__MAIN_TEXT__

Page 1

maandblad • 63e jaargang • december 2018

12 VAKBLAD VOOR HET MKB-METAAL

JURYVOORZITTER ANITA VAN GILS: INNOVEREN CRUCIAAL

LOGISTIEKE PROCESSEN DIGITALISEREN

Thema:

Logistiek DAG VAN DE ONDERNEMER


HEICO-LOCK® FASTENING SYSTEMS Het betrouwbare borgingssysteem voor de meest veeleisende boutverbindingen

INFO@HEICOBENELUX.NL . WWW.HEICOBENELUX.NL


Het intermediair d1 over uw schouder meekijkt



MEVAS Preventiewinkel

Nieuw bij MEVAS: in onze winkel vindt u producten, diensten en trainingen die u helpen om schade in uw bedrijf te voorkomen of1" beperken. Bent u via ons verzekerd? Dan profiteert u van flinke (ortingen! Meer info:      

088 456 54 41 |   


inhoud ‘Innoveren is cruciaal’

10

Slimmer produceren is het thema van de Metaalunie Award 2019. ‘Ik hoop dat we met de Smart Manufacturing Award een bedrijf gaan belonen dat fors heeft ingezet op innovatie’, zegt juryvoorzitter Anita Van Gils.

Gezond personeel

22

Aandacht voor de gezondheid van de mensen in de metaalsector is essentieel. Een laagdrempelige manier om dit te realiseren is het elektronisch Preventief Medisch Onderzoek (ePMO) Metaal.

Koninklijke Metaalunie Koninklijke Metaalunie is de grootste Nederlandse ondernemersorganisatie voor het MKB-metaal. De ruim 14.000 aangesloten leden bieden werk aan zo’n 170.000 werknemers en realiseren een gezamenlijke omzet van ruim 30 miljard euro. Meer weten? Kijk op www.metaalunie.nl of bel 030 – 605 33 44.

4 • december 2018 • METAAL & TECHNIEK

Thema: Logistiek

14

Meulenbroek is een voorbeeld van hoe je door slimmer te organiseren meer marge kunt behalen, Blomix bouwde een nieuwe productiehal van 1.000 vierkante meter met slimme logistieke concepten en Achterbosch ziet veel potentie in automatisering van logistiek.

Maximaal is niet optimaal

28

Blozo-eigenaar Maurice Blonk en zijn innovatie-adviseur Michael Röder gingen op zoek naar structurele oplossingen voor te lange levertijden, te hoog ziekteverzuim en te late facturering.

Verder in dit nummer Nieuws Ledennieuws Teqnow Dag van de ondernemer Rechtgezet

6 13 24 26 31

Blik op branches Product Kompas Agenda Op de bres

32 36 40 41 42


Ontharding Het is gebruikelijk dat in de allerlaatste weken van een jaar uitgebreid wordt terugblikt op alles wat gebeurd is. Ik zal mij daar niet aan onttrekken, maar wil tegelijkertijd ook vooruit kijken. Qua economische cijfers was 2018 natuurlijk voor veruit de meeste bedrijven in de mkbmaakindustrie een topjaar. Onze Economische Barometer liet elk kwartaal zien dat het goed gaat met de orderportefeuille, de export en het rendement. Een bewijs dat het in onze sector goed gaat, was natuurlijk ook de inschrijving van ons 14.000e lid. Zorgelijk blijft de krapte op de arbeidsmarkt, al hoor ik wel steeds meer ondernemers die zelf met ‘creatieve’ oplossingen komen in de zin van zij-instroom, robotisering, automatisering en efficiënter produceren. In politiek Den Haag viel nadrukkelijker het woord mkb. Met een staatssecretaris die mkb in haar portefeuille heeft, is

‘Laat 2019 het jaar van de ontharding worden’ Fried Kaanen, voorzitter Koninklijke Metaalunie

een begin gemaakt met wat echt mkb-minded beleid genoemd kan worden. Al blijft het wel noodzaak er voortdurend voor te zorgen dat al die mooie op papier gezette woorden ook daadwerkelijk hun positieve weerslag hebben op het mkb. Een overtuigendere inzet van de MKB-toets zou daar zeker bij helpen. Het voorkomt dat we goedbedoelde wetgeving achteraf weer moeten bijschaven omdat de praktische uitwerking toch niet goed valt voor mkb-bedrijven. Een andere zorg die ik wil delen is het groeiende onvermogen van de Nederlandse samenleving, in al haar vormen, moeilijke en gevoelige dossiers tot een voor iedere partij bevredigende oplossing te brengen. In plaats van goede compromissen te sluiten, water bij de wijn te doen en een stap vooruit durven te zetten, merk ik een behoorlijke verharding in discussies waar we als Nederlandse samenleving tot overeenstemming

zouden moeten komen. Niet alleen in de politiek, maar ook op straat, helpen ongenuanceerde, beledigende woorden en harde acties niet. Integendeel: de polarisatie neemt alleen maar toe. Een tendens die partijen onwrikbaar, soms letterlijk, tegenover elkaar zet. Dat maakt ons land onbestuurbaar. Het is ook gebruikelijk aan het einde van het jaar iets te wensen voor het komende jaar. Ik zou graag wensen dat we in 2019 in discussies vooral de inhoud leidend laten zijn. Dat we eerst luisteren naar wat de ander te zeggen heeft. En dan pas reageren met ons gezonde verstand, met zorgvuldig gekozen woorden. Van discussie naar dialoog dus. Laat 2019 het jaar van de ontharding worden. Ik wens u allen bijzonder prettige kerstdagen en een feestelijke jaarwisseling toe. METAAL & TECHNIEK • december 2018 •

5


Colofon Metaal & Techniek is een vakblad voor het midden- en kleinbedrijf in de metaal en tevens het officiële orgaan van Koninklijke Metaalunie. Het verschijnt 11 keer per jaar. De leden van Metaalunie ontvangen Metaal & Techniek uit hoofde van hun lidmaatschap. Uitgave

nieuws

Adres Mr H.F. de Boerlaan 28 7417 DA Deventer Postbus 58, 7400 AB Deventer Tel.nr. +31 (0)570 50 43 00 Faxnr. +31 (0)570 50 43 99 Uitgever Pascal van Sluijs Redactie Jan Kloeze (hoofdredacteur) j.kloeze@mybusinessmedia.nl Kasper Weigand (eindredacteur) Tel.nr. +31 (0)570 50 43 74 E-mail: redactie.metaalentechniek@ mybusinessmedia.nl Redactie Metaalunie Tony van der Meer Basisontwerp Vormbreker Nieuw-Vennep Medewerkers Ronald Buitenhuis, Alex Kunst, Frank Senteur, Erik Steenkist, Leon van Velzen, Martin de Vries, John Ekkelboom, Ger Thijssen Advertentieverkoop Arjan Stoeten a.stoeten@mybusinessmedia.nl Advertentietarieven op aanvraag +31 (0)6 53 18 28 76 Abonnementen Abonnementsprijs NL 11 nummers € 128. Los nummer € 15,00. Proefabonnement 3 nummers € 19,-. Buitenland € 144,(alle prijzen excl. 6% btw en € 3,95 administratiekosten). Opgave abonnementen Tel.nr. +31 (0)570 504 325 (tussen 09.00 en 17.00 uur) E-mail: metaalentechniek@mybusinessmedia.nl Annulering abonnement schriftelijk en uitsluitend drie maanden voor afloop van de abonnementsperiode. Het abonnementsgeld dient bij vooruitbetaling te worden voldaan. Voor de algemene voorwaarden, zie www.mybusinessmedia.nl/ algemenevoorwaarden Bank: 1421.46.439. Voor informatie over Koninklijke Metaalunie Koninklijke Metaalunie Einsteinbaan 1 Postbus 2600 3430 GA Nieuwegein Tel.nr. +31 (0)30 605 33 44 Faxnr. +31 (0)30 605 31 22 www.metaalunie.nl Opmaak Colorscan bv, www.colorscan.nl Druk Drukkerij Roelofs, Enschede ©2018 MYbusinessmedia ISSN: 0026-0479 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. Hoewel dit tijdschrift zorgvuldig en naar beste weten wordt samengesteld, kan de uitgever niet instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie. Uitgever en auteurs aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op de in dit tijdschrift gegeven informatie. Gebruikers van het tijdschrift wordt nadrukkelijk aangeraden de vaktechnische informatie niet geïsoleerd te gebruiken, maar altijd mede af te gaan op hun professionele kennis en ervaring, en de te gebruiken informatie te controleren.

Plannen zzp’ers doorgeschoven Koninklijke Metaalunie vindt het zeer teleurstellend dat de plannen van het kabinet voor verplicht werknemerschap van laagbetaalde zzp’ers wederom worden doorgeschoven naar de toekomst. De Europese Commissie is voor de plannen gaan liggen. De wetgeving om schijnzelfstandigheid en concurrentie op arbeidsvoorwaarden te voorkomen, loopt daardoor minstens een jaar vertraging op. Minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken schrijft maandag aan de Kamer dat hij aan alternatieven werkt, die hij komend voorjaar ter consultatie gaat voorleggen. De opvolger van de controversiële wet-DBA schuift daarmee op naar januari 2021. Het kabinet wilde opdrachten aan zzp’ers die onder een bepaald uurtarief werken, automatisch omzetten in een arbeidsovereenkomst. Maar nu trekt Koolmees de conclusie dat automatische omzetting van het contract waarschijnlijk in strijd is met het EU-recht. Het gaat daarbij om artikelen in de EU-verdragen die de vrijheid van vestiging en dienstverrichting van zelfstandigen regelen.

MKB-toets ook lokaal inzetten Gemeenten moeten nieuwe regels en beleid voortaan vooraf gaan onderwerpen aan een lokale mkb-toets. Dat zorgt er niet alleen voor dat ondernemers er beter mee uit te voeten kunnen, het vergroot ook het draagvlak en de onderlinge samenwerking en draagt zo bij aan een beter functionerende lokale economie. In navolging op VVD-Tweede Kamerlid Martin Wörsdörfer pleiten ook MKB-Nederland en Koninklijke Metaalunie ervoor dat gemeenten en provincies beter moeten samenwerken met ondernemers bij het bedenken van nieuwe regelgeving. “Ondernemers moeten zo min mogelijk hinder ondervinden van regels en bureaucratie van de overheid”, laat MKB-Nederland voorzitter Jacco Vonhof weten. “Of dat nu op landelijk of lokaal niveau is. Het kabinet heeft de mkb-toets al ingevoerd. Het is nu de beurt aan provincies en gemeenten. Want juist op lokaal niveau maken mkb-ondernemers het verschil. Zo’n mkb-toets is een kans voor gemeenten om de lokale economie te versterken en de samenwerking met de lokale bedrijven te verbeteren.” Het is een veelgehoorde klacht van kleine en middelgrote bedrijven dat ook op lokaal niveau regelgeving nu vaak te veel tijd en ergernis kost. Regels waarvan geen ondernemer begrijpt waarvoor ze dienen, maar waarvan hij of zij wel hinder ondervindt. Plotselinge wijzigingen in een algemene plaatselijke verordening of in de eisen voor een terras- of bouwvergunning die nadelig voor hen uitpakken. “Betrek ondernemers daarom vooraf bij wijzigend beleid. Dat voorkomt veel narigheid en reparatie achteraf. Wees mkb-vriendelijk, investeer in je lokale ondernemersklimaat. Dat betaalt zichzelf dubbel en dwars terug.” Verbetering van het lokale ondernemersklimaat is ook het belangrijkste doel van de verkiezing tot MKB-vriendelijkste gemeente van Nederland, die MKB-Nederland elke twee jaar organiseert. Daarin spreken lokale ondernemers zich uit over onder meer mkb-beleid en servicegerichtheid van hun gemeente. In maart 2019 maakt MKB-Nederland voor de vijfde keer bekend welke gemeente de MKB-vriendelijkste van Nederland is. Het uitvragen van ondernemers is in volle gang. Mee beoordelen? Dat kan via de website www.mkb.nl.

In 2016 was Rijssen-Holten de landelijke winnaar van de MKB-vriendelijkste gemeente.

6 • december 2018 • METAAL & TECHNIEK


Smart Industry Hub Zuid Branche- en belangenverenigingen, waaronder Koninklijke Metaalunie, ontwikkelingsmaatschappijen, kennisinstellingen en overheden in Zuid-Nederland hebben zich verenigd in het samenwerkingsverband Smart Industry Hub Zuid. Het doel van deze samenwerking is het delen van informatie over industriële vernieuwing. Bedrijven en kennisinstellingen in Zuid-Nederland werken in lokale projecten aan de ontwikkeling van nieuwe productietechnieken. Door hun kennis en ervaring op grotere schaal te delen, kunnen veel meer middelgrote en kleine maakbedrijven een stap zetten in de vernieuwing van hun bedrijf. “Als één van de founding fathers van deze hub zijn wij er vooral blij mee, omdat het hierdoor

voor onze leden makkelijk wordt om te participeren in Smart Industry-achtige ontwikkelingen”, zegt Peter van der Mars, Beleidssecretaris Metaalunie. Metaalunie participeert overigens niet alleen in deze SI Hub Zuid, maar ook in het SI-programma en netwerk. Smart Industry - Dutch Industry fit for the future is een initiatief van en samenwerking tussen Koninklijke Metaalunie, BOM (Brabantse Ontwikkelings Maatschappij), Brainport Development Brainport Industries, LIOF, provincie Limburg, Midpoint Brabant, REWIN, West-Brabant AgriFood Capital, FME, Kamer van Koophandel, provincie Noord-Brabant, TNO en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Druk op minister voor nieuw voorstel doorbetaling tijdens ziekte Koninklijke Metaalunie heeft er alle begrip voor dat MKB-Nederland en VNO-NCW druk zetten op minister Koolmees om op korte termijn met een nieuw voorstel te komen over doorbetaling tijdens ziekte. “Het voorstel zoals dit in het regeerakkoord staat, is inderdaad onaanvaardbaar”, vindt Jan Alfons Vaas, beleidssecretaris Sociale Zaken Metaalunie. De MKB-Nederland en VNO-NCW stellen in een brief aan de Tweede Kamer met het oog op de behandeling van de begroting van minister Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid dat het kabinet nog voor de kerst moet komen met maatregelen die het midden- en kleinbedrijf ontlasten bij de verplichte loondoorbetaling bij ziekte. Daarnaast moet werken meer lonen. Personeelstekort De ondernemersorganisaties stellen vast dat 26 procent van de ondernemers kampt met een personeelstekort, terwijl circa 1,1 miljoen mensen aan de slag willen of meer uren willen werken.

Financieel loont dat echter vaak nauwelijks. Dat zou moeten worden verbeterd. Ook kan er meer werk worden gemaakt van bijscholing. Gemeentelijk beleid Arbeidsmarktinstrumenten en de dienstverlening aan werkgevers moeten landelijk meer worden gecoördineerd. Nu wordt het bijvoorbeeld werkgevers met werknemers uit verschillende woonplaatsen onnodig lastig gemaakt. Gemeenten moeten daarnaast mensen in de bijstand niet vrijstellen van de sollicitatieplicht, maar juist extra inzetten op begeleiding en opleiding. Dat kan onder meer in de vorm van werkstages en scholing on the job. Seizoenswerk MKB-Nederland en VNO-NCW zijn verder teleurgesteld in de uitwerking van de nieuwe Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) voor sectoren met seizoenswerk of pieken in de productie. Zij worden ‘onnodig hard geraakt’. Tijdelijk werk wordt al gauw 5 procent duurder. Bepaald werk laat zich niet in een vast contract persen.

Toeleveranciers beperkt profijt van groei Nederlandse toeleveranciers aan de hightechindustrie hebben de afgelopen decennia relatief beperkt geprofiteerd van de groei in de sector. Door de lagere loonkosten is veel inkoop verschoven naar het buitenland. Dat staat in een rapport van het ING Economisch Bureau. Volgens ING kan nieuwe technologie het tij helpen keren en biedt deze kansen voor Nederlandse toeleveranciers om hun positie te versterken. Nederlandse toeleveranciers hebben de afgelopen decennia relatief beperkt geprofiteerd van de groei bij de Nederlandse eindfabrikanten. Buitenlandse inkoop groeide twee maal zo hard als binnenlandse en lagere loonkosten waren hierin bepalend. Kansen benutten De wereld verandert: klanteisen worden hoger, technologie ontwikkelt zich verder. Technologie, digitalisering voorop, biedt kansen voor Nederlandse toeleveranciers uit de metaal en elektrotechnische industrie om hun positie te versterken. Het benutten van deze kansen vraagt van toeleveranciers scherpe strategische keuzes. ING ziet hierbij vier opties, waarbij in de praktijk combinaties van aangrenzende strategieën mogelijk zijn. Een link naar het hele rapport staat op www.metaalunie.nl.

