωτοσέλιδό της, τόνισε ότι «ο Σαρκοζί είναι ο υποψήφιος των Εβραίων της Γαλλίας».


16

ΦΥΛΛΟ 3 ΡΉΞΗ 30 ΔΕΚΕΜΒΡΊΟΥ 2006

Από τη Γουότφορντ στη Μίλαν και από εκεί «έμβλημα» των εναλλακτικών

Έ

γινε ο πρώτος έγχρωμος παίκτης που σκόραρε με την εθνική Αγγλίας και έπαιξε κατά λάθος στη Μίλαν. Ήταν ο ποδοσφαιριστής που έγινε «σημαία», σημαία των εναλλακτικών ποδοσφαιρόφιλων. Ο λόγος για τον Λούθερ Μπλίσετ, που επέστρε-

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΛΟΥΘΕΡ ΜΠΛΙΣΕΤ ψε στην ποδοσφαιρική δράση... Σε ηλικία 48 ετών, ο άλλοτε γκολτζής της Γουότφορντ αποφάσισε να επιστρέψει στα ποδοσφαιρικά γήπεδα αναλαμβάνοντας χρέη παίκτηπροπονητή στην ερασιτεχνική Τσέσχαμ Γιουνάιτεντ. Ο Μπλίσετ, από τις πιο αναγνωρίσιμες φιγούρες της Γουότφορντ, παρά τη δεινότητα του στο σκοράρισμα είχε φτάσει στο σημείο να παρεξηγηθεί για κάποια εύκολα γκολ που έχασε, με τη φράση “Luther Missitt” ακόμη να μνημονεύεται από τους Άγγλους ποδοσφαιρόφιλους. Ο Μπλίσετ αγωνίστηκε στη Γουότφορντ από το 1985 (πέτυχε 95 γκολ) μέχρι το 1991, όταν μεταπήδησε στη Μίλαν. Η παρουσία του ωστόσο δεν συνοδεύτηκε από ευμενή σχόλια, αφού σε καμία περίπτωση δεν κατάφερε να δικαιώσει τις προσδοκίες των “ροσονέρι”. Μάλιστα, κυκλοφορούσε η φήμη ότι η ιταλική ομάδα έκανε λάθος σκάουτινγκ και αντί για τον σπουδαίο Τζον Μπαρνς προκλήθηκε παρανόηση και αποκτήθηκε ο Μπλίσετ, που επίσης είχε καταγωγή από την Τζαμάικα! Αυτό όμως που ακολούθησε δεν θα μπορούσε να το διανοηθεί

ούτε ο ίδιος ο ποδοσφαιριστής. Αρκετά χρόνια μετά το σύντομο πέρασμά του από την Ιταλία, το όνομά του έγινε σύνθημα ανάμεσα στους Ιταλούς εναλλακτικούς, αρτίστες, ακτιβιστές και αντιεξουσιαστές. Μάλιστα, από το 1994 μέχρι το 1999 έδρασε μία οργάνωση που έφερε το όνομά του (“Luther Blissett Project”). Επρόκειτο για μια ανοικτή κοινότητα ανθρώπων που δρούσαν με τον δικό τους ξεχωριστό τρόπο. Η ιδεολογία τους επεκτάθηκε σχεδόν σε όλη την Ευρώπη (μεγάλη έξαρση υπήρξε σε Ισπανία και Γερμανία), ενώ κοινό τους στοιχείο ήταν ότι χρησιμοποιούσαν όλοι τους το όνομα Λούθερ Μπλίσετ κυκλοφορώντας βιβλία που αφορούσαν κυρίως το Μεσαίωνα. Ο Λούθερ Μπλίσετ δήλωνε κολακευμέΤΟΥ ΜΑΚΗ ΔΙΟΓΟΥ νος που μπορούσε να επιδράσει άθελά του σε μια μεγάλη μάζα νέων ανθρώπων: “αυτό το ασυνήθιστο γκρουπ αποφάσισε να χρησιμοποιήσει το όνομά μου προκειμένου να εκφράσει την ταυτότητά του”. Μια ομάδα αναρχικών, μάλιστα, πριν από λίγους μήνες, σε έναν τυπικό έλεγχο που τους έγινε διότι ταξίδευαν σε τρένο δίχως εισιτήριο, απάντησαν πως ονομάζονται όλοι τους “Λούθερ Μπλίσετ”. Οι τέσσερις παραβάτες οδηγήθηκαν στο δικαστήριο, όπου επέμεναν πως αυτή ήταν η ταυτότητά τους. Γιατί όμως έγινε σημαία τους ο Μπλίσετ και όχι κάποιος άλλος ακτιβιστής; Ο ίδιος δίνει τη δική του εκδοχή, δίχως να είναι και βέβαιος γι’ αυτό: “Όταν αγωνίστηκα στη Μίλαν, υπήρχαν ελάχιστοι μαύροι ποδοσφαιριστές στο καμπιονάτο. Πιστεύω γι’ αυτόν τον λόγο με επέλεξαν”. Υπάρχει και η άλλη εκδοχή, που θέλει τους Ιταλούς να χρησιμοποιούν το όνομα του Μπλίσετ ως μια μορφή εκδίκησης απέναντι στις ακροδεξιές ομάδες τις χώρας. Όπως και να έχει, ο Λούθερ Μπλίσετ κατάφερε, δίχως να το επιδιώξει, να γίνει το κύριο πρόσωπο μιας ασυνήθιστης ιστορίας.

Πηγή: www.sport24.gr

ασφαλίτες με κασκόλ;

Σ

ε αναζήτηση «χουλιγκάνων-ρουφιάνων» βρίσκεται η ελληνική αστυνομία. Ο λόγος; Μα για να επανδρωθούν το «Εθνικό Γραφείο Πληροφοριών Ποδοσφαίρου», καθώς και τα «Γραφεία Πρόληψης Οργανωμένης Αθλητικής Βίας», που «έφτιαξε» η ελληνική αστυνομία με σκοπό την αντιμετώπιση της βίας στα γήπεδα (καλά, το άλλο με τον Τοτό το ξέρετε;). Σύμφωνα με τη σχετική διάταξη, το εθνικό γραφείο πληροφοριών (κάτι σαν ΚΥΠ ποδοσφαίρου μού ακούγεται…) θα «εργάζεται» για την εξασφάλιση της ανταλλαγής πληροφοριών (σύγχρονοι «κουκουλοφόροι» δηλαδή;) και τη διευκόλυνση της διεθνούς αστυνομικής συνεργασίας στον τομέα των ποδοσφαιρικών αγώνων με διεθνή διάσταση. Οι απορίες για τη «σύσταση» εθνικού γραφείου πληροφοριών (sic!) ποδοσφαίρου είναι πολλές. Πώς θα λειτουργεί αυτό το γραφείο; Με «ρουφιάνους»; Είναι γνωστό ότι οι Άγγλοι (κυβέρνηση Θάτσερ...) στην προσπάθειά τους να καταπολεμήσουν τη μεγάλη βία στα γήπεδα «εξαγόρασαν» χουλιγκάνους, φτάνοντας στο σημείο να «στρατολογήσουν» στην αστυνομία ακόμα και «αρχηγούς εξέδρας». Αυτό θα συμβεί καις την Ελλάδα; Κάτι από ταγματασφαλιτισμό μου θυμίζει. Και οι πληροφορίες πώς θα ελέγχονται; Η βία στα γήπεδα είναι φαινόμενο «εισαγόμενο» στον αθλητισμό και στο ποδόσφαιρο εν προκειμένω. Η βία είναι κοινωνικό φαινόμενο και σίγουρα δεν αντιμετωπίζεται με «γραφεία πληροφοριών». Ίσως ο κύριος Πολύδωρας και οι συνεργάτες του ονειρεύονται μια αστυνομία στα πρότυπα του ’50 και αρχίζουν να την «κτίζουν» από τα... γήπεδα!

