__MAIN_TEXT__
feature-image

Page 1

maandblad • 63e jaargang • juni 2018

6 VAKBLAD VOOR HET MKB-METAAL

JESSICA VAN EIJS, D66: TOETSEN AAN MKB-PRAKTIJK

DE MEERWAARDE VAN STAGIAIRS

Thema: OPRUKKENDE WONINGBOUW VS WERKGEVENDE BEDRIJVEN

Robotisering


EB EN VLOED SCHEPPEN UNIEKE OPPERVLAKKEN. EIS HETZELFDE VAN UW SLIJPSCHIJVEN.

Ook in de gereedschapswereld geldt: perfectie leidt tot succes. Als premium-gereedschapsmerk staat GARANT voor de geconcentreerde producentkwaliteit van de Hoffmann Group. Meer dan 30.000 krachtige top-gereedschappen voor alle toepassingen bieden maximale innovatiezekerheid, constante premium-kwaliteit en een optimale prijs-kwaliteitsverhouding. Overtuigt u zichzelf: www.garant-tools.com


Een exclusieve verzekeringsoplossing voor de leden van Fedecom ÉÊn polis voor alle verzekerde rubrieken: Bedrijfsaansprakelijkheid Schade aan cliÍntobjecten Aansprakelijkheid motorrijtuigen Handelsvoorraad Werkgeversaansprakelijkheid Inventaris/goederen Bedrijfsschade Milieuschade Motorijtuigen

Voordelen: Schade aan objecten van uw klanten zijn verzekerd tot â‚Ź 2.500.000. Geen beperking bij brandschade. Een no-claim regeling tot maximaal 30%. Geen verlies van de gehele no-claim korting na schade. Handelsvoorraad volledig casco verzekerd zolang de objecten niet ouder zijn dan 10 jaar. Daarna beperkt casco. Verhuurrisico als service- en nevenactiviteit meeverzekerd.

 

  

088 456 54 00 |    


inhoud Toetsen aan mkb-praktijk

10

Wie zich snel weet aan te passen in een steeds veranderende wereld, blijft vooroplopen. Dat vereist een toename in flexibiliteit en aanpassingsvermogen”, zegt Jessica van Eijs, Tweede Kamerlid voor D66.

Teqnow

31

Welk robotsysteem heeft de meeste toegevoegde waarde voor welk productieproces? Om hier achter te komen heeft Teqnow de Quick scan robotica MKB ontwikkeld.

Koninklijke Metaalunie Koninklijke Metaalunie is de grootste Nederlandse ondernemersorganisatie voor het MKB-metaal. De ruim 14.000 aangesloten leden bieden werk aan zo’n 150.000 werknemers en realiseren een gezamenlijke omzet van ruim 22 miljard euro. Meer weten? Kijk op www.metaalunie.nl of bel 030 – 605 33 44.

4 • juni 2018 • METAAL & TECHNIEK

Thema: robotisering

14

Christiaens Agro Systems ontwikkelde een volledig geautomatiseerde sorteerinrichting voor minikomkommers, Groba bedacht een robotoplossing voor het volautomatisch ontkorsten van kaas en vergaande automatisering geeft de productie van Kuyer Metaal een boost.

Oprukkende woningbouw

32

Bedrijventerreinen zijn meestal verantwoordelijk voor 30 tot 40 procent van de banen in de regio, maar ze worden steeds vaker opgeofferd aan woningbouw. Kritische geluiden komen o.a. van dr. Cees-Jan Pen, lector De Ondernemende Regio bij Fontys Hogescholen.

Verder in dit nummer Nieuws NGK Onderwijs & bedrijf Rechtgezet Blik op Branchers

6 25 28 37 38

Product Kompas Agenda Op de bres

42 44 45 46


Scherp blijven Al jarenlang pleit Koninklijke Metaalunie vurig voor het Think Small First-beginsel. De overheid moet bij het opstellen en aanpassen van regelgeving het kleinbedrijf (minder dan 50 werknemers) als uitgangspunt nemen. Als het kleinbedrijf er aan kan voldoen, kan een midden- en grootbedrijf dat ook. Terwijl het omgekeerd niet zo geldt. Van alle Nederlandse bedrijven is 99 procent kleinbedrijf, dus is het logisch om dit als uitgangspunt te gebruiken. De regering leek dit uitgangspunt te gaan omarmen met het noemen van de MKBtoets in het regeerakkoord. Met de MKB-toets is het de bedoeling dat op verschillende momenten in de ontwerpfase van wet- en regelgeving met panels van ondernemers wordt getoetst wat in de mkb-praktijk werkbaar is en wat niet. Dat klinkt allemaal veelbelovend, maar toch zijn er weer voorbeelden waar het mis lijkt te gaan of zelfs mis is gegaan. Denk aan de ontslag- en ver-