METAAL & TECHNIEK • december 2018 •

7


AD VERT O R I AL

TERUGDRINGEN SCHADELAST DANKZIJ MEVAS PREVENTIEWINKEL Schades leveren veel overlast en extra werk op. Die voorkomt of beperkt u dus liever. Dit kan met preventie. MEVAS kan u hierbij helpen en heeft in samenwerking met verschillende specialisten de Preventiewinkel opgericht. In de winkel heeft MEVAS risicodeskundigen geselecteerd die gespecialiseerd zijn in preventieadvies. Daarnaast zijn er preventieproducten geselecteerd waar u als Metaalunielid vaak mee te maken krijgt: brandblussers, inbraakalarmsystemen,bestelwagensloten en cursussen waarbij u en uw medewerkers leren veilig te werken met een heftruck of bovenloopkraan. U kunt ervan uitgaan dat de leverancier goed en betrouwbaar is. De leverancier kent de Metaal & Techniekbranche omdat hij regelmatig aan deze bedrijven levert. ‘Via de MEVAS preventiewinkel kunt u voldoen aan de preventie eisen van de verzekeraar. Metaalunieleden kunnen via de winkel producten bestellen die schades zoveel mogelijk voorkomen.’

Het verzekeren van een risico is uiteraard van belang, maar het verminderen van risico’s is minstens zo belangrijk voor de continuïteit van uw bedrijf. Kor t ing

De MEVAS preventiewinkel helpt ondernemers in het MKB-metaal om aan hun preventieverplichtingen te voldoen door korting te geven op preventie producten. ‘Relaties van MEVAS krijgen naast Metaalunie-korting een extra korting.’ Daarnaast houdt MEVAS actiematig cashback-acties waardoor het nog aantrekkelijker wordt om uw preventie via MEVAS te regelen. Kijk voor het huidige aanbod op de website van de MEVAS Preventiewinkel www.mevas.nl/ preventiewinkel

Ac ht e rg ro n d

Door goede preventie zouden schades bij verzekeraars beperkt moeten worden waardoor de risico’s beheersbaar blijven. Hierdoor zijn verzekeraars eerder bereid om premies laag te houden en risico’s in de metaalsector te blijven accepteren. Dit is ook in het belang van u als ondernemer. Vooraf dient daarom geïnvesteerd te worden om in de toekomst te kunnen profiteren van scherpe collectieve tarieven, maatwerk-producten en goede verzekeringsdekkingen. O n t w ik k e lin g e n

Deze ontwikkeling is niet een eenmalig initiatief van MEVAS. MEVAS zet zich vol in op preventie omdat we zien dat het noodzakelijk is voor het duurzaam verzekeren van uw risico’s en u veel werk uit handen nemen. Beleid, praktijk en ontwikkelingen in de branche dragen bij aan het bevorderen van gedrag en het voorkomen van schade. Er gebeurt heel veel op dit gebied en we raden u aan om goed op de hoogte te blijven. Wij helpen u daarbij door de informatie kort en goed leesbaar aan u te presenteren in een nieuwsbrief. Maandelijks kunnen wij u op de hoogte houden van de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van preventie. U kunt zich op deze preventie nieuwsbrief abonneren door u aan te melden via www.mevas.nl/preventiewinkel. U bent er dan van verzekerd dat u niets mist!

B ED R I J F S G EG EVEN S Mevas 088 456 5441 www.mevas.nl


nieuws NEVI PMI De NEVI PMI daalde van 57.1 in oktober naar 56.1 in november, de kleinste verbetering sinds oktober 2016. Het cijfer bleef echter nog steeds ruim boven het onderzoeksgemiddelde van 52.7 De groei van de werkgelegenheid bereikte het laagste niveau in achttien maanden. Het aantal nieuwe orders steeg opnieuw, maar deze stijging was vergelijkbaar met die van oktober toen het laagste niveau in vijfentwintig maanden werd bereikt. Wel namen de exportorders sterker toe, wat deels werd toegeschreven aan de vraag uit Azië. De levertijden waren in november opnieuw duidelijk langer. Deze verlenging was echter wel de kleinste sinds april 2017.

Industrie gaat minder investeren Ondernemers in de industrie verwachten in 2019 7 procent minder te investeren dan in 2018. Daarnaast verwachten ze aan het eind van dit jaar 44 procent meer te hebben geïnvesteerd dan in 2017. Dit meldt het CBS op basis van de halfjaarlijkse enquête over investeringsverwachtingen onder bedrijven in de industrie. dan de uiteindelijke realisatie. De verwachtingen lagen vanaf 2015 altijd iets boven de realisaties. Dit kwam voornamelijk door investeringen die later dan gepland gereed waren, of ten opzichte van de planning werden doorgeschoven naar een later moment.

branches verwachten aan het eind van dit jaar 83 procent meer geïnvesteerd te hebben in activa dan vorig jaar en zij verwachten volgend jaar 27 procent minder te investeren. Er zijn in deze branches dit jaar veel nieuwe gebouwen in gebruik genomen.

Producenten in grote branches als de voedings- en genotmiddelenindustrie en metalelektro verwachten in 2019 nog steeds iets meer materiële activa in gebruik te nemen dan in 2018. De In 2017 hadden producenten bijna 8,7 verwachtingen zijn echter minder posimiljard euro geïnvesteerd in materiële tief dan ze in 2018 waren ten opzichte van 2017. De grootste verschillen in de vaste activa. Dat is bijna 9 procent meer dan in 2016. Daarmee is de laat- verwachtingen voor dit jaar en het volste verwachtingspeiling van 2017 (toe- gend jaar zijn te zien bij raffinaderijen name van 19 procent t.o.v. 2016) hoger en de chemie. Ondernemers in deze

In 2018 hebben producenten vooral in uitbreiding geïnvesteerd, 41 procent van de ondernemers heeft aangegeven dat dit de hoofdreden is om te investeren. In 2019 verwachten ze met name activa te vervangen (36 procent). Uitbreiding en vervanging zijn de belangrijkste motieven voor producenten om te investeren. Dat verwacht 74 procent van de ondernemers in 2018, en bijna 70 procent in 2019.

Het gaat om investeringen in materiële vaste activa die de ondernemers in 2019 in gebruik zullen nemen, zoals gebouwen, fabrieken, machines, vervoermiddelen en computers. Hoewel de verwachtingen van producenten voor volgend jaar dalen, zijn de verwachtingen voor dit jaar nog positiever dan in de voorjaarsenquête. Bij die meting verwachtten ondernemers in de industrie nog 25 procent meer te investeren in 2018 dan in 2017.

Uit de PMI blijkt dat de werkgelegenheid wederom fors toenam. De hoeveelheid ingekocht materiaal steeg voor de drieëndertigste maand op rij. De voorraad ingekochte materialen steeg voor de zevenentwintigste achtereenvolgende maand, een recordperiode. De inkoopprijsinflatie daalde aanzienlijk naar het laagste niveau in vijftien maanden en de verkoopprijsinflatie was het laagst in dertien maanden, maar beide bleven hoog. Het gaat om investeringen in materiële vaste activa zoals gebouwen, fabrieken, machines, vervoermiddelen en computers. METAAL & TECHNIEK • december 2018 •

9


Interview

juryvoorzitter anita van gils TEKST: TONY VAN DER MEER BEELD: SANDER VAN DER TORREN

10 • december 2018 • METAAL & TECHNIEK


‘Bedrijven moeten zich beter voorbereiden op de toekomst’ Smart manufacturing of te wel slimmer produceren is het thema van de Metaalunie Award 2019. Inmiddels is de inzendingsdatum voorbij en de jury compleet. Juryvoorzitter is dit jaar Anita Van Gils, lector aan het Landelijk Expertisecentrum Familiebedrijven van de Hogeschool Windesheim en universitair hoofddocent bij de School of Business and Economics van de Universiteit Maastricht. “Ik hoop dat we met de Smart Manufacturing Award een bedrijf gaan belonen dat fors heeft ingezet op innovatie en zich ook goed voorbereidt op de toekomst”, blikt ze alvast vooruit op de uitreiking van de Award volgend jaar maart. Heeft u een goed beeld van de mkb-maakindustrie? “Ja, dat geloof ik wel. Ik werk onder andere samen met de Verenigde Maakindustrie Oost en veel van de bedrijven in de maakindustrie zijn natuurlijk familiebedrijven. Dus vanuit mijn expertise weet ik waar het over gaat. Het zijn productiebedrijven die natuurlijk voor heel wat uitdagingen staan. Zoals digitalisering en robotisering. Bij de Universiteit Maastricht zijn we met een onderzoek bezig om met maakbedrijven de mogelijkheden te bestuderen van het servitization businessprincipe, waarbij het product minder centraal staat maar meer de service eromheen. De vraag is of bedrijven in de toekomst bezig kunnen blijven met alleen maar gericht te zijn op het product of dat het misschien wel belangrijker is een stukje concurrerend voordeel te halen doordat je smart services gaat toevoegen.” Hoe staan volgens u die bedrijven ervoor qua innovatiegraad? “Ik zie veel verschillen. Je moet onderscheid maken in type bedrijf en type ondernemer. Ik vind dat te veel ondernemers in de maakindustrie te vaak bezig zijn met het ‘doen’ en te weinig met het ‘denken’. Zeker nu, in een tijd van hoogconjunctuur, zie je dat ze het zo druk hebben omdat ze zoveel orders moeten verwerken dat ze zich te weinig voorbereiden op een tijd waarin het economisch minder goed zal gaan. Juist in een economische hoogconjunctuur zou je voldoende activiteiten moeten delegeren en mensen om je heen hebben zodat je met je directie- of managementteam bezig kunt zijn met het strategische plan voor de volgende vijf of tien jaar. Zodat je verschillende scenario’s kunt gaan uitwerken over hoe je verder moet. Dat is niet alleen van belang vanwege de economische conjunctuur maar vanwege de razendsnelle veranderende technoloMETAAL & TECHNIEK • december 2018 •

11


familiebedrijven zijn goede werkgevers, de lokale betrokkenheid is groot gieën. Als je daar niet genoeg op anticipeert, kom je de komende jaren voor problemen te staan.”

Wat ziet u als de voornaamste uitdagingen? “Een van de uitdagingen is natuurlijk het gebrek aan goed geschoold personeel. En dan gaat het niet alleen om mensen te vinden, maar vooral ook om ze te behouden. Bedrijven moeten daarom nadenken over een goed opleidingsplan voor hun medewerkers en over hoe je ze moet motiveren creatief te blijven. Maar ook het contact en feeling houden met een klant is cruciaal. Klanten vragen steeds meer om ontzorging. Dan moeten je services op orde zijn en goed aansluiten bij die klant. Verder wordt het voor steeds meer bedrijven moeilijker om alles alleen te blijven doen. Ze moeten vaker gaan samenwerken. Daar liggen ook uitdagingen: wie zijn geschikte partners en hoe bouw je vertrouwen op?” Veel Metaalunieleden zijn kleine familiebedrijven. Wat is de kracht en wat is de zwakte van zo’n bedrijf? “Familiebedrijven hebben bivalente kenmerken. Ze kunnen voor zowel positieve als negatieve eigenschappen zorgen. Neem bijvoorbeeld de betrokkenheid van de familie. Als familieleden in het eigen bedrijf werken, zijn ze zeer betrokken bij het wel en wee ervan. Familieleden bekleden ook veel langer een managementpositie in vergelijking met een niet-familiebedrijf. En dat zorgt op allerlei vlakken voor meer continuïteit. Kennis groeit mee en vindt makkelijker zijn weg naar de verschillende

12 • december 2018 • METAAL & TECHNIEK

generaties. Familiebedrijven zijn goede werkgevers en mensen werken er ook langer. De lokale betrokkenheid is groot, zelfs als ze doorgroeien naar een groter bedrijf blijft de hoofdzetel meestal gevestigd in de plaats van oprichting. Tegelijkertijd brengt het ook nadelen met zich mee: als je familieleden in de organisatie toelaat zonder de juiste competenties, kun je je niet goed richten op de markt of kun je niet mee met digitalisering. En als de financiële structuur niet klopt omdat de familie een groter deel van de winst tot zich neemt, kan het betekenen dat er onvoldoende geld naar het bedrijf terugvloeit.”

Wat verstaat u zelf onder smart manufacturing? “De jury hanteert een aantal criteria waarnaast de bedrijven worden gelegd. Die gaan over de manier waarop er geproduceerd wordt en of een bedrijf productiever gaat worden. Dat kan op verschillende manieren. We bekijken naar de graad van digitalisering en naar welke nieuwe technieken in het productieproces worden gebruikt. Maar het gaat niet alleen over het productieproces, maar ook over de aansluiting naar de klant en hoe een bedrijf het competitief doet. Continuïteit is ook belangrijk, want je wilt doorgroeien en een voorbeeld zijn voor andere bedrijven. Daarom vind ik de Metaalunie Award ook zo’n mooie prijs. Je schuift er rolmodellen mee naar voren. Het zijn bedrijven die andere bedrijven kunnen inspireren. Ik verwacht dan ook dat de winnaar van de Award goed strategisch onderneemt en minder bezig is met de waan van de dag.”•


product ledennieuws

Arnold Hofmeijer (links) en Jan van de Maat.

GLM INSTRUMENTS 20 JAAR GML Instruments is het afgelopen jaar geheel verbouwd en uitgebreid en bestaat bovendien 20 jaar. Reden voor een feestje. Op 14 december 2018 vierde het bedrijf de heropening van het vernieuwde pand en ook het 20-jarig jubileum. Op die dag gaven Erik Volkers en Henk Kieft een voordracht. Daarna was er gelegenheid voor een hapje en een drankje. Een dag later opende GLM Instruments de deuren voor geïnteresseerden tijdens een open dag.

Wilt u in aanmerking komen voor publicatie in de rubriek Ledennnieuws, mail uw bericht dan naar redactie.metaalentechniek@mybusinessmedia. De redactie heeft het recht bijdragen zonder opgaaf van redenen te weigeren of door te plaatsen naar online op de districtspagina’s van www.metaalunie.nl.

STRATEGISCHE SAMENWERKING BROEZE EN GS METAAL Broeze Nijverdal wordt per 1 januari 2019 onderdeel van Maathof Holding. Het bedrijf wordt voortgezet als een zelfstandig opererende onderneming. De twee nieuwe eigenaren Jan van de Maat en Arnold Hofmeijer, eigenaar van MaatHof Holding en GS Metaal zijn trots op de verwerving van Broeze Nijverdal en de toekomstige samenwerking. “Een jaar geleden kwamen wij met Gert-Jan Broeze in contact”, geeft Hofmeijer aan. “Broeze Nijverdal is een prachtig bedrijf en de strategische samenwerking tussen Broeze Nijverdal en GS Metaal is dan ook een mooie aanvulling op ons concept. Door de samenwerking tussen deze twee metaalbedrijven hebben wij de mogelijkheid om onze krachten te

bundelen en kunnen wij in de toekomst onze klanten een breder dienstenpakket aanbieden. Wij kunnen elkaar op strategisch vlak enorm versterken”, aldus Hofmeijer. Om de continuïteit van de onderneming te kunnen blijven waarborgen en het feit dat er geen opvolger is, heeft GertJan Broeze doen besluiten om een samenwerking met MaatHof Holding aan te gaan. De onderneming zal zelfstandig worden voortgezet onder de bestaande naam Broeze Nijverdal B.V. Commercieel directeur Klaas Kuipers en technisch directeur Jeroen Besten behouden hun functie binnen het bedrijf en ook de medewerkers zullen in dienst van Broeze Nijverdal B.V. blijven.

VDL GROEP NEEMT ACTIVITEITEN SIEMENS HENGELO OVER VDL Groep heeft Siemens Hengelo als 100e werkmaatschappij toegevoegd aan zijn industriële familiebedrijvengroep. De in juli aangekondigde overname is afgerond. VDL brengt de activiteiten van Siemens Hengelo onder in twee bedrijven. De meeste medewerkers komen in dienst bij VDL Energy Systems en blijven gasturbines en compres-

soren assembleren en onderdelen daarvan produceren die aan Siemens zullen worden toegeleverd. Andere medewerkers gaan binnen het hightech-cluster van VDL ETG Technology & Development Hengelo ontwikkelwerkzaamheden verrichten voor ASML. Meerjarige werkgaranties met zowel Siemens als ASML zijn de basis van de overname.

NA 46 JAAR MET PENSIOEN Piet van Beers gaat na een 46-jarig dienstverband bij Plaatwerk- en Konstruktiebedrijf van de Klundert B.V. gebruik maken van de vroegpensioenregeling. In 1972 is hij begonnen aan de Geldersedijk te Zevenbergschen Hoek. Vervolgens verhuisde hij naar de locatie aan de Oude Moerdijkseweg 3 te Zevenbergschen Hoek. Daar maakte hij de groei mee tot het bedrijf dat er nu staat. Mogelijke en moeilijke opdrachten zijn door hem gerealiseerd en zijn werkzaamheden heeft Beers vanuit diverse functies uitgevoerd. Hij is de derde medewerker die langer dan 40 jaar bij het familiebedrijf werkzaam was.