Γιώργος Θαλάσσης (giorgos_rixi@yahoo.gr)

ηρακλής... από το 1899 Ένας αιωνόβιος... έφηβος ον λένε «γηραιό» και όχι άδικα. Ο Ηρακλής έχει τις ρίζες του βαθιά μέσα στον χρόνο. Είναι το παλαιότερο αθλητικό σωματείο σε ολόκληρη την Ελλάδα (ο Πανιώνιος είναι παλαιότερος, καθώς ιδρύθηκε το 1890, αλλά στην ελληνική Σμύρνη της Μικράς Ασίας). Και τα χρώματά του, το γαλάζιο και το λευκό, θυμίζουν έντονα τα χρώματα της Ελλάδας. Η ιστορία του Ηρακλή ξεκινά το 1899, όταν ιδρύθηκε ο όμιλος Φιλόμουσων. Ο όμιλος δεν ήταν αθλητικός σύλλογος, αλλά ένα σωματείο γραμμάτων και μουσικής. Το 1903 τα μέλη του ομίλου αποφάσισαν να εντάξουν στις δραστηριότητές τους τον αθλητισμό. Δημιούργησαν ένα γυμναστήριο και ίδρυσαν τμήματα κολύμβησης και ποδηλασίας. Ωστόσο, ήταν το ποδόσφαιρο, ένα νέο άθλημα εκείνης της εποχής, που «έκλεψε τις καρδιές» των αθλητών. Το πρώτο επίσημο παιχνίδι διεξήχθη στις 23 Απριλίου του 1905, αλλά στη συνέχεια ο σύλλογος άρχισε να αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα. Τρία χρόνια αργότερα, το 1908, ημερομηνία-ορόσημο για τον Ηρακλή, όλα άλλαξαν. Ο σύλλογος συνεργάστηκε με την ομάδα «Ολύμπια» και η συνένωση των δυνάμεών τους είχε ως αποτέλεσμα τη γέννηση του Ηρακλή. Ολόκληρη η ονομασία του ήταν τότε: «Οθωμανικός Ελληνικός Σύλ-

Τ

λογος Θεσσαλονίκης “Ο Ηρακλής”». Το τμήμα ποδοσφαίρου ήταν το πρώτο που δημιουργήθηκε. Οι πρώτες επιτυχίες δεν άργησαν να έρθουν. Το πρώτο καταστατικό τις 29 Νοεμβρίου 1908, κατά τη γενική συνέλευση των μελών, καταρτίστηκε το πρώτο καταστατικό του ΗΡΑΚΛΗ, αποτελούμενο από 36 άρθρα. Πρώτος πρόεδρος στην ιστορία του ΗΡΑΚΛΗ ήταν ο ιατρός Α. Μάλτος. Το 1914 ο Ηρακλής αντιμετώπιζε προβλήματα στέγασης, καθώς τα έσοδα του συλλόγου ήταν ελάχιστα και προέρχονταν μόνον από συνδρομές μελών. Ωστόσο, ο σύλλογος κατάφερε, χάρη στη δυναμική του, να ξεπεράσει τις δυσκολίες και οι εγκαταστάσεις του έγιναν «πυρήνας» αθλητισμού στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Ο Ηρακλής είναι άρρηκτα δεμένος με την ιστορία της πόλης και είναι χαρακτηριστικό ότι πάρα πολλοί σπουδαίοι ποδοσφαιριστές και μετέπειτα προσωπικότητες της Θεσσαλονίκης και της χώρας φόρεσαν την ένδοξη φανέλα με τον «ημίθεο» στο στήθος. Από τότε που ιδρύθηκε ο ποδοσφαιρικός σύλλογος του Ηρακλή, το ποδόσφαιρο άρχισε να γίνεται δημοφιλές σε όλη την Ελλάδα. Στους πρώτους μεταπολεμικούς Πανελλήνιους Αγώνες η «κυανόλευκη» ομάδα πέτυχε πολλές σημαντικές νίκες και αποτέλεσε την

ομάδα-πρότυπο της εποχής. Καθώς τα χρόνια περνούν, ο Ηρακλής εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στις κορυφαίες ομάδες ποδοσφαίρου. Η αρχή της δεκαετίας του 1920 σημαδεύτηκε

Η κατάκτηση του κυπέλλου Η ιστορία του Ηρακλή, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, περιλαμβάνει τη συμμετοχή σε πέντε τελικούς του Κυπέλλου Ελλάδας (1947, 1975, 1976,

Σ

στο Βασίλη Χατζηπαναγή, νίκησε στα πέναλτι τον Ολυμπιακό και κατέκτησε το Κύπελλο Ελλάδας, που είναι και το μοναδικό του μέχρι σήμερα. Την επόμενη μέρα, που οι «κυανόλευκοι» ποδοσφαιριστές επέστρεψαν στη Θεσσαλονίκη, πάνω από εκατό χιλιάδες φίλαθλοι τους επιφύλαξαν τιμητική υποδοχή. Η ιαχή «ΗΡΑ κύπελλο» ακουγόταν ακόμα κι από άτομα που δεν είχαν ιδέα από ποδόσφαιρο. Το 1976 ο Ηρακλής μετέχει στο Κύπελλο Κυπελλούχων Ευρώπης, ενώ έξι φορές έχει λάβει μέρος στη διοργάνωση του Κυπέλλου UEFA (1962, 1964, 1989, 1990, 1996, 2000). Μάλιστα, κατά την περίοδο 2000-2001 προκρίθηκε για πρώτη φορά στον δεύτερο γύρο της διοργάνωσης. Το 1985 ο Ηρακλής κατέκτησε το Βαλκανικό Κύπελλο, επικρατώντας στον τελικό επί της ρουμανικής Arges Pitesti με 4-1. Η πορεία του Ηρακλή (σε όλα τα αθλήματα...) συνεχίζεται με νίκες και ήττες, όπως ακριβώς και του ελληνισμού! Μάκης Διόγος emadiog@yahoo.gr

από εθνικά γεγονότα, αλλά αυτό δεν εμπόδισε τον σύλλογο να αναδειχθεί πολυνίκης στους Πανθρακικούς Αγώνες (1923). Την ίδια χρονιά δημιουργούνται τα πρώτα παιδικά τμήματα.

1980, 1987). Το 1976 ήταν η χρονιά που θα μείνει βαθιά χαραγμένη στις μνήμες όλων των φιλάθλων του Ηρακλή. Την 9η Ιουνίου 1976, στη Νέα Φιλαδέλφεια, η αγαπημένη ομάδα όλης της Ελλάδας, με ηγέτη τον αξεπέρα-


17

Ζ

ωάκια, νέα μορφή ζωής, που πωλούνται σε ειδική συσκευασία, η οποία τα κρατά σε λήθαργο μέχρι την αγορά, με διάρκεια ζωής από 1 ως 3 χρόνια και σε 6 διαφορετικούς χαρακτήρες, από πολύ ήσυχα μέχρι πολύ ζωηρά, ανάλογα με το τι επιθυ-

κή φροντίδα(…) Τα GenpetsTM, εντούτοις, μαθαίνουν και προσαρμόζονται. Είναι κατοικίδια ζώα, αλλά πολύ καλύτερα από ό,τι έχουμε γνωρίσει. Είναι γενετικά τροποποιημένα ώστε να είναι το ίδιο αξιόπιστα και αποτελεσματικά όπως οποιαδήποτε άλλη τε-

σιμοποιώντας μια διαδικασία αποκαλούμενη «έγχυση μικρο-ζυγωτών», ενώ κατόπιν τα Genpets αναπτύσσονται σε αγροκτήματα και εργαστήρια αναπαραγωγής και εκτροφής. Η έγχυση μικρο-ζυγωτών εξελίσσεται γρήγορα σε μια αποδοτική μέθοδο για

30 ΔΕΚΕΜΒΡΊΟΥ 2006 ΡΉΞΗ ΦΥΛΛΟ 3

είναι η σειρά των Genpets. «Όταν τα GenpetsTM τοποθετηθούν στα ράφια καταστημάτων, είναι σε κατάσταση χειμερίας νάρκης. Αυτό, όχι μόνο εξασφαλίζει την άνεσή τους ενώ βρίσκονται στα ράφια, αλλά μπορούν και να τοποθετηθούν οπου-

