Issuu on Google+

AQUÍ E AGORA


AQUÍ E AGORA

ÍNDICE QUEIXAS AO MUNDO

4

Os alumnos falan

LITERATURA

8

Críticas literarias Os Megatoxos El nombre del viento Miguel Hernández

DIME QUE ESCOITABAS

13

A música que escoitaban os profes

LETRAS GALEGAS 2010

17

Uxío Novoneyra

E MALIA TODO EVOLUCIONAMOS

22

Especial Darwin

EXCURSIÓN Á RADIO

31

1º de E.S.O.

ÁLBUM DE FOTOS

33

43 PASATEMPOS XOGRARINOS Veña, emprega eses miolos!

46 ESPECIAL DEZ ANOS DE AQUÍ E AGORA E xa van 10!

51 DE RISA Para alegrar o día

54 AGUSTÍN FERNÁNDEZ PAZ Entrevista

57 CAMIÑO DE SANTIAGO Xacobeo 2010

59 CINE As mellores películas do ano

61 DEPORTES Fran Vázquez e Diego López

62 MÚSICA

Das excursións do ano

Os 5 mellores dicos do ano

36

63 VIDEOXOGOS 64 TABOLEIRO

O MUNDO DO XOGRAR

O acontecido de portas para dentro: A nosa biblioteca Entrevista con Francisco Núñez Liz

Descobre quen se acorda de ti


AQUÍ E AGORA

EDICIÓN (Ese apartado inútil para os que empezan as revistas polo final)

Aquí e Agora cumpre con esta nova entrega dez números de xornalismo xograrino, e claro, tal acontecemento non podía quedar sen celebrar. Motivado pola lonxevidade do seu filliño de papel, Xesús —coordinador e pai fundador— quixo que deste número dez se imprimisen nada menos que dez revistas a toda cor. Os suso-ditos exemplares andan por aí, e se queredes ver algún non tedes máis que achegarvos á biblioteca. Ademais, para que as celebracións non quedasen aí, eu mesma chamei persoalmente a Aquí e Agora — AeA para os amigos— e encargueille escribir a súa propia biografía. Para completar o seu repaso a estes dez cursos, contamos tamén cunha colaboradora externa que leva proporcionando contidos a esta revista dende o número un. E xa saíndo dos festexos, céntrome en orientarvos un pouco sobre o que ides ver en canto pasedes a páxina. Coma sempre, as seccións de música, cine, videoxogos e deportes cóntannos como vai a actualidade. Ademais volve O taboleiro, nacen as Queixas ao mundo, temos un especial sobre Darwin e continúan eses pasatempos tan singulares iniciados o ano pasado. Por se isto fose pouco, sete profes fálannos da música que lles mola e o escritor Agustín Fernández Paz concédenos unha entrevista e un relato. Quedastes coa boca aberta e non foi por un bocexo? Pois tede coidado, poderíansevos separar as mandíbulas porque aínda hai máis… E deixo a cousa nos puntos suspensivos, que non quero chafarvos a película. Despídome xa coa foto do equipo —na que, por certo, faltan un par de membros— e cun desexo: que o pasedes ben lendo este Aquí e Agora dez.

Sandra López Pereiro


AQUÍ E AGORA QUEXAS AO MUNDO

QUEIXAS AO MUNDO Presentámosvos esta nova sección da revista, onde os alumnos/as damos as nosas opinións sobre diversos temas moi en boca na actualidade. Desta volta temos: o toureo, a pena de morte e a Rosa Díez. O debate está servido.

MOTIVOS PARA A ABOLICIÓN DO TOUREO Aquí tedes a resposta a todas esas preguntas que se fan aqueles que non saben se posicionarse a favor ou en contra da tauromaquia, e unha contestación aos que a defenden:

O

toureo

é

cultura

Segundo o dicionario, cultura "resultado de cultivar os coñecementos humanos e afinarse por medio do exercicio das facultades intelectuais do home “. É obvio que torturar un animal por diversión non contribúe en nada a cultivar coñecementos. Que facultades intelectuais pode exercitar a tortura dun animal? A evolución mental e crecemento espiritual como seres humanos non pasa polas corridas de touros.

O

toureo

é

arte

Se se entende por arte a habilidade para facer unha cousa, tourear pode ser unha arte pero tamén pódeo ser erguer unha parede de bloque, estafar, etc. O feito de que algúns artistas se inspiren nas corridas de touros (A Tauromaquia de Goya) non fai deste bárbaro costume unha arte. Outros moitos inspiráronse na guerra, martirios etc… e isto non fai destas actividades unha arte.

A arte é destrución.

O

creación,

non

toureo é tradición

Tamén eran tradición os crueis combates a morte de gladiadores escravos na época romana, e tamén é tradición a ablación do clítoris nalgúns países. O feito de que algo sexa tradicional, non implica que deba ser conservado xa que pode consistir en prácticas monstrosas. Moitas tradicións morreron grazas á evolución e trascendencia do home e da sociedade, as corridas de touros deben ser a seguinte tradición en desparecer. Como dicía Manuel Machado: “Conservadores, si; pero da saúde, non da sarna ”.

O

s touros de lidia están feitos para pelexar

O touro é un animal ruminante, herbívoro e dunha natureza pouco agresiva, ten mala vista e unha capacidade limitada de enfocar. 2

A aparencia excitada e agresiva dos touros ao entrar na praza débese a que pasaron 24 horas nunha caixa de madeira ás escuras sendo molestados de múltiples maneiras (afeitado dos cornos, sacos de area sobre os seus lombos, etc.). Segundos antes de saír, crávaselles un lazo de cor atado a un gancho metálico que lles causa unha considerable dor no lombo. Polo tanto, o animal sae cegado polo sol, afectado pola dor do lazo e a aparente bravura que mostra correndo dun lado a outro é simplemente unha desesperada busca dunha escapatoria, as ocasións en que o touro arremete contra as persoas son contadas, a


AQUÍ E AGORA maior parte do tempo busca unha saída e mira a seu arredor nun estado de confusión. No seu medio natural e se non teme polo seu rabaño, os touros aviranse a comer apaciblemente das mans de descoñecidos. Existen fotografías de familias de gandeiros tomando o seu pícnic dominical nun prado de touros bravos.

S

en corridas de touros extinguiríanse os touros bravos Se só puidesen existir as especies das que se obtén proveito económico, porqué conservariamos o lince ibérico? Os taurinos utilizan este novo argumento aproveitando que termos como extinción de especies e conservación están tan en boca para intentar "coar" as corridas de touros. Se é que resultará que son ecoloxistas! É máis, o touro de lidia é o resultado dun proceso de selección e manipulación xenética para lograr unhas características físicas que varían da especie orixinal Bos Taurus. Polo tanto, se efectivamente se extinguisen, non suporía ningunha desgraza para o ecosistema.

V

ive de luxo ata que morre na praza

Aínda que algúns touros viven na devesa, a cría dos touros de lida estase intensificando

QUEXAS AO MUNDO aos poucos, chegando a vivir moitos en condicións similares aos animais destinados ao consumo humano. E aínda que vivan comodamente nas devesas, acaso isto xustifica que morran durante unha longa agonía de 20 minutos desangrados, cos músculos esgazados e afogándose no seu propio sangue? Que persoa querería vivir luxosamente durante uns anos para morrer así?

O toureo crea moitos postos de traballo Tamén vive moita xente do tráfico de drogas e da pederastia e non por isto son aceptables estas actividades.

É

unha loita nobre ou o toureiro xogase a vida? Nunha corrida, o touro non ten ningunha posibilidade de salvar a súa vida. Trátalle dunha loita inxusta da que o touro non sairá con vida mentres que son limitadísimas as ocasións en que os toureiros resultaron feridos. Morren miles de touros ao ano en corridas, e cantos toureiros? Segundo a revista "A Praza" morren máis toureiros en accidentes de 5

tráfico que nas prazas de touros. Á mínima que o touro arremete contra o toureiro, saen á praza unha decena de personaxes para distraer a atención do animal que, en caso de sentirse acurralados, sempre poden agocharse tras o burladeiro, onde non chega o animal. Dos poucos touros que son indultados, un 80% adoita morrer nos días posteriores debido ás feridas recibidas durante a corrida e á súa infección. Se sobreviven, adoitan tornarse solitarios, deprimidos e temerosos dos humanos.

O

touro non sente. O touro posúe un sistema nervioso central e autónomo ou visceral. Como non lle vai a doer a puxa de 15 centímetros cravados no seu lombo se a súa sensibilidade é tal que cando se lle pousa unha mosca nel, espántaa coa cola?

E a

os animais de granxa? Ou ao final consúmese súa carne?

Aínda que demasiado a miúdo os animais nos matadoiros non son sacrificados da maneira máis rápida e ética que existe, o seu padecemento é menor e máis


AQUÍ E AGORA breve que o dos touros torturados nas prazas xa que existen leis obrigando ao seu atordamento antes da morte. Se a crueldade e o

QUEXAS AO MUNDO asañamento con que se leva a cabo a tortura de 20 a 30 minutos nas prazas tivese lugar nun matadoiro, os responsables serían

penalizados e incapacitados para levar a cabo o seu traballo.

Adrián Abella Arias

O CURIOSO CASO DE ROSA DÍEZ Na política, de sempre é sabido que calquera artimaña é boa para derrotar verbalmente ó partido rival, ou incluso englobándoos a todos; ben sexa un ataque cara ó goberno nun momento de flaqueza, ou incluso acusacións de incumprimento de promesas formuladas durante a campaña. Estas disputas adoitan ter lugar cando saben que milleiros de cámaras os están a enfocar, e polo tanto, milleiros de persoas estarán pendentes da descalificacións que se adican. A isto é o que estamos acostumados normalmente, logo está “O CURIOSO CASO DE ROSA DÍEZ”; que non se contenta só con descalificacións hacia o seu máximo rival agora mesmo e actual presidente do goberno, senón que insulta de forma „maquillada‟ a toda unha Comunidade Autónoma como é Galicia. Para os que aínda non se enteraran; nun programa de televisión ó que asistiu Rosa Díez, ante a pregunta de cómo calificaría a Zapatero, e sabendo que milleiros de persoas estarían a escoitala, respostou: “como un galego, no sentido pexorativo da palabra”; e non só non pediu desculpas, senón que daba a sensación de que o volvería facer unha e mil veces. Ata ese momento, creo que tanto ela coma o seu partido (UP y D) non eran moi coñecidos; polo menos conseguiu saír en páxinas de redes sociais ou en burlas na Internet. Supoño que as próximas eleccións esperará alcanzar un récord de votación galega.

“SORTE ROSA!” Goretti Valiña Vázquez

6


AQUÍ E AGORA QUEIXAS AO MUNDO

DE POR VIDA Non fai falla xeneralizar moito para decatarse de que a pena de morte é un tema que suscita moitas discusións. En calquera familia ou grupo de amigos podemos atopar os máis variados puntos de vista.

rogo por non vivila xamais. Intentado poñerme na pel desas familias podo entender a dor, a ira, a rabia cara ese delincuente, pero nin sequera así podo apoiar o feito de matar a esa persoa. O caso de EE.UU. é un dos máis grotescos. Tendo en conta o presente que teñen a figura de Deus, Quen son eles para decidir quen morre e quen non? Non é Deus o que ten o poder sobre nós? Ou tal vez empregan a pena capital para que os acusados pasen antes o “xuízo divino”? Todo isto sen mencionar as ocasións na que os acusados nin tan sequera son culpables. Un dos casos máis coñecidos foi o do español Joaquín José Martínez, onde afortunadamente a súa inocencia foi demostrada a tempo, outros non tiveron tanta sorte.

Eu téñoo moi claro: é un método medieval e fora de lugar na nosa época que tería que ser eliminado para sempre. Nunha conversa con alguén que está a favor de esta técnica acostuma a saír esta frase: -Se unha persoa mata a un inocente, entón non debería morrer el tamén? Non é un asasino? Pero entón, en que se convertería a persoa que matase a ese asesino? Sería menos culpable que o asasino en sí? Non temos todos dereito á vida?

Sen ningunha dúbida a macabra figura do Corredor da Morte debería ser erradicada da nosa sociedade hoxe mesmo.

Seguidamente viría unha frase como: -Sí, tamén a persoa asasinada tiña ese dereito.

O que está claro é que nun mundo no que se intenta que todos sexamos iguais, non debería existir ninguén co dereito de dicir “ti morres”, e se é certo iso da igualdade, non é mellor o asasino de a pé que o que se senta detrás dunha cadeira e firma unha sentencia de morte.

Non creo na pena de morte, pero si apoio e esixo un castigo para as persoas que o merecen. Existen castigos que creo que son incluso peores que a propia morte, non sería un bo castigo privalo da súa liberdade de por vida? Dende logo sería un castigo moito máis duro que unha sinxela morte, aínda que esa morte sexa moi dolorosa, non é peor permanecer encerrado entre catro paredes ata a fin dos teus días?

Con isto non defendo a todos estes desgraciados/as, senón que esixo que paguen polos seus delitos en vida.

Nunca vivín unha situación na que algún parente ou amigo fora asasinado, violado, atracado… e O artigo 3 da Declaración Universal dos Dereitos Humanos declara que:

“Todo individuo ten dereito á vida, á liberdade e a seguridade da súa persoa”.

María Melle Goyanes

7


AQUÍ E AGORA LITERATURA

OS MEGATOXOS E A ESPADA ESMERALDA Imaxínastes algunha vez que un toxo puidera cambiar a vida de catro adolescentes? Este o argumento de Os Megatoxos. O libro trata duns nenos chamados Ruxe, Ninfa, Lúa e Faísca, que se mancaron cun toxo, pero non cun calquera: era un toxo mutante. Ao picarse adquiriron uns poderes especiais. Eles chamábanse Os Megatoxos. Ruxe podíase converter en calquera animal obtendo todas as características del. Ninfa comunicábase coa natureza ou facía que as plantas medrasen a partir dun ramallo seco. Lúa facía maxia, pero unha maxia moi especial, ademais tiña o poder da auga. Faísca xeraraba lume con algunhas partes do corpo. “A espada esmeralda” é a segunda parte da saga, na que temos como protagonista a Faísca. Nesta aventura deberanse enfrontar a dous rapaces que xemelgos, os Megatoxos loitarán contra eles e os seus guerreiros para conseguir a espada Esmeralda. Quen consiga esta espada adquirirá moito poder. E nesta aventura… Quen gañará?

Anxo Fariña nace na cidade de Vigo no ano 1977. É ilustrador, decorador e tamén deseñador. Escribe libros tanto para pequenos como para maiores. Nas súas historias mestúranse o humor coa aventura. --------------------------------Don Quixote e Breogán -Antón e Pompón -Os magos das formas -Xabi non pode durmir -Os Megatoxos -Os Pelelliños

Sandra García Rivera Beatriz López Rodríguez Lucía López López Sabela González Seijas Eva Melle Goyanes Marta Toirán Somoza 8


AQUÍ E AGORA LITERATURA

EL NOMBRE DEL VIENTO “El nombre del viento” é un libro de fantasía escrito por Patrick Rothfuss, escritor estadounidense e profesor de literatura e filoloxía inglesa na universidade de Winsconsin.

O tempo que tardou en escribir o primeiro borrador de toda a triloxía foi duns sete anos. Despois tardou outros sete anos en revisalo, buscando axente, revisándoo de novo, buscando editor e revisándoo outra vez, ata que saíu publicado. A primeira publicación dste libro foi no 2007 en EEUU, ano no que apareceu na lista de Best Sellers do periódico New York Times, ademais de recibir o Premio Quill a mellor novela de fantasía/ciencia ficción. A España chegou no 2009, e en 6 meses vendeu 90.000 exemplares. “El nombre del viento”, de Patrick Rothfuss, converteuse, grazas ao apoio dos críticos, os libreiros e especialmente os lectores, nunha das sorpresas editoriais do 2009.