Vlnr. Marco van de Klundert, Marian en Piet van Beers en Martin van de Klundert. METAAL & TECHNIEK • december 2018 •

13


DOOR SLIM ONDERNEMEN

logistiek TEKST: RONALD BUITENHUIS BEELD: GER THIJSSEN

Marge persen uit perscontainers

Recent kwamen provincie Overijssel en Koninklijke Metaalunie op bezoek bij Meulenbroek in Enschede. Geen toeval. Meulenbroek is een voorbeeld van hoe je als bedrijf door slimmer te organiseren meer marge kunt behalen. Dankzij reëngineering, een ERP-systeem, voorraadbeheersing en verplaatsing van het magazijn, is Meulenbroek een florerend bedrijf met mooie toekomst. “Zonder die aanpassingen hadden we het misschien niet gered”, zegt bedrijfsleider Hans Reuver eerlijk. Meulenbroek maakt elektrisch hydraulisch aangestuurde perscontainers. Afval wordt in zo’n container samengeperst zodat het compact afgevoerd kan worden. Reuver: “Mensen beseffen het vaak niet, maar afvalstromen zijn cruciaal in organisaties. Bij grotere distributiecentra van bijvoorbeeld IKEA, Marskramer, Kruidvat en Wehkamp waar onze persen staan, moeten dagelijks duizenden dozen worden weggeperst. Is er iets met een afvalcontainer, staat die stil,

dan loopt de gehele logistiek van het bedrijf vast.” Perscontainers bestaan in veel soorten en maten, maar er zijn grosso modo twee types. Perscontainers die in zijn geheel door een afval transportbedrijf op een vrachtwagen worden gereden en gestort, en stationaire persen. Bij dat laatste type blijft bij het transport de pers staan en wordt alleen het containerdeel weg gereden. Containers van Meulenbroek staan onder meer bij grote retailers, in winkelcentra en op cam-

pings. Er zijn ook containertypes waar een afvoersysteem in zit voor vocht. Reuver: “Vocht is zwaar, kun je dat afvangen, dan betaal je minder stortkosten. Sterker, sommige klanten halen suiker uit dat vocht en hergebruiken dat weer. Alle perscontainers lijken hetzelfde, maar eigenlijk is het altijd maatwerk.” De containers van Meulenbroek gaan - al dan niet in licentie geproduceerd - de gehele wereld over. China, ZuidAmerika, Saudi Arabië en Dubai. Zelfs Rusland stond op de stoep in Enschede. Reuver: “Afval is overal in de wereld een issue. Milieuvriendelijke afvalverwerking begint met het compact aanbieden van afval. Dat kan met perscontainers door afval enorm te verdichten.” COMPETITIEVE MARKT Nederland, Duitsland en België zijn vooralsnog de grote markten voor Meulenbroek. Reuver: “We zitten in een competitieve markt. Een perscontainer is geen ingewikkeld product, dus kunnen veel bedrijven het maken en is er prijsdruk. Er komen ook concurrenten uit Oostenrijk, Polen en België. We onderscheiden ons uiteindelijk op kwaliteit en duurzaamheid. Onze perscontainers gaan soms dertig jaar mee. Daarmee willen we ons - zeker in deze tijd - onderscheiden. Economie wordt steeds meer circulair. Afvalverwerking maakt daar een belangrijk onderdeel van uit.

‘Eén perscontainer is het equivalent van vijf gewone bakken’

Bedrijfsleider Hans Reuver: ‘Alle perscontainers lijken hetzelfde, maar eigenlijk is het altijd maatwerk.’

14 • december 2018 • METAAL & TECHNIEK

Een perscontainer kost zo maar tussen de 15.000 en 50.000 euro. Dan is het verspild geld om die na vijf of tien jaar weg te gooien. We maken ook speciale perscontainers alleen voor blikafval. Dat blik kan direct weer worden gerecycled.”


Het bouwen van één perscontainer kost door modulair bouwen nog maar 65 uur.

ONDERGRONDS Zeventig procent van de klanten van Meulenbroek is afvalverwerker. Denk daarbij aan grote bedrijven als Renewi, Remondis en Suez. Een kwart van de omzet komt uit levering direct aan eindgebruikers (denk aan winkelketens en campings) en vijf procent is export. Ondergronds afval opslaan is nog niet groot in Nederland. En als het gebeurt, zoals in steden, zijn het vaak geen perscontainers maar losse stortbakken. Toch ziet Reuver een grote toekomst in ondergronds. “Je moet ervan uitgaan dat één perscontainer het equivalent is van vijf gewone bakken afval. Als je dus maar één keer hoeft te lossen in plaats van vijf keer, scheelt dat heel veel kilometers en mankracht. Bij sommige afvalstromen kun je zelfs naar een verdikking van 15 tot 20 keer. Zeker in steden waar weinig ruimte is, is dit een mooie oplossing. De containers zijn waterdicht en eventueel leveren we ook geursystemen. Ik zie hier een geweldige groeimarkt in.” Naast perscontainers maakt Meulenbroek ook tilsystemen voor kleine containers die geleegd worden in een grote perscontainer. LOGISTIEK De concurrentie is stevig en sinds enkele jaren heeft Meulenbroek mede daarom in de bedrijfs-

voering nogal wat wijzigingen doorgevoerd, die het bedrijf rendabel hebben gemaakt. Zo hebben ze in Enschede het magazijn anders ingericht. Reuver: “We werkten voorheen met één centraal magazijn. Uit een scan kwam naar voren dat medewerkers hier dagelijks kilometers liepen om materialen te halen. Onderweg kwamen ze collega’s tegen en werd overlegd. Of ze moesten zoeken naar een heftruck… Er ging geweldig veel tijd verloren. We hebben nu materiaalkasten bij een werkplek gemaakt. Met een tweebakkensysteem uit de Lean-theorie hebben we altijd voorraad en wordt minder gelopen. We hebben uitgerekend dat dat netto zo’n 15 tot 20 procent aan tijd scheelt.” Direct werd ook het voorraadsysteem aangepast. Minder leveranciers die vaker en automatisch leveren. Reuver: “Zo heb je minder voorraad en minder dood geld.” Aanpalend werd ook een ERP-systeem geïntroduceerd en de administratie aangepakt. Slimmer factureren en minder leveranciers leverde hier een besparing op van twee fte’s.’ Maar misschien wel de grootste verandering was, dat Meulenbroek alle perscontainers heeft gereëngineerd. Reuver: “Vroeger maakten we - vanaf tekening - alle perscontainers op maat voor een klant. We hebben twee jonge afgestuurde HTS’ers aangenomen die al onze

machines hebben herontworpen zodat we met standaard modules kunnen werken.” In plaats van dat Meulenbroek aan het begin van het proces al maatwerk gaat maken, doet het dat door modulair te bouwen nu pas helemaal aan het einde van de bouw. Dat heeft veel tijdwinst opgeleverd. “Bouwden we een perscontainer voorheen in 80 uur, nu kost ons dat nog 65 uur.” Ook wordt nu meer halffabricaat ingekocht en is Meulenbroek meer en meer een assemblagebedrijf geworden. Dankzij alle interne aanpassingen werd dus letterlijk marge uit perscontainers geperst. Reuver is eerlijk: “Hadden we al die aanpassingen niet gedaan, hadden we het misschien niet gered. Nu staan we er juist goed voor.” Hij noemt het laaghangend fruit dat ze hebben geplukt. “Vervolgens gaan we hoger hangend fruit plukken. En dan denk ik vooral aan meer omzet in het buitenland en meer ondergrondse containers. Het fruit en de marges zitten nu vooral in verkoop.” Concurrentie van kunststof perscontainers ziet Reuver niet. “Onze wereld blijft toch een klassiek metaalverhaal. Kunststof zou kunnen, maar er zijn toch veel problemen mee. Wij knappen een container probleemloos op, al is die 15 jaar oud. Dat zou met kunststof nooit kunnen.”• METAAL & TECHNIEK • december 2018 •

15


MATRIJZENBOUWER VERDUBBELT PRODUCTIERUIMTE

logistiek TEKST EN BEELD: FRANK SENTEUR

‘Een blaasvormmatrijs is altijd maatwerk’

Vier jaar geleden nam Luuk Beenders de aandelen over van Blomix in Brunssum, gespecialiseerd in de productie van blaasvormmatrijzen. De focus richtte zich op groei in de breedte en dat was niet mogelijk zonder de productie uit te breiden. Dus bouwde Blomix een nieuwe productiehal van 1.000 vierkante meter met slimme logistieke concepten waartoe naast de bovenloopkraan ook vier zwenkarmen behoren.

“Toen ik het bedrijf in 2014 kocht, stond het er qua technologie en reputatie goed voor”, vertelt Luuk Beenders over de overname. “Blomix was al sinds 1971 een gerenommeerde speler in de wereldwijde markt van blaasvormen en maakte schitterende matrijzen. Maar zoals zo vaak gebeurt met technisch gedreven management, was men op marketingvlak te bescheiden. Het bedrijf had het in zich om ‘best in class’ te worden en de internationale positie te versterken, maar daar hoorde dan wel een andere profilering en marktbenadering bij. De afgelopen vier

jaar hebben we, naast productie-optimalisatie dus veel aandacht besteed aan het ontwikkelen van een nieuwe marketingstrategie en verbetering van onze profilering. Ook hebben we heel goed gekeken naar de geografische verdeling van ons klantenbestand, waar en hoe er kansen lagen voor uitbreiding en welke nieuwe markten we konden aanboren.” BLAASVORMPROCES “We produceren blaasvormmatrijzen voor kunststof flessen, jerrycans, vaten, druktanks,

Directeur/eigenaar Luuk Beenders: ‘De nieuwe hal heeft een veel ruimere machinelay-out.’

16 • december 2018 • METAAL & TECHNIEK

industriële componenten en specials”, licht Beenders het productpalet toe. “Dat kunnen kleine flesjes zijn voor de cosmetica-industrie, maar ook vaten met een inhoud van 50 of 60 liter en tanks van bijna 300 liter. Ook maken we matrijzen voor de productie van 5-liter jerrycans voor koelvloeistof, motorolie, afwasmiddel, etc.” Blaasvormen is een proces waarbij een warme en dus makkelijk vervormbare kunststof ‘slang’ in een matrijs wordt gelegd. Het materiaal is meestal high density polyethyleen (HDPE), dat ook goed te recyclen is.

‘Naast de bovenloopkraan staan tactisch verdeeld over de ruimte ook vier zwenkkranen’ Na het sluiten van de matrijs wordt de slang ‘opgeblazen’ waardoor hij de vorm van de matrijs aanneemt. Door de wanddikte van de slang nauwkeurig af te stemmen op het gewenste eindresultaat en de druk in de matrijs goed te verdelen, ontstaat een eindproduct met de gewenste eigenschappen. De truc is om een fles, jerrycan of vat dusdanig te optimaliseren qua wanddikteverdeling dat een maximale functionaliteit wordt gecombineerd met een minimaal materiaalverbruik en een zo kort mogelijke cyclustijd. Want deze twee zijn in belangrijke mate bepalend voor het uiteindelijke productierendement. GROTERE AFMETINGEN De matrijzen worden qua ontwerp en materiaalkeuze (veelal staal of aluminium) volledig afgestemd op de eigenschappen van de blaasvormmachine waarop de producten geproduceerd gaan worden. Dat kunnen lineaire machines zijn of zogenaamde rotatiemachines. Daarbij zijn matrijzen mogelijk met enkelvoudige of meervoudige caviteit. De grootste producten waarvoor Blomix momenteel blaasmatrijzen


Slimme indeling met zwenkkranen om de ‘matrijzen in wording’ sneller te kunnen verplaatsen.

kan bouwen, hebben een inhoud van 280 liter, maar het bedrijf wil naar veel grotere formaten zoals kunststof tanks van 1.000 liter. Mede dankzij de recente productie-uitbreiding, zal het niet lang meer duren voordat deze mijlpaal bereikt wordt. MAATWERK “Met de nieuwe hal erbij hebben we nu 2.100 m2 productie-oppervlak,” vervolgt Beenders. “In de oude situatie stonden de machines erg dicht op elkaar en ook logistiek was dat niet ideaal. De nieuwe hal heeft een veel ruimere machine lay-out en ook hebben we er de nieuwe meetkamer met laserscanner en 3D-meetmachine gerealiseerd. De ‘oude productieruimte’ is nu vooral ingericht als montageafdeling, waar de blaasvormen met de inserts worden samengebouwd tot complete matrijzen. Belangrijke bewerkingen zijn zinkvonken, meerassig frezen, draaien, boren en vlakslijpen. We hebben ook een bewerkingscentrum met laad/los-robot en gereedschap- en productmagazijnen waarmee we ’s avonds en ’s nachts onbemand produceren. Hierdoor kun je een interessantere werkverdeling maken. Voorbewerken en grover verspanen doen we bij voorkeur onbemand, de meer uitdagende afwerking doen we overdag, met een

belangrijke sturende en bewakende rol van de operators. We hebben een forse ontwerpafdeling met 3D-CAD-systemen. Vanuit de CADtekeningen worden via een CAM-module de CNC-programma’s voor de verspanende machines gemaakt. Ook staat er een 3D-printer op de ontwerpafdeling. Daarmee kunnen we prototypes en testmodellen van producten printen om deze visueel en functioneel aan specifieke controles te onderwerpen. Een blaasvormmatrijs is altijd maatwerk. Elk product is uniek, net als de machine waarop de matrijs wordt gemonteerd. Onze constructeurs moeten dus bij elk matrijsontwerp met veel verschillende parameters rekening houden en dat is altijd een uitdaging.” “Naast de productie van nieuwe matrijzen doen we ook modificaties, onderhoud en reparaties aan blaasvormmatrijzen”, vervolgt Beenders. “Matrijzen slijten, waardoor bepaalde ‘scherptes’ verdwijnen. Die kunnen wij er weer inbrengen. Ook kunnen we bij productwijzigingen, binnen zekere grenzen, de matrijzen aanpassen, zodat die geschikt worden om daarmee andere producten te produceren. We werken hier in Brunssum met achttien mensen, maar gezien de groeiplannen zal het daar niet bij blijven.”

LOGISTIEKE UITDAGING In de nieuwgebouwde productiehal staan verschillende bewerkingscentra op ruime afstand van elkaar opgesteld. Klaar, zo lijkt het, voor de productie van blaasvormen voor producten van een kubieke meter. Opvallend is dat naast de gebruikelijke bovenloopkraan die de gehele hal bestrijkt, tactisch verdeeld over de ruimte ook een viertal zwenkkranen staat. Waarom is dat? “Vooral om meer flexibiliteit en snelheid in de productie te krijgen”, antwoordt Beenders. “Matrijzen ondergaan op weg naar de eindmontage een aantal verspanende bewerkingen. Uiteraard proberen we zoveel mogelijk in één opspanning te doen, maar frezen, draaien, vonken en slijpen vereist verschillende machines. De machines hebben we dusdanig in de hal gepositioneerd dat bewerkingen die vaak na elkaar worden uitgevoerd efficiënt kunnen worden gerealiseerd door de ‘matrijs in wording’ snel met de zwenkkraan over te brengen naar een naastgelegen machine. Moet iets over grotere afstanden worden vervoerd in de hal, dan doen we dit met de bovenloopkraan. Hiermee zijn wij meer dan klaar voor het (nog) grotere werk!”•

METAAL & TECHNIEK • december 2018 •

17


INTERN TRANSPORT KAN MAKKELIJKER EN GOEDKOPER

logistiek TEKST: RONALD BUITENHUIS

Oplossingen bedenken als hobby

Automatisch bestuurbare gietwagens, automated guided verhicles (AGV), zelfrijdende Rhino’s… Machinebouwer en metaalbewerker Achterbosch uit Denekamp ziet veel potentie in automatisering. “Als handjes een probleem worden, moet je werk automatiseren.” Denken en doen is het parool in Denekamp. Oplossingen bedenken als hobby.

Roy Achterbosch: ‘We doen hier niet aan massa. Alles is maatwerk.’ (Foto: Scholten Linde Fotografie)

18 • december 2018 • METAAL & TECHNIEK

Roy Achterbosch is puur selfmade. In 1994 begon hij, na een loopbaan in de revalidatietechniek, een eigen bedrijf. Eerst met tweedehands metaalbewerkingsmachines onderdelen maken, gevolgd door verspanende werkzaamheden en het bouwen van metalen frames.


Er zijn inmiddels 28 mensen werkzaam bij het bedrijf uit het Twentse Denekamp. (Foto: Ger Thijssen)

BEWEZEN OPLOSSINGEN Inmiddels heeft Achterbosch bewezen oplossingen aan de markt geleverd. Neem de 75 Rhino’s voor het Duitse tuinbouwbedrijf Emsflower. De Rhino is een door Achterbosch zelfontwikkelde, zelfrijdende minitrekker die karren met planten kriskras door het bedrijf kan transporteren zonder dat er een mens aan te pas komt. Achterbosch: “Zelfs bij grote veilingen zie ik nog transportsystemen waarbij mensen op een rijdend voertuig zitten en karren verslepen. Dit heeft vaak met veiligheid te maken.

‘Het gaat zó goed, dat heb ik nog nooit meegemaakt’ Veel bedrijven schrikken terug omdat er nogal eens incidenten zijn met zelfrijdende systemen. Maar de Rhino is CE-gecertificeerd en rijdt foutloos.” Inmiddels is Achterbosch al zo ver dat zijn automatisering in staat is bij kwekers automatisch planten en stekken te selecteren en op te pakken, aan de voorzijde van een perk klaar te zetten en door een automatisch rijdend systeem op te laten halen. Acherbosch: “Dat maken we allemaal zelf of we kopen besturingssystemen in.”