την απαραίτητη ενέργεια που απαιτείται από τα εσωτερικά στοιχεία κυκλώματος των συσκευασιών και δεν χρειάζεται να χρησιμοποιηθεί καμία μπαταρία. Κάθε μονάδα έχει μια εφεδρική ασφαλή μπαταρία λιθίου επαρκή για περίπου τρεις ώρες χρήσης, σε

δήποτε μέσα σε ένα κατάστημα, χωρίς πρόβλημα. Κάθε συσκευασία συνδέεται με έναν ειδικό σωλήνα σίτισης, που παρέχει το ειδικά διαμορφωμένο θρεπτικό μας μείγμα. Αυτό επιτρέπει την απλή αποθήκευση στα ράφια, χωρίς ειδικές απαιτήσεις από το προσωπικό. Τα καλώδια παρέχουν επίσης

περίπτωση απώλειας ισχύος. Αυτή η μπαταρία ειδοποιεί επίσης σε περίπτωση που το “κατοικίδιο ζώο” έχει αποσυνδεθεί και απομακρυνθεί από το ράφι».

ΣΥΣΚΕΥΑΣΜΈΝΑ ΚΑΤΟΙΚΊΔΙΑ ΓΕΝΕΤΙΚΉΣ ΜΗΧΑΝΙΚΉΣ... Ένα “νέο” που κυκλοφόρησε ταχύτατα… Μια καναδική εταιρεία γενετικής μηχανικής, η Bio-Genica, φέρεται να έχει δημιουργήσει κατοικίδια ζωάκια τα οποία μπορούν να πωληθούν ως συσκευασμένα προϊόντα, χάρη στα ειδικά χαρακτηριστικά που τους προσδίδει η τροποποίηση του DNA τους... μεί ο καταναλωτής… Αυτή η είδηση προκάλεσε πολλές αντιδράσεις. Το όλο θέμα αποδίδεται ίσως καλύτερα μέσα από τον τρόπο παρουσίασης του «προϊόντος» όπως δίνεται από τους δημιουργούς του, καθώς και οι απαραίτητες εξηγήσεις στο τέλος… Η Βiο-Genica παρουσιάζει τη δημιουργία της «Τα Genpets είναι κατοικίδια ζώα μαζικής παραγωγής, κατασκευασμένα με τη βοήθεια της γενετικής μηχανικής όπως αυτή εφαρμόζεται σήμερα(…) Οι κούκλες και τα ρομποτάκια γίνονται γρήγορα βαρετά, ενώ τα παραδοσιακά κατοικίδια απαιτούν διαρ-

χνολογία που χρησιμοποιούμε στις πολυάσχολες ζωές μας. Αντί της μαζικής πώλησης αυτών των ζώων, κάθε κατοικίδιο έρχεται προ-συσκευασμένο ως πλήρως ανεξάρτητη μονάδα. Η συσκευασία είναι αυτό που ξεχωρίζει πραγματικά το GenpetTM από κάθε άλλο προϊόν στην αγορά σήμερα, καθώς σχεδιάζεται με ένα υψηλό επίπεδο ενσωματωμένης τεχνολογίας, που εξασφαλίζει πλήρη έλεγχο της κάθε μεμονωμένης μονάδας(…) Εμπορευόμαστε τη ζω�� την ίδια…» Πώς δημιουργούνται τα Genpets; Το αρχικό πρωτότυπο και η αναπαραγωγή των Genpets προέκυψε χρη-

τον ανα-συνδυασμό του DNA, ή την εισαγωγή ορισμένων πρωτεϊνών από εντελώς διαφορετικά είδη. Η τεχνική, ειδικότερα, χρησιμοποιήθηκε το 1997 για να συνδυάσει ποντίκια με φωσφορίζοντες οργανισμούς, όπως μέδουσες, και έχει χρησιμοποιηθεί έκτοτε για τη δημιουργία φωσφοριζόντων κουνελιών, χοίρων, ψαριών, καθώς και πιθήκων. Από τότε, το ανθρώπινο DNA έχει συνδυαστεί με αυτό των χιμπατζήδων, αραχνοειδών και προβάτων. Το 2003 το ανθρώπινο DNA συνδυάστηκε επιτυχώς με του κουνελιού (και άλλων ζώων), για να δημιουργήσει τα επιτυχή υβρίδια χιμαιρών. Τώρα

...ΚΑΙ Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΌΤΗΤΑ Ό

σοι ήδη έχουν φρικάρει από τα παραπάνω, ίσως ανακουφιστούν ακούγοντας ότι τα Genpets είναι στη πραγματικότητα γλυπτά από πλαστικό και λατέξ (συμπεριλαμβανομένων των στοιχείων κυκλώματος και της ρομποτικής) του Καναδού εμπορικού καλλιτέχνη Adam Brandejs… Όπως έχει εξηγήσει ο ίδιος, όταν πρωτοπαρουσίασε τη δουλειά του σε μια έκθεση της εργασίας του, το 2005, τα Genpets αποτελούν μια προσπάθεια προβληματισμού της κοινής γνώμης για την έννοια της γενετικής μηχανικής και για το πώς προβληματίζεται ο ίδιος σχετικά με το πού μπορεί να μας οδηγήσει αυτή η επιστήμη. Ο ίδιος δηλώνει: «Δεν είμαι εναντίον της γενετικής μηχανικής, είμαι απλώς διστακτικός για το πού, πώς και από ποιους θα χρησιμοποιηθεί αυτή η τεχνολογία. Αυτό συνοψίζει η τέχνη μου. Δεν θέλω να με περνάνε για κάποιον τρελό ακτιβιστή, ούτε από την άλλη να νομίζουν ότι επιδοκιμάζω αυτή την τεχνολογία. Η γενετική μηχανική θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντικές ιατρικές ανακαλύψεις που θα σώσουν ζωές. Είναι όμως έτσι τα πράγματα; Αυτό που κάνω είναι περισσότερο μια κριτική της εταιρικής ηθικής, παρά της τεχνολογικής ηθικής. Εάν αναρωτιέστε ακόμα αν τα Genpets είναι πραγματικά ή όχι, εντάξει, πολλοί ακόμα αναρωτιούνται αν είναι, αλλά δεν είναι αυτό που θέλω να τονίσω… (…) Απλώς, σταματήστε και σκεφτείτε. Σκεφτείτε τι είναι αυτό που πιθανώς _όπως και οι περισσότεροι που βλέπουν τη δουλειά μου_ βρίσκετε ιδιαίτερα ενοχλητικό και όμως ίσως και να θελήσετε ακόμα και να αγοράσετε ένα Genpet. Γιατί υπάρχει αυτή η τάση, να αγοράζουμε δηλαδή προϊόντα ανεξάρτητα από το τι πραγματικά είναι αυτά; Και τι κάνει αυτό το θέμα τόσο ενοχλητικό ή ίσως και μη ενοχλητικό; Εξετάστε και τις δύο πλευρές του ζητήματος και εξετάστε πώς εκτρέφουμε τα ζώα στα αγροκτήματα και στα καταστήματα κατοικίδιων ζώων σήμερα. Πώς συνδέονται όλα αυτά; H γενετική μηχανική, όπως οποιαδήποτε νέα τεχνολογία, υπόσχεται πολλά θετικά. Ως είδος, εντούτοις, τείνουμε να δίνουμε πολύ περισσότερη αξία στην τεχνολογία ως λυτρωτή μας από το ό,τι ίσως είναι. Μέσω των Genpets κάνω κριτι-

κή για την επίπτωση που η γενετική μηχανική μπορεί να έχει, γιατί όλοι ξέρουμε ότι στο κάτω-κάτω της γραφής είναι το κέρδος που κινεί τα νήματα. Το ερώτημα σχετικά με τη γενετική μηχανική δεν είναι ίσως οι θετικές ή οι αρνητικές επιπτώσεις της, ή το πού μπορεί να μας οδηγήσει. Είναι περισσότερο εάν είμαστε ή όχι αρκετά υπεύθυνοι γι’ αυτήν».

