Page 1

maandblad • 60e jaargang • februari 2015

2 VAKBLAD VOOR HET MKB IN DE METAAL

VTI-LID MOET BESCHIKKEN OVER DIEPGAANDE KENNIS

BANKEN EN HET MKB-METAAL

VERKIEZINGEN PROVINCIALE STATEN

Thema:

Las- en snijtechniek


ALLIED MAXCUT INTRODUCEERT DE GEN3SYS® XT advertorial STRUCTURAL STEEL

Allied Maxcut (AMEC®) is verheugd de introductie van de GEN3SYS® XT Structural Steel (ST) bekend te kunnen maken. Dit systeem vormt een uitbreiding op het boorsysteem voor snelle penetratie GEN3SYS® XT en een toevoeging aan de bestaande, specifiek voor de staalbouw ontworpen producten in het veelzijdige aanbod T-A® Original. Het nieuwe systeem T-A® Structural Steel met verwisselbare boorpunten omvat toepassingsgerichte inzetstukken en houders, die zijn ontworpen om ook voor de meest veeleisende toepassingen een zeer doeltreffende oplossing te bieden. De huizen van de houders hebben toepassingsgerichte diameters ter verhoging van hun stijfheid en een conische schacht voor eenvoudige inzetbaarheid in alle belangrijke merken gereedschappen voor de staalbouwsector. Voor gemakkelijke aanpasbaarheid hebben ze bovendien koelvloeistoftoevoer via zowel de zijkant als de achterkant. De boorpunten zijn verkrijgbaar in materiaalkwaliteiten en met geometrieën die specifiek zijn voor alle boutgattoepassingen. De geometrie ‘Thin Wall’ (TW) is geschikt voor materiaal tot 6 mm dik, biedt uitstekende gattolerantie en hoge kwaliteit en maakt hogere snelheden en meer feeds mogelijk, zodat de productiviteit kan worden verhoogd. De boorpunten met de geometrie ‘Structural Steel’ (SS) hebben een punthoek (tophoek) van 150° voor materialen dikker dan 6 mm en zijn notch-point aangeslepen om braamvorming bij uittrede te verminderen. Beide typen zijn verkrijgbaar met een coating van AM200® of TiAlN , materialen die garant staan voor uitstekende hittebestendigheid, lange levensduur van de gereedschappen en verbeterde prestaties bij toepassingen met olienevel.

2 • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

GEN3SYS®XT ST is de nieuwste innovatie, met een houderontwerp dat specifiek voor de sector is ontworpen en dat sterkte en stijfheid optimaliseert, en met een exclusieve boorgeometrie die voldoet aan alle eisen van de staalbouwsector. De houders zijn verkrijgbaar in 3, 5 en 7xD en zijn standaard uitgerust met koelvloeistoftoediening via de opname, waardoor snellere penetraties mogelijk zijn. ST boorpunten zijn vervaardigd van hardmetaal en gecoat met AM300®, het eigen merk van AMEC, voor een superieure hittebestendigheid en maximale levensduur, waardoor ze ideaal zijn voor gebruik in hogesnelheidsboormachines met hardmetalen boorbits. Er zijn toepassingsge-

Allied Maxcut Engineering Co. Limited

richte materiaalkwaliteiten en geometrieën voor zowel alle boutgattoepassingen als voor naslijpen, waardoor ze een kostenefficiënte oplossing vormen. Rodney Crawford, Managing Director van Allied Maxcut Engineering Co. Limited, legt uit: “De staalbouwsector is zeer belangrijk voor ons en wwij streven ernaar onze verspaningsoplossingen voortdurend te verbeteren, zodat onze klanten hun productiviteit kun verhogen en kosten kunnen besparen. Deze toewijding wordt zichtbaar in de ontwikkeling van onze nieuwe, speciaal op deze sector gericht oplossing, de GEN3SYS® XT Structural Steel”.


Goed Werkgeverschap Verzekering

Ieder jaar loopt 1 op de 15 werknemers lichamelijk letsel of geestelijke schade op door een ongeval tijdens het werk. Als werkgever bent u steeds vaker aansprakelijk voor schade die uw medewerkers krijgen tijdens het werk. Uitspraken van de Hoge Raad zorgen ervoor dat uw aansprakelijkheid als werkgever niet ophoudt bij een veilige werkplek. U draait steeds vaker op voor de schade door een ongeval waar een medewerker bij betrokken is. U kunt hier in veel gevallen weinig aan doen, maar draait wel op voor de gevolgen. Deze gevolgen kunnen groot zijn, vooral in het geval van een letselschade.

Waarom is de Goed Werkgeverschap Verzekering onmisbaar: Verzekeraars hebben in de loop der jaren allerlei verzekeringsoplossingen bedacht voor u als werkgever, maar door uitspraken van de Hoge Raad blijken deze in veel gevallen niet afdoende te zijn. De Goed Werkgeverschap Verzekering biedt uitkomst! Niet de schuldvraag, maar uw medewerker staat centraal. De daadwerkelijk geleden schade wordt tijdens werktijd vergoed ongeacht de schuldvraag. Dit maakt veel andere verzekeringen overbodig. Sluit u de Goed Werkgeverschap Verzekering aanvullend bij de actuele werkgeversrisico’s. Daarnaast biedt u uw medewerkers hiermee een ongevallenverzekering met 24-uursdekking. Daarmee zijn zij tijdens werktijd en privé

Belangrijke voordelen • Uitkering van de daadwerkelijk geleden schade (tot een vastgesteld maximum), ongeacht de schuldvraag. • Geen juridisch getouwtrek over de aansprakelijkheid • Arbeidsverhouding wordt niet geschaad door een aansprakelijkstelling na een ongeval. • Past bij ‘Het nieuwe werken’: woon-werkverkeer en ongevallen in privétijd zijn standaard meeverzekerd (op basis van vaste bedragen). • U kunt ervoor kiezen ‘gemiste arbeidsinzet’ mee te verzekeren.

Postbus 8001 1802 KA ALKMAAR | 088 456 5400 info@mevas.nl | www.mevas.nl

Assurantiën voor de metaal


inhoud Productie stroomlijnen

34

Machinebouwer en metaalbewerker Almi heeft de organisatie ingericht volgens bedrijfskundige wetmatigheden die nog lang geen gemeengoed zijn in de metaalindustrie. Alles draait om efficiëntie.

Bank moet transparant zijn

10

Financiering voor het MKB-metaal is nog steeds een lastige zaak. Chris Buijink, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken in gesprek met voorzitter van Koninklijke Metaalunie Fried Kaanen en Staalfederatievoorzitter Jan van Zeeland.

Koninklijke Metaalunie Koninklijke Metaalunie is de grootste Nederlandse ondernemersorganisatie voor het MKB-metaal. De ruim 13.000 aangesloten leden bieden werk aan zo’n 150.000 werknemers en realiseren een gezamenlijke omzet van ruim 22 miljard euro. Meer weten? Kijk op www.metaalunie.nl of bel 030 – 605 33 44.

4 • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

Thema: Las- en snijtechniek

14

Lommers Welding bouwt mobiele lasunits, Hanse Staalbouw focust op certificering en kwaliteitseisen en Snijtech levert projecten aan als bouwpakket. Lees meer in de thema-artikelen over las- en snijtechniek.

Nieuwjaarsbijeenkomsten

24

In de afgelopen periode vonden er in de verschillende Metaaluniedistricten nieuwjaarsbijeenkomsten plaats. Op ontspannen wijze werd teruggeblikt op 2014 en vooruitgekeken naar het komende jaar.

Verder in dit nummer Nieuws Circulaire metaalketen Vakkanjers Rechtgezet Provinciale Staten Van der Hulst METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

6 22 23 27 29 30

Nieuwjaarsbijeenkomst MJM Blik op Branches Product Agenda Op de bres

33 36 41 45 46


Slimme keuzes maken Ondernemen is in belangrijke mate een kwestie van kiezen. Welke kant ga ik op? Zijn er ontwikkelingen waarop ik kan aanhaken? Daar is visie en kennis voor nodig. Dat je als ondernemer lang niet alle wijsheid zelf in pacht hebt, is geen schande. Als je maar weet waar je die kennis kunt halen. Daarom is het zo goed om in allerlei netwerken te zitten. En toch… het blijft lastig om de juiste keuzes te maken. Wat zijn interessante groeimarkten, wel of niet exporteren, verbouw of nieuw pand: het zijn slechts enkele strategische keuzes waar ondernemers voor komen te staan. Eén van de belangrijke keuzes ligt op het gebied van nieuwe technologieën. We staan aan de vooravond van grote technologische veranderingen. Het gaat dan om verregaande digitalisering en verweving van apparaten, productiemiddelen en organisaties (het ‘internet of things’). Hierdoor ontstaan nieuwe manieren van produceren, nieuwe business modellen en nieuwe sectoren. We noemen dit vaak Smart Industry. Smart Industry wordt mogelijk gemaakt door nieuwe convergerende technologieën. Kenmerkend voor ’samenwerkende’ technologieën is

‘Door het combineren van technologieën ontstaat dynamiek’ Fried Kaanen, voorzitter Koninklijke Metaalunie

dat er door het combineren van verschillende technologieën een dynamiek ontstaat, waardoor er nieuwe producten en toepassingsgebieden gecreëerd kunnen worden. Want niet één specifieke technologie of -domein is doorslaggevend voor de Smart Industry revolutie. Het is de combinatie van technologie die tot nieuwe ontwikkelingen en producten gaat leiden. Anders gezegd: de integratie van technieken gaat een vlucht nemen. Denk aan toepassen van flexibele robots en 3D-printing. Smart Industry is een beleidsagenda met drie actielijnen, waarmee de strategie verder wordt uitgewerkt. De eerste is het verzilveren van bestaande kennis. Doel is het informeren van een brede doelgroep, waaronder het bedrijfsleven. Actielijn twee is het versnellen van de technologische ontwikkelingen in zogenoemde ‘fieldlabs’, zeg maar praktijk proeftuinen. De laatste actielijn is het versterken van het fundament. Hieronder vallen onder meer een betere regionale aan-

sluiting van scholen op bedrijven, leren zonder onderbreking en sociale innovatie. Namens Koninklijke Metaalunie heb ik zitting in het Smart Industry forum, dat al deze ontwikkelingen in goede banen leidt. Dat klinkt allemaal bijzonder interessant, maar wat heeft u, als MKB-metaalondernemer daar vandaag of morgen aan? Het antwoord op die vraag geeft Teqnow. Dit Metaalunie-initiatief wil de aandacht voor nieuwe technologie vergroten en stimuleren, maar dan wel gericht op het industriële mkb. Het koppelt kennisinstellingen aan bedrijven, organiseert allerlei interessante en relevante bijeenkomsten, adviseert en inspireert en dat alles specifiek gericht op het MKB-metaal. Teqnow maakt geen keuzes, maar helpt wel bij het slim kiezen. Hoe precies, kunt u zien op de inspirerende, maar wel ‘down to MKB-metaal’ websites www.smartindustry.nl en www.teqnow. nl. Zo brengt Teqnow ook de Smart Industry-agenda naar het MKB-metaal toe.

• februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

5


Colofon Metaal & Techniek is een vakblad voor het midden- en kleinbedrijf in de metaal en tevens het officiële orgaan van Koninklijke Metaalunie. Het verschijnt 11 keer per jaar. De leden van Metaalunie ontvangen Metaal & Techniek uit hoofde van hun lidmaatschap. Uitgave

Adres Essebaan 63c, 2908 LJ Capelle aan den IJssel Postbus 8632, 3009 AP Rotterdam Tel.nr. +31 (0)10 289 40 78 Faxnr. +31 (0)10 289 40 76 Uitgever Marjan Leenders Redactie Jan Kloeze (hoofdredacteur) j.kloeze@mybusinessmedia.nl Kasper Weigand (eindredacteur) Tel.nr. +31 (0)570 50 43 74 E-mail: redactie.metaalentechniek@ mybusinessmedia.nl Redactie Metaalunie Tony van der Meer Basisontwerp Vormbreker Nieuw-Vennep Medewerkers Ronald Buitenhuis, Hans Koopmans, Alex Kunst, Loek Kusiak, Ewald Lohmann, Frank Senteur, Erik Steenkist, Leon van Velzen Advertentieverkoop Margarita Robertson m.robertson@mybusinessmedia.nl Advertentietarieven op aanvraag +31 (0)10 289 40 69 Abonnementen Abonnementsprijs NL 11 nummers € 119,00. Los nummer € 14,50. Proefabonnement 3 nummers € 19,-. Buitenland € 134,(alle prijzen excl. 6% btw en € 3,95 administratiekosten). Opgave abonnementen Tel.nr. +31 (0)10 289 40 08 (tussen 09.00 en 12.00 uur) Faxnr. +31 (0)10 289 40 76 E-mail: metaalentechniek@mybusinessmedia.nl Annulering abonnement schriftelijk en uitsluitend drie maanden voor afloop van de abonnementsperiode. Het abonnementsgeld dient bij vooruitbetaling te worden voldaan. Voor de algemene voorwaarden, zie www.mybusinessmedia.nl/ algemenevoorwaarden Bank: 1421.46.439. Voor informatie over Koninklijke Metaalunie Koninklijke Metaalunie Einsteinbaan 1 Postbus 2600 3430 GA Nieuwegein Tel.nr. +31 (0)30 605 33 44 Faxnr. +31 (0)30 605 31 22 www.metaalunie.nl Opmaak Colorscan bv, Den Haag, www.colorscan.nl Druk Drukkerij Roelofs, Enschede ©2015 MYbusinessmedia ISSN: 0026-0479 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. Hoewel dit tijdschrift zorgvuldig en naar beste weten wordt samengesteld, kan de uitgever niet instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie. Uitgever en auteurs aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op de in dit tijdschrift gegeven informatie. Gebruikers van het tijdschrift wordt nadrukkelijk aangeraden de vaktechnische informatie niet geïsoleerd te gebruiken, maar altijd mede af te gaan op hun professionele kennis en ervaring, en de te gebruiken informatie te controleren.

6 • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

Teqnow.nl inspireert en informeert MKB-metaal

nieuws Nederland op Hannover Messe Van 13 t/m 17 april 2015 vindt de Hannover Messe plaats. Na de primeur van vorig jaar, slaan Koninklijke Metaalunie, Nevat, Brainport Industries en Mikrocentrum wederom de handen ineen om Hal 4 oranje te kleuren. Het Nederlandse collectief staat net als vorig jaar in Hal 4 Industrial Supply en wordt uitgebreid van 1200m2 naar 2000m2. In het collectief in 2015 zal de BV Nederland gepresenteerd gaan worden en krijgen de leden van de diverse organisaties de mogelijkheid om zich gezamenlijk en ook individueel te presenteren. Gedacht wordt op het moment aan een meer ketengerichte inrichting van het paviljoen in engineering, manufacturing en system supplier. Met het thematisch inrichten van het Nederlandse collectief willen we Nederlandse (High Tech) Industrie beter en duidelijker presenteren aan de bezoekers en hopen we meer buitenlandse bezoekers aan te trekken. Meer weten? Neem contact op via internationaal@ metaalunie.nl

3D-printen, robotica, digitale productie, lasertechnologie en composieten. Digital manufacturing, smart grid technologies, factory of the future en big data. Deze ontwikkelingen zijn al gaande en komen bovendien razendsnel op ons af. Met Teqnow vergroot Koninklijke Metaalunie de aandacht van het MKBmetaal voor toptechnologieën en stimuleert het de toepassing ervan. De lancering van de website teqnow.nl is daar onderdeel van. Teqnow.nl maakt onderscheid tussen interessant en relevant, legt uit en inspireert en scheidt het kaf van het koren. Het helpt het MKB-metaal keuzes te maken die passen bij de ambities van het individuele bedrijf. Geen toekomstmuziek, geen hype: Teqnow doet dit zo laagdrempel en pragmatisch mogelijk. Gericht op de mogelijkheden en het toekomstperspectief van het MKB-metaal. Dat doet Teqnow op verschillende manieren, met verschillende middelen. Maar altijd met als doel kennis te delen, kennis naar bedrijven te brengen en bedrijven te koppelen aan kennisdragers (TU’s, kennisinstituten, hogescholen etc.) en elkaar. Op de nu gelanceerde website teqnow.nl zijn de voor het MKB-metaal meest relevante technologieën overzichtelijk en laagdrempelig gerangschikt. Maar de ondernemer die zich al aan het oriënteren is, kan ook de noodzakelijke verdiepingsslag maken op onderliggende pagina’s. Op deze pagina worden de thema’s dieper uitge-

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

werkt. De website wordt doorlopend bijgehouden en aangevuld. Onder het mom ‘zien is begrijpen’ staan op de website ook inspirerende video’s. Deze brengen in beeld wat een bepaalde technologie kan betekenen en hoe dat eruit ziet in een praktijkomgeving. Om specifieke vragen te kunnen beantwoorden, heeft Teqnow partnerovereenkomsten afgesloten met verschillende kennisinstituten, TU’s en andere kennishouders. Op teqnow.nl vindt u een overzicht hiervan. Teqnow organiseert regelmatig bijeenkomsten die ondernemers verder op weg helpen bij het verkennen en toepassen van nieuwe technologische ontwikkelingen en in contact brengen met collegaondernemers met dezelfde intenties. Ook die vindt u overzichtelijk op een rij gezet op de website. Teqnow.nl ontwikkelt zich en verzamelt steeds meer kennis. Dat moet ook want de mogelijkheden en toepassingen van nieuwe technologieën en materialen volgen elkaar in een razendsnel tempo op. De website volgt die ontwikkelingen op de voet, met de focus op het MKB-metaal. Teqnow.nl is daarom het platform van toptechnologie voor het MKB-metaal. Teqnow is hét platform dat de aandacht voor en toepassing van toptechnologie in het industriële mkb vergroot en stimuleert. Teqnow is een initiatief van Koninklijke Metaalunie, met ruim 13.000 leden de grootste ondernemersorganisatie voor het MKB-metaal.


