Metaal + Techniek, Februari 2022

Page 1

interview Tweede Kamerlid VVD Pim van Strien: ‘Maakbedrijven maken onze toekomst.’

reportage Razendsnel uit voorraad een compleet ingericht mobiel ziekenhuis leveren, gebouwd van zeecontainers.

techvalley Innovatieve en toekomstbestendige Noord-Hollandse machinebouwindustrie.

februari 2022 jrg 67, nr 2

Smart Welding Factory Nummer acht is gestart

MT_Cover.indd 1

08-02-2022 12:08


Naamloos-2 1 MT_Advertenties.indd 2

11-10-2021 12:08 09:38 08-02-2022


VOORWOORD

B EPA AL LOK A AL! neemt een deel van die onzekerheid weg. Als ondernemers goed betrokken en gefaciliteerd worden, zal hun maatschappelijke bijdrage alleen nog maar groeien. Daarbij hoort voldoende uitbreidings-, wijzigings- en milieuruimte zodat de bedrijven(terreinen) een goed investeringsklimaat blijven behouden om door te ontwikkelen. En daarmee ook een zeer grote maatschappelijke rol kunnen blijven vervullen voor Nederland. Want al die bruisende bedrijventerreinen zorgen voor innovaties en werkgelegenheid. De belangrijkste boodschap die wij gemeenten meegeven in ons verkiezingspamflet is dan ook dat gemeenten in gesprek moeten gaan en

B E E L D S A N D E R VA N D E R T O R R E N

blijven met ondernemers. Begrijp de waarde Op 16 maart a.s. vinden de gemeenteraadsver-

mkb-bedrijven ook lokaal zo belangrijk zijn

van die mkb-maakbedrijven. Geef specifiek

kiezingen plaats. Misschien nog wel belang-

en welke uitdagingen en kansen er liggen op

aandacht aan het mkb in het algemeen en

rijker voor de individuele ondernemer dan de

gemeentelijk niveau. Ook vertellen we hoe be-

de mkb-maakindustrie in het bijzonder.

landelijke verkiezingen. Want op die dag kiest

drijven en gemeenten samen deze uitdagingen

Ondersteun en versterk de kracht van de

u een gemeenteraad die in hoge mate beslist

aan kunnen gaan

mkb-maakbedrijven.

over zaken die ondernemers raken. Ga maar

om zo kansen te

Voor dit alles is een

na: een gemeente maakt bestemmingsplan-

verzilveren.

sterke economische

nen en zorgt voor de bereikbaarheid en onderhoud van bedrijventerreinen. Maar ook voor

Er staat met deze

‹‹ Er staat met deze gemeenteraadsverkiezingen veel op het spel ››

uitvoeringsagenda nodig die afgestemd

vergunningen, die te maken hebben met (ver)

gemeenteraads-

bouw, milieu, natuur en ruimte, moet aange-

verkiezingen

klopt worden bij de gemeente. En de gemeente

veel op het spel.

van de gemeente en

int geld via belastingen en heffingen, zoals

Heel actueel zijn

buurgemeenten.

onroerende zaakbelasting en de rioolheffing

natuurlijk de zorgen om bedrijventerreinen die

en afvalstoffenheffing. Een gemeente voert

in de knel komen door de ambitieuze woning-

Maar ondernemers kunnen zelf ook veel

landelijk en eigen beleid uit en mag over veel

bouwopgave. Ik hoor steeds meer geluiden dat

bereiken. Blijf in gesprek met uw gemeente en

zaken zelfstandig beslissen.

dit in gemeenten leidt tot veel onzekerheid en

vooral: ga stemmen op 16 maart!

is met de andere beleidsagenda’s

zorgen bij ondernemers. Gemeenten moeten Koninklijke Metaalunie heeft speciaal voor de

de ondernemers van deze bedrijventerreinen

gemeenteraadsverkiezingen een verkiezings-

vroegtijdig betrekken bij eventuele nieuwe

F R I E D K A A N E N VO O R Z I T T E R

pamflet gemaakt. Hierin vertellen we waarom

beleidsvoornemens in de omgeving. Het

KO N I N K L I J K E M E TA A LU N I E

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Voorwoord.indd 3

| 3

08-02-2022 12:13


INHOUD

Koninklijke Metaalunie is met bijna 15.000 leden de grootste ondernemersorganisatie voor het MKB-metaal. De leden hebben samen een omzet van 30 miljard euro en bieden werkgelegenheid aan ruim 180.000 mensen. Meer weten? Kijk op www.metaalunie.nl of bel 030-605 33 44.

INTERVIEW

Tweede Kamerlid VVD Pim van Strien: ‘De waarde van die mkb-maakbedrijven is van onmetelijk belang voor de Nederlandse economie. Maakbedrijven maken onze toekomst. Zo simpel is het.’

4 |

14

13

24

32

42

ACHTE R HE T NIE UWS Ondernemers op bedrijventerreinen vrezen de dupe te worden van de grote woningbouwambities van de overheid.

HOE D OE JIJ DAT E IG E NLIJK? Toeleverancier voor de industrie Mevo Precision Technology heeft een bijzonder eigen product: een connector voor een beenprothese.

TE CHVALLE Y TechValley is een samenwerkingsverband van ruim 35 Noord-Hollandse machinebouwers. Doel is een innovatieve en toekomstbestendige NoordHollandse machinebouwindustrie.

UIT HE T ARCHIE F In juni 1676 werd een smederij gebouwd op de Hogendijk in Zaandam.

Metaal+Techniek is het vakblad voor het midden- en kleinbedrijf in de metaal en tevens het of ficiële orgaan van Koninklijke Metaalunie. Het verschijnt 11 keer per jaar. De leden van Metaalunie ontvangen Metaal+Techniek uit hoofde van hun lidmaatschap.

Adres Postbus 58, 7400 AB Deventer t. 0570 50 43 00 Uitgever MYbusinessmedia Redactie Jan Kloeze (hoofdredacteur), j.kloeze@mybusinessmedia.nl Kasper Weigand (eindredacteur) t. 0570 50 43 74 E-mail redactie.metaalentechniek@ mybusinessmedia.nl

Redactie Metaalunie Tony van der Meer Medewerkers Ronald Buitenhuis, Alex Kunst, Frank Senteur, Erik Steenkist, John Ekkelboom, Giuseppe Toppers

Roy Wösting 06 225 483 04 r.wosting@mybusinessmedia.nl Advertentietarieven op aanvraag

Advertentieverkoop Bert Brassée 06 833 313 82 b.brassee@mybusinessmedia.nl

Abonnementsprijs NL 11 nummers € 165,00. Buitenland € 185,00. (alle prijzen excl. 9% btw en € 3,95 administratiekosten).

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Inhoud.indd 4

08-02-2022 12:12


28

ONDE RWIJS & BE DRIJF Er zijn in Nederland veel initiatieven die het kennisniveau van een heel bedrijf op een hoger niveau tillen. Eén voorbeeld daarvan is de Smart Welding Factory, een initiatief van LAC.

30 HE T PROJEC T

Tango is een kunstwerk van Fons Schobbers. Het werk is tien bij tien bij tien meter; 23 ton staal, waarvan alleen al 9 ton in de vakwerkspanten en kokers zit.

40

BLIK OP BR ANCHE S Met het dak van de permanente strandtent in Scheveningen was Felspartners/ Elshof in 2021 genomineerd voor dak van het jaar.

18 SA ME N STE RK Toen Rob Köppen van Suprotech tegen de toepassingsgrenzen van zijn inspectietrolley aanliep, vroeg hij zich af of 3D-technologie een oplossing kon bieden.

20 RE P OR TAG E Hospitainer uit het Gelderse Vaassen kan wereldwijd en razendsnel uit voorraad een compleet ingericht mobiel ziekenhuis leveren, gebouwd van zeecontainers.

verder in dit nummer

37 Rechtgezet

48 Metaaltopper – Annelied van

06 Over onze leden

44 Kompas – Handig overzicht met

Dijk is metaaltopper van de maand

09 Column Thea Koster

mini-advertenties.

februari.

10 In balans – Al 30 jaar lang stapt Nely

46 Productnieuws – Selectie van

50 Op de bres – Woningbouw niet ten

Hos iedere zondag op de racefiets.

mooie producten op de markt.

koste van bedrijventerreinen.

Opgave abonnementen t. 0570 504 325 (tussen 9 en 17 uur) metaalentechniek@mybusinessmedia.nl Annulering schrif telijk en drie maanden voor afloop van de abonnementsperiode. Abonnementsgeld bij vooruitbetaling. Algemene voorwaarden: www.mybusinessmedia.nl/ algemenevoorwaarden

Bank 1421.46.439. Basisvormgeving Yardmen, Amsterdam Opmaak Bureau OMA, www.bureauoma.nl Druk Drukkerij Roelofs, Enschede ©2022 MYbusinessmedia ISSN: 0026-0479 Alle rechten voorbehouden. Hoewel dit tijdschrif t zorgvuldig en naar beste weten wordt samengesteld, kan de uitgever niet

instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie. Uitgever en auteurs aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op de in dit tijdschrif t gegeven informatie.

Gebruikers van het tijdschrif t wordt nadrukkelijk aangeraden de vaktechnische informatie niet geïsoleerd te gebruiken, maar altijd mede af te gaan op hun professionele kennis en ervaring, en de te gebruiken informatie te controleren. De redactie ontvangt op redactie@ metaalunie.nl graag uw suggesties en voorstellen, maar kan plaatsing niet garanderen.

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Inhoud.indd 5

| 5

08-02-2022 12:12


OVER ONZE LEDEN

☀ OVER ONZE LEDEN ☀ OVER ONZE LEDEN ☀ OVER ONZE LEDEN ☀ OVER ONZE LEDEN ☀ OVER ONZE LEDEN ☀ OVER ONZE LEDEN

VER ONZE LEDEN ☀ OVER ONZE LEDEN ☀ OVER ONZE LEDEN ☀ OVER ONZE LEDEN ☀ OVER ONZE LEDEN ☀ OVER ONZE LEDEN ☀ OVER

ASSMANN WINT OPNIEUW M E E TAWA R D

Assmann Verspaningstechniek wint wederom een ZEISS #measuringhero award. Jaarlijks organiseert ZEISS een wereldwijde wedstrijd voor meettechnieken, waar klanten ZEISS #measuringhero Awards kunnen winnen in verschillende categorieën. De categorieën variëren ieder jaar. De eerste #measuringhero Award won Assmann Verspaningstechniek in 2020 in de categorie “het kleinste meetobject”. De tweede won eigenaar Nobby Assmann onlangs in de categorie “het gladste oppervlak”. ‘Deze categorie is me op het lijf geschreven. Het is een kwestie E D U M A R O N T VA N G T K E U R M E R K M V O Z I LV E R

van polijsten. Het punt was dat ik het zelf niet

Edumar heeft als eerste bedrijf in Nederland het Keurmerk MVO ZILVER ontvangen. Op 4 februari

kon meten. Daarvoor ben ik toen naar het ZEISS

2022 kwam de voorzitter van de landelijke keurcommissie MVO Nederland het certificaat uitreiken.

Quality Excellence Center in Breda geweest.

In een MVO-certificering wordt het bedrijf gecontroleerd op People: hoe goed is het bedrijf voor de

Daar heeft een medewerker het met de ZEISS

mensen op de werkvloer en erbuiten; Planet: Hoe verhoudt het bedrijf zich t.o.v. het milieu en Profit:

LSM 900 gemeten en gerapporteerd. Gelukkig

welke goede doelen streeft het bedrijf na en steunt het bedrijf voor een betere wereld. In de uitslag

was het genoeg voor de eerste plaats!’

van de keurmerktoets staat: ‘Een duidelijke beleidsverklaring en een MVO-managementsysteem, dat onderdeel is van het kwaliteitsmanagementsysteem, tonen dat Edumar gelooft in duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Dit werd al gedaan sinds de oprichting, maar door het duidelijk vast te leggen en erover te communiceren met het personeel is het planmatiger geworden. People, Planet en Profit vormen de basis voor iedere doelstelling die wordt nagestreefd en iedere beslissing die genomen wordt. De wijze waarop hier op dit moment invulling aan wordt gegeven in een PDCA-cyclus en hoe erover intern wordt gecommuniceerd, rechtvaardigen de toekenning van het MVO-Keurmerkcertificaat niveau Zilver.’

GERRIT HOEK MAN OVERLEDEN

in het maken van halffabricaten van rvs-plaat-

De heer Gerrit Hoekman, oprichter van Hoekman RVS is op vrijdag 21 januari 2022 over-

werk. In 1994 kwam de eerste lasersnijmachine

leden. Een markante en bescheiden man die in

en al snel daarna werd begonnen met het verder

1986 zijn eigen metaalverwerkingsbedrijf startte

automatiseren en investeren in productietech-

in houtkachels. Hij is geboren en getogen in

nieken en machines. Gerrit Hoekman heeft in het bestuur van Koninklijke Metaalunie gezeten.

Dalfsen en samen met zijn vrouw Anneke kreeg

6 |

hij acht kinderen. Als fanatiek schaatser heeft

Weissensee gereden. Zakelijk werd al snel een

Hij was bijzonder trots dat zijn dochter Heleen

hij samen met het Hoekman-team verschillen-

beroep op hem gedaan vanuit de rvs-keukenwe-

en zoon Gert in het bedrijf stapten. In 2021 vier-

de keren de alternatieve Elfstedentocht op de

reld waardoor het bedrijf zich ging specialiseren

de Hoekman RVS het 35-jarige jubileum.

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Over-onze-leden.indd 6

08-02-2022 12:17


ER ONZE LEDEN ☀ OVER ONZE LEDEN ☀ OVER ONZE LEDEN ☀ OVER ONZE LEDEN ☀ OVER ONZE LEDEN ☀ OVER ONZE LEDEN ☀ OVER O

LEDEN ☀ OVER ONZE LEDEN ☀ OVER ONZE LEDEN ☀ OVER ONZE LEDEN ☀ OVER ONZE LEDEN ☀ OVER ONZE LEDEN ☀ OVER ONZE LED

40 DIENST JAREN

Eind januari 2022, de maand waarin hij maar liefst 40 dienstjaren bij Schellekens & Schellekens volmaakte, is Jan van Eldik van zijn vroegpensioen gaan genieten. Een gedreven leidinggevende met oog voor zijn mensen, een rasechte techneut en vakman, een MT-lid met inzicht, een enthousiast en creatief productontwikkelaar, maar bovenal een sympathieke collega met een groot Schellekens-hart. Naast zijn grote inzet voor het bedrijf heeft Jan zich ook altijd sterk gemaakt voor de aansluiting van technisch onderwijs bij het technisch bedrijfsleven en heeft dan ook vele stage- en bbl-trajecten geïnitieerd. Zijn naam zal nog vaak genoemd worden. ‘We wensen Jan alle goeds voor de toekomst.’ D E S M E D E R I J VA N T U P K E R B E S TA AT 4 0 J A A R

Rein Tupker wist al jong wat hij wilde: als sier-

bloeien door een combinatie van vakmanschap,

smid het ambachtelijke van het smeden com-

altijd nieuwe ideeën en hard werken. Door die

bineren met het kunstzinnige. Zo schreef de

groei werd de locatie op de Veldweg te klein; ze

pas 21-jarige Rein op 2 januari 1982 zijn bedrijf

vonden in 2016 een geweldig onderkomen aan

‘De smid van Soest’ in bij de KvK. Hij startte het

de Zuidergracht 50: een splinternieuwe en veel

bedrijf, samen met zijn vrouw Mirjam, op de

grotere smederij met een mooie showroom, en

Dorresteinweg, maar verplaatste het al snel

sinds kort ook een beeldentuin met eigen werk.

naar de karakteristieke locatie op Veldweg

Een groot compliment was de verkiezing in

6. Eerst met kleinere opdrachten, maar de

2018 tot ‘beste bedrijf van Soest’. In 2019 heef t

werken werden steeds groter. Rein bleek

Pascal de titel van ‘meestersmid’ in de wacht

niet alleen een vakman maar ook een echte

gesleept, de jongste van heel Nederland. In juli

ondernemer. In 2000 opende hij een winkel

2020 heef t hij de smederij overgenomen. Hij

aan de Kerkstraat met smeedijzeren producten

leidt deze samen met zijn vrouw Carin, met

en fossielen. Reins passie werkte aanstekelijk

dezelfde passie als Rein en Mirjam dat hebben

op zijn zoon Pascal en die kwam als 15-jarige

gedaan. Rein is een andere droom gaan waar-

bij hem in de smederij werken. Ze leerden

maken; met zijn nieuwe onderneming ‘Rein

als een goed team samen te werken, met een

Tupker Design’ legt hij zich toe op het vrije werk.