Τ

α Genpets έχουν ήδη προκαλέσει αντιδράσεις όπου εκτέθηκαν ή μέσω της ιστοσελίδας τους (www.genpets. com), ενώ πολλοί τα θεώρησαν αληθινά, κάνοντας κουβέντα και για προσπάθεια μποϋκοταρίσματος. Ανέφικτη φαντασία, ή αλλιώς: «δεν γίνονται τέτοια πράγματα»; Διαβάζοντας τα παραπάνω και γνωρίζοντας ότι δεν είναι παρά μια φάρσα για να διεγείρει συνειδήσεις, ίσως εύκολα μπορεί κάποιος να υποτιμήσει τη σημασία του όλου θέματος. Να πει ότι αυτά δεν γίνονται, ότι είναι όπως στις ταινίες, μια άλλη πραγματικότητα, που δεν αφορά την καθημερινή ζωή, απλά εξιτάρει τη φαντασία και το αισθητήριο του φόβου για το καινούργιο… Ωστόσο, το πιο τρομακτικό στην παραπάνω περιγραφή δεν είναι το φανταστικό της κομμάτι, όσο η ομοιότητα που έχει με αυτό που ονομάζεται πραγματικότητα της εμπορικής χρήσης της βιοτεχνολογίας, με όλες τις δυνητικές κοινωνικοπολιτικές προεκτάσεις. Η περιγραφή του «προϊόντος» της Bio-Genica ουσιαστικά δεν κάνει τίποτε παραπάνω από το να μιμείται τις αντίστοιχες περιγραφές μεγάλων εταιρειών βιοτεχνολογίας όταν διαφημίζουν την ατζέντα και τα προϊόντα τους. Αρκεί μια ματιά στην ιστοσελίδα της Μονσάντο, των λόμπι των εταιρειών βιοτεχνολογίας ή το προσωπικό ιστολόγιο κάποιου «λαμπρού» επιστήμονα… Ένα μπαράζ λέξεων και οραμάτων, υποσχέσεις για «λαμπρό μέλλον», πρoϊόντα που ταιριάζουν στις «σύγχρονες απαιτήσεις», «καινοτομία», «αναπόφευκτη εξέλιξη». Και, φυσικά, ανθρωπισμός: «καταπολέμηση της μάστιγας της πείνας», της φτώχειας, της αρρώστιας, του θανάτου. Γενετικά τροποποιημένα φυτά πατενταρισμένης τεχνολογίας, ιδιόκτητα γονίδια, βιοτεχνολογική-βιοχημική τροποποίηση βιολογικών λειτουργιών και συμπεριφοράς σύμφωνα με αποδεκτά χρησιμοθηρικά

μοντέλα. Προσαρμογή των βασικών αρχών της ζωής σε πλαίσια εμπορεύσιμου υλικού. Εμπόριο, κέρδος, ιδιοκτησία. Κανένα όριο. Κανένα μέτρο. Και κάπου στο βάθος, πολιτική. Βιο-πολιτική. Έλεγχος. Κυριαρχία. ευκολία με την οποία εισάγονται πλέον κανόνες του εμπορίου στη διαχείριση έμβιου υλικού και η χυδαιότητα με την οποία χρησιμοποιούνται έννοιες όπως πρόοδος, φροντίδα, ευθύνη, έχει από καιρό υπερβεί τη σφαίρα του φανταστικού και κινείται σε απόλυτα ρεαλιστικά πεδία. Η βιοτεχνολογία θεωρείται πια το νέο πεδίο οικονομικής δραστηριότητας, με απρόβλεπτες συνέπειες. Γίνεται όλο και πιο εφικτό τα γονίδια, τα χαρακτηριστικά που μεταφέρουν, οι λειτουργίες ζωντανών οργανισμών, συμπεριλαμβανομένων και των ανθρώπινων, να χειραγωγηθούν και να προσαρμοστούν σε μοντέλα παραγωγής. Τα πλέον έγκυρα οικονομικά έντυπα θεωρούν τη βιοτεχνολογία ως τη νέα βιομηχανική επανάσταση, και όποιος προλάβει θα βγάλει αμύθητα κέρδη. Και, φυσικά, όποιοι περιορισμοί και κριτική, θεωρούνται εμπόδια αυτής της νέας οικονομικής ανάπτυξης, που ξεπερνιούνται με μπόλικη σάλτσα υποσχέσεων, πολιτικής, δημοσίων σχέσεων και επιρροής στα κέντρα εξουσίας. Όσο για τυχόν εντονότερες αντιδράσεις, ο νόμος μπορεί να συνδράμει ποινικοποιώντας αυστηρά την καταστροφή και το ξερίζωμα οποιασδήποτε γενετικά τροποποιημένης πειραματικής καλλιέργειας ή την απελευθέρωση πειραματόζωου από το κλουβί του... Ωστόσο, ήδη πολλοί, πάρα πολλοί, έχουν άλλη άποψη. Κι αυτό γίνεται εμφανές. Το κίνημα κατά των Γ.Τ.Ο. και της βιοτεχνολογίας στη μορφή που υφίσταται έχει διευρυνθεί και αφορά πλέον πολλούς. Η πολεμική που αναπτύσσεται είναι έντονη και αρκούν κάποιες απλές αφορμές, για να καταδειχθεί το πραγματικό μέγεθος της επίθεσης που ασκείται πια κατά τις ίδιας της φυσικής υπόστασης. Το Genpet δεν είναι παρά ένα γκροτέσκο αστείο. Η αδιαφορία μπορεί να επιτρέψει σε τέτοιες ιστορίες να γίνουν εφιαλτικό γεγονός.

Η

Γ.Ρ.


ΦΥΛΛΟ 3 ΡΉΞΗ 30 ΔΕΚΕΜΒΡΊΟΥ 2006

18

Δοξολογικά «Πρόσωπα» των Γιάννη Γίγα & Πέγκυς Κούβαρη Βασιλείς της γης και πάντες λαοί. άρχοντες και πάντες κριταί της γης. νέοι τε και παρθένοι, γέροντες μετά νεωτέρων ας αίνωσι το όνομα του Κυρίου. διότι το όνομα αυτού μόνου είναι υψωμένον. Η δόξα αυτού είναι επί την γην και τον ουρανόν. και αυτός ύψωσε κέρας εις τον λαόν αυτού, ύμνον εις πάντας τους οσίους αυτού, εις τους υιούς Ισραήλ, λαόν όστις είναι πλησίον αυτού. Δαβίδ ψαλμός 148