Amerika lonkt: Voorlichting Hollandpaviljoen IMTS Op 10 maart van 15.00 - 18.00 uur organiseert Metaalunie een informatiebijeenkomst voor bedrijven die willen weten of de Amerikaanse beurs IMTS voor hen interessant is. Koninklijke Metaalunie zal een Holland Paviljoen organiseren voor de Nederlandse industrie, op de International Manufacturing Technology Show (IMTS) 12-17 september 2016 en de co-show Industrial Supply die tegelijk plaatsvind. Dit is de grootste industriële beurs van de Verenigde Staten en één van de grootste ter wereld. Met het paviljoen wil Metaalunie de Nederlandse industrie een platform bieden en bedrijven ondersteunen bij het toegang krijgen tot de Amerikaanse markt. Bedrijven die deelnemen,

kunnen hun innovatieve producten tentoonstellen aan een groot internationaal publiek uit de maakindustrie, kennis opdoen en contacten leggen. De IMTS is erg populair en is snel volgeboekt, daarom beginnen wij vroeg met werven om te weten of er voldoende belangstelling is om hieraan deel te nemen. Op 10 maart zal verteld worden over de beurs, de kansen in de VS, paviljoens en ervaringen met de beurs en markt. Meer weten? Neem contact op met Koninklijke Metaalunie, Birgit Voorhuis, Team Internationaal Ondernemen, internationaal@metaalunie.nl, voorhuis@metaalunie.nl, tel. 030 – 605.33.44. Meer informatie over dit initiatief en IMTS vindt u op www.metaalunie.nl en www.imts.com.

Gestage groei in alle marktsectoren Voor het tweede jaar op rij groeien in 2015 alle marktsectoren. De gemiddelde groei is echter gematigd. In de industrie zijn het vooral de machine- en transportmiddelenindustrie die het goed doen. De volumes in de detailhandel groeien door een stijgende koopkracht, al staan de prijzen onder druk. De aantrekkende binnenlandse vraag zorgt ook voor grotere vrachtvolumes in de transportsector. Logistieke dienstverleners profiteren van de toenemende e-commerce. Alleen de zorgsector krimpt in 2015 door een steeds grotere focus op kostenbeheersing. Naar verwachting blijft de industrie ook in 2015 redelijk goed draaien. De inkoopmanagersindex duidt al 1,5 jaar op groei. De verwachte ontwikkeling van de industriële productie blijft met +1,0% in 2015 wel achter bij de rest van de economie. De chemie en de aardolie industrie staan onder druk, terwijl de machine- en transportmiddelenindustrie het bovengemiddeld doen.

Dertiende Demoweek Van dinsdag 17 maart tot en met vrijdag 20 maart organiseren acht bedrijven in Veenendaal en Ede voor de dertiende maal de Demoweek. Het motto van de gezamenlijke presentatie is: ‘Efficiëntie in iedere dimensie’

Bezoekers aan de dertiende Demoweek krijgen een veelzijdig programma voorgeschoteld met als rode draad verspaningstechnologie. DMG MORI Nederland, Bendertechniek en Dymato demonstreren een dwarsdoorsnede uit hun uitgebreide machineprogramma’s. Importeur Bendertechniek presenteert o.a. een groot bewerkingscentrum uit de ‘Extreme’ serie van Ibarmia, met een Y-as van 1000 mm en NC draaitafel. De efficiëntie komt hier naar voren in het pendelconcept, waarbij het ene werkstuk kan worden opgespannen terwijl het andere in bewerking is.

Dymato presenteert de nieuwe ‘hybride’ 2-spilmachine RXP801Z2 van Röders, voor precisiebewerking in één opspanning. De ene spil wordt ingezet voor frezen óf coördinaatslijpen en de andere - luchtgelagerde, tot 90.000 toeren voor microbewerking van b.v. kleine boringen. Efficiënt is de CoreHold-technologie van Mitsubishi Electric op de nieuwe MP en MV-R draadvonkmachines. Bij het snijden brengt de machine kleine stukjes messing - uit de draad, als een soort hechting - bij het product aan, zodat dit na afloop gemakkelijk losgetikt kan worden.

Voor het eerst onder de naam DMG MORI presenteren de gefuseerde Duitse en Japanse fabrikant zich op de Demoweek, o.a. met de compacte draaifreesmachine NTX 1000 voor vijfassige, zeszijdige bewerking. Hier zit de efficiëntie in de combinatie van bewerkingen op één machine. Highlights: B-as, Y-as, hoofdspil (20.000 toeren), NC-tegenspil, Direct-Drive technologie, geïntegreerde werkstukhandling. Bij

Deelnemers aan het tweejaarlijkse verspaninsevenement zijn: Bemet International, Bendertechniek, Cellro, DMG MORI Nederland, Dormer Pramet, Dymato, HEIDENHAIN Nederland en Mitutoyo Nederland.

• februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

www.demoweek.nl

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

7


nieuws App helpt mkb’ers Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de app ‘NL exporteert’ gelanceerd. Deze app is gemaakt ondernemers met grensverleggende ambities. Hij biedt snel en eenvoudig actuele landspecifieke informatie en geeft toegang tot lokale netwerken en adviezen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken ontwikkelde de app onder meer in samenwerking met Koninklijke Metaalunie. “Deze app is een echt unieke en praktische tool voor ondernemers die internationaal actief zijn”, vindt Paul Verlinden, beleidssecretaris Internationaal Ondernemen van Metaalunie. “Met deze app heb je, terwijl je onderweg bent, direct toegang tot nuttige en up-to-date informatie en contactgegevens die je helpen je zakenreis nog efficiënter te maken. Een mooi voorbeeld van een handig instrument voor ondernemers dat tot stand komt doordat publieke en private partijen steeds beter met elkaar samenwerken”. De app wordt regelmatig door alle partners voorzien van nieuwe en relevante exportinformatie. ‘NL exporteert’ is te downloaden in de App Store en op Google Play.

8 • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

Speeddaten met ambassadeurs In het Feyenoord stadion vond de jaarlijkse ambassadeursconferentie plaats. Ook dit jaar was er veel aandacht voor het bedrijfsleven. Het stadion was omgedoopt tot een speeddate locatie waar zo’n 1500 gesprekken plaatsvonden tussen ondernemers en ambassadeurs.

“Helemaal niet alleen bedoeld voor grote bedrijven zoals zo snel gedacht wordt”, vindt Paul Verlinden, Beleidssecretaris van de Koninklijke Metaalunie. Er waren dit jaar ontzettend veel mkb-ondernemers die het gesprek aangingen met de ambassadeurs in het land waar zij zaken willen doen. Zo had Wilma Peelen van Sneeboer BV gesprekken aangevraagd met de ambassadeurs van Panama en Jordanië. Zij wilde zich oriënteren op de kan-

sen voor hun tuingereedschappen in deze nieuwe markten. “Wat mij opviel is dat beide ambassadeurs zich ontzettend goed hadden voorbereid op het gesprek met mij”, vertelde ze na afloop. “Na de gesprekken had ik direct meer algemene kennis over de zakencultuur in het deze landen en wist ik dat er voor mij in ieder geval in Panama voorlopig nog onvoldoende mogelijkheden zijn. In Jordanië juist wel en daar zal de ambassade mij verder in ondersteunen. Het is me zo goed bevallen dat ik volgend jaar weer mee doe met andere landen”. Een ander Metaalunielid, Remco Streelder van Booiz Metal BV voerde gesprekken met de ambassadeurs van Rwanda en Burundi. “Het mooie van zo’n dag is dat het een heel laagdrempelige manier is om met ambassadeurs te sparren over de kansen voor jouw bedrijf in hun land. Streelder: “De ambassadeur voor Burundi is wat mij betreft een echte vertegenwoordiger voor het bedrijfsleven, zowel het groot als ook het klein bedrijf”. We hebben meteen afspraken gemaakt voor een follow up. Verlinden: “Ook tijdens de borrel direct erna leek het speeddaten gewoon door te gaan. Fantastisch om te zien hoe ambassadeurs zich met volle kracht inzetten om de weg te effenen voor ondernemers in het buitenland”. De Fenedex loofde de ambassadeprijs uit voor de ambassades in Dakar en Bangladesh. Deze ambassades werden door ondernemers uitgekozen als de ambassades die zich op meest voortreffelijke wijze hebben ingezet voor de Nederlandse BV.

Nieuwe technische beurzen Evenementenhal Hardenberg heeft zijn beursagenda van de technische industriële beurzen vernieuwd. De organisatie speelt in op de markt door twee nieuwe technische industriële beurstitels te introduceren: Engineering Materials en NEW Industries. Op 8, 9 en 10 december verzamelen innovatieve bedrijven zich in Gorinchem om kennis over materialen en de nieuwste technologische oplossingen te delen. De reeds bestaande beurstitels Technische Industriële Vakbeurs (TIV) Hardenberg (1, 2 en 3 september 2015) en METAVAK Gorinchem (27, 28, 29 oktober 2015) staan ook weer op de agenda, maar wel met een vernieuwd en uitgebreid proMETAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

gramma. Daarnaast speelt Evenementenhal in op de trend dat bedrijven steeds meer online regelen, door een online reserveringsmodule voor het boeken van beursdeelnames te introduceren. De technische industriële beurzen zijn de eerste vakbeurzen die via deze nieuwe applicatie te boeken zijn. In de reserveringsmodule stelt de exposant binnen enkele kliks het voor hem passende beurspakket samen. Hij ziet de beschikbare stands, aanvullende artikelen, diensten en marketingmiddelen. Bij het online boeken geldt: snelle boekers profiteren van de beste prijs.


www.hevami.nl / Tel: 0413-376602

Straalmachines

Richtmachines

Ontbraammachines

Polijstmachines

Bandschuurmachines

WEST-FRIESLAND METAGIS

TM

brons & non ferro gieterij APPROVED MANUFACTURER

De nieuwe EquotipÂŽ 550 De alles in ĂŠĂŠn oplossing voor hardheidsmetingen

Centrifugaal gegoten bronzen bussen en kraagbussen

www.wfmbrons.nl

Professioneel

en betaalbaar

CNC GEREEDSCHAPSWAGEN Incl. 6 Gereedschapsdragers met houders naar keuze Afm.: 1165 (1250) x 555 x 1085 mm

â‚Ź 399,-

newa techniek b.v. +31 13 5072000 | info@newa.nl | www.newa.nl

Newa_Print_Ad.indd 1

equotip.com/nieuw

04.02.2015 13:49:04

Powerplustools Nederland B.V. Mars 26 8448 CP Heerenveen

incl. btw.

5 t'  info@powerplustools.nl

www.powerplustools.nl


Interview chris buijink jan van zeeland fried kaanen TEKST: TONY VAN DER MEER BEELD: SANDER VAN DER TORREN

10 • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •


Bank moet transparant zijn Banken en het MKB-metaal: het blijft sinds het begin van de kredietcrisis in 2007 een op het oog lastige combinatie. Hardnekkig blijven de verhalen over mkb-metaalbedrijven die hun financieringsvraag door banken op onduidelijke gronden afgewezen zien worden. Daarentegen melden banken dat ook een klein bedrijf met een goed plan nog steeds in aanmerking komt voor een krediet. Alleen wordt wel strikter dan voorheen gekeken naar dat plan. Maar banken maken geen verschil: een ondernemer met een goed voorstel is altijd welkom, klinkt het. Los van de schuldvraag is financiering voor het MKB-metaal nog steeds een lastige zaak, vinden zowel bedrijven als banken. “De afgelopen jaren hebben laten zien dat financiering geen vanzelfsprekendheid is”, beaamt Chris Buijink, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB). “In veel opzichten vergt het een andere aanpak dan voor de crisis. Uitgangspunt is dat gebrek aan passende financiering in een aantrekkende economie geen groeibreker mag zijn.” Hij kondigde daarom in het komende voorjaar een ‘top over de financiering van het mkb-bedrijfsleven’ aan. Doel van de top is om alle stakeholders die bij de financiering van het mkb betrokken zijn, bij elkaar te brengen. Met elkaar moet de richting bepaald worden hoe de toekomstige financiering van het mkb eruit ziet. Betrokken partijen zijn onder meer ondernemers en hun organisaties, brancheverenigingen, banken, alternatieve aanbieders van financiering en investeerders in het mkb. Vooruitlopend op die top en in vervolg op een werkbezoek dat Buijink bracht aan de metaalsector, schoven voorzitter Koninklijke Metaalunie Fried Kaanen en Staalfederatievoorzitter Jan van Zeeland aan op het hoofdkantoor van de NVB. Met elkaar blijven praten is een deel van de oplossing? Buijink: “Goede communicatie is altijd belangrijk. Het klantcontact bepaalt bijvoorbeeld het beeld van de klant over zijn bank. Dat kan gemaakt of beschadigd worden in een enkel gesprek. Alle bankmedewerkers moeten zich daar elke dag bewust van zijn. Goede communicatie met respect voor de klant en transparantie over de afwegingen van de bank, zijn essentieel.” Kaanen: “Wat banken vooral moeten doen is uitleggen. Voor kleine bedrijven is dat ene gesprek met een bank van levensbelang. Kleine bedrijven hebben niet de mogelijkheid om te shoppen bij andere banken zoals multinationals. Ze praten dus met één bank. Gezien de gevraagde zekerheden die ze maar één keer kunnen afgeven, voelt dat als een druk voor het industriële mkb. Zeker in gevallen waarbij de verhoudingen tussen zakelijk en privé ook niet altijd even duidelijk zijn, pleit ik voor niet alleen meer transparantie en uitleg maar dat er iets minder voorzichtig wordt gekeken naar de situatie.” Van Zeeland: “De banken hebben deels gelijk. Bedrijven moeten de zaken voor elkaar hebben en met een goed businessplan komen. Aan de andere kant: grotere bedrijven hebben specialisten in dienst die financiële zaken regelen en zijn zelfs • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

11


passende financiering mag geen groeibreker zijn in staat om naar een buitenlandse bank te gaan. Kleine bedrijven hebben daar helemaal geen tijd voor. Die ondernemer staat de helft van de dag mee te werken in de werkplaats en de andere helft van de dag probeert hij zijn bedrijf te runnen.” Kan een bank eigenlijk zonder mkb-bedrijf en andersom? Buijink: “De afhankelijkheid van het mkb van bancaire financiering is in Nederland en Europa traditioneel erg groot. Het is goed dat er een zekere verschuiving komt en ruimte wordt gegeven aan nieuwe financieringsvormen. Ondernemers moeten wel beter worden in het surfen door de financieringsmogelijkheden. Banken willen zeker niet van het mkb af. Integendeel. Er wordt weleens ten onrechte verschil gemaakt tussen de reële economie en de banken. Maar banken zijn onderdeel van de reële economie. Dat moeten ze blijven.” Hoe komt het dat mkb-bedrijven dat anders ervaren, zeker als het gaat om het risicoprofiel? Buijink: “Voor elke klant die je hebt, moet je wel de juiste risicoafweging maken. Dat doen we niet om bedrijven te pesten. Het risicoprofiel van een toeleverancier in de bouw kan veel hoger zijn dan van een bedrijf dat toelevert aan de Duitse automotive. Dat weegt mee bij het maken van een risicoprofiel.” Van Zeeland: “De inschatting van het risicoprofiel is altijd punt van discussie tussen bank en ondernemer. Dat is een belangrijk onderdeel van het probleem.” Kaanen: “Door zijn kennis en het dagelijks zakendoen kijkt een ondernemer heel anders tegen zijn eigen risicoprofiel aan dan dat de bank dat doet. En als je dat wat minder goed kunt verwoorden, zijn de mogelijkheden van toetsing door een bank beperkt.” Buijink: “Een bank moet proberen mee te denken over hoe een ondernemer wel iets kan realiseren, ook zonder of met minder inbreng van een bank. Private investeerders of een Kredietunie in wording kunnen een opstapje bieden. Je zult in de toekomst steeds meer combinaties zien van gestapelde financieringen waardoor je op een slimme manier iets kunt realiseren.” Kaanen: “Ik pleit er wel voor dat bij alternatieve financierings-

12 • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

vormen de rendementsschatting op redelijke basis gemaakt wordt en niet uit nood wordt geboren. Anders worden het papieren tijgers.” Hoe vindt een mkb-ondernemer zijn weg in al die financieringsvormen? Buijink: Wij hebben samen met MKB Nederland eind vorig jaar de vernieuwde Ondernemerskredietdesk gelanceerd. Daarop kunnen ondernemers zien welke aanbieders van financiering op de markt zijn en welke stappen zij moeten zetten om tot een kansrijke financieringsaanvraag te komen, zoals het opstellen van een ondernemingsplan. We willen die uitbouwen tot één nationale wegwijzer zoals de ANWB ook Nederland bewegwijzert. Daarover zijn we nu met het ministerie van Economische Zaken en de Kamer van Koophandel Nederland in gesprek. Daarbij moet naadloos worden aangesloten op de voorlichting over nationale en regionale publieke instrumenten.” Wat te doen met het probleem van het voorfinancieren van projecten? Van Zeeland: “De staalhandelaren nemen daar een deel van voor hun rekening. Maar ook wij hebben te maken met een veranderende betalingsethiek. Daarnaast wil de staalhandel niet de rol van bankier gaan overnemen, daar begint het wel op te lijken.” Buiijink: “Er moet een goede rolverdeling en samenwerking zijn binnen de keten.” Van Zeeland: “Als de gemiddelde betalingstermijn langer wordt, heeft de staalhandel ook een probleem. Dat ontstaat met name door de grotere partijen die een bepaalde machtspositie hebben.” Kaanen: We moeten met elkaar in gesprek over ketenfinanciering. Er is in heel Europa een afglijdende schaal als het gaat om betalingscondities. Het geld moet sneller rouleren. Het is een slechte zaak als grotere bedrijven de druk die ontstaat door langere betalingstermijnen neerleggen bij het mkb. Die kan niet anders dan er aan voldoen.” Van Zeeland: “De mkb’er kan besluiten zijn grootste klant te laten lopen, maar dat doet hij meestal niet. Met als gevolg dat de rest van die keten moet volgen.”•

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •


YOUR REPUTATION IS MINE.

CAN YOUR REPUTATION BECOME OUR RESPONSIBILITY?

Vinçotte Nederland levert als onafhankelijke inspectie- en keuringsinstelling diensten aan op het gebied van veiligheid, kwaliteit en het milieu. Onze expertise omvat onder meer de controle van de integriteit van constructies, installaties, machines, apparaten en gebouwen en diensten rond arbeidsomstandigheden. Bij Vinçotte Nederland werken meer dan 100 technische deskundigen. Naast de hoofdvestiging te Breda hebben we ook kantoren te Rotterdam, Terneuzen en Akersloot én logistieke steunpunten in het hele land. Vinçotte Nederland maakt deel uit van de internationale groep Vinçotte, die met zijn meer dan 2500 medewerkers een kenniscentrum vormt en wereldwijd in 16 landen vestigingen heeft. Kunnen wij met onze expertise ook van úw reputatie onze verantwoordelijkheid maken? Neem een kijkje op onze website:

Safety, quality and environment

WWW.VINCOTTE.NL


las- en snijtechniek TEKST: EWALD LOHMAN BEELD: LOMMERS WELDING

PAK KANSEN UIT NEN-EN 1090

Mobiele lasunits voor iedere locatie

De nieuwe mobiele lasunit van Lommers Welding in Purmerend wordt de uitvalsbasis voor veilig, efficiënt en gecertificeerd teamwerk op kritische locaties. Het is het zevende rijdende lasstation waar de vakman blij van wordt, net als de opdrachtgever en de ondernemer. Het gespecialiseerde las- en constructiebedrijf zoekt de diepte in full-service.

