Issuu on Google+

4

REISWERELD ZATERDAG 13 FEBRUARI 2010

Um, dois, três... DE VOORBEREIDINGEN: De leden van de evenementenverenigingen – waaronder Geringonca – leggen de laatste hand aan de kostuums voor de grote carnavalsoptocht.

Carnaval in de zon? Ook op het Portugese eiland Madeira staat het volksfeest jaarlijks op de agenda. Weer eens wat anders dan klappertanden in je boerenkiel op de verregende markt van Oeteldonk.

E

en verdwaalde astronaut trekt een sprintje naar zijn praalwagen. Op de stoep tussen de toeschouwers begraaft een kleine Spider-Man zijn nog jongere broertje onder een berg serpentine. Verderop kondigen basgedreun en een knetterend aggregaat de komst van de volgende carnavalskar aan. Even later tuft de wagen vol knipperende lampjes en danseressen wiebelend langs een rijtje palmbomen. Palmbomen met carnaval? Jazeker. Terwijl ons eigen Den Bosch zich tijdens carnaval omdoopt tot

Oeteldonk en De Raad van Elf duimt dat de optocht niet wegregent, gaat ook in warmere streken het dagelijks leven voor even in de kast. Rio de Janeiro is natuurlijk de bekendste exotische carnavalsstad, maar zeker niet de enige. Ook dichterbij huis, in Zuid-Europa (zie kader), viert men carnaval. Zoals op Madeira. Een stipje, meer is het niet wanneer je Madeira opzoekt op de wereldkaart. Het Portugese eiland voor de kust van Marokko is slechts 57 kilometer lang en 22 kilometer breed. De ligging, een warme golfstroom en het bergachtige landschap zorgen ervoor

dat het klimaat van Madeira het hele jaar door zeer aangenaam is. Niet voor niets staat het bekend als ‘het eiland van de eeuwige lente’. Wat opvalt bij aankomst op het eiland zijn de ruwe kust en de groene heuvels. Terrassen in trapvorm wisselen het heuvelachtige landschap af met bananenplantages, eucalyptusbomen en witte huisjes met vrolijke oranje daken. De heuveltoppen van het kleine, groene eiland liggen verstopt in de wolken. Voor de rest is het zelfs in februari aangenaam helder weer. Vanaf uitkijkpunten zoals het 580 meter hoge klif Cabo

Girão, heb je 180 graden uitzicht over de Atlantische Oceaan. Een vergezicht over een gladde, grijsblauwe zee met hier en daar heldere vlekken van zonnestralen die door een wolk priemen.

Ratelende naaimachine Beneden, in de hoofdstad Funchal, maakt de bevolking zich klaar voor carnaval. Deze zaterdag trekt de grote carnavalsoptocht door het stadscentrum en er is nog genoeg te doen. In het atelier van evenementenvereniging Associação de Animação Geringonça hangt een lijmgeur. De vereniging slaat sinds 1988 geen carnaval

0

10 km

MADEIRA PORTUGAL

São Vicente

Estreito Da Calheta Gaula Funchal æ © 2010 | caarten.nl

over en ook nu moet alles weer tot in de puntjes zijn verzorgd. Een vrouw achter een naaimachine


REISWERELD ZATERDAG 13 FEBRUARI 2010

5

...carnaval! DE OPTOCHT: Het gonst van opwinding langs de hoofdstraat van Funchal als de grote parade langskomt. De Carnival Pageant is duidelijk geïnspireerd op het feest in Rio.

Tekst: René van der Meer Foto’s: Hennie Keeris

veegt het zweet van haar voorhoofd terwijl ze met haar andere hand het zoveelste stuk glanzende stof door haar ratelende machine jaagt. Het zijn de laatste loodjes van voorbereidingen die al in november begonnen. Zomaar een reeks pakjes in elkaar naaien is niet de bedoeling. Carnaval op Madeira is serious business. Naast livemuziek en een kinderparade, bestaat het carnaval uit twee optochten. De eerste, Carnival Pageant, is de meest traditionele van de twee. In sambastijl, zoals bekend van Rio, lopen verschillende verenigingsgroepen mee in deze populaire op-

tocht. Uiterst belangrijk hierbij is het jaarlijkse thema. Is het thema ‘Landen van de wereld’? Ontwerpsters, naaisters, knippers en plakkers maken, doorgaans vrijwillig, overuren om iedereen tot farao of Schot te transformeren. Staat carnaval het jaar daarop in het teken van astronomie? Op heel het eiland is geen stof met sterrenpatroon meer verkrijgbaar. De tweede optocht, Bungler’s Pageant, van een paar dagen later, is een meer vrijblijvende parade waar iedereen aan mag meedoen. Leuk, maar de echte carnavalsfans concentreren zich vooral op de parade van vandaag.