Un pequeno resumo do libro sería este: Kvothe (cuouz) é un personaxe lexendario, o heroe e o villano de miles de historias que corren entre a xente. Todos o dan por morto, cando en realidade vive cun nome falso nunha pousada apartada e humilde, da que é propietario. Ninguén sabe agora quén é, ata que unha noite un viaxeiro, chamado Cronista, o recoñece e lle suplica que lle revele a súa historia, a verdadeira, ao que finalmente Kvothe accede. Pero haberá moito que contar, xa que lle levara tres días (tres libros).

Comentario do Autor: “Quería crear un mundo que fora real, a pesar de que houbera nel elementos fantásticos. Moitas das novelas fantásticas que se escriben hoxe parecen un plató dun filme: é coma se dobraras una esquina e te encontrases que todos os edificios son de cartón pedra. Hai escritores que usan os mesmos recursos una e outra vez. É coma se se incorporasen todos os ingredientes dunha receita: elfos (feito: √); mago malvado (feito: √); dragón (feito: √); profecía (feito: √); espada máxica (feito: √). Eu quería facer algo distinto. Quería contar unha boa historia, e usar algúns dos temas habituais na literatura fantástica, pero de maneira que resultasen novos e frescos. Esa foi a miña inspiración.”

Opinión Persoal: Creo que xa falei bastante, máis aínda teño algo que dicir, ante todo dar as grazas por ler esta reseña literaria que, moito traballo non me custou, máis, si tempo, e como non, recomendarvos este magnifico libro ao que tanto agarimo lle collín. Sen dubida algunha, é un dos mellores libros que lin na miña vida e estou completamente seguro de que se tentades lelo, non só non vos aburriredes se non que non vos poderedes separar nin un chisco das súas paxinas.

“He robado princesas a reyes agónicos. Incendie la ciudad de Trebón. H e pasado la noche con Felurian y he despertado vivo y cuerdo. Me expulsaron de la Universidad una edad a la que a la maioría no los dejan entrar. He recorrido de noche caminos de los que otros no se atreven a hablar ni siquiera de día. He hablado con dioses, he amado a mujeres y he escrito canciones que hacen llorar a los bardos. Me llamo Kvothe. Quizás hayas oído hablar de mi.” Adrián Abella Arias 9


AQUÍ E AGORA LITERATURA

OUTRAS RECOMENDACIÓNS PEAXES,

Porque toca facilidade.

Santiago Lopo

Cada día pasan por diante nosa moreas de persoas, cada unha cunha historia propia. ¿Quen non xogou nunca a imaxinarse con quen vai falando esa muller pola rúa? ¿Ou por que levará présa ese home? ¿Por que chora ese cativo? O protagonista da historia, o traballador dunha peaxe, adíacase a imaxinar a vida que levarán os seus “clientes” habituais tendo en conta o seu modelo de coche, o tipo de música que escoitan, a maneira de vestir… Entre eles Clio, unha profesora de galego que ten namorado ó protagonista, e Golfiña, unha universitaria rebelde. ¿Por qué o eliximos? Pola orixinalidade do argumento e polo ritmo da historia.

algúns

temas

con

sorprendente

BEL: AMOR MÁS ALLÁ DE LA MUERTE, Care Santos Bel entra no hospital. Chega na habitación de Isma, que está en coma. Non é capaz de lembrar nada, ¿que foi o que pasou?, ¿por que el está así…? ¿por que ela está morta? Está decidida a pescudar o que pasou, dese xeito, ó mellor consiga arranxalo antes de que sexa tade. Ó mellor a súa amiga Amanda lle pode axudar… ¿Por qué o eliximos? Pola novidade dun libro con banda sonora, especialmente a canción “I’ll be ok” consegue que nos sintamos tranquilos, aliviados.

LA GUIÍA SECRETA DE HARRY POTTER, CAZADORES

DE

SOMBRAS,

El Cronista de Salem ¿Sabías que Hogwarts está en Escocia? ¿e que Harry se converteu en xefe de aurores con vinte e sete anos? Isto e moito máis é o que se conta na guía que este fan elaborou tras anos e anos de recadar información dada pola mesma Rowling en diversas entrevistas e webs. Unicamente se chegaron a facer dúas edicións, xa que os avogados da escritora interviñeron, chegando ao acordo coa editorial de que non se farían máis copias. Porén, pode que aínda quede algún exemplar espallado por algunha librería… De fans e para fans. Solo apto para coleccionistas. ¿Por que o eliximos? Porque é unha iniciativa fan e pola gran cantidade de información que nel se dá. Porque queremos saber que pasou antes de despois do epílogo.

Cassandra Clare O xénero vampírico lévase, e as editoriais peléxanse por ser os próximos en lanzar o seguinte “boom”. Clary, unha neoiorquina máis, é testemuña do asasinato dun estrano rapaz de cabelos azuis a mans de tres rapaces. Logo deste suceso, todo comeza a cambiar: a súa nai desaparece, un demo intenta atacala, un dos asasinos comeza a seguila… Pouco a pouco descubrirá que a súa vida non era como a pensaba e que o mundo non era como o imaxinaba, para entrar a formar parte do mundo dos cazadores de sombras, onde atopará a Gale, un rapaz independente e descarado do que non poderá evitar estar constantemente pendente. ¿Por que o eliximos? Por ser unha novidade dentro do que está de moda. Pola narración rápida e clara. Pola ambientación.

10


AQUÍ E AGORA LITERATURA

MIGUEL HERNÁNDEZ: POETA DO POBO E PARA O POBO Como xa sabedes, este ano celebramos o centenario do nacemento dun poeta que dende sempre sentimos preto do corazón. Digo isto porque a súa memoria mantívose viva grazas a atención que tanto dende o ensino como do mundo da cultura se lle ven prestando. Dende hai anos os seus versos andan polas nosas casas da man de moitos cantautores (Paco Ibáñez, Amancio Prada e, o máis famoso, Serrat). Por ese motivo e para facérmonos eco da homenaxe convidámosvos a visitar unha páxina en internet (JMS historia conocida a Miguel Hernández+Youtube) na que da voz de Serrat e cunha poesía que no seu día escribira outro coñecido autor (J.A.Goytisolo), podédesvos achegar a traxedia deste ser humano que co seu testemuño ildeolóxico e poético nos reconcilia coa especie humana. Nos seus versos Goytisolo axudaba a popularizar a un home que tivo a moita honra ser poeta do pobo e para o pobo. Daquela, Goytisolo non podía dicir todo o que lle gostaría (lembrade que cando escribe a censura axexaba) así que ó final do poema parece que se abstrae, mellor dito, que se vai polas ramas. Pero é nesa abstracción onde reside o carácter universal e simbólico da obra e da vida de Miguel Hernández. Non importa cal sexa o conflito, non importa o país…O que importa de verdade é que sempre hai xentes que , aínda coa súa vida, se empeñan en defender a dignidade , a xustiza e a liberdade. Tamén hoxe, coma daquela , lemos a Hernández e “a otra cosa”. ¡Pois claro que a vida vai máis alá dos versos que nos chegan nos libros de texto! Pero é certo que eses versos seguen a conmovernos e a ennobrecernos; porque seguimos detestando a inxustiza, a miseria e a desigualdade. ¡Qué bonito sería! –exclama o poeta- que a súa vida tivera sido como a imaxinaba, libre coma a dun paxaro. Pero a súa realidade foi ben distinta: naceu, escribiu e morreu só, abandonado, desamparado, sen unha man que o despedise. Unha vida semellante á de moitos que dende os comezos dos tempos loitaron na procura de ideais conscientes de que lles custaría a felicidade a mesmo a vida. Así viviu Miguel Hernández e porén, na súa obra hai unha mensaxe esperanzadora que fala doutro futuro posible, dun futuro no que a liberdade permitise a todos falar e mesmo esixir. Parece que somos nós hoxe os que gozamos dese mundo soñado por Miguel e por tantos outros. Por iso, lembrando a Miguel Hernández, sexamos conscientes do privilexio histórico do que gozamos e contribuamos a perpetualo POR TODA A HUMANIDADE. 11


AQUÍ E AGORA LITERATURA

Es una historia conocida, amigos, todos la recordamos, —viento del pueblo se perdió en el pueblo— pero no ha terminado. Hace tiempo hubo un hombre entre nosotros, alegre, iluminado, que amó y vivió, cantaba hasta en la muerte, libre como los pájaros. ¡Qué bonito sería! Nace, escribe, muere desamparado. Se estudian sus poemas, se le cita, y a otra cosa, muchachos. Pero su nombre continúa, sigue, como nosotros, esperando el día en que este asunto, y otros muchos, se den por terminado. ¡Qué bonito sería! Nace, escribe, muere desamparado. Poema de José Agustín Goytisolo

12


AQUÍ E AGORA LITERATURA DIME QUE ESCOITABAS

Un grupo de intrépidos profes do instiuto permítennos unha incurisón nos seus condutos auditivos revélandonos, entre outras cousas, que música escoitaban cando tiñan acne.

XESÚS FERNÁNDEZ

(Lingua Galega) Coordinador do Aquí e Agora A música máis escoitada era pop, rock, folk… Entre os grupos e os cantautores podíamos sliñas os seguintes: Fórmula V, Os Brincos, Os Bravos, Os Beatles, Dúo Dinámico, Andrés Dobarro, Julio Iglesias, Juan Pardo, Camilo Sesto, Junior, Rafaela Carrá, Karina, Dani Daniel, Roberto Carlos, Nino Bravo, Rocío Durcal, Rocío Jurado, Manolo Escobar, Peret, Jose Luís Perales, Miguel Ríos, Elvis Presley… Os medios máis usuais para escoitar música eran a radio, máis tarde a televisión, discos en pequenos bailes de amigos, casettes no coche… Entre as cancións favoritas podíamos descatar: El gato que está triste de Dani Daniel, O tren de Dobarro, En un reloj dará las 12 de Fórmula V, Guandolín de Julio Iglesias, No te vayas de Perales, Money Money e Love me tender de Elvis, as cancións de Karina, Manolo Escobar, etc. Hoxe escoito: La Oreja de Van Gogh, Mago de Öz, Estopa, Pignoise, A Quenlla, Milladoiro, Alex Ubago, Andy & Lucas, Fuxan os ventos, Melendi… De camiño ao instituto acostumo a escoitar a música anteriormente mencionada e a maior parte das veces a radio na Cadea Ser.

JOSÉ ANTONIO GARCÍA (Lingua Castelá)

Grupos e estilos: entón, cando eu era adolescente, xa case non me lembro, era una época de prehistoria para vós neste país, chamado España, vivíase un período complicado, polo que a música tamén formaba parte del. A min os grupos e estilos que me gustaban eran a canción protesta e todos aqueles grupos que ían por esa liña: Victor Manuel, Serrat, Raimon, etc. Os medios a través dos que me chegaban eran fundamentalmente a radio, o tocadiscos ou radio casettes, dun tamaño considerable. As cancións favoritas eran todas as de Victor Manuel, por paisanaxe, e cando estudaba si había un cantante que empecei a escoitar grazas a un compañeiro de pensión e foi un cantante que estivo no Congreso como deputado: Labordeta. Hoxe, sigo cos mesmos gustos, aínda que xa non hai canción protesta, non hai case cantautores, pero eu sigo con Victor Manuel, con Springtein, etc. De camiño para o traballo e na casa escoito a radio e máis que música, o que me gustan son as tertulias radiofónicas, excepto cando vou coa familia, xa que entón toca poñer música. 13


AQUÍ E AGORA DIME LITERATURA QUE ESCOITABAS

ANA DOPAZO (Lingua Castelá) Cando tiña uns trece anos regaláronme unha cinta de “Los Pecos”. Aprendín todas as cancións de memoria e pódese dicir que foi o meu primeiro contacto co mundo da música para adolescentes, aínda que eu nunca fun unha “fan” convencional, desas que tolean ou berran. Nos anos seguintes fun cambiando de gustos, engadindo cantantes e grupos novos á lista dos meus favoritos: en España estaban Miguel Bosé, Tino Casal, Miguel Ríos, Luis Eduardo Aute, Cadillac; e entre os estranxeiros, George Michael, Spandau Ballet, Culture Club e, por suposto, Michael Jackson. Toda a música escoitábase a través da radio e da televisión, e tamén comprabamos algunha cinta magnetofónica. Os discos de vinilo empecei a mercalos cando xa era un pouco máis grande, porque antes non tiña tocadiscos. As miñas cancións favoritas estaban relacionadas con cuestións persoais (primeiras citas, primeiros bicos, primeiros desenganos...): Sólo amor de Cadillac, Ben de Michael Jackson, El universo de Aute, Every time you go away de Paul Young, Querida Milagros de El último de la fila, Un minuto más de Tino Casal, Una mujer desnuda de Serrat, Wonderful life de Black, Mil gracias por nacer de Pablo Abraira, One more try de George Michael, Total eclipse of the heart de Bonnie Tailer, No estás sola de Miguel Ríos... Hoxe en día, moitos deles desapareceron do panorama musical, pero sigo escoitando a Aute, a Serrat, a Michael Jackson (aínda que me gusta bastante menos). Nos últimos anos incorporei algúns autores novos que me encantan, como Robbie Williams, do que teño toda a súa discografía (xa en CD), ou Alejandro Fernández (non vale rirse, pero é o único cantante que conseguiu facerme ir a un concerto despois de moitos anos). De camiño ó instituto case sempre escoito as noticias ou programas de opinión, pero cando poño música case sempre é de Robbie Williams ou de Alejandro Fernández (xa dixen que non vale rirse). Tamén escoito a Bosé (que nada ten que ver co da miña adolescencia), a Lucas Masciano (un cantautor arxentino), a Juanes, e ultimamente tenme entusiasmada un tal Jason Mraz, que vos recomendo encarecidamente: merquei o seu disco gravado en directo (eu non baixo música de Internet) e é “unha pasada”.

SONIA CANTALAPIEDRA (Educación Física)

No relativo a grupos e estilos, sempre me gustaron estilos moi variados pop, rock, soul, baladas, boleros, digamos que de todo excepto música clásica e heavi. Os meus cantantes favoritos: Whitney Houston e españois Mecano e Presuntos implicados. Escoitábaos a través da radio e sobre todo a través dos discos dos meus irmáns. As cancións que detacaría son: as do álbum de Mecano Entre el cielo y la tierra e a canción de Phil Collins You Cant ´t Hurry Love Agora sigo escoitando todo tipo de música: Alejandro Fernández, Juanes, Beyonce, Fito y Fitipaldis,… De camiño ó instituto escoito música xeralmente Cadena 100 ou Cadena Dial.

14


AQUÍ E AGORA DIME LITERATURA QUE ESCOITABAS

RAMÓN NOCHE (Ciencias Sociais) Lembro varios grupos/cantantes en distintos momentos entre os 13 e os 19. Arredor dos 14 anos foron os Dire Straits, co xenial guitarrista Mark Knopfler á cabeza, e con cancións míticas como Romeo and Juliet ou Telegraph Road. Un par de anos despois chegou Nirvana e con eles o grunge de Seattle que dominou os anos 90, deles lembro cancións coma About a girl ou Smells like Teen Spirit. Relacionados co grunge, aínda que cun claro matiz de sofisticación están os Smashing Pumpkinks con temas como Tonight, Tonight ou 1979. Ademais dos grupos tamén recordo, xa rondando os 20 o interese por cantautores hispanoamericanos como Silvio Rodríguez ou Pedro Guerra, e, volvendo ao mundo anglosaxón, o impresionante Bob Dylan que leva aí toda a vida e quedará para sempre. Hai quen di que pode clasificarse as persoas segundo a súa canción preferida de Dylan. Eu quédome con All along the watchtower. Ao principio fundamentalmente a través das cintas de audio que nos pasabamos uns a outros, despois CDs. Hoxe escoito máis ou menos estilos similares. Así que se me veñan á cabeza agora mesmo: Amaral, Deluxe, Vetusta Morla, Andrés Calamaro ou Antonio Vega (tristemente falecido hai uns meses)… De camiño cara ó escoito máis ben radio que música, neste curso sobre todo Onda Cero; antes sempre escoitaba os microprogramas de radio 5, pero agora xa non os hai a esas horas.