OOK UW NIEUWS IN DEZE RUBRIEK? STUUR

gedeelde liefde voor het ambacht. Pascal werd

Bij ‘Kunst-Siersmederij Rein Tupker’ werkt nu

ALLE INFO MET UW FOTO'S VIA E-MAIL NA AR

in 2013 mede-eigenaar en daar hoorde een

een team van 15 getalenteerde vakmensen. De

REDACTIE@META ALUNIE.NL. [PL A ATSING

nieuwe bedrijfsnaam bij: ‘Kunst-Siersmederij

smederij heef t als leerbedrijf veel leerlingen

ONDER VOORBEHOUD, AFHANKELIJK VAN

Rein Tupker & ZN’. Het bedrijf bleef groeien en

opgeleid in het vak.

BESCHIKBARE RUIMTE)

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Over-onze-leden.indd 7

| 7

08-02-2022 12:17


SAMEN WERKEN AAN DUURZAAM SUCCES.

DE BESTE STRAALMIDDELEN EN VERSPANINGSGEREEDSCHAPPEN.

MEER BEREIKEN MET DE JUISTE MATERIALEN. Al bijna 20 jaar is Magistor de toonaangevende technische groothandel in verspaningsgereedschappen en straalmiddelen. Wij leveren aan een breed palet afnemers in de high-tech maakindustrie, automotive, aerospace, bouw, scheepvaart, medische sector en vele andere bedrijven in de metaal-, hout- en kunststofsector.

Meer weten? We geven uw bedrijf graag een impuls!

MT_Advertenties.indd 8

+ 31 54 85 194 01 |

magistor.nl

08-02-2022 12:09


COLUMN B E E L D S A N D E R VA N D E R TO R R E N

‘MEISJES KUNNEN G EEN POLITIE AG ENT ZIJN ’

S

inds drie maanden gaat mijn zoontje

maar heb ook nog geen van zijn vriendjes

T H E A KO S T E R

van vier naar de kleuterschool. Voor ons

horen zeggen dat zij verpleger willen worden in

VO O R Z I T T E R VA N H E T T EC H N I E K PAC T

allemaal een nieuwe fase en ook zeker

het ziekenhuis.

voor hem. Zijn wereld wordt met de dag groter.

Thuis speelt hij graag met Playmobil en heef t

Zonder dat wij het door hebben heeft iedereen

daar hele fantasierijke verhalen bij. Het politie-

van ons vooroordelen in het hoofd. Dat kan

bureau, inclusief gevangenis, is momenteel zijn

gaan om allochtoon- autochtoon, meisjes

favoriet. Toen hij laatst druk stond te rommelen

versus jongens, opgegroeid in een goede

in zijn Playmobil-krat en ik hem vroeg waar hij

wijk of een slechte wijk en zo kan ik wel even

naar op zoek was, was het antwoord: ‘Ik zoek

doorgaan. Bij Deltion, de ROC waar ik be-

politieagenten mama. Voor het bewaken van de

stuurder ben, zijn we daarom heel druk met

gevangenis’. Ik zocht even met hem mee en vond

trainingen die helpen om te ontdekken wat

al snel drie politiepoppetjes. Maar toen ik ze aan

ons ‘unconsciuous bias’ is (onbewust vooroor-

hem gaf, gooide hij ze linearecta weer terug de

deel). Docenten, onderwijsondersteuning en

krat in. ‘Waarom doe je dat?’ was mijn vraag.

management, iedereen doet daar aan mee.

Zijn antwoord: ‘Dat waren meisjes mama en die

Met deze kennis willen wij jongeren beter de

kunnen geen politieagent zijn.’

gelijke kans geven die zij verdienen. Het is heel leerzaam maar ook best confronterend. Zo

Natuurlijk heb ik hem gelijk haarfijn uitgelegd

kwam ik erachter dat een leider van een organi-

dat meisjes elk beroep kunnen kiezen en net

satie in mijn hoofd nog steeds een blanke man

als jongens alles kunnen worden wat ze willen.

van boven de 50 is. En dan te weten dat ik als

En natuurlijk hoop ik dat hij dit voor altijd gaat

vrouw al vanaf mijn dertigste in bestuurlijke en

onthouden. Maar toch was het wel even ‘oei’

leidinggevende posities werk!

toen ik hem dit hoorde zeggen. Want hoe kan het dat een kleuter van vier al zulke duidelijke

Hoe zit het met jullie onbewuste vooroordelen?

beelden heeft over wat meisjes en jongens

Zouden ze belemmerend kunnen zijn bij selec-

wel of niet zouden kunnen worden? Wordt

tieprocedures als je een nieuwe collega zoekt of

dat onbewust meegegeven? En door wie dan?

een stagiair aanneemt? Misschien leuk (en goed)

Komt dat voort uit de televisieprogramma’s die

om er een volgende keer eens heel bewust bij na

hij ziet of de boeken die wij voorlezen? Of zijn

te denken. Want, het loslaten van die onbewus-

de ouderwetse poppenhoek en bouwhoek op

te vooroordelen - die dus al beginnen op de kleu-

school hier debet aan? Het zou zomaar kunnen!

terschool - is een eerste stap naar meer vrouwen

Ik ben in ieder geval nog geen enkele meisjes-

in de techniek. En die vrouwen die kunnen we

ridder tegen gekomen in zijn Playmobil-krat

keihard gebruiken de aankomende tijd!

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Column.indd 9

| 9

08-02-2022 12:18


IN BALANS

10 |

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_InBalans.indd 10

08-02-2022 12:19


OPEN YOUR MIND Al 30 jaar lang stapt Nely Hos iedere zondag van maart tot en met oktober op de racefiets om samen met haar fietsvrienden in het Groene Hart van Nederland tourtochten langs heide, bossen en polder te maken. Gewoon 80 tot 100 km op toursnelheid, voor het plezier en de gezelligheid. ‘Heerlijk om naast mijn werk en de mantelzorg voor mijn moeder m’n hoofd vrij te kunnen maken. Op de fiets ruik en proef je alles wat de natuur je biedt en kom je soms op nieuwe frisse ideeën.’ De vakanties bieden ruimte voor langere tochten door de bergen met als hoogtepunt de fietstocht van 3.800 km naar Gibraltar. Nely Hos is directeur/eigenaar

voor particuliere en professi-

van Conmedra steel+design in

onele opdrachtgevers. Sinds

Nieuwersluis. Een familiebe-

stalen interieurproducten veel

drijf dat zich van origine richtte

gevraagd worden, ondervindt

op landbouwmechanisatie en

ook Conmedra een tekort

in de loop der jaren is getrans-

aan vakmensen maar lost het

formeerd naar een creatief

bedrijf dat op door jonge en

staalbedrijf dat op ambachtelij-

gemotiveerde mensen zelf op

ke wijze stalen trappen, kasten,

te leiden. Anno 2022 bestaat

TEKST ERIK STEENKIST

tafels, puien, hekwerken en

het bedrijf 65 jaar.

BEELD PRIVÉ ARCHIEF

specials ontwerpt en bouwt

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_InBalans.indd 11

| 11

08-02-2022 12:19


Brings solutions to the surface.

UGO* landing in Stuttgart!

Productontwerp Productontwerp Productontwerp

Gereedschap makerij Gereedschap makerij Gereedschap makerij Gereedschap Gereedschap makerij makerij

Productontwerp

Gereedschap makerij

2D/3D CNC Draadvormen 2D/3D CNC Draadvormen 2D/3D CNC Draadvormen 2D/3D CNC CNC 2D/3D Draadvormen Draadvormen

Richten en afkorten vanen staven Richten afkorten van staven Richten en afkorten vanen staven Richten en Richten afkorten van van staven staven afkorten

2D/3D CNC Draadvormen

Richten en afkorten van staven

Puntlassen Puntlassen

Mig/Tig Lassen Mig/Tig Lassen

Puntlassen Puntlassen Puntlassen

Mig/Tig Lassen Mig/Tig Lassen Lassen Mig/Tig

Puntlassen

Mig/Tig Lassen

Schroefdraad rollen /snijden Schroefdraad rollen /snijden Schroefdraad rollen /snijden Schroefdraad Schroefdraad rollen /snijden /snijden rollen

CNC freesbewerkingen CNC freesbewerkingen CNC freesbewerkingen CNC freesfreesCNC bewerkingen bewerkingen

Schroefdraad rollen /snijden

CNC freesbewerkingen

CNC draaibewerkingen CNC draaibewerkingen CNC draaibewerkingen CNC draaidraaiCNC bewerkingen bewerkingen

Vervormen d.m.v. stempels Vervormen d.m.v. stempels Vervormen d.m.v. stempels Vervormen Vervormen d.m.v. d.m.v. stempels stempels

CNC draaibewerkingen

Vervormen d.m.v. stempels

Productontwerp Productontwerp

HOOGVEN 14 ERP | TELEFOON +31 0 413211998 | WWW.DRAADVORMEN.NL HOOGVEN 14 ERP | TELEFOON +31 0 413211998 | WWW.DRAADVORMEN.NL HOOGVEN 14 ERP | TELEFOON +31 0 413211998 | WWW.DRAADVORMEN.NL

WDP.indd 1

28-01-2022 10:43

17-20 May 2022 Stuttgart

*Unknown Grinding Objects landing in Stuttgart open up new horizons for the full spectrum of highly innovative grinding technology and superfinishing. As the new leading trade fair at the heart of the market, GrindingHub presents the complete range: machines, tools and the entire production environment. GrindingHub – the new hub of grinding technology.

grindinghub.de Trägerschaft

Sponsorship

MT_Advertenties.indd 12

Eine Messe des A Fair by

In Zusammenarbeit mit

In cooperation with

08-02-2022 12:09


ACHTER HET NIEUWS

LAAT VOLDOENDE RUIMTE OVER VOOR BEDRIJVENTERREINEN

O

ndernemers op bedrijventerreinen

bouwbeleid

vrezen de dupe te worden van de

niet haaks moet

grote woningbouwambities van de

staan op het (lo-

overheid. Uit ruimtegebrek kijken gemeen-

kale) bedrijven-

ten steeds vaker of ze woningen kunnen

terreinenbeleid.

bouwen op dat soort locaties. Bedrijven voor-

Meijer: ‘We zijn

zien klachten van omwonenden en houden

doorgeschoten

er rekening mee dat ze moeten verkassen.

om koste wat

Dat blijkt uit een rondgang van het FD langs

het kost vast te

ondernemers en ondernemersverenigingen

houden aan de

in een aantal gemeenten.

zogenaamde in-

WONINGMARKT

Bedrijven in gedrang door grote woningbouwplannen gemeenten Gemeenten azen op bedrijventerrein als bouwlocatie, ondernemers vrezen gevolgen Frank Gersdorf en Nelleke Trappenburg Amsterdam

Ondernemers op bedrijventerreinen vrezen de dupe te worden van de grote woningbouwambities van de overheid. Uit ruimtegebrek kijken gemeenten zoals Amsterdam en Zaanstad steeds vaker of ze woningen kunnen bouwen op dat soort locaties. Bedrijven voorzien klachten van omwonenden en houden er rekening mee dat ze moeten verkassen. Dat blijkt uit een rondgang langs ondernemers en ondernemersverenigingen in een aantal gemeenten. ‘In de plannen stellen gemeenten dan dat ze wonen en werken gaan combineren, maar voor bedrijven die geur- of geluidsoverlast veroorzaken is dat natuurlijk niet te doen. Die zullen moeten wijken voor die woningbouw’, zegt Kees Noorman, directeur van Oram, een ondernemersvereniging in Amsterdam. Oram zit onder meer in haar maag met de plannen voor Haven-Stad, een ge-

plande nieuwe wijk voor 70.000 woningen in het Westelijk Havengebied van Amsterdam. De claim van de gemeente veroorzaakt onzekerheid bij bedrijven. Zij weten vaak niet of het nog zin heeft te investeren, en evenmin waar ze naartoe kunnen verhuizen, want overal is ruimtegebrek. Het kabinet wil het enorme woningtekort in Nederland terugdringen door er de komende tien jaar bijna een miljoen woningen bij te bouwen, waarvan alleen al in regio Amsterdam rond de 200.000. Vooral in de Randstad, waar de strijd om beschikbare ruimte fel is, moeten bedrijventerreinen uitkomst bieden. ‘Er zijn geen weilanden meer om vol te bouwen. Natuurlijk zal het af en toe schuren, maar er is verder geen ruimte’, zegt Marieke van Doorninck, wethouder ruimtelijke ordening van Amsterdam. In Zaanstad worstelt de gemeente met ondernemers in de Achtersluispolder in Zaandam, waar een deel van de honderden bedrijven plaats moet maken

voor 5000 tot 10.000 woningen langs het Noordzeekanaal. Donderdag hoopt de gemeente groen licht te krijgen van de gemeenteraad voor extra onderzoek naar de haalbaarheid van de plannen. Wethouder Hans Krieger van Zaanstad voorziet nu al dat sommige bedrijven moeilijk in te passen zullen zijn in een woon-werkgebied. ‘Dan ga je eerst kijken of je ze kunt verleiden hun bedrijfsvoering aan te passen.’ Als niets lukt, sluit hij overleg over bedrijfsverplaatsing niet uit, bijvoorbeeld naar locaties in Alkmaar, Purmerend en in de Flevopolders. De bedrijven in de Achtersluispolder zijn niet blij met de woningplannen. Vincent van Vliet, die er een aannemersbedrijf leidt, verwacht problemen, ook bij bedrijven die in theorie wel naast bewoners kunnen zitten, zoals aannemers. ‘Als ik ’s morgens om zes uur een rijplaat in de vrachtauto gooi, vinden de buren dat één keer niet erg, twee keer misschien ook niet, maar als je dat dag in

dag uit doet, ga je met elkaar vechten. Dat wil je niet.’ Ook in Den Haag, dat door zijn ligging aan geen enkele kant kan uitbreiden, voelen ondernemers op bedrijventerreinen zich in het gedrang komen door woningbouwplannen. Het Haagse bedrijventerrein de Binckhorst is een bekend voorbeeld, maar ook op andere Haagse bedrijventerreinen worden bouwplannen gemaakt of voelen ze de dreiging, stelt Robert Medenblik, voorzitter van Stichting Bedrijventerreinen Haaglanden. Steden benadrukken dat ze er niet op uit zijn bedrijven weg te jagen, ook vanwege de lokale banen. ‘Maar bedrijventerreinen zijn nu vaak éénlaags, met grote parkeerterreinen. Dat is natuurlijk zonde van de ruimte. Je kunt meer werkgelegenheid en woonruimte creeren door te intensiveren’, zegt Van Doorninck.

a Pagina 10: Zaanstad

De claim van de gemeente veroorzaakt onzekerheid bij bedrijven. Ook in Den Haag, dat door zijn ligging aan geen enkele kant kan uitbreiden, voelen

breidingsfilosofie om alles binnen de bestaan-

ondernemers op bedrijventerreinen zich in het

Koninklijke Metaalunie herkent de signalen.

de bebouwingsgrenzen van een gemeente vol

gedrang komen door woningbouwplannen.