Komend jaar viert Achterbosch het 25-jarig bestaan en zijn er inmiddels 28 mensen werkzaam bij het bedrijf uit het Twentse Denekamp. Nog steeds doen ze CNC-draai-, frees- en buigwerk, maar steeds meer is Achterbosch een machinefabriek geworden. Zo’n twee derde van de omzet komt nu uit machinebouw. Achterbosch: “We doen hier niet aan massa. Alles is maatwerk. Een ‘nee’ krijgen klanten hier nooit.” Het levert een bijzonder palet aan opdrachten op. Zo maakt Achterbosch een

assemblagelijn voor een EGR-klep (exhaust gas recirculation), toegepast in de uitlaat van vrachtwagens, in opdracht van Power-Packer uit Oldenzaal. In de machinebouw is Achterbosch vooral actief in de tuinbouw. “Daar wordt nog zoveel met de hand gedaan, terwijl dat werk voor een groot deel prima is te automatiseren. Veel bedrijven hikken aan tegen het onbekende en de investeringen. Maar arbeid is duur en nu al zie je dat we overal handjes tekortkomen. Automatisering is dan de oplossing.”

PLATTE KAR Nog zo’n mooi voorbeeld is de transportwagen; een platte kar als AGV die automatisch intern transport uitvoert. Op basis van een inductiekabel in de grond kunnen wagens met een lengte tot 9,6 meter snel en gecontroleerd accelereren bij hellingspercentages tot vijf procent. Achterbosch: “Het maakt intern transport zoveel makkelijker en goedkoper.” En zo maakt Achterbosch ook gietwagensystemen waarbij complete clayettes of potjes met planten op basis van wifi en autoremote worden opgepakt METAAL & TECHNIEK • december 2018 •

19


en verplaatst. Ook zit er een intern sproeisysteem in voor watergeven en insecticidebestrijding. Wat betreft deze laatste toepassing zit er een mooi project in de pijplijn. Acherbosch: “Veel stekjes van planten worden nu opgekweekt in verre landen. In Duitsland willen ze dat zelf in een indoor ledfabriek gaan doen. Daarvoor gaan we in een testfase een systeem bouwen van drie etages waarbinnen grote rolcontainers opgepakt en verplaatst kunnen worden. Drie verdiepingen passen precies in een klassieke kas. Op termijn willen ze een systeem van zeven verdiepingen in een fabrieksgebouw. Stel je voor wat dat betekent voor duurzaamheid. In plaats van vliegtuigen die hierheen moeten vliegen met stekjes waarvan een groot percentage onderweg ook nog eens uitvalt, gewoon zelf vanaf het zaadje opkweken. Met ledverlichting worden die plantjes indoor grootgebracht. De uitdaging is dat stroom duur is in Duitsland. Het moet wel een rendabel businessmodel zijn. Daar denken we in mee.”

AFVALREDUCTIE Hoewel tuinbouw dus een belangrijke tak van sport is voor Achterbosch, is het bedrijf in veel meer sectoren actief. Recentelijk kwam er bijvoorbeeld een vraag uit de afvalbranche binnen. “Of we uit restafval zand, kunststof, hout, staal en beton kunnen scheiden. Daar gaan we dan over nadenken en aan rekenen. Er staat nu een prototype die op basis van lucht afvaldelen gaat scheiden. Zand zakt naar beneden en kunststof wordt op basis van dichtheid omhoog geblazen. Kunststof kan zo worden afgevoerd. In plaats van dat dit bedrijf nu moet betalen voor afvoer van restmateriaal, kunnen ze straks kunststof gaan verkopen en levert het geld op.” NIEUWBOUW Bij de huidige economie kan Achterbosch het werk net aan. “Je ziet echt dat de economie groeit.” Toch is hij behoedzaam. “Ik denk dat de hoogconjunctuur nog anderhalf jaar aanhoudt,

en dan wordt het minder. De markt overschat zichzelf en de prijzen van grondstoffen stijgen. Het gaat zó goed, dat heb ik nog nooit meegemaakt. Ik denk dat de euforie op termijn onterecht is.” Het weerhoudt hem er niet van om toch te investeren.

‘Arbeid is duur, automatisering is dan de oplossing’

In 2020 wil Achterbosch binnen Denekamp gaan verhuizen. De huidige 2200 m2 is te klein en er is grote behoefte aan een montagehal. “We gaan nieuwbouwen en krijgen dan de beschikking over 5.000 m2. Frezen, draaien, lassen en machinebouw. Alles krijgt een eigen plek. Dat levert rust in de assemblage op en zo kunnen we efficiënter werken. Ik wil ook naar kleine efficiënte teams van zo’n vijf mensen.” ZELF ONTWIKKELEN Ook op andere fronten blijft Achterbosch zich doorontwikkelen. Er worden engineers en ICT’ers aangenomen om besturingssystemen zelf te kunnen ontwikkelen. En er staan al diverse 3D-geprinte modellen in het bedrijf. Achterbosch: “FDM-techniek gebruiken we vooral voor prototypes. Voor echte productie is 3D-printen minder geschikt.” Net zoals bij veel bedrijven ziet Achterbosch het tekort aan goed personeel als een bedreiging. Mede daarom heeft hij nooit overwogen uit Denekamp weg te gaan. “70 procent van onze mensen komt op de fiets.” Ondanks de schaarste is hij alweer met een nieuw project begonnen: een systeem van roestvast stalen bakken waarin algen gekweekt kunnen worden die gebruikt worden in de farmaceutische en cosmeticawereld. Achterbosch ten voeten uit. “Oplossingen bedenken, dat is wel onze grootste hobby.”•

De Rhino is een door Achterbosch zelfontwikkelde, zelfrijdende minitrekker. (Foto: Scholten Linde Fotografie)

20 • december 2018 • METAAL & TECHNIEK

www.machinebouwnederland.nl


JONGEREN POSITIEF BEÏNVLOEDEN

onderwijs & bedrijf BEELD: SANDER VAN DER TORREN

Effectief beeldgebruik voor technische bedrijven

Een foto of stilstaand beeld prikkelt jongeren sneller wanneer ze zichzelf kunnen verplaatsen in de verbeelde situatie, dan dat ze zichzelf herkennen in een verbeelde persoon. Dit is een van de uitkomsten van een kwalitatief onderzoek dat jongerencommunicatiebureau Youngworks uitvoerde in opdracht van TechniekTalent.nu. Het onderzoek naar beeldgebruik in de technische sector geeft technische bedrijven en technische opleidingen handvatten bij hun beeldgebruik in de contactstrategie richting jongeren. De technische sector biedt voor jongeren met een technisch diploma op zak enorm veel kansen, vooral op middelbaar beroepsniveau. Alleen al daarom is het belangrijk dat technische bedrijven zich goed weten te presenteren richting deze jongeren en dat zij hen de veelzijdigheid van techniek laten zien. Het gebruik van aantrekkelijke beelden kan daar stevig aan bijdragen. Om te zorgen dat meer jongeren techniek meewegen in hun keuzeproces, is het van belang hun beeld van techniek op te rekken en positief te beïnvloeden.

Onderzoeker Rutger van den Berg voerde gesprekken met verschillende experts die zich professioneel met beeld voor jongere doelgroepen bezighouden, en met 56 kinderen en jongeren van 9 tot 17 jaar. Het onderzoek leverde interessante inzichten op. Van den Berg: “Wat ik zelf verrassend vond, is dat kinderen en jongeren vooral geprikkeld worden door een beeld als ze zich in de situatie kunnen verplaatsen. Als ze zichzelf kunnen voorstellen dat ze doen wat op de foto gebeurt. Dat verhoogt de attentiewaarde van een beeld. Die ‘situationele’ identificatie weegt zwaarder dan de ‘persoonlijke’ identifica-

tie, dus of ze zichzelf herkennen in personen op de foto. Zeker bij de jongere kinderen voor wie werken heel ver van hun bed is, maar ook bij de pubers. Persoonlijke identificatie is vooral belangrijk wanneer je hen met een beeld actief wil aanzetten tot de vraag: is dit iets voor mij?” Ook viel het Van den Berg op dat jongeren heel erg zoeken naar duidelijkheid in beelden; hun nieuwsgierigheid wordt pas gewekt als ze herkennen waar het beeld over gaat. “Wordt het té abstract, dan haken ze af en doet zo’n beeld helemaal niets.” RECEPT BESTAAT NIET Van den Berg benadrukt dat hét recept voor een aansprekend technisch beeld niet bestaat. Daarvoor is techniek te breed, en ook jongeren vormen geen homogene doelgroep. “Een beeld waarop je ziet hoe iemand een machine bedient, maakt meer los dan wanneer diezelfde machine op zichzelf staand wordt getoond. Het beeld vertelt geen verhaal en stimuleert geen situationele identificatie.” Op basis van het onderzoek komt Van den Berg tot een aantal tips & tricks: •

• •

• Breng de interactie tussen mens en techniek in beeld.

• • •

Een beeld heeft de hoogste entertainmenten attentiewaarde als het jongeren aan het denken zet. Kies daarom een onverwachte invalshoek. Breng de interactie tussen mens en techniek in beeld. Het is onmogelijk rekening te houden met alle interesses van individuele jongeren. Sluit aan bij wat jongeren drijft. Toon hoe apparaten in elkaar zitten maar ook hoe je met techniek mensen kunt helpen of hoe je met techniek status en luxe creëert. Toon dynamiek: een actieve setting houdt de aandacht langer vast. Verras met de toekomst – met beelden met futuristische elementen. Vermijd stereotype technische contexten. Gebruik professioneel beeld. METAAL & TECHNIEK • december 2018 •

21


ONLINE GEZONDHEIDSCHECK VOOR METAALBRANCHE

arbo

Aandacht voor gezond personeel belangrijk

Bedrijven in de metaalbranche werken hard door, voor klanten die hoge eisen stellen aan levertijd en hoge kwaliteit. Hierdoor kan soms de druk op de ketel oplopen voor directies en medewerkers. Aandacht voor de gezondheid van de mensen in de metaalsector is daarom essentieel. Een laagdrempelige manier om dit te realiseren, is het elektronisch Preventief Medisch Onderzoek (ePMO) Metaal. Een branchegerichte digitale gezondheidscheck, die kan worden aangevuld met fysieke onderzoeken. “Je gaat liever niet zomaar naar de dokter. Op deze manier kun je toch je gezondheid in de gaten houden”, zegt Peter Bouwman, bedrijfsleider bij C&W Snijtechniek. Het PMO (of PAGO) is een wettelijk verplicht middel om werknemers actueel inzicht te geven in hun gezondheid en eventuele gezondheidsrisico’s. ArboNed en Koninklijke Metaalunie hebben de handen ineengeslagen voor een betaalbaar, eenvoudig, elektronisch PMO, dat zich specifiek richt op het werk in de metaalsector: het ePMO Metaal. Uniek in Nederland en vanaf nu beschikbaar voor alle

DANNY KOERTS

leden van Metaalunie. Bouwman: “Het is goed dat het ePMO is afgestemd op de specifieke werkzaamheden in onze branche. Hier is bijvoorbeeld veel lawaai.” Wim Dondorff, directeur-eigenaar van Metaaldraaierij Dondorff, vult aan: “Doordat het onderzoek is toegespitst op ons werk, zijn de uitkomsten ook echt relevant. De medewerkers merkten dat ook direct in het onderzoek, dat is perfect.”

WAT VINDEN WERKNEMERS? Werkgevers zijn verplicht periodiek een preventief medisch onderzoek aan te bieden, maar meedoen is voor werknemers vrijwillig. Vaak zien ze het nut er wel van in. “Hopelijk komen er geen nare dingen uit, maar als dat wel zo is, ben ik er vroeg bij”, zegt Willem de Jong van C&W Snijtechniek. “Ik zou het collega’s in de metaal dus ook zeker aanraden. Een groot voordeel vind ik dat het digitaal is. Je kunt binnen het bedrijf alles zeggen, maar ik ben nu eenmaal een binnenvetter. Bij zo’n vragenlijst komt het er dan toch uit.” De privacy van de werknemers is gewaarborgd, de resultaten worden alleen met de werknemer zelf gedeeld. Danny Koerts, draaier bij Metaaldraaierij Dondorff, twijfelde ook niet over zijn deelname: “Ik sport op hoog niveau en ben veel met mijn conditie en gezondheid bezig. Aan deze check wilde ik dus graag meedoen. Dat het via het werk kon, vond ik heel positief.”

Tip van de vitaliteit- en gezondheidsdeskundige “Probeer het ePMO zo in te zetten dat het aansluit bij uw andere acties rond het terugdringen van verzuim. Als u het ePMO onderdeel maakt van het arbobeleid dat u voert om uw mensen gezond te houden, haalt u er zoveel mogelijk uit. Het ePMO levert uw bedrijf op die manier veel meer op dan slechts voldoen aan uw wettelijke verplichting. U werkt proactief aan de duurzame inzetbaarheid van uw mensen.” - Silvia van de Pol, vitaliteit- en gezondheidsdeskundige ArboNed. ArboNed maakt werkend mkb in Nederland gezonder en vitaler. Want met vitale mensen kunnen ondernemers hun doelen realiseren en hun ambities waarmaken. Wilt u meer weten over het ePMO Metaal of u direct hiervoor aanmelden? Kijk op arboned.nl/metaalunie of bel 030 299 62 77.

22 • december 2018 • METAAL & TECHNIEK


S I LV I A V A N D E P O L WIM DONDORFF

PETER BOUWMAN WILLEM DE JONG

De deelnemers WAAROM EEN EPMO? Hoewel het ePMO Metaal zo is ontwikkeld dat het zo min mogelijk tijd kost, vergt het toch een investering. De motivatie voor een werkgever om mee te doen, varieert dan ook. Voor Dondorff is het helder: “Ik wil mijn werknemers laten zien dat ik hun gezondheid en welzijn belangrijk vind. Ik voel me betrokken bij hen en wil dat ze gezond oud worden. Het liefst zou ik elk jaar zo’n check laten doen, zodat de werknemers hun gezondheid goed kunnen monitoren en kunnen bijsturen als dat nodig is.” Iedereen weet natuurlijk wel dat veilig en gezond werken belangrijk is, maar omwille van de snelheid of het gemak wordt het wel eens minder nauw genomen met alle veiligheidsvoorschriften. Dankzij het ePMO staat gezondheid bij iedereen weer hoog op de agenda. “Het heeft me aan het denken gezet”, zegt Koerts. “Mijn gehoor blijkt iets te zijn aangetast. Op het werk draag ik mijn gehoorbescherming wel, maar tijdens de motorcross niet. Daar moet ik iets mee.” En De Jong: “Meedoen aan zo’n vragenlijst is

goed voor de bewustwording. Je realiseert je weer hoe belangrijk het is veilig te werken.” AANRADER Alle deelnemers zijn het erover eens dat het onderzoek een aanrader is. “Het was een eitje”, vindt Koerts. “De onderzoeken werden allemaal goed uitgelegd.” Bouwman vult aan: “Ik zou het al mijn collega’s aanraden en de werkgevers ook. Voor het relatief lage bedrag van € 49 krijgen alle deelnemers het digitale onderzoek en een telefonische terugkoppeling. Ik vond het prettig om met een onafhankelijk persoon te kunnen sparren over de resultaten uit mijn onderzoek. De enige twijfel die ik had, was dat het lastig in te plannen zou zijn, omdat we hier met een kleine groep werken. Uiteindelijk paste het prima tussendoor.” Dondorff besluit: “Inhoudelijk was het onderzoek heel leuk en to the point, met de juiste vragen. Ik vind het mooi dat ik dit ePMO als werkgever kan aanbieden aan mijn werknemers, zodat we met zijn allen weten waar we staan en wat eventueel beter kan.”•

C&W Snijtechniek en Metaaldraaierij Dondorff hebben – vooruitlopend op de officiële lancering van het ePMO – het spits mogen afbijten. Naast de digitale vragenlijst hebben zij aanvullend gekozen voor fysieke onderzoeken. Dankzij hun ervaringen, is het ePMO Metaal nog verder verbeterd. C&W Snijtechniek in Roden kan met water iedere gewenste vorm uit vrijwel alle materialen snijden. Er werken acht medewerkers bij het bedrijf. We spraken bedrijfsleider Peter Bouwman en machine operator Willem de Jong. Metaaldraaierij Dondorff BV in Beilen is in 1985 opgericht door W.L. Dondorff. De hoofdactiviteiten liggen op het gebied van verspanende activiteiten, draaien en frezen op CNC-gestuurde machines. Ook lassen en klein constructiewerk behoren tot de mogelijkheden. Er zijn tien fulltime en twee parttime krachten in dienst. Het interview was met directeur-eigenaar Wim Dondorff en draaier Danny Koerts.