Ο Εμιλιάνο Ζαπάτα

Ο Γεώργιος Καστριώτης - Σκεντέρμπεης

Το 2003 αγιογραφήσαμε στον Ι.Ν. Αγίας Παρασκευής συνεχιστές παραδόσεων που αναγνωρίζουν το θαύμα Κοσμηράς Ιωαννίνων της οικουμένης και το τραγούδησαν με τον βίο τους. την παράσταση «Αινείτε Αυτόν». Πρόκειται για μια υπέΓράφαμε τότε προσδοκώντας: ροχη βυζαντινή εικόνα στην οποία όλη η κτίση, έχοντας συνείδηση του θαύμα«Ο παγκόσμιος ενωτικός χαρακτήρας συγκεκριμένων τος της ύπαρξής της, Προσώπων, ως προτύπων, υμνεί τον δημιουργό της. Εργαστήκαμε σε πολύ δύσκοηρώων, αξίων τιμής και μίμησης, η σημασία της απεικόλες συνθήκες, νισης τέτοιων προσώπων στις περισσότερες παραδόΔεκέμβριο με χιόνια και πολύ κρύο, δυναμωμένοι όμως σεις των λαών της γης, οι οποίοι τίμησαν τους άξιους από την ίδια την όλων των εποχών κι όλης ομορφιά του θέματος, όπως της οικουμένης ιστορώντας την αποτυπώνει η εικονογρατα πρόσωπά τους, τα δάφία μας, και ποτιστήκαμε από νεια και αντιδάνεια των ποαυτή. Χριστούγεννα σε μια δολιτισμών στα οποία ο κόσμος ξαστική ατμόσφαιρα όμοια με ανακαλύπτει ξανά και ξανά αυτή των συγκεκριμένων ψαλτην Ελληνικότητα και άρα Οιμών, παρά τις προηγηθείσες κουμενικότητά του, η μεγά“βρεφοκτονίες” της χρονιάς, λη παράδοση που τίμησαν οι αντιμετωπίσαμε με απρόΈλληνες καλλιτέχνες, με πιο σμενη αισιοδοξία παράξενα πρόσφατα παραδείγματα τον και αταίριαστα γεγονότα στον Φώτιο Κόντογλου, τον Νίκο τόπο μας. Καζαντζάκη και τον Νίκο ΕγΠεριμένοντας τη Βαβυλωνία γονόπουλο, ...» των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας νιώσαμε ότι μέσα σ΄Τρίτος χρόνος παρουσίας αυτη την οργιώδη σύγκρουτων «Προσώπων» και από ση όλων των αντιφάσεων που την υποδοχή τους από τον έχουμε συνηθίσει να βλέπουκόσμο (κυρίως μέσω διαδιμε σ’ αυτό το γεγονός αλλού, κτύου, μιας έκθεσης και δηυπάρχει κάτι να ειπωθεί από μοσιευμάτων), σιγουρευτήτο δικό μας ταμπούρι. καμε και παρηγορηθήκαμε. Η οικουμένη των αίνων κλωτσούσε μέσα μας χειμωνιάτικα Ακόμα κι αυτές οι πρώτες και ήθελε αέρα από «κλωτσιές στα πισινά» από τον αυγουστιάτικο ουρανό μας “��πεύθυνους” αντηχούν πια Οι Δέκα Μάρτυρες - Απεργοί πείνας της Ιρλανδίας του 2004. ευχάριστα αστείες. Έχοντας πάντα ζωντανό τον ενΤρίτος χρόνος και τα μάτια θουσιασμό από τη γνωριμία με τους «Έλληνες» μας είναι πάντα στραμμένα _εν μέσω βρεφοκτονιών και του Φώτη Κόντογλου (αυτούς που βρίσκονται κλεισμένοι απογραφών της νέας Ρώμης_ στη γέννηση ενός κόσμου στο παλιό δημαρχείο κοινωνίας . της οδού Αθηνάς και τώρα σβήνονται από τα βιβλία Φίλοι των προσώπων απ’ όλη τη γη ένιωσαν δικό τους το της ιστορίας των Ελλήνων), γοητευμένοι από το πώς απόλυτα δικό μας, το κοινωνήσαν όπως μπορούσαν και οι ιστορίες ανθρώπων (που τα στερνά τους τίμησαν τα μας ενθάρρυναν για τη συνέχεια. πρώτα τους) ξεζουμίζαν τους δακρυγόνους αδένες μας και τυμπανίζανε στο στήθος των σχεδόν σαράντα χρόΣτον Επαμεινώνδα, τη Νατάσα και το αγοράκι τους που νων, γνωρίζοντας από τους καλούς δασκάλους τη σημαέρχεται τον Γενάρη. σία του προσώπου στην παράδοσή μας (και την οικουμενικότητα της), αποφασίσαμε να κάνουμε τα «Πρόσωπα». Τα «Πρόσωπα» μπορεί να τα επισκεφθεί κανείς στο διαΤα «Πρόσωπα» αποτελούν μια προέκταση της ιστόρηδίκτυο στη διεύθυνση www.iconet.gr/prosopa. σης των παραπάνω αίνων του προφήτη Δαβίδ. Είναι ζωγραφιές ανθρώπων που γίΓΙΑΝΝΗΣ ΓΙΓΑΣ ναν ενσαρκώσεις των αρετών των λαών τους, φορείς και

Ο Σιμών Μπολιβάρ

Ο Άλμπερτ Σβάιτσερ

Τα «Πρόσωπα» είναι ζωγραφιές ανθρώπων που ’γίναν ενσαρκώσεις των αρετών των λαών τους, κατά τα βυζαντινά πρότυπα, σύμφωνα με την παράδοση του Φώτη Κόντογλου. Ο Γιάννης Γίγας και η Πέγκυ Κούβαρη τα ετοίμασαν για την Πολιτιστική Ολυμπιάδα πλην όμως τω υπουργείω άλλα έδοξεν... Η «Ρήξη» προσφέρει στους αναγνώστες της μερικά από τα «Πρόσωπα» σαν δώρο, χρονιάρες μέρες, κόντρα στους «λαπάδες» των σχολικών βιβλίων. Ο Μαχάτμα Γκάντι

Ο Λέων Τολστόι


19

30 ΔΕΚΕΜΒΡΊΟΥ 2006 ΡΉΞΗ ΦΥΛΛΟ 3

«2» του Δημήτρη Παπαϊωάννου ΤΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΑΝΔΡΙΟΠΟΥΛΟΥ «Υποψιάζομαι ότι η δυτική επιθετικότητα είναι μια χρεοκοπημένη ιστορία».

Σ

άββατο βράδυ, λοιπόν, στο ανακαινισμένο Παλλάς, και μετά για φαγητό και συζήτηση 2,5 ωρών για την παράσταση «2» του Δημήτρη Παπαϊωάννου, που μόλις είχαμε δει. Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου έχει πίσω του είκοσι χρόνια δημιουργίας, και μετά την τελετή έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων είναι γνωστός σε ένα ευρύ κοινό, που φτάνει να ασχολείται με μια παράσταση χορού. Είναι προτιμότερο από το ότι απασχολούσε κάποτε λίγους φίλους του χορού. Η έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων έφερε μεγάλο κοινό σε επαφή με μια αισθητική που δεν είχε ίσως πριν: αυτή ενός καλλιτέχνη που δεν επαναπαύεται στις δάφνες του ούτε συγχρωτίζεται με τα πολιτικά και καλλιτεχνικά «σαλόνια» (παιδική ασθένεια πολλών δημιουργών σ’ αυτήν τη χώρα). Αντίθετα δοκιμάζει νέα πράγματα. Η νέα του παράσταση έχει πολύ χιούμορ και ένα θέμα που «φέρνει» τον Παπαϊωάννου σε μια πολιτικοποιημένη στάση. Κατά τον ίδιο: «Τα κακώς κείμενα της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας με αγγίζουν βαθύτατα. Η έλλειψη αξιοκρατίας και η ανέχεια και η νευρωτική υπαρξιακή σύγχυση των ανθρώπων γύρω μου και μέσα μου. Όπως με αγγίζει και η τερατώδης διεθνής πραγματικότητα. Γι’ αυτό και τελευταία η εργασία μου αποκτά δειλά δειλά μια πολιτική διάσταση». «Πιστεύω ότι σήμερα μια φωνή που λέει την αλήθεια απορροφάται από το σύστημα με αποτέλεσμα να χάνει τη μαχητικότητά της. Γι’ αυτό οι καλλιτέχνες σήμερα οφείλουν να