Xavier Barros, directeur van vereniging Geringonça begint te stralen wanneer hij terugdenkt aan alle voorgaande carnavaledities op zijn eiland. In het dagelijks leven werkt Xavier braaf bij een taxibedrijf, maar in zijn hart bruist het feest. Vanaf het moment dat het thema voor dit jaar bekend is, begint het te kriebelen. Welke kleding zullen ze dit keer ontwerpen? Hoe moet de wagen eruit zien? Welke muziek?

Blauwe glitterschoenen Verspreid in zijn kantoortje liggen de souvenirs van jaren carnaval op Madeira. Foto’s aan de

muur tonen hem, alweer stralend, omringd door glitter en glamour, praalwagens en danseressen. In een hoek glimt een paar blauwe glitterschoenen. Trots loopt Xavier naar een kast waarop hij de hoeden verzamelt die hij de afgelopen jaren tijdens carnaval heeft gedragen. ,,Dit was 2007,’’ zegt hij met een toef groene veren op zijn hoofd. ,,En dit,’’ en hij pakt een creatie met rode veren die zolang zijn dat ze bijna het plafond raken, ,,was mijn hoed in 2006.’’ Wat is er precies zo leuk aan carnaval? Xavier valt stil en legt zijn verenhoed terug op de kast. Peinzend, stamelend en met zijn

armen zwaaiend, zoekt de Prins Carnaval van de taxicentrale naar woorden. ,,It’s just, everything,’’ zegt hij uiteindelijk, beleefd lachend om van de vraag af te zijn. Carnaval laat zich ook op Madeira maar lastig verklaren. Het gonst van opwinding op Avenida do Mar, een brede straat langs de boulevard van Funchal, voor aanvang van de grote optocht. Gezinnen, ouderen en tieners staan aan de kant van de weg. Verderop staan de praalwagens ronkend klaar. Een man met gereedschap schroeft nog wat puntjes op de ‘i’ terwijl een sambaband zich warm speelt. ➜


6

REISWERELD ZATERDAG 13 FEBRUARI 2010

Interesse in carnaval, maar niet op Madeira? Het volksfeest wordt op meerdere plekken in Zuid-Europa uitgebreid gevierd.

Feestneuzen in Athene ITALIË – VENETIË

6 februari t/m 16 februari Als sinds de 13de eeuw speelt carnaval een belangrijke rol in Venetië. Onmisbaar zijn de beroemde maskers waarachter de halve stad zich ruim een week verschuilt. Wie echt wil inhaken in de Venetiaanse carnavalscultuur regelt toegang tot een besloten gemaskerd bal.

FRANKRIJK – NICE

12 t/m 28 februari De carnavalsstad van Frankrijk is Nice. En dat al sinds de 13de eeuw. Napoleon probeerde tijdens de Franse Revolutie het jaarlijkse feest de kop in te drukken, maar tevergeefs; Nice bruist in februari met onder meer een optocht vol wagens en immense ballonnen.

SPANJE – TENERIFE

7 t/m 21 februari Het Canarische eiland Tenerife staat in februari helemaal in het teken van carnaval. Net als op Madeira heeft het carnaval jaarlijks een ander thema. Zo draaide twee jaargeleden alles om horror met het thema ‘Monster ballerina’. Kloppend hart van carnaval op Tenerife is hoofdstad Santa Cruz en dan met name het plein Plaza de España. Een groot vuurwerk sluit het carnaval af.

KROATIË - RIJEKA

17 januari t/m 17 februari Met een combinatie van Oostenrijks en Venetiaans carnaval met Slavische invloeden is het carnaval van Rijeka in korte tijd uitgegroeid tot een van de grotere van Europa. Traditioneel aan carnaval in Rijeka zijn de klokkenluiders; als wilde dieren verklede mannen rammelen met bellen om zo tegenspoed te verjagen.