‘Steeds meer bedrijventerreinen worden

te bouwen. Door een goede locatie te zoeken

Het Haagse bedrijventerrein de Binckhorst is

opgeofferd aan woningbouw. Of dermate

voor woningbouw, hoeft woningbouw niet

een bekend voorbeeld, maar ook op andere

De Haagse Asfaltcentrale op de Binckhorst wordt gesloopt. De gemeente Den Haag wil er woningen bouwen. Het bedrijf verhuist naar buiten de stad.

pagina 1, 31-01-2022 © Het Financieele Dagblad

ANP

dichtbij gesitueerd dat de bedrijven op deze

ten koste te gaan van de grote verdienkracht

Haagse bedrijventerreinen worden bouw-

bedrijventerreinen alle milieuruimte wordt

van de bedrijventerreinen.’ Daar waar er

plannen gemaakt of voelen ze de dreiging, zo

ontnomen om uit te breiden en te wijzigen’,

(grootschalige) woningbouwlocaties worden

schrijft het FD.

constateert Derk Jan Meijer, beleidssecretaris

ingepland, moet, volgens Meijer, in overleg

Metaalunie Ruimtelijke Ontwikkeling. ‘Zonder

met de betreffende ondernemers, in die

Op www.metaalunie.nl/verkiezingen leest u

milieu-, uitbreidings- en wijzigingsruimte zijn

plannen voldoende ruimte overblijven voor

het gehele Metaalunie verkiezingsprogramma

bedrijven(terreinen) ten dode opgeschreven.

bedrijventerreinen.

voor de mkb-maakindustrie.

En dat is maatschappelijk gezien doodzonde.’ Metaalunie vindt dat het (lokale) woning-

Steden benadrukken dat ze er niet op uit zijn bedrijven weg te jagen, ook vanwege de lokale banen wil de gemeente Zaanstad duizenden

‹‹ De claim van de gemeente veroorzaakt onzekerheid bij bedrijven ››

woningen bouwen in de Achtersluispolder, een bedrijventerrein met honderden ondernemingen. Voor de bedrijven die mogelijk weg zouden moeten, is nog geen andere plek gevonden. Amsterdam heeft plannen voor een nieuwe wijk voor 70.000 woningen in

In de rubriek ‘Achter het Nieuws’ reageert Koninklijke Metaalunie elke maand op nieuws dat direct of indirect van belang is voor de leden. We laten zien hoe de actualiteit aansluit op het beleid van Metaalunie.

het Westelijk Havengebied van Amsterdam.

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Achter-het-nieuws.indd 13

| 13

08-02-2022 12:20


‘GEEN COMPLE XE REGELINGEN OPTUIGEN’ T WEEDE K AMERLID V VD PIM VAN S TRIEN

14 |

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Interview.indd 14

08-02-2022 12:21


INTERVIEW

H

et nieuwe kabinet benadrukt in

obstakels voor mkb-maakbedrijven. ‘Het

het coalitieakkoord uitgebreid het

mooie van bedreigingen is dat ze ook een kans

belang van mkb-bedrijven. Dat

zijn’, nuanceert hij. ‘Als je als bedrijf bedrei-

wordt ook gekoppeld aan thema’s als ver-

gingen op je af ziet komen en je weet ze goed

duurzamen, hervorming van de arbeidsmarkt,

te analyseren, om te draaien en uiteindelijk je

innovatiestimulering, buitenlandse handel

bedrijfsproces daarop aan te passen, liggen er

en regeldrukvermindering. Om erop toe te

enorme kansen. Als je daarentegen die kansen

zien dat alle mooie woorden omgezet worden

niet grijpt, kunnen ze je verdienmodel onderuit

in voor mkb-maakbedrijven passende daden,

schoffelen. Het mooie van het coalitieakkoord

is er een belangrijke rol weggelegd voor de

dat er nu ligt, is dat het veel van die kansen en

Tweede Kamer.

bedreigingen die op ons afkomen signaleert én de haakjes en financiële armslag geeft om

‘Want’, zo zegt Tweede Kamerlid VVD Pim van

ermee aan de slag te gaan. Kansrijk mee aan de

Strien, ‘de waarde van die mkb-maakbedrijven

slag te gaan. Want of het nou om klimaatpro-

is van onmetelijk belang voor de Nederlandse

blematiek en de energietransitie gaat of over

economie. Maakbedrijven maken onze toe-

artificiële intelligentie en digitalisering: Neder-

komst. Zo simpel is het. Als we een innovatieve,

land bevindt zich in een unieke positie. We zijn

circulaire economie willen ontwikkelen: dan

een klein land, maar hebben goede technische

moet het uiteindelijk van de maakbedrijven

universiteiten, bedrijven van uitzonderlijke

komen. Daar zitten de knappe koppen die, wat

kwaliteit en ecosystemen die kansen genere-

bedacht wordt op technische universiteiten en

ren waar het mkb steeds meer op aanhaakt en

kennisinstellingen, omzetten naar producten,

aangesloten is. En om het mkb die kansen nog

services en diensten waar we een boterham mee

beter laten te pakken, zorgt dit akkoord ervoor

kunnen verdienen. Ze zijn van cruciaal belang.’

dat we het mkb leidend maken in het beleid. We gaan alle regelgeving toetsen op werk-

Mooie woorden

baarheid en uitvoerbaarheid voor het mkb. We

Van Strien is optimistisch over de aandacht die

gaan het groei- en innovatievermogen van het

het mkb gaat krijgen van het nieuwe kabinet en

mkb versterken. We gaan het mkb helpen ver-

ziet de voortekenen ervan terug in het coalitie-

duurzamen. En we snoeien de complexiteit van

akkoord. ‘In het verleden stonden er vaak mooie

regelingen voor ondernemers weg. Zo laten we

woorden over het mkb in een coalitieakkoord.

het mkb groeien en bloeien.’

Maar ik heb nog nooit zo expliciet en gloedvol gezien als in dit coalitieakkoord, dat het mkb

Kritisch

belangrijk is. Het ademt de mkb-geest uit. Dit

Dat Metaalunie kritisch gereageerd heeft op

coalitieakkoord biedt veel haakjes om samen

de naar de Tweede Kamer verzonden Eind-

met Koninklijke Metaalunie en allerlei lidbedrij-

rapportage ‘Verkenning Procesinnovatie’ van

ven stappen te maken die de mkb-maakindus-

Technopolis, is Van Strien niet ontgaan. Techno-

trie toekomstbestendig maken.’

polis schetst in het onderzoek verschillende opties om procesinnovatie te stimuleren, maar

T E K S T TO N Y VA N D E R M E E R

Bedreigingen

een aantal vindt Metaalunie onwenselijk. ‘Een

B E E L D S A N D E R VA N D E R TO R R E N

Net als het coalitieakkoord beschrijft, sig-

aantal van jullie kritiekpunten hebben wij be-

naleert Van Strien zowel de kansen als de

sproken in de Kamer en ik kan me er wel in vin-

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Interview.indd 15

| 15

08-02-2022 12:21


INTERVIEW

VERVOLG VAN PAG 15

‹‹ Bedreigingen kunnen ook kansen zijn ››

16 |

den. Metaalunie is ook zelf met een alternatief

MKB-toets

lingen zullen de MKB-toets moeten doorstaan.

gekomen. Ik weet zeker dat veel partijen in de

In de belangrijke klimaatparagraaf in het coali-

Bekeken zal worden, wat ze betekenen voor het

Kamer dat tot zich zullen nemen en ermee aan

tieakkoord staat letterlijk dat het mkb geholpen

mkb en of ze helpen of niet. En als het niet zo is,

de slag gaan. Dus er zit in ieder geval beweging

gaat worden bij het verduurzamen. Van Strien

dan gaan we het anders doen.’

in. Deze aanpak is ook een mooi voorbeeld van

vindt het wel heel belangrijk dat het klimaatbe-

Naast de hoge energieprijzen kampt het mkb

hoe Metaalunie goed georganiseerd is richting

leid getoetst wordt op het effect ervan op het

ook met een verminderde beschikbaarheid van

de politiek. De staatssecretaris komt met een

mkb. ‘Er is een grote pot geld beschikbaar die

grondstoffen. Van Strien erkent het probleem:

reactie en jullie pakken dat meteen op door

ook echt bedoeld is om specifiek mkb-bedrij-

‘We moeten de ambitie hebben, en die ook

met een alternatief te komen waar wij als Ka-

ven te helpen. Die pot moet goed toegankelijk

allemaal oppakken, om strategisch meer

merleden mee aan de slag kunnen. Dat is echt

zijn dus we moeten geen complexe regelingen

autonoom te zijn. Da betekent ook dat we bij-

een hele mooie samenwerking. Complimenten

optuigen waarbij je mensen moet inhuren om

voorbeeld de productie van halffabricaten in

daarvoor. Dat houdt ons scherp.’

ze te kunnen doorgronden. En ook klimaatrege-

de maakindustrie veel meer naar Europa halen.

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Interview.indd 16

08-02-2022 12:21


Dit staat ook letterlijk in het coalitieakkoord.

passend geschoold personeel. Het nieuwe

studie leidt tot een zekere baan. De overheid,

Het nieuwe kabinet komt met een slimme stra-

kabinet zet daarom in op het omvormen,

werkgevers en onderwijsinstellingen gaan

tegie voor de maakindustrie. Dat gaat onder

hervormen en vlottrekken van de arbeidsmarkt

meer sturen richting de technische opleidingen.

andere over die grondstoffen, maar ook over

en maakt daar ook voldoende geld voor vrij.

Daar zal ook een campagne op worden ingezet.

wat je in Nederland kunt en wilt produceren.

Zo maken we het bijvoorbeeld aantrekkelijker

Ik kijk vol verwachting uit naar de plannen.

Die ambitie verwezenlijken, is een spannende.’

om mensen aan te nemen. Dan komen er ook

Vanuit de Kamer zullen we het kabinet scherp

voor de maakindustrie meer arbeidskrach-

in de gaten houden om ervoor te zorgen dat het

Hardnekkig probleem

ten beschikbaar. Ook wordt het aanbod van

belang van de maakindustrie als motor van de

Ook het tekort aan technische vakmensen blijft

arbeidsmarktrelevante beroepsopleidingen in

economie én de belangen van de maakindustrie

een zorgelijke ontwikkeling voor mkb-maakbe-

techniekhavo en kleinschalig vakonderwijs ge-

zelf richting overheid, zoals goed opgeleid per-

drijven. Een ‘hardnekkig probleem’ noemt Van

stimuleerd. We gaan meer voorlichting inzetten,

soneel, daarbij scherp op het vizier staan. Onze

Strien het. ‘Want we hebben gewoon te weinig

zodat jongeren begrijpen dat hun technische

toekomst staat immers op het spel.’

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Interview.indd 17

| 17

08-02-2022 12:22


SAMEN TEKST EN BEELD FR ANK SENTEUR

INSPEC TIETROLLE Y LICHTER EN EFFEC TIE VER RE VOLUTIE IN DE WERELD VAN FAKKELINSTALL ATIES

Rob Köppen (rechts) en Maarten van Dijk bij de nieuwste versie van de inspectietrolley.

18 |

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Samen.indd 18

08-02-2022 12:26


T

oen Rob Köppen van Suprotech in

anderen vanaf de grond de controleapparatuur

Wij kwamen ten eerste op het idee om de

Klundert tegen de toepassingsgren-

bedienden. Ook het reinigen en conserveren

tuikabels stuk voor stuk te scannen met een

zen van zijn inspectietrolley voor tui-

van de kabels gebeurde handmatig en was

3D-scanner en hier vervolgens op maat een

kabels van fakkelinstallaties aanliep, vroeg

arbeidsintensief, milieubelastend en duur. Om

deelbare kunststof manchet voor te printen.

hij zich af of 3D-technologie een oplossing

hier verandering in aan te brengen en ook vei-

Deze past exact op de kabelstrengen en zorgt

kon bieden. Hij legde contact met Additive

liger/milieuvriendelijker te werken, hebben wij

met behoud van glij-eigenschappen voor een

Center in Eindhoven en ‘the rest is history’.

een trolley ontwikkeld die met een hydrauli-

optimale afdichting! Zo kan de kabel bij het

sche of elektrische aandrijving (nu ook op accu)

naar boven rijden van de trolley eerst worden

Dit leidde tot een spectaculaire innovatiever-

langs een kabel kan worden bewogen. Dit voor

schoon geschraapt en wordt bij de neerwaart-

snelling waardoor de trolley niet alleen kilo’s

zowel magnetische inspecties als het conser-

se beweging een conserveermiddel aange-

lichter werd, maar ook nieuwe en betere eigen-

veren. Dankzij de trolley heb je nog maar twee

bracht. De manchet zorgt ervoor dat er geen

schappen kreeg. Dat Suprotech op het gebied

olie, vet of vuil op de grond terecht kan komen.

van inspectie en onderhoud van tuikabels nu

Naast deze oplossing hebben we samen met

wereldwijd aan kop ligt, is daarvan het regelrechte resultaat. Het bedrijf is gespecialiseerd in het wereldwijd uitvoeren van inspecties, onderhoud en reparaties aan fakkelinstallaties, noodzakelijk bij het vullen en ontgassen van

‹‹ Dankzij de trolley heb je nog maar twee man nodig voor de klus ››

Suprotech ook een redesign uitgevoerd van andere onderdelen in de trolley. Met behulp van speciale software hebben we vorm- en materiaalcombinaties doorgerekend zodat we 3D-geprinte onderdelen konden produceren

industriële gasleidingen. Daarvoor heeft men

die aanzienlijk lichter waren dan de origine-

zeven mensen in vaste dienst die op locatie

le componenten, maar wel net zo sterk en

met externe medewerkers worden aangevuld.

man nodig voor de klus en dat ontketende een

duurzaam. Er zijn uiteraard datasheets voor

Tuikabels houden de vaak meer dan 100 meter

ware revolutie binnen deze markt. De eerste

3D-printmaterialen, maar de manier waarop je

hoge fakkelinstallaties veilig overeind, waarbij

trolley was echter vrij zwaar en gaf veel frictie

die in de 3D-machine gebruikt in combinatie

per ‘niveau’ doorgaans drie tuikabels worden

op de kabels. Niet ideaal, maar we hadden er

met de vorm kan behoorlijke variaties in de

toegepast. Een 125 meter hoge fakkelmast

zo snel geen oplossing voor. Totdat we op het

eigenschappen van het eindproduct opleveren.

bijvoorbeeld, wordt doorgaans op vier niveaus

idee van exact op maat gemaakte, 3D-geprinte

Belangrijk bij 3D is dus dat je al in de ont-

getuit en heeft dus 12 tuikabels.

onderdelen kwamen. Maar hoe pak je dat aan?’

werpfase moet beslissen hoe je het onderdeel gaat maken en daar vervolgens de optimale

Magnetische inspecties

Scannen en printen

combinaties voor bedenken is een van onze

Directeur/eigenaar Rob Köppen: ‘De strengen

‘Kijk, en dat is nu precies ons specialisme’, ant-

specialismen.’

van de tuikabels worden in een bepaalde rich-

woordt Maarten van Dijk, directeur/eigenaar

ting om de kabelkern geslagen en die moeten

van Additive Center uit Eindhoven. ‘Vroeger

periodiek gecontroleerd worden op draadbreu-

zaten er rubberen manchetten in de trolley die

ken. Dat doen we door middel van magneti-

om de kabel klemden en ervoor zorgden dat

sche inspecties. Vroeger werd dat handmatig

vet en vuil niet naar beneden konden vallen.

gedaan en had je veel mankracht nodig.