είναι σκληρότεροι από ποτέ. Αμείλικτοι». Για μένα, το ότι ένας άνδρας θίγει ζητήματα για την ανατροφή του σημερινού άνδρα κάνει το όλο θέμα πιο ενδιαφέρον. «Στην εκπαίδευση του αγοριού υπάρχει μια ρήξη με την ανθρώπινη φύση. Τότε που το περιβάλλον του θυμίζει συνέχεια πως ό,τι δεν αρμόζει στο αρσενικό είναι θηλυκό. Ένα μέρος της φύσης του, η ευαισθησία του, πρέπει να κοπεί, γιατί είναι θηλυκό. Στη γυναίκα δεν συμβαίνει κάτι αντίστοιχο. Μπορεί να της κοπούν κοινωνικές δυνατότητες, αλλά στη φύση της δεν γίνονται επεμβάσεις». «Το “2” διαπραγματεύεται τον καημό της ένωσης. Το ένα να γίνει δύο. Η συμφιλίωση με τις δύο μας φύσεις. Σκληρότητα-ευθραυστότητα, αρσενικό-θηλυκό, υλικό και πνευματικό μας μέρος». «Ο άνθρωπός μας φτάνει με δύο βαλίτσες και βλέπει δύο ανθρώπους να γίνονται ένα. Του καρφώνεται στο μυαλό ότι ενδεχομένως κάποιος του αντιστοιχεί. Το “2” ας πούμε, το γιν και το γιαν, το πνεύμα και η ύλη, το όνειρο και η πραγματικότητα, το Εγώ και ο Άλλος, η σκληρότητά μου και, η ευθραυστότητά μου». Βέβαια, μιλώντας ο δημιουργός δεν το κάνει πάντα πετυχημένα, εικα-

οι ζωές των άλλων

στικά ή ουσιαστικά. Τόνισε πολύ τα συναισθηματικά και επαγγελματικά αδιέξοδα που αποκτά ο άνδρας και όχι τα πλεονεκτήματα που έχει ο Έλληνας άνδρας (μια διευρυμένη αλληλεγγύη) σε σχέση με τον αντίστοιχο δυτικό. Μερικά όμορφα στιγμιότυπα έχαναν την έκπληξη και τη δύναμή τους επειδή κρατούσαν σε διάρκεια ή επαναλαμβάνονταν πολλές φορές, όπως οι σκηνές με την μπάλα («…όσο επιμένεις στη νίκη, τόσο περισσότερο ανδρώνεσαι. Για να βάλεις γκολ πρέπει κάποιος να χάσει την μπάλα. Νικητής και ηττημένος είναι ένα σύστημα «2»), ή οι πολλές βαλίτσες, που ίσως κάπου ήταν υπερβολή («Αν η διάσταση του αρσενικού είναι η εικόνα του ταξιδιώτη, του εξερευνητή, η θηλυκή υπόσταση θα έμοιαζε με λιμάνι. Καράβι και λιμάνι λοιπόν»). Ο θεατής σε πολλά σημεία ταυτί. ζεται αλλά δεν εμπλέκεται συνολικά, συναισθηματικά, μένει σαν παρατηρητής. Η παράσταση, με καταπληκτικές σκηνές δεν έχει τον συνδετικό κρίκο που θα απογείωνε το θέμα συγκινησιακά. Το χιούμορ ίσως είναι πρωτόγνωρο για το στυλ του. Έχει έξυπνες στιγμές αλλά και αδέξιες ή υπερβολές. Οι κομφερανσιέ (κομπέρ), πολύ έξυπνη σκηνοθετική ιδέα (θυμίζουν τον Τζουντ Λο σε ρόλο ρομπότ στην ταινία

του Σπίλμπεργκ Α.Ι. Τεχνητή Νοημοσύνη). Απ’ την άλλη η σκηνή του τραγουδιστή που βάζει το μικρόφωνο στα γεννητικά του όργανα, που υποτίθεται ότι τραγουδούν, δεν νομίζω ότι είναι από τις πιο εμπνευσμένες. Υπέροχη η σκηνή με τους δύο δρομείς που τρέχουν προς αντίθετες κατευθύνσεις, προσπαθώντας ο ένας να ανάψει το τσιγάρο στον άλλον. Φοβερή η σκηνή στα λουτρά, όπως και αυτή στα γραφεία («Ο άνδρας εκπαιδεύεται από μικρός να ξεχωρίζει το σεξ από τον έρωτα. Πληρώνει για να μάθει σεξ. Στα μπουρδέλα. Κάτι που δημιουργεί μεγάλο ρήγμα μεταξύ των δύο φύλων»). Υπέροχη η αργή κίνηση των χορευτών ενώ υποστηρίζονταν από άλλους. Δυνατή στιγμή όταν ο πρωταγωνιστής παρακολουθεί κάποιους να κάνουν πανομοιότυπες κινήσεις, δίπλα δίπλα, ενώ δύο άλλοι προσπαθούν να ισορροπήσουν στις άκρες μιας τραμπάλας. Πολύ όμορφες οι δύο σκηνές πλήθους στο υπό μεγάλη κλίση δάπεδο, με τα κορμιά να γλιστρούν και να μαζεύονται από τους κινούμενους διαδρόμους σε αντίθετες κατευθύνσεις. Αδύναμη όμως στιγμή όταν ένας κουστουμαρισμένος πυροβολεί με μανία το ένα του πόδι, που φοράει γυναικείο τακούνι, ή η σκηνή με την Τζούντι Γκάρλαντ με τη μελωδία του Love Story. Απλουστευτικό το θέμα με το αναψυκτικό που πίνει ο παρουσιαστής στην τηλεόραση και παρόμοια κάνει και ο θεατής, ή το θέμα με το άπιαστο όνειρο με το μπαλόνι και το δοχείο με κομμένα έγγραφα.

Εμφανής η έλλειψη αναφοράς στην επίδραση της μητέρας στο μεγάλωμα του άνδρα. Η μουσική του Κωνσταντίνου Βήτα άλλοτε μελωδική, άλλοτε νοσταλγική ή με ένταση στις ανάλογες σκηνές, έδενε καλά με τη δράση του έργου χωρίς να ήταν ιδιαίτερης έμπνευσης. Τα εμβόλιμα πολύ γνωστά μουσικά θέματα (του “Love Story” για παράδειγμα) έσπαγαν τη δομή και τη σύνδεση με το έργο. Καλύτερα να είχαν γραφτεί από τον συνθέτη δικά του θέματα που να εξυπηρετούσαν τις αντίστοιχες σκηνές. Τα σκηνικά, λειτουργικά, με ιδιαίτερη επισήμανση στους αποσπώμενους τοίχους. Ίσως το δάπεδο που παραμένει πολλή ώρα σε κλίση κουράζει το βλέμμα. Συνολικά έχουμε έναν δημιουργό που το ταλέντο και οι γνώσεις του στο χορόδραμα τόσα χρόνια, προσδοκώμενα δίνει εικαστικές και εννοιολογικές απολαύσεις. Μπορεί ως σύνολο το έργο να μη σε συναρπάζει, είναι όμως απίστευτα όμορφο σε επιμέρους σκηνές και έχει νέα στοιχεία που δείχνει ότι ο δημιουργός δοκιμάζει πράγματα, και αν πούμε ότι είναι μεταβατική δουλειά για τον Δημήτρη Παπαϊωάννου, θα είμαστε με μεγάλη χαρά σε προσμονή για την επόμενη δουλειά του. Ως καλλιτεχνικό έργο και ως το γεγονός της εποχής πρέπει να το δει κανείς ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ! Τα κείμενα σε εισαγωγικά είναι από συνεντεύξεις του Δημήτρη Παπαϊωάννου που έδωσε πριν την έναρξη των παραστάσεων. Είναι αποσπάσματα από την Καθημερινή, το Βημαgazino και το Lifo.