ANA BELÉN DURÁN (Lingua Castelá)

Se á miña infancia lle puxesen música supoño que os Chiripitifláuticos, Miliki, Enrique y Ana e o grupo Parchís volverían soar. Da radio e da televisión chegaba, a maiores, a música do momento: Dúo Dinámico, Massiel, Fórmula V, Nino Bravo, Camilo Sexto… Na adolescencia recordo aprender as letras de toda canta canción asinaban Los Pecos, Pedro Marín ou Iván. (Qué pena que me dou!) Pero de seguido chegou Miguel Ríos e curou a tontería. Uf! MENOS MAL! Como isto da música debe de ser como o rascar, pouco a pouco, ampliáronse os horizontes e así fomos descubrindo o Rock: dende as lendas Beatles, Rollings, ACDC, Pink Floyd, Génesis, The Who, Bob Marley… Nos 80, desfrutamos de toda unha serie de grupos made in Spain inmellorables e tan variopintos como: Barón Rojo, Obús, Rosendo, Mecano, Radio Futura, Golpes Bajos, Burnin, Loquillo, Gabinete, Duncan Dhu, Los Ilegales, Los Berrones, Los Sueves, La Unión… Nesa época descubrín a toda un xeración de cantautores que me engancharon de tal maneira que aínda hoxe sigo amarrada ás súas voces: digo Serrat, Aute, Sabina, Paco Ibáñez… No bacharelato puiden achgarme á música clásica e á poesía de G. Moustaki, Brassens e tamén á música folk. Na actualidade procuro que a música sempre estea preto. Gústanme moitos estilos diferentes e gústame poñer bandas sonoras ás vivencias familiares. Ás miñas fillas procuro transmitirlles ese costume e na miña casa pódese escoitar, dependendo do momento, dende Mozart a Falla, pasando por Queen ou Luar na Lubre, Estopa ou Triana, El Cantajuego ou Carlos Chavela Vargas, Luz Casal, Rosario, Milladoiro, etc.

15


AQUÍ E AGORA DIME LITERATURA QUE ESCOITABAS

MARÍA LOPO (Francés) En avant la musique !

Para as adictas ao tango Dixo Nietzsche que sen a música a vida sería un erro. É a frase que dende hai moitos anos preside a miña discoteca persoal. Sempre fun moi ecléctica e desordenadamente autodidacta nos meus gustos musicais; nun mesmo día podo escoitar un concerto italiano de Bach, unha rumba de Los Chichos e un alalá rescatado por Amancio Prada. Os tres teñen para min a mesma fonda beleza e a mesma intacta dignidade. Escoito hoxe o que me gustaba escoitar na adolescencia xunto a toda a música que fun descubrindo despois. A música non ten, ao meu ver, nin barreiras culturais nin por suposto xeracionais. Aprendín moito oíndo a radio a horas imposibles, pasando tardes en pubs e cafés, asistindo a concertos e intercambiando cassettes e vinilos; hoxe en día non podo prescindir do MP3. A música é compañeira habitual en todas as miñas viaxes en coche. En canto a estilos, grupos e cantantes, escoitei e escoito moito punk e after-punk (Sex Pistols, The Clash, The Pogues, Siniestro Total, Resentidos, Golpes Bajos, Parálisis Permanente) e o bluesrock-punk de creadores inclasificables como Janis Joplin, The Doors, Jimmy Hendrix ou Patti Smith, con quen comparto admiración por Arthur Rimbaud. Gústame a canción de autor de poetas como Leonard Cohen, Tom Waits, Nick Cave, Boris Vian, Paolo Conte, Lluís Llach, Silvio Rodríguez ou Luis Eduardo Aute; a voz de Bessie Smith e o miañar de Billie Holiday, a corneta de Bix Beiderbecke, a guitarra de Django Reinhardt, o saxo de Coltrane e o piano de Monk. Probablemente escoite unha vez ao ano a integral de Georges Brassens quen, a través das súas cancións, converteuse nun verdadeiro amigo. Pásoo moi ben co pop de Serge Gainsbourg e Jane Birkin, coa irreverencia de Javier Krahe, coa harmonía dos ritmos celtas e cos novos e libres camiños abertos na música tradicional por mulleres como Mercedes Peón en Galicia ou Nolwenn Korbell en Bretaña. Admiro igualmente a verdadeira fusión, como a da música zigano-bretoa de Erik Marchand e o Taraf de Caranşèbes, ou a de La leyenda del tiempo de Camarón... e vou ir parando. Para antes de dar clase un luns á tarde recomendo escoitar a Mano Negra e, para despois, o Stabat Mater de Pergolesi. Se tivese que escoller unha canción-emblema sería Nasce Selvagem de Resistência; unha canción-banda sonora, Dance me to the end of love de Cohen; se só puidese elixir a obra dun autor para escoitar durante o resto da miña vida, sería por suposto a de Léo Ferré.

16


AQUÍ E AGORA LITERATURA LETRAS GALEGAS 2010

LETRAS GALEGAS 2010

Uxío Novoneyra Poemas da doada certeza i este brillo premido entre as pálpebras (1994) Camelio xaponés. Watsubaki (1995) Ilda, o corzo, o lobo e o xabarín (1998) Dos soños teimosos (1998) Onde só queda alguén para aguantar dos nomes (1999) Arrodeos e desvíos do camiño de santiago e outras rotas (1999) Porta xorda (1966) poema sonorizado Letanía de galicia . poema sonorizado Vietnam canto Pranto polo ché Se o pasado é pasado Libertá chamas nos ollos tristes. Pasadas tódalas francias.

OBRAS: Os eidos 1995 Elegías del caurel y otros poemas (1996) Os eidos 2. letanía de galicia e outros poemas(1996) Poemas caligráficos. Vietnam canto(1979) Os eidos. Libro do courel(1981) Muller pra lonxe (1987) Bazterrak Os eidos(1987) Do courel a compostela 1956-86(1988) O cubil de xabarín(1990) Tempo de elexía (1991) Gorgorín e cabezón(1992)

17


AQUÍ E AGORA

U

LITERATURA LETRAS GALEGAS 2010

xío Novoneyra, considerado un dos poetas máis relevantes en lingua galega de tódolos tempos, proxecta a súa obra enraizada na tradición e no popular, aínda que con destacadas tonalidades vangardistas nas que destaca o lirismo da palabra. Fillo de labregos, naceu na montaña lucense, en Parada do Courel, o 19 de xaneiro de 1930, e adicou a súa obra a inmortalizar a fermosa paisaxe da serra. Sendo estudante en Lugo coñeceu a Manuel María con quen frecuentou o trato de intelectuais da anterior xeración como Luis Pimentel, Anxel Fole, Celestino Fernández de la Vega ou Ramón Piñeiro. Con 19 anos, Novoneyra trasládase a Madrid onde se matricula na Facultade de Filosofía e Letras. En 1951 regresa para facer o servizo militar, e entre 1953 e 1962 vive de novo en O Courel obrigado por unha doenza pulmonar que o tivo ás beiras da morte. Entre 1962 e 1966 volve a Madrid onde traballa na radio e na televisión. En 1973 casa con Elba Rei con quen tivo tres fillos que residían entre O Courel e Lugo. Instálase definitivamente en Santiago de Compostela en 1983. En 1955 publica o seu primeiro libro de poemas, Os Eidos, con prólogo de Ramón Piñeiro. Seguíronlle Elegías del Caurel y otros poemas (1966), en edición bilingüe, e Poemas caligráficos. En Muller para lonxe reúne poemas de amor xa publicados e outros inéditos ilustrados con debuxos de Carlos Pardo Teixeiro e un epílogo de Claudio Rodríguez Fer. Ademáis da súa incursión na narrativa para nenos, destaca a oralidade da súa poesía que adquire matices especiais cando o mesmo poeta recitaba os seus propios versos. Unha proba máis do seu enraizamento co pobo e coa poesía popular, según afirma a Real Academia Galega. O poeta foi elixido presidente da Asociación de Escritores en Lingua Galega, un cargo de ocupa ata o seu falecemento en outono de 1999. Novoneyra foi un poeta de entrega total, pero non de minorías, xa que sempre tivo unha gran preocupación pola comunicación co pobo. Tanto en “Os eidos” como nas súas outras obras, Novoneyra é capaz de evocar sensacións visuais, auditivas ou anímicas mediante a combinación e repetición de fonemas. A poesia de Novoneyra ten moi pouco que ver coa dos outros paisaxistas galegos. Novoneyra é-valla a aparente contradicción- un poeta silencioso, e os seus poemas van moito máis alá do texto. As palabras pouquísimas evocan dun modo máxico o mundo no que o home esta inmerso, designando as cousas para que estas aparezan perante nós. Non describe: evoca, invoca. E hai outro Novoneyra coral, heroíco: o da Letanía de Galicia, do Viet Nam Canto. 18


AQUÍ E AGORA LITERATURA LETRAS GALEGAS 2010

OS INTELECTUAIS GALEGOS OPINAN En varias xeiras percorrín a Terra Cha alumado por Uxío Novoneyra, cabalgando sempre na súa poesía, nas ás da palabra sempre emocionada do poeta do Caurel.

O soño e a liberdade. A poesía de Uxío Novoneyra son os camiños da liberdade. A vida do noso vate é un contínuo transitar polos camiños do soño.

Herminio Barreiro

Alfonso Blanco Torrado

A túa xeración, Uxío, máis que unha xeración, unha irmandade, soubo e aínda sabe ser o círculo de xustos, a trabe que sostén o difícil equilibrio do país.

A poesía de Novoneyra fainos máis libres aínda. Eu seino. Seino e invito a quen non o coñeza estas cualidades que repita Os Eidos na espesura verde violeta azul non sei da Devesa da Rogueira, por exemplo.

Luísa Villalta

Devemos reivindicar Novoneyra, os Novoneyras rigurosos, apaixonados, comprometidos, trabalhadores constantes da poesía.

Xosé Carlos Caneiro Uxío soubo, dende sempre, que un home pode ser outra cousa e así o expresa, encetando dende os cumios do Courel un diálogo telúrico sobre a vida e a morte.

Miguel Câncio Coñecín e pasei polas tuas terras queridas despois de te ter lido e de mergullarme no idioma do país que, daquela, eu quería meu de pleno direito.

Carlos Mella Uxío Novoneyra é un poeta de sentimento e cosmovisión tan patrióticas, como de sereo e fraterno internacionalismo.

Maria do Pilar Garcia Negro

Anos despois na cidade cubana de Cienfuegos mostreille Os Eidos ó poeta, folclorista e editor Samuel Feijóo, a mante de paisaxes e estudioso do home en relación coa natureza. Ficou abraiado e pediume que lle traducise algúns poemas.

Francisco Rodríguez Meses despois a erudición de Novoneyra en cuestións poéticas era moi superior á de calquera de nós, mesmo ás dos máis aplicados.

Xesús Alonso Montero Coa a man aberta e levantando nela unha cunca de escuro mencía e brindo convosco e con il mesmo polo Uxío de Parada.

Xosé Neira Vilas A voz de Uxío galopando nun Cabalo novo, abriu ancho camiño real. E o verso

Xosé Manuel Beiras

do dicidor-poeta acadou un coro: nós, o

Sire le Roi, poeta Novoneyra, gracias pola

pobo, Galicia enteira.

túa voz.

Euloxio R. Ruibal

Xohana Torres 19


AQUÍ E AGORA LITERATURA LETRAS GALEGAS 2010

No libro OS EIDOS esprésase poéticamente a esperiencia máis radical e permanente do esprito galego en canto realidade coleitiva: a súa integración na vida cósmica. Esperiencia de vixencia inmudábele durante centos e centos de anos.

Cando todos señamos simplemente mortos, o pó borrará a meirande parte das memorias pro sempre frorecerá O Courel vendo partir ós que irán “DO COUREL A COMPOSTELA POR TERRA LIBERADA”. Eu hei de erguer a miña man morta pra decir: OBRIGADO, UXÍO.

Ramón Piñeiro

Xerardo Pardo de Vera

UXÍO NOVONEYRA deixounos en Os eidos unha tremecida representación de sí e das súas montañas natías do Caurel. O poeta, en pura soedade perante a natureza, é un finísimo resoador no que percute cada cousa de fóra e dicta un son soberano e diverso.

Coñece-lo Courel, hai unhas semanas, foi para min unha experiencia equivalente a coñecer, hai corenta anos, ó poeta Uxío Novoneyra.

X. L. Méndez Ferrín

X. L. Franco Grande

OPINIÓNS DOS NAVIGANTES: “Se alguén merece estar nas letras galegas que sexa polo seu traballo e non polas sinaturas de ninguén…” “Parabéns para a familia de Uxío e para todolos que pediron que este gran poeta fora elidido para 2010.” “Novoneyra tiña moitas cousas polas que merece esta distinción entre elas a súa coherencia tanto no profesional coma no persoal. Apertas.” “Parabéns para unha celebración merecida e para os que o fixestes posible. Esperemos que isto axude a que o galego reciba o respeto que merece.” “Desde eiquí síntese ben a grandeza deste courelán. Grazas Uxío” “Pagou a pena. Sen dúbida a mellor noticia para todos/as os que atopamos o profundo da serra nos poemas de Uxío que nos axudaron a soñar o Courel” “FELICIDADES, O CONSEGISTES. BON TRABALLO.” “Síntome orgulloso de ser galego, grazas Uxío pai” Carmen Blanco presenta a Uxío Novoneyra como un autor que non renega das súas raíces en absoluto, cunhas obras baseadas en tres temas básicamente: o existencial, o telúrico e o político e tamén o presenta como un home que loita pola liberdade da época na que se atopa e aínda que ten altibaixos nas crenzas de que algún día poida chegar non perde a esperanza. É un libro fácil de ler, ilustrado con numerosas fotografías e que invito a todos aqueles que queiran saber algo sobre as obras de Novoneyra a que o lean. 20


AQUÍ E AGORA LITERATURA LETRAS GALEGAS 2010

Porta Xorda 1966 PORTA xorda cravada a forza que o pulo sabe! Dente puño teso a premer valeiro! Cando volva o vento Serás ti Libertá ou soamente abalar de árbores? Rota a corda que tempera a forza do sino Un pobo enteiro rébrese no tempo Folga Xeral contra da Historia. Compría agouxarse en calquer ichó Mais seguín fora a xistra Velando norde estrela longa brillo atuido. Alguén chama. Alguén agarda Corazón tente Sostén a gran nembranza.

Grazas a María Lopo, a Xesús e a Lola ( profesores de galego) polas achegas neste traballo.

GORETTI VALIÑA VÁZQUEZ

21


AQUÍ E AGORA LITERATURA E MALIA TODO EVOLUCIONAMOS

TODO O QUE NOS RODEA: O UNIVERSO, A TERRA , OS SERES VIVOS QUE A HABITAMOS, CAMBIAMOS, TRANSFORMÁMONOS, EVOLUCIONAMOS… Darwin tivo o mérito de ser o primeiro que propuxo unha teoría científica sobre o mecanismo que conduce á evolución dos seres vivos, isto é, a selección natural. 2009 foi o Ano Darwin, xa que conmemoráronse o 200 aniversario do seu nacemento e o 150 aniversario da publicación da súa principal obra, “A Orixe da especies”. Os rapaces de 1º de Bac realizaron xornais científicos. Algúns dos artigos podédelos ler nas páxinas seguintes Os rapaces de 1º e 2º de eso afondaron na vida e obra de Darwin e realizaron unha preciosa exposición.

Darwin naceu en Shrewsbury o 12 de febreiro de 1809 e morreu o 19 de aabril de 1882. Casou con Enma Wedgood e tiveron 10 fillos. Realizou unha viaxe de 5 anos arredor do mundo a bordo do Beagle, capitaneado por Fitzroy. Esta viaxe foi decisiva para a elaboración da súa teoría. A Teoría da Evolución de Darwin está considerada como unha das teorías científicas máis importe de todos os tempos.