In de ontstaansgeschiedenis van las- en constructiebedrijf Lommers Welding uit Purmerend is lassen ooit als service-activiteit opgepakt. Anno 2014 zijn MAG- en elektrodelassen kernactiviteit, onlosmakelijk verbonden met constructiewerk. De 1250 vierkante meter grote productiehal in Purmerend is één centrum, naast een serie mobiele lasunits. Alle uiterst compleet ingericht met lasapparatuur, maar in uitvoering verschillend om op alle locaties en onder alle denkbare omstandigheden perfect laswerk te realiseren. Zo is de ene wagen compact, wendbaar en heel milieuvriendelijk voor hartje Amsterdam, en heeft de andere unit geen moeite met het lassen van veertig meter lange buizen op railtoevoer voor de Noord/Zuidlijn. De nieuwste unit, momenteel in aanbouw, wordt een trailercombinatie voor projecten op bijvoorbeeld snelweglocaties in opdracht van o.a. Heijmans. Naast vier complete lasunits inclusief aggregaten en overige faciliteiten voor een team van zes mensen zijn tevens alle specifieke veiligheidsvoorzieningen ingebouwd. “De inrichting is steeds een hele puzzel”, zegt ondernemer Gerda Lommers. “We werken op allerlei buitenlocaties, waar de vakman op zichzelf is aangewezen. Onze men-

sen en de auto’s zijn essentieel”. De meest recente wagen, die echtgenoot en collegaondernemer Henk Lommers net prepareert voor het volgende project, is evenzeer een model werkstation waar de vakman blij van wordt. Een van de grote krachten van het bedrijf is de balans tussen ‘binnen’- en buitenwerk: als de mobiele teams het iets rustiger hebben, is het meestal druk in de constructiehal in Purmerend.

De Jutphaser brug in aanbouw, gerealiseerd met een van de mobiele lasunits. De verschillende units zijn afgestemd op uiteenlopende locaties en compleet ingericht voor MAG- en elektrodelassen.

14 • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

NEN-EN 1090-1 De invoering van Europese norm NEN-EN 1090-1 voor staalconstructies in samenhang met de CE-regelgeving en de bouwproductenverordening in 2014, heeft Lommers Welding geprikkeld tot proactieve investeringen. Deze ondernemers hadden hun vraagtekens, mede gezien de pittige investeringen in onder meer opleiding, certificatie en het fabrieksproductiebeheersysteem. In 2012 is de knoop doorgehakt en begon, na intern overleg, het certificatieproces. In dit geval is ConstruSteel geïmplementeerd als ERP-beheersysteem. “Een ingrijpend en kostbaar proces, waar het hele team achter moet staan. We hebben een stevig team, dat samenwerkt en meedenkt. Het is enthousiast opgepakt, in het besef dat hun bedrijf de toekomst heeft. Onze


tien lassers zijn nu allen gediplomeerd en gecertificeerd. Ons laswerk ligt nu voor minimaal tien jaar gedetailleerd vast in een mooi document waarop we trots zijn. De vakman werkt nòg bewuster, de kwaliteit van zijn werk staat ook na vijf of tien jaar niet ter discussie”, zegt Gerda Lommers. “Het is een grote investering die in projecten moet worden terugverdiend. We zien nu, kort na de definitieve invoering van ‘1090’, dat het actueel is.

‘De grote kracht van het bedrijf is de balans tussen binnen- en buitenwerk’ Opdrachtgevers nemen het op in hun bestek, met vermelding van de executieklasse. Qua processen, materialen en uitvoering staat onderbouwd met objectieve controle vast dat het werk goed is uitgevoerd. Cruciaal is dat we op tijd hebben ‘besloten’ dat 1090 voor ons belangrijk is, opdracht en specificaties leveren de erkenning.” De teamprestatie in het tweejarige proces was meer een bevestiging dan een verrassing. Het erkende leerbedrijf met uitdagende projecten kent zeer weinig verloop en lange dienstverbanden. KEUZE VOOR SPECIALISATIE Lommers Welding is gecertificeerd voor booglassen met beklede elektroden (elektrodelassen, lasproces 111) en gasbooglassen met gevulde draad onder actieve gasbescherming (MAG, proces 136) voor de constructieklassen 1, 2 en 3. Mocht in de toekomst uitbreiding met andere processen wenselijk zijn, dan is uiteraard betreffende aanvullende certificatie vereist. Voor dit moment kiest Lommers voor de specialisatie, in combinatie met gelijkwaardige toeleveranciers met naadloos aansluitende certificaten. Zo staat bijvoorbeeld voor toegeleverd plasmasnijwerk zowel de materiaaldikte als de hardheid van de

snijkanten gedocumenteerd vast, overeenkomstige bestek en executieklasse. Bij geconstateerde afwijkingen, of het nu aan bestekkant is of uitgangsmateriaal betreft, volgt vanzelfsprekend terugkoppeling. “Nee, dat vindt de opdrachtgever geen probleem. Integendeel, wij werken met hoogwaardige opdrachtgevers uit onder meer bouw en infrastructuur die hoge eisen stellen en verlangen dat we doen wat we zeggen en ook zeggen wat we doen. Voor ons zelf werkt de implementatie van NEN-EN 1090-1 met alle structuren en regels bewezen goed, de klant apprecieert onze kennis, kent ons professionele werkwijze en weet dat we gedocumenteerd als materiaal- en uitvoeringsspecificaties tot en met de individuele las en laspositie bewaken. Wij worden natuurlijk ook geregeld door hun opdrachtgevers geaudit. Certificaties zijn voor ons geen ‘stickers’ maar een manier van ondernemen”, zegt Gerda Lommers kort na een soepele VCA-verlenging en ISO 9001 in het vizier. Een succesvolle aanpak. “We blijven investeren, zoals in mobiele lasstations, en we blijven acquireren. Ik heb mijn telefoon altijd paraat, de klant rekent er op dat we flexibel inspelen op korte projecttermijnen.” GEEN RISICO Aan spectaculaire projectvoorbeelden heeft het bedrijf geen gebrek. Bijvoorbeeld genoemde 40 m. lange buizen, gelast aan de Sixhaven en vandaar per boot naar de Heijmans-bouwlocatie achter Amsterdam CS getransporteerd. Desgewenst levert Lommers ook de benodigde pontons. Een ander voorbeeld is de Jutphaser brug, in opdracht van Rijnstaal/de Boer met een van de mobiele units ter plekke geassembleerd. Op de agenda staan enkele strak geplande opdrachten rond Pasen en Hemelvaart van NS Rail, met stilleggingen van lokaal treinverkeer. “We zijn op alles voorbereid”, kijkt Henk Lommers vooruit. “Het las- en constructiewerk hebben we goed gepland, en we laten ons ook niet door het weer verrassen. Bij regen of te veel wind zetten we zo nodig tenten in. Het begrip ‘we zien wel’ • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

kennen we hier niet. Zo zijn we vaak betrokken bij Lean Plan-sessies: het project van tevoren plannen op papier en analyseren waar knelpunten zitten. Als we het werk daarna met alle betrokken partners gaan maken, kan er zo een goed resultaat worden neergezet.”•

Multifunctioneel stalen schot Kwaliteitbeheer en certificatie geven een nieuwe impuls aan het succesproduct ‘stalen schot’, dat Lommers al meer dan tien jaar geleden heeft ontwikkeld met Woud Wormer. Het schot is het milieuvriendelijke en multifunctionele alternatief voor klassieke houten schotten. De modules zijn koppelbaar en worden ingezet als platform, tijdelijke noodbruggen, ondergrond voor heistellingen enzovoorts. Lommers produceert de modules binnenkort onder CE-keur, met gespecificeerde eigenschappen waaronder belastbaarheid. Het is een voorbeeld van eigen productontwikkeling, dankzij de kansen die het bedrijf uit wet- en regelgeving haalt.

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

15


las- en snijtechniek TEKST: ERIK STEENKIST BEELD: HEIDI BORGART

FOCUS OP CERTIFICERING EN KWALITEITSEISEN

‘Zorgen dat je altijd voorop loopt’

Door de economische crisis is het voor veel bedrijven steeds belangrijker geworden zich te onderscheiden in de markt. Hanse Staalbouw heeft dat gedaan door zich al in een vroeg stadium te focussen op kwaliteitsborging, certificeringen en de laatste kwaliteitseisen met betrekking tot het lasproces. Het bedrijf loopt daarmee voorop en heeft haar concurrentiepositie verder weten te versterken.

EIGEN ENGINEERING Binnen de organisatie beschikt Hanse Staalbouw over een engineering-, productie-, en montage afdeling. Engineers verzorgen niet alleen al het tekenwerk, maar zijn vooral bezig te kijken waar nog materiaal kan worden bespaard om te zorgen dat de constructies niet zwaarder worden gemaakt dan nodig is. “Belangrijk daarbij is dat onze engineers ook meedenken in de maakbaarheid. Hoe kunnen we verbindingen uitvoeringstechnisch eenvoudiger maken? Daarmee kunnen we uiteindelijk de montagetijd verkorten”, licht directeur-eigenaar Wim de Jonge toe. LASSEN EN SNIJDEN Binnen de productie ligt de core op lassen en snijden. Al het profielstaal wordt eerst op maat gezaagd en voorzien van de benodigde doorvoeringen en gaten, middels een volledig geautomatiseerde Voortman boor-/zaagstraat en pons-/knipsysteem.

‘We doen zo veel mogelijk in eigen huis’

Directeur Wim de Jonge (l) en KAM-cöordinator/Lastechnicus (IWT) Peter Hage bij de representatieve voorgevel.

Hanse Staalbouw uit het Zeeuwse Nieuwerkerk bouwt complete bedrijfspanden, zowel casco als turn-key, voor ondermeer de agrarische, industriële en utiliteitssector in met name zuidwest Nederland. Renovatie van bedrijfspanden en toelevering van staalconstructies aan de offshore industrie vormen daarbij de andere pijlers waarop het bedrijf haar activiteiten aanbiedt. Het staalbouwbedrijf is daarnaast ook ‘dealer’ van ‘Keith Walking Floors’, hydraulisch aangedreven horizontale transportvloeren ten behoeve van bulkgoederen, waarvoor Hanse

16 • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

Staalbouw het complete constructiewerk produceert. Met deze aparte productgroep zorgt het bedrijf tevens voor marktverbreding, zodat het niet alleen afhankelijk is van de agrarische sector en utiliteitsbouw. Al met al wil Hanse Staalbouw toonaangevend zijn in alles wat met staalbouw te maken heeft. Het bedrijf heeft inmiddels al 110 man personeel in dienst. De ambitie is verder door te groeien binnen de industriële en offshore markt door het continue te blijven doorontwikkelen van de interne bedrijfsprocessen. METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

In de grote productiehal, die volledig is ingericht op het verwerken van grote en lange producten, worden de constructiedelen eerst gehecht en daarna in de middenzone van de hal afgelast. Vijftien hechters en tien lassers verwerken hier jaarlijks zo’n 6000 ton staal. Daarvoor zet Hanse Staalbouw meerdere merken lasmachines in, voornamelijk volgens het MAGlasproces, zowel met massieve als gevulde draad. De producten variëren van kleine onderdelen; trapjes en hekwerken tot grotere producten, zoals samengestelde vakwerkspanten, fiets/ voetgangersbruggen en stortbunkers. Kwaliteitscoördinator en lastechnisch verantwoordelijke Peter Hage: “Onze lassers zijn gekwalificeerd volgens de norm EN287 / EN 9606. De lasprocedures die we aanhouden zijn gebaseerd op de


Grote en zware werkstukken worden in een manipulator geroteerd, om deze efficiënt te kunnen handlen.

EN 15614-1, aangevuld met Norsok, een richtlijn voor de offshore die strengere eisen stelt met betrekking tot beproevingen, materiaaleigenschappen en kerfslageisen. CERTIFICERING Hanse Staalbouw is evenals alle andere constructiebedrijven in Nederland sinds 1 juli 2014 wettelijk verplicht haar constructief toegepaste staalproducten met CE-markering te leveren. Peter Hage: “Omdat af te mogen geven is certificering volgens de EN1090-1 vereist. We wisten al langer dat die norm eraan zat te komen. Maar de wettelijke verplichting is destijds uitgesteld tot 1 juli 2014, dus we hadden de tijd om ons voor te bereiden. Het was ons beleid om daar op tijd aan te voldoen, bovendien kan je je daarmee onderscheiden van de concurrentie. Iets waar het in moeilijke tijden juist om gaat. Dat heeft ons uiteindelijk ook al verschillende opdrachten opgeleverd, ondermeer vanuit overheidsinstellingen en grote opdrachtgevers.” KWALITEITSIMPULS Peter Hage: “Naast de EN1090-1 voldoen we inmiddels ook aan ISO 3834-2, een kwaliteitscertificatie op lastechnisch gebied. In het kader hiervan zijn de lasprocedures gekwalificeerd volgens de EN-ISO 15614-1 evt. aangevuld met eisen volgens de Norsok M-101 en

AWS D1.1. Lassers en samenstellers zijn gekwalificeerd volgens de EN287 / EN 9606. Verder beschikken we op het gebied van Veiligheid, Gezondheid en Milieu over de VCA** certificering, wat zeker bij industriële opdrachten op locatie een pre is. ISO 3834-2 is geen must, maar sommige klanten vragen daar wel om. De EN1090-1 is wel een must, maar als je dat alleen maar doet om er op papier aan te voldoen, haal je er niet het gewenste effect uit. Beter is om dat om te draaien. Wat kunnen en moeten we verbeteren en hoe kun je daar met je processen aan voldoen? Door bewust met je productieprocessen bezig te zijn, kun je er juist profijt uit halen. Die hele kwaliteitsborging volgens genoemde normen heeft bij ons juist een kwaliteitsimpuls gegeven op verschillende vlakken binnen het bedrijf.” U P-TO-DAT E Directeur Wim de Jonge: “Ook wij merken een tekort aan jonge technisch opgeleide mensen. Daarom stimuleren we jonge werknemers c.q. schoolverlaters door middel van leer/werktrajecten hun vakkennis te vergroten. Wij zijn al jaren een ‘Kenteq’-erkend leerbedrijf en hebben al menig werknemer kunnen begeleiden tot een erkend diploma in de metaal. Ook de kennis van onze eigen werknemers houden we up-to-date • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

door ze, waar nodig, bij te scholen binnen het betreffende vakgebied, gekoppeld aan de nieuwste technieken en veranderingen op het gebied van regelgeving.” Om de leverbetrouwbaarheid te behouden, wil Hanse Staalbouw zo min mogelijk afhankelijk zijn van toelevering door derden. Peter Hage: “Daarom doen we de meeste bewerkingen zoveel mogelijk in eigen huis, zoals het coaten van veel constructies. Daarnaast beschikken we over een eigen plaatwerkafdeling waar we alle voorkomende zetwerkprofielen ten behoeve van geveldelen zetten en hiervoor de meest voorkomende plaatmaterialen op voorraad houden.” VERBETERINGEN “We blijven voortdurend op zoek naar mogelijkheden de processen te verbeteren en te versnellen. Zo doen we nu onder meer testen met lasdraden en beschermgassen om te bekijken of we de neersmeltsnelheid verder kunnen verhogen en de mate van productvervorming (lees nabewerking) te beperken. Wat betreft investeringen staat binnenkort de levering van een 3D-plasmasnijmachine op de agenda, waarmee we veel snijwerk voortaan ook in eigen huis uit kunnen voeren en onze capaciteit kunnen vergroten”, besluit Peter Hage.•

www.hansestaalbouw.nl METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

17


las- en snijtechniek TEKST: ALEX KUNST BEELD: KUNST EN SNIJTECH

INNOVATIE DANKZIJ ERVARING IN MEERDERE MARKTEN

‘Lassen is nauwelijks meer nodig’

Door slim mee te denken in de ontwerpfase neemt Snijtech in Joure zijn klanten werk uit handen. De leverancier van onderdelen voor jacht- en scheepsbouw en industrie levert projecten als bouwpakketten aan. “Je kunt verbindingen maken die naadloos in elkaar passen.”

18 • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

Eenmaal aangekomen op het bedrijventerrein de Ekers in Joure is het niet lang zoeken naar Snijtech. De zes gebouwen van het metaalbedrijf nemen een groot deel van het gebied in beslag. Sinds de komst naar Joure in 2002


breidde de onderneming flink uit. Vorig jaar groeide de omzet met 30 procent naar bijna 20 miljoen euro. Zo’n 30 procent van de producten zijn bedoeld voor de export. Op de weg naar het huidige succes moest de organisatie wel de nodige hordes nemen. Directeur Ab Meutgeert weet zich de moeizame start nog goed te herinneren. “We waren verhuisd van Sneek naar Joure en na een paar maanden brandde het gloednieuwe pand tot op de grond af.