Dat gaf veel weerstand. Ook zaten er vrij zware

Ook een interessante samenwerking

Sommigen gingen met beveiligde klimmateri-

conventioneel geproduceerde onderdelen in

aangegaan? Laat het ons weten via redactie@

alen langs de fakkelinstallatie omhoog, terwijl

de trolley en dat kon volgens ons ook anders.

metaalunie.nl

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Samen.indd 19

| 19

08-02-2022 12:26


M O B I E LE Z I E K E N H U IZ E N

‘ WE WILLEN VOOR AL VEEL IMPAC T GENEREREN’

Oprichter van Hospitainer Rolof Mulder.

20 |

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Reportage.indd 20

08-02-2022 12:27


TEKST RONALD BUITENHUIS B E E L D H O S P I TA I N E R

REPORTAGE

M

obiele ziekenhuizen voor afgelegen locaties in pakweg Ghana, Filippijnen of Colombia. Noodhospitalen voor zwaar geraakte covid-gebieden. Vluchtelingenkampen, aardbevings- en oorlogsbieden… Hospitainer uit het

Gelderse Vaassen kan wereldwijd en razendsnel uit voorraad een compleet ingericht mobiel ziekenhuis leveren. ‘We willen winst maken, maar wel om vervolgens nog meer mensen te kunnen helpen’, vertelt oprichter Rolof Mulder.

Rolof Mulder wachtte ooit zes dagen in de

verhalen. ‘We waren er wel weer voor Australië

binnenlanden van Ghana op een container

in Dubai om vluchtelingen op te vangen die

met ICT-verbindingen voor een ziekenhuis.

uiteindelijk van Afghanistan naar Australië

‘Typisch zo’n goed bedoeld project met

moesten.’

Nederlandse financiële steun. Een voor dat gebied over-de-top ziekenhuis in the middle

Netwerk-business

of knowhere. Te complex en geen goed plan

In 2018 verhuisde Hospitainer vanuit Apeldoorn

voor de dagelijkse operatie.’ De zes dagen

naar Vaassen waar een 4.000 m2 groot

wachttijd leverde Rolof wel een nieuw idee

metaalverwerkend bedrijf staat. Een hal met

op. Hij besloot mobiele ziekenhuizen te gaan

faciliteiten voor metaalbewerking. Toch, de

bouwen van zeecontainers. Tien jaar later kan

twaalf medewerkers van Hospitainer zitten

Rolof met trots zeggen dat Hospitainer zo’n

vooral in de sales, service en engineering.

175 mobiele hospitalen heeft verkocht en dat

‘Het is hier in onze hal vooral assemblage’,

er wereldwijd 125.000 operaties en 1,3 miljoen

legt Mulder uit. Hospitainer werkt als een

medische handelingen zijn verricht in de units

soort netwerkbedrijf. Mulder: ‘Hier tegenover

van Hospitainer. Voorbeelden te over. Tijdens

zit constructiebedrijf Harleman. Zij maken

de covid-tijd leverde Hospitainer bijvoorbeeld

voor ons de staalconstructies, deels gemaakt

mobiele ziekenhuizen in opdracht van het

van zeecontainers. Maar het is eigenlijk een

ministerie van Binnenlandse Zaken aan de

keten aan bedrijven dat hier samenkomt.

Koningrijks Eilanden. In het oude FARC-gebied

Van elektrabedrijven en leveranciers van

in Colombia voeren hospitainers op een boot

medische apparatuur, tot gespecialiseerde

de rivier af langs gebieden waar mensen geen

waterbedrijven en aggregaten. Wat wij vooral

of nauwelijks medisch zorg kunnen krijgen.

doen is alles samenbrengen.’ De ene keer

In Soedan (Darfur) en Syrië waren ze actief in

kan dat leiden tot één of meer vrachtwagens

vluchtelingenkampen, op de Filippijnen na

met daarop een container met een complete

een tyfoon en in Afrika met de bestrijding van

operatiekamer, of een compleet mobiel 50-

ebola. Mulder: ‘Daar bouwden we mobiele

beds ziekenhuis. Het kan ook een complex

ziekenhuizen compleet met ebola-testlabs

systeem van containers zijn met laboratoria,

en isolatiekamers.’ Bijna ook waren ze er

OK, uitslaapkamer, kantoor en IC-bedden

bij de laatste staatsgreep in Afghanistan.

die als legostenen worden opgebouwd.

‘Uiteindelijk is dat niet doorgegaan omdat

Hospitainer levert ook tenten of combi’s van

we bang waren dat de mobiele ziekenhuizen

tenten met containers. Tenten met onderdruk

in de handen van de Taliban zouden vallen’,

waar bijvoorbeeld in covid-tijd virussen niet

put Rolof Mulder uit een rijk arsenaal aan

naar buiten konden. Mulder: ‘Het is hier

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Reportage.indd 21

| 21

08-02-2022 12:27


REPORTAGE VERVOLG VAN BLZ 21

vaak hectiek. Als er ergens in de wereld een

Spannend

hospitaal staan. Op dit moment denken we ook

ramp is, moeten we snel kunnen leveren. Pas

Dus gaat de kost bij Hospitainer voor de baat

met chirurgen in Nederland mee hoe we ergens

nog stonden we voor een expeditie binnen

uit. Er staat veel voorraad die eerst maar eens

een tijdelijke OK kunnen inrichten voor relatief

24 uur op het vliegveld.’ De aangesloten

verkocht moet worden. Mulder: ‘In het begin

simpele inhaalzorg-operaties.’

netwerkbedrijven moeten soms alles laten

was dat echt een probleem. Toen we het eerste

vallen om een nieuw ziekenhuis snel te leveren.

mobiele ziekenhuis maakten, was dat met

Factor tien

Bij Hospitainer leven ze immers deels van

eigen geld. Toen we die verkochten, moesten

Dagelijks houdt Mulder het nieuws in de gaten.

rampen. Mulder: ‘Zo was het hier tijdens de

we de opbrengst ervan weer investeren in een

Niet zozeer vanuit een marketinggedachte

coronapiek in de eerste golf letterlijk piektijd.

nieuwe unit. Dan kom je financieel gezien in de

om containers en mobiele ziekenhuizen te

Uit alle kanten in de wereld kwam er vraag naar

valley of death. Best spannende tijd.’ Inmiddels

verkopen, maar meer om scherp te zijn als er

noodvoorzieningen. Los van de Koningrijks

is Hospitainer al wel zo groot geworden dat

ergens uit de wereld waar een crisis is, vragen

Eilanden hebben we toen ook in brandhaarden

er gesproken kan worden van solide business,

komen. ‘Kijk naar een conflict als Oekraïne en

zoals in Italië geleverd.’

al is dat wat anders dan big business, vertelt

Rusland. We zien dat en gaan vast nadenken

Mulder. ‘Bij ons staat winst maken op één, maar

“what if” zodat we voorbereid zijn als er een

Handel en goed doel

mensen helpen staat ook op één. Wat we vooral

vraag komt. Of we bellen zelf naar instanties

Mobiele ziekenhuizen blijkt een verkoopmodel

willen is impact realiseren. Mensen ergens op

of we kunnen helpen.’ Maar de NGO’s en

te zijn. Hospitainers huur je niet voor een tijdje,

de wereld die geen beroep kunnen doen op

ministeries in de wereld weten inmiddels

maar die verkoop je aan

goede zorg, helpen.

Vaassen wel te vinden. Hospitainer heeft

NGO-organisaties als

Een deel van ons bedrijf

nadrukkelijk groeiambities. Dat kan omdat

Artsen Zonder Grenzen,

acteert dan ook als een

het een markt is met wereldwijd nog relatief

stichting, alleen eentje

weinig andere spelers. Mulder, zelf veel op

die niet afhankelijk is

pad in de wereld om de vinger aan de pols te

van donateurs. De winst

houden in crisisgebieden: ‘Over tien jaar wil ik

die we maken, willen we

dat we een factor tien doen ten opzichte van

over verhuuropties. Het

vooral weer investeren.

nu. Wereldwijd zijn er nog zo veel mensen

huidige verkoopmodel

Soms doen we ook

die geen toegang tot goede zorg hebben.

de VN, ministeries, bedrijven of Defensie. Al zijn ze in Vaassen wel aan het nadenken

‹‹ Dan kom je financieel gezien in de valley of death ››

heeft zeker in het begin veel gevraagd van de

projecten die geld kosten, alleen maar omdat

Daarom zijn we nu ook aan het kijken hoe

financiële slagkracht van Mulder en zijn vrouw.

we vinden dat het nodig is. We zijn een sociale

we in afgelegen “rurale” gebieden mobiele

‘Omdat er vaak sprake is van een crisissituatie,

onderneming.’

ziekenhuizen kunnen aanbieden in combinatie

moet je snel kunnen leveren. We hebben ook

22 |

met voedselvoorziening. Iets minder hit-and-

wel tenders voor bijvoorbeeld een project

Code zwart

run, zodat je wat beter productie kunt plannen.

als vrouwenzorg in ontwikkelingslanden

Hospitainer was dus ook actief in covid-

Er is in de wereld nog genoeg te doen.’

(jaarlijks sterven nog 300.000 vrouwen bij

tijd. Vooral in het buitenland. Hoe heeft

een bevalling). Zo’n project wordt dan op

Mulder aangekeken tegen corona en zou

langere termijn aanbesteed door verschillende

Hospitainer een rol hebben kunnen spelen

organisaties en overheden. Zo heb je tijd om

bij een eventuele code zwart in Nederland?

te ontwikkelen en te financieren. Maar veel

Mulder: ‘Het probleem in Nederland is niet

vaker is het dagwerk. Dan kun je niet eerst

zozeer een tekort aan bedden. We hebben

gaan tekenen en rekenen aan een mobiele unit.

een tekort aan personeel. Maar zou er een

Dus hebben we altijd (dure) voorraad. Morgen

code zwart situatie zijn, kunnen we met onze

kan er hier een compleet ziekenhuis met vijftig

mobiele ziekenhuizen zeker oplossing bieden.

bedden op transport gaan.’

Uit voorraad hebben we morgen een tijdelijk

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Reportage.indd 22

08-02-2022 12:28


In de hal van Hospitainer draait het vooral om assemblage.

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Reportage.indd 23

| 23

08-02-2022 12:28


HOE DOE JIJ DAT EIGENLIJK?

‘KWALITEIT VAN LEVEN MET SPRONGEN OMHOOG’

PRECISIE TECHNIEK LEIDT TOT ‘KLIKPROTHE SE ’

TEKST RONALD BUITENHUIS BEELD RONALD HISSINK

M

evo Precision Technology uit het

taat en de koppeling. Volgens Verhaegh zijn de

gaat worden, moet er nog wel wat gebeuren.

Gelderse Ruurlo is een breed ope-

voordelen van de nieuw ontwikkelde techniek

Medische toepassingen vormen zo’n kwart van

rerend verspaningsbedrijf, voorna-

evident. ‘Dankzij osseo-integratie is de patiënt

de omzet van Mevo, de nieuwe beenprothese

melijk toeleverancier voor de industrie. Maar

stabieler. Vaak kan ik het verschil amper meer

beslaat nog maar zo’n vier procent en over tien

eigenaar Frans Verhaegh wilde meer. ‘Met een

zien tussen iemand die een gezond been

jaar is Verhaegh blij als die omzet is verdub-

eigen product kun je je als bedrijf beter onder-

heeft en iemand die met een osseo-integratie

beld. ‘In Nederland hebben we veel last van

scheiden.’ De connector voor osseo-integratie

rondloopt.’

wet- en regelgeving en de macht van de verze-

is zo’n eigen product. De patiënt wil wel, nu

keraar. Zij moeten dit type operatie vergoeden. Titaniumcoating Inmiddels lopen er in

Op dit moment doen alleen de ziekenhuizen in

Nederland zo’n 150 mensen rond met deze

Nijmegen, Groningen en Rotterdam opera-

Het was een combi van twee. Frans Verhaegh

vorm van connector en implantaat die geheel

ties met de osseo-integratietechniek. Artsen

is van huis uit engineer. ‘Ik houd van nieuwe

gemaakt zijn van titanium met een kunststof

moeten er speciaal voor worden opgeleid. En er

dingen ontwikkelen.’ Daar kwam bij dat zijn

ring. Op het implantaat zit een poreuze titani-

is conservatisme in de artsenwereld. Die doen

broer een beenamputatie had ondergaan.

umcoating zodat bot aangroeit en één geheel

wat ze gewend zijn.’

‘Veel beenprotheses zijn kokers om een

wordt met het implantaat. Het implantaat kan

geamputeerd been heen. Ik zag bij mijn broer

op elk type kunstonderbeen worden aange-

Instabiel Of is het een kostenkwestie?

de beperkingen ervan. Aangezien hij osseo-

klikt. Verhaegh: ‘An sich is de techniek niet

Verhaegh: ‘De osseo-integratie is duurder,

integratie zou krijgen hebben we daar een

nieuw, wij hebben wel ons eigen veilige model

maar de kokerprothese – gebaseerd op

veilige connector voor ontwikkeld.’

ontwikkeld.’

vacuümzuigen – heeft nogal wat nadelen.

Connector Bij osseo-integratie wordt een

Verzekeraars Verhaegh begon de ontwikke-

delen, oncomfortabel… Op termijn kan de

implantaat in het bot van het geamputeerde

ling mede omdat hij zich zo beter hoopte te

osseo-techniek wel eens goedkoper zijn omdat

been geslagen, middels een connector kan

kunnen onderscheiden van concurrenten. Maar

minder vervanging nodig is.’ Maar er is een veel

een prothese worden aangeklikt. Vandaar de

voordat de nieuwe orthopedische lijn (Mevo

belangrijker element dan kosten. ‘De kwaliteit

naam ‘klikprothese’. Mevo maakt de prothese

maakt ook stabilisatieproducten en enkel-

van leven gaat door de osseo-techniek met

(been/voet) zelf niet, maar alleen het implan-

fixatietoepassingen) big business voor Mevo

sprongen vooruit. Er is sprake, anders dan bij

artsen en verzekeraars nog.

Veel zweetproblemen, geen gevoel in weke

24 |

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_HoeDoeJeDat.indd 24

08-02-2022 12:29


Frans Verhaegh toont de prothese en connector voor osseo-integratie.

een koker, van een natuurlijke beweging. Ik ken

bijvoorbeeld een been heeft verloren na een

certificering kost zo maar anderhalve ton.’

iemand die niet naar zijn zoon bij het voetbal-

ongeval maar verder kerngezond is, is dus veel

Maar iets doen voor mensen, vindt hij een

len ging kijken omdat de grasondergrond zo

beter af met de osseo-integratie.’ Mevo heeft

veel belangrijker drijfveer. ‘Ik vind het leuk om

instabiel was. Met onze prothese loop je over

eveneens een complete set eigen instrumenten

nieuwe dingen te maken. Het geef t ook dyna-

het gras alsof er niks aan de hand is.’

ontwikkeld waarmee de chirurg het implantaat

miek aan je bedrijf en het motiveert mensen

kan aanbrengen bij de patiënt.

in je onderneming.’ Nu de medische wereld

Doorbloeding Verhaegh is overigens realis-

nog. Het implantaat heef t inmiddels ook een

tisch. ‘Er is een contra-indicatie. Voor patiënten

Iets doen voor mensen Rijk worden met

heel bijzondere gebruiker. De techniek is suc-

die door diabetes een amputatie moesten

de nieuwe techniek is niet de missie van

cesvol bij een hond toegepast. En topsporters?

ondergaan, is het vaak niet geschikt vanwege

Verhaegh. Daarvoor moeten nog wel wat

Is dat een markt? Frans Verhaegh: ‘Dat is nog

slechtere doorbloeding. Maar iemand die

hobbels genomen worden. ‘Alleen een CE-

een stap te ver.’