22


AQUÍ E AGORA LITERATURA E MALIA TODO EVOLUCIONAMOS

EXPOSICIÓN DE TRABALLOS DE ALUMNOS DE 1º E 2º DA ESO.

23


AQUÍ E AGORA LITERATURA E MALIA TODO EVOLUCIONAMOS

Evolucionismo vs Creacionismo Dende a publicación da famosa obra de Darwin, “A orixe das especies”, houbo unha gran controversia sobre si esta teoría, apoiada en rigorosas probas científicas, debería ser aceptada; ou si pola contra deberíamos seguir aceptando a teoría relixiosa. Exemplo deste gran debate foi a disputa mantida en 1860 na reunión da Asociación Británica para o progreso da Ciencia celebrada en Oxford entre o Bispo Samuel Wilberforce, afín á teoría creacionista e o biólogo Thomas Huxley ao que máis tarde se lle alcumaría como “buldog de Darwin” pola súa firme defensa da teoría darwiniana. O Bispo preguntou a Huxley se se consideraba descendente do mono por parte de pai ou por parte de nai; ao que este respondeu: “se tivese que elixir por antepasado entre un pobre mono e un home magnificamente dotado pola natureza e de gran influenza, que utiliza eses dons para desacreditar a quen humilde-mente busca a verdade, non dubidaría nin un instante en inclinarme polo mono”. Dita resposta causou gran conmoción entre os asistentes ao evento. O tema fundamental da controversia é que a teoría golpea o ego da humanidade, que por milenios xulgouse a si mesma non como unha especie natural, se non como “os fillos de Deus”. A teoría de Darwin incluíu ao ser humano nunha enorme cadea de acontecementos naturais quitándolle a súa condición privilexiada. Incluso hai que abraza a teoría para fundamentar ideas racistas, entendéndoa no sentido da

pre-ponderancia dos máis fortes. Hoxe en día malia todo o tempo transcorrido dende 1860, a controversia continúa. Tiña razón Darwin? En EEUU séguese a debater con ardor. Debería deixarse que os nenos escoiten teorías contrarias nas clases de ciencias? A maior parte dos científicos e dos tribunais que emitiron veredictos sobre o asunto afirman que a explicación de Darwin da orixe das especies a través da selección natural , baséase en probas abruma-doras. Moitas persoas espe-cialmente as

Claro exemplo das burlas sufridas por Darwin. relixiosas e con-servadoras, están en completo desacordo. Entre eles están os creacionistas, que interpretan ao pe da letra a historia do Xénese de que Deus creou o mundo en 6 días hai pouco máis de 10.000 anos (os dinosauros desapare-ceron hai 60 millóns de anos!!).Outros están a favor do chamado deseño intelixente, a idea de que a vida é demasiado complexa para xurdir sen un creador sobrenatural. As sonda-xes de opinión pública mostran que os estadounidenses están 24

profundamente divididos en materia de evolución. Recente-mente, con motivo do 200 aniversario do nacemento de Darwin, fíxose unha película sobre a súa vida e obra, dita película non atopou distribuidor en EEUU, sería demasiado polémica para a audiencia norteamericana? Quizais sexa lóxico sentirse ofendido pola teoría evolu-cionista se un ten profundas conviccións relixiosas, sen em-bargo, non se podería alegar o mesmo no caso contrario - e con máis razón tendo en conta que esta teoría posúe rotundas probas científicas - e con isto prohibir a divulgación do creacionismo? Non temos todos dereito a coñecer ambas versións dos feitos? A ninguén fai dano coñecer ambas versións, porén, non debería estar vetada a difusión de ningunha delas. Non obstante nas clases de ciencias so deberías ter cabida as teorías científicas, sendo as outras soamente nomeadas como alternativas non científicas, pertencentes o eido das crenzas particulares e persoais de cada individuo.

Aurora de Vega. 1º Bac C


AQUÍ E AGORA LITERATURA E MALIA TODO EVOLUCIONAMOS

O RECUNCHO DE DOWN HOUSE

É máis que unha casa museo, é onde Charles Darwin escribiu “A orixe das especies”, e onde se retirou para morrer. Fóra estaba o xardín - nomeado polo científico “laboratorio”-, os invernadoiros, onde estudou a polinización das orquídeas, plantas carnívoras e especies rubideiras ras. E especialmente o camiño de area, por onde camiñaba todas as noites. Charles Darwin pasou catro décadas en Down. Logo foi vendida e, durante uns anos, foi un internado para nenas. O millonario George Buckstone Browne rescatouna e dende entón vense dedicando á memoria de Darwin. Nesta casa viu a luz a teoría que cambiou a concepción do home sobre si mesmo: A TEORÍA DA EVOLUCIÓN A TRAVÉS DA SELECCIÓN NATURAL.

A ORIXE DAS ESPECIES O título completo da obra máis importante de Darwin é “ A Orixe das especies por medio da selección natural, ou a preservación das razas favorecidas na loita pola vida” . Tardou 20 anos en escribila, e foi publicada en 1859, adiantándose así a Wallace que daquela chegara ás mesmas conclusións que Darwin. Púxose á venda o 24 de novembro de 1859 na Editorial John Murray de Londres ao prezo de 15 chelines. Vendéronse 1200 exemplares no primeiro día. Foi traducida a case todas as linguas e chamóuselle “a obra que sacudiu o mundo”. Traducida ao español en 1877 por Enrique Godinez, foi censurada trala guerra civil. A principal idea desta obra é a selección natural como motor da evolución na cal os individuos cambian ao longo das xeracións sobrevivindo os mellor adaptados ao medio garantindo así a supervivencia da especie. Durante moito tempo esta teoría foi rexeitada, non so pola Igrexa senón tamén por moitos científicos. Ben entrado o século XX, os novos avances en xenética e bioloxía molecular confirmaron plenamente a Teoría da Evolución de Darwin.

Sandra Rodríguez Rivas. 25


AQUÍ E AGORA LITERATURA E MALIA TODO EVOLUCIONAMOS

EVOLUCIÓN PRETO DA CASA Atopado en Triacastela un xacemento con restos dos primeiros Neandertais de Galicia mesturados con restos de Homo sapiens. Todo parece indicar que compartían o seu hábitat con rinocerontes e osos das cavernas. Un

equipo de investigación formado por Arturo Lombera, arqueólogo do Grupo de Estudos para a Prehistoria do Noroeste da Universidade de Santiago; Xosé Pedro Rodríguez, arqueólogo adscrito ao proxecto Atapuerca, e Talía Lazuén, arqueóloga da Universidade de Cantabria, que codirixe as investigacións, atopou numerosas probas arqueolóxicas sobre a estancia do home de Neandertal na Cova de Eirós, situada e Cancelo, Triacastela. Os restos duns oitenta mil anos de antigüidade, constan de diversos utensilios elaborados mediante a técnica Levallois, un complexo procedemento característico destes homínidos. Segundo afirma o propio Xosé Pedro Rodríguez, “a técnica Levallois implica un alto grao de complexidade mental por parte de quen a utilizaba. Require unha planificación previa , de forma que as pezas obtidas adquiren a forma desexada”. Segundo os investigadores, os achados da Cova de Eirós “convértena nun dos principais xacementos do Paleolítico Medio do Noroeste Peninsular.” Xunto aos restos humanos apareceron os utensilios por eles empregados e restos de fauna. O posterior estudo destes últimos axudaranos a comprender de que se alimentaban e cales eran as técnicas de caza destes homínidos.

26

RESTOS ANIMAIS: Entre eles destacan os vestixios dun rinoceronte, así como probas da estancia do oso das cavernas, oso pardo e diversas especies de herbívoros. Os restos de rinoceronte consisten nun pequeno fragmento de dentadura. Debido ao seu reducido tamaño, non é posible unha clara identificación da especie á que pertence. Os restos de oso das cavernas foron datados anteriormente, entre os anos 1989 e 1994, nun estudo levado a cabo por Aurora Grandal. Nas recentes escavacións atopáronse tamén restos de oso pardo, cervo, corzo e rebezo. Segundo os investigadores, estes achados esclarecerán a fauna existente en Galicia durante o Cuaternario, moi pouco estudada ata o de agora. RESTOS DE HOMO SAPIENS: Os restos atopados de Homo sapiens ou cromañón teñen unha antigüidade de entre 30.000 e 17.000 anos. De confirmarse esas datas mediante a proba de Carbono 14, o xacemento do home de cromañón axudaría a coñecer o período medio do Paleolítico Superior, sobre o cal non hai evidencias no noroeste de España. NOVO NIVEL DE OCUPACIÓN: Por riba do achados de restos de h. sapiens, atopouse recentemente un resto de gran relevancia para datar este asentamento: trátase dun pequeno dente que consta dunha perforación no centro, posiblemente usado como colgante, que pode remontarse facilmente aos 20.000 anos de antigüidade. Esta peza móstranos dous aspectos da vida do cromañóns: a preocupación pola estética e a minuciosidade do seu traballo.


AQUÍ E AGORA LITERATURA E MALIA TODO EVOLUCIONAMOS

Rocío Magalí, David Neira, Noelia López, Lucia Villanueva,Marta Piñeiro, Diego García, Rocío Pombo, Braian Restrepo. 1º de Bac A. “Nacín en Redondela, provincia de Pontevedra, o 31 de maio de 1971. Agora vivo en Sarria, seguramente o meu enderezo o saberedes vos mellor ca min, igual que a matrícula do meu coche. Levo dando clases de filosofía en Sarria dende o ano 2002. Estou casado e teño un fillo de 14 meses. Entre as miñas afeccións encóntrase a lectura, o cine e a pintura, aínda que desgraciadamente non teño moito tempo para dedicarme a ela”.

Con estas palabras preséntase José Carlos Pérez Bouzas na entrevista que lle fixemos non hai moito. Lédea con atención. -¿Cál é a vision da filosofía ante a evolución? Para a filosofía a cuestión da evolución é máis ampla e complexa do que pode parecer nun primeiro momento. Cando falamos da teoría da evolución dende o ámbito científico referimonos sen dúbida á teoría da selección natural de Darwin e de cómo as súas ideas foron corroboradas polos descubrimentos posteriores das leis da herdanza e da xenética. A filosofía analiza este concepto dende ópticas diferentes. En primeiro lugar o propio termo pode entenderse de “A filosofía analiza a diversos xeitos. Para Darwin as especies evolucionan para evolución dende o punto adaptarse ó medio natural. Hai certas características nalgúns de vista da historia das membros dunha especie que resultan vantaxosas para sobrevivir no medio, o que provoca que eses individuos ideas salientando como teñan máis posibilidades de reproducirse e transmitan esas xurdiu a idea de progreso peculiaridades ós seus descendentes. Non ten ningún no século XVIII, a cal fixo sentido afirmar que un individuo, en si mesmo, é máis ou menos posible a creación das perfecto que outro porque as propiedades que poden ser primeiras teorías neutras ou incluso prexudiciais para sobrevivir nun medio evolucionistas no XIX.” determinado poderían ser favorables noutro distinto ou incluso no seu propio entorno se se producira unha modificación radical no ecosistema. Porén para certos autores evolucionistas o concepto de evolución identifícase coa idea decimonónica de progreso e relaciónase coa idea de perfección. Un pensador inglés chamado Herbert Spencer desenrolou antes de Darwin unha teoría global da evolución partindo da idea de que evolucionar consiste en progresar, en mellorar, en perfeccionarse ó longo do tempo. Spencer aplicou esta idea a 27


AQUÍ E AGORA LITERATURA E MALIA TODO EVOLUCIONAMOS

tódolos ámbitos da realidade. Para el todo o universo, os procesos inorgánicos e orgánicos, as especies de plantas e animais e o propio home pasan do simple ó complexo, do indefinido ó definido. Spencer afirmaba que toda a natureza está nun proceso evolutivo necesario e imparable. As cousas do mundo cambian constantemente para facerse mellores e máis perfectas. Así pois o concepto de evolución na historia das ideas é moito máis amplo e rico, e non se reduce nin moito menos á obra de Darwin. A filosofía , entón, analiza a evolución dende o punto de vista da historia das ideas salientando como xurdiu a idea de progreso no século XVIII, a cal fixo posible a creación das primeiras teorías evolucionistas no XIX. Estudamos tamén o enfrontamento destas novas orientacións coas vellas ideas acerca da orixe do mundo baseadas na relixión e a Biblia (o creacionismo), e o impacto que tivo na nosa cultura porque nos obrigou a redefinir a nosa posición ou status dentro da orde natural. Por outra banda reflexionamos sobre a aplicación das ideas de Darwin a outros ámbitos da realidade, como fixo o darwinismo social. Esta corrente de pensamento, típica do século XIX e principios do XX, aplicou as ideas de Darwin ó estudio das sociedades humanas con resultados catastróficos. De feito, esta ideoloxía é o núcleo do movemento nazi e levou a xustificar as desigualdades sociais, o racismo e, en última instancia, o holocausto. Por iso, dende a filosofía gústanos explicar que as veces unha teoría científica como a de Darwin, tan válida no ámbito da bioloxía, aplicada a outros ámbitos pode levarnos por camiños perigosos e funestos.

- ¿Tivo algún contacto coa teoría de Darwin cando era pequeno? ¿Recibiu información del? Eu lembro que no meu ámbito familiar a teoría da “... a distinción entre evolución non era descoñecida. Recordo tomar como algo natural que o home filósofo e científico é moi procede do mono, aínda que despois souben que esta idea non recente na nosa historia.” era correcta. A concepción de que non sempre fomos como somos hoxe en día e que a nosa especie é o resultado dunha serie de cambios que se produciron ó longo do tempo sempre estivo presente no meu entorno. Lembro especialmente o momento en que me decatei da controversia que suscitaba tal idea cando un día votaron pola televisión a película “A herdanza do vento”. Estupendo film que recrea o famoso “xuízo do mono” que se produciu en 1925 nos EE.UU.

- ¿Que tipo de científicos son filósofos? Dende o meu punto de vista todo científico que reflexione sobre o fundamento da súa práctica científica e sobre as posibles consecuencias do seu traballo xa é un filósofo. Os dous ámbitos non están tan lonxe como a xente se cree. Grandes científicos do noso tempo como Einstein ou Oppenheimer, por poñer dous casos, tiveron que enfrontarse cos dilemas éticos que suscitaban os seus descubrimentos científicos. Ademais, cando Einstein afirmaba que “Deus non xoga ós dados”, o estaba facendo máis como

28


AQUÍ E AGORA LITERATURA E MALIA TODO EVOLUCIONAMOS

filósofo que como científico e utilizaba esa idea como orientación xeral nos seus traballos. Moitas veces os científicos utilizan ideas filosóficas para formular hipóteses e como fonte de inspiración.

- ¿Hai algún filósofo que ademais sexa científico? Tedes que ter en conta que a distinción entre un filósofo e un científico é moi recente na nosa historia. De feito a diferenza foise consolidando a partir da revolución científica dos séculos XV e XVI e quizais a fractura definitiva tivo lugar no XVIII e XIX. A meirande parte dos pensadores que estudades en filosofía son tanto filósofos como científicos. Por poñer algúns exemplos temos o caso de Thales de Mileto, Pitágoras, Descartes, Leibniz, Spinoza.. Homes que, xunto con tratados de filosofía, escribiron tamén obras sobre xeometría, óptica…

- ¿Séguese a considerar a teoría de Darwin como un misterio? Como un misterio penso que non, pero tamén opino que é necesario comprendela na súa complexidade. Cando avaliamos os coñecementos previos que tedes sobre o evolucionismo atopámonos con moitas sorpresas. Moitos seguides pensando que procedemos dos monos, cando xa fai tempo que sabemos que non é así, ou credes que as especies evolucionan desenrolando ou atrofiando os seus órganos corporais como afirmaba Lamarck. En fin, que as veces a idea que vos facedes da teoría está moi distorsionada e mesturada por moitas crenzas rexeitadas fai tempo. Por iso é necesario un estudio profundo e rigoroso do evolucionismo.