‘Aluminium steeds populairder in de jachtbouw’ Het dak aansluitend aan het rookgaskanaal van de generator kon ontvlammen door gebruik van het verkeerde isolatiemateriaal. Dat was een enorme domper, want de scheepsbouw zat op dat moment ook nog eens in een dip.” Het pand werd opnieuw opgebouwd en na de turbulente economische ontwikkelingen die volgden, keerden de kansen eind 2003 ten gunste van Snijtech. De markt voor boten tot 15 meter werd een stuk kleiner, maar het aantal opdrachten voor grotere luxejachten – “vooral boten van veertig tot honderd meter” – en commerciële vaartuigen groeide sterk. Ook de industriële markt werd een belangrijk afzetgebied voor Snijtech. ALUMINIUM SNIJDEN MET LASER Commercieel directeur Peter Aukema ziet het bedienen van verschillende markten als een pluspunt: “Wat we bij de een leren, vertellen we de ander. Zo kwamen we op het idee om lasergesneden onderdelen aan te bieden aan werven.” Sinds een jaar of zeven produceert Snijtech aluminium onderdelen met behulp van lasertechniek. “Omdat de laserapparatuur met uiterste precisie snijdt, kan een engineer verbindingen maken die naadloos in elkaar passen. Lassen is nauwelijks meer nodig. In zo’n constructie heb je veel minder speling en dus

Peter Aukema (links) en Ab Meutgeert: “Wat we bij de een leren, vertellen we de ander.”

minder krimp – en daar komt het bij aluminium op aan. Door zijn soortelijk gewicht en zeewaterbestendige eigenschappen wordt aluminium steeds populairder in de jachtbouw.” Licht bouwen betekent gebruik van dun materiaal. Dit gecombineerd met steeds meer detail en hogere kwaliteitseisen bepaalt steeds vaker de keuze voor waterjet- en lasersnijden boven het gebruik van de plasmasnijtechniek. “Plasmasnijden heeft door de jaren heen duidelijk aan kwaliteit gewonnen en wordt door ons nog steeds veel toegepast,” aldus Ab Meutgeert. “En toch zien wij een trend in de toepassing van lasersnijden met name bij dunne onderdelen van 4 en 5 mm.” MINDER PROFIELEN “Met onze productiemachines kunnen we plaatonderdelen tot op de kleinste toleranties snijden, zetten, vormen, buigen, walsen en rollen,” vertelt Aukema. “Als een engineer rekening houdt met onze productiemogelijkheden kun je vrijwel zonder gebruik van profielen een constructie ontwerpen. Het bouwen met minder profielen biedt voordelen, zeker in combinatie met aluminium. Onlangs deden wij een project • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

voor een opbouw van een 50 meter snelvarend vaartuig waarbij wij alle strippen en hoeklijnen uit plaat 5083 hebben lasergesneden in plaats van de profiellevering in 6082. Doordat alle onderdelen braamvrij en met een schone snijrand werden geleverd, was er tijdens het lasproces minder warmte-inbreng nodig. Je hoeft dan namelijk niet door een walshuid heen te branden. Dankzij deze veranderde kijk, boekte de werf tijdswinst, voldeden we aan de hoge vlakheidseis en werd het afvalpercentage van het plaatmateriaal met 5 procent gereduceerd.” KANT-EN-KLAAR Tegenwoordig werken er ruim honderd medewerkers in het bedrijf. Er werden in de loop der jaren drie grote hallen aan het bedrijf toegevoegd. Snijtech heeft die ruimte nodig, want er worden grote materialen verwerkt. Meutgeert: “Ongeveer 70 procent van de activiteiten bestaat uit toelevering aan de jacht- en scheepsbouw. Daarnaast doen we veel voor de machine- en apparatenbouw. Deze orderportefeuille is divers en loopt uiteen van onderdelen voor zuivelinstallaties tot materialen voor agrarische machines en infraprojecten. Voor een Duitse opdrachtMETAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

19


Ongeveer zeventig procent van de activiteiten bestaat uit toelevering aan de jacht- en scheepsbouw.

gever maken we de aluminium onderdelen voor de generatorbehuizingen van de grootste windmolens ter wereld. We hebben een paar honderd actieve klanten en daar zitten voornamelijk vaste opdrachtgevers bij.” De basis voor het bedrijf ligt bij het loonsnijden van metaal, maar in zijn huidige vorm is Snijtech ook een logistiek bedrijf met een projectgestuurde organisatie. Het bedrijf levert onderdelen aan als kant-en-klare bouwpakketten. Aukema: “Alleen al door de efficiënte manier waarop we tegenwoordig containers laden, voegen we veel waarde toe. De onderdelen worden op assemblageniveau gesorteerd, verpakt en genummerd. Bij het uitpakken is meteen duidelijk welke onderdelen bijvoorbeeld voor de machinekamer en

welke voor de voorpiek zijn bedoeld. De scheepsbouwers kunnen direct beginnen met hun bouwen laswerkzaamheden.” Voor dergelijke dienstverlening is communicatie nodig met zowel de projectleider en de engineer als de man op de werkvloer. Aukema: “Wij kunnen onze leveringen op maat organiseren als wij de goede input krijgen. Zo vervullen wij

Investeringen Snijtech beschikt over drie lasersnijmachines, drie plasmasnijders en twee waterjets. Het plasmasnijden wordt voor het algemene constructiewerk gebruikt – al levert het volgens Ab Meutgeert wel degelijk een strak resultaat op. Het watersnijden wordt bij dikkere materialen toegepast waarbij nauwkeurige maatvoering belangrijk is. Het lasersnijden zorgt bij de dunnere plaatsoorten voor het allerbeste resultaat, tot op een nauwkeurigheid van minder dan 0,1 mm. Meutgeert: “Alle drie technieken worden even vaak toegepast. We werken hier voornamelijk 24 uur per dag, vijf dagen per week. In de weekenden draaien we door met een geautomatiseerde productie. Onze lasersnijders zijn voorzien van robotarmen die dit mogelijk maken.” Dankzij de omzetgroei was er ruimte voor investeringen. Snijtech kocht recentelijk een nieuwe Trumpf 6Kw lasersnijmachine en drie nieuwe kantbanken van Safan Darley. Meutgeert: “We draaien hier met ononderbroken diensten, dus ik wil geen risico’s lopen met de machines. In technisch opzicht lopen we echt voorop.”

20 • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

een brugfunctie tussen engineer en bouwer. De toekomstvisie voor het bedrijf ligt volgens Meutgeert in het verlengde van die brugfunctie. “Onze kennis van scheepsbouw is uniek en onze klanten waarderen het dat we meedenken. De komende tijd ligt het accent dan ook op verdere uitbreiding van de dienstverlening en het optimaliseren van het productieproces.”•


VWB buurtbus belettering v1 DEF.indd 1

11-09-13 09:03

d n o R

er n•G

ijpe aksl

Vl rk • nwe o o •H

jpen

psli

cha eeds

EEL TION NVEN & CO CNC

n e p slij

M TRU F. N E .O. NC HOOMOND Vtrum.nl LEX .hooncen 168

342 7 34

www

0

KUNSTSTOF bestellen?

bellen! 073 - 521 9125 brons

Dag en nacht in touw voor uw plaatwerk jd in op maat! Alti ijf! r

bed

DISSELHORST METAAL

Overkampsweg 26 | 8102 PH Raalte | Tel.: 0572-36 26 00 | Fax: 0572-36 22 98

www.disselhorstmetaal.nl

aluminium brons

messing

www.hemimex.nl koper

gietijzer

kunststoffen


DE CIRCULAIRE METAALKETEN:

milieu

Van afval naar grondstof

Circulair ondernemen kan een passend antwoord zijn op toenemende schaarste aan grondstoffen en bijbehorende prijsstijgingen. Volgens een studie van TNO uit 2013 zou in de metaalsector jaarlijks zo’n € 575 miljoen extra zijn te verdienen door een steviger sturing op circulariteit. In het kader van het project ‘Van Afval Naar Grondstof’ is Koninklijke Metaalunie op verzoek van het ministerie van I&M de trekker bij het projectmatig opstellen van een ‘Opleidings- en Onderzoekagenda’ circulaire metaalketen.

Bij het project zijn naast Metaalunie, Metaal Recycle Federatie (MRF), Vereniging Straatmeubilair, Bouwen Met Staal, MVO-Nederland, AVANS Hogeschool en lidondernemers betrokken. De deelnemers worden ondersteund door Stichting Adviescentrum Metaal (SAM). In een circulaire metaalketen zijn metalen producten onderdeel van een lineair proces dat niet eindigt met afval maar met grondstoffen voor nieuwe hoogwaardige(r) toepassingen. Metalen zijn als geen ander materiaal in technische zin oneindig recyclebaar. Toch zijn er nog diverse barrières om tot een circulaire metaalketen te komen. Deze kunnen bijvoorbeeld van logistieke, commerciële of zelfs psychologische aard zijn maar ook de bestaande wet- en regelgeving kan een barrière vormen. GROOTSCHALIG HERGEBRUIKEN Met de projectpartners is beoordeeld welke stappen het meest effectief zijn om de barrières op te heffen en daarmee stappen te zetten naar een circulaire metaalketen. Dat heeft geleid tot een lijst met tientallen onderzoeks- en projectvoorstellen waarvan er uiteindelijk zes zijn gekozen om uitgevoerd te worden. Aan ieder voorstel is een trekker gekoppeld. De staalbouwsector onderzoekt wat de beste concepten zijn voor het grootschalig hergebruiken van stalen/metalen gebouwonderdelen. Specifieke kenmerken zijn een gefragmenteerde keten, verschillende en wisselende partners in het proces, lange levensduren en beperkte beschikbaarheid van informatie als bijvoorbeeld

22 • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

garantiecertificaten. De primaire betrokkenen zijn de brede maakindustrie inclusief (toe)leveranciers en de recycling/afvalsector. AANPASSING De metaalrecycling start een project om de kennis vanuit traditionele ‘end-of-life’-systematiek optimaal in te zetten voor circulaire ontwerpen. Veel producten zijn nu niet geschikt voor re-use, re-manufacturing of hoogwaardige recycling terwijl ze dat met kleine aanpassingen wel kunnen zijn. Binnen de keten is de noodzakelijke technische kennis vaak wel aanwezig. Onderzocht wordt hoe kennis vanuit de traditionele ‘end-of-life’-ketenpartners (bijvoorbeeld de sloopbranche) gebruikt kan worden voor circulaire ontwerpen. Het onderzoek gaat uit van praktijkvoorbeelden uit verschillende ketens (zoals installatie, onderhoud en demontage). OPENBARE RUIMTE De Vereniging Straatmeubilair onderzoekt welk toepassingsgericht model voor ECO-design de circulaire feedbackloops het beste integreert en daarmee concreet richting kan geven aan circulair ontwerpen in het mkb. Om de openbare ruimte goed te kunnen managen, is het zaak te weten welke producten zich op welke locatie bevinden en in welke staat ze verkeren. Zo kan je kritisch kijken naar nut en noodzaak, naar beheer en onderhoudskosten. Met de opgedane kennis is het bijvoorbeeld gemakkelijker bestaande producten aan te passen of nieuwe producten beter te ontwerpen. METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

OPLEIDING Avans Hogeschool, gaat zich samen met andere onderwijsinstellingen toeleggen op de ontwikkeling van concrete businessmodellen voor het mkb(-metaal). Metaalunie zelf voert een project uit met het doel om circulaire economie als keuzedeel in te voeren in het mbo. Het project wil het keuzedeel Duurzaamheid dat al ontwikkeld is, met bedrijfsleven en onderwijs samen verder invullen; workshops voor docenten organiseren rond circulaire economie om kennisoverdracht te bevorderen; mogelijkheden onderzoeken voor de toepassing van circulaire economie bij examinering. Tot slot gaat MVO Nederland een ‘community of practice’ organiseren. Tijdens zes bijeenkomsten kunnen ondernemers van gedachten wisselen over hun circulariteit uitdagingen.•

Meer weten over het projectenprogramma? Kijk op www.circulairemetaalketen.nl


TOM HOUTMAN MET MTC-TEAM NAAR WORLDSKILLS

vakkanjers

Elke minuut telt

BEELD: TECHNIEKTALENT.NU/ DIGIDAAN

Het aftellen voor WorldSkills 2015 is begonnen voor Team Nederland. Ook voor Tom Houtman, die samen met Dik Vaanhold en Maurice Nijkamp het Nederlandse MTC-team voor ‘São Paulo’ vormt. “Elke minuut die we nu in de voorbereiding steken, verhoogt onze kansen op goud.”

Stilzitten kan hij niet. En welbeschouwd heeft hij er in 2015 ook helemaal geen tijd voor. Vakkanjer Tom Houtman (Rijn IJssel College, Arnhem) rondt voor de zomer zijn mbo-studie Middenkader Engineering af, doet aan zweefvliegen (incl. het onderhoud aan de toestellen en het rollend materieel bij de Gelderse Zweefvliegclub) en steekt elk uur dat hij nog overheeft in de voorbereiding op WorldSkills 2015. “Het is een overvol jaar, ja. Maar het is ook een heel leuke periode, waarin ik veel leer.” IDEALE PROTOTYPE Tom (20) en zijn teamgenoten Dik (Mosman Stainless Steel, Enschede) en Maurice (Twenteq, Rijssen) pakten hun tickets naar Brazilië tijdens de laatste kwalificatieronde, eind vorig jaar. Sindsdien hebben ze al talloze uren gemaakt om het ideale prototype van de WorldSkillswedstrijdopdracht te ontwikkelen: een op afstand bedienbare elektrische vorkheftruck. TEAMWERK “We zien elkaar zo’n twee keer per week om het beste ontwerp te bedenken”, zegt Tom. “Ieder vanuit zijn eigen vakgebied. Dat maakt het echt interessant, met drie disciplines (plaatconstructie, elektro en CNC-frezen) in één team. Het kan altijd weer beter, slimmer of goedkoper. Samen moet je tot het beste idee zien te komen.”

Tom Houtman: “Vanaf april trainen we puur op snelheid.”

TESTMOMENT Het ontwerp moet begin maart definitief zijn. “Daarna is het bouwen, bouwen en bouwen”, zegt Tom. Bij de oefeninterland in april (zie kader) moet de heftruck klaar zijn. “Dat is een mooi testmoment. Vanaf april trainen we puur op snelheid. We moeten het apparaat in Brazilië • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

zo snel mogelijk in elkaar kunnen zetten, met minimale arbeidskosten en machinetijd.” INIMALE KOSTEN Tom: “Hoe goedkoper we de heftruck kunnen produceren, hoe meer punten we scoren. En hoe minder tijd we nodig hebben voor de productie, hoe meer tijd we overhouden voor de extra opdrachten die we daar pas krijgen. Elke minuut die we nu in de voorbereiding steken, verhoogt dus onze kansen op goud.” MEDIA-AANDACHT De afgelopen maanden kreeg Tom al bezoek van RTV Arnhem en Omroep Gelderland. De aandacht zal rond Brazilië niet minder worden. “Ik ben in oktober als toeschouwer bij EuroSkills geweest. Dat was al behoorlijk indrukwekkend. WorldSkills wordt helemaal een gekkenhuis. Zo’n evenement gaat de hele wereld over. Het is toch hartstikke mooi dat we daar als drie fanatieke technici kunnen laten zien wat we in huis hebben?”• Volg Tom en de andere Vakkanjers op www.facebook.com/vakkanjers.

Oefeninterland voor Vakkanjers Op weg naar WorldSkills 2015 (11-16 augustus, São Paulo) oefenen de Vakkanjers tegen jonge techniektalenten uit andere Europese landen. De techniekmanifestatie Game On in Gorinchem (7-9 april) is het toneel van de oefeninterland. Tijdens Game On is tegelijkertijd ook de finale van de Junior VakkanjerWedstrijden 2015, voor leerlingen uit drie en vier vmbo. De (Junior) Vakkanjers live in actie zien? Kijk voor meer info op www.devakkanjers.nl.

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

23


metaalunie BEELD: METAALUNIE

Vooruitblikken tijdens nieuwjaarsbijeenkomsten

Zoals ieder jaar vonden de afgelopen weken in de verschillende Metaaluniedistricten de nieuwjaarsbijeenkomsten plaats. Tijdens de bijeenkomsten is ontspannen teruggeblikt op 2014 en vooral optimistisch vooruit gekeken naar de komende maanden van 2015. De locaties en de thematiek waren in veel districten bijzonder, maar het was in ieder geval overal gezellig feestelijk. Zo namen Metaalunieleden een kijkje bij het gemaal De Hooge Boezem, vergaapten ze zich aan de ‘Oranjeglorie’ van paleis Soestdijk, lieten ze zich cultureel verrassen door de musical ‘Warhorse’, maakten ze het heel gezellig in Brasserie d’Anvers, Westerbouwing en Auberge du Bonheur en vergaapten ze zich aan prominente maffialeden in hotel Spaander. VOORZITTERSWISSELING Tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst van district Midden, werd afscheid genomen van Jorik Hamminga als districtsvoorzitter. Hamminga, directeur van Machinefabriek Hamminga, was de afgelopen negen jaar districtsvoorzitter. Hij liet namens Metaalunie onderzoek verrichten naar de metaalmedewerker van morgen. Verder heeft hij zich succesvol ingezet voor verbetering van het imago van MKB-metaal. Hamminga is opgevolgd door Pelle van Walraven, directeur van Van Walraven bv uit Mijdrecht. SPEERPUNTEN Metaalunievoorzitter Fried Kaanen bezocht alle bijeenkomsten en hield daar zijn nieuwjaarsspeech. Hierin presenteerde hij de vier speerpunten die Koninklijke Metaalunie op het gebied van dienstverlening en lobby hanteert dit jaar. “Think small first moet bij nieuwe regelgeving het uitgangspunt worden”, betoogde hij. “We zien toch iedere keer weer dat regelgeving zo complex wordt, dat het mkb daar niet mee uit de voeten kan.” Als tweede speerpunt noemde Kaanen innovatie. Volgens Kaanen wordt economische vooruitgang altijd aangewakkerd door

24 • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

innovatie: “Metaalunie zal aanhaken bij Smart Industry. De vertaalslag naar het MKB-metaal noemen we Smart Applications oftewel slimme toepassingen. Dan wordt Smart Industry pas interessant voor u als mkb-bedrijf”, aldus de Metaalunievoorzitter. Het derde speerpunt dat Kaanen bekendmaakte was het menselijk kapitaal. “Goede vakmensen zijn een onmisbare schakel. In de huidige maatschappelijke context en met het oog op de eisen die de technologische ontwikkelingen stellen, heb je het dan over flexibeler, breder inzetbaar zijn en ook vanzelf duurzamer, dus langer, inzetbaar zijn. Dat vraagt om voldoende instroom van goed opgeleide vakmensen”,

sprak hij. Als laatste en vierde punt noemde Kaanen de circulaire economie en het verduurzamen van de keten. “Rekening houdend met de komende schaarste aan materialen, biedt een goed en slim gebruik van de juiste materialen zoveel mogelijkheden voor nieuwe concepten, dat dit voor het MKB-metaal de beste garantie is voor de boterham van de toekomst”, zei Kaanen. Kijkend naar 2015 verwachtte Kaanen dat de voorzichtige lijn omhoog die in 2014 is ingezet, zich voortzet: “Ik vind het woord crisis niet meer passen, die zijn we voorbij. Ondanks dat velen onder u vast de gevolgen nog voelen. De industrie groeit in 2015 harder dan de hele Nederlandse economie. Daarin liggen vele kansen voor u als ondernemer.”•

Noo

es w d r

t

N oo rd w es t

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

Oost

West-B

rabant

West-


Gelre

Gelre Noo

rd

Midden

Noor

d

Midde

west

n

Noor d Oost Noordwest

-Brabant

Zee

lan

d

Zeeland Noo

Midden

rdw

est

• februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

Oost

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

25


LASERPRESS

UNIEK IN EUROPA

VAN HEYGHEN STAAL

Gevlakt MET skinpass: LASERPRESS kwaliteit

Van Heyghen Staal n.v./s.a. I.Z. Durmakker - Westbekesluis 4 9940 Evergem (Belgium) Tel. +32 9 253 24 00 Tel. sales +32 9 257 06 19 Fax +32 9 253 24 25 Fax sales +32 9 253 66 38 www.vanheyghenstaal.be sales.com@vanheyghenstaal.be

Conventioneel gevlakt ZONDER skinpass

R Residuaire spanningen in de plaat worden weggewerkt door onze exclusieve in-line quarto skinpass in combinatie met performante vlakrichtmachines. Dankzij onze in-line quarto skinpass zijn onze LASERPRESS速 platen niet alleen vrij van interne spanningen, maar hebben ze tevens een superieure vlakheid en bovendien nauwere en constante diktetoleranties 辿n een verbeterd oppervlakte-aspect.