Ook vertellen hoe jij iets bijzonders doet? Laat het ons weten via redactie@metaalunie.nl M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_HoeDoeJeDat.indd 25

| 25

08-02-2022 12:29


ONDERWIJS & BEDRIJF

De opkomst van robots, digitale systemen en automatisering zorgt voor nieuwe banen en andersoortig werk. Daarom is het voor zowel technisch personeel in de maakindustrie belangrijk om continu om- en bij te scholen. Uiteraard ook voor een ondernemer van levensbelang: zonder die opgedane kennis kan hij ook niet vooruit met het bedrijf. Gelukkig zijn er in Nederland veel initiatieven die het kennisniveau van het hele bedrijf op een hoger niveau tillen zoals de Smart Welding Factory, een initiatief van LAC.

CONTINUE SCHOLING NOODZAKELIJK ACHTSTE SMART WELDING FAC TORY VAN START

B E E L D S A N D E R VA N D E R TO R R E N

26 |

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_OnderwijsEnBedrijf.indd 26

08-02-2022 12:30


Projectleider Jan-Willem van der Wolf (links) en Kees Bogerd, technisch directeur van Metaalunie­lid Kasteel Metaal bv.

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_OnderwijsEnBedrijf.indd 27

| 27

08-02-2022 12:30


ONDERWIJS & BEDRIJF

VERVOLG VAN BLZ 27

Zuid-Holland krijgt nu ook een Smart Welding Factory, waar medewerkers en studenten (bij)

Tien lasrobots

geschoold worden op gebied van lasrobotica.

Kasteel Metaal bv opgericht in 1928, is uitgegroeid tot een toeleverancier van

Smart Welding Factory is een initiatief van

metalen/roestvast stalen delen. Kasteel Metaal maakt klantspecifieke producten

LAC, dat met het project het doel heef t om

voor uiteenlopende sectoren zoals food, farma, agro, utiliteitsbouw, machinebouw en

door middel van onderzoek en ontwikkeling

energie. Het bedrijf heef t automatisering hoog in het vaandel staan. Het plaatwerkdeel

kleine series en enkel stuks productie met

is volledig geautomatiseerd en het beschikt over tien grote lasrobots. Kasteel Metaal

lasrobots zonder afkeur te realiseren. Smart

beschikt over de grootste lasrobots van Nederland. Deze robots werken vijf keer

Welding Factory Midden-Holland is moge-

sneller dan een ‘reguliere’ lasser en werken dag en nacht door. Elke lasrobot wordt

lijk gemaakt door een groep enthousiaste

aangestuurd door de computer en is uitgerust met een compleet communicatiesysteem

ondernemers, met steun van SMITZH (de

dat overal ter wereld de exacte status kan rapporteren.

Smart Industry Hub van Zuid-Holland, waar ook Metaalunie bij is aangesloten) en het regionale samenwerkingsverband Masterplan Techniek Zuid-Holland. Ook de Regionale

Aantallen

en de nieuwe technische ontwikkelingen die

MKB Deal ondersteunt het programma. Deze

‘Met de aantallen die wij wekelijks produceren,

daarmee gepaard gaan, groeide de behoefte

maand ging de eerste groep medewerkers van

is het onmogelijk dit te doen zonder lasrobots.

aan vakmensen die in staat zijn de robots te

start van deze inmiddels alweer achtste Smart

Op een gegeven moment vergeten mensen

programmeren en te bedienen. Bogerd: ‘De

Welding Factory.

een las, je hebt te maken met verschillende

instroom van technisch personeel is moeilijk,

Projectleider en oud-ondernemer Jan-Willem

lassers en dus verschillende kwaliteiten. De

dat is voor alle bedrijven al lastig. Maar de

van der Wolf en Kees Bogerd, technisch direc-

aantallen zijn de laatste jaren enorm omhoog-

instroom van personeel dat met lasrobots

teur van Metaalunielid Kasteel Metaal bv uit

gegaan. Wat we in het verleden in acht jaar

kan omgaan of met robots in het algemeen,

Alphen a/d Rijn, vertellen over de opleiding die

maakten, doen we nu in 3,5 week en dat kun

is er eigenlijk helemaal niet. Je vindt geen

acht modules telt en in twee maanden over

je onmogelijk met de hand maken. De vraag

goede opleiding die mensen dit laten leren.

verschillende dagdelen wordt gegeven. Continuïteit Voor Kasteel Metaal is verregaande automatisering en robotisering een absolute voorwaarde om de markt te kunnen bedienen. Al dacht bij aanschaf van de eerste robot daar

28 |

Dan kom je uit bij een aantal specialisten die

‹‹ Instroom van personeel dat met lasrobots kan omgaan is er helemaal niet ››

de kartrekkers zijn geworden, maar daar zit veel te weinig fundament omheen. Als ik dan twee of drie mensen heb op een totaal van 110 man die de boel kunnen inrichten en in stand kunnen houden, is dat gewoon te weinig. En met een laag niveau is er een groot risico dat

niet iedereen hetzelfde over binnen het bedrijf.

ofwel de verkeerde producten worden gelast

Bogerd: ‘In 2006 heb ik tijdens de kerstborrel

of er komen ongelukken en crashes. Een goed

gezegd dat we een lasrobot hadden gekocht.

op de markt is nog nooit zo hoog geweest

opgeleide robotoperator is van belang voor ons

Toen werd het heel stil in de zaal en daarna

als dat nu is. Wij kunnen aan die vraag niet

soort bedrijven.’ Ook al vanuit het gedachte-

kreeg ik heel veel vragen als ‘van wat gaan wij

voldoen omdat we de mensen niet beschikbaar

goed van een Leven Lang Ontwikkelen werd

dan nog doen?’ Inmiddels is er niemand weg

hebben. Daarnaast zit er ook een menselijke

één en één twee.

en zijn we van een man of 60 gegroeid naar 110

kant aan het produceren van deze aantallen.

man. Robotisering draagt bij aan de continu-

Als het heel repeterend wordt, dan moet het

Behoe�te aan digitalisering

iteit van je organisatie en het zal zeker geen

geautomatiseerd worden. Omdat je gewoon

Van der Wolf: ‘Eigenlijk viel alles op zijn plaats.

werk wegnemen. Het werk wordt anders, daar

de mensen niet dag in dag uit hetzelfde werk

Bij bedrijven is er behoefte aan digitalisering

zit meer de groei in werkgelegenheid.’

wil laten doen.’ Met de komst van lasrobots

en op initiatief van een aantal partijen, waar-

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_OnderwijsEnBedrijf.indd 28

08-02-2022 12:30


Een goed opgeleide robotoperator is van belang voor de bedrijven.

onder Koninklijke Metaalunie, legde ik contact

geleden een lasrobot voor vmbo-leerlingen

bedrijfsleven. ‘In ieder geval is afgesproken

met mkb-bedrijven die mee willen denken aan

werd aangeschaft.

dat naast het bedrijfsleven de nadruk ook op

de toekomstige opleidingsbehoefte die toch

het onderwijs zelf moet liggen. Want die moet

gaat ontstaan als de robotiseringtoepassingen

Van der Wolf: ‘Er wordt samengewerkt met an-

het uiteindelijk zich ook eigen maken zodat

gewoon verder vorm krijgen bij verschillende

dere mbo’s om die uitrol verder vorm te geven,

de opleiding niet altijd via het LAC hoeft te

metaalbedrijven in de regio. En daarmee

maar hier voor de regio is het de bedoeling dat

verlopen. Maar vanuit het Masterplan Techniek

wordt zowel samengewerkt met mkb-bedrij-

mbo Rijnland het straks ook allemaal in huis

Zuid-Holland wordt vooral gekeken hoe we dit

ven, leden van Metaalunie, maar een bedrijf

kan doen, want dan heb je optimale flexibiliteit

keuzevak een vast onderdeel kunnen maken

als Hieselaar uit Schoonhoven valt onder de

naar leerlingen, naar werknemers toe en dat

van het middelbaar beroepsonderwijs. Uitein-

grootmetaal.’

soort zaken. Maar nu zijn we in ieder geval al

delijk moet het gewoon ingebed worden. Niet

zeer geholpen met het Schoonhovens College.

alleen als keuzevak, maar misschien wel meer

Keuzevak

Die heeft een lasrobot beschikbaar gesteld

in een doorontwikkeling van een bepaalde

Het leidde tot een Zuid-Hollandse Smart

voor de praktijkmodule. Ik ben blij dat men

metaalrichting.’

Welding Factory. Een concept dat het LAC al op

binnen het mbo-onderwijs mogelijkheden

verschillende plaatsen in Nederland aan het

ziet en het nu als keuzevak aan te bieden. De

Bogerd verwacht meer belangstelling vanuit

uitrollen is. Deze maand startte de opleiding

mbo’s hebben een contract getekend met het

bedrijven. ‘Het tekort aan vakmensen met deze

voor robotprogrammeurs op initiatief van het

LAC, daarin neemt Metaalunie ook in deel, die

specifieke vaardigheden speelt inmiddels bij

Centrum voor Innovatief Vakmanschap Smart

eigenlijk de stichting is die het keuzevak aan

een heleboel bedrijven. En als wij de productie

Technology (publiekprivaat samenwerkings-

kan bieden. Dat kan het reguliere onderwijs

in Nederland willen houden, moeten we ervoor

verband tussen bedrijven, overheden en het

nog niet.’

zorgen dat we dit met de juiste mensen kunnen.

onderwijs rondom Smart Technology - red.)

Want ik ben er wel van overtuigd dat voor de

op mbo Rijnland. De theorie voor het nieuwe

Ingebed

producten die wij nu maken, grotere producten

keuzevak wordt afgewisseld met praktijklessen

Bij de aftrap zijn er vijf deelnemers, drie

met een hoog volume, in Nederland zeker nog

op het Schoonhovens College waar enkele jaren

vanuit het mbo-onderwijs en twee vanuit het

plaats is om ze te kunnen blijven maken.’

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_OnderwijsEnBedrijf.indd 29

| 29

08-02-2022 12:30


E L K E M A A N D E E N P R O J E C T VA N E E N VA N O N Z E L E D E N I N B E E L D

HET PROJECT Ook een bijzonder project gerealiseerd? Stuur een berichtje naar redac e@ metaalunie.nl.

30 |

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Het-project.indd 30

08-02-2022 12:32


Kijk hem daar trots staan bij Tango, zijn kunstwerk, Fons Schobbers – kunstenaar in Venlo, aan de Maas. Tien bij en bij en meter; 23 ton staal, waarvan alleen al 9 ton in de vakwerkspanten en kokers zit.

‘Het was in 2018 bijna onmogelijk om dit te tekenen’, zegt Henk Moonen van Smolenaers uit Nederweert, met al die dubbele krommingen in meerdere vlakken. Toen het uiteindelijk toch lukte, bleek de uitslag vast te lopen.

Verder zoeken. Oplossing gevonden in so ware voor het ontwerp van fietszadels! Nu konden ze het ontwerp eindelijk op de pla e plaat uitslaan. Het vervoer, eerst over de weg en toen over het water, was een volgende uitdaging.

‘Een kunstenaar wil al jd iets realiseren wat eigenlijk niet kan’, zegt Moonen. ‘Dat zijn nou juist de uitdagingen die wij bij Smolenaers graag aangaan.’

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Het-project.indd 31

| 31

08-02-2022 12:32


Noord-Holland Noord kent een groot aantal innovatieve machinebouwers. Of het nu gaat om hightech wielbouwmachines, robots of machines voor de verwerking van zaden of fruit: deze bedrijven behoren wereldwijd tot de top in hun nichemarkten. Voor deze bedrijven is smart industry de normaalste zaak van de wereld. Zij realiseerden zich ook: ‘samen staan we sterker’. Deze gedachte lag aan de basis van TechValley.

‘SAMEN STA AN WE STERKER’ NOORD -HOLL ANDSE BEDRIJVEN ME T ELK A AR VOOR EEN TOEKOMSTBESTENDIGE MACHINEBOUWINDUSTRIE B E E L D : S A N D E R VA N D E R TO R R E N

TechValley is een samenwerkingsverband

zijn gestart met te inventariseren wat smart

Hogeschool Inholland onderzoek naar voor

dat is ontstaan op initiatief van ruim 35

industry die bedrijven kan bieden, wat dat voor

deze bedrijven relevante smart industry-

Noord-Hollandse machinebouwers (het

ze oplost en wat de meerwaarde ervan is. Er

thema’s zoals robotica, vision, data en smart

TechnoSpitsen netwerk, zie ook kader),

zijn hierover 20 machinebouwers, waaronder

maintenance. Lectoren, docent-onderzoekers

Koninklijke Metaalunie en FME. Partners in

JOZ, in de regio geïnterviewd. Over waar ze

en veel studenten werken aan TechValley-

TechValley zijn Hogeschool Inholland Alkmaar

nu staan, waar ze naartoe willen en welke uit-

praktijkonderzoek, op dit moment zo’n 100

en het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland

technische studenten per jaar. En die studenten

Noord, penvoerder van dit project. Het pro-

zijn weer belangrijk om technisch talent hier in

ject is mede gefinancierd door de Europese Unie en het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en Provincie Noord-Holland. Studenten

‹‹ Ik heb gemerkt dat mensen best open zijn over hun kennis ››

de regio te houden en te ontwikkelen en te verbinden aan deze mooie bedrijven. TechValley bestaat uit diverse mkb-maakbedrijven die samen sterker staan en samen ook slimmer worden.’

Het dagelijks projectmanagement is in handen van José Laan en Sandra Verweij van Parbleu.