‘ We nemen geen genoegen met mooie woorden en goedbedoelde voornemens’ Fried Kaanen, voorzitter Koninklijke Metaalunie

zuimregelgeving en recent de AVG. Over dat laatste hoor ik vaker ondernemers hun zorgen uiten. Het is allemaal niet onoverkomelijk, maar als je verder vraagt, blijkt dat er toch veel tijd gestoken is in het AVG-proof maken van het bedrijf. Voor een klein bedrijf met een beperkte slagkracht betekent het dat er minder tijd was voor de echt belangrijke zaken als personeel, productie en verkoop. Dat is precies ook het verschil tussen een klein bedrijf en een grote onderneming. In het laatste geval is AVG een project dat gedraaid wordt met een team. Bij een klein bedrijf moet AVG er ‘even’ bij gedaan worden. En als dan blijkt dat de AVG soms botst met andere regelgeving of gebruik in de praktijk, ziet een kleine ondernemer soms door de bomen het bos niet meer. Als Metaalunie kunnen we lidbedrijven ondersteunen, en dat doen we hartstochtelijk zoals bij AVG, maar we kunnen het probleem niet altijd wegnemen.

EZK-voornemen om ondernemers per 1 juli 2019 via een nog te ontwikkelen digitaal systeem verplicht periodiek te laten melden welke energiebesparende maatregelen zij hebben getroffen. De onderliggende instrumenten en randvoorwaarden zijn nog volstrekt onvoldoende uitgewerkt en de beoogde invoeringsdatum is daardoor praktisch onhaalbaar voor met name mkb-bedrijven. In de internetconsultatie hebben wij dat ook klipen-klaar aangegeven. Wij blijven onze uiterste best doen om het leven van de mkb-ondernemer te vergemakkelijken door te pleiten voor meer proportionele regelgeving. Daarom nemen we geen genoegen met mooie woorden en goedbedoelde voornemens. Metaalunie blijft per nieuwe regel en wet bekijken wat de gevolgen daarvan zijn voor de alledaagse praktijk van een mkb-ondernemer en trekt zo nodig aan de Haagse bel. Scherp blijven heet dat.

Maar er is meer. Er dreigt overbodige administratieve last te ontstaan als gevolg van het METAAL & TECHNIEK • juni 2018 •

5


Colofon Metaal & Techniek is een vakblad voor het midden- en kleinbedrijf in de metaal en tevens het officiële orgaan van Koninklijke Metaalunie. Het verschijnt 11 keer per jaar. De leden van Metaalunie ontvangen Metaal & Techniek uit hoofde van hun lidmaatschap. Uitgave

Adres Mr H.F. de Boerlaan 28 7417 DA Deventer Postbus 58, 7400 AB Deventer Tel.nr. +31 (0)570 50 43 00 Faxnr. +31 (0)570 50 43 99 Uitgever Marjan Leenders Redactie Roel van Vemde (hoofdredacteur) r.vemde@mybusinessmedia.nl Kasper Weigand (eindredacteur) Tel.nr. +31 (0)570 50 43 74 E-mail: redactie.metaalentechniek@ mybusinessmedia.nl Redactie Metaalunie Tony van der Meer Basisontwerp Vormbreker Nieuw-Vennep Medewerkers Ronald Buitenhuis, Alex Kunst, Frank Senteur, Erik Steenkist, Leon van Velzen, Martin de Vries, John Ekkelboom, Ger Thijssen Advertentieverkoop Arjan Stoeten a.stoeten@mybusinessmedia.nl Advertentietarieven op aanvraag +31 (0)6 53 18 28 76 Abonnementen Abonnementsprijs NL 11 nummers € 128. Los nummer € 15,00. Proefabonnement 3 nummers € 19,-. Buitenland € 144,(alle prijzen excl. 6% btw en € 3,95 administratiekosten). Opgave abonnementen Tel.nr. +31 (0)570 504 325 (tussen 09.00 en 12.00 uur) Faxnr. +31 (0)570 504 393 E-mail: metaalentechniek@mybusinessmedia.nl Annulering abonnement schriftelijk en uitsluitend drie maanden voor afloop van de abonnementsperiode. Het abonnementsgeld dient bij vooruitbetaling te worden voldaan. Voor de algemene voorwaarden, zie www.mybusinessmedia.nl/ algemenevoorwaarden Bank: 1421.46.439. Voor informatie over Koninklijke Metaalunie Koninklijke Metaalunie Einsteinbaan 1 Postbus 2600 3430 GA Nieuwegein Tel.nr. +31 (0)30 605 33 44 Faxnr. +31 (0)30 605 31 22 www.metaalunie.nl Opmaak Colorscan bv, www.colorscan.nl Druk Drukkerij Roelofs, Enschede ©2018 MYbusinessmedia ISSN: 0026-0479 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. Hoewel dit tijdschrift zorgvuldig en naar beste weten wordt samengesteld, kan de uitgever niet instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie. Uitgever en auteurs aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op de in dit tijdschrift gegeven informatie. Gebruikers van het tijdschrift wordt nadrukkelijk aangeraden de vaktechnische informatie niet geïsoleerd te gebruiken, maar altijd mede af te gaan op hun professionele kennis en ervaring, en de te gebruiken informatie te controleren.