Meer weten? Surf naar www.vanheyghenstaal.be


rechtgezet

Content met contant?

TEKST: MR. MIRJAM BOS ILLUSTRATIE: LUUK POORTHUIS

Moet een verkoper een cash betaling accepteren, ook als dit niet voor de hand ligt, omdat het bedrag vrij hoog is?

Als firma Van Tilt een kraan verkoopt aan Van der Graaf lijkt er nog geen vuiltje aan de lucht. Van Tilt stelt een opdrachtbevestiging op met daarin de datum wanneer de kraan wordt geleverd, tegen welke prijs en dat er betaald moet worden bij aflevering. Van der Graaf is hiermee akkoord. Op de dag van aflevering ziet men op het parkeerterrein bij Van Tilt Van der Graaf uitstappen met een zwart koffertje. Dit is een ongebruikelijk tafereel. Even later blijkt waar het

Wettig betaalmiddel Contant geld is een wettig betaalmiddel en daarom mag een koper in principe cash betalen. Dit is slechts anders wanneer een verkoper bij de verkoop bedingt dat betaling op een andere manier, bijvoorbeeld via een bankoverschrijving, moet gebeuren.

koffertje toe dient. Van der Graaf opent de koffer op de balie van de receptie. Erin prijkt het complete aankoopbedrag in biljetten van 50 euro. De verbaasde medewerker van Van Tilt belt met de directie, want hij weet niet hoe hiermee om te gaan. Terwijl hij de hoorn weer neerlegt, laat hij Van der Graaf weten dat deze het koffertje maar beter weer mee kan nemen. Het betalen van een dergelijk hoog bedrag in contanten is niet acceptabel. Het is te onhandig en bovendien gevaarlijk voor de medewerker van Van Tilt als hij ermee naar de bank zou moeten. Van der Graaf stapt onverrichter zake weer in zijn auto. Hij neemt met deze reactie echter geen genoegen. Hij heeft de kraan heel dringend nodig en er is toch niet afgesproken dat persé via de bank betaald moest worden, redeneert hij. Daarom start hij een kort geding zaak op. De rechter geeft hem gelijk. Er is niet met Van der Graaf afgesproken dat hij uitsluitend via een bankoverschrijving mocht betalen. Van Tilt moet zijn betaling in contanten daarom accepteren.• • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

Metaalunie Rechtsbijstand behandelt in deze rubriek interessante juridische kwesties op een luchtige manier. De namen en plaatsen zijn verzonnen, gelijkenissen met personen of bedrijven zijn louter toevallig. Juridische professionals tegen gunstige tarieven Metaalunie Rechtsbijstand is een zelfstandige dienst. Door de relatie met deze organisatie, weet zij als geen ander waar u als ondernemer in de metaalsector behoefte aan heeft. Zij biedt u een zorgvuldig geselecteerd netwerk van deskundige advocaten en een speciaal voor leden ontwikkelde advocatenpolis. U kunt bij Metaalunie Rechtsbijstand terecht voor: Advocaten Octrooigemachtigden Juridische bedrijfsanalyse Incasso Maatcontracten Algemene voorwaarden Meer weten? 030-605.33.44 of www.metaalunierechtsbijstand.nl.

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

27


VERKIEZINGEN PROVINCIALE STATEN

verkiezingen

Een ondernemersstem zorgt voor daadkracht

Op 18 maart worden de Provinciale Staten gekozen, met een opkomstpercentage van 55,97 % iets meer gewaardeerd dan de gemeenteraadsverkiezingen en zeker zo belangrijk. Toch is de afstand tussen politiek en ondernemen in de ogen van veel ondernemers groot. Maar ondernemers kunnen zelf invloed uitoefenen op politieke besluitvorming. Door zich verkiesbaar te stellen voor een bestuurlijke functie of door een bewuste stemkeuze te maken. Provincies zijn van groot belang voor het wel en wee van bedrijven. Zo is één van de belangrijkste provinciale taken ruimtelijke ordening. In structuurvisies bepaalt de provincie globaal wat haar beleid is voor de ruimtelijke ordening, met betrekking tot woningbouw, verkeer en vervoer, landbouw, natuurgebieden, recreatie, et cetera. Verder treedt de provincie vaak op als regisseur van ontwikkelingen in een gebied, en als oplosser van regionale problemen. De provincie doet dat in overleg en samenwerking met andere overheden, met maatschappelijke instellingen en het bedrijfsleven. De provincie stimuleert hergebruik en milieuvriendelijke afvalverwer-

king. Op het terrein van verkeer en vervoer zorgt de provincie voor de aanleg van wegen, fietspaden en het bouwen van bruggen en viaducten. Het beheer en onderhoud van die wegen en bruggen is naast de zorg voor verkeersveiligheid een belangrijke provinciale taak. ONTWIKKELING De provincie heeft ook een de taak om economische ontwikkeling en werkgelegenheid te bevorderen. Samen met gemeenten, werkgevers en werknemers werkt de provincie aan een goed vestigingsklimaat voor bedrijven. Sommige provincies hebben samen met andere overheden en

het bedrijfsleven speciale ontwikkelingsmaatschappijen opgericht, waarbij ook aandacht wordt besteed aan de mogelijkheden voor scholing en onderwijs. ONDERNEMERS Dat dit alles direct de belangen raakt van ondernemers hoeft geen betoog. Laat uw stem gelden is dan ook het devies van vier mkbmetaalondernemers die in bestuurlijke functies lokaal en provinciaal de stem van de ondernemer laten horen. De reden om te stemmen of verkiesbaar te zijn als ondernemer is voor alle vier hetzelfde: “Als jij er niet bent, worden de besluiten voor jou genomen en dan slaan ze je over”, vindt Hans Sluiter, wethouder gemeente Westervoort en directeur van Bazo BV. “Ik denk dat het van groot belang is dat er meer ondernemers in de politiek komen”, beaamt Arjan Ligthart. Hij is directeur van Arli Holding BV en heeft zich verkiesbaar gesteld voor de Provinciale Staten van Noord-Holland. “De belangen van ondernemers dreigen weleens

Provincies zijn van groot belang voor het wel en wee van bedrijven.

28 • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •


Meer ondernemers moeten de weg naar het provinciehuis vinden.

onder te sneeuwen.” “Als je kritisch bent als ondernemer, moet je daar zitten waar de voor ondernemers belangrijke beslissingen worden genomen”, meent Jan Melis, directeur van Melis Gieterijen BV in Tilburg. Melis zat zelf jarenlang in de gemeenteraad en Provinciale Staten.

‘De provincie heeft nog geld uit te geven’ Alhoewel maatschappelijke betrokkenheid de eerste beweegreden was om de politiek in te gaan, ontdekte Gelbrig Hoekstra, directeur van Hoekstra Suwald Techniek BV, Metaaluniebestuurder en gemeenteraadslid gemeente Tytsjerksteradiel, al gauw dat er heel weinig ondernemers betrokken zijn bij de politiek: “Dat motiveerde extra om te gaan voor een raadszetel. De gemeentepolitiek is heel belangrijk voor ondernemers. Je kunt veel betekenen. De politiek hoort een afspiegeling te zijn van de samenleving. En dat zijn niet alleen maar mensen uit het onderwijs en ambtenaren. Daar horen ook ondernemers bij.” Politiek en gemeenteraad staat voor stroperig in tegenstelling tot ondernemen, “maar als ondernemer in de politiek kun je juist voorkomen dat er alleen maar wordt gepraat en niets concreets gebeurd” vindt Hoekstra. Melis: “Ik heb altijd op basis van zakelijke argumenten de bestuurlijke functies invulling gegeven.” Dat concreets heeft Hoekstra al bereikt. “Ik heb mij

ingezet voor een snelweg van Dokkum naar Drachten”, zegt ze. “Een ander aandachtspunt is het aanleggen van een glasvezelnetwerk dat ook bedrijven in het buitengebied goed aansluit op de digitale snelweg.” Hans Sluiter heeft als wethouder bereikt dat het onderwerp economie op de agenda staat. “Ik werk eraan om het geluid van ondernemers ook mee te laten klinken en ik zal mijn afkomst niet verloochenen.” STEMMEN Zitting hebben in een gemeenteraad of Provinciale Staten is goed, maar de meeste ondernemers zullen het toch bij stemmen laten. Ook dat is belangrijk, vinden de Metaalunieleden. Sluiter: “De provincie heeft nog geld uit te geven, om de economie en de logistiek te ondersteunen. Belangrijk is dat daarbij de belangen van de ondernemer niet worden vergeten.” “Een gemeente heeft veel invloed op industrieterreinen, maar de prijs hangt af van het aanbod. En daar speelt de provincie een rol in als het gaat om gebiedsontwikkeling”, meent Ligthart. “Het is een overheid die niet direct op de voorgrond staat maar die wel enorme budgeten heeft en kan besteden aan voor ondernemers belangrijke zaken. Denk maar eens aan de infrastructuur. De provincie kan een belangrijke bijdrage leveren aan het economische klimaat”, vult Hoekstra aan. EERSTE KAMER Een bijzondere bevoegdheid van de Provinciale Staten is het kiezen van de leden van de Eerste Kamer. Dit heeft direct gevolgen voor het • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

functioneren van het kabinet. De Metaalunieleden vinden het jammer dat hierdoor het ‘provinciale karakter’ van de verkiezingen op de achtergrond komt. Ligthart: “Als de Provinciale Staten verkiezingen voor de regeringspartijen dramatisch verloopt, kan dat voor onrust in het politieke landschap zorgen. Toch hoop ik dat de mensen die gaan stemmen, dat in eerste instantie doen vanwege de provinciale belangen. Anders gooien ze op de lange termijn de eigen glazen en die van hun kinderen in.” Hoekstra vindt dat het Eerste Kamerissue de komende verkiezingen vertroebelt: “Je kunt provinciaal heel anders stemmen dan landelijk maar door deze constructie speelt het landelijke element toch mee. In Friesland spelen partijen die landelijk wel van invloed zijn, nauwelijks een rol. Je moet in de provincie stemmen op basis van de items die daar spelen.”•

Toezicht Behalve eigen taken heeft de provincie ook het toezicht op de gemeenten. Het toezicht is vooral financieel, vanuit de provincie wordt gecontroleerd of de gemeenten hun begroting wel op orde hebben. En wie bezwaar heeft tegen een gemeentelijk bestemmingsplan kan daartegen bij GS in beroep gaan.

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

29


VROUW IN EEN MANNENWERELD

ondernemen TEKST EN BEELD: RONALD BUITENHUIS

‘Koude acquisitie heeft ons klanten opgeleverd’

Geniaal in staal, luidt de slogan van A. van der Hulst B.V. in Heerde. Het bedrijf is specialist in beweegbare vloeren voor vrachtwagens en toont zichzelf ook beweeglijk met de nieuwe directeur Anne van der Hulst (27) aan het roer. Van pure staalspecialist wil het bedrijf verbreden naar ook RVS en robots moeten handjes gaan vervangen. “Ik merk dat de jeugd het geduld niet heeft de hele dag hetzelfde te doen.” Moed kan Anne van der Hulst niet ontzegd worden. Ze studeerde aan de Hogere Hotelschool, startte een vakantiebemiddelingsbedrijfje voor mensen die zorg behoeven en stapte alsnog in het familiebedrijf toen ze aan de keukentafel hoorde waar haar vader mee worstelde. “Dat waren vooral P&O-vragen. Daar wist ik vanuit mijn studie wel antwoord op.” Ze stapte ook niet op een gemakkelijk moment in het familie-

bedrijf, dat van oudsher gespecialiseerd is in lassen. 2012 was een slecht jaar voor Van der Hulst. “Omdat de transportsector het in de crisis zwaar te verduren had en vooral in die industrie actief zijn, kregen wij een tik mee”, zegt ze. Amper drie jaar later denkt Van der Hulst aan uitbreiden van de bedrijfshal, de aanschaf van nieuwe robots, meer productdifferentiatie en meer RVS toevoegen aan het assortiment. Het voorzichtig

aantrekken van de economie hielp haar vooruit, maar ook de stap die ze zette door Sales Plus in te schakelen. “Zij doen koude acquisitie, iets dat niet heel gebruikelijk is in de staalwereld. Maar bij Sales Plus zit iemand met een metaalverleden en dat heeft ons al diverse nieuwe klanten opgeleverd.” Deals sluiten en de technische details laat Van der Hulst over aan haar ervaren collega’s, zelf richt ze zich als ‘helikopter’ vooral op continuïteit van het bedrijf en de interne organisatie.

‘Het draait vooral om korte lijnen’ Op het herinrichten van de hal bijvoorbeeld om productielogistiek efficiënter te maken. En op

Anne van der Hulst in gesprek met één van haar medewerkers.

30 • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •


Van der Hulst was te afhankelijk van beweegbare vloeren. Nu maakt het bedrijf ook trechters voor kippenvoerinstallaties, balustrades en consoles waar robots op staan.

nadenken over investeringsbeslissingen. “We hebben recentelijk een nieuwe freesmachine aangeschaft, waardoor stilstand wordt voorkomen, wat resulteert in een constant productieproces. En we kijken nu of we robots kunnen vervangen. Over het algemeen merk ik dat jonge mensen het geduld niet kunnen opbrengen om de gehele dag hetzelfde werk te doen. Daarom moet je voor seriewerk de handjes er zo veel mogelijk uit halen.” VERTROUWEN IN DE TOEKOMST Die investering in robots zal een slordige twee ton gaan kosten, maar inmiddels heeft Van der Hulst wel zoveel vertrouwen in de toekomst dat ze dat aandurft. “In 2014 hadden we 15 procent meer omzet, met betere marges dan een jaar ervoor. De accountant is erg tevreden.” Van der Hulst denkt proactief vooruit. Zo haalde ze als eerste vrouw in Nederland het IWC-B certificaat voor lascoördinator. “We willen graag richting EN 1090. Dat is voor onze sector nu nog niet nodig, maar in de bouw wel en ik voorspel dat ons dat ook opgelegd gaat worden. Daarnaast is het een goede mogelijkheid voor ons om een nieuwe markt aan te boren. Door EN 1090 nu in te richten, zijn we klaar voor die toekomst.” Diversifiëring is ook een belangrijk thema. Van der Hulst: “We waren te afhankelijk van alleen de beweegbare vloeren. Nu maken we bijvoorbeeld ook trechters voor kippenvoerinstallaties,

balustrades en consoles waar robots op staan. We moeten toe naar een veel breder pallet aan diensten.” Gevraagd naar een overall visie voor de toekomst zegt de directrice: “Een verjongingsslag van mensen en machines. Ik moet nu een 67-jarige aan het werk houden omdat er gewoon geen adequate vervanger te vinden is.” VROUW IN MANNENWERELD Hoe is dat eigenlijk als vrouw in een mannenwereld? Van der Hulst: “Intern heb ik nooit gemerkt dat dat een issue is. Ik denk dat de vijftien mensen hier allang blij waren dat we door konden toen mijn vader wilde stoppen. In crisis was dit bedrijf moeilijk te verkopen geweest. Extern heb je als vrouw misschien zelfs wel het voordeel van de gunfactor. Dat mensen het wel stoer vinden dat ik dit doe als vrouw.” Belangrijker dan de vrouwvraag is volgens Van der Hulst de vraag of je je als bedrijf aan afspraken houdt. “Wij zijn niet een bedrijf met een bepaald technisch superspecialisme. Wat wij doen, stalen producten lassen, buigen en snijden vanaf 3 mm, kunnen veel metaalbedrijven. Het draait vooral om korte lijnen, korte levertijden en of je je aan afspraken houdt.” En uiteindelijk om een goede prijs. Van der Hulst: “Prijs blijft cruciaal. Ik merk wel dat de tijd van werk kopen in de industrie voorbij is. Je mag er weer iets aan verdienen. Ik hoor goede geluiden om me heen.”• • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

Gespecialiseerd in lastechniek A. van der Hulst B.V is gespecialiseerd in lastechniek en is toeleverancier op het gebied van snijden, kanten, (robot)lassen (volgens NEN-EN 287-1), vierassig frezen voor de lichte tot middelzware machinebouw. Het bedrijf werkt met gecertificeerde lassers. Waarborging van kwaliteit wordt door een visueel lasinspecteur bewaakt volgens NEN-EN-ISO 5817. Daarnaast is A. van der Hulst B.V. ISO 9001 gekwalificeerd. Voor een flink deel van de klanten verzorgt het bedrijf tevens de afwerking van het product middels natlakken, poedercoaten en of thermisch of elektrolytisch verzinken. Het leveren van laswerk is van oudsher een belangrijke pijler. A. van der Hulst B.V heeft een viertal lasrobots en een handlingsrobot. Twee van de robotstations zijn voorzien van twee lasplaatsen met roterende manipulatoren. Het derde robotstation is geplaatst op een track met een lengte van 6000 mm. Het vierde lasstation is een combinatie van de lasrobot en een handlingsrobot die onbemand producten last. Voor de projecten heeft het bedrijf diverse werkplekken waar groot en klein werk geproduceerd kan worden.

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

31


LEAN & MEAN PRODUCEREN VOOR MODERNE PRODUCTIEBEDRIJVEN

PRODUCTIE, LOGISTIEK, BOEKHOUDING & CRM IN 1 Zorgen voor groei bij een productiebedrijf. Vandaag de dag onmogelijk? Welnee. De oplossing? Moderniseren! Draai voortaan offertes uit met 1 druk op de knop. Stuur je bedrijf met werkorders. Krijg haarfijn inzicht in de marges én ga lean werken door je administratiewerk te automatiseren. Dat is precies waarvoor Exact Online Productie is gemaakt. Het integreert je productie, logistiek, boekhouding en CRM in 1 pakket. Dat vanaf slechts € 299,– per maand! Kortom, je productiebedrijf moderniseren begint met daadkrachtige business software. Ga direct aan de slag.