GRIEKENLAND – ATHENE

1 t/m 28 februari Griekse muziek, straatartiesten en bands zorgen ervoor dat ook Athene op de carnavalskaart staat. Op de maandag na carnaval viert men in Griekenland Kathara Deftera, oftewel Schone Maandag. Aan het begin van de komende vastentijd, maken de Grieken op deze dag hun huis schoon en eten ze traditionele Griekse gerechten.

➜ En dan is het zover. De muziek zwelt aan, de eerste wagens wiegen de straat in. Vrouwen, sommige gehuld in niet veel meer dan een handjevol glitters, zwaaien vanaf de wagens naar het publiek op straat. Ruimtevaarders dansen alsof ze gewichtloos zijn, meisjes proberen in de maat te blijven met hun vooraf ingestudeerde danspasjes.

E

lk van de acht deelnemende groepen introduceert zichzelf met een vlag waarop het logo van de vereniging staat. De vlag dragen is een vak apart waarvoor speciaal een vrouwelijk groepslid wordt aangewezen. Vol trots, in de mooiste jurk van de groep, draagt ze de vlag en neemt ze het applaus van de toeschouwers in ontvangst.

Feestende president Een bijzondere bijrol tijdens carnaval op Madeira is weggelegd voor Alberto João Jardim, president van de regio Madeira en wereldberoemd op het eiland. De man, die het goed zou doen als dubbelganger van Boris Jeltsin, staat erom bekend liefhebber van carnaval te zijn. Hij volgt de optocht vanaf dezelfde tribune waar pers en prominenten een plekje hebben gereserveerd. Vanonder een hoed met veren wacht hij hier, genietend van een sigaar, op dat wat komen gaat. De feestvierders op de eerste kar hebben de president opgemerkt en nodigen hem uit voor een dansje op straat. Zonder aar-

zelen stapt meneer Jardim het asfalt op en hupst ongedwongen mee met de muziek. Wanneer hem een trom met stokken wordt aangereikt, ramt hij zo hard hij kan mee met de muziek. Als hij daarna zijn plek op de tribune weer opzoekt, laat hij een groepje oververhitte fotografen achter die het moment van uitzinnigheid hoopten vast te leggen. Ze krijgen gelukkig nog een kans, het tafereel herhaalt zich een aantal keer. Xavier, van de taxi’s, en zijn groep hebben alles blijkbaar nog op tijd afgekregen. Vol glitters, gehuld in een goudglanzend jasje met op zijn rug twee blauwe vleugels, komt hij voorbij. Wanneer hij de president ziet zitten, schudt hij hem, met een lach van oor tot oor, de hand. In de staart van de optocht viert Jacqueline van Zee een feestje. De van oorsprong Nederlandse is in 1993 naar Madeira verhuisd en werkt hier nu als hotelconsultant. ,,Het was even wennen om als nuchtere Hollander te zien hoe uitbundig ze hier carnaval vieren,’’ zegt ze. De eerste jaren bleef Jacqueline tijdens de optocht veilig langs de weg staan kijken. Maar naarmate ze langer op het eiland woonde, zag ze meer en meer bekende gezichten in de op-

‘Wij hebben hier geen boeven of filmsterren. Daarom is het leuk je zo te verkleden.’

tocht voorbij komen. ,,En elk jaar werd ik uitgedaagd om mee te doen.’’ Drie jaar geleden hakte ze de knoop door en sindsdien loopt ze jaarlijks met vriendinnen mee. Gehuld in glitterkleding, compleet met een witte boa en lange nepwimpers danst ze over straat. ,,Feest en gezelligheid. Zowel voor de inwoners als de bezoekers van het eiland. Dat is carnaval op Madeira,’’ zegt ze.

Boeven op Madeira Eindpunt van de optocht is het marktplein Praca do Municipio waar alle groepen op een podium nog een laatste dansje maken. Op een terras langs het plein drinken uitgeputte deelnemers een welverdiend biertje. Hoeden, helmen en maskers zijn even afgezet. Luis Barreto bekijkt het geheel van een afstandje. Hij is muzikant in de big band die straks op de markt het slotakkoord van de avond speelt. Hij geniet van het carnaval op zijn eiland. Het verkleden is volgens hem op Madeira extra bijzonder. ,,Dit is een klein eiland. Wij hebben hier geen boeven of filmsterren. Daarom is het zo leuk om je één keer per jaar als zo iemand op te tutten.’’ Op het marktplein feesten volhouders door om uiteindelijk ook via de smalle straatjes van Funchal hun bed op te zoeken. Xavier heeft zijn hoed van dit jaar dan al bij de rest van zijn verzameling gezet. Hij kan beginnen met aftellen voor het hopelijk net zo bruisende carnaval van volgend jaar. Aan het weer zal het in niet liggen. ■