ΑΚΌΜΑ ΔΕΝ ΤΟ ΕΊΔΑΤΕ;

“Ο καλός άνθρωπος της Στάζι” θα μπορούσε να είναι ο τίτλος της ταινίας του Φλόριαν Χένκελ φον Ντόνερσμαρκ που κέρδισε το ευρωπαϊκό «Όσκαρ» φέτος, το βραβείο καλύτερης ταινίας της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου. Ο καλός άνθρωπος της Στάζι ή πώς η Γερμανία σήμερα διαχειρίζεται το πρόσφατο παρελθόν της και χτίζει το μέλλον. Ο γερμανικός κινηματογράφος βάζει σιγά-σιγά τα θεμέλια για μια δυναμική επανάκαμψή του και οι νέοι στιλίστες της γερμανικής οθόνης δείχνουν τα δόντια τους. Προηγήθηκε ο Τομ Τίκβερ –παρουσιάζει αυτές τις μέρες την τελευταία του ταινία, το Άρωμα– φέτος επίσης είδαμε μία αξιόλογη γερμανική ταινία, από τις καλύτερες της χρονιάς, την Ελεύθερη Βούληση του Ματίας Γκλάσνερ, που θα άξιζε το ευρωπαϊκό βραβείο, πλην όμως το θέμα του δεν ήταν τόσο μέινστριμ όπως του φον Ντόνερσμαρκ. Το μεγάλο ατού της τ��ινίας λέγεται Ούλριχ Μούχε και υποδύεται τον λοχαγό Βάιστλερ, μυστικό της Στάζι με τον κωδικό HGW XX/7. Προσωπικότητα με παρεκκλίνουσα συμπεριφορά, εκπαιδευμένος στην απομόνωση και την πειθαρχία, ιδεολόγος του συστήματος, μοιάζει λιγάκι με τον πρωταγωνιστή της Ελεύθερης Βούλησης, μόνο που ετούτος είναι ένας πιο αξιοσυμπάθητος μονόχνωτος από τον βιαστή και φονιά Τεό του Γκλάσνερ.

μάτια της πρωταγωνίστριας, που είναι παντρεμένη με τον συγγραφέα, έτσι ώστε να μείνει το πεδίο ελεύθερο σε έναν υπουργό που την ορέγεται. Μικρό όμως το δόλωμα για να πιάσει έναν ξεσκολισμένο πράκτορα και να τον φτάσει μέχρι το σημείο να κάνει τα στραβά μάτια για κάποιον που διαφεύγει στη Δύση ή για την κρυμμένη γραφομηχανή… Ίσως Οι ζωές των άλλων να θέλουν να αναστήσουν κάπως το κύρος του σοσιαλιστικού «οράματος», ίσως πάλι ο φον Ντόνερσμαρκ να ζήλεψε τη δόξα του Goodbye Lenin. Πάντως το βραβείο το πήρε. Εκτός του Μούχε, που αξίζει να δει κανείς την ταινία μόνο και μόνο για την ερμηνεία του, και οι υπόλοιποι ηθοποιοί στέκονται γερά. Πολύ καλή είναι και η Μαρτίνα Γκέντεκ στον ρόλο της Μάρθας. Η ταινία σε κερδίζει κάποιες στιγμές, ιδίως όταν γέρνει προς το θρίλερ. Το σίγουρο είναι πως, και μ’ αυτή την ταινία, το γερμανικό σινεμά έχει φουσκώσει για καλά τα πανιά του. Παρ’ όλο που η ταινία του φον Ντόνερσμαρκ δεν έχει ξεκαθαρίσει τι είναι, ιστορικό δράμα, μελό ή κατασκοπικό θρίλερ, κερδίζει τις εντυπώσεις. Ο Βάιστλερ, που έχει παγιδέψει και παρακολουθεί το σπίτι ενός από τους μεγαλύτερους θεατρικούς συγγραφείς της χώρας, ξαφνικά συνειδητοποιεί ότι το όλο παιγνίδι δεν γίνεται χάριν του σοσιαλισμού, αλλά για τα γλυκά

Κωνσταντίνος Μπλάθρας

ERRATA: Μη βαράτε! Στο προηγούμενο φύλλο κάναμε ντοκιμαντέρ το Fast Food Nation. Γράψε λάθος. Η ουσία πάντως παραμένει, το ζητούμενο είναι και πολιτικό, έστω και στο μελόδραμα...


20

ΦΥΛΛΟ 3 ΡΉΞΗ 30 ΔΕΚΕΜΒΡΊΟΥ 2006

ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΈΣ εκδόσεις

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑΣ ΤΟ 1204 ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΝΕΩΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

THOMAS SZASZ ΑΙΡΕΤΙΚΑ

ΔΑΜΙΑΝΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ

ΘΑΝΑΣΗΣ ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣΚΑΛΟΜΑΛΟΣ ΠΕΡΙ ΕΛΛΑΔΟΣ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΟΓΙΩΡΓΗΣ ΕΘΝΟΣ ΚΑΙ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΤΙΚΗ ΝΕΩΤΕΡΙΚΟΤΗΤΑ ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΕΟΥΣ 37, 106 77 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 210 3826 319, 210 3839930

τα χριστουγεννιάτικα φωτάκια

ΤΟΥ ΘΑΝΑΣΗ ΠΟΛΥΜΕΝΗ

Ε

ίναι απόγευμα Σαββάτου και το φως είναι ήδη λιγοστό έξω. Από το παράθυρό μου μπορώ μόνο τα κίτρινα φώτα της πόλης μου να βλέπω. Κάνει αρκετό κρύο. Περιφέρομαι εδώ κι εκεί, προσπαθώντας να βγάλω λέξεις στην οθόνη του υπολογιστή μου. Σπάνια γράφω πια σε λευκό χαρτί. Το Word μού προσφέρει ευκολία και αμεσότητα. Ο Κώστας ζήτησε κείμενο για την έκδοση του Δεκεμβρίου. Τι γράφουμε τώρα; Χαζεύω τις εικόνες της πόλης μου. Κατάντησαν καθημερινότητα πια και με κουράζουν, όμως επιμένω, μήπως και ξεχωρίσω κάτι... Τα πολύχρωμα λαμπιόνια των Χριστουγέννων στα μπαλκόνια αναβοσβήνουν και μου προκαλούν απέραντη θλίψη. Όλα πανομοιότυπα, χωρίς καμιά πρωτοτυπία πλέον, αγορασμένα από το πολυκατάστημα, αγορασμένα στη φθήνια, φωτάκια των 2 ευρώ και πλαστικοί αγιοβασίληδες των 5 ευρώ με κόκκινο σκούφο και λαμπερό χαμόγελο. Αυτή η πλαστικοποίηση ισοπεδώνει τα πάντα. Πήρε ο γείτονας κίτρινα αστεράκια; Θα βάλουμε κι εμείς αστεράκια, αλλά θα είναι κόκκινα! Κάποιος άλλος, προκειμένου να διαφέρει, αγόρασε μπλε αστεράκια! Χα! Εγώ όμως τους την έφερα: πήγα κι αγόρασα μια μακριά σωλήνα, ένα καλώδιο με λαμπάκια μέσα που αναβοσβήνουν ρυθ-

μικά και την άπλωσα κατά μήκος του μπαλκονιού και μετά την έκανα κουλούρα και λέω να προσθέσω κι άλλο τώρα... Και η εικόνα μου ισοπεδώθηκε. Τίποτα δεν έμεινε να αποδεικνύει τη διαφορετικότητα! Όλοι μαζί αγοράσαμε από το ίδιο πολυκατάστημα. Αγοράσαμε το ίδιο πλαστικό υλικό, την ίδια ηλεκτρική συσκευή, που προφανώς κατασκευάστηκε από τον ίδιο Κινέζο εργάτη, που βολεύτηκε κι αυτός με ένα πιάτο φαΐ! Ισοπέδωση πλήρης. Ισοπέδωσαν την εικόνα μου, ισοπέδωσαν τα μάτια μου, ισοπέδωσαν την αισθητική μου απόλαυση. Το ίδιο έκανε και ο δήμαρχος της πόλης μου της Δράμας, της πόλης μου της Προσοτσάνης και όλων των άλλων πόλεων στην Ελλάδα, των πόλεων της Γαλλίας, της Ιταλίας ή της Γερμανίας, και πάει λέγοντας! Όλοι αυτοί ισοπεδώνουν την αισθητική μου αντίληψη και κατά συνέπεια ισοπεδώνουν τη σκέψη μου, ισοπεδώνουν την πνευματικότητά μου, χτυπούν ανελέητα τη διαφορετικότητα του τρόπου ζωής μου κι εγώ το δέχομαι. Δεν αντιδρώ, παρά μόνον αποδέχομαι και σχολιάζω την ισοπέδωσή μου! Άραγε, θα μπορούσα αυτό να το ονομάσω και παγκοσμιοποίηση της αισθητικής μου; Ίσως! Είναι όπως οι γραβάτες. Αρνούμαι να φορέσω γραβάτα, παρ’ εκτός κι αν