METAAL & TECHNIEK • december 2018 •

23


VOLOP KANSEN VOOR OPTIMALISATIE

teqnow

Digitalisering van logistieke processen

Bij het digitaliseren van bedrijfsprocessen wordt in eerste instantie vaak gekeken naar de primaire processen zoals het programmeren en monitoren van machines. Vaak wordt onvoldoende beseft wat digitalisering kan bijdragen aan het optimaliseren van de interne logistieke processen. Toch biedt die digitalisering volop kansen om de logistieke processen te optimaliseren. Logistiek in een productiebedrijf draait in eerste instantie om producten en onderdelen die tijdens het productieproces van de ene plaats naar de andere getransporteerd, opgeslagen en daarna weer verder getransporteerd moeten worden. Traditioneel worden producten of onderdelen vaak met heftrucks, palletwagens, transportkarren, bovenloopkranen en dergelijke getransporteerd. Hierbij weet degene die het transport verzorgt, meestal exact waar de goederen (tijdelijk) moeten worden opgeslagen. Steeds vaker krijgen we te maken met geautomatiseerde systemen om de goederen te verplaatsen en/of (tijdelijk) op te slaan.

24 UUR PER DAG In de plaatverwerkende industrie wordt gewerkt met grote magazijnen waarin de uitgangsmaterialen worden opgeslagen. Aangestuurd door de planning wordt een opgeslagen plaat uit het magazijn gehaald en volledig automatisch naar bijvoorbeeld een lasersnijmachine gebracht. Dit gebeurt steeds vaker 24 uur per dag. Nadat de in de plaat geneste onderdelen zijn gesneden, wordt het geheel automatisch terug naar het platenmagazijn gebracht. Zodra medewerkers daaraan toe zijn, wordt de gesneden plaat vervolgens weer opgeroepen om uitgeraapt te worden. Bij al deze bewerkingen wordt digitaal bij-

Sluiten de automatische lijnen niet op elkaar aan, dan kunnen AGV’s worden gebruikt.

24 • december 2018 • METAAL & TECHNIEK

gehouden op welke plaats de plaat en/of de onderdelen zich bevinden. Aangezien met deze systemen 24 uur per dag wordt gewerkt, is dit alleen mogelijk door de producten digitaal te volgen en aan te sturen. Waar voorheen producten op vooraf gedefinieerde posities geplaatst moesten worden, kan nu gewerkt worden met een chaotisch magazijn, waarbij de platen of onderdelen op een willekeurige vrije plaats gezet kunnen worden en waarbij de opslaglocatie digitaal wordt vastgelegd. PATERNOSTER Gaat het om kleinere producten of onderdelen, dan kan een paternostersysteem dezelfde logistieke voordelen bieden als de eerdergenoemde platenmagazijnen. De digitale informatie uit dergelijke systemen wordt uitgewisseld met het ERP-systeem, zodat direct over actuele informatie kan worden beschikt. Paternostersystemen worden doorgaans bemand gebruikt. Een mede-


Om de gewenste informatie op de juiste plaats te brengen lopen medewerkers vaak forse afstanden in de fabriek.

Virtual reality en augmented reality wordt steeds toegankelijker.

werker roept het betreffende product op, waarna het handmatig wordt uitgenomen en verder getransporteerd. Aangezien digitaal bekend is waar alle onderdelen zich bevinden, zijn deze handelingen geschikt om te robotiseren. Digitaal oproepen van het juiste product, gevolgd door het gerobotiseerd uitnemen van de producten uit het magazijn zijn goed mogelijk. Om losse onderdelen gerobotiseerd te kunnen pakken is het wel nodig om met een camera de positie te laten herkennen, zodat de robot het onderdeel kan pakken (bin-picking). Als dit gerobotiseerd wordt uitgevoerd, ligt de volgende robotiseringsstap voor de hand: het automatisch transporteren van de geselecteerde producten. Door de robot de producten op een Automated Guided Vehicle (AGV) te laten plaatsen kunnen deze vervolgens direct naar de gewenste plaats worden getransporteerd. Paternostersystemen en AGV’s bestaan al lang. Door de verdergaande digitalisering wordt het steeds laagdrempeliger om dergelijke systemen aan elkaar te koppelen tot een compleet automatisch systeem. Als interne logistiek als een automatische flowline ingericht wordt, is de logistiek optimaal. Digitalisering maakt het mogelijk om producten op productdragers automatisch door de fabriek te laten bewegen. Hierdoor is het mogelijk om de producten geautomatiseerd langs de verschillende (vaak geautomatiseerde) werkplekken te leiden. Sluiten de automatische lijnen niet op elkaar aan, dan kunnen op die plaatsen ter aanvulling AGV’s worden gebruikt.

LOGISTIEK VAN INFORMATIE Naast de logistiek van fysieke producten heeft ieder bedrijf te maken met veel logistiek van informatie. Om de gewenste informatie op de juiste plaats te brengen lopen medewerkers vaak forse afstanden in de fabriek. Digitalisering maakt het mogelijk om de juiste informatie direct bij de juiste medewerker te krijgen. Als de productie gepland is, wordt de leverdatum vaak aangegeven op een orderbegeleidingskaart die de productie in de fabriek begeleid. Daarnaast wordt een planning uitgeprint waarin de medewerkers de productievolgorde kunnen aflezen. Zeker in de huidige tijd vragen klanten steeds vaker om flexibiliteit ten aanzien van de levertijd. Daardoor worden planningen regelmatig gewijzigd. Om de levertijd op de orderbegeleidingskaart te wijzigen moet men deze in de fabriek opsporen en daar aanpassen. Dit wordt zelden gedaan. Hierdoor worden er vaak twee verschillende levertijden aan de medewerkers gecommuniceerd, waardoor regelmatig de verkeerde informatie wordt gevolgd. Digitalisering maakt het mogelijk dat medewerkers alleen over die informatie beschikken, die ook werkelijk voor hun bedoeld is en die tevens altijd actueel is. Ditzelfde geldt voor het werken met tekeningen. Uitgeprinte tekeningen worden in de fabriek gebruikt voor de productie. Productiemedewerkers maken vaak aantekeningen op deze papieren tekeningen hoe deze producten

het beste geproduceerd kunnen worden of voeren daarop aanpassingen door (vaak in overleg met werkvoorbereiding/klant) ten behoeve van een betere maakbaarheid. Deze tekeningen met aantekeningen worden vaak in de fabriek bewaard voor de volgende keer dat het product gemaakt moet worden. Zijn er echter in de tussentijd wijzigingen doorgevoerd op het product, dan is de kans groot dat deze over het hoofd worden gezien. Door te werken met digitale tekeningen is het mogelijk te zorgen dat iedereen altijd alleen over de actuele tekening kan beschikken. Wel moet dan gezorgd worden voor digitale mogelijkheden om de aantekeningen die men eerst op een fysieke tekening aanbracht, nu digitaal vast te leggen. Door te werken met digitale tekeningen kan het fysieke afdrukwerk komen te vervallen. WERKINSTRUCTIES Productiemedewerkers en logistieke medewerkers hebben behoefte aan allerlei informatie en werkinstructies. Traditioneel wordt dit allemaal op papier uitgeprint en vervolgens door iemand fysiek naar de medewerkers gebracht. Digitalisering maakt het mogelijk om de gewenste informatie direct bij de medewerker te krijgen. Dit gebeurt soms middels schermen maar kan ook via een bril worden aangeboden. Virtual reality en augmented reality (toevoegen van virtuele beelden aan de werkelijkheid) wordt steeds toegankelijker om de digitale informatie direct aan de medewerkers ter beschikking te stellen. Bent u geïnteresseerd en wilt u meer weten, neem dan contact op met Teqnow via info@ teqnow.nl. Teqnow is hét platform van Koninklijke Metaalunie dat de aandacht voor en toepassing van toptechnologie in het industriële mkb vergroot en stimuleert.•

www.teqnow.nl METAAL & TECHNIEK • december 2018 •

25


DAG VAN DE ONDERNEMER

ondernemen

Nederlanders vinden mkb’ers hardwerkend Omdat ondernemers respect verdienen voor hun inzet en dat er een moment moet zijn waarop aandacht wordt gegeven aan het belang van ondernemers voor Nederland, is op initiatief van MKB-Nederland de derde vrijdag in november uitgeroepen tot ‘Dag van de Ondernemer’. Een dag waarop ondernemers worden bedankt voor hun durf en doorzettingsvermogen. Het was het derde jaar dat dit werd gevierd.

Op 170 locaties in Nederland én in het buitenland werden ondernemers in het zonnetje gezet door premier Rutte, ministers, (euro-)parlementariërs, prominenten, ambassades, businessclubs, wethouders, burgermeesters, gedeputeerden en niet te vergeten het Nederlandse publiek. Zij maakten allen kennis met hardwerkende, creatieve en enthousiaste ondernemers die prachtige bedrijven leiden. Koninklijke Metaalunie had zich ook dit jaar aangesloten bij het initiatief en organiseerde tal van activiteiten die om maar een ding draaiden: de mkb-metaalondernemer. Zo werden in de

provincie Drenthe door onder meer Henk Brink, gedeputeerde EZ en CDA-Tweede Kamerlid, een bezoek gebracht aan Klement Metaaltechniek bv in Klazienaveen. In Friesland bezochten o.a. gedeputeerde EZ Sander de Rouwe en VVDTweede Kamerlid Aukje de Vries Tolsma Tanks bv in Heerenveen. Bij Groenoord bv in Groningen kwamen onder meer gedeputeerde EZ Patrick Brouns en CDA-Tweede Kamerlid Anne Kuik op bezoek. ‘Wat’ zuidelijker, in Maastricht om precies te zijn, ging de Limburgse gedeputeerde EZ Joost van de Akker op bezoek bij DS Metaal in Maastricht. Ook in het oosten des lands werd de ‘Dag van de Ondernemer’ uitbundig gevierd. Zo was er een lunchbijeenkomst in het Cleantech centrum op de Technicampus in Deventer waarbij o.a. waarnemend burgemeester Ron König aanwezig was. Bij Thales Hengelo was er een ontbijtsessie met o.a. vertegenwoordigers van onderwijs, onderzoek, overheid en ondernemers. MFE bv in Eerbeek werd vereerd door een bezoek van de burgemeester van Brummen, Alex van Hedel en de gedeputeerde van EZ van de provincie Gelderland, Michiel Scheffer. In de provincie Zuid-Holland bezocht minister Kaag van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking Metaalunielid Blok’s Draadvorm bv in Den Haag. Gedeputeerde van EZ van de provincie Zuid-Holland Adri BomLemstra bezocht Metaalunielid NK-profiel bv in Zwijndrecht. Ank Bijleveld, minister van Defensie bracht een bezoek aan Metaalunielid Van Halteren Metaal bv in Bunschoten. Hier was ook Metaalunievoorzitter Fried Kaanen bij aanwezig. ONDERZOEK In het kader van de ‘Dag van de Ondernemer’ heeft MKB-Nederland de sociaal-maatschappelijke impact van mkb-ondernemers laten onder-

26 • december 2018 • METAAL & TECHNIEK

zoeken. Hieruit is naar voren gekomen dat de Nederlandse bevolking inmiddels veel waardering en bewondering heeft voor ondernemers in het midden- en kleinbedrijf. ‘Hard werken’ is de term waarmee vrij veel ondervraagden het mkb spontaan associëren. Bewondering oogsten ondernemers met name door het feit dat zij risico durven nemen (volgens 51 procent), hun gedrevenheid (48 procent) en hun bijdrage aan de werkgelegenheid (40 procent). Risico durven nemen (65 procent) en doorzettingsvermogen (59 procent) zijn tegelijk ook de meest genoemde eigenschappen die ondernemers in de ogen van de Nederlandse bevolking moeten hebben om succesvol te kunnen zijn. POSITIEVE BIJDRAGE Driekwart van de ondervraagden vindt het mkb (zeer) belangrijk voor de welvaart in de regio. Een iets kleinere groep (61 procent) ziet het belang van mkb-ondernemers voor de kwaliteit en leefbaarheid van de woon- en leefomgeving. Ook driekwart vindt dat mkb-ondernemers een positieve bijdrage leveren aan de werkgelegenheid en een belangrijke stimulans zijn voor de economie. Een ruime meerderheid (57 procent) geeft bovendien aan dat het mkb’ers in positieve zin bijdragen aan de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Hun bijdrage aan een duurzamer wereld wordt met 10 procent het minst gezien. Bijna zes op de tien Nederlanders staan positief tegenover mkb-ondernemers die een (financiële) bijdrage leveren aan lokale initiatieven/verenigingen. Voor vier op de tien is dat een reden om eerder producten en diensten van zo’n ondernemer af te nemen. Uit eerder onderzoek van MKB-Nederland bleek al dat mkb-ondernemers op jaarbasis ruim 1 miljard euro bijdragen aan lokale maatschappelijke doelen, zoals sport- en andere verenigingen.•


METAAL & TECHNIEK • december 2018 •

27


QUICK RESPONSE MANUFACTURING

ondernemen TEKST: JAN KLOEZE BEELD: DANTO

‘Maximaal is niet altijd optimaal’

Hollen en stilstaan, maar vooral hard hollen. Welke directeur/eigenaar in de maakindustrie herkent dit niet? Hoe vaak verandert ondernemen in troubleshooting? Te vaak, vonden Blozo-eigenaar Maurice Blonk en zijn innovatieadviseur Michael Röder. Zij gingen op zoek naar structurele oplossingen voor te lange levertijden, te hoog ziekteverzuim en te late facturering. En vonden die oplossing bij QRM.

In 2007 nam Maurice Blonk (44) als derde generatie Blonk het plaatbewerkingsbedrijf Blozo te Vlaardingen over van zijn vader. Aanvankelijk vulde Maurice zijn werk in vanuit een traditionele hiërarchie zoals dat gebruikelijk is voor veel directeuren/eigenaren in de maakindustrie. Telefoneren met alles en iedereen. Klanten tevreden houden. Offertes maken. Facturen goedkeuren. Een oog houden op de cashflow. Met de bank praten. Kortom, heel hard werken om de zaak draaiende te houden zodat personeel en eigenaar er hun dagelijks brood mee

kunnen verdienen. Maar in 2015 vroeg Maurice Blonk, kort na zijn veertigste verjaardag, zich af of dit wel de manier was waarop hij door wilde gaan. Want de problemen bleven zich maar voordoen. Het ene was nog niet opgelost of het andere diende zich alweer aan. Dweilen met de kraan open. Constant waren ze met werkvoorbereiding, sales en productie bezig om dagelijkse prioriteiten te stellen met het doel de klanten zo min mogelijk teleur te stellen in vooral levertijden. Orders deden er meestal langer over dan gepland. Facturering moest daar-

Michael Röder: ‘We doen wat we beloven en we doen het veel sneller dan vroeger.’

28 • december 2018 • METAAL & TECHNIEK

door ook steeds worden uitgesteld. De stressfactor op de werkvloer bleef hoog en eiste regelmatig zijn tol in burnouts bij het personeel en het ziekteverzuim noopte hem tot het inschakelen van dure uitzendkrachten. Er moest iets veranderen. Maar wat? En hoe? OVER DE SCHUTTING In eerste instantie zocht Blonk zijn heil bij kwaliteitsmanagement. Hij besloot voor het ISO 9001 certificaat te gaan en nam mede daarom eind 2015 Michael Röder aan als KAM-manager. Röder deed aanvankelijk wat van hem werd gevraagd en bracht alle processen in kaart, stelde de benodigde documentatie op en produceerde vooral veel papier. Maar ergens in de lente van 2016 kwam hij samen met Blonk tot de conclusie dat het ISO-certificaat het werkelijke probleem niet zou oplossen. Wat was dan dat echte vraagstuk? Röder: “Het zat fout in de logistieke kern van het bedrijf. Maar de belangrijkste constatering was dat de mannen op de werkvloer veel te weinig waren betrokken bij het proces. We hadden zoals zoveel maakbedrijven een soort estafette ingericht, waarbij deelproducten werden doorgegeven en als het ware over de schutting werden gegooid naar het volgende stadium, waarbij mensen werden afgerekend op hun bijdrage aan elk deeltje van het proces maar niet op het geheel.” OVERVOLLE HAL Eerst even kijken naar de foutieve logistieke uitgangspunten. Wat bedoelt hij daarmee? “We gingen ervan uit dat onze dure machines maximaal benut moesten worden, niet alleen door ze zo vol mogelijk te plannen, maar ook door zoveel mogelijk delen uit de platen te snijden. Want dat basismateriaal is duur en daar wilden we zo min mogelijk van over houden.” Het effect was dat de fabriek letterlijk vol lag met alvast geproduceerde onderdelen, die later moesten worden bewerkt of geassembleerd tot de klantorder waartoe ze behoorden. Het was lastig in zo’n overvolle hal het overzicht te


Een rijbaan is een logisch met elkaar samenhangend proces.

behouden, vooral als tijdens de doorlooptijd van de order die soms wel tot 30 dagen kon oplopen, de klant ook nog kleine aanpassingen aan de specificaties wilde.