REISWERELD ZATERDAG 13 FEBRUARI 2010

7

Hoofdfoto: De president van Madeira doet niet moeilijk en laat zich graag verleiden tot een dansje op straat. Boven: De Nederlandse Jacqueline van Zee (l) loopt mee met een aantal vriendinnen. Onder: Het dragen van de verenigingsvlag is een grote eer.

uit & thuis

En verder op het Portugese vakantie-eiland

Eenmaal op Madeira voor het carnaval zou je wel gek zijn om de rest van het eiland niet te ontdekken. LEVADAS Neem de levadas, een onderdeel van het unieke irrigatiesysteem van Madeira. Regenwater dat aan de wat koudere noordzijde van het eiland valt, stroomt via een netwerk van levadas, een soort kanaaltjes, naar de zonnige zuidkant waar het wordt gebruikt voor onder meer de bananenplantages en wijngaarden.

Langs de levadas, met een totale lengte van 2150 kilometer, zijn prachtige wandelingen te maken. Op verschillende niveaus stap je door de fris groene bossen en krijg je een beeld van de vele unieke planten en bloemen van het eiland. Wie dorst krijgt van al het lopen, zoekt een stroompje water dat uit het mos sijpelt. Het water is zo zuiver dat het prima drinkbaar is. Het hoogteverschil met het dal maakt een levadatochtje extra bijzonder. Waar je in het dal zonder

jas kunt lopen, verkopen ze in de bergen terecht dikke wollen sokken. Neem dus een trui mee naar boven. STRAND Madeira heeft, op een piepklein kunstmatig strookje na, geen lekkere ligstranden. Gelukkig ligt naast Madeira het eiland Porto Santo met maar liefst negen kilometer zandstrand. De ideale plek voor een dagje aan zee. Porto Santo is bereikbaar per veerdienst, helikopter of vliegtuig.

ETEN Voor uitgebreid eten zit je op Madeira goed. Vis neemt natuurlijk een prominente plek op de kaart in. Restaurants bereiden dagverse vis, maar je kunt ze ook kopen op de markt. In de kelder van Marco dos Lavrados, een gezellige overdekte markt, liggen de vissen op fotogenieke wijze klaar. Verbaas je hier vooral ook even over de espada, een monsterlijk ogende zwarte diepzeevis die eenmaal bereid opvallend mild smaakt. Genoeg van vis? Probeer

DE REIS Transavia vliegt elke maandag en donderdag rechtstreeks vanuit Amsterdam, vanaf 300 euro. www.transavia.com TAP Air Portugal onderhoudt vanuit Nederland een dagelijkse vlucht met het eiland, maar wel met een overstap in Lissabon. Ook vanaf 300 euro. www.flytap.com

Madeira’s vleesspecialiteit espetade, aan lauriertakken geregen en vervolgens in een houtoven gegaard rundvlees. De enorme spies hangt in de lengte boven de tafel. DRINKEN Madeira kent twee eigen dranken. Poncha, een mix van rum, citroensap en honing dat met een speciale poncha-spatel wordt gemengd. En natuurlijk Madeira-wijn. Een speciaal verwarmingsproces en de toevoeging van extra alcohol geven de wijn de zeer gewilde smaak.

HET VERBLIJF Wanneer je carnaval 2011 in Funchal niet wilt missen, is het raadzaam om hier een hotel te boeken. Voor nog geen 50 euro per nacht boek je een kamer in de goedkopere hotels van de hoofdstad. Hoteloverzicht op www.madeiraislands.travel. Wie echt wil uitpakken gaat naar The Vine Hotel en geniet van een ontspannen duik in het zwembad op het dak van dit nieuwe designhotel. Overnachtingen in dit vijfsterrenhotel kosten rond de 200 euro per nacht. www.hotelthevine.com MEER INFORMATIE Toeristische site met onder meer 16 webcams waarmee het eiland is te begluren. www.madeira-tourist.com Oudste online-magazine van het eiland. Ook in het Nederlands te lezen. www.madeira-live.com


Reportage Carnaval op Madeira - AD Reiswereld