nieuws Productie industrie hoger De gemiddelde dagproductie van de Nederlandse industrie was in april 5 procent hoger dan in april 2017, maakt het CBS bekend. De stijging is groter dan in maart. Al ruim tweeënhalf jaar produceert de industrie meer dan in dezelfde periode een jaar eerder. De productie van de farmaceutische industrie groeide in april 2018 opnieuw het sterkst. De farmaceutische industrie produceerde in april ruim 17 procent meer dan in april 2017. Ook de productie van de elektrische-apparaten-, machine- en de metaalproducten groeide sterker dan gemiddeld in de industrie. De voor seizoen- en werkdageffecten gecorrigeerde productie fluctueert aanzienlijk. Dalingen en stijgingen volgen elkaar snel op. Sinds medio 2014 is er sprake van een stijgende trend van de industriële productie. Na twee dalingen op rij, is het producentenvertrouwen in mei weer toegenomen en bereikte de op twee na hoogste waarde ooit. Producenten waren in mei vooral positiever over de verwachte bedrijvigheid dan een maand eerder.

Geld voor technisch onderwijs Koninklijke Metaalunie vindt de plannen van minister Slob van OCW om alle vmbo-scholen met een technisch profiel in 2018 en 2019 extra geld te geven om te investeren in techniekonderwijs een positieve impuls voor het technisch onderwijs. Maar tegelijkertijd zet Metaalunie wel kanttekeningen bij de voorgestelde cofinanciering van de regioplannen door het bedrijfsleven. “Heel positief is dat minister Slob inziet dat samenwerking met het bedrijfsleven voor vmbo-scholen onontbeerlijk is”, zegt Anne Marie Heij, beleidssecretaris Onderwijs van Metaalunie. “Dat benadrukken we zelf ook steeds. Wat curieus is dat de minister stelt dat bij de regioplannen, op basis waarvan de vmbo-scholen geld krijgen vanuit de 100 miljoen, 10% cofinanciering moet komen uit het bedrijfsleven, financieel en in natura om daarmee het commitment van de bedrijven concreet te maken. Dan vraag je eigenlijk jaarlijks 10 miljoen van het bedrijfsleven. Dat lijkt heel wat, maar eigenlijk doen we dat elk jaar al als technische sectoren in de Industriecoalitie. De minister weet dat het bedrijfsleven ook nu al fors investeert in promotie van techniek en de relatie met scholen. De minister maakt daar geen melding van en dat geeft te weinig eer aan de huidige inspanningen van scholen en bedrijven.” In een brief van de Industriecoalitie aan minister Slob van 21 december 2017 staat dat op dit moment de industriecoalitie gezamenlijk en afzonderlijk tenminste tien miljoen euro investeert in het promoten van techniek. Heij: “Dit gebeurt in alle arbeidsmarktregio’s door ondersteuning van instroom-in-de-techniek activiteiten. Daarnaast leveren bedrijven al docenten-capaciteit aan Techmavo’s, Techhavo’s en Technasia en stellen ze materialen en locaties beschikbaar. Het lijkt mij dat we dat structureel onderdeel laten zijn van de op te stellen vmbo-regioplannen. Heij ziet ook dat scholen die nu al een band met het omliggende bedrijfsleven hebben, het beter doen. “Het gaat dan vaak om een schil van bedrijven ‘de vrienden van...’ Dat gebeurt in goed overleg en nauwe samenwerking. Voor leerlingen is het belangrijk om helder inzicht te krijgen in de context van hun toekomstige beroep en de bijbehorende bedrijven. Scholen krijgen nu gelukkig middelen om mensen vrij te spelen om goede afspraken te maken met bedrijven.”

Extra geld voor techniekonderwijs betekent positieve impuls.