32 |

Doel van TechValley is een innovatieve en toe-

‘Zo’n zeven jaar geleden spraken wij met

dagingen en kansen ze zien op het gebied van

komstbestendige Noord-Hollandse machine-

Koninklijke Metaalunie en FME in deze regio

nieuwe technologieën.’ Op een aantal vragen

bouwindustrie. Laan: ‘Door van elkaar te leren en

over smart industry’, blikt Verweij terug. ‘Zij

van de bedrijven was ona�hankelijk onderzoek

samen nieuwe ideeën te ontwikkelen, creëren ze

vroegen ons hierover mee te denken en daar

wenselijk en daarom werd ook Hogeschool

een innovatief ecosysteem van maakbedrijven

een programma voor te ontwikkelen. We

Inholland Alkmaar betrokken. Inmiddels doet

dat zich klaar maakt voor de toekomst. Deze be-

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_TechValley.indd 32

08-02-2022 12:33


JOZ bv uit Westwoud is grondlegger van de moderne stalreiniging.

drijven hebben veel ervaring met het begeleiden

Richard Paardekooper, financieel directeur van

van stagiairs en afstudeerders en hebben daar

TechValley-deelnemer JOZ bv uit ­Westwoud

TechnoSpitsen

specifiek opgeleide medewerkers voor in dienst,

(zie ook kader). ‘Dan hebben we het over

TechnoSpitsen is een netwerk

die kennis en ervaring kunnen overdragen en

sub-suppliers en allerlei diensten die je extra

van Noord-Hollandse

tijd maken voor het begeleiden van studenten.

vraagt van toeleveranciers. De maakbaarheid

koploperbedrijven in de

Ondanks de grote verscheidenheid in producten

van wat je verderop in de keten neerlegt wil je

maakindustrie. Doel van het

en markten, hebben deze bedrijven een aantal

vooraf veel beter bepalen met elkaar. Dan heb

netwerk is het slim verbinden van

gelijksoortige uitdagingen en vraagstukken op

je het bijvoorbeeld over digital twins. Wij doen

(nieuwe) technologieën, kansen

het gebied van “slimme” machinebouw. Door de

het al ruimschoots, hele grote delen van onze

en uitdagingen, mensen en kennis,

krachten te bundelen, samen op te trekken en te

robots die laten we eigenlijk maken bij, vaak lo-

en bedrijven en onderzoek en

innoveren in TechValley, kunnen deze bedrijven

kale, toeleveranciers. Samenwerken en kennis

onderwijs, voor een innovatieve

hun producten, processen en diensten toekomst

met elkaar delen is dan een must.’

en toekomstbestendige maakindustrie. Het

proof maken en daarmee hun koploperposities behouden of zelfs uitbouwen. Want waarom zou

Open over kennis

TechnoSpitsen netwerk

je in je eentje het wiel uitvinden?’

Dat kennisdelen, is iets waar bedrijven in het

is ontstaan vanuit een

verleden nogal huiverig voor waren. Paarde-

samenwerkingsverband tussen

Hele keten

kooper daarover: ‘Ik heb gemerkt in al die jaren

ruim 30 Noord-Hollandse

‘Een belangrijk thema daarbij is maakbaarheid

dat mensen best open zijn over hun kennis en

machinebouwers, Koninklijke

in de hele keten. Machinebouwers leggen ver-

dat ze veel willen delen. We zijn over het alge-

Metaalunie, FME en Parbleu.

derop in de keten steeds meer werk neer’, zegt

meen geen directe concurrenten van elkaar,

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_TechValley.indd 33

| 33

08-02-2022 12:33


VERVOLG VAN BLZ 33

JOZ JOZ bv uit Westwoud is grondlegger van de moderne stalreiniging en ontwikkelt al meer dan 70 jaar mestafvoer- en voeraanschuifsystemen voor veehouders over de hele wereld. Het begon met het zogeheten Rondgaand Ketting Systeem waarmee mest op een lopende band werd afgevoerd naar een verzamelpunt. Het wordt nog steeds door JOZ gemaakt en wereldwijd gebruikt. In 2005 lanceerde JOZ de allereerste mestrobot ter wereld. Vervolgens werd de mestrobot verder doorontwikkeld en een eigen besturingsplatform ontwikkeld waarbij ook data verstuurd wordt naar het JOZ Management Systeem en ging het over op de toepassing van water. In 2014 werd de Moov gelanceerd, een voerrobot die het voer aanschui� t. In 2017 werd de Moov Pro gelanceerd, die over nog meer functionaliteiten beschikt. Vanuit het thema ‘Circulair Farming’ lanceert JOZ dit jaar weer nieuwe productinnovaties die bedrijven helpen bij het nog e�ficiënter mesten tot oplossingen om stikstof te reduceren. Er werken zo’n 100 mensen (10% op tijdelijke basis) in Westwoud en acht mensen vast in het buitenland. Het bedrijf exporteert naar verschillende landen verspreid over diverse continenten.

34 |

dus je kunt elkaar ook versterken. Als we met

Smart Industry Fieldlab

voor Inholland én voor alle 35 bedrijven. In

onze grootste concurrent aan tafel zouden zit-

Op 14 oktober 2021 is TechValley aangewezen

innovatieteams wordt door bedrijven, lectoren,

ten, zijn we natuurlijk wat voorzichtiger. Maar

als o�ficiële Smart Industry Fieldlab en is

docenten en studenten samengewerkt en

met bijvoorbeeld deelnemers van TechValley

hiermee het vierde Fieldlab in Noord-Hol-

geëxperimenteerd met nieuwe technologieën

die in een heel andere sector actief zijn, kun je

land Noord. De smart industry-thema’s data,

en toepassingen. In speciale werkgroepen

juist beter samenwerken. Die kennisdeling vind

robotica & vision, predictive maintenance en

wisselen deelnemers kennis, inzichten en

ik een voorwaarde om elkaar juist sterker te

smart verdienmodellen vormen daarin de rode

ervaringen uit. De “lessons learned” worden

maken in deze regio, in Nederland zelf en in de

draad. Verweij: ‘Tien ambitieuze innovatiepro-

gezamenlijk geëvalueerd en verwerkt in de

hele maakindustrie.’

jecten fungeren als leer- en referentieprojecten

lesstof van Inholland.’

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_TechValley.indd 34

08-02-2022 12:33


​Vlnr Sandra Verweij, José Laan en Richard Paardekooper.

Koploperbedrijven

opdrachten bij de Noord-Hollandse koploper-

ook bij aan een oplossing voor het tekort aan

Door het slim verbinden van onderzoek en

bedrijven. Paardekooper: ‘De studenten staan in

vakmensen in deze regio: ‘De bedoeling is dat de

onderwijs aan concrete innovatievraagstukken

een vroeg stadium al dicht bij het bedrijfsleven.

studenten die in deze omgeving worden opge-

van regionale maakbedrijven, ontstaat voor

Vroeger liep je af en toe stage en dan moest je in

leid, hier ook gaan werken en wonen. Inmiddels

Inholland Alkmaar een unieke mogelijkheid

principe je punten halen om je diploma te halen.

zijn van deze eerste lichting afstudeerders rond

om praktijkonderwijs, met name binnen het

Nu zijn ze eigenlijk al vanaf het tweede jaar heel

de 20 á 25 studenten in dienst gekomen bij de

domein TOI (Techniek, Ontwerpen en Infor-

actief met bedrijven bezig. Ook aan projecten

bedrijven.’

matica), verder vorm te geven. Voor studenten

en aan producten die in de markt gezet worden.

biedt TechValley hoogwaardige en uitdagende

Het echte werk dus.’ Het draagt volgens Laan

techvalley-nh.nl

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_TechValley.indd 35

| 35

08-02-2022 12:33


Oplossingen in RVS staalkabels en staalkabelnetten

Hans Jansen Staalkabels / Alphen aan den Rijn - Officieel partner van Jakob Rope Systems - www.staalkabelnetten.nl

d n o R

en slijp

nl

k • Vla erk w n Hoo

tstoffen

e

re • Ge

en

slijp

ap dsch

BETAALBARE 5A

EEL TION NVEN & CO CNC

n e p slij

RUM. T N .O.F NCE HOOMOND Vtrum.nl LEX hooncen 168

2 - 34 7 4 03

. www

8WEST-FRIESLAND redenen omMETAGIS te adverteren in METAAL + TECHNIEK TM

brons & non ferro gieterij 1. Het vergroten van de bekendheid van

APPROVED MANUFACTURER

metaalbranche via nieuwsbrief en het vakblad

uw bestaande producten en merken

Centrifugaal gegoten bronzenvan bussen en kraagbussen 2. Het presenteren uw innovaties 3. Metaal + Techniek heeft een

11-09-13 09:03

6. Werven van professionals uit de 7. Metaal + Techniek is een betrouwbaar en sterk merk met een gemiddeld bereik van

kwalitatief hoog bereik: de totale www.wfmbrons.nl

37.617 lezers en is een autoriteit bij het

oplage gaat naar de leden van

midden- en kleinbedrijf in de metaalindustrie 8. Metaal + Techniek biedt u ook diensten om

Koninklijke Metaalunie 4. Het versterken van uw imago

u te laten scoren met Google en diverse

5. Meer deelnemers werven voor

cursussen en opleidingen

uw evenement en aankondigen van uw deelname aan beurzen

- Chemisch vernikkelen van staal, RVS, koperlegeringen en Aluminium - Anodiseren en inkleuren van Aluminium - Chromateren en Chromiteren van Aluminium - Electrolytisch polijsen, beitsen, passiveren van RVS inclusief voor- en nabehandeling - Vernikkelen-verchromen, verkoperen, vertinnen van vele metalen - Verzinken, -geel, -blank, -zwart en natogroen, (RoHS-compliant - Verzilveren en vergulden

HAAS DT-1 + TRT VANAF

Uw media-adviseur: Roy Wösting Erkend door de Raad voor de Certificatie

r.wosting@mybusinessmedia.nl | Tel: 06 22 548 304 Erkend door de Raad voor de Erkend door de Certificatie Raad voor de

mm 27062012 25-09-14 19:43 Pagina 1

Erkend door de Raad voor de Certificatie

Certificatie Erkend door de door RaadErkend voor dede Raad voor de Certificatie Certificatie

M&T205x125_2021.indd 1

MT_Advertenties.indd 36

€70.

11-03-21 12:46

Haas DT-1 & TRT100

Verkort uw cyclustijd 08-02-2022 12:09


RECHTGEZET B E E L D S A N D E R VA N D E R TO R R E N

DOOR SCHADE EN SCHANDE Hoe berekent men een gebruiksvergoeding bij de ontbinding van de koop van een auto?

Mark runt een lasbedrijf en heeft een speciale

Helaas geeft de verkoper hier weer geen

auto voor dagelijks gebruik op het oog. De

gehoor aan. Daarom gaat Mark naar de rechter.

prijzige Mercedes heeft nog maar weinig

Die oordeelt dat er in dit geval inderdaad spra-

kilometers op de teller staan. De verkoper laat

ke is van dwaling. Mark had het recht om de

Mark weten dat er sprake was van diefstal-

koop ongedaan te maken. Bij een ontbinding

schade. Dit is echter netjes verholpen. Mark

moet de verkoper het geleverde terugnemen

is blij met z’n vrijwel nieuwe bolide, totdat hij

en de koper de aankoopsom terugkrijgen.

hoort van zijn garagebedrijf, die de auto op

Hierop geeft de advocaat van de verkoper aan

zijn verzoek inspecteert, dat zijn aanwinst een

dat de auto, inmiddels ruim een jaar verder, erg

ander interieur heeft dan het origineel. Er zit

in waarde is gedaald. Daarnaast heeft Mark er

een ander dashboard in en een tweedehands

dagelijks flinke afstanden, waaronder vakan-

geluidsinstallatie. Bovendien zijn veel onderde-

ties in het buitenland, mee afgelegd.

len niet afkomstig van Mercedes.

M R . M I R JA M B O S BEDRIJFSJURIDISCH ADVISEUR

De rechter oordeelt dat Mark inderdaad een

Mark voelt zich beetgenomen en ontbindt de

tegenprestatie moet leveren voor het gebruik

K O N I N K L I J K E M E TA A L U N I E

koopovereenkomst op grond van dwaling. Hij

van de Mercedes, omdat hij anders ongerecht-

mailt de verkoper dat hij de auto dezelfde dag

vaardigd wordt verrijkt. Zijn verrijking staat

Metaalunie Rechtsbijstand behandelt in deze

nog terug wil brengen. De verkoper gaat hier

echter niet gelijk aan de verarming van de

rubriek interessante kwes es. Namen en plaatsen

niet in mee. Mark wist toch dat hij een schade-

autoverkoper. Omdat Mark voldoende bewijst

zijn verzonnen, gelijkenissen met personen

auto kocht, zo reageert hij. Mark houdt voet

dat hij de auto direct heeft willen teruggeven,

en bedrijven louter toevallig. Metaalunie

bij stuk. Hij eist nogmaals zijn aankoopbedrag

komt de waardevermindering voor rekening

Rechtsbijstand biedt een geselecteerd netwerk van

terug, plus de kosten van de inspectie.

en risico van de verkoper. Als de verkoper de

deskundige advocaten en een speciaal voor leden

auto meteen had teruggenomen, dan was

ontwikkelde Mevas-rechtsbijstandverzekering.

de kilometerstand niet opgelopen en was er

U kunt bij Metaalunie Rechtsbijstand terecht

niet zoveel afgeschreven. De verkoper wist

voor advocaten, octrooigemach gden, juridische

S C H AT T EN In deze zaak is ingegaan

dat Mark de auto voor dagelijks gebruik had

bedrijfsanalyse, incasso, maatcontracten, algemene

op een vaker voorkomend issue, te weten

gekocht.

voorwaarden. Meer weten? 030- 605 33 44 of

hoe bepaal je de hoogte van een eventu-

www.metaalunierechtsbijstand.nl

ele ongerechtvaardigde verrijking van de

Dan resteert nog de hamvraag; hoeveel moet

koper bij een ontbinding van de koopo-

Mark betalen voor alle kilometers die hij reed?

vereenkomst. Op grond van de wet moet

De rechter stelt de berekening vast op het

Deze kilometervergoeding is voor de goede

de rechter scha en wat een redelijke

aantal gereden kilometers tot aan het inlever-

orde (veel) lager dan de waardevermindering

(gebruiks)vergoeding is. Als er geen andere

moment, maal € 0,19. Hiermee wordt aange-

van de Mercedes. De inspectiekosten moet

redelijke uitgangspunten voorhanden zijn,

haakt bij de fiscaal onbelaste vergoeding van

Mark zelf dragen. Als de auto bij de inspectie

dan is het in het geval van auto’s kennelijk

de Belastingdienst. De uitkomst moet worden

wél goed was gebleken, dan had hij deze kos-

zo dat de fiscaal onbelaste vergoeding van

afgetrokken van het terug te krijgen bedrag.

ten immers ook gemaakt.

de Belas ngdienst kan worden gehanteerd. M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Rechtgezet.indd 37

| 37

08-02-2022 12:35


BLIK OP BRANCHES Directeur Bert ten Kleij.

DE BOUW WERELD VER ANDERT

DAGPRIJZEN DOORBEREKENEN Technisch adviseur Jan Brinkman.

T E K S T JA N K LO E Z E B E E L D R O N A L D H I S S I N K / F E L S PA R T N E R S

38 |

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_BlikOpBranches.indd 38

08-02-2022 12:36


DUMEBO DWS

De voor Nederland unieke combinatie van ambachtelijke en industriële metalen dak- en gevelbekleding is in Olst tot stand gekomen door samenvoeging van de bedrijven Elshof en Felspartners. Met het dak van de permanente strandtent in Scheveningen (zie foto) was het bedrijf in 2021 genomineerd voor dak van het jaar. In de bouw verandert veel. Daar speelt het bedrijf op in.