- As teorías científicas poden ser demostradas, ¿ocorre o mesmo coas teorías filosóficas? Noutras palabras, ¿pódese aplicar o método científico á filosofía? Eu penso que non, polo menos, non coa rigorosidade coa que se tratan de probar as teorías científicas. Isto é así, segundo a miña opinión, porque a filosofía ocúpase de cuestións que non son susceptibles de tratamento científico. Os interrogantes acerca do sentido da vida, as grandes preguntas referidas á moral, á política, a estética, ó sentido da historia, etc, etc, desbordan ao método científico. Cando entramos nelas mergullámonos no sempre comprometido ámbito da interpretación. Agora ben, o erro no que se cae as veces é a consideración de que como toda interpretación ten sempre un grado de subxectividade, na filosofía calquera opinión vale ou que se pode dicir calquera cousa. Isto non é certo. Dende sempre os filósofos trataron de xustificar racionalmente as súas propostas analizando criticamente tanto as propias ideas como as alleas.

- ¿Levase ben a filosofía coa ciencia? Hai encontros e desencontros pero quizais abunden máis os segundos. Penso que deberían levarse mellor do que se levan. Tradicionalmente os filósofos bótanlle en cara ós científicos a visión parcelaria que teñen 29


AQUÍ E AGORA LITERATURA E MALIA TODO EVOLUCIONAMOS

da realidade, o deixar de lado preocupacións humanas que non poden estudar cos seus métodos, etc. Os científicos acusan á filosofía de falta de rigorosidade e destacan a incomprobabilidade e incluso a inutilidade práctica dalgúns dos seus planeamentos. Quizais os filósofos deben tomar conciencia de que non se pode facer filosofía ó marxe dos coñecementos que nos subministra a ciencia, e esta debería ser máis consciente do alcance e os límites dos métodos que utiliza. Iso, sen dúbida, reduciría moito o abismo que moitas veces parece que as separa.

“…¿cara ónde imos? Non me atrevería a falar ó respecto.”

-¿Cara onde evolucionará a especie humana?

Esta é unha pregunta case imposible de responder. En primeiro lugar... ¿de que evolución estamos a falar? Se nos referimos á evolución biolóxica o certo é que a nosa especie non sufriu cambios significativos dende hai miles de anos. Se falamos de evolución cultural penso que é moi arriscado aplicar o concepto ó mundo social. ¿As sociedades humanas evolucionan no sentido de que melloran? ¿Considerámonos máis “evolucionados” que outras culturas porque temos máis desenrolo tecnolóxico? ¿Fainos iso mellores ou peores? ¿En que aspecto? Son cuestións moi complexas. Ademais a propia historia desminte a idea dun progreso ou evolución necesaria e imparable, xa que todos temos coñecemento de épocas escuras onde moitos logros culturais foron destruídos e caeron no esquecemento. A sensación de continua transformación é moi palpable en sociedades industrializadas como as nosas. Agora ben... ¿cara ónde imos?. Non me atrevería a facer afirmacións ó respecto.

- ¿Pensas que todas as disciplinas científicas xunto coa filosofía tenderán a constituír unha única ciencia? O gran proxecto dunha ciencia unificada non é algo novo. Descartes e os racionalistas dos séculos XVII e XVIII crían que era posible e traballaron en pos dese ideal: unha única ciencia, cun método unificado e con todas as ramas do saber formando unha totalidade orgánica. Sen dúbida un proxecto grandioso, pero penso que hoxe en día está moi lonxe de realizarse. De feito dáme a impresión de que actualmente moi poucos creen na súa viabilidade.

Agradecemos moito a túa amabilidade. Moitas grazas por dedicarnos o teu tempo e ensinarnos algo máis sobre evolución. “Deus non xoga nunca aos dados”. Albert Einstein.

30


AQUÍ E AGORA LITERATURA EXCURSIÓN EXCURSIÓN ÁÁRADIO RADIO

EXCURSIÓN Á RADIO O venres, día 29 de xaneiro, os alumnos de 1º da E.S.O do I.E.S Xograr Afonso Gómez, fomos de excursión á cadea SER de Lugo. No estudio da radio déronnos a benvida cunha mesa con moitas golosinas, que todos probamos e saboreamos con gusto. Na sala en que se fai o programa en directo non cabiamos todos así que nos dividiron en grupos, e uns estiveron no estudio de son, onde se atopan todos os controis para poñer en marcha o programa; e outros estivemos no programa en directo escoitando e colaborando. Ao largo do programa houbo unha pausa e os grupos cambiáronse de sala. O programa o que asistimos chamase Hoy por hoy e o seu presentador é Juan Carlos Rodríguez, ademais hai diversos colaboradores cos que falamos. Nós, tamén puidemos participar. Dúas compañeiras fixéronlle unha pequena entrevista ó alcalde de Lugo, José Clemente López Orozco, e preguntáronlle algunhas cousas ás que el respondeu con moito gusto. El interesouse polo noso centro e fixo varias preguntas ás rapazas. Outras alumnas falaron sobre o instituto, e o que estarían a facer se se atopasen nel. No programa contan cunha especialista en libros, que nos recomendou algún que outro libro, e falou cunhas compañeiras sobre o último libro lido por elas. Tamén escoitamos un conto sobre a paz, contado polo conta contos Anxo Moure. Alí puidemos ver como é un programa de radio visto dende dentro. Foi unha experiencia entretida e divertida.

Carmela Cela Rodríguez

31


AQUÍ E AGORA LITERATURA ÁLBUM DE FOTOS

A excurisión de 4º en imaxes O Big Ben saiu a recibirnos, como non

Tesco express, a cadea de supermercados máis emblemática da Londres

Harrods, onde hai Chanel nos baños

Foto de familia diante do Buckingham Palace

Todos xuntos no Chinatown

32


AQUÍ E AGORA LITERATURA ÁLBUM DE FOTOS

Oxford. Aí dentro rodáronse escenas das películas de Harry Potter

Picadilly Circus

Vistas dende St. Paul. Para velas hai que subir máis escaleiras ca na torre de Hércules

O London Eye. Trinta e cinco minutos de vistas á cidade, non actos para vertixinosos

33


AQUÍ E AGORA TERATURA ÁLBUM DE FOTOS

34


AQUÍ E AGORA TERATURA ÁLBUM DE FOTOS

35


AQUÍ E AGORA TERATURA O MUNDO DO XOGRAR

A nosa biblioteca Un ano máis, queremos informar aos lectores da revista das diferentes actividades desenvolvidas desde a biblioteca do centro. O noso grande obxectivo é facer que este espazo común sexa considerado por toda a comunidade educativa como un punto de encontro, de entretemento e, por suposto, de coñecemento. Aproveitamos, ademais, para lembrar que podedes entrar no noso blog (biblioxograr.blogaliza.org) para estar ó día de todo o que se vai facendo no centro: excursións, conmemoracións, exposicións, traballos, concursos...; e encántanos que deixedes os vosos comentarios e opinións sobre todo o que nel se publica. Este é o resumo desas actividades:

“E malia todo evolucionamos”: Durante o primeiro trimestre (e antes de que rematara o 2009), celebramos o Ano de Darwin. A biblioteca achegounos, indicándonos o camiño con pegadas polos corredores, ó estudio da evolución cunha exposición de libros, carteis e moitas actividades: xogos, encrucillados, traballos manuais, xornais... nos que participaron os alumnos de 1º e 2º de ESO e os de 1º de BAC.

(Estas son só algunha das moitas fotografías que podedes ver no blog da biblioteca.) 36


AQUÍ E AGORA TERATURA O MUNDO DO XOGRAR

O club lector: E xa van tres cursos: continuamos co noso club de lectura aberto a toda a comunidade. Cada trimestre proponse un libro e celébrase unha reunión para que todos aqueles que o leran podan opinar e facer unha posta en común sobre diferentes aspectos da obra.

1ª sesión: o 24 de novembro de 2009 celebramos a nosa primeira xuntanza para falar de Busco a Violet Park de Jenny Valentine. As opinións foron diversas, pero parece que lles gustou máis ós rapaces que ós profesores.

2ª sesión: esta vez propuxéronse dúas obras e un autor, Das cousas de Ramón Lamote (1985) e Das novas cousas de Ramón Lamote (2008). O 23 de febreiro de 2010 reunímonos e falamos da xenial obra do lugués Paco Martín; polo menos, esta é a opinión que todos tiñamos do primeiro libro. O segundo non o leran todos, pero os que si o fixeramos estabamos de acordo en que preferimos o anterior. Fixemos un concurso de preguntas sobre o libro e pasámolo “de medo”.

3ª sesión: o día 25 de maio, celebrouse a última lectura do ano. O libro elixido foi Finis Mundi, de Laura Gallego García.

37


AQUÍ E AGORA TERATURA O MUNDO DO XOGRAR

Visitas: Organizada polos Departamentos de Galego e de Normalización Lingüística, o 19 de novembro de 2009 tivemos a visita da escritora, nacida no Val do Mao (O Incio), Marica Campo, que veu falar do seu libro E Xoel aprendeu a voar. A charla cos rapaces de 2º ESO foi moi agradable, fixéronlle preguntas e pedíronlle que lles asinara os seus libros. Tedes fotos no blog.

Conmemoracións: -

Día escolar da Non-violencia e da Paz, o 30 de xaneiro. Día mundial da Auga, o 22 de marzo. O Día Mundial da Auga en 2010 ten dous obxectivos: *Fomentar a concienciación no que se refire á conservación dos ecosistemas sans e do benestar humano, abordando os crecentes desafíos en relación coa calidade da auga que se presentan á xestión dese recurso. *Resaltar o tema da calidade da auga exhortando a gobernos, organizacións, comunidades e persoas en todo o mundo a que adopten medidas en relación con ese tema e realicen actividades de prevención da contaminación, limpeza e rehabilitación, entre outras.

Para celebralo e coa colaboración do Departamento de Bioloxía, convocouse un concurso titulado “Pasados por auga” con dúas modalidades: unha para ESO e outra para BAC. Entre todos os alumnos que presentaron os seus cuestionarios coas respostas correctas, sorteáronse unha serie de agasallos.

“Febreiro: mes do amor” Durante todo o mes de febreiro, fixemos unha chea de actividades relacionadas co tema do amor. -

Concurso:

expúxose unha escolma de textos literarios de importantes autores nos que aparecían diferentes tipos de amor (sensual, romántico, filial, verdadeiro, perdido, eterno, á lingua...) e os alumnos que participaron tiñan que identificar a que obra e a quen pertencían, coa axuda dunha selección de libros expostos na biblioteca. Se tedes curiosidade por saber as respostas correctas, están publicadas no blog. A alumna gañadora do concurso, coas 14 respostas acertadas, foi Tania Cotardo Valcárcel, de 1º bac. B. 38


AQUÍ E AGORA TERATURA O MUNDO DO XOGRAR -

Cinefórum: co gallo da chegada do San Valentín ao IES Xograr Afonso Gómez de Sarria, e coa colaboración do DEPARTAMENTO DE INTERVENCIÓN E SERVIZOS Á COMUNIDADE, todos os membros da Comunidade Educativa estabamos invitados ás sesións de proxección e debate de filmes que presentaban diferentes enfoques do tema do amor:

1ª sesión, 10 de febreiro: “Tristán e Isolda” de Kevin Reynolds (2006)

2ª sesión, 24 de febreiro:

3ª sesión, 3 de marzo: “Sabrina” de Billy Wilder (1554)

“Brokeback Mountain” de Ang Lee (2005)

- Exposición: os alumnos de 1º de BAC, das materias de Ciencias para un Mundo Contemporáneo e de Grego, elaboraron unha serie de carteis sobre curiosos costumes amorosos dalgúns animais, importancia das plantas e flores na tradición popular amorosa, lendas de amor clásicas... (O restos dos carteis podedes velo no blog.)

-

A cociña do amor:

de novo coa colaboración do profesorado do CICLO, alumnos do mesmo e de 3º PDC cociñaron unhas saborosas e “amorosas” receitas.

Lecturas dramatizadas: - O día 27 de novembro de 2009, os alumnos de 4º ESO, coordinados pola profesora Ana Belén Durán, leron na biblioteca a obra Don Álvaro o la fuerza del sino do Duque de Rivas. - O día 5 de febreiro de 2010 (e relacionado tamén co tema do amor), os alumnos de 4º decidiron repetir experiencia. Esta vez, a obra elixida foi Bodas de Sangre de García Lorca.

As dúas actuacións foron espectaculares e moi “dramáticas”: non vos perdades as fotos publicadas no blog. 39


AQUÍ E AGORA TERATURA O MUNDO DO XOGRAR

Día internacional do Libro – 23 de abril O Departamento de Lingua Castelá, como xa vén sendo tradicional, organizou unha exposición cos traballos presentados polos alumnos do centro. Agardamos que vos gustase tanto como a nós. Para conmemorar esta importante data, un ano máis vos presentamos unha exposición de estupendos traballos feitos polos alumnos do Xograr. Esperamos que non vola perderades porque houbo para todos os gustos: murais con sorpresa detrás das portas, “collage” ou composicións do máis orixinal, unha árbore que se le, una cámara fotográfica para lectores, monografías sobre diversos autores... Este ano, ademais de Cervantes ou Shakespeare, os traballos inspiran, estiveron moi presentes Miguel Delibes (un dos nosos premios Cervantes, que faleceu o día 12 Hernández (xa que durante este ano 2010 centenario do seu nacemento). Tampouco

esqueceron

os

alumnos

autores que máis máis queridos de marzo) ou Miguel conmemoramos o

un

importante

acontecemento que tamén tivo lugar no mes de marzo: o “Lazarillo de Tormes” deixou de ser unha obra anónima, tras confirmarse a autoría de Diego Hurtado de Mendoza.

Moitas grazas a todos os participantes.

Vede aquí unha pequena mostra da exposición:

40


AQUÍ E AGORA TERATURA MUNDO DOXOGRAR XOGRAR OOMUNDO DO

Moitas grazas a todas e a todos pola vosa colaboración! 41


AQUÍ E AGORA TERATURA O MUNDO DO XOGRAR

Licenciado en Matemáticas

Un dos profesores máis descoñecidos do colexio regálanos unha entrevista chea de opinións e de puntos de vista moi persoais. Non, nin agora tampouco. Apaixóame a física.

1. Canto tempo leva neste instituto? Levo dende o ano 1993.

7. Qué opina vostede do novo plan Bolonia? Cre que beneficiará ou empeorará a educación? Cada vez que cambian é para peor. Parece un “teatro”.

2. En cantos institutos máis estivo antes ca neste? Pois antes estiven en catro institutos máis, no Bierzo, en Asturias, en Vegadeo e en Monforte de Lemos.

8. Apartándonos do ámbito profesional, cales son as súas afeccións? Pois a pesca, é marabillosa, sumérxome no río e esquézome de todo. O río é o ceo! Cando morra quero ir ó río en vez do ceo. Tamén me gusta ler e son coleccionista de minerais.

3. Algunha anécdota simpática que lle ocorrera con algún alumno? Difícilmente… Simpática e antipática: Unha vez expulsei a un alumno, eu empurrando a porta cara dentro e el cara fóra. Nisto hai poucas cousas simpáticas.

9. Por qué cre vostede que as matemáticas son unha das asignaturas que máis “medo” produce? Será porque os profesores temos que mellorar e os responsables políticos deixar de marear con tanto cambio sen contar connosco.

4. Cal foi o momento no que peor o pasou na súa profesión? Buah… case mellor que non se pode contar... 5. Que lles diría a aqueles que din o tópico de que ser mestre é fácil? Fácil é pero hai que traballar, o traballo é duro non é tan sinxelo como se pode pensar dende fóra. Iso de: “coches bos e catro meses de vacacións” é mentira. Sempre adoita haber tendencia a queixarse. 6. Apaixoáronlle matemáticas?

dende

pequeno

10. Se puidese cambiar tres cousas do instituto, que cambiaría? 1. Cambiaría o propio edificio (poñería os dous edificios nun). 2. No recreo todo o mundo fóra. 3. Máis medios audiovisuais en todas as aulas.

as

GRAZAS, PACO Goretti Valiña Vázquez 42


AQUÍ E AGORA TERATURA PASATEMPOS XOGRARINOS

PASATEMPOS

XOGRARINOS

Tras o éxito da primeira edición dos “Pasatempos Xograrinos”, aquí chega a continuación, máis completa e con novas incógnitas.