6 • juni 2018 • METAAL & TECHNIEK


Meer mensen in de techniek in Gelderland De provincie Gelderland, vakbonden, brancheorganisaties, opleidings- en ontwikkelingsfondsen, praktijkopleidingsbedrijven en mbo- en hbo-instellingen in Gelderland hebben de handen ineen geslagen om het groeiende tekort aan technische vakmensen in de regio aan te pakken. Met het beschikbaar stellen van scholingsvouchers biedt het actieplan ‘Leve(n)lang Gelders Vakmanschap’ zowel ervaren vakmensen als kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt de unieke mogelijkheid om in Gelderland werk te maken van een loopbaan in de techniek. De provincie Gelderland investeert 1,8 miljoen euro in het actieplan. Toine Straatman, regiosecretaris van Koninklijke Metaalunie in Gelderland, is blij met het actieplan: “Net als in andere regio’s in Nederland hebben veel technische bedrijven in Gelderland moeite voldoende geschoolde technici te vinden. Om hierin verandering te brengen is een gezamenlijke inspanning nodig. Dat maakt dit plan zo goed. We kunnen zo het verschil maken!” Straatman benadrukte ook op tv de urgentie van het vinden van nieuwe vakmensen voor bedrijven. Voor de camera van Omroep Gelderland stelde hij dat bedrijven nu de economische groei stijgt, niet in staat zijn kansen te pakken vanwege het gebrek aan personeel.

Trump zet invoerheffingen op staal en aluminium door De Amerikaanse president Trump kondigde al op 8 maart aan dat de VS op 23 maart tarieven ging instellen op staalimport van 25% en aluminiumimport van 10%. De EU kreeg twee keer een tijdelijke ontheffing en onderhandelde tot en met eind mei met de Verenigde Staten om definitief uitgezonderd te worden van de maatregel. Trump zet de importheffingen door voor de EU, zogezegd om de eigen staalindustrie te beschermen. De maatregelen zijn ingegaan op op 1 juni vanaf 6 uur ‘s morgens. Om welke producten het precies gaat, kun je nalezen in de verschillende onderzoeksrapporten. De rapporten The effect of steel imports on national security en The effect of aluminium imports on national security staan bij het betreffende nieuwsbericht op www.metaalunie.nl

Mkb profiteert van innovatieregeling WBSO, maar het kan beter 21.265 Nederlandse ondernemers - waarvan 97% mkb’er is – haalden afgelopen jaar een voordeel van bijna 1,2 miljard euro uit de innovatie- en onderzoeksregeling Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk (WBSO). Via deze regeling kunnen ondernemers meer onderzoek doen naar nieuwe innovaties en kunnen ideeën sneller worden ontwikkeld tot succesvolle producten en diensten. Deze resultaten staan in de jaarrapportage 2017 die staatssecretaris Mona Keijzer van Economische Zaken en Klimaat (EZK) vandaag heeft gepubliceerd. Volgens de staatssecretaris hebben Nederlandse bedrijven in 2017 hun uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling op peil gehouden. Dat is belangrijk, omdat de sterke economische groei ervoor zorgt dat bedrijven zich vooral moeten richten op de toenemende vraag en productie. Onderzoek en

ontwikkeling blijft de basis voor de internationale concurrentiepositie. Echter, de WBSO is gericht op innovatie van fysieke productieprocessen en laat geen ruimte voor ontwikkeling van methoden en organisatiewijzen. Onlangs pleitte Koninklijke Metaalunie voor een stimuleringsbeleid waarmee de mkb-maakindustrie ondersteund wordt bij complexe en risicovolle (productie)procesinnovaties. Hierdoor kunnen Nederlandse mkb-ondernemers beter inspelen op de digitale toekomst, zijn Nederlandse hightech- en toeleverketens op hun taak berekend en blijft de Nederlandse maakindustrie concurrentiekrachtig. Dit zijn de voornaamste conclusies uit het rapport ‘Slimmer produceren moet je stimuleren’ dat Berenschot in opdracht van Metaalunie heeft opgesteld. Het rapport is tijdens de Hannover Messe overhandigd aan staatssecretaris Keijzer.

In het rapport stelt Metaalunie dat de huidige stimuleringsmaatregelen, waaronder de eerder beschreven WBSO, niet aansluiten op de behoefte aan ondersteuning bij complexe en risicovolle procesinnovaties. Met name het gebrek aan makkelijk toe te passen individuele ondersteuning is voor de mkb-bedrijven een gemis en heeft een enorme impact op de Nederlandse economie. “Want als mkb-bedrijven niet mee kunnen met de toenemende vraag naar meer flexibiliteit, snellere levertijden en digitalisering, zullen partijen in