Op een steenworp afstand van de IJssel kent

jaar. Sommige projecten lopen wel twee tot

wonen. Om de schaarste op te vangen, werkt

het plaatsje Olst een klein industriegebied met

drie jaar. Ze zijn betrokken bij nieuwbouw en

het bedrijf voorlopig samen met een vast con-

diverse maakbedrijven en een onbemande

renovatie in een verhouding die over een wat

tingent Slowaken. Op de locatie in Olst werken

benzinepomp. Daar vinden we het terrein van

langere termijn gerekend uitkomt op 60/40.

zo’n 10 tot 12 mensen, plus kantoorhonden

Felspartners/Elshof, zo’n 5000 vierkante meter

Overal in het land staan gebouwen met dak- en

Bello en Jurre.

groot, met meerdere loodsen en werkplaatsen.

gevelbekleding van Felspartners/Elshof, van

Het kantoor van dit Dumebo/DWS lidbedrijf

Amsterdam tot Maastricht en van Groningen

Olst

kent veel glas en een ruime entrée. Een joekel

tot Domburg, om een paar dwarsstraten te

De traditionele laagfels platen worden in Olst

van een beeldscherm in de vergaderruimte

noemen. Op de foto’s bij dit artikel zien we een

gefabriceerd door zelf te snijden en te walsen.

toont een doorlopende fototentoonstelling

bijzonder gevormd gebouw, een permanent

Deze systemen zijn niet zelfdragend en hebben

van een groot aantal aansprekende projecten,

strandpaviljoen in Scheveningen waarmee

een houten onderconstructie nodig. Met name

waardoor meteen duidelijk wordt waartoe dit

Felspartners in 2021 was genomineerd voor het

de laagfelsproducten worden vanuit Olst naar

bedrijf in staat is: metalen dak- en gevelbekle-

dak van het jaar. Aan het gewelfde ontwerp

bouwlocaties elders in het land vervoerd. In

ding, bij industriële toepassingen meestal in

in de vorm van schelp of een golf is meteen te

de werkplaats worden hulpstukken gemaakt

aluminium, bij meer ambachtelijke projecten

zien waarom dit zo’n bijzondere prestatie was.

door ze te ponsen, knippen of kanten. Olst ligt

ook in andere metaalsoorten als koper, zink,

‘Om deze kromming in de aluminium dakdelen

helaas niet aan een snelweg, maar daar staat

titaan en rvs.

te realiseren, moesten we ze ontwerpen als

tegenover dat ze hier in verhouding wel veel

sinaasappelschilparten die breed zijn in het

ruimte hebben. Overigens beschikt het bedrijf

Passie

midden en smal aan de uiteinden’, zegt Ten

ook nog over een overslagterrein in Barneveld,

Directeur Bert ten Kleij en technisch adviseur

Kleij. ‘Niet één felsbaan op dit dak is gelijk aan

een knooppunt van snelwegen.

Jan Brinkman putten zich uit om de techniek

een ander’, vult Brinkman aan. ‘We zijn dus in

achter hun specialisme toe te lichten. Ze

staat om dit soort 3D-gevormde dakelementen

Whizzkids

spreken van hoog- en laagfels, over Kalzip –

te walsen.’

De bouw is dus de natuurlijke habitat voor

een industriële felstechniek, ze spreken met

Felspartners. Daar is de laatste jaren volgens

passie over bijzondere projecten en daken

Koblenz

Ten Kleij en Brinkman veel veranderd. Ze wer-

met Kalzip-lengten van meer dan 120 meter,

De hoogfels, Kalzip-platen krijgen ze voorge-

ken steeds meer met 3D-ontwerpen. Daarbij

waarbij uiteraard in de engineering rekening

fabriceerd uit de fabriek in Koblenz. Meestal

hebben ze te maken met jonge whizzkids/­

moet worden gehouden met forse uitzettingen

worden ze rechtstreeks naar de bouwplaats

modelleurs bij grote aannemers of architecten

en krimp. En ze bespreken renovaties op 110

getransporteerd, waar eigen monteurs de

die zelf geen of weinig praktische bouwkundi-

meter hoogte van het Ministerie van VWS in

assemblage verzorgen. Felspartners/Elshof

ge ervaring hebben, maar wel erg handig zijn

Den Haag. Uitdagingen die het bedrijf graag

heeft zo’n 25 man in de buitendienst en kan

met 3D-modellen en rekenen alsof er bij de

aangaat.

er met gemak nog wel een paar bij gebruiken.

bouw in de praktijk nooit afwijkingen optre-

Ook hier is goed personeel schaars, al is het een

den. Alsof dus alles precies op elkaar past, wat

Strandpaviljoen

voordeel dat monteurs niet per se naar Olst

natuurlijk nooit zo is. Ook op de bouwplaatsen

Gemiddeld doen ze zo’n 30 tot 40 projecten per

hoeven te komen en door het hele land kunnen

zelf slaat de vergrijzing toe, waardoor er steeds

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_BlikOpBranches.indd 39

| 39

08-02-2022 12:36


BLIK OP BRANCHES

VERVOLG VAN BLZ 39

Een permanent strandpaviljoen in Scheveningen met een dak van Felspartners.

minder goede, centrale coördinatoren zijn.

wordt op 1 maart zelfs opnieuw 19 procent

ontwikkeling van een project wordt betrokken.

Lastig is ook het feit dat projecten steeds vaker

duurder. De prijs van aluminium is ook omhoog-

Branchevereniging Dumebo/DWS (Duurzame

verschuiven in de planningen. ‘Projecten die

geschoten. Onze marges zijn klein, dus we kun-

MetaalBouw/DunWandig Staal) maakt zich

bijvoorbeeld in week 40 zouden beginnen,

nen dit soort schommelingen onmogelijk zelf

hier ook sterk voor en wordt deels geholpen

komen vaak pas zes tot acht weken later op

opvangen. Maar aannemers zijn vaak niet blij

door de nieuwe Wet kwaliteitsborging voor

gang’, zegt Ten Kleij. Met alle gevolgen voor de

als wij dagprijzen doorberekenen. Daar komt

het bouwen, die op 1 juli 2022 van kracht moet

vastgestelde budgetten, zeker in deze tijd.

bij dat voor veel aannemers een metalen dak- of

worden. In het kader bij dit artikel wordt deze

gevelbekleding een niche is, waar ze misschien

wet kort toegelicht. E�fect van de nieuwe

Schaarste

eens in de tien jaar mee te maken krijgen, waar-

wetgeving kan zijn dat bouwers en toeleve-

Als toeleverancier aan de bouw moet Brinkman

door het soms moeilijk is om ze mee te nemen in

ranciers in de voorfase van de bouw meer als

momenteel calculeren met dagprijzen, want

onze overwegingen’, zegt Brinkman.

teamspelers gaan optreden, wat leidt tot een

mede door materiaalschaarste en verstoringen

40 |

betere samenwerking maar in de praktijk lang

in de logistieke keten als ook door vertragingen

Wetgeving

niet vanzelfsprekend is. Volgens Ten Kleij en

vanwege lockdowns en quarantainemaatrege-

Gezien de geschetste ontwikkelingen in de

Brinkman is dat bij de bouw van het Scheve-

len veranderen de grondstofprijzen voortdu-

bouw is het van groot belang dat een toeleve-

ningse strandpaviljoen wél gebeurd, met een

rend en niet naar beneden. ‘Isolatiemateriaal

rancier als Felspartners zo vroeg mogelijk bij de

fantastisch resultaat.

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_BlikOpBranches.indd 40

08-02-2022 12:36


Branchemanager Dumebo/DWS Fred Vasquez.

DUMEBO/DWS In het huidige stelsel toetst de gemeente bouwplannen vooraf aan het Bouwbesluit en ziet toe op de uitvoering volgens de verleende vergunning. Onder de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen dragen partijen in de bouw zelf zorg voor het voldoen aan de voorschriften. Ze doen dat op basis van een instrument voor kwaliteitsborging, toegepast door een onafhankelijke kwaliteitsborger. Branchemanager Dumebo/DWS Fred Vasquez ziet op basis van de nieuwe wet kansen: ‘Het systeem vraagt feitelijk om gecertificeerde toeleveranciers die het werk voor de kwaliteitsborger eenvoudiger en dus goedkoper maken’, zegt hij. Mede daarom heeft Dumebo/DWS een keurmerk opgezet, op basis van de al veel langer bestaande, eigen kwaliteitsrichtlijn. Een externe auditor (SKGIKOB) controleert of de leden van de branchevereniging

daadwerkelijk volgens het keurmerk hebben gewerkt. De branche heeft dertig leden plus zes zogenoemde buitengewone leden. Naast de peilers kwaliteit en wet/regelgeving is de vereniging actief op het gebied van opleiding en netwerken. Samen met leerorganisaties in vmbo en/of mbo werkt Dumebo/DWS aan regionale combinaties met lidbedrijven om zo de leerstof te koppelen aan de praktijk. ‘Bovendien hopen we op deze manier jonge mensen aan onze sector te koppelen’, zegt Vasquez. Pilots vinden op dit moment plaats in Emmeloord en Den Bosch (zie ook Onderwijs & Bedrijf in M+T nr. 1 – 2022, -red.)

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_BlikOpBranches.indd 41

| 41

08-02-2022 12:36


UIT HET ARCHIEF

DRIE GEKROONDE HAMERS 42 |

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_UitHetArchief.indd 42

08-02-2022 12:38


‹‹ In 1790 eindigde deze dynastie die voornamelijk scheepsbeslag maakte ››

K

oninklijke Metaalunie

Zonder de smid op de hoek

Ook al 346 jaar geleden. Het

wortelt in een lange,

van de straat zou er immers

is dan het jaar 1676. Het jaar

meer dan honderdjari-

geen verleden zijn en zonder

waarin onze grootste zeeheld

de machinebouwers, ver-

Michiel de Ruyter in de Slag bij

gevers die zich verenigden

spaners, lassers, noem maar

Agosta tegen een Franse vloot

in voorlopers van de huidige

op, geen hier en nu. Het begon

zwaargewond raakt en een

organisatie. Deze rubriek

voor Metaalunie dus allemaal

week later overlijdt. In dat jaar

verbindt heden en verleden

ooit met de oprichting van de

vindt voor het eerste de dan

van de inmiddels koninklijke

Bond van Smedenpatroons

nog Twaalfstedentocht plaats

vereniging met elkaar. Uiter-

Nederland in 1903. Maar sme-

en wordt de curiekardinaal

aard is die verbinding er vooral

den waren er natuurlijk al veel

Benedetto Odescalschi geko-

dankzij de Metaalunieleden.

langer, zelfs heel veel langer.

zen tot paus Innocentius XI.

ge geschiedenis van werk-

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_UitHetArchief.indd 43

| 43

08-02-2022 12:38


KOMPAS

MINI-ADVERTENTIES

ALUMINIUM

OPPERVL AK TEBEHANDELING

SLIJPEN

DR A ADBEWERKING

LOA Lak B.V.

Comhan Holland BV

Joh. Enschedeweg 11 1422 DR UITHOORN t +31 297 513636 f +31 297 513639 e comhan@comhan.com i www.comhan.com AU T O M AT I S E R I N G

Eenvoudig en nauwkeurig offertes maken en meer, bekijk er een video van op: i www.hillebrandsoftware.com i www.staalcoatings.nl i www.optimize-it.info i www.lasprijsberekenen.nl

C&E Draad Bewerking BV

Jan van de Laarweg 30 2678 LH De Lier t 0174-512419, F 0174-515893 e info@ce-bv.com GIETEN

Brabantse Non Ferro Gieterij BV

Postbus 92, 4870 AB Etten-Leur t 076-5012950, f 076-5020975 e info@bnfgieterij.nl, i www.bnfgieterij.nl » Aluminium en brons: zand- en coquillegieten INDUSTRIEEL REINIGEN

Previ Service b.v.

C A D/ C A M

L ASERSNIJDEN

Bemet International B.V.

Fokkerstraat 31, 3905 KV Veenendaal Pb 1040, 3900 BA Veenendaal t 0318 – 495858 f 0318 – 551611 e info@bemet.nl i www.bemet.nl

DE GREEF coatings bv

P V D C O AT I N G

Arnoudstraat 13 2182 DZ Hillegom t 0252 68 29 18 e info@komdex.nl

Verberk Group

Tommel 1 5111 EK Baarle-Nassau t 013 507 95 35 e info@verberk.com i www.verberk.com » Ook kleine oplages mogelijk » Naar eigen ontwerp of wij doen het tekenwerk/engineering voor u

Van Geenen BV Metaalfinishing

Industrieweg 13 7461 AA Rijssen t 0548-543793 f 0548-519565 e info@vangeenen.nl i www.vangeenen.nl » Slijpen en polijsten » Reinigen en CLEANROOM verpakken » Meer info zie website TECHNISCHE KER AMIEK

Merwedeweg 13 3621 LP Breukelen t 0346-261135 e info@degreefcoatings.nl

Bijlmermeerstraat 20a 2131 HG Hoofddorp t 023-5621313 e office@previservice.nl i www.droogijsstralen.nl » Reiniging machines / parken » Reiniging zonder water » Verwijderen spouwmuurisolatie

Komdex Software Ontwikkeling BV

Siriusstraat 11 5015 BT Tilburg t 013-5427627 f 013-5427607 e info@loa.nl i www.loa.nl i www.loa-sp.nl » Voor stralen, kataforese lakken, poedercoaten en natlakken » Wij verzorgen ook transport, assemblage en warehousing » Van enkele stuks tot grote series

Ceratec Technical Ceramics BV

Poppenbouwing 35 4191 NZ GELDERMALSEN t 0345 58 0101 e info@ceratec.nl i www.ceratec.nl” » Ontwikkeling, bewerking en samenstelling van keramische componenten. » Ceramic on the right spot! TR ANSPORT - LOGISTIEK

Valk Welding B.V.

Staalindustrieweg 15, Postbus 60 2950 AB Alblasserdam t 078-6917011 e info@valkwelding.com i www.valkwelding.com

FedEx Express en TNT

» Ruime keuze uit verzendservices voor uw pakketten en pallets. » Snelle en betrouwbare leveringen naar meer dan 220 landen en gebieden. » Uitstekende klantenservice en ondersteuning » Metaalunie ledenvoordeel i tnt.com/metaalunie

TEC / CAD College Kerkenbos 1018 B 6546 BA Nijmegen t 024-3565677 e info@cadcollege.nl, i www.cadcollege.nl

44 |

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_HetKompas.indd 44

08-02-2022 12:40


UIT HET ARCHIEF

VERVOLG VAN BLZ 43

In juni 1676 werd er een smederij gebouwd op de Hogendijk in Zaandam. De eerste eigenaren van het houten dijkhuis waren in 1676 smid Thijs Bartels en zijn zonen Heyndrick, Jan en Klaas. De drie zonen waren meestersmeden en de drie gekroonde hamers symboliseren dit sinds 1676 op het deurkalf. Binnen deze familie werd de smederij vier keer overgedragen, voor het eerst in 1697 aan Heyndricks

in de publiciteit met

dochter Dieuwertje en haar man, smid Cornelis

vrijwilligerswerk voor de

Jacobszn. Jonck, en in 1739 aan hun dochter

vogelopvang, een metal-

Aagtje, wier dochter Dieuwertje de smederij

tour voor schoolkinderen

in 1781 aan familielid Jan Schoute verkocht. In

en verwerft opdrachten

1790 eindigde deze dynastie die voornamelijk

via social media. Hij

scheepsbeslag maakte.

maakt ontwerpen op de computer, een

Scheepsankers

novum voor het tra-

De smederij wordt dan gekocht door smid

ditionele bedrijf. Na

Barent Caspersz. Sombroek en drie generaties

zijn overlijden in 2017

doorgegeven tot de laatste smeden Sombroek

neemt werknemer Luuk Jonker

eind 1889 de smederij verkopen aan Nicolaas

de smederij over. Hij heeft ruim

Kaaijk. Er zijn in die eeuw scheepsankers,

elf jaar met Jan Willem Kaaijk

balkenhaken, molen- en fabrieksonderdelen

samengewerkt en is daardoor

vervaardigd. Eind 1889 verkoopt Sombroek

in staat het bedrijf te conti-

de smederij aan de schoonvader van Nicolaas

nueren. In 2021 verscheen bij

Kaaijk die hem als huwelijksgeschenk aan

uitgeverij Casae zelfs een boek

zijn schoonzoon en dochter geeft. Geertje

over de smederij getiteld 'De drie

Kaaijk-Oudejans krijgt vier zonen die smid wor-

gekroonde hamers'.