Probeer het 30 dagen gratis via www.exactonline.nl/productie Exact. Focus on what’s next.


INSPIRERENDE NIEUWJAARSBIJEENKOMST

metaalunie

Metaalunie Jong Management

Metaalunie Jong Management (MJM) is het netwerk van Koninklijke Metaalunie voor jonge en toekomstige ondernemers in het MKB-metaal. Dit jaar bestaat MJM 40 jaar. De jonge ondernemers trapten daarom het jubileumjaar af met een feestelijke en inspirerende bijeenkomst. Speciale gast was topondernemer Jan Aalberts, oprichter en president van miljardenconcern Aalberts Industries.

bedrijf eigenhandig heeft opgericht. Opvallend is zijn strategie van groei door overnames. Gemiddeld neemt Aalberts Industries per jaar acht ondernemingen over. “Als we vanmiddag naar huis gaan met ook maar één ding dat we hebben onthouden, vind ik mijn optreden hier al geslaagd”, begon hij. Vervolgens passeerden aan de hand van anekdotes een aantal ‘ondernemersthema’s. ‘Om succesvol te zijn moet je veranderen’, ‘neem snel actie als iemand niet voldoet’ en ‘risico nemen als je het zelf moeilijk hebt, is dom’ waren de rake oneliners die Aalberts de zaal mee gaf. Hij vertelde regelmatig te hebben geleerd van anderen: “Ik heb veel gekopieerd van mensen waar ik tegenop keek, maar je kunt nooit precies zijn als iemand anders, je moet jezelf blijven.” Over de financieringsproblematiek was hij helder: “Je moet een goed verhaal hebben bij de bank. Geld lenen om verlies te financieren kan natuurlijk niet. Sterker nog: ik verdien geld met geld van de bank”.•

Word lid en investeer in je toekomst! Jan Aalberts: “Niet te eigenwijs zijn, respect hebben voor anderen en je oren en ogen openhouden.”

De nieuwjaarsbijeenkomst werd geopend met de woorden van Metaalunievoorzitter Fried Kaanen. Kaanen noemde Metaalunie een stabiele organisatie in een woelige tijd: “We hebben een professionele organisatie van bestuurders en medewerkers met een, zoals u hopelijk zelf ook regelmatig ervaart, brede en kwalitatief goede dienstverlening”, sprak hij de jonge ondernemers toe. Hij kondigde ook de groeiagenda voor 2015 aan: “Op het gebied van dienstverlening en lobby hebben we dit jaar als speerpunten ‘think small first, circulaire econo-

mie, menselijk kapitaal en smart applications.” (Lees meer in het verslag over de nieuwjaarsbijeenkomsten in de verschillende districten). VISIE Na Kaanen was het de beurt aan Jan Aalberts. Hij nam een uur de tijd om op geheel eigen wijze te vertellen over zijn visie op ondernemen. “Niet te eigenwijs zijn, respect hebben voor anderen en je oren en ogen openhouden”, vatte hij dat samen. Aalberts is een van de weinige CEO’s op de Nederlandse beurs die zijn • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

Metaalunie Jong Management (MJM) biedt de mogelijkheid contact te onderhouden met andere jonge ondernemers, organiseert activiteiten, behartigt binnen de Metaalunie de belangen van jonge ondernemers en voert overleg met andere organisaties. MJM organiseert regelmatig activiteiten. Dit kunnen bedrijfsbezoeken zijn, maar ook cursussen of gezellige borrels. Doel is altijd om te netwerken, kennis te verzamelen en elkaar te inspireren. Om lid te kunnen worden van MJM ben je zelf lid van Metaalunie of is één van je ouders lid en ben je niet ouder dan 35 jaar. Meer informatie: Jarno Laman, secretaris van Metaalunie Jong Management, laman@ metaalunie.nl of kijk op www.metaalunie.nl.

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

33


PRODUCTIE SLIM STROOMLIJNEN

techniek TEKST: RONALD BUITENHUIS BEELD: ALMI

Voortrekkersrol in Vriezenveen

Lean, zero-defect en just-in-time… Machinebouwer en metaalbewerker Almi uit Vriezenveen heeft de organisatie ingericht volgens bedrijfskundige wetmatigheden die nog lang geen gemeengoed zijn in de metaalindustrie. Bedrijfsleider Frank Landhuis: “Het is een soort hartslag. Er moet een goed ritme zijn.” Frank Landhuis is sinds kort bedrijfsleider en een rondgang door de fabriek maakt duidelijk waar hij met Almi heen wil. “Kijk deze machine is verplaatst zodat nu één man twee machines kan bedienen.” Vrachtwagens rijden de fabriek in en uit zonder draaien en keren. Er zijn robots die dag en nacht zelf lassen of verspanen, er wordt zo min mogelijk omgesteld… Alles draait om efficiency, iets dat tegenwoordig goed past bij de filosofie van Smart Industry. Ketendenken hoort tot de procesbenadering zoals Landhuis dat voorstaat. “We zijn als Almi

groot in onderdelen voor landbouwmachines. We werken onder meer voor Lely (bekend van o.a. melkrobot), Agrifac (spuiters, rooiers), Kuhn (breed arsenaal) en Duport (mest). Met die bedrijven maken we verregaande afspraken over engineering, productie en assemblage. Ook met de Duitse metaalbewerker Peters Maschinenbau uit Twist-Rühlerfeld hebben we afspraken. Peters Maschinenbau levert aan Almi lasergesneden plaatdelen en gebogen platen op één pallet in de juiste batchgroottes. Dit biedt logistiek grote voordelen. Voor één lasopdracht

worden deze pallets direct ingevoerd in ons automatisch magazijn. Zodra de lasopdracht wordt ingegeven in het ERP-systeem, start de orderverwerking, werkvoorbereiding en magazijnlogistiek richting handlingrobots en lasrobots. Nu de componenten in de juiste ordergrootte worden aangeleverd, hebben we onze zaagmachines kunnen verkopen.”

‘Als het ritme goed is, gaat het geld vanzelf stromen’ Agrifac doet inkoop van materiaal zelf en laat dit direct bij Almi afleveren, anders moeten zij daar ook weer marge over gaan rekenen. Landhuis: “Door in ketens te denken, slim je machines in te zetten, kun je samen een prima

Frank Landhuis: Zonder smarten ketendenken staan marges onder druk.”

34 • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •


Pieken moet je opvangen door diverse bewerkingen op één machine te doen of door meerdere machines door één man te laten bedienen.

business opbouwen. Idealiter moet je ook ERP-systemen aan laten sluiten op die van je partners en opdrachtgevers. Transparantie helpt. Zonder smart- en ketendenken staan marges onder druk.” PARTNERKLANTEN Volgens Landhuis heeft de Nederlandse maakindustrie prima kansen. “De trend is dat bedrijven minder voorraden willen omdat voorraad dood geld is, en dus vragen ze kleinere batches. Dan kom je al snel bij Nederlandse partijen terecht.” Landhuis vergelijkt de inrichting van Almi met een hartslag. “Als het ritme klopt, gaat het geld stromen. Heb je ritmestoornissen, (tijd) verspilling in het proces, dan kost dat geld. Enkele voorbeelden. Onze klant Lely betaalt vooruit en is transparant over prognoses. Dan kunnen wij daar onze planningen op aanpassen. Zonder ritmestoornis. Agrifac wordt steeds meer een kop-staart bedrijf waarbij wij grote delen van de assemblage doen. Wij hebben het dan over partnerklanten. Pieken moet je opvangen door diverse bewerkingen op één machine te doen, meerdere machines door één man te laten bedienen of machines ’s nachts in daluren te laten draaien. Onze eigen handelsproducten kunnen we prima in daluren maken. Onze visie ‘lees’ je gewoon als je door het bedrijf loopt. Je moet als bedrijf keuzes maken. Zo hebben wij

er onder andere voor gekozen samengestelde bewerkingen uit te voeren, ook in kleine batches en bij voorkeur in maatvoeringen tussen 800/4.000 mm. Als je kiest, word je ook door klanten gekozen. Ik noem het zo flexibel mogelijk maken van het productieproces: ‘Smart Machining’.” Almi heeft recentelijk die term dan ook in het beeldmerk opgenomen. 60-40 Hoewel hij zoon is van de huidige directeur, is het min of meer toevallig dat Frank Landhuis bij Almi terecht is gekomen. Ambities in die richting had hij eigenlijk niet toen hij in Enschede bij een ontwerpbureau werkte. In de avonduren deed hij bij Almi wel wat aan de herontwikkeling van een steenknipper, maar een rol in het familiebedrijf diende zich pas aan toen er bij het ontwerpbureau een aantal mensen uit moest. “Ik had wel kunnen blijven, maar dan zou ik gedetacheerd worden bij Philips in Eindhoven. Toen ben ik toch maar eens met mijn vader gaan praten.” Inmiddels is hij de beoogde opvolger van het bedrijf dat al sinds 1946 voor derden metaal bewerkt (CNC-verspaning, buislasertechniek, hand- en robotlassen), in 1980 de eerste robotlasser installeerde en naar zestig landen in de wereld exporteert. 60 procent van de omzet komt uit metaalwerk voor derden en voor 40 procent uit eigen • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

gefabriceerde machines. Zo is Almi wereldwijd een grote leverancier van steenknippers. Ogenschijnlijk een simpel product waar echter tot op de dag van vandaag nog productontwikkeling op plaatsheeft. Almi is ook patenthouder van pijpuitslijpers en pijpuitklinkers. Machines om pijpen zo te verspanen dat je ze als Mecano in elkaar kunt bouwen. Landhuis: “Dat oogt als een simpel product, maar er komen grote krachten op los. Er komt veel materiaalkennis bij kijken om zo’n product te maken.” EUREGIONALE AANPAK Almi beperkt haar kennisnetwerk niet alleen tot Nederland. Zo is er de Handwerkskammer in Münster waarbij 25 Duitse en Nederlandse bedrijven periodiek samenkomen op één bedrijf. Daar is dan een rondleiding gekoppeld aan een thematische workshop. Almi vervult een voortrekkersrol als enige Nederlandse bedrijf dat aan dit project deelneemt. Almi participeert ook in een grensoverschrijdend bedrijfsproject. Binnen dit project wordt gekeken naar de strategische fit tussen Duitse en Nederlandse partnerbedrijven. Het gaat dan om managementstructuur, bedrijfscultuur, kenmerken van klanten en machinepark, sterke en zwakke punten, strategische focus en onderlinge complementariteit.•

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

35


blik op branches TEKST: LEON VAN VELZEN BEELD: VAN VELZEN EN VAN DER HEIJDEN

TANKS VOOR CIRCA TWEE MILJOEN VLOEISTOFFEN

Branchelid beschikt over diepgaande kennis

De noodstroominstallatie van het ziekenhuis die niet onmiddellijk aanslaat omdat de toevoer van diesel stagneert, is iets wat je niet wilt. Water in de kerosine van een vliegtuig dat op tien kilometer hoogte in de lucht bevriest, dat wil je evenmin. De bedenkers en bouwers van tankinstallaties zijn nagenoeg allemaal lid van de Vereniging van Tankinstallateurs VTI. Erik van der Heijden, van het gelijknamige bedrijf uit Boxtel, legt uit wat dit werk zo gecompliceerd maakt. Midden jaren tachtig van de vorige eeuw telde Nederland circa 12.000 tankstations. Bij elke garage en bij elke fietsenmaker om de hoek was diesel of benzine te tanken. De hogere eisen aan veiligheid en de aandacht voor bodembescherming leidden tot strengere wetgeving en stevige saneringen. De overheid betaalde mee, maar wie de kosten niet zelf kon opbrengen, zag wel de grond gesaneerd, maar moest als voorwaarde zijn bedrijf sluiten. Van die 12.000 tankstations zijn er nu nog zo’n 4.300 over.

Erik van der Heijden: “Wij richten ons op tankterminals, vliegtuigbelading, trein- en busbelading, chemicaliëntransport en specialistische voertuigen.

36 • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

KWALITEITSEISEN Die slag betekende niet het einde van de Vereniging van Tankinstallateurs VTI, Integendeel. De kwaliteitseisen aan de installaties gingen omhoog, de regelgeving werd op niveau gebracht. Wie nu actief wil zijn in deze branche moet beschikken over diepgaande kennis. Leden van de VTI zijn in het bezit van een proceserkenning op basis van de BRL-K903 – de zogenaamde REIT-regeling - voor ondergrondse en of bovengrondse tankinstallaties voor milieugevaarlijke stoffen. Daarnaast is ieder lid in het bezit van het ISO 9001-certificaat en het VCA-certificaat. D I P LO M A’ S Erik van der Heijden is bestuurslid van de VTI en heeft technische zaken en regelgeving in zijn portefeuille. Hij is oprichter en directeur van Van der Heijden Milieu- en Installatietechniek in Boxtel. Hij startte zijn bedrijf tijdens een van de grote saneringsrondes in 1993. Nu heeft hij circa twintig mensen vast aan het werk, met daar omheen een brede schil van specialisten. “Een technicus bij ons bedrijf beschikt over gemiddeld 35 diploma’s. Dat lijkt niet alleen veel, dat is het ook. Al die opleidingen en cursussen zijn nodig om goed en veilig te kunnen werken. Leden van de VTI werken over het algemeen op locatie bij de klant. Diensten variëren van regiewerk tot en met het projectmatig uitvoeren van complete turn-key projecten. Uiteraard doen we niet allemaal hetzelfde. De grote gemene deler is dat we opslag- en distributiesystemen bouwen en onderhouden voor brandstoffen en sommigen van ons ook voor chemicaliën.” METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

NORMERINGEN Van der Heijden somt een indrukwekkend lijstje op van de stoffen waarmee zijn bedrijf en andere leden van de VTI mee te maken hebben. “Denk aan brandstoffen - diesel, benzine, kerosine, additieven - maar ook aan biobrandstoffen, zuren, logen, pentaan, giftige en corrosieve stoffen, inkten, oplosmiddelen, alcoholen, verf en reinigingsmiddelen.” Om met die stoffen veilig en met verstand van zaken te kunnen werken, kent de branche een groot aantal normeringen.

‘Wij bouwen installaties voor alle mogelijke vloeistoffen’ Van der Heijden bespaart ons verdere afkortingen, maar noemt als een van de belangrijkste de proces BRL-K903, de procescertificatie voor tankinstallaties. Leden hebben verder te maken met de ‘Publicatiereeks gevaarlijke stoffen’(PGS), het ‘Warenwetbesluit Drukapparatuur’(PED) en de ‘Richtlijn explosieve atmosferen’(ATEX). “Die BRL-K903 bestaat uit zes hoofdgebieden en liefst zestien deelgebieden. De hoofdgebieden beslaan ruwweg de installatie en het onderhoud van ondergrondse of bovengrondse tankinstallaties voor uiteenlopende doeleinden. Bij de zestien deelgebieden moet je denken aan zaken als kathodische bescherming, het ontwerpen van tankinstallaties in de petro(chemie,) lekdetectiesystemen en – om er nog eentje uit te pikken – het herclassificeren van stalen en kunststof tankinstallaties.” INDUSTRIE Het is niet eenvoudig om al die kennis in huis te hebben en te onderhouden. Toch getroosten de leden van de VTI zich grote inspanningen om de deskundigheid op een hoog niveau te houden. Het bouwen en onderhouden van tankinstallaties is een activiteit die zorgt voor continuïteit van een onderneming, zeker in tijden dat het


Hoog kennisniveau geëist van VTI-leden

Leden van de VTI werken over het algemeen op locatie bij de klant.

economisch allemaal wat minder gaat een waardevol gegeven. Over welke installaties hebben we het dan? Van der Heijden toont een groot aantal voorbeelden. “Wat denk je van vliegtuigbrandstofinstallaties, of - als je teruggaat naar de oorsprong van de VTI - de aanleg van tankstations, indien gewenst compleet met shop, luifel en vloeistofdichte verharding.” INDUSTRIE EN CHEMIE Van der Heijden is zelf vooral actief in de industrie en chemie. Ook hier weer met een brede waaier aan opdrachtgevers: van drinkwaterbedrijven, oppervlaktebehandelende metaalbedrijven, verffabrikanten, foodindustrie tot aan defensie. “Industriële projecten zijn er in grote diversiteit. Variërend van tankterminals tot pentaaninstallaties voor isolatie-industrie en de opslag van chemicaliën(doseer)installaties bij waterzuiveringen. Voor alle mogelijke vloeistoffen en dampen ontwerpen en bouwen wij installaties. Eén van onze andere activiteiten is het ontwerpen, engineeren en bouwen van verladingssystemen voor vloeistofverlading in combinatie met installaties en opslagen. De systemen worden in eigen beheer gebouwd en geïnstalleerd. Wij richten ons op tankterminals, vliegtuigbelading, trein- en busbelading, chemicaliëntransport en specialistische voertuigen. Onze laadarmen zijn voorzien van unieke onderhoudsvrije swivels”

NOODSTROOM Een markt die minder zichtbaar is, maar soms letterlijk van levensbelang, is die van de tankinstallaties ten behoeve van noodstroomaggregaten. “Datacentra kunnen niet zonder noodstroom, net zoals de telecombedrijven en wat te denken van ziekenhuizen. Daar kan een noodstroominstallatie het leven van een patiënt redden.” Erik van der Heijden investeert veel tijd in de PGS31, een nieuwe richtlijn die het gemakkelijk moet maken ‘een passende jas’ voor chemische installaties in regelgeving te vangen. “Je wilt zoveel mogelijk standaardiseren, maar moet tegelijkertijd rekening houden met circa twee miljoen verschillende vloeistoffen waar we in Nederland mee werken.” Juist die standaardisatie in samenwerking met de mogelijkheid tot maatwerk zorgt voor deregulering en prijsgunstigere tankinstallaties voor onze klanten en dit doel blijft absoluut voorop staan.”

De Vereniging van Tankinstallateurs (VTI) is een actieve club. De leden ontwerpen, onderhouden en saneren tankinstallaties voor onder andere de brandstofvoorziening voor het wegverkeer, de industrie, de utiliteitsbouw, de jachthavens en op luchthavens. “Het installeren en onderhouden van ondergrondse en bovengrondse tankinstallaties kent een groot aantal voorschriften en certificeringen. Daarbij hebben we het niet alleen over de opslag van brandstoffen, maar ook van chemicaliën. Onze leden moeten dan ook over een zeer brede basiskennis beschikken, bijvoorbeeld op het gebied van werktuigbouw en chemie. Onderling wordt permanent technische kennis gedeeld.” Dat zegt Richard Schuitema, branchemanager van de VTI. “De VTI is de enige aanbieder in Nederland van een volledig opleidingspakket. Omdat we de enige zijn die deze kennis aanbiedt, staan onze cursussen open voor zowel leden als niet-leden. De VTI maakt onderscheid tussen leden die ondergronds of bovengronds werken. De leden van de VTI die vooral ondergronds actief zijn, bestrijken bijna de volledige markt in Nederland. Circa veertig bedrijven zijn vooral bovengronds actief. “Ieder kent zijn eigen specialisme. Sommige bedrijven richten zich puur op installatie en onderhoud van bijvoorbeeld pompstations langs de snelweg. Andere zijn volop actief in allerlei delen van de industrie.”