SOPA DE LETRAS Nesta sopa de letras hai ocultas sete cousas que podes pedir na cafetaría do Xograr.

Es capaz de dicirnos canto pagarías se as mercases?

A Y I M D A Q F M V

F T U K U D S N P P

N P L G K E F G S H

S C A E R L A M O R

R B A Q B L S A D U

L W S N L A P K E S

S A D E U R L A D Q

B O T L F T G L U F

N A C L F L O E O I

S C H A S K I S A R

I D Z H L Y F V R Y

W N B T O H Z S K H

_____+_____+_____+_____+_____+_____+_____=_____

LABIRINTO Saca a este alumno estresado do instituto e lévao tomar o fresco ao patio.

43


AQUÍ E AGORA TERATURA PASATEMPOS XOGRARINOS

ENCRUCILLADO Para ser quen de resolvelo tés que reunir dúas condicións: ler este número do Aquí e Agora e moverte polo Xograr.

Horizontais 2. Ao xefe de estudos mólalle este dúo. 3. Os de cuarto pasaron uns días alí. 6. No instituto celebramos o bicentenario do nacemento deste importante naturalista.

Verticais 1. Apelido dunha profesora de educación física. 4. Terra do homenaxeado nestas Letras Galegas. 5. Apelidos do autor dos megatoxos.

44


AQUÍ E AGORA TERATURA PASATEMPOS XOGRARINOS

SOBRE A PORTADA Quen é o da foto? Cantos Lacasitos hai? De que grupo é o CD que está por riba? Que profes o mencionan no DQE?

PARA AS HORAS MORTAS: - Cantos animais de cada sexo levou Moisés na arca? - Un home ten catorce camelos e morren todos menos tres. Cantos quedan? - Unha profesora explica nun instituto londinense o funcionamento dos números romanos e escribe no encerado “IX”. A continuación afirma que é posible transformar ese IX nun seis facendo un único trazo co xiz. Ten razón? - Un xuíz declara a un preso culpable dun crime condenándoo a morrer á medianoite dun dos días da semana seguinte e non lle dirán cal.O preso solta unha gargallada e di: “Pois logo non poderei ser aforcado”. - Como podes cortar un pastel en oito pedazos facendo só tres cortes rectos? (Aviso para sabichóns: non se poden facer tres cortes rectos e un que non o sexa) - Unha muller vive no décimo piso dun edificio. Baixa en ascensor ata o portal cando sae da casa, pero cando volve sobe no ascensor ata o séptimo piso e continúa polas escaleiras o resto do traxecto. Porén, os días de choiva sobe no ascensor ata a súa planta. Cal é a explicación?

*As solucións en http://revistaaquieagora.blogspot.com próximamente. 45


AQUÍ E AGORA TERATURA ESPECIAL DEZ ANOS DE AQUÍ E AGORA

Autobiografía dunha revista de instituto

Queridos lectores, estou que non caibo na encadernación. Por se chegar aos dez números non fose suficiente motivo para ser unha revista feliz, unha das directoras chamoume e ofreceume escribir a miña propia biografía. Que máis podo pedir? Lamentablemente a miña vida non é de película, así que non podo ofrecervos unha historia emocionante e chea de acción. Os parágrafos seguintes son un simple resumo de todo o que levei escrito nestes dez cursos. Supoño que para algúns será demasiado anódino pero, despois de todo, só son unha revista.

ú

ú

Naquel curso 2.0002.001 aterrei nesta familia con dúas misións: promocionar o uso do e galego e recoller a vida cotiá deste instituto. A idea saiu dos membros do Equipo de Normalización Lingüística que, co meu pai Xesús á cabeza, pensaron que unha revista sería unha moi boa maneira de fomentar a lingua. Buscáronse redactores, elixíronme un nome, vestíronme cunha portada e enchéronme de contidos. Pode que soe sinxelo contado así, pero non o foi. Traballaron en min de setembro a maio, mes no que por fin se inprimiu o meu primeiro exemplar. Que levaba nas páxinas daquel primeiro número? Pois, como sería habitual nos seguintes, unha curiosa mestura que mostraba o día a día do Xograr: cartas ao director cargadas de reivindicacións, unha reportaxe sobre Afonso Gómez, un paseo por Sarria, unha entrevista aos pais de Fiz Vergara, o primeiro Especial Letras Galegas —aquel ano adicado a Eladio Rodruígez González—, todo tipo de expesións artísticas dos alumnos, etc, etc, etc.

Un verán despois deu comezo un novo curso e, grazas aos esforzos de todos, tiven un segundo número que serviu para confirmar que eu era algo máis ca unha anécdota. Aquela continuación contiña unha reportaxe sobre Frei Martín Sarmiento, unha enquisa sobre os intereses do alumnado, unha entrevista coa profe de plástica Mª José Santiso e volvía poñer de manifesto a existencia de grandes poetas e debuxantes de banda deseñada dentro do alumnado. Ademais, entre outras cousas, iniciábase unha das seccións máis míticas de toda a miña historia: o incombustible Taboleiro que aínda se mantén hoxe.

ú As miñas andainas continuaron co número tres no que, por primeira vez, a portada foi impresa en cor. De entre os contidos daquel número destaco: unha entrevista coa profe de francés María Lopo, unha reportaxe de Avilés de Taramancos como homenaxeado no día das Letras, unha nova enquisa, máis taboleiro, máis expresións artísticas do alumnado… Pero se 46


AQUÍ E AGORA TERATURA ESPECIAL DEZ ANOS DE AQUÍ E AGORA houbo algo que marcou a miña terceira entrega foi a actualidade. A guerra de Irak e a catástrofe do Prestige sacaron o lado máis crítico dos redactores da época, que utilizaron as miñas páxinas como vehículo para que se escoitasen as súas voces

daquela entrega o meu número favorito naquel momento.

ú E así chegamos ao sexto número, que ten o récord de ser o máis curto da miña historia. Nel tiven entre as miñas páxinas unha homenaxe a Manuel Lugrís, unha entrevista co director, consellos para un mellor rendemento nos exames, contos ilustrados, unha reportaxe sobre a arquitectura do futuro, un test para saber o teu nivel de vagancia e moitas outras cousas que me tomo a licenza de non nomear.

ú O meu número catro tivo máis problemas para saír, e iso deixaban entrever dúas das directoras na edición. Houbo menos implicación do alumnado aquel ano pero superamos as dificultades e en maio a miña nova entrega estivo outra vez nas mans de toda comunidade xograrina. Foi un número no que a ecoloxía estivo moi presente, no que houbo tres entrevistas, unha reportaxe sobre o Xacobeo, un repaso á vida e obra de Xaquín Lorenzo e no que se mantiveron seccións que xa viñan de atrás — Internet.com, música, cine e pasatempos—.

ú Case sen me decatar cheguei ao meu séptimo número, cuxa pricipal novidade foi a sección de videoxogos. Algúns dos contidos daquela entrega foron: un resumo das festas de Sarria, unha reportaxe sobre María Mariño, unha entrevista coa profe de galego Pepa Barrios, unha colección de relatos e viñetas de alumnos e un repaso ás actividades do curso. Ademais diso levai tamén unha lista de chistes malos dos que aída me estou rindo hoxe.

ú O quinto número foi especial porque, entre outras cousas, contei por primeira vez con páxinas interiores a toda cor. Ditas páxinas estaban ocupadas por aquel xenial Especial Voz Natura que, para deileite dos lectores, non foi o único contido destacable. Os aniversarios da morte de Jules Verne e da publicación do Quixote, a entrevista con Antón Fortes, o traballo sobre Xosé Mª Álvarez Blázquez, unha reportaxe sobre a banda de Sarria e unha recollida das confusións que provoca o nome do intituto, son só algunhas das cousas que fixeron

ú Coa saída do número oito algúns confesáronse sorprendidos da miña continuidade. A verdade é que non era para menos pois, a pesares de que antes ca min houbera outras revistas, ninguha se achegara sequera á súa oitava entrega. Que ocupou as miñas páxinas ese curso? Pois eu destacaría unha entretida 47


AQUÍ E AGORA TERATURA ESPECIAL DEZ ANOS DE AQUÍ E AGORA entrevista co escritor Xabier Docampo, o clásico Epecial Letras Galegas —adicado a Xosé Mª Álvarez Blázquez—, máis relatos de alumnos, un traballo sobre maio do sesenta e oito e unha selección de meteduras de pata estudantís recollidas por Ana Dopazo que fixo bagoar de risa a máis de un.

un repaso das actividades da biblioteca e unhas cantas cousas máis que xa non menciono porque seguro que tivestes oportunidade de velas no seu momento. O que si que teño que destacar do AeA 9 é que, por primeira vez na miña historia, fun feito en dixital. Construíronme ao outro lado do da pantalla e nada máis saír en papel estiven tamén en .pdf na web do instituto, cousa que me enche de ¿orgüio?.

ú

ú

No meu número anterior tiven unha reportaxe sobre Ramón Piñeiro, unha entrevista á escritora Fina Casalderrey, un repaso ás mulleres matemáticas da historia, un curioso encrucillado,

Sería bastante parvo resumírvolo cando o tedes na man.

Agradecementos e petición Cheguei ao presente, así que xa non podo contar nada máis e toca a liña de despedida. O que ocorre é que non podo irme sen darlles as grazas a todos os culpables destes dez anos. Estou vivo porque vós me destes e dades a vida cada curso, así que MOITAS GRAZAS. Sinto non poder mencionarvos un por un, mais agardo que sintades que estas liñas son para vós no momento en que as leades. Non quero irme sen pedirvos máis números. Quero seguir formando parte desta familia por moitos anos máis, pero a miña existencia non depende do que eu queira, depende de vós. Por favor, facede todo o posible para que poida seguir chegando ás vosas mans cada maio, para que vexa como chegades e como marchades, e para que as miñas páxinas sigan recollendo a historia deste intituto. Agora si, dou por finalizada as miñas memorias. Molaría podes retomalas dentro duns anos… Ei! Agardade, que o especial dez anos non remata aquí! Se pasades á paxina seguinte, veredes unha homenaxe a papá. Quería facela eu, pero as directoras non me deixaron (podedes crelo??) porque seica llo encargaran a outra persoa que podía facelo aínda mellor ca min.

Veña! A que esperades? Ide lela.

48


AQUÍ E AGORA ESPECIAL DEZTERATURA ANOS DE AQUÍ E AGORA

Aquí e Agora cumple con este número dez anos de experiencias compartidas. Chega, pois, con este décimo aniversario, o momento de facer una pequena homenaxe ao artícife desta iniciativa educativa. Jesús Fernández, o profesor de Galego de moitos dos que foron asinando nesta publicación os seus traballos colaborativos, cando chegou ao IES Xograr Agonso Gómez pensou na posibilidade de artellar un xornal escolar que vería a luz pouco tempo despois, á vez que pasou a ser o Coordinado do ENL (Equipo de Normalización Lingüística). Entón decidiu que había que crear un espazo no que se oísen as voces do profesorado e, fundamentalmente, do alumnado do Centro. Contando co apoio do Equipo Directivo do IES nacía unha revista escolar que cada mes de maio se agarda con moita impaciencia. Ese espazo foi chamado, como saben todos os lectores da revista, Aquí e Agora, un nome que, na miña modesta opinión recolle de maneira substancial o que se agarda da publicación: que sexa un encontro de opinións, novas… no que hai espazo para traballos sobre música e cine, que inclúe entrevistas, relatos curtos e poesía, pero no que tamén hai lugar para os pasatempos, os cómics e as declaracións máis persoais dos alumnos. Ese encontro prodúcese nun tempo presente, o ‘agora’, en nun lugar ben contreto, o ‘aquí’ que engloba o IES e o seu contorno. Felicidades, a todo o equipo, dende o fundador da revista, ata os diferentes equipos de redacción e os colaboradores de cada número. Con todo o voso traballo de grupo, superando dificultades (non só económicas para levar adiante a publicación), facedes posible que as vosas ilusións, inquedanzas e desexos se materialicen nestas páxinas que estades ollando agora, aquí, neste intre. Parabéns. Agardamos que a revista nacida da man de Jesús Fernández, coñecido no Centro coma ‘Suso, o profe de Galego’, teña unha longa traxectoria, pasando a súa redacción por distintos grupos de alumnos, como foi ata o momento, coas distintas xeracións de estudantes que están a pasar polo Xograr. O desexo é que a revista siga mantendo o mesmo espírito: o dunha publicación impulsada como un lugar no que os alumnos puideran expresarse libremente e falar do que acontecía no Centro e nos seus arredores, coa vila de Sarria como cordón umbilical. Ademais de estar presentes as voces dos alumnos, a revista contou con achegas de profesores do IES e colaboradores externos. Apareceron entrevistas a escritores, referencias ás excursións feitas polos distintos grupos de alumnos, etc. e co paso do tempo foi mellorando a súa imaxe, presentando una maquetación máis coidada, usando páxinas en cor e convertíndose, así, nun sinal de referencia dentro da actividade académica do instituto. Alá polo ano 2000 nacía para toda a comunidade educativa un traballo xornalístico que foi pasando por distintos equipos de redacción, hoxe a cargo de Sandra e María, sempre coordinados pola persoa á que queren renderlle homenaxe con estas páxinas. E, o que é aínda máis importante, feito en galego, algo a ter 49


AQUÍ E AGORA TERATURA ESPECIAL DEZ ANOS DE AQUÍ E AGORA

en conta nestes tempos que corren, nos que a polémica sobre o noso idioma está aberta. Como de seguro vos gustan as curiosidades, teño que dicirvos (e aquí diríxome a todo o alumnado do IES) que a aposta polo galego venlle ao voso profe de Lingua Galega e Coordinador do ENL de lonxe, pois cando tiña a idade de algún dos que estades a ler isto, é dicir, cando tiña arredor de doce ou trece anos, ás veces era sancionado polos seus profesores no Seminario de Lugo, por usar precisamente o idioma de Castelao. Non tiña problemas de conduta, nin tampouco era mal estudante. Ao contrario. Pero á casa chegaban avisos de que cometía a imprudencia de falar galego. Poñíanlle pegas por iso. Coma no fútbol… viñan a sacarlle a tarxeta vermella. Falamos de finais dos anos sesenta, xa se sabe… as consecuencias do Franquismo. Hoxe, o goberno da Xunta, mergulla á comunidade educativa noutro problema lingüístico e co famoso Decreto do Galego parece querer reprimirse a lingua que defendedes dende a revista escolar. Afortunadamente, somos moitos os que amamos o idioma no que se escribiron obras tan marabillosas como Follas novas ou Os Eidos, de Rosalía de Castro e Uxío Nononeyra, respectivamente. Dende aquí, grazas a Xesús, o voso profe, pero tamén parabéns para todos os que poñedes ilusión nesta empresa.