οι Γερμανοί χαρτογιακάδες και οι Αμερικανοί πολεμοκάπηλοι! Πουκάμισο χρώματος λευκού και μια γραβάτα όπως ακριβώς φοριέται κι αυτή σ’ ολόκληρο τον πλανήτη. Και, φυσικά, τα ίδια δερμάτινα σκαρπινάκια, που τα κορδόνια τους δένονται με τον ίδιο τρόπο... (Πώς αλλιώς να δένεις τα κορδόνια σου, μωρέ!) Καμιά διαφορετικότητα. Καμιά εμφανής πληροφορία για την καταγωγή του. Πλήρης ισοπέδωση στα πάντα και παντού. Μπορεί να μιλάει σε άλλη γλώσσα, αλλά λέει τα ίδια ακριβώς πράγματα που λένε κι οι δικοί μας. Τα ίδια πράγματα που θα έλεγαν και οι Νορβηγοί και οι Αμερικανοί και οι Αυστραλέζοι! Μας κατάντησαν κοινότυπους, κοινότοπους, ομοιόμορφους, ολόιδιους, ατσαλάκωτους, ικανούς να διαλέγουμε τα ίδια πράγματα, να τρώμε τις ίδιες τροφές, να διαβάζουμε λίγο-πο­λύ τα ίδια βιβλία, να βλέπουμε λίγο-πολύ τις ίδιες ταινίες, τα ίδια σίριαλ στην τηλεόραση, να κάνουμε τα ίδια... πλούσια όνειρα, μας πλαστικοποίησαν! Κι αν νομίζεις ότι εσύ είσαι διαφορετικός από τους άλλους, οφθαλμαπάτη είναι... Δράμα, Δεκέμβριος 2006

μου το επιβάλουν διά νόμου, όπως μου το είχαν επιβάλει όταν ήμουν φαντάρος! Ήρθε προ ημερών στη Δράμα ο πρεσβευτής των Φιλιππίνων. Είναι νέος στη χώρα μας κι είπε να γνωρίσει τον τόπο. Καλά έκανε ο άνθρωπος. Πώς ήταν; Ήταν ένας Φιλιππινέζος! Πώς είναι οι Φιλιππινέζοι; Χμ! Κάπως κοντοί, κάπως στο μελαψότερο από μας, κάπως στο πιο σχιστομάτηδες από μας, ε, και, χμ! λίγο μεγαλύτερο και πλατύτερο κεφάλι από το δικό μας... Κατά τ’ άλλα; Φορούσε ένα γκρι κοστούμι με τον ίδιο ακριβώς γιακά που είχε και το κοστούμι του βουλευτή μας που ήταν δίπλα του. Το οποίο κούμπωνε με δυο κουμπιά μπροστά όπως αυτά που φο- Από το http://eothinon.pblogs.gr/ ρούν και οι Έλληνες πολιτικοί, και

To Σπίτι Του Σύννεφου με τα Παντελόνια ΤΗΣ ΛΑΜΠΡΙΝΗΣ ΘΩΜΑ Για τον Ακίνδυνο και mon Αμπροζ “Οι ιθαγενείς της Σιβηρίας πιστεύουν ότι όλα γύρω τους έχουν ψυχή, έχουν προσωπικότητα και τη δύναμη της ζωής. Όπως κάποτε είπε ένας τους σε έναν ανθρωπολόγο του 19ου αιώνα: «Ότι υπάρχει ζει. Η λάμπα περπατά τριγύρω. Οι τοίχοι του σπιτιού έχουν τη δική τους φωνή. Ακόμη και το δοχείο νυκτός έχει την πατρίδα και το σπίτι του. Τα δέρματα που κοιμούνται μες στους σάκους, συνομιλούν τη νύχτα. Οι κερασφόροι σκελετοί των ελαφιών σηκώνονται από τον τάφο τους τη νύχτα και περπατούν σεβαστικά γύρω απ τους τύμβους.» Όταν τα βουνά πετούν πέτρες στον αέρα μαλώνουνε, η γη τρέμει γιατί στα βάθη της ζουν τα μαμούθ, που γίνονται αέρας αν τα δει ποτέ το φως. Τα ποντίκια φτάσαν στη θάλασσα και πήραν τα κοχύλια να φτιάξουν έλκηθρα με πέδιλα από γρασίδι. [...] ο κε-

ο είρων...

ραυνός είναι η φασαρία που κάνουν τα θεόπαιδα παίζοντας με το δέρμα της φώκιας, το ακίνητο πολικό άστρο είναι ο στύλος που οι θεοί δένουν τα άλογά τους. Ακόμη και τα σύννεφα έχουν σπίτι κι οικογένεια, υδάτινες γιούρτες και τσουκάλια για να μαγειρεύουν. Οι ενδιάμεσοι των ντόπιων της Σιβηρίας με αυ-

O Είρων δεν ήταν σαν τους άλλους ανθρώπους. Εξωτερικά ήταν, δηλαδή. Εσωτερικά, όμως, τσου. Από τότε που ξεκίνησε να λέει τις πρώτες του λεξούλες ανέπτυξε μια απέχθεια προς τη σοβαροφάνεια και άρχισε να την υπονομεύει λέγοντας πάντοτε το αντίθετο από αυτό που εννοούσε. Φώναζε τον μπαμπά του «μαμά», τη μαμά του «μπαμπά» και άλλα τέτοια, όχι από κακό σκοπό, αλλά έχοντας μέσα του ανεξάντλητα αποθέματα σκωπτικής διάθεσης. Μεγαλώνοντας, ο Είρων (ο Είρων Π., για την ακρίβεια) άρχισε να συνειδητοποιεί ότι, αν τηρούσε μια συνεπή στάση σπουδαιοφά-

τόν τον ολοζώντανο, ανήμερο κόσμο ήταν οι σαμάνοι τους -- στην γλώσσα των Εβενκ «αυτοί που οίδαν». [...] Το πιο συχνό κοινό τους χαρακτηριστικό ήταν το ταξίδι της ψυχής, που συνέβαινε σε στιγμή ακαθόριστη, μετά από χορό, νηστεία ή κατανάλωση παραισθησιογόνων φυτών. Στη διάρκεια του ταξιδιού του, ο σαμάνος μπορούσε να γίνει λύκος ή γλάρος, να πολεμήσει τα πνεύματα της πείνας ή της κακοκαιρίας, να φέρει πίσω την ψυχή του αρρώστου, να σταματήσει τη μετανάστευση των θαλασσίων λεόντων ή να πολεμήσει με το σαμάνο της αντίπαλης φυλής. Ακόμη πιο εξαιρετικά ήταν τα πρώτα τους ταξίδια, αυτά στα οποία ακρωτηριάζονταν, πέθαιναν αγωνιζόμενοι κι ανασταίνονταν με σαμανιστικές δυνάμεις. Anna Reid, The Shaman’s Coat, A native History of Siberia, εκδ. Walker and Company, NY 2003. Μετάφραση της ταπεινότητός μου.

oldboy.blogspot.com νειας και δεν έβαζε κάποια ταμπέλα που να διαλαλεί ότι είναι και κυριολεκτικά είρων, ο κόσμος θα έπαιρνε στα σοβαρά και την πιο ακραία τερατολογία που θα μπορούσε να σκεφτεί. Ο Είρων Π. αποφάσισε να δει μέχρι πού τον έπαιρνε, να δει μέχρι ποιού σημείου θα μπορούσε να συνεχίσει το παιχνίδι του, να δει μέχρι πότε θα πίστευαν ότι σοβαρολογεί. Μπήκε και στην πολιτική. Σιγά σιγά ανερχόταν. Έγινε και υπουργός. Κι εκεί ξεσάλωσε. «Ήρθε η ώρ�� μου», είπε στον εαυτό του, «ήρθε η ώρα του Είρωνα Πολύδωρα».


Ρήξη φύλλο 3