Een pittige klus voor Van der Heijden en voor de VTI. “Het is een tijdrovend karwei, maar als branche willen we proactief meedenken voor uiteindelijk tevreden klanten.•

www.h-mi.nl www.vtiweb.nl

• februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

37


blik op branches TEKST: KASPER WEIGAND BEELD: WEIGAND EN SCHIJF WVB

BRANCHE EN GEMEENTE IN OVERLEG

Steeds meer aandacht voor trap

René Schijf is met zijn Schijf WVB al vijftien jaar actief in de wereld van trappen en balustrades. Hij maakt statische berekeningen en tekeningen en hij adviseert op het gebied van wet- en regelgeving. Daarnaast neemt hij deel aan de Technische Commissie van de branchevereniging NTF.

Het interview vindt plaats bij NTF-lid Matel Metaal in Vriezeveen. NTF-bedrijven zijn gespecialiseerd in trappen en balustrades en werken op dat gebied dan ook vaak samen met Schijf. “Als bijvoorbeeld Matel Metaal een trap ontwerpt, zal er een sterkteberekening moeten worden gemaakt. Zo’n berekening moet bij elke geleverde trap worden ingediend. Bedrijven hebben liever dat een externe partij daar de verantwoordelijkheid voor neemt”, legt hij uit. Schijf maakt elke week gemiddeld tien sterkteberekeningen, van de meest verschillende ontwerpen

‘Er wordt steeds vaker glas gebruikt in trappen’ en allerlei soorten balustrades. Daardoor wordt hij gezien als specialist en levert hij steeds vaker ook aan bijzondere projecten een grote bijdrage. Vanaf 1 juli 2014 vallen alle constructiedelen met lastdragende eigenschappen, die in de hoofdberekening worden meegenomen als lastdragend, onder de norm NEN-EN 1090. Deze constructiedelen moeten worden voorzien van een CE-markering. De aangescherpte regels vereisen meer aandacht voor berekeningen en dat is juist waar Schijf WVB zich in heeft gespecialiseerd. Daardoor neemt de vraag naar zijn diensten toe.

René Schijf tijdens het uitvoeren van een slingerproef.

38 • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

WET- EN REGELGEVING Voor wet- en regelgeving is de trap een lastige. Er is namelijk niet één norm waar alle regels in staan. En ook in het bouwbesluit staan trappen niet specifiek vermeld. Er staan wel hier en daar eisen waar een trap ook aan zou moeten volMETAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

doen. Alle eisen uit het bouwbesluit die gelden voor de trappenbranche heeft de NTF samengevoegd in één document. “Wij noemen dit de Matrix. Bij het ontwerp van een trap kunnen NTF-leden hier gebruik van maken.

Zo weten zij precies waar ze aan moeten voldoen”, zegt Schijf. De Europese regelgeving voor trappen staat omschreven in de Eurocode (NEN-EN 1991-1-1), de norm voor eigengewicht en opgelegde belastingen voor gebouwen. Samen met de andere leden van de Technische Commissie werkt Schijf aan een aanvulling op de Matrix, een halve pagina met terminologie. “Bij een trap praten we niet over die paaltjes bij de traptreden, dat zijn balusters”, vertelt Schijf. Het is een stuk jargon dat NTF-leden zich eigen moeten maken. “Zo proberen we te stimuleren dat leden het niet hebben over ‘dat glas’, maar wel over half gehard, of gehard glas. En is het thermisch gehard of niet? Zodat het voor iedereen duidelijk is wat er wordt bedoeld.” GEMEENTELIJKE CONSTRUCTEURS Eind vorig jaar heeft de NTF meegewerkt aan een studiedag voor het Centraal Overleg Bouwconstructies (COBc), een organisatie waar veel gemeentelijke constructeurs bij zijn aangesloten. Omdat de gemeente de instantie is die een sterkteberekening beoordeelt, is het belangrijk dat de verschillende partijen op een lijn zitten. “Als een berekening is afgekeurd, komt dat vaak door onbegrip. Als wij dan uitleggen waarom we bepaalde dingen hebben gedaan, dan gaat het meestal wel goed. Een gemiddelde constructeur knippert niet met zijn ogen om wat ik vertel, hij heeft er alleen nog niet aan gedacht het zo op te lossen”, zegt Schijf. SLINGERPROEF Een onderdeel van de norm is dat balustrades een stootbelasting moeten kunnen opnemen. Dat kan met een berekening worden aangetoond, maar dat kan ook door een slingerproef


Artist impression van project Vijversburg.

uit te voeren. “Dat is een opstelling waarbij een glasparelzak van 50 kilo vanaf een bepaalde hoogte tegen de balustrade aan valt. Die glasparelzak staat model voor een vallend persoon. De slingerproef hebben we tijdens de studiedag op het podium uitgevoerd”, vertelt Schijf. Het is goed om zo inzichtelijk te maken wat er allemaal komt kijken bij het bouwen van een trap. Er is namelijk veel grijs gebied. “We worden nu uitgenodigd door de COBc om eens heel kritisch door alle regelgeving heen te gaan en te zeggen: dit staat er, maar eigenlijk zou het zo gelezen moeten worden. Dan weten wij als trappenbouwers waar we aan toe zijn en dan weet de gemeente wat ze moet handhaven. Nu is er vaak strijd om niets en dat kost veel geld.” GLAS “Er wordt steeds vaker glas gebruikt bij archi-

tectonische ontwerpen”, merkt Schijf. Daarom neemt hij deel aan de NEN-commissie voor vlakglas. NTF wil haar kennis als toepasser van glas inbrengen in deze commissie. De branchevereniging maakt zich sterk voor een norm waarin de belangen van de NTF-bedrijven naar voren komen. Dikker glas is niet altijd beter of sterker. VERBETERING De trappenmarkt is een echte vechtmarkt en dat vindt Schijf jammer. Maar hij ziet wel verbetering. “Langzaam maar zeker krijgen fabrikanten in een vroeger stadium contact met aannemer en hoofdconstructeur. Ik heb veel respect voor NTF-bedrijven. Vaak staat het plaatsen van een trap nu nog later op de agenda dan het plaatsen van de deur. Hij moet dan in onderdelen naar binnen worden gebracht.” Vorig jaar werkte Schijf mee aan zo’n project. Eenmaal

binnen moest de veertien ton wegende trap nog elf meter de lucht in worden gehesen. “Het zijn kunstenaars die dat kunnen.” VIJVERSBURG Schijf WVB werkt mee aan project Vijversburg, een paviljoen in een park in Friesland dat de vormen van het landschap volgt. “De wanden zijn enkel en alleen uit glas opgebouwd. De bedoeling is dat het gebouw opgaat in de natuurlijke omgeving. Matel Metaal is verantwoordelijk voor het stalen dak en de constructie waar het glas in komt”, omschrijft Schijf. “Er zit inmiddels al zeven maanden tekenwerk in, voor een relatief klein project.” Het paviljoen bestaat voornamelijk uit glas en staal, een combinatie die bij trappen ook veel voorkomt. Daarom is Schijf WVB een belangrijke partner voor architect en hoofdconstructeur.•

Nederlandse Trappenfabrikanten De NTF bestaat uit 25 bedrijven. De branchevereniging heeft verschillende commissies, waaronder de Technische Commissie, de Publiciteitscommissie en de Opleidingscommissie. De Technische Commissie volgt de actuele ontwikkelingen op technisch en normeringsgebied op de voet. De Publiciteitscommissie heeft als taak de bedrijven van deze informatie te voorzien. Daarnaast zorgt de commissie voor meer bekendheid van de NTF bij potentiële leden en bij opdrachtgevers en architecten. De Opleidingscommissie bepaalt aan welke kennis het

schort en organiseert cursussen. Daarnaast hebben leden van de NTF zitting in een drietal NEN-normcommissies. Op die manier wil de branchevereniging in gesprek komen en blijven om de specifieke belangen van trappenfabrikanten te behartigen. “In november zijn we in Duitsland op bezoek geweest bij een testbedrijf waar precies werd uitgelegd waar een las op wordt beproefd”, vertelt branchemanager Miko Wijnands. “De NTF is een hechte groep. Ruim tweederde van de leden gaat altijd mee op bedrijfsbezoeken en ledenvergaderingen.”

• februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

39


Cursussen AutoCAD, Inventor, Revit, 3ds Max

Ede-Veenendaal www.demoweek.nl

TEC, het CAD college, is de opleider tot CAD specialist. Welke instapniveau u ook heeft, bij TEC leert u op een plezierige manier om te gaan met CAD. Naast het geven van kwalitatief hoogstaande cursussen, is het veelzijdige instituut uitgever van het standaard studieboek over CAD-tekenen en

x 3 HBO-deeltijdopleiding

ard

Aw

TEC biedt een unieke opleiding die snel en gericht uw ambitie realiseert en u voorziet van software en boeken, de titel ACE, Autodesk Certified Engineer en een HBO-certificaat, 8 cursusdagen, afstudeerproject van minimaal 5 weken en mondeling examen. r (BIM) chitectural Designe Nieuw: HBO Ar

ACE ACE ACE ACE

ook op Twitter! @DEMOWEEK

U bent 17 tot en met 20 maart van harte welkom op de DEMOWEEK in Ede-Veenendaal. De 13e editie van dit evenement staat in het teken van

informeren over doeltreffend alles te weten over

Ga snel naar

Mechanical Designer (Inventor) System Manager (AutoCAD/VB.NET) 3D Designer (AutoCAD/3ds Max) Architectural Designer (Revit Achitecture)

Leerboeken De complete studieboeken inclusief naslagwerk uit de serie Computer Ondersteund Ontwerpen van ir. R. Boeklagen is al jaren het meest gebruikte boek bij bedrijven en opleidingsinstituten. U haalt als beginneren als gevorderde gebruiker met dit

college.nl

www.cad

TEC / CAD College

>8EC8E#?dij_jkkj

te

voor meer DEMOWEEK!


Staalkabels Staalkabelnetten Hans Jansen Staalkabels/Tuigerij is gespecialiseerd in het verwerken van staalkabels met eindverbindingen voor bouw & industrie zoals gespannen overkappingen, balustraden, trappen, r.v.s. staalkabelnetten e.d.

product NIEUW TYPE VOLHARDMETAAL BOOR Kennametal introduceert de nieuwe B55_DAL boor voor het boren van CFRP-laminaat in diameterbereik van 3/16 tot 5/8” (4,763 tot 15,875 mm). Deze boor wordt toegepast in de meeste laminaatcombinaties: CFRP-Ti-Al, CFRP-Ti, CFRP-Al maar ook in Ti of Al. De boren zijn inzetbaar met interne koeling, MQL of droog. Met het oog op een maximale sterkte bij een minimaal gewicht blijft de lucht- en ruimtevaartindustrie onderzoek doen naar het toepassen van CFRP (composiet en vezel versterkte polymeren) in combinatie met titanium, aluminium en andere materialen. Dit biedt hoogwaardige oplossingen bij de constructie van vleugels, rompen, cockpits en vele andere componenten. Door de sterk uiteenlopende materiaaleigenschappen is de gereedschapsgeometrie evenals de weerstand tegen slijtage van groot belang. Boringen van hoge kwaliteit d.w.z. braamvrij en zonder delaminatie is een vereiste. Het dubbele boorpuntontwerp van de nieuwe B55_DAL zorgt voor een uitstekende centrering en zuiver aanboren in CFRP-laminaat. Ook het uittreden zonder braamvorming in de titanium- of aluminium onderlaag is gewaarborgd. De fijnkorrelige hardmetaalsoort Beyond KN15 is hoogglans gepolijst en garandeert een uitstekende spaanafvoer zelfs bij MQL of droog bewerken. Kennametal Nederland bv, tel: (026) 38 44 850, www.kennametal.com

TRILLINGSDEMPINGSYSTEEM MET KOTTERBAREN

Omdat het gebruik van gereedschappen met een grote uitsteeklengte steeds populairder wordt in de hele maakindustrie, heeft Seco zijn Steadyline-assortiment van gedempte gereedschappen inclusief kotterkoppen uitgebreid. Het Steadylinesysteem zorgt via een dynamisch passief systeem binnen in het schachtlichaam, voor een effectieve vermindering van ongewenste trillingen onder extreme snijomstandigheden. Hier trilt een dempende massa tegen de eerste trilling in. Als zodanig kunnen deze producten typische toepassingen met lange uitsteeklengtes tweemaal zo snel uitvoeren als traditionele gereedschappen. Bovendien verlagen ze de spanning op de spindels en bieden ze hoge verspaningssnelheden, een gladde oppervlakteafwerking en een lange standtijd. Steadyline is verkrijgbaar in de baarmaten 6xD, 8xD en 10xD en in een verscheidenheid aan types, waaronder Seco-Capto C4, C5 en C6 en HSK-T. Het systeem bevat ook compacte kotterkoppen met een GL-koppeling voor ruwen van ø36 tot 69 mm en finiseren van ø 34 tot 69 mm. Bovendien zijn de baren en koppen voorzien van koelkanalen voor een nog betere spaanafvoer.

• februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

Seco Tools Benelux, tel: +32 (0)2 389 09 85, www.secotools. com

• februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

METAAL & TECHNIEK • febru

Meten • Maken • Monteren • Kijk voor meer info op:

WWW.staalkabelnetten.nl Hans Jansen Staalkabels/Tuigerij Koperweg 11 M (industrieterrein Heimanswetering) METAAL & TECHNIEK • februari 2015 • Rijn 2401 LH Alphen aan den tel.: 0172-519172 fax: 0172-518913 info@tuigerij.nl

41


product Journalistieke en redactionele projecten • reportages • interviews • persberichten • nieuwsbrieven

• huis- en relatiemagazines • jubileumuitgaven • columns & blogs • jaarverslagen

Ewald Lohmann, Wingerdstraat 63, 6641 BM Beuningen T +(31) (0) 24 675 18 93 – E info@alinea-stokvisch.nl – W www.alinea-stokvisch.nl

ARENDSEN PLAATWERK BV Profiel Specialist

Een ijzersterk pro el Arendsen Plaatwerk is een veelzijdig toeleverancier binnen het metaalsegment. Haar producten, in diverse materiaalsoorten, klein of groot van formaat, enkel of in serie, vinden hun weg naar tal van marktsegmenten.

LASERSNIJDEN Continueproces Continueproces

6000 x 2000 x 5 kw 3000 x 1500 x 3 kw

COMBI PONS-LASER

Continueproces 6000 x 2000 x 2,4 kw CNC ponsen 8000 x 1250 x 6 Knippen 8000 x 6 Kanten 8000 x 500 t Buigen Autom. Cel 8000 x 1500 x 6 Lastechnieken/ Assemblage

Adres

De Stenenmaat 6 postbus 5, 7070 AA Ulft

Tel. Fax

(31)0315-69 56 00 (31)0315-69 56 05

E-mail Website

info@arendsen-plaat.nl www.arendsen-plaat.nl

POLYPROPYLEEN ABSORPTIEMIDDELEN Lekken op de werkplek vertragen de productie en veroorzaken ongevallen. Veel glij- en valpartijen, één van de belangrijkste oorzaken van ongevallen op de werkplek, kunnen worden voorkomen met een effectief programma voor de verwijdering van gemorste vloeistoffen. Meltblown polypropyleen absorptiemiddelen, in tegenstelling tot granulaten, zijn schoon, werken snel en doeltreffend en kunnen zowel preventief als reactief worden ingezet om gemorste vloeistoffen te verwijderen en zo de gevolgen van lekken op de werkplek drastisch te verminderen. Brady heeft een nieuwe spill control catalogus uitgebracht, met daarin informatie over de nieuwste producten en een praktische handleiding. 75 procent van de industriële bedrijven gebruikt nog steeds granulaten om gemorste vloeistoffen op te ruimen. Meltblown polypropyleen SPC oplossingen absorberen tot 25 maal hun eigen gewicht waardoor zowel de hoeveelheid benodigd product als de kosten voor afvalverwijdering aanzienlijk lager uitvallen. Bovendien absorberen Brady’s SPC producten gemorste vloeistoffen binnen enkele seconden en kunnen ze net als een handdoek worden gebruikt en weggegooid, waardoor lekken opruimen veel sneller kan. In tegenstelling tot granulaat, zitten in Meltblown polypropyleen bovendien geen kleine deeltjes die machines kunnen beschadigen. Brady, www.bradycorp.com

Lasersnijden 6000 x 2000 x 20 mm

42 • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •


NIEUWE VERSIE CNC-SOFTWARE Opvallend in deze nieuwe release van SharpCAM is de taalkeuze, om te kunnen werken met een volledige Nederlandse, Duitse of Italiaanse userinterface. Ook is in SharpCAM de controle van het CNC-programma verbeterd omdat de 3D-simulaties met Microsofts DirectX technologie is geoptimaliseerd. De verificatie van de gereedschapsbanen zijn nu nog sneller uit te voeren en de NC-code is op elk moment en altijd direct beschikbaar. Daarbij is SharpCAM volledig associatief. Elke aanpassing van de productgeometrie, wijziging van het gereedschap of de bewerkingsvolgorde, wordt direct verwerkt in de output van het CNC-programma. Meervoudige opspanningen zijn eenvoudig te realiseren, door geprogrammeerde werkstukken te kopiëren in een matrix van onderdelen op de machinetafel, met automatische optimalisatie van het aantal toolwisselingen en optimaal positioneren per bewerking.