den, waarvan er drie ongetrouwd in de smederij samenwonen. De voornaamste opdrachtgever wordt de gemeente Zaandam, later Zaanstad, waarvoor veel machine-onderhoud wordt verricht, zo ook voor bedrijven op en om de Hogendijk. Brugleuningen en hekken zijn de specialiteit van de firma Kaaijk alsmede molenonderhoud, met name op de Zaanse Schans. Computer Zoon Jan krijgt een zoon, Nico, die in 1989 de smederij overneemt van de laatste van de drie gebroeders Kaaijk. Zijn zoon Jan Willem wordt in 1994 medevennoot. Hij treedt vaak

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_UitHetArchief.indd 45

| 45

08-02-2022 12:38


BREAKING NEWS Tien topproducten van de afgelopen jd POSITIETERUGKOPPELING Bij de ontwikkeling van de nieuwe, intelligente unit voor positieterugkoppeling

E F F I C I Ë N T I E PTC heeft het nieuwe

van het type SK-i LED, is veel aandacht

softwarepakket ThingWorx Digital

gegeven aan de speciale eisen die door

Performance Management Solution

S T E R K E H O O D I E Van bouwplaats

de biotechnologische, fijnchemische

(DPM) gelanceerd. Deze biedt een

tot bedrijfshal, dit herensweatshirt houdt

en farmaceutische industrie worden

je overal lekker warm. De ruimvallende

gesteld. Het nieuwe apparaat van SISTO

pasvorm, loose fit, geeft je maximale

Armaturen S.A., een onderneming van de

bewegingsvrijheid. Ook ideaal als extra

KSB Groep, registreert continu de klep-

laag onder je

slag. De eindposities van de klep worden

werkjas. De

in een microcontroller opgeslagen. Het

stevigheid en

handmatig en tijdrovend afstellen komt

het comfort

daarmee te vervallen. De initialisatie kan

aanzienlijke vooruitgang voor productie-

van deze klas-

ter plaatse automatisch plaatsvinden via

bedrijven om de efficiëntie te verhogen.

sieke hoodie

een geïntegreerde magneetsensor of op

DPM biedt inzicht in de prestaties en

maken dit

afstand vanuit de controlekamer via het

maakt het mogelijk om problemen in

sweatshirt net

procesbesturingssysteem. De SISTO-SK-i

realtime op te lossen.

zo geschikt

LED wordt aangesloten via een M12-con-

voor een

nector (24 volt) en is na initialisatie direct

www.ptc.com

timmerklus als voor gesjouw met spullen. Je kunt hem natuurlijk ook in je vrije tijd dragen. De

P O S I T I E B E PA L I N G Leuze brengt

hoodie is uitgevoerd met een capuchon

het eerste Fail Safe barcode positioneer-

met trekkoord en heeft aan de voorzij-

systeem ter wereld op de markt: Met de

de twee lage handwarmerzakken. De

FBPS 600i (PL e) is slechts één apparaat

rekbare, met elastaan versterkte, geribde mouwboorden en tailleband geven een comfortabel gevoel. Het sweatshirt is ge-

gebruiksklaar. Alle belangrijke informatie,

maakt van een middelzware katoenblend

zoals de klepstand, stand-by en storingen,

die sterk, warm en licht van gewicht is.

wordt weergegeven door middel van

Het is voorzien van het Carhartt signa-

gekleurde en duidelijk zichtbare LED's.

tuur-logo op de mouw.

Daarmee is een betrouwbare detectie van de klepstatus mogelijk, ongeacht de

www.carhartt.com

46 |

inbouwpositie. Optioneel is de SISTO-SK-i

nodig voor een veilige positiebepaling.

LED ook verkrijgbaar met AS-Interface.

Positiedetectie met één sensor.

www.ksb.nl

www.leuze.com

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_10TopProducten.indd 46

08-02-2022 12:42


D R U M D O C K S TAT I O N De Dietrich

V I D E O S C O O P De VS290-21 Thermal

Process Systems-groep breidt haar reeks

Videoscope Kit voor thermische en visu-

oplossingen voor de behandeling van

ele videoscopen biedt professionals in de

farmaceutische en chemische poeders

bouw, werktuigbouw

uit met een nieuw Drum Iris Technology

en elektrotechniek

(DIT) docksta-

mogelijkheden voor

tion dat een

infrarood inspectie

hoge mate

op moeilijk bereikba-

van insluiting

L A G E R S Nieuwe, kosten-effectieve

re plaatsen. Teledyne

garandeert.

drylin lineaire lagers zorgen voor snelle,

FLIR introduceert

Het docking-

smeermiddelvrije bewegingen. Igus, een

twee uitbreidingen

principe is

motion plastics specialist, laat zien wat

van de serie indus-

gebaseerd op

kunststoffen kunnen doen met haar

triële VS290 kits

het achter-

eerste drylin W lineaire lager, geheel ge-

voor thermische en

eenvolgens

maakt van tribo-polymeren. Het lineaire

visuele videoscopen:

openen en

lager is specifiek ontworpen voor lineaire

de VS290-33 MSX kit voor thermische

sluiten van

bewegingen. Met een gewicht van tien

en visuele videoscopen en de VS29-21

de membraankleppen die de trommel

gram, is het gemakkelijk te installeren,

kit voor thermische en visuele videosco-

vasthouden.

smeermiddelvrij en ideaal voor transpor-

pen. De VS290-33 is uitgerust met een

teerbare toepassingen.

afgeronde, dubbele thermisch-zichtbare

www.dedietrich.com

camerasonde. www.igus.nl www.flir.com

C O M PA C T E L I C H T S C H E R M E N Met de SLG-2 tilt SICK het prestatieniveau

P L C- S E R I E

van zijn compacte schakelende modulaire

B&R introduceert een nieuwe PLC-serie:

lichtschermen naar een nog hoger niveau.

X20 Embedded. Deze PLC's combineren

De nieuwe SLG-2 is inzetbaar voor diverse

hoge prestaties en talrijke geïntegreerde

detectie- en meettaken en is er in twee

interfaces in een behuizing van slechts 55 mm breed. Daardoor zijn deze slechts half zo breed als vergelijkbare apparaten. Met hun krachtige Intel Atom processors zijn de nieuwe PLC's ook geschikt voor veeleisende toepassingen met korte

C O M P R E S S O R CompAir intro-

cyclustijden. De compacte apparaten

duceert onder de naam FourCore een nieuwe serie oliegesmeerde tweetraps schroef-compressoren. Duurzaamheid

optische varianten: met lichtemissie aan

en het gebruik van minder materialen en

de korte zijde (slim-variant) en aan de

onderdelen, is het uitgangspunt geweest

lange zijde (flat-variant). Dankzij hun

voor het ontwerp van deze compres-

uiterst compacte behuizing komen de

sorrange. Daarvoor heeft CompAir de

lichtschermen goed tot hun recht op die

beproefde technieken van de ééntraps-

plekken waar elke millimeter telt. De SLG-2

kunnen zelfs een volwaardige robot-

en de tweetrapscompressoren gecombi-

is verkrijgbaar met detectiehoogten van

toepassing besturen. Machinebouwers

neerd. Het resultaat is een serie energie-

100 mm tot 2.400 mm en kent geen blinde

besparen zowel kosten als ruimte in de

vriendelijke en compacte compressoren

zone.

schakelkast.

met een nieuw compressorblok.

www.sick.nl

www.br-automation.com

www.geveke-persluchttechniek.nl M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_10TopProducten.indd 47

| 47

08-02-2022 12:42


E L K E M A A N D E E N P O R T R E T V A N E E N M E TA A LT O P P E R

ME TA ALTOPPER

48 |

Metaaltopper in februari is Annelied van Dijk.

via galeries of online hun weg naar klanten.

smeed. Op ware grootte. Ze is er maanden mee

Op de foto smeedt ze een schaal, gemaakt

Annelied noemt zich dan ook geen traditionele

bezig geweest. Gelukkig zijn ze goed verkocht.

uit het ijzer van een oude rijplaat, zoals ze

smid, maar ‘kunstenaar door verhitting van ijzer

Sinds kort maakt ze ook klankschalen in mes-

in de bouw wel worden gebruikt. Verroest,

in vuur’. Het meest bijzondere kunstwerk ooit?

sing, een vrij licht metaal, wat op zichzelf wel

ingevroten, doorleefd ijzer levert na verhitten

Dat zijn zonder twijfel de twee vrouwentorso’s,

prettig is, want het smidsvak vraagt natuur-

en polijsten vaak een bijzonder resultaat. Der-

opgebouwd uit staal, stukjes ijzer en koper die

lijk kracht, of zoals ze het zelf zegt, ‘je moet

gelijke schalen en andere kunstwerken vinden

na constant passen en meten aan elkaar zijn ge-

wel wat power in je lijf hebben’. Haar vader

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Metaaltopper.indd 48

08-02-2022 12:44


ANNELIED VAN DIJK (52)

T E K S T JA N K LO E Z E B E E L D DA N TO F OTO G R A F I E

was ooit bang dat ze tot het figuur van een

overgrootvaders smid. Ook haar vader heeft

shops in de werkplaats van het NGK-gilde aan

voormalige Oost-Europese discuswerpster zou

nog een smederij gehad, maar op een gegeven

de oude botterwerf in Huizen, waar ze ook zelf

uitgroeien, maar dat is gelukkig meegevallen.

moment nam hij de afslag naar een bedrijf in

allerlei cursussen heeft gevolgd en die ze nu als

Op haar 32ste besloot ze ‘gewoon te gaan doen

hydrauliek en constructiewerk. Toch bleef er

medehuurder in gebruik heeft.

wat ze leuk vindt’. Helemaal vreemd was de

nog een smidsvuurtje in de hoek van de schuur

keuze voor dit vak niet, want tot en met vier

staan en van het een kwam het ander.

Ook een metaaltopper in uw bedrijf? Laat het

of vijf generaties voor haar waren de (bet)

Tegenwoordig geeft ze bijna wekelijks work-

ons weten op redactie@metaalunie.nl!

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_Metaaltopper.indd 49

| 49

08-02-2022 12:45


OP DE BRES

WONINGBOUWOPGAVE NIET TEN KOSTE VAN BEDRIJVENTERREINEN Koester verdienkracht bedrijventerreinen

Steeds meer bedrijventerreinen worden opgeof-

drijventerreinen de meeste innovaties plaats,

ferd aan woningbouw op of dermate dichtbij dat

is er sprake van een hoge toegevoegde waarde,

de bedrijven op deze terreinen alle milieuruimte

veel export, daarnaast ook veel plaatselijke

wordt ontnomen om uit te breiden en te wijzi-

vraag, veel stageplekken, veel sponsoring van

gen. Zonder milieu-, uitbreidings- en wijzi-

lokale verenigingen, etc. Iets om te koesteren

gingsruimte zijn bedrijven(terreinen) ten dode

zou je zeggen.

opgeschreven. En dat is maatschappelijk gezien doodzonde. Als (grootschalige) woningbouwlo-

Doorgeschoten

caties worden ingepland, moet - in overleg met

Metaalunie vindt dat het (lokale) woningbouw-

de betreffende ondernemers - in die plannen

beleid niet haaks moet staan op het (lokale)

voldoende ruimte overblijven voor bedrijventer-

bedrijventerreinenbeleid. We zijn doorgescho-

reinen, vindt Koninklijke Metaalunie.

ten om koste wat het kost vast te houden aan de zogenaamde inbreidingsfilosofie om alles

50 |

Er is in veel regio’s al een tekort aan bedrijven-

binnen de bestaande bebouwingsgrenzen

terreinen voor de milieucategorie 3 en hoger.

van een gemeente vol te bouwen (te verdich-

En als bedrijven door transformatie van het

ten). Woningbouw is belangrijk, maar goed

bedrijventerrein zouden moeten verplaat-

bedrijventerreinenbeleid is ook uitermate

sen, is er in veel gevallen geen alternatieve

belangrijk. Door een goede locatie te zoeken

ruimte binnen een redelijke afstand op andere

voor woningbouw (lees: niet op of te dichtbij

bedrijventerreinen beschikbaar. Nog los van

bedrijventerreinen), hoeft woningbouw niet

de kosten is het ook de vraag of dit afbreken en

ten koste te gaan van de grote verdienkracht

verplaatsen van bedrijven wel zo duurzaam is.

van de bedrijventerreinen.

Grote verdienkracht

Betrek ondernemers

Bedrijventerreinen hebben een grote

Betrek de ondernemers van deze bedrijven-

verdienkracht, groter dan veel gemeenten

terreinen vroegtijdig bij eventuele nieuwe

DERK JAN MEIJER

zich realiseren. Bedrijventerreinen zijn vaak

beleidsvoornemens in de omgeving. Als deze

B E L E I D S S E C R E TA R I S B O U W E N E N

verantwoordelijk voor 30 tot 50 procent van

ondernemers goed betrokken en gefaciliteerd

RUIMTELIJKE ONT WIKKELING meijer@metaalunie.nl

alle werkgelegenheid (direct en indirect) in de

worden, zal hun maatschappelijke bijdrage

gemeente. Van laag- tot hoogopgeleid, veel

alleen nog maar groeien. Zorg daarbij voor

technisch geschoold. Dat is voor de lokale

voldoende uitbreidings-, wijzigings- en mili-

om door te ontwikkelen. En daarmee ook een

arbeidsmarkt wenselijk, want niet iedereen wil

euruimte zodat deze bedrijven(terreinen) een

grote maatschappelijke rol te kunnen blijven

op kantoor werken. Daarnaast vinden op be-

goed investeringsklimaat blijven behouden

vervullen voor Nederland.

M E TA A L + T EC H N I E K | F E B R UA R I 2 0 2 2

MT_OpDeBres.indd 50

08-02-2022 12:46


2500 mm arm

3x AWARD WINNER

7810mm, 3250mm

BEST OF THE BENELUX 9620mm, 0mm

Graafmachine

TEC CADCollege dé opleider in CAD & BIM TEC, het CAD College, is dé opleider tot CADspecialist. Welk instapniveau u ook heeft, bij TEC leert u op een plezierige manier om te gaan met CAD. Naast het geven van kwalitatief hoogstaande cursussen, is het veelzijdige instituut uitgever van het standaard studieboek over CAD-tekenen en biedt haar website online support. Studeren in een kleine groep Officieel Certificaat Autodesk Ruime doorgroeimogelijkheden

AutoCAD Basis

Maart

April

2,3,7,8

4,5,11,12

AutoCAD Update

21,28

AutoCAD Gevorderd

23,24,30,31

AutoCAD & VB.NET Basis

2,3,7,8

AutoCAD 3D Inventor Basis

9,10,16,17 6,7,13,14

Inventor Update

28,29

Inventor Gevorderd

14,15,21,22 19,20,25,26

Inventor Expert, Blok I-II Inventor iLogic

19,20,25,26 2,3,16,17

Fusion 360 Basis Fusion 360 Gevorderd

4,5,11,12 21,22,28,29

Fusion EEM Revit Basis

19,20 9,10,16,17 6,7,13,14

Revit Gevorderd

19,20,25,26

Revit Installatietechniek

21,22,28,29

Revit Expert

23,24,30,31

Revit & VB.NET Basis

2,3,9,10

Unity Basis

18,21,23,24

Unity Gevorderd

21,22,28,29

Learning Partner Authorised Training Partner Authorised Academic Partner

www.CADCollege.nl MT_Advertenties.indd 51 Ad M&T 2022.1.indd 1

08-02-2022 12:09 28-1-2022 14:43:19


­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­ ­

MT_Advertenties.indd 52

08-02-2022 12:10