Ruth Fernández Celso Emilio Ferreiro DEITADO FRENTE AO MAR Lingoa proletaria do meu pobo, eu fáloa porque sí, porque me gosta, porque me peta e quero e dame a gaña; porque me sai de dentro, alá do fondo dunha tristura aceda que me abrangue ao ver tantos patufos desleigados, pequenos mequetrefes sin raíces que ao pór a garabata xa nan saben afirmarse no amor dos devanceiros, falar a fala nai, a fala dos abós que temos mortos, e ser, co rostro erguido, mariñeiros, labregos do lingoaxe, remo i arado, proa e rella sempre. Eu fáloa porque sí, porque me gosta e quero estar cos meus, coa xente miña, perto dos homes bos que sofren longo unha historia contada noutra lingoa. (ANACO)

Tamén dende a redacción queremos dedicarlle unhas poucas palabras a Suso. Profe, grazas por seguir pelexando para que a revista continúe, grazas polos recreos sen café e grazas por crer en AeA cando outros terían tirado a toalla. Prométenos que seguirá moito tempo máis e que endexamais afeitarás a perilla! A REDACCIÓN

50


AQUÍ E AGORA TERATURA DE RISA

LEIS ABSURDAS o

Se dous trens se encontran nun cruce de vías, ningún dos dous poderá continuar a marcha hasta que o outro haxa pasado.(lugar descoñecido)

o

A lei de Chicago prohibe comer nun lugar que está ardendo.

o

Lei de Kentucky: Ningunha muller debe aparecer en traxe de baño en ningún aeroporto deste Estado a menos que sexa escoltada por dous oficiais ou a menos que vaia armada cunha porra. As disposicións deste decreto non serán aplicadas a mulleres que pesen menos de 40 kg ou máis de 90 kg, nin serán aplicadas a eguas.

o

Segundo a lei do estado de Idaho é ilegal que un home lle regale a súa amada unha caixa de bombóns que pese menos de 23 kg.

o

En Columbia, Pennsylvania, vai contra a lei que un piloto faga cóxegas a unha estudante de pilotaxe baixo da barbilla cun plumeiro para atraer a súa atención.

o

En Tulsa, Oklahoma, vai contra a lei abrir una botella de gasosa sen a supervisión dun enxeñeiro con título.

o

En Francia esta prohibido bautizar a un rancho co nome de Napoleón.

o

En Alemaña unha almofada pode ser considerada como unha arma "pasiva".

o

En Dinamarca intentar escapar da prisión non é ilegal, sen embargo, se se atrapa ao prófugo terá que cumprir o resto da condena.

o

En Inglaterra é ilegal colgar a cama da ventá.

o

En Canada está prohibido intentar aprender bruxería.

o

No Líbano os homes poden legalmente ter relacións sexuais con animais, sempre que estes sexan femias. Ter relacións sexuais con machos esta castigado legalmente coa morte.

o

En Hong Kong é ilegal inscribirse na Universidade, a menos que vostede sexa intelixente. En Bahrein un médico pode legalmente examinar os xenitais femininos, pero esta prohibido miralos directamente durante o exame. Só os pode mirar a través dun espello.

51


AQUÍ E AGORA TERATURA DE RISA

POESÍA ALTERNATIVA HORTERA MARINERA II HORTERA MARINERA FOI COSTURERA, PINCHOUSE CUNHA AGULLA, E PASOUSE A OUTRA ACERA.

HORTERA MARINERA PILLOU A CRISIS E DÍXOLLE A ZAPATERO QUE FIXERA OUTRA TESIS.

HORTERA MARINERA VOLVEUSE CHINA, E TEN OS OLLOS COMA UNHA PITRINA.

HORTERA MARINERA COÑECEU A GARZÓN, FALOULLE DO GÜRTEL, E DÍXOLLE O PP: CORRUPCIÓN!!

HORTERA MARINERA COÑECEU A KARMELE, VIUNA UN TAXISTA, E DÍXOLLE: FORA DA TELE!!!

HORTERA MARINERA CAMBIOUSE DE NOME, E AGORA VAISE CHAMAR, MARINERA DEL CONDE.

HORTERA MARINERA FOI A EUROVISIÓN, CANTOU A CANCIÓN DO COLA-CAO, E DÉRONLLE PREMIOS A MOGOLLÓN.

MARINERA DEL CONDE SUSPENDEU FRANCÉS, POR QUE LLE DIXO A MARÍA: TU M’AS PISSÉ!*. *Significa “estasme mexando”, pero a xente confúndeo con “estasme pisando” a pesar de que non se parecen.

Ñ O luns verei “Sálvame”, incluíndo a Belén e a Jorge Javier Vázquez. Karmele cantará, “Soy un tsunami” e bailará. Kiko dirá: ¡¡ Claaaaro !! e Belén Esteban: ¡¡ Por mi hija MA-TO !! Pola noite “El Internado”, E coma sempre alguén acabará envelenado. O martes non hai moito que contar, Estudar, durmir e soportar. O mércores menos televisión e máis concentración.

ÁÁ

¡¡ O xoves é o mellor día!! Votan “Gran Hermano”, e sabremos quen sae expulsado. Vou cear a casa da miña tía, xa que é venres e hai pizza. Mañá é sábado, e teño que ir a saxo. Cando chegue vou xantar, e unha partidiña a Wii xogar. Terei que facer os deberes, e deixarme de estupideces. O domingo na camiña eu durmindo tranquiliña, chega a miña avoa,

¡¡ E espértame como unha tola!! Eu póñome de malas, e xa empezamos con mala pata. ¡¡ Hoxe menos mal !! Líbrome de ver “Toma Cero y a jugar”. Isto xa se acabou, Levareino mañá, E dareillo ao profesor. Supoño que saldrá en todas as revistas, e que o lea Iker Casillas. Dereitos de autor: Telecinco e Antena 3

EVA MELLE GOYANES 52


AQUÍ E AGORA TERATURA DE RISA

CHISTES: Como mantés a un parvo ocupado? (Le abaixo)

Como mantés a un parvo ocupado? (Le arriba) Un español encóntrase cun chino e di: -Ola! E o chino responde: - As 12:30.

ían detrás de min. -E agora por qué non? -É que xa no roubo bolsos. Un ladrón dille á súa vítima: -Isto é un asalto, ¡déame todo o seu diñeiro! -Óiame, vostede no sabe con quen se esta metendo!. Eu son un político moi influinte! -Nese caso, devólvame todo o meu diñeiro!

Na escola, a mestra di: -A ver, Luís, como te imaxinas a escola ideal? -Cerrada, mestra! Ábrese o telón e aparece unha loura sen dentes. Péchase o telón, como se chama a actriz? -Marilyn non-roe

Por que os peixes son tan ricos? -Por que viven en bancos.

Dille un amigo a outro: -Antes, todas as mulleres

Se encuentran 2 chinos: -El otlo día me complé un coche. -¿Ah sí? -Sí, mila, es ese de ahí. -¿Y qué malca es? Un Alfa. ¿Lomeo? Lo meas, y te cago a tlompadas. Un neno chega a casa dille á súa nai: -Mamá, mamá, na escola chámanme imbécil. -E a min que! -A ti guarra.

DE RISA CHINCHE PROBLEMA: Na clase. Un alumno, de apelido FRANCO que entra cunha visera posta. Senta. Quita a cazadora, colócaa no respaldo da silla e saca o seu material. Daquela ,o profesor que estivo observando en silencio, diríxese cara el e, socarrón, dille:”SEÑOR FRANCO, NESTA CLASE ESTAMOS A FAVOR DA LIBRE CIRCULACIÓN DE IDEAS” PREGUNTA: Que lle está a pedir o profesor?

DE RISA BOBA Clsase de língua. O profesor explicaba morfoloxía. Tentaba diferenciar os morfemas flexivos dos derivativos. No cadro figuraba , entroutas, esta secuencia: “GATO,A,OS,AS” e o profesor pregunta sobre o sentido da variación . Un alumno, deseoso de mostrar a súa sabedoría , dispúxose a contestar pero, era tanta a prisa, que non deu atopado o sinónimo que buscaba e respondeu desta maneira: -“Claro, é

que

sempre

estamos

falando

do mesmo……, do 53

mesmo….do mesmo…¡ MIAU


AQUÍ E AGORA TERATURA ENTREVISTA A AGUSTÍN FERNÁNDEZ PAZ

Í

Á

Agustín Fernández Paz (Vilalba, 1.947) pertence a esa xeración de escritores galegos que se propuxo crear algo que no seu momento non existía: a literatura infantil e xuvenil escrita en galego. Debutou no mundo das publicacións alá polo ano 1.989 coa novela A cidade dos desexos, e dende entón non parou. Preto de cincuenta obras forman a día de hoxe a súa bibliografía, entre a que destacan títulos como As flores radiactivas, Contos por palabras, Cartas de inverno, Corredores de sombra ou O único que queda é o amor; todos eles galardoados con importantes premios e traducidos a diversos idiomas. Este vilalbés residente en Vigo, amante do cine, adicto confeso á lectura e gran defensor da LIX tivo a amabilidade de concedernos vía e-mail a seguinte entrevista:

"A LIX en galego ten dificultades para chegar aos lectores potenciais" Cóntanos agora que eles non nos escoitan, quérelles a todos os teus libros por igual? A todos se lles ten cariño, mais é certo que o que teño por algúns é especial. Case sempre se trata de libros que me deron moito traballo e cos que convivín ben de meses. Coma tal, Corredores de sombra ou Aire negro. Aínda que tamén poden ser libros que me traen lembranzas alegres da etapa en que os escribín. Coma

Para Agustín Fernández Paz a literatura xuvenil é “aquela literatura que tamén poden ler os máis novos”. tal, Contos por palabras, O único que queda é o amor ou O Raio Veloz.

Como ves de saúde a literatura infantil e xuvenil galega? Pensas que os autores de LIX estades pouco recoñecidos? No que se refire á creación, véxoa cunha saúde excelente: temos autoras/es e

54

ilustradoras/es de alta calidade e cada ano aparece polo menos media ducia de libros magníficos. Onde vexo problemas é nas dificultades para chegar aos nosos lectores potenciais, pois o libro galego ten unha presenza social menor da que lle corresponde. En canto ao recoñecemento, a verdade é que se avanzou moito nos últimos dez anos. Segue a


AQUÍ E AGORA ENTREVISTA ATERATURA AGUSTÍN FERNÁNDEZ PAZ

haber persoas que teñen prexuízos respecto da LIX, mais creo que estamos no camiño de superalos.

Cando eras profe, por forza tívose que dar o caso de que alumnos teus tivesen que ler algún libro de Agustín Fernández Paz como lectura obrigatoria. Como son ese tipo de situacións? Que va! Nas miñas clases nunca puxen ningún libro meu como lectura obrigatoria, non me parecía correcto. O que si facía era darlles listados de libros axeitados para cada curso, e dentro dese listado si que incluía algúns libros meus que me parecían axeitados. Tenme pasado ao revés: alumnos que, por curiosidade, lían algún libro meu para saber como escribía o seu profesor. E logo comentábanmo con liberdade, aínda que había máis opinións positivas ca negativas: se cadra, había algún que pensaba que iso lle había influír na cualificación.

No Doce anos despois de Cartas de inverno dis que, “escaldados por un percance que tiveramos con Contos por palabras”, o teu editor e ti decidistes modificar o número de teléfono do anuncio que aparece no

libro. Que foi o que vos escaldou?

se debe? Móveste mellor en ubicacións que coñeces?

O primeiro libro que fixen a partir de anuncios dos xornais foi Contos por palabras. E ocorreu que, na primeira edición, deixamos os anuncios orixinais, cos teléfonos e todo. Houbo bromistas que se dedicaron a chamar á casa dun dos anuncios, co conseguinte enfado do propietario. Así que, en diante, decidimos cambiar os números telefónicos. E, naturalmente, o mesmo fixemos co anuncio que deu pé a Cartas de inverno.

É algo totalmente lóxico, moi común entre os escritores. Por exemplo, as novelas de Paul Auster, un escritor que admiro, pasan en Brooklin, o lugar onde vive, ou por outros lugares onde residiu nalgún momento da súa vida. O mesmo me ocorre a min: sitúo os meus libros en lugares de Galicia que coñezo ben, pois iso axuda a darlle unha maior verosimilitude ao relato. Ademais, gústame facelo para demostrar que Galicia, como calquera outro sitio, pode ser escenario de todas as historias que queiramos.

Que te empurrou a ser escritor? Que te empurra a seguilo sendo? Sempre hai varias razóns, como ocorre coas cousas da vida. A primeira, o gusto polos libros e pola lectura (mellor sería dicir “o vicio”): cando che gusta moito ler, acabas tendo ganas de escribir ti tamén as túas propias historias. Outra razón poderosa, que creo que é común a todas as actividades artísticas, é o desexo de plasmar a miña visión do mundo, o meu xeito de ver as cousas. Un músico faino a través das súas composicións e eu, cos meus libros. Unha terceira razón pode ser a satisfacción que produce ver que es capaz de crear algo que lle gusta a outra xente. E, xaora, o pulo interior que me leva a inventar historias e darlles forma a través da escritura.

“O premio maior para min é ter lectores” Moitas das túas historias están ambientadas en zonas concretas de Galicia, a que 55

Na túa bibliografía hai un bo feixe de libros con diversos premios literarios. Que importancia lles das a este tipo de galardóns? Mentiría se negase que os premios literarios foron importantes na miña traxectoria de escritor. Sobre todo ao primeiro, cando serven para darche confianza no que fas e para facer visibles os libros que escribes. Nalgún casos, presenteime a eles cunha obra inédita; noutros casos, danllos a unha obra publicada sen que eu interveña para nada. Con todo, volvo repetir o que xa dixen outras veces: o premio maior para min é ter lectores, saber que os meus libros os len moitas persoas.

Danos unha lista con tres cousas que te inspiren para escribir. Para escribir, non fai falta unha inspiración especial. As sementes das historias están en calquera detalle da vida cotiá. Contra o que algunhas persoas cren, non fan falta sucesos extraordinarios para crear. Iso é porque o importante non é o que pasa, senón a mirada coa que o escritor mira o que pasa. Así que non hai tres cousas, nin dez: hai ducias e ducias, a inspiración pode aparecer en calquera momento da vida. Aínda que,


AQUÍ E AGORA TERATURA ENTREVISTA A AGUSTÍN FERNÁNDEZ PAZ cando menos no meu caso, aparece máis se estou coa cabeza descansada.

Como escritor de sona que es, o teus libros son moi traducidos. Cóntanos, como vives os procesos de tradución? Implícaste ou manteste á marxe? Un escritor sempre escribe coa vontade de chegar ao maior número de lectores. Os meus lectores primeiros, os que busco antes que outros, son os que teño máis preto. Pero logo, o mesmo que pasa coas ondas que produce unha pedra nun estanque, eu busco tamén os lectores que poden vivir máis

afastados de min e da miña cultura. Para iso, as traducións son fundamentais. Se coñezo a lingua á que se me traduce, como pode ser o castelán ou o portugués, entón implícome bastante. Noutros casos, como pode ser o coreano, o árabe ou o eusquera, teño que fiarme das persoas que fan a tradución.

Que personaxe literario quererías ser? Cal che gustaría ter creado? Non hai un concreto, hai moitos. Podería ser o señor Merlín que recreou Álvaro Cunqueiro; ou o doutor Bernard Rieux da novela A peste, de Camus; ou o Jim Hawkins d’A illa do tesouro, de

Stevenson; ou o Aragorn da triloxía O Señor dos Aneis… Hai tantos que me fascinaron! Non falarei dos que me gustaría ter creado, senón dos que creei. Destes, gústanme dúas figuras femininas: a Sara Mettmann d’O centro do labirinto e a Clara Soutelo de Corredores de sombra.

E para rematar, cóntalles aos lectores algo que simplemente che apeteza contar. Creo que o máis axeitado é contarlles un conto. Así que aquí vai un moi relacionado coa vida nas aulas:

UN CASO DE LICANTROPÍA Conforme pasaban os minutos, a insolencia daquela alumna ía en aumento. Xa non se trataba só do seu ostentoso desprezo polas explicacións que o profesor, con paciencia infinita, tentaba enfiar naquel ambiente hostil. O peor era que, ademais, a moza dedicábase a atraer a atención do resto da clase con procedementos cada vez máis imaxinativos. Ao contrario que a do profesor, a actuación da moza acadaba, por que non dicilo, un éxito de público cada vez maior. Atentos como estaban ás impertinencias da súa compañeira, os alumnos non se decataron das transformacións mínimas que anunciaban o desastre: o medre desmesurado das uñas, as grosas sedas que apareceron polas partes visibles da pel, o sangue coloreando o branco dos ollos, os cairos afiados que asomaban por entre uns labios anormalmente inchados, a mudanza na forma e no tamaño das orellas, a desfeita nas costuras da chaqueta e do pantalón... Cando foron conscientes do que ocorría, era xa demasiado tarde. Algúns aínda tiveron un tempo fugaz para pensar en balas de prata e en cruces invertidas, e na ausencia da lúa chea, máis evidente no ceo azul daquela mañá de primavera, e noutras inútiles fantasías literarias e cinematográficas, tan afastadas do ámbito docente e do rutineiro mobiliario escolar que os rodeaba. Así de terribles e inagardados son algúns fenómenos de licantropía.