‘Het ziekteverzuim is gezakt naar rond de twee tot drie procent’ Wie nu door het bedrijf loopt, ziet schone vloeren en nauwelijks opslag. “Voordat we met onze nieuwe werkmethode begonnen, dachten we serieus na over verhuizen naar een groter pand”, zegt Röder. “Nu blijkt dat we ruimte zat hebben, zelfs met de nieuwe ontbraammachine erbij.” De doorlooptijd van de orders is terug naar gemiddeld niet meer dan zes of zeven dagen. Hoe kan dat? “Allereerst door het uitgangspunt dat de machines maximaal moeten draaien los te laten”, zegt Röder, die allang geen KAM-manager meer is, maar nu strategie & innovatie adviseur op zijn kaartje heeft staan. “Want maximaal benutten is niet hetzelfde als optimaal”, zegt hij. “En efficiënt snijden is iets anders dan effectief werken.”

TRANSFORMEREN Om zijn woorden goed te begrijpen, kunnen we niet langer om het begrip Quick Response Manufacturing (QRM) heen. Want dat is de strategie die die door Blonk en Röder is gekozen om het bedrijf te transformeren. Röder heeft zich middels cursussen, masterclasses en zelfstudie in deze materie verdiept en met het in QRM gespecialiseerde Censor uit Tilburg haalde Blozo de hulp in huis die nodig was om in 2017 tot de eerste implementatie te komen. “Veel mensen associëren QRM met het invoeren van productiecellen, zelfstandig opererende teams die zelf eindverantwoordelijk zijn voor de productieprocessen. Dat klopt ook wel. Maar daar ligt het einddoel. Met Censor zijn we eerst de uitgangspunten gaan creëren om tot dergelijke cellen te kunnen komen. En het belangrijkste uitgangspunt is dat onze medewerkers zich betrokken moeten voelen bij hun werk, bij elkaar en bij het bedrijf. Niet meer in een estafette, maar door echt samen te werken”, aldus Röder. OUDIJZER Concreet betekende dit in eerste instantie het invoeren van het 5S-systeem. Feitelijk is het vrij simpel. Die vijf s’en staan voor werkplekoptimalisatie door middel van scheiden, schikken,

schoonmaken, standaardiseren en standhouden. Voorbeeld: voorheen had iedereen zijn eigen gereedschapskist in de fabriek. Om niet mis te hoeven grijpen, hielden medewerkers die spullen voor zichzelf. Nu hangen er door de mensen zelfgemaakte, gestandaardiseerde gereedschap-

Het bedrijf in het kort Blozo produceert halffabricaten in RVS, staal of aluminium voor onder meer de agri/foodindustrie, automotive, tuinbouwautomatisering en machinefabrieken. In een tweeploegendienst werken er 30 tot 35 mensen. Het personeel is in toenemende mate multiinzetbaar op meerdere machines en op verschillende momenten in het productieproces. Personeelsverloop is er nog maar nauwelijks. Inklokken is afgeschaft. Dat heeft allemaal te maken met de opvatting dat niet de machines maar de mensen centraal staan bij Blozo. De gedachte is dat mensen pas succesvol zijn en blijven als ze na het werk voldaan naar huis gaan en tijdens het werk een positieve invloed hebben op anderen.

METAAL & TECHNIEK • december 2018 •

29


Het belangrijkste uitgangspunt is dat de medewerkers zich betrokken moeten voelen bij hun werk.

borden aan de muren. Spullen die niet dagelijks nodig zijn, liggen niet langer op de werkplek, maar zijn ergens centraal geplaatst. Lang verhaal kort, er gingen containers vol schroot naar de oudijzerhandelaar. De werkplekken werden overzichtelijk en schoon. “Overigens hebben we hetzelfde principe toegepast op kantoor, waar grote horizontale oppervlakken zijn verdwenen, waar we samen in één ruimte zitten en waar we ons gereedschap – denk aan papier, printer, nietmachine of perforator – evenmin nog bij onszelf houden”, vertelt Röder. DOORLOOPTIJD Om de machines niet meer maximaal maar juist optimaal te kunnen inzetten, creëerde Blozo zogenoemde ‘rijbanen’ in de productieprocessen. Een rijbaan is een logisch met elkaar samenhangend proces, uitgaand van bijvoorbeeld de grote of de kleine snijmachine. Ook kunnen de kleine of juist de grote laserrobot als uitgangspunt zijn gekozen. En zo zijn er nog varianten met de twee kantbanken. De inrichting van deze rijbanen hangt samen met de orders die door het plaatbewerkingsbedrijf gaan

30 • december 2018 • METAAL & TECHNIEK

en sluiten dus ook aan op het salesproces. Elke ochtend nemen de mannen, nu nog samen met Röder, de rijbanen door en bepalen ze wat de beschikbare capaciteit is. Dat doen ze gezamenlijk, zodat iedereen constant het overzicht heeft van wat er in de fabriek gebeurt en hoe ieders bijdrage met die van een ander samenhangt. De terugkoppeling naar sales is geautomatiseerd, zodat een verkoper precies weet wat hij een klant kan beloven qua doorlooptijd. En die belofte wordt vaak waargemaakt. Veel minder lastige telefoontjes van klanten die informeren waar hun order blijft, is het gevolg. “En dat wordt opgemerkt in onze markt”, vertelt Röder. “We doen wat we beloven en we doen het veel sneller dan vroeger en ook met een constante kwaliteit. Dat zingt rond. Nieuwe klanten beginnen ons te bellen.” KOST VOOR DE BAAT Het ziekteverzuim is gezakt naar rond de twee tot drie procent. Er is alleen nog maar sprake van kortdurend verzuim en burnouts komen niet meer voor. “Ruimte voor talenten is hier nog zat”, zegt Röder. “Maar langdurige vacatures

heeft Blozo niet meer.” Hij zoekt die talenten onder studenten en andere gedreven mensen. Opvallend, ze hoeven niet altijd technisch onderlegd te zijn. “Dat leren we ze wel. Ik kijk vooral naar soft skills. Wat is hun drive? Zijn ze eerlijk? Kunnen ze samenwerken? Hebben ze zelfdiscipline?”

‘Niet meer in een estafette, maar echt samenwerken’ En Maurice Blonk? Hij is geen troubleshooter meer, maar kan echt ondernemen. En als ondernemer heeft hij het risico van deze bedrijfstransformatie genomen. De implementatie van de 5S-aanpak en het introduceren van de rijbanen hebben tijd gekost, mede omdat alle personeelsleden er constant bij zijn betrokken. In 2017 heeft hij rode cijfers moeten accepteren. De kost gaat immers voor de baat uit. Maar in 2018 is de weg naar boven ingezet en alle signalen voor 2019 staan bij Blozo op groen.•


rechtgezet

Financiële nekslag door robot

TEKST: MR. MIRJAM BOS BEELD: LUUK POORTHUIS

Wat betekent het voor de onderlinge verhouding als het aandeel in een schuld van één van de vennoten (gedeeltelijk) wordt kwijtgescholden?

Bart en Ruud runnen samen een coatingbedrijf in een vennootschap onder firma. Om grotere onderdelen voor de vliegtuigindustrie te kunnen spuiten, investeren ze in een gigantische robotarm. Hiervoor lenen ze geld van de bank. De verwachting is dat hun omzet zeker zal verdriedubbelen. Helaas laat Ruud het de laatste tijd wat afweten. Hij heeft een fase bereikt waarin hij de betrekkelijkheid van het leven meer inziet. Nu hij bovendien gescheiden is, ziet hij zich vrij de bloemetjes buiten te zetten. Hij verkoopt zijn

huis en verblijft steeds vaker en langer op Ibiza. Bart laat het maar even zo. Hij kan de zaak in zijn eentje ook wel aan. Wat zelfs niet mét Ruud voorkomen had kunnen worden, gebeurt echter; hun grootste klant wijkt uit naar een ander. En de robotarm is nog lang niet terugverdiend. De bank zegt hierop haar krediet op. Ze heeft nog € 40.000 te goed van de vennoten. Bart kan het bedrag van € 20.000, waarvoor hij wordt aangesproken, niet ophoesten.

Hoofdelijk aansprakelijk Bij een vennootschap onder firma zijn de vennoten hoofdelijk aansprakelijk. Ook bij deze kredietovereenkomst was sprake van hoofdelijkheid. ‘Hoofdelijk wil zeggen dat de vennoten, respectievelijk de schuldenaren, voor de totale schuld kunnen worden aangesproken door hun schuldeisers. Onderling kunnen/moeten zij vervolgens verrekenen wat ze in verhouding teveel

betaalden. In dit geval pakte de betalingsregeling met de bank anders uit dan bedoeld, omdat was nagelaten met de bank af te spreken dat deze Ruud zou verplichten zijn vordering op Bart te verminderen (met € 15.000). Dit had voorkomen dat Bart’s kwijtschelding alsnog werd ‘overruled’ in de onderlinge verhouding met Ruud.

Zijn persoonlijke faillissement dreigt zelfs. Hij bespreekt de situatie met de bank. Die is uiteindelijk bereid een betalingsregeling met hem sluiten. Van zijn aandeel van € 20.000 hoeft hij maar € 5.000 te betalen. Dit gebeurt tegen algehele kwijting. Zijn schuld aan de bank is hiermee dus afgedaan. Bart kan opgelucht verder en proberen de tegenslagen alsnog het hoofd te bieden. Van Ruud, die van de radar lijkt te zijn verdwenen, weet de bank een boot te traceren. Wanneer hij de resterende schuld van € 35.000 niet betaalt, verkoopt de bank de boot via een executieverkoop. Ruud is ‘not amused’ en wil de € 15.000 euro die hij ten opzichte van Bart te veel betaalde, terug van hem. Bart schermt echter met zijn deal met de bank. Hij heeft de kwijting zwart op wit. Ruud zegt hier echter niks mee te maken te hebben. Als medevennoot heeft hij recht op onderlinge verrekening. De rechter die eraan te pas komt, geeft Ruud gelijk en veroordeelt Bart tot betaling van € 15.000 aan Ruud. Dit betekent helaas alsnog de financiële nekslag voor Bart.•

Metaalunie Rechtsbijstand behandelt in deze rubriek interessante juridische kwesties op een luchtige manier. De namen en plaatsen zijn verzonnen, gelijkenissen met personen of bedrijven zijn louter toevallig. Juridische professionals tegen gunstige tarieven Metaalunie Rechtsbijstand is een zelfstandige dienst en weet als geen ander waar u als ondernemer in de metaalsector behoefte aan heeft. Zij biedt u een zorgvuldig geselecteerd netwerk van deskundige advocaten en een speciaal voor leden ontwikkelde Mevas rechtsbijstandverzekering. U kunt bij Metaalunie Rechtsbijstand terecht voor: Advocaten Octrooigemachtigden Juridische bedrijfsanalyse Incasso Maatcontracten Algemene voorwaarden Meer weten? 030 - 605 33 44 of www.metaalunierechtsbijstand.nl

METAAL & TECHNIEK • december 2018 •

31


blik op branches nlb TEKST: JAN KLOEZE BEELD: DANTO FOTOGRAFIE

KIEZEN VOOR DE KORTE OF DE LANGE TERMIJN

‘Alle waar is naar zijn geld’

Eigenaren van liftsystemen zijn vrij om onderhoud en service bij het merkonafhankelijke Motive Liften uit Loenen onder te brengen. Dat is een groot verschil met de multinationals in deze sector. Zij bieden liftsystemen vaak tegen of zelfs onder de kostprijs aan en verdienen het verlies terug op gekoppelde en dure onderhoudscontracten. Fascinerend om vanuit Loenen op een beeldscherm te zien hoe de vier liften van een kantoorgebouw in Amstelveen live op en neer gaan, hoe ze stoppen bij een verdieping en de deuren zich openen, wat bij instappen het hoogteverschil met de vloer is (2 mm) en dat ze uit zichzelf ervoor zorgen dat er voor zover mogelijk steeds twee liften op de begane grond staan geparkeerd. “Het systeem is zelflerend”, zegt Jan Läkamp. Hij is één van de twee eigenaren van

Motive Liften, gelegen aan het Apeldoorns kanaal. Mark Otto is zijn compagnon. “Als het tussen de middag druk is bij het bedrijfsrestaurant op de negende verdieping, zorgen de liften ervoor dat ze juist daar zoveel mogelijk terugkeren om de wachttijd voor het personeel zo kort mogelijk te maken”, vult Otto aan. Läkamp en Otto begonnen hun bedrijf in 2001 en verhuisden recent naar een groter pand in

Loenen. Het detacheringsbedrijf voor liftmontage, waarmee Otto al in 1996 startte, maakt nog altijd deel uit van de Motive Groep. Er werkt een man of tien op kantoor (projecten, sales, receptie, finance, directie). Motive Liften heeft verder zo’n twaalf liftmonteurs in dienst en schakelt vanuit een flexibele schil van zzp’ers soms op naar 35 monteurs als het nodig is. Het bedrijf levert jaarlijks rond de twintig nieuwe liften op, maar is vooral sterk in service, onderhoud en modernisering, met een installed base van ongeveer 1000 liften. De getoonde live-animatie van de vier liften in Amstelveen is niet alleen boeiend om naar te kijken; het is vooral een middel om op afstand eventuele storingen te verhelpen en het kan preventief waarschuwen dat bepaalde onderdelen vervangen moeten worden. “We kunnen zo’n 80 procent van alle storingen op onze liften vanuit Loenen verhelpen”, zegt Otto.

VEILIGHEID Hoe geavanceerd deze software ook is, de verbinding met de liften op afstand gebeurt met een klassiek, analoog en piepend telefoonmodem over vaste lijnen en dus niet via het internet. “Veiligheid”, verklaart Läkamp. “Je moet er niet aan denken dat iemand dit kan hacken en een beetje gaat spelen met de liften.” Een uiterst belangrijke vaststelling is volgens beide directeuren dat het zogenoemde bus-systeem van B&P – ‘de Mercedes onder de liftbesturingssystemen’ – een marktvrij component is, beschikbaar voor iedereen die voldoende is gekwalificeerd. Dit is het grote verschil met de multinationals in de liftwereld die hun besturingen hebben beschermd met op eigen leest geschoeide softwarebesturing, uitsluitend te bedienen met tools van het betreffende grootbedrijf. “Soms geeft men die software een bepaalde periode op onderdelen vrij om de klant die dat wil tegemoet te komen. Maar als die periode voorbij is, moet iemand van het grote liftbedrijf komen om de besturing te resetten, waarmee het Mark Otto (l) en Jan Läkamp begonnen hun bedrijf in 2001 en verhuisden recent naar een groter pand in Loenen. onderhoud niet zelden alsnog terecht komt bij

32 • december 2018 • METAAL & TECHNIEK


Vanuit Loenen live meekijken met een liftsysteem in een Amstelveens kantoorgebouw.

Collectiviteit

ONDERSCHEIDEN Wie met marktvrije componenten werkt, kan zich niet beschermen achter gesloten systemen en moet zich dus op die vrije markt onderscheiden. Hoe doet Motive Liften dat? “Het komt op het serviceniveau aan. We streven naar maximale klantgerichtheid’, zeggen beide directeuren, die claimen nog nooit een klant te zijn kwijtgeraakt, ondanks dat klanten vrij zijn om voor een ander liftbedrijf te kiezen. “Want onze klanten zijn zelf eigenaar van de liften én van het besturingssysteem.”

‘We kunnen zo’n 80 procent van storingen op onze liften vanuit Loenen verhelpen’

Motive Liften groeit langzaam maar gestaag. Otto en Läkamp willen bewust niet te groot worden. Er mogen geen managementlagen in het bedrijf komen. Ze willen hun personeel, hun partners en

tot op zeker hoogte zelfs hun kinderen persoonlijk kennen. “Alleen dan kan er een band groeien met en binnen het bedrijf”, zeggen ze. En dat is nodig, want de concurrentie op de arbeidsmarkt is fors en het tekort aan vakmensen is groot. Het vak van liftmonteur is niettemin een populair technisch beroep omdat het relatief schoon werk is en vrij goed betaalt, mede vanwege bereikbaarheidsen storingsdiensten. De groei van het bedrijf zou sneller kunnen gaan, als Motive Liften meer dan de huidige, maximaal twintig nieuwe liften per jaar oplevert. Waarom is dit aantal relatief laag? “Omdat we vrijwel alleen niche-projecten doen, bijvoorbeeld met liften die glazen wanden hebben of aan de buitengevel hangen”, zegt Läkamp. “Want op de grote bouwprojecten in Nederland bieden de multinationals vaak standaardliften onder de kostprijs aan. Zij kunnen dat doen, omdat ze dus gekoppelde, langjarige onderhoudscontracten verkopen, waar ze hun tekorten mee terug verdienen.’ Otto vult aan: “Alle waar is naar zijn geld. Aannemers die willens en wetens bezuinigen op de bouwkosten van een lift hebben daar op de korte termijn, tijdens de bouwperiode, weinig last van. Maar de gebouwbeheerder zit meteen met hoge beheerkosten en zonder modernisering door een merkonafhankelijk liftbedrijf blijven die ook op de langere termijn voor zijn rekening”, zegt hij.•

Foto: Persbureau Noordoost

de leverancier”, vertellen Otto en Läkamp. Ze hebben, voordat ze Motive Liften begonnen, allebei bij zo’n multinational gewerkt en kennen het klappen van die zweep heel goed.