BRANDWERENDE PLAAT Op www.brandveiligmetstaal.nl heeft Bouwen met Staal de tool Brandwerende plaat en mortel gelanceerd. Met deze gratis tool kunnen ontwerpers en bouwers zich oriënteren op plaat- en mortelproducten voor het brandwerend beschermen van staalconstructies van gebouwen. De voor de beoogde toepassing geschikte producten zijn te vinden via de zoekcriteria in het keuzemenu. Elk zoekresultaat bestaat uit een korte omschrijving van het product en downloadbare PDF-en van het test-/beoordelingsrapport (ETA, European Technical Assessment of overeenkomstig), CE-documenten en productinformatie. In de beoordelingsrapporten zijn tevens de laagdiktetabellen opgenomen. Elke productopname wordt gecompleteerd met de leveranciersgegevens. Op dit moment bevat de tool plaatproducten van Fermacell, Saint-Gobain Gyproc Nederland en Promat. Deze en in de toekomst nog op te nemen producten zijn allemaal getest en beoordeeld volgens EN 13381-4 door een hiervoor geaccrediteerd instituut. Bouwen met Staal heeft de tool Brandwerende platen en -mortel ontwikkeld in samenspraak met leveranciers die in Nederland actief zijn en met de Technische Commissie Brandveiligheid van Bouwen met Staal. In deze commissie zijn de diverse partijen vertegenwoordigd die in de projectpraktijk met brandveiligheid van doen hebben. Bouwen met Staal, tel. (079) 353 1277, www.brandveiligmetstaal.nl

METAALLIJM MET HOGE TEMPERATUURBESTENDIGHEID

• februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

CNC Instructie Buro, tel. (06) 55 966 544, www.cncinstructieburo.nl

METAAL & TECHNIEK • febru

Delo heeft een nieuwe metaallijm voor verlijmingen in elektromotoren ontwikkeld. Daarmee vergroot de fabrikant van kleefstoffen zijn programma met een product, dat een hoge temperatuurbestendigheid met eenvoudige snelle productieprocessen combineert. De kleefstof, Delo-ML DB154, is onder andere voor verlijmingen in elektromotoren ontwikkeld, zoals het verlijmen van kleine magneten, maar bijvoorbeeld ook voor rotorbladen en lagers op assen. Bij de ontwikkeling heeft Delo veel waarde gehecht aan de sterkte en stabiliteit bij hoge temperaturen. Zo is de lijm toepasbaar tot 180°C en bereikt bij deze temperaturen een meer dan dubbele afschuifsterkte ten opzichte van methacrylaten. Veel andere kleefstoffen vertonen daarentegen een duidelijke afname van de eigenschappen bij temperaturen boven 150°C. Daarnaast is deze lijm zeer goed bestand tegen bijvoorbeeld oliën van aandrijvingen en benzine. Delo-ML DB154 krijgt een eerste fixering binnen 6 seconden door UV of zichtbaar licht. De eindsterkte bereikt de lijm na afsluiting van lucht. (anearoob) Delo, tel. +49 819 399 000, www.delo.de

• februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

43


CAD/CAM

INDUSTRIEEL REINIGEN

kompas ALUMINIUM

Comhan Holland BV

Joh. Enschedeweg 11 1422 DR UITHOORN t +31 297 513636 f +31 297 513639 e comhan@comhan.com i www.comhan.com

AUTOMATISERING

Komdex ERP Software Meer en Duin 335 2163 HE Lisse t 0252 68 29 18 e info@komdex.nl i www.komdex.nl

• ERP, CRM, Boekhouding en Urenregistratie voor Metaalunieleden

Oerlikon Balzers Coating Benelux TEC / CAD College

Kerkenbos 1018 B 6546 BA Nijmegen t 024-3565677 e info@cadcollege.nl, i www.cadcollege.nl

Previ Service b.v.

DIENSTVERLENENDE GROOTHANDEL

• reiniging machines / parken • reiniging zonder water • verwijderen spouwmuurisolatie

Bijlmermeerstraat 20a 2131 HG Hoofddorp t 023-5621313 e office@previservice.nl i www.droogijsstralen.nl

Staalmarkt Nederland B.V. Postbus 123 4100 AC Culemborg t 0345 54 77 33 e info@staalmarkt.nl i staalmarkt.nl

• Uw partner in metalen en kunststoffen. • Vestigingen in: Alkmaar, Almelo, Almere, Beuningen, Breda, Culemborg, Den Bosch, Doetinchem, Hapert en Nederweert.

DRAADBEWERKING

Jan van de Laarweg 30 2678 LH De Lier t 0174-512419, F 0174-515893 e info@ce-bv.com

GEREEDSCHAPPEN, VERSPANEND Technisch Bureau Den Heuker

MKG ERP software

Lintelerweg 15, 7556 PD Hengelo t 074-2423654 f 074-2914934 e info@mkg.nl i www.mkg.nl • ERP software voor MKB metaalbedrijven

Ridder ERP software

Lorentzstraat 36-38, 3846 AX Harderwijk t 0341-412984, f 0341-412980 e info@ridder.nl i www.ridder.nl / i www.erp.nl

ROBOTS

Valk Welding B.V. AWL-Techniek B.V.

Nobelstraat 37, 3846 CE Harderwijk Postbus 245, 3840 AE Harderwijk t 0341-411811 f 0341-411822 e info@awl.nl i www.awl.nl

Postbus 17 7490 AA Delden t 074-3765050, f 074-3764646 e info@denheuker.nl i www.denheuker.nl

GIETEN Brabantse Non Ferro Gieterij BV Postbus 92, 4870 AB Etten-Leur t 076-5012950, f 076-5020975 e info@bnfgieterij.nl, i www.bnfgieterij.nl

Postbus 60 2950 AB Alblasserdam T 31 (0)78 69 170 11 e info@valkwelding.com I www.valkwelding.com

SLIJPEN

• Geautomatiseerde lasinstallaties voor alle vormen van verbindingstechniek. Automatisering met en zonder robots.

C&E Draad Bewerking BV Hengelosestraat 705, 7521 PA Enschede Postbus 545, 7500 AM Enschede t 053 - 483 65 36 i www.limis.nl

• BALINIT® coatings zijn harder dan staal en verminderen wrijving en slijtage.

MECHANISATIE EN AUTOMATISERING

OPPERVLAKTEBEHANDELING Limis BV

Postbus 6180, 4000 HD Tiel t +31 344 655 490 / f +31 344 655 287 e info.balzers.be@oerlikon.com i www.oerlikon.com/balzers/be

LOA Lak B.V.

Siriusstraat 11 5015 BT Tilburg t: 013-5427627 f: 013-5427607 e: info@loa.nl i www.loa.nl i www.loa-sp.nl • Voor stralen, kataforese lakken, poedercoaten en natlakken • Wij verzorgen ook transport, assemblage en warehousing • Van enkele stuks tot grote series

PVD COATING

Van Geenen BV Metaalfinishing Industrieweg 13 7461 AA Rijssen t 0548-543793 f 0548-519565 e info@vangeenen.nl i www.vangeenen.nl

• Slijpen en polijsten • Reinigen en CLEANROOM verpakken • Meer info zie website

TECHNISCHE KERAMIEK

Ceratec Technical Ceramics BV Poppenbouwing 35 4191 NZ GELDERMALSEN t 0345 58 0101 e info@ceratec.nl i www.ceratec.nl”

• Ontwikkeling, bewerking en samenstelling van keramische componenten. • Ceramic on the right spot!

• Aluminium en brons: zand- en coquillegieten

Dekracoat BV

De Maas 22G, 5684 PL Best Postbus 365, 5680 AJ Best 5626 DD EINDHOVEN t + 31 (0)88 0235320 e info@dekracoat.nl i www.dekracoat.nl • PVD coating verbetert de levensduur van uw gereedschappen; • 24 uurservice; • Ook plasmanitreren icm coaten.


CURSUSSEN/WORKSHOPS 3 MAART EN 24 MAART 2015

agenda = door Metaalunie geïnitieerde activiteiten

Workshop FPC-systeem CE-markering stalen en aluminium constructiedelen

LOCATIE: TIJD: KOSTEN:

INFO:

RapidPro

LOCATIE: INFO:

NH Conference Centre Koningshof, Veldhoven www.rapidpro.nl

5 MAART 2015

Cursus Samenwerken met de Ondernemingsraad

LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

11 - 12 MAART 2015 LOCATIE: INFO:

24 - 25 MAART 2015 Offshore NL

LOCATIE: INFO:

Usedma

LOCATIE: INFO:

Cursus Sturen op de kostprijs

LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

Evenementenhal, Gorinchem www.evenementenhal.nl

10 - 11 APRIL 2015 Messe, Kalkar (D) www.messekalkar.de

TIJD: KOSTEN: INFO:

Koninklijke Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.30 uur tot 17.00 uur € 350,- (excl. BTW) per deelnemer www.metaalunieacademie.nl of info@metaalunieacademie.nl

Cursus Functie-indeling en belonen

TIJD: KOSTEN: INFO:

Cursus Werkgeversaansprakelijkheid

LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

13 - 17 APRIL 2015

Koninklijke Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.45 uur tot 16.30 uur € 350,- (excl. BTW) per deelnemer www.metaalunieacademie.nl of info@metaalunieacademie.nl

Koninklijke Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.45 uur tot 16.45 uur € 350,- (excl. BTW) per deelnemer www.metaalunieacademie.nl of info@metaalunieacademie.nl

19 MAART 2015

Training ‘Exportplan op 1 A4’ voor Metaalunie leden

LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

Koninklijke Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.00 uur tot 16.30 uur € 285,00 excl. 21% btw incl. lunch op trainingsdag www.metaalunie.nl >Actueel > Agenda

19 EN 27 MAART 2015

Cursus Onderhandelen ‘De winnende dialoog’

LOCATIE:

12 MAART 2015

Koninklijke Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.00 uur tot 17.00 uur € 375,- (excl. BTW) per deelnemer www.metaalunieacademie.nl of info@metaalunieacademie.nl

18 MAART 2015

Koninklijke Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.30 uur tot 17.00 uur € 375,- (excl. BTW) per deelnemer www.metaalunieacademie.nl of info@metaalunieacademie.nl

11 MAART 2015

Solids Antwerpen Antwerp Expo, Antwerpen (BE) www.easyfairs.com/Solids-BE

Cursus Social Media

LOCATIE:

LOCATIE:

VAKBEURZEN 3 - 5 MAART 2015

Koninklijke Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.00 uur tot 17.00 uur Voor Metaalunieleden: € 1.100,- p.p. Bij deelname door twee personen uit één bedrijf bedragen de kosten € 1.200,-. SNS geeft haar leden een korting op deze prijzen. SFN leden betalen € 1.250,- resp. € 1.350,-. Genoemde prijzen zijn exclusief btw en inclusief het generiek FPC handboek met bijlagen www.staalbouw.net

13 MAART 2015

TIJD: KOSTEN: INFO:

Koninklijke Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.00 uur tot 17.00 uur € 750,- (excl. BTW) per deelnemer (2 dagen) www.metaalunieacademie.nl of info@metaalunieacademie.nl

Hannover Messe, Holland stand

LOCATIE: INFO:

Hannover, Duitsland www.metaalunie.nl >Actueel > Agenda

BIJEENKOMSTEN

14 - 16 APRIL 2015

3 MAART 2015

Utech Europe

LOCATIE: INFO:

MECC, Maastricht www.utecheurope.eu

21 - 23 APRIL 2015

LOCATIE: TIJD: INFO:

Medtec, Holland stand

LOCATIE: INFO:

Maintenance Next 2015

LOCATIE: INFO:

Materials

LOCATIE: INFO:

Werken in Duitsland? Wat u moet weten na 1-12015! (Groningen)

LOCATIE: INFO:

Ahoy, Rotterdam www.metaalunie.nl >Actueel >Agenda

22 - 23 APRIL 2015 NH Conference Centre Koningshof, Veldhove www.materials.nl

Koninklijke Metaalunie verzorgt diverse (branche) bijeenkomsten en essentiële evenementen. De meest actuele agenda vindt u op www.metaalunie.nl.

Koninklijke Metaalunie, Einsteinbaan 1, Nieuwegein 15.30 uur tot 17.30 uur www.metaalunie >Actueel >Agenda

Informatiebijeenkomst Amerika lonkt: Voorlichting Hollandpaviljoen IMTS beurs in de VS

LOCATIE: INFO:

Kamer van Koophandel, Leonard Springerlaan 15 in Groningen www.metaalunie >Actueel >Agenda

Koninklijke Metaalunie, Einsteinbaan 1, Nieuwegein www.metaalunie >Actueel >Agenda

12 MAART 2015

4 MAART 2015

Stuttgart, Duitsland www.metaalunie.nl >Actueel >Agenda

21 - 23 APRIL 2015

10 MAART 2015

Voorlichtingsbijeenkomst Wet Werk en Zekerheid (Midden)

Voorlichtingsbijeenkomst Wet Werk en Zekerheid (Noord)

LOCATIE: TIJD: INFO:

: IWCN (International Welcome Center North), Gedempte Zuiderdiep 98, 9711 HL Groningen 15.30 uur tot 18.00 uur www.metaalunie >Actueel >Agenda

5 MAART 2015

Voorlichtingsbijeenkomst Wet Werk en Zekerheid (Noord-West)

LOCATIE: TIJD: INFO:

AFAS Stadion, Stadionweg 1, 1812 AZ Alkmaar 15.30 uur tot 17.30 uur www.metaalunie >Actueel >Agenda

Data en locaties van evenementen zijn aan verandering onderhevig. Neem daarom eerst contact op met de betreffende organisatie. De redactie van Metaal & Techniek neemt geen verantwoording voor gemaakte (reis) kosten.

• februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

45


op de bres

Aansluiten bij manufacturing renaissance

De ‘manufacturing renaissance’ beweging die in de VS is ontstaan, verspreid zich inmiddels ook door Europa. In de VS is het gericht op een revival van de maakindustrie met als doel deze weer aan de top van de wereld te brengen. Regio’s in Italië, Duitsland, Groot-Brittannië en Frankrijk pakken deze initiatieven allemaal stuk voor stuk op. Ze hebben de intentie uitgesproken om in 2015 tot een European Manufacturing Renaissance Alliance (EMRA) te komen. De vraag die Metaalunie richting politiek stelt is dan ook: ‘wanneer sluit Nederland zich hier bij aan?’.

Om de maakindustrie aan de wereldtop te helpen, hanteert men in de VS een paar uitgangspunten. Advanced manufacturing technologies zoals robotics en additive manufacturing zijn daarvoor onmisbaar. Net als samenwerking van onderwijs, bedrijfsleven en kennisinstellingen. Deze moet vooral gericht zijn op het in stand houden van mkb-bedrijven of het creëren van nieuwe. Daarbij hoort ook specifieke aandacht voor de financiering van het industriële mkb. Deze motor van de Europese economie moet gestimuleerd worden nog meer te innoveren en moet geholpen worden geavanceerde technologieën toe te gaan passen. Samen jongeren opleiden voor technische beroepen is essentieel. Belangrijk is te erkennen dat de inzet van hulpmiddelen als ondersteuning in de zorg en andere arbeidsintensieve omgevingen een onomkeerbaar proces is. Europese regelingen moeten beter aansluiten op het mkb. Regelingen die complex zijn, alleen maar accountants aan het werk houden en lastig zijn te realiseren voor mkb’ers, omdat er altijd internationale partners bij moeten zitten, moeten ‘gekapt’ worden.

46 • februari 2015 • METAAL & TECHNIEK

Rijst de vraag: ‘waar is Nederland?’. De SG van Economische Zaken heeft in september 2014 nogmaals het verhaal te horen gekregen. Nergens wordt de handschoen opgepakt. Dus heeft Metaalunie het initiatief genomen en het ministerie van Economi-

METAAL & TECHNIEK • februari 2015 •

sche Zaken opgeroepen om gezamenlijk een nationale Industrial Manufacturing Renaissance Council op te zetten in Nederland.•

Peter van der Mars, Beleidssecretaris


Spantechniek | Normelementen | Bediendelen

HEINRICH KIPP WERK

0% 10 TIE A V NO IN

HEINRICH KIPP WERK is fabrikant van spantechniek, normelementen en bediendelen. Al bijna 100 jaar zijn wij een betrouwbare partner voor de industrie. Wij produceren in Duitsland met een groot machinepark.

KIPP NEDERLAND BV

.

.

.

.

.

Willem Dreeslaan 251 2729 NE Zoetermeer Tel. +31 79 361 12 21 Fax +31 79 361 10 85 info@kippcom.nl www.kippcom.nl

DURATOMIC.COM

Onze hardmetaalkwaliteiten voor draaitoepassingen zijn beroemd om hun uitstekende prestaties in een zeer breed spectrum van staalsoorten. De 3 Duratomic hardmetaalk hardmetaalkwaliteiten TP0500, TP1500 en TP2500 zijn sedert 2007 de wereldwijde norm voor een uitstekende cominatie van slijtageweerstand en snijkantssterkte.

Bezoek duratomic.com om uw bedrijf met dat voordeel te laten kennis maken en blijf duratomic.com regelmatig bezoeken om binnenkort nog meer voordelen te ontdekken.


www.demag.nl

www.demag.be

%FNBH,#,IBOHCBBOTZTUFNFO &MLFXFSLQMBBUTWFSEJFOU,#, t%FJEFBMFUPFQBTTJOHWPPSVXXFSLQMBBUTFONBHB[JKO

t(FTDIJLUWPPSUPFQBTTJOHNFULFUUJOHUBLFMPGCBMBODFS

t7FSLSJKHCBBSJOEJWFSTFVJUWPFSJOHFO[PBMTNPOPSBJMPGIBOHLSBBO

t.FUEFIBOEMJDIUUFWFSSJKEFO

t,#,JTรธFYJCFM FSHPOPNJTDI IPVEUVXWMPFSWSJKFOWFSIPPHUEFFรณDJFODZ

t&FOWPVEJHUFNPOUFSFO UFWFSQMBBUTFOFOVJUUFCSFJEFO

t&FOCFXF[FOMBOHFMFWFOTEVVSWBOBMMFMPTTFDPNQPOFOUFO

t6JUWPFSCBBSJOTUBBMFOBMVNJOJVN

t$PNQMFFUBTTPSUJNFOUCPDIUFO XJTTFMT ESBBJTUBUJPOTFOBG[FUTUBUJPOT

t,PTUFMPPTPOUXFSQWPPSVXTQFDJรถFLFUPFQBTTJOH

3VJNKBBSFSWBSJOHNFU,#,

WBOEFO#FSH5SBOTQPSUUFDIOJFL 4JOETEF%FNBHJNQPSUFVSWPPS/FEFSMBOEFO#FMHJร‘

Nederland 5FM   JOGP!EFNBHOM XXXEFNBHOM

Belgiรซ 5FM   JOGP!EFNBHCF XXXEFNBHCF

Metaal & Techniek februari 2015  

Metaal & Techniek is het vakblak voor het MKB-metaal en tevens het officiële orgaan van Koninklijke Metaalunie. Het verschijnt 11 keer per j...

Metaal & Techniek februari 2015  

Metaal & Techniek is het vakblak voor het MKB-metaal en tevens het officiële orgaan van Koninklijke Metaalunie. Het verschijnt 11 keer per j...

Advertisement