Page 65

#

Tekst: Rens Ulijn

Lofar

Beeld: ASTRON

Babyfoto’s van de Big Bang Hij heeft een diameter van meer dan vijftienhonderd kilometer, maar zijn hart klopt net buiten het Drentse dorp Buinen. LOFAR, de grootste radiotelescoop ter wereld is een uniek, Nederlands project, gebouwd om de echo’s van de oerknal op te vangen.

Toegegeven,

het is even zoeken als je op de fiets vanuit het Groningse Stadskanaal door de akkers en weilanden naar het oog van ’s werelds grootste telescoop fietst. Een uitgesproken plattelandsgebied met uitgestrekte natuur: hier verwacht je niet direct een van de bijzonderste stukjes technologie van de moderne sterrenkunde tegen te komen.

Drie kwartier geleden zijn we vertrokken vanuit ons comfortabele BEST WESTERN Hotel Stadskanaal, waar we een dag eerder gastvrij werden ontvangen. Nadat we bij Buinen linksaf zijn gegaan is het even zoeken naar de Beeksdijk. Hier moet het zijn. We turen het weiland af tot we aan de horizon een groot veld met honderden antennes een soort van zwarte blokken zien. Is dit het? Een paaltje met daarop de tekst LOFAR neemt alle twijfel weg. Een troep ganzen schrikt op als we richting het antenneveld lopen. Even later staan we in het hart van het grootste facetoog ter wereld waarvan sommige onderdelen zelfs in Engeland en Zweden liggen.

w w w.b estmag.nl

beeld: istockphoto

over om de aarde te bereiken. Bij signalen van nóg verder weg gelegen objecten en stelsels, duurt het miljoenen en zelfs miljarden jaren voordat astronomen ze kunnen waarnemen. Astronomen kijken dus letterlijk terug in de tijd. Ze willen objecten waarnemen die zó ver van ons af staan dat de signalen er 13,7 miljard jaar over gedaan hebben om de aarde te bereiken. Dat is ongeveer net zo lang als het heelal bestaat.’

Staafjes en kegeltjes Terugkijken in de tijd Een paar dagen later ben ik bij ASTRON, het Nederlands instituut voor radioastronomie in het Drentse Dwingeloo. ASTRON is initiatiefnemer van LOFAR, ik word er ontvangen door sterrenkundige Joeri van Leeuwen die me uitlegt waarom wetenschappers zo blij zijn met de gigantische telescoop. ‘Het licht van de zon doet er acht minuten over om de afstand tot de aarde te overbruggen,’ legt hij uit. ‘Licht en andere signalen van de dichtstbijzijnde ster doen er enkele jaren

LOFAR staat voor LOw Frequency ARray en kan, in tegenstelling tot conventionele telescopen zoals bijvoorbeeld die in Dwingeloo, hele lage frequenties (10250 MHz) van hele ‘oude’ signalen detecteren. De telescoop bestaat uit ongeveer 25.000 kleine antennes die zijn geplaatst in een groot centraal gebied in Drenthe tussen Exloo en Buinen (7.000 antennes) en op ongeveer zestig kleinere antenneveldjes die verspreid liggen over een gebied dat zich uitstrekt van Friesland, Groningen en Overijssel tot het noordwesten van Duitsland. Om nog scherpere beelden te krijgen,

65

#Best_Mag nr. 1 (gemaakt door Uwmedia)  
#Best_Mag nr. 1 (gemaakt door Uwmedia)  

Het magazine van Best Western Hotels Nederland. Editie voorjaar/zomer 2013 gemaakt door Uwmedia. Uwmedia heeft veel ervaring in het maken v...

Advertisement