De branchevereniging Nederlandse Lifttechnische Bedrijven (NLB) verenigt merkonafhankelijke, full-service liftbedrijven in Nederland. De bij Koninklijke Metaalunie aangesloten branche heeft momenteel 26 leden. Branchemanager is Gerwin Klok. ‘NLB regelt in collectiviteit zaken waar de leden onderling niet op willen concurreren. Denk aan opleidingen, arbo (toolboxes), informatie over liftspecifieke regelgeving en voorschriften, gezamenlijke lering uit ongevallen en incidenten en imagoversterking van het merkonafhankelijke mkb-liftenbedrijf. Dit zijn onderwerpen die geen directe betrekking hebben op het primaire proces, waar je de klant geen factuur voor kunt sturen, maar waar de leden wel in hun hoedanigheid als ondernemer (soms hard) mee te maken hebben’, zegt hij. Het grote tekort aan goed opgeleide liftmonteurs heeft ertoe geleid dat de NLB samen met ROVC een nieuwe opleiding voor zij-instromers is gestart. De eerste acht gediplomeerden zwaaien naar verwachting in januari 2019 af. NLB-leden leveren soms praktijkdocenten en zijn uiteraard beschikbaar voor stages. De opleiding is modulair opgezet, zodat zij ook voor bijscholing geschikt is. Sommige modules worden daarom door veel studenten bezocht.

METAAL & TECHNIEK • december 2018 •

33


blik op branches mgb TEKST EN BEELD: LEON VAN VELZEN

STRATEGISCHE KEUZES BEPALEN HET SUCCES

‘Belangrijkste les: durf te durven’

Melis Metaalgieterijen in Tilburg staat aan de vooravond van grote veranderingen. In 2019, het jaar dat het bedrijf 65 jaar bestaat, neemt de huidige directeur en eigenaar Jan A.H. Melis afscheid. Hij wordt opgevolgd door zijn zoon Koen, die met zijn achtergrond in de entertainmentindustrie nieuwe inzichten meebrengt. ‘Punching above your weight’ is er daar een van. Er zullen in de Nederlandse maakindustrie niet veel ondernemers rondlopen met een cv zoals dat van Koen Melis uit Tilburg. Hij studeerde politicologie aan de Universiteit van Amsterdam, met als specialisatie internationale betrekkingen. Daarna werkte Melis 22 jaar bij onder andere Endemol in de entertainmentindustrie. Hij produceerde en verkocht internationaal formats van bekende programma’s en evenementen en ontwikkelde nieuwe verdienmodellen en bedrijfsactiviteiten.

Anderhalf jaar geleden stapte hij in Melis Metaalgieterijen. Volgend jaar stopt de vader van Koen, de in Brabant en Tilburg legendarische Jan A.H. Melis met het werk dat hij als vijftienjarige begon. Zijn loopbaan bracht hem tot in de Provinciale Staten, de gemeenteraad en talloze bestuurlijke gezelschappen. Melis produceert met 22 mensen gietwerk in de ruimste zin van het woord. Het bedrijf is gespecialiseerd in het vervaardigen van industrieel gietwerk. Melis Metaalgieterijen beschikt over een machinale

en een handvormerij, een modelmakerij en een coquillegieterij. Verder is het bedrijf actief in Meti handelsmaatschappij met bus- en stafmateriaal en verzorgt het spuitgietwerk. WAARDE TOEVOEGEN Koen Melis: “Het ‘Melis-gevoel’ bestaat echt. Wij geloven in oprechte verbinding met onze klanten, onze collega’s, onze partners, onze medewerkers en de samenleving.” Hij neemt uit ruim twee decennia entertainmentindustrie inzichten mee die in de maakindustrie niet tot de dagelijkse praktijk behoren. ‘Punching above your weight’ is er daar een van. “De vraag die ik aan mijn klanten stel is: wat houd je bezig. Waar stop je je tijd in? Als klassiek maakbedrijf zitten we meestal aan tafel met de afdeling inkoop. Daarmee zit je aan het eind van het maakproces en niet aan het begin. Mensen op inkoop stromen tegenwoordig snel door, waardoor de kennis van producten en maakprocessen afneemt. Ik wil eerder aan tafel.

‘Ik stel mezelf de vraag: waar willen we over 25 jaar staan?’

Koen Melis stapte, na een carrière in de entertainmentindustrie anderhalf jaar geleden in Melis Metaalgieterijen.

34 • december 2018 • METAAL & TECHNIEK

Met ontwerpers, constructeurs en ingenieurs, omdat Melis met al onze kennis van materiaalsoorten en giettechnieken een belangrijke toegevoegde waarde kan hebben. Denk aan het verbeteren van het ontwerp: kan het lichter, sterker of duurzamer? We kregen een vraag voor het gieten van een behuizing voor bewakingscamera’s. Je kijkt eens goed naar dat ontwerp en komt tot de conclusie dat er geen twaalf onderdelen nodig zijn, maar slechts acht. Dat bijvoorbeeld de wanddikte en materiaalkeuze anders kunnen. Kortom, een product dat beter en duurzamer wordt geproduceerd en minder kost in onderhoud.”


Melis levert snel producten in kleine en middelgrote aantallen en gebruikt hierbij de nieuwste (3D) technieken.

NIEUWE POSITIE Melis schetst de kerncompetenties van het huidige bedrijf. “Hoe kennen onze klanten ons? We beschikken over veel kennis, we leveren zeer snel producten in kleine en middelgrote aantallen en we gebruiken hierbij de nieuwste (3D) technieken. Wil je opschuiven in de waardeketen dan is dat niet genoeg. Je zult je bedrijf anders moeten positioneren. We zitten midden in dat proces. Gelukkig hebben we daarbij via een convenant met Fontys Hogescholen de hulp van studenten en een promovendus van de Universiteit Twente. Eén van de vragen die we bij onze herpositionering moeten beantwoorden is: ga je sleutelen aan het DNA van dit bedrijf – het gieten – of breng je nieuwe activiteiten via een nieuwe marketingstrategie onder de aandacht?” INSTANDHOUDINGSMARKT “Gieten doen we al eeuwen lang. Bij Melis zijn we altijd alert geweest op nieuwe ontwikkelingen. Je hoeft niet altijd als eerste in een nieuwe techniek te stappen, maar je moet de ontwikkelingen scherp volgen. Naast techniek is er de markt. In dit land is sprake van een geweldige instandhoudingsmarkt. Machines en installaties worden gemaakt en behoeven onderhoud. Denk aan de infrastructuur, de elektriciteitsvoorzie-

ning, de maritieme sector, defensie of de machinebouw zelf. De omvang van deze markt bedraagt ruwweg dertig miljard euro per jaar. Daar zit dus een enorm groeipotentieel. Ik zie het als mijn taak die markt en onze kerncompetenties bij elkaar te brengen. Waar zijn we goed in? Kleine tot middelgrote series. Leveren binnen twee dagen. Neem een spoorwegbedrijf dat cilinders nodig heeft, maar er geen honderden op voorraad wil houden. Bij ons bestellen ze er, alleen indien nodig, drie, vijf of tien. Twee dagen onderhoud en de trein rijdt weer. Daar liggen de kansen.” Koen Melis leerde al vroeg dat het maken van strategische keuzes doorslaggevend is voor het succes en daarmee de continuïteit van het bedrijf. “Opschuiven in de waardeketen, het openleggen van nieuwe markten, het nog scherper inrichten van je productie gericht op kwaliteit en levertijd; dat zijn de zaken waar ik me mee bezig houd. Melis bestaat 65 jaar. Ik stel mezelf de vraag: waar willen we over 25 jaar staan? Ook in de entertainmentindustrie werd ik gedwongen over die berg heen te kijken. Of het allemaal loopt zoals bedacht doet er minder toe. Belangrijkste les: durf te durven.”•

www.melisgieterijen.nl www.metaalgieterijen.nl

MGB: ‘Werken aan de beeldvorming’ Koen Melis maakt deel uit van het bestuur van de Metaal Gieterij Bedrijven (MGB) en het Aluminium Centrum. MGB telt vijftien leden. “Het is een collegiale club”, zegt Melis. “Uiteraard houden we ons bezig met wet- en regelgeving, waarbij we altijd de dialoog zoeken met de ministeries. Verder speelt bij de bedrijven dat jongeren het vak niet of nauwelijks kennen. Er zijn nog weinig opleidingen gericht op gieterijtechnieken, anders dan in de bedrijven zelf. De animo voor een technische opleiding is sowieso niet hoog in Nederland, daar proberen we – ook in samenwerking met Koninklijke Metaalunie – iets aan te doen. Het derde speerpunt is het verbeteren van de beeldvorming rond de maakindustrie. Het merk ‘Made in Holland’ mag van mij veel sterker gepromoot worden. Bij internationale missies bijvoorbeeld ligt de nadruk vaak op handel, terwijl we in Nederland een maakindustrie hebben die zich kan meten met de top van de wereld. Vertel dat verhaal dan ook.”

METAAL & TECHNIEK • december 2018 •

35


product OPBOUWBEHUIZING Eaton heeft een nieuwe RMQ-opbouwbehuizing gelanceerd die de kleinste in zijn soort is en een elegant ontwerp heeft. Daarmee is de RMQ Flat Enclosure (RMQ slanke behuizing) flexibel inzetbaar voor veel verschillende toepassingen en tegelijk een stijlvol element in machines en systemen met een gestroomlijnd ontwerp. De RMQ Flat Enclosure is samen met de RMQ Flat Rear LED en contactelementen onderdeel van het modulaire RMQ-assortiment van Eaton. De RMQ slanke behuizing is beschikbaar met 1 tot 4 montageplaats(en) en geschikt voor zowel de RMQ M22 als de RMQ M30 frontelementen. Ook een combinatie van beide frontelementen is mogelijk. De RMQ slanke behuizing kan worden ingezet als flexibele en stijlvolle behuizing voor zowel noodstopknoppen, signaallampen en drukknoppen, als keuzeof sleutelschakelaars. www.eaton.nl/electrical

MEERKANAALS DATALOGGER Conrad heeft de 2638A meerkanaals datalogger van Fluke Calibration in zijn assortiment opgenomen. Het apparaat is verkrijgbaar met 20, 40 of 60 kanalen, heeft een full-colour display en een eenvoudig te gebruiken menusysteem. De nauwkeurigheid van de DC-meting is maar liefst 0,0024%. In combinatie met de 6,5-cijferige DMM-mode en CAT II-veiligheidsclassificaties is de 2638A een zeer precies industrieel data-acquisitie systeem. Gebruikers kunnen kiezen tussen verschillende ingangen voor het meten van gelijkspanning, wisselspanning, weerstand, het potentiaalverschil in een thermokoppel, temperatuurafhankelijke weerstand (als RTD), de weerstand van een thermistor, frequentie en gelijk- en wisselstroom. Met aanvullende optionele software en extra dataloggers kan de 2638A worden gecombineerd tot een flexibel data-acquisitie systeem met bijna elk gewenst aantal kanalen. De veelzijdigheid van de 2638A en de mogelijkheid om meerdere apparaten aan te sluiten maakt de datalogger ideaal voor flexibel gebruik in een professionele omgeving www.conrad.nl

UNIVERSELE TAPKOPPEN Euroboor biedt een reeks van universele Morse Conus tapkoppen met slipkoppeling, in het bijzonder ontworpen voor gebruik in combinatie met draagbare magnetische kernboormachine. Beschikbare modellen: ETC.2, Morse Taper 3 – machinetappen van 8 – 20 mm (5/16” – 3/4”). ETC.3, Morse Taper 3 – machinetappen van 14 – 30 mm (1/2” – 1 3/16”). Naast de genoemde slipkoppeling bieden de nieuwe tapkoppen ook een heldere schaalverdeling voor het instellen van de weerstandskoppel en worden beide tapkoppen geleverd met twee verschillende rubber centreerhulzen en gereedschap voor de instelling en montage. Voordelen hiervan zijn de snelle en precieze montage van tappen, de verhoogde accuraatheid van schroefdraadafmetingen en een drastische verlaging van kans op gebroken tappen en beschadigd schroefdraad. Euroboor is producent van industriële draagbare gereedschappen sinds 1977. Met vijf vestigingen over de wereld en een lokaal dealernetwerk is Euroboor wereldwijd actief betrokken in meer dan 70 landen. www.euroboor.com

36 • december 2018 • METAAL & TECHNIEK


DIGITALE MICROSCOOP De VHX-serie digitale microscopen van Keyence hebben grote scherptediepte, uitzonderlijke beeldscherpte over de volledige diepte van het reliëf, brede waarnemingshoek, navigatie in het beeld, gemotoriseerde tafel, 3D-metingen, grote vergroting (5-5000x), uiterst gebruiksvriendelijke kalibratiemodus. Met de VHX6000 brengt KEYENCE nog meer innovatie naar de markt: verlichting uit meerdere hoeken, volledige eliminatie van reflecties op het bekeken oppervlak, snelle scherpstelling, geautomatiseerde verontreinigingsanalyse (conform de ISO 16232 norm voor het testen van de reinheid van auto-onderdelen en subassemblages), metaalkorrelanalyse, 100 x 100 mm mobiele tafel. Een onbetwistbaar voordeel is de grote scherptediepte, wat de waarneming van kleine onderdelen veel gemakkelijker maakt. Dankzij de grote scherptediepte kunnen zelfs monsters met een onregelmatig oppervlak efficiënt en betrouwbaar worden gemeten (bijvoorbeeld voor het analyseren van verontreiniging volgens de ISO 16232 norm). De lens, de camera en de grafische kaart zijn dan ook ontworpen voor een optimale verhouding tussen scherptediepte, resolutie en helderheid. www.keyence.eu

VERBETERDE POMPWAAIER KSB heeft voor de meertraps-hogedrukpompen van de pompserie Movitec een speciale waaier ontwikkeld. De nieuwe waaier verbetert het aanzuigvermogen (NPSH-waarde) van de pompen aanzienlijk. Dit geldt vooral voor toepassingen met kritische toeloopcondities zoals bij ketelvoeding-installaties alsmede toepassingen waarbij een pomp water uit lager gelegen reservoirs of met hogere temperaturen moet aanzuigen. Onder die omstandigheden kan door een drukdaling in het aanzuiggebied cavitatie in de eerste pomptrap ontstaan. Dit kan tot overmatige slijtage aan pomponderdelen of motorlagers leiden. Het gevolg is een verkorte levensduur van de pomp door beschadigde onderdelen en een ongebalanceerde hydrauliek. De nieuwe waaier wordt als alternatief geboden ten opzichte van de standaard uitvoering. Bij het ontwerp van de nieuwe waaier hebben de constructeurs van KSB veel aandacht besteed aan de inbouw in diverse Movitec-varianten; dit kan worden gerealiseerd zonder modificaties aan het pomphuis. www.ksb.nl

HERBRUIKBARE POETSDOEKEN De herbruikbare poetsdoeken van Mewa worden aangeboden in een full-service huursysteem en kunnen tot wel 50 keer gewassen en intensief gebruikt worden. Hun duurzame kwaliteit komt de ecologische voetafdruk van ieder bedrijf ten goede en draagt bij aan een inkrimping van de afvalberg. Bovendien, elk van de vier bestaande uitvoeringen draagt bij aan een grotere mate van veiligheid op de werkvloer. De poetsdoeken van Mewa worden vervaardigd in de eigen weverij. Bij het weven worden lange stapelvezels gebruikt, die gekenmerkt worden door hun hoge compactheid en uiterst lage pluisvorming. Het resultaat is een zeer sterke, duurzame poetsdoek die sterk absorberend is. De unieke oppervlaktestructuur maakt dat de reinigingstijd zo’n 35 procent korter is in vergelijking met papieren doeken - en ook in de meest veeleisende gebruiksomstandigheden vormvast blijft. www.mewa-service.nl

METAAL & TECHNIEK • december 2018 •

37


product SIMULATIE-OPLOSSING VOOR 3D-PRINTEN Siemens introduceert een nieuwe Additive Manufacturing (AM) simulatie-oplossing die verstoringen voorspelt tijdens het 3D-printen. Deze nieuwe oplossing is volledig geïntegreerd in de end-to-end additive manufacturing-oplossing van Siemens, die fabrikanten helpt bij het ontwerpen en printen van op maat gemaakte onderdelen. Dit is een verdere uitbreiding op het uitgebreide digitale innovatieplatform van Siemens en het Simcenter-portfolio. De additive manufacturing simulatie-oplossing maakt gebruik van een digitale tweeling (digital twin) om het printproces te simuleren. Daarbij wordt geanticipeerd op verstoringen binnen het printproces door automatisch vervormingen te compenseren. Het maken van een simulatie is van groot belang om het printproces in een keer goed te laten verlopen en daarmee het proces te stroomlijnen. Siemens PLM Software, een businessunit van de Siemens Digital Factory Division, is een wereldwijde aanbieder van softwareoplossingen om digitale transformatie binnen de industrie te stimuleren. Hiermee creëert de organisatie nieuwe mogelijkheden voor fabrikanten om te innoveren. www.siemens.nl/plm