María Melle Goyanes Sandra López Pereiro Na foto, catro dos maiores representantes da literatura infantil e xuvenil galega do momento: Agustín Fernández Paz, Xabier P. Docampo, Fina Casalderrey e Paco Martín.

56


AQUÍ E AGORA TERATURA CAMIÑO DE SANTIAGO

Camiño de santiago XACOBEO 2010 A orixe da ruta de peregrinación coñecida como Camiño de Santiago, iníciase, según a tradición co traslado do corpo do Apóstolo Santiago o Maior a Iria Flavia, onde se comenzou a construcción dunha igrexa. Este feito fai que se estableza unha ruta de peregrinación dende Europa, Portugal e resto de España. As distintas rutas que levan a Santiago de Compostela coñécense cos seguintes nomes:

Camiño Francés Camiño Aragonés Camiño Primitivo Camiño Vasco Camiño Do Norte Vía de la Plata Sanabrés Epílogo a Fisterra Camiño Portugués Camiño Inglés

A máis coñecida e que máis peregrinos acolle é o Camiño Francés que comeza en Saint Jean de Pied de Port. Esta ruta en Galicia comeza no pobo de O Cebreiro, un dos puntos máis coñecidos de todo o Camiño. A revitalización do Camiño de Santiago, un pouco olvidado, débese en gran parte, a un cura deste pobo, chamado Elías Valiña (o creador da frecha amarela). Outro pobo importante da ruta é a Vila de Sarria, punto de partida de moitos peregrinos, xa que, a distancia entre Sarria e Santiago é a mínima que deben percorrer para conseguir a Compostelá (documento que verifica que se fixo o Camiño).

57


AQUÍ E AGORA TERATURA CAMIÑO DE SANTIAGO

Ao largo do Camiño, existen importantes monumentos como: -

Pobo do Cebreiro, coa súa igrexa e as súas pallozas. Mosteiro de Samos, cunha importante biblioteca a pesar de que foi destruída polo lume. Mosteiro da Magdalena en Sarria. Igrexa de Barbadelo. Numerosas igrexas románicas, das cales, moitas se empregaron como leproserías, de aí que existan pobos que se chamen Hospital, como por exemplo “Hospital da Condesa” Cada certo tempo, celébrase o que chamamos Ano Santo, esta celebración coincide os anos nos que o 25 de Xullo, Día do Santiago Apóstolo, coincide en domingo, como é o caso do ano 2010. Nos Anos Santos ábrese a Porta Santa da Catedral de Santiago que permanece aberta hasta finalizar o ano.

O monumento máis importante de todo o Camiño de Santiago, é sen dúbida a Catedral de Santiago de Compostela, punto final de todos os Camiños. Destacan: o Pórtico da Gloria, onde se encontra o Santo dos Croques, chamado así pola tradición de dar tres golpes coa cabeza, o Sepulcro de Santiago, a imaxe de Santiago, á cal os peregrinos abrazan, a Torre Berenguela… e, como non, o Botafumeiro, instalado primitivamente para eliminar o mal olor que desprendían os peregrinos despois de tanto esforzo, así como para desparasitalos. Actualmente faise funcionar na misa de 12, chamada do Peregrino.

Hoxe en día o Camiño non só se realiza por motivos relixiosos, un gran número de peregrinos fano atraídos pola beleza da súa paisaxe, a súa gastronomía, a súa arte, etc. Eva Melle Goyanes Beatriz López Rodríguez Sabela González Seijas Sandra García Rivera Lucía López López Marta Toirán Somoza

58


AQUÍ E AGORA TERATURA CINE

CINE Velaquí temos o resumo dalgunhas das películas máis exitosas do ano:

CELDA 211 Juan, funcionario de prisións, preséntase no cárcere un día antes da súa incorporación oficial. Alí, sofre un accidente minutos antes de que se desencadee un motín no sector FIES, onde están os presos máis temidos e perigosos. Os seus compañeiros non poden máis que velar pola súa propia seguridade e deciden deixar á súa sorte o corpo desmaiado de Juan na celda 211. Ao despertar, Juan comprende a situación e farase pasar por un preso máis ante os amotinados. Gañadora de 8 Goyas, entre eles o de Mellor Actor para o galego Luís Tosar, polo papel de Malamadre. Director País / Ano Duración / Xénero Reparto

Daniel Monzón España e Francia / 2009 110 min. / Drama, Thriller Luís Tosar, Alberto Ammann, Antonio Resines, Marta Etura, Carlos Bardem

LUNA NUEVA Bella e Edward seguen adiante coa súa relación, pero un incidente illado desencadea una serie de eventos que ameazan a vida de Bella. A marcha de Edward fará que se refuxie no seu amigo Jacob, que ao igual que Edward garda un segredo ancestral. Velaquí temos a continuación da saga escrita por Stephenie Meyer. Director País / Ano Duración / Xénero Reparto

Chris Weitz 2009 / Estados Unidos 130 min. / Fantasía, Romance, Terror Kristen Stewart, Robert Pattinson, Taylor Lautner, Dakota Fanning, Ashley Green.

59


AQUÍ E AGORA TERATURA CINE

AVATAR Situámonos nun futuro lonxano. Jake Sully é un ex-marine confinado nunha cadeira de rodas. Jake é reclutado para viaxar a Pandora, un pobo habitado por una raza extraterreste: os Na’vi, que loitan con arcos e frechas e que voan montados en réptiles voadores…

Director País / Ano Duración / Xénero

James Cameron Estados Unidos / 2010 150 min. / Thriller, Aventuras, Acción, Ciencia ficción

Reparto

Michelle Rodríguez, Zoe Saldana, Sam Worthington, Giovanni Ribisi

SHERLOCK HOLMES Sherlock Holmes e o seu amigo Watson enfróntanse a un novo desafío. Demostrando habilidades para loitar tan letais como o seu lexendario intelecto, Holmes librará una batalla para derrotar o seu novo inimigo, Blackwood, e abortar un plan que podería destruir o país.

Director País / Ano Duración / Xénero Reparto

Guy Ritchie Reino Unido, EE.UU., Australia / 2009 128 min. / Aventuras, Thriller, Drama Robert Downey Jr., Rachel McAdams, Jude Law, Mark Strong, Kelly Reilly

KRABAT Y EL MOLINO DE VIENTO Ambientada na Guerra dos 30 Anos (1618-1648), Krabat trasládanos ao interior rural de Alemaña para desplegar unha historia de iniciación e maxia negra protagonizada por un xoven orfo (David Kross, protagonista de The reader) que, fuxindo da peste, é atraído cara un vello muíño no que unha comunidade de rapaces traballan ás órdes dun escuro mestre. Director País / Ano Duración / Xénero Reparto

Marco Kreuzpaintner Alemaña / 2008 120 min. / Drama, Fantasía David Kross, Daniel Brühl, Christian Redl

HÉCTOR LÓPEZ LÓPEZ 60


AQUÍ E AGORA TERATURA DEPORTES

DEPORTES FRAN VÁZQUEZ Fran Vázquez é un xogador de baloncesto galego que actualmente xoga no Barça. Para chegar a xogar no Barça tivo que pasar por moitos equipos da ACB, dos que destacan o Unicaja e o Girona. Unha vez no Barcelona, empezou a destacar pola súa regularidade nos partidos e polo seu enorme potencial debido ao seu físico, xa que mide 2,09 m. Na actualidade é un dos mellores xogadores que ten o equipo. Un dos maiores logros conseguiunos na última Copa do Rei, xa que foi considerado MVP (mellor xogador). Pero hai anos tamén estivo no quinteto ideal da liga española de baloncesto e na selección española. O principal obxectivo de Fran Vázquez esta temporada é volver a xogar na selección española de baloncesto, obxectivo que xa conseguira hai anos, pero tivérase que retirar por culpa de unha lesión.

DIEGO LÓPEZ RODRÍGUEZ (Paradela , 1981) Na actualidade , xoga como porteiro titular no

Villarreal C.F. Comezou nas categorías inferiores do Real Madrid , e estivo como segundo porteiro no primeiro equipo ata que no verán de 2007 fichou polo Villarreal. Nesa tempada o seu equipo quedou 2º na clasificación da liga , e Diego foi elixido pola web oficial da UEFA porteiro revelación do campionato. Sendo un dos porteiros máis destacados do fútbol español , foi convocado en varias ocasións por Vicente del Bosque para a selección nacional. Diego López tamén xoga os partidos que disputa a selección galega de fútbol.

+ SARRIA S.D. Logo da desaparición da S.D.Sarriana o fútbol local conta con un novo club , o Sarria S.D. baixo a presidencia de Manuel Somoza. O Sarria S.D. compite nesta tempada en todas as categorías, comezando pola Terceira Autonómica e seguindo polos xuvenís ,cadetes , infantís, alevíns e benxamíns.

+ CRISTIANO vs. MESSI Ámbolos dous son os xogadores máis destacados dos seus equipos e das súas seleccións. Ronaldo é un dianteiro forte e rápido, mentres que Leo Messi é pequeniño e áxil . Sempre houbo moita competitividade entre o Madrid e o Barcelona , pero esta tempada están que arden , ¿quen gañará?

Patricia López López Tania López Vilar

61


AQUÍ E AGORA TERATURA MÚSICA

Os 5 mellores CD’s do ano

THE BLACK EYED PEAS THE E..N.D.

LADY GAGA THE FAME MONSTER

THY

Lady Gaga – The Fame Monster

KESHA animal

GREEN DAY 21st Century Breakdown

MAGO DE OZ Gaia III Atlantia

62

Roberto Limeres Regueiro


AQUÍ E AGORA TERATURA VIDEOXOGOS

VIDEOXOGOS A Wii MANDA A Wii continúa coa súa espectacular porcentaxe de vendas, deixando de lado sa outras consolas, coma a nova PS3 ou a X-BOX 360. Dente o seu lanzamento en España o 8 de decembro de 2006 conseguiu unha espectacular admiración por parte dos rapaces e rapazas ue hoxe en día desfrutan da súa consola. Xa chegados a 2010 a Wii ten infinidade de novos accesorios coma o volante do Súper Mario, que conseguiu que as carreiras fosen algo máis realistas, ou o Wii Fit e o Wii Fit Plus, que nos ensinaron a relaxarnos e a adoptar formas de vida saudables, e outras moitas cousas.

Videoxogos máis vendidos no 2009 1ºWII SPORTS RESORT + WII MOTION PLUS (WII) Un primeiro posto que non varía dende fai tempo e é que WII Sports leva unha racha envexable. Un xogo para todos os públicos e capaz de entreter a rapaces e a adultos. Quizais no sexa tan espectacular como moitos de PS3 pero como negocio non se lle pode negar a súa brillantez.

LOS SIMS 3 (PC)

título trae cola e resístese a baixar o rítmo de vendas.

Durante o pasado ranking, moitos criticaron a presenza dos Sims con un dos xogos mais xogados, é mais, algúns compararon os máis xogados cos máis vendidos. Nesta lista podemos comprobar unindo ambas hipóteses que á xente lle segue gustando xogar aos sims, por moi empalagoso que sexa e aínda que sexa paea PC e non poidamos desfrutalos nas nosas consolas... A nova entrega deste

3º WII FIT + BALANCE BOARD Unha solución real para moverse un pouco e non oxidarse. O traballo publicitario de nintedo ten os seus froitos e vai calando pouco a pouco na sociedade a posibilidade de moverse na casa sen ter que sair á rúa. Un xogo máis para toda a familia.

Miguel Fernández Sánchez 63


AQUÍ E AGORA TERATURA O TABOLEIRO

Sinto o da túa maleta, Tania. Para sanchez: Asad: Pilar Varela.

Desde el primer dia que te vi me gustaste mucho, espero que me des una oportunidad. Firmado: M

O estudante: 1. Non se distrae, estudia as moscas. 2. Non lata, reclamano noutro lugar. 3. Non destroza a escola, dalle un toque persoal. 4. Non se ri, é feliz. 5. Non copia, contrasta resultados. 6. Non durme na aula, reflexiona. 7. Non chega tarde, os demais chegan cedo. 8. Non fala na aula, intercambia opinions. 9. Non tira as cousas, estuda a Ley da Gravidade. 10. Non suspende, suspendeno.

xD

"Quiero recordarnos tal cual estamos ahora"

=)

Para vosotras.

64


AQUÍ E AGORA TERATURA OO TABOLEIRO TABOLEIRO

Para a princesa pervertida que sigas sendo tan pervertida como hasta ahora.

Dicen que o tempo e olvido son como duas almas xemelas.

De anónimo e anónima.

¬¬

^^

Para 4ºA Os sobres máis valiosos gardoos no meu caixón, pero as mellores amigas gárdoas no corazón

Para Yuque:

Anónimo

“En mi casa tengo un canario que canta cuando te nombro. Mira si te nombro veces que hasta el canario está ronco”.

Anónimo

Aínda que moitas veces me gustaría berrarvos (sabédelo ben) ata quedar afónica de pura frustración, non deixo de querervos, porque seguides sendo vós, porque seguimos sendo nós.

65


AQUÍ E AGORA TERATURA

AGRADECEMENTOS GRAZAS:

Ao Concello de Sarria, que aportou o que non se podía conseguir simplemente con gañas e ilusión. Á dirección do centro e ao Equipo de Normalización Lingüística por crer nisto un ano máis. A Ruth Fernández pola súa colaboración e a Agustín Fernández Paz por concedernos a entrevista con tanta amabilidade. A Mª José Santiso polos seus consellos e pola coordinación do logo, que por certo foi deseñado por Lucía López Díaz —a quen tamén lle damos as grazas, claro—. A Pilar de Vega, a quen lle debemos a incursión do especial Darwin neste número e a Ruth Díaz, por ser de axuda no mellor momento. A Ana Dopazo e a Ana Belén Durán polas súas respectivas colaboracións. A Lois Fuente e a Marisol Rodríguez polas súas colaboracións no “Álbum de fotos”. A todos os profes que participaron no Dime que escoitabas: as dúas profes de castelán antes mencionadas, Ramón Noche, María Lopo, José Antonio García, Xesús Fernández e Sonia Cantalapiedra. E, para rematar, grazas a vós, lectores. Non nos esquecemos de que nada tería sentido sen alguén ao outro lado.

Gustouche a revista? Cambiarías algo? O que? Queremos saber o que che pareceu. Déixanos as túas opinións en:

http://revistaaquieagora.blogspot.com onde ademais están dispoñibles para ler online os número 8, 9 e 10 da revista. E lembra que se estás interesado/a en participar o ano próximo, só tes que estar atento/a ós carteis que anuncian as reunións ou falar con Xesús.

AGARDÁMOSTE! 66


AQUÍ E AGORA TERATURA

DIRECCIÓN: SANDRA LÓPEZ PEREIRO MARÍA MELLE GOYANES GORETTI VALIÑA VÁZQUEZ

SUBDIRECCIÓN: ADRIÁN ABELLA ARIAS

REDACCIÓN: CARMELA CELA RODRÍGUEZ MIGUEL FERNÁNDEZ SÁNCHEZ SANDRA GARCÍA RIVERA SABELA GONZÁLEZ SEIJAS ROBERTO LIMERES REGUEIRO HÉCTOR LÓPEZ LÓPEZ LUCÍA LÓPEZ LÓPEZ PATRICIA LÓPEZ LÓPEZ RAQUEL LÓPEZ LÓPEZ BEATRIZ LÓPEZ RODRÍGUEZ TANIA LÓPEZ VILAR NEREA SAMPAYO DOVAL EVA MELLE GOYANES MARTA TOIRÁN SOMOZA

COORDINADOR XESÚS FERNÁNDEZ

67


AQUÍ E AGORA TERATURA

68


Aquí e Agora 10