TRACKINGSYSTEEM VOOR GEREEDSCHAP Waar is mijn gereedschap? Ligt het materieel ergens op de bouwplaats? Heeft een collega het in gebruik? Het zijn veel gestelde vragen onder monteurs en installateurs waar bouwbedrijven jaarlijks tijd en geld aan verliezen. Daarom komt de Deense oplossing voor dit probleem nu naar Nederland: Nanolink. Nanolink is een trackingsysteem dat via Bluetooth Low Energy (BLE) en de Nanolink-app op smartphone van de medewerker laat weten waar het materieel zich bevindt. Nanolink verstuurt een signaal van de tracker naar de smartphone van de dichtstbijzijnde medewerker die de Nanolink-app heeft geïnstalleerd. Het werkt dus anders dan GPS dat een signaal naar een satelliet stuurt, maar het resultaat is uiteindelijk hetzelfde: vertellen waar het gereedschap is. Dat maakt Nanolink een ideale, en vooral betaalbare, oplossing voor middelgrote installatie- en bouwbedrijven die met kostbaar materieel werken. www.nanolink.com

BOREN VOOR AUTOMOTIVE Twee nieuwe boren, geoptimaliseerd voor het boren in aluminium componenten voor de automotive sector zijn ideaal voor het bewerken van componenten in middelgrote tot grote volumes. De CoroDrill 400 en CoroDrill 430 leveren hogere doorvoer en lagere kosten, alsmede een verlengde levensduur en verbeterde proceszekerheid. De boren worden ondersteund door CoroTap 100, 200, 300 en 400, die tevens zijn geoptimaliseerd voor tapbewerkingen in ISO N materialen en helpen bij het bieden van een compleet programma voor het maken van gaten uit één bron, voor diegenen die aluminium automotive componenten moeten produceren. Automotive fabrikanten gebruiken steeds meer aluminium onderdelen om het voertuiggewicht te reduceren en de brandstofefficiëntie te verbeteren. Deze nieuwste boren met soorten die zijn geoptimaliseerd voor ISO N materialen bieden een scala aan voordelen, waaronder een hoge betrouwbaarheid, verbeterde precisie, lage kosten per gat, een langere en consistentere standtijd, hoge herhaalbaarheid en een verbeterde proceszekerheid. www.sandvik.coromant.com

38 • december 2018 • METAAL & TECHNIEK




  

    

        

              

  

GROTERE SNIJPLATEN Seco Tools introduceert nieuwe grotere LP09-snijplaten, ontworpen om de productiviteit en de procesveiligheid te verbeteren met de High Feed 2-freeslichamen. De nieuwe snijplaten zijn ontworpen voor frezen met hoge voeding, waaronder vlakfrezen, helicoĂŻdale interpolatie, gleuffrezen, omtrekfrezen, pocketfrezen en axiaalfrezen, in uitdagende werkstukken zoals de kleverige materialen die vaak worden aangetroffen in matrijzenbouw, luchtvaart en olieen gasindustrie. De nieuwe LP09-snijplaten zijn een uitbreiding van de bestaande High Feed 2-familie en combineren een hogere hoeksterkte van de snijplaat met dubbele snijkanten. De freeslichamen hebben een versterkte kern en meer tanden per diameter voor hogere voedingssnelheden en grotere verspaningsdebieten. Tijdens het hogevoedingsfrezen voeren de geoptimaliseerde spaankamers van de Seco High Feed 2-freeslichamen de spanen snel en efficient af. De rechthoekige vorm van de LP09-snijplaten in combinatie met de dichter vertande freeslichamen zorgen voor een langere standtijd dan vierkante snijplaten. De zittingen in de freeslichamen garanderen een consistente en nauwkeurige snijplaatpositionering/-aanligging bij het indexeren van de snijplaat. Daarnaast houden zeer sterke schroeven de snijplaten stevig op hun plaats. www.secotools.com

Dag en nacht in touw voor uw plaatwerk jd in op maat! Alti ijf! r

bed

           

  

DISSELHORST METAAL

Overkampsweg 26 | 8102 PH Raalte | Tel.: 0572-36 26 00 | Fax: 0572-36 22 98

www.disselhorstmetaal.nl

'+'+',%$%+-" *"# ()*.  "'-+,*",**"'"&'+.,*"'  %)!'''"#' ,%   /  

"'(,-" *"#'%


CAD/CAM

INDUSTRIEEL REINIGEN

SLIJPEN

kompas Bemet International B.V. ALUMINIUM

Fokkerstraat 31, 3905 KV Veenendaal Postbus 1040, 3900 BA Veenendaal t 0318 – 495858 f 0318 – 551611 e info@bemet.nl i www.bemet.nl

Comhan Holland BV Joh. Enschedeweg 11 1422 DR UITHOORN t +31 297 513636 f +31 297 513639 e comhan@comhan.com i www.comhan.com

AUTOMATISERING

Komdex Software Ontwikkeling BV

Van Geenen BV Metaalfinishing Previ Service b.v. Bijlmermeerstraat 20a 2131 HG Hoofddorp t 023-5621313 e office@previservice.nl i www.droogijsstralen.nl • reiniging machines / parken • reiniging zonder water • verwijderen spouwmuurisolatie

TEC / CAD College Kerkenbos 1018 B 6546 BA Nijmegen t 024-3565677 e info@cadcollege.nl, i www.cadcollege.nl

DRAADBEWERKING

Meer en Duin 335 2163 HE Lisse t 0252 68 29 18 e info@komdex.nl

C&E Draad Bewerking BV Jan van de Laarweg 30 2678 LH De Lier t 0174-512419, F 0174-515893 e info@ce-bv.com

TECHNISCHE KERAMIEK

LOA Lak B.V.

Ceratec Technical Ceramics BV

Siriusstraat 11 5015 BT Tilburg t: 013-5427627 f: 013-5427607 e: info@loa.nl i www.loa.nl i www.loa-sp.nl

Poppenbouwing 35 4191 NZ GELDERMALSEN t 0345 58 0101 e info@ceratec.nl i www.ceratec.nl”

• Voor stralen, kataforese lakken, poedercoaten en natlakken • Wij verzorgen ook transport, assemblage en warehousing • Van enkele stuks tot grote series

ROBOTS

MKG ERP software Lintelerweg 15, 7556 PD Hengelo t 074-2423654 f 074-2914934 e info@mkg.nl i www.mkg.nl • ERP software voor MKB metaalbedrijven

Technisch Bureau Den Heuker

GIETEN Brabantse Non Ferro Gieterij BV Postbus 92, 4870 AB Etten-Leur t 076-5012950, f 076-5020975 e info@bnfgieterij.nl, i www.bnfgieterij.nl • Aluminium en brons: zand- en coquillegieten

• Ontwikkeling, bewerking en samenstelling van keramische componenten. • Ceramic on the right spot!

GRAVEERWERKEN

Brandsma Graveerwerken Impuls 30 1446 wx purmerend 0299 666276 www.nlgravure.nl info@nlgravure.nl

GEREEDSCHAPPEN, VERSPANEND Postbus 17 7490 AA Delden t 074-3765050, f 074-3764646 e info@denheuker.nl i www.denheuker.nl

• Slijpen en polijsten • Reinigen en CLEANROOM verpakken • Meer info zie website

OPPERVLAKTEBEHANDELING

Limis BV Hengelosestraat 705, 7521 PA Enschede Postbus 545, 7500 AM Enschede t 053 - 483 65 36 i www.limis.nl

Industrieweg 13 7461 AA Rijssen t 0548-543793 f 0548-519565 e info@vangeenen.nl i www.vangeenen.nl

Valk Welding B.V. Postbus 60 2950 AB Alblasserdam T 31 (0)78 69 170 11 e info@valkwelding.com I www.valkwelding.com

• brand-en slagstempels • diepgeëtste naamplaten in kleur ingelakt. rvs,koper • vormetswerk van zeer dunne plaat


agenda = door Koninklijke Metaalunie geïnitieerde activiteiten

CURSUSSEN/WORKSHOPS

VAKBEURZEN 5 T/M 8 FEBRUARI 2019

21 JANUARI 2019

Beurs Z Leipzig 2019

Managen van ziekteverzuim

www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

INFO:

LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

20 EN 21 FEBRUARI 2019

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.30 uur - 16.45 uur € 375,- (excl. btw) per deelnemer www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

1 EN 8 FEBRUARI 2019 Constructief onderhandelen (2-dagen) LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.00 uur - 17.00 uur € 750,- (excl. btw) per deelnemer (voor 2 dagen) www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

FMB Süd Messe Augsburg www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

INFO:

23 JANUARI 2019

13 EN 14 MAART 2019

LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

RapidPro LOCATIE: INFO:

Veldhoven www.rapidpro.nl

Functionerings-/beoordelingsgesprekken (gratis, vol = vol)

Hannover Messe Hannover (DE) www.hannovermesse.de

LOCATIE: TIJD: KOSTEN:

3 T/M 15 MEI 2019

INFO:

Handelsmissie Denemarken: brengt uw kansen in beeld

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.00 uur - 17.00 uur Gratis voor bedrijven en medewerkers die vallen onder de OOM-regeling en OOM-premie betalen www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

28 JANUARI 2019

www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

INFO:

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.00 uur - 17.00 uur € 475,- (excl. btw) per deelnemer www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

Aanvang en einde arbeidsovereenkomst LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

25 JANUARI 2019

1 T/M 5 APRIL 2019 LOCATIE: INFO:

1 FEBRUARI 2019

RIE Metaalbewerking in één dag

De regelingen van de CAO voor het Metaalbewerkingsbedrijf LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.45 uur - 16.45 uur € 350,- (excl. btw) per deelnemer www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.45 uur - 16.45 uur € 350,- (excl. btw) per deelnemer www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

6 FEBRUARI 2019 Samenwerken met de Ondernemingsraad LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.30 uur - 17.00 uur € 375,- (excl. btw) per deelnemer www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

7 FEBRUARI 2019 Industriële Marketing in de Metaal LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.30 uur - 17.00 uur € 375,- (excl. btw) per deelnemer www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

NIEUWJAARSBIJEENKOMSTEN

LOCATIE:

8 JANUARI 2019

11 JANUARI 2019

district West-Brabant

district Noordwest

Café Stroop, Pastoor van Breugelstraat 23 in Bosschenhoofd

LOCATIE:

LOCATIE:

district Limburg LOCATIE:

LOCATIE:

16 JANUARI 2019 district Zuid-Holland LOCATIE:

district Gelre Nederlands Openluchtmuseum, Hoeferlaan 4 in Arnhem

23 JANUARI 2019

Space Expo, Keplerlaan 3 in Noordwijk

17 JANUARI 2019

Field Lab Robotics, Marie Curieweg 16 in Roermond

district Midden LOCATIE:

Oranjerie Hydepark, Hydeparklaan 10 in Doorn

INFO:

www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

district Noord LOCATIE:

Koninklijke Metaalunie verzorgt diverse (branche) bijeenkomsten en essentiële evenementen. De meest actuele agenda vindt u op www.metaalunie.nl.

De Koperen Hoogte, Lichtmisweg 51 in Zwolle

CHV Noordkade Veghel, Verlengde Noordkade 10-12 in Veghel

18 JANUARI 2019

district Oost LOCATIE:

Partycentrum de Geveltjes, Marktstraat 16 in ’s-Heerenhoek

10 JANUARI 2019

district Zuid-Oost LOCATIE:

15 JANUARI 2019

9 JANUARI 2019 district Zeeland

Hotel Zuiderduin, Zeeweg 52 in Egmond aan Zee

18 JANUARI 2019

MartiniPlaza, Leonard Springerlaan 2 in Groningen

Data en locaties van evenementen zijn aan verandering onderhevig. Neem daarom eerst contact op met de betreffende organisatie. De redactie van Metaal & Techniek neemt geen verantwoording voor gemaakte (reis) kosten.

METAAL & TECHNIEK • december 2018 •

41


op de bres

Geen hogere WW-premie op flex

Koninklijke Metaalunie is zeer verontwaardigd over het besluit van het kabinet om arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd extra te belasten. De zogenaamde flexmaatregel waarbij de werkgever die werkt met contracten voor bepaalde tijd meteen met een 5 procent hogere WW-premie voor die contracten worden geconfronteerd, moet van tafel.

Het kabinet wil de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) in 2020 invoeren. Twee belangrijke maatregelen die voorgesteld worden, zijn het afschaffen van de sectorpremie WW en het invoeren van een extra heffing op arbeidsover-

eenkomsten voor bepaalde tijd. Met de sectorpremie WW werd de WW-premie aan de sector toegerekend. Sectoren met weinig WW-instroom betaalden weinig premie, sectoren met een hoge WW-instroom betaalden relatief meer premie. Dit gaat met de nieuwe wet van de baan. In plaats daarvan wordt het bedrijf dat werknemers aanneemt op contracten voor bepaalde tijd extra belast. Veel werkgevers, zeker in het mkb nemen werknemers in eerste instantie aan op basis van een contract voor bepaalde tijd. Meestal wordt dit contract later omgezet in een contract voor onbepaalde tijd. De werkgever biedt eerst dat contract voor bepaalde tijd aan omdat werkgevers bij het aannemen van een werknemer grote risico’s lopen. Wordt iemand met een vast contract bijvoorbeeld arbeidsongeschikt dan moet de werkgever twee jaar lang het salaris doorbetalen. Bij beëindiging van het vaste dienstverband wordt hij bovendien geconfronteerd met een mogelijk lastige ontslagprocedure en moet hij in elk geval een transitievergoeding betalen. Een arbeidscontract voor bepaalde tijd loopt van rechtswege af, zonder procedures en kosten. Invoeren van een belasting van 5 procent extra WW-premie op

42 • december 2018 • METAAL & TECHNIEK

arbeidscontracten voor bepaalde tijd, maakt de werkgever kopschuw om mensen voor bepaalde tijd aan te nemen. Metaalunie noemt dat ‘vliegangst’. Het beoogde effect is niet dat mensen meteen in vaste dienst komen, maar dat mkb’ers vaker zullen kiezen voor het uitzendbureau. Dit kan naar mening van Metaalunie niet de bedoeling zijn. Het verschil tussen de kosten van een uitzendkracht en iemand aannemen voor bepaalde tijd zal namelijk nagenoeg vervlakken. Bij werknemers die via het uitzendbureau komen, vervalt bovendien het ondernemersrisico van doorbetaling tijdens ziekte en ook de transitievergoeding komt bij het uitzendbureau te liggen. Hoe dan ook nemen de arbeids-

kosten voor de kleine werkgever onder de WAB toe. Dat versterkt het gevoel van veel mkb’ers dat alle lasten op hen afgewenteld worden. Onze eis is dan ook om het eerste contract voor bepaalde tijd bij een reguliere werkgever, dus niet zijnde een uitzendbureau, niet extra te belasten. •

Jan Alfons Vaas, Beleidssecretaris Sociale Zaken


BRONS bestellen?

bellen! 073 - 521 9125 brons

aluminium brons

www.hemimex.nl

messing

koper

gietijzer

kunststoffen

d n o R

ere n•G

jpe ksli

• Vla erk w n o • Ho

jpen

psli

ha edsc

EEL TION NVEN & CO CNC

n e slijp

M TRU F. N E .O. NC HOOMOND Vtrum.nl LEX hooncen 168

2 - 34 7 4 03

. www

WEST-FRIESLAND METAGIS

TM

brons & non ferro gieterij APPROVED MANUFACTURER

Centrifugaal gegoten bronzen bussen en kraagbussen

www.wfmbrons.nl

www.takumicnc.eu


DĞĞƌŝŶĨŽƌŵĂƟĞ͍

 !"



          

            "



KƉďĂƐŝƐǀĂŶďŝŽŵĞƚƌŝƐĐŚĚĞƐŝŐŶŚĞĞŌĞŵĂŐĞĞŶŶŝĞƵǁĞůŝŐŐĞƌ               ƉƌĞƐƚĂƟĞƐĞŶĚƵƵƌnjĂĂŵŚĞŝĚǀĞƌǀŽŽƌůŽŽƉƚƚĞŶŽƉnjŝĐŚƚĞǀĂŶ ƐƚĂŶĚĂĂƌĚŬŽŬĞƌůŝŐŐĞƌƐ͘,ĞƚƌĞǀŽůƵƟŽŶĂŝƌĞŽŶƚǁĞƌƉnjŽƌŐƚǀŽŽƌĞĞŶ ŶĂƵǁŬĞƵƌŝŐĞĞŶƐŶĞůůĞƉŽƐŝƟŽŶĞƌŝŶŐǀĂŶƵǁŬǁĞƚƐďĂƌĞůĂĚŝŶŐ͘<ŝũŬ ǀŽŽƌŵĞĞƌŝŶĨŽƌŵĂƟĞŽƉ  !"



   

ŁĞĞƌƐƚĂďŝĞů͕ϯϬйŵŝŶĚĞƌŽƐĐŝůůĂƟĞ Ł#%(      Ł$     

 Ł     Ł     Ł 

  

       

Profile for Koninklijke Metaalunie

Metaal en Techniek December 2018  

Metaal & Techniek is het vakblad voor het MKB-metaal en tevens het officiële orgaan van Koninklijke Metaalunie. Het verschijnt 11 keer per j...

Metaal en Techniek December 2018  

Metaal & Techniek is het vakblad voor het MKB-metaal en tevens het officiële orgaan van Koninklijke Metaalunie. Het verschijnt 11 keer per j...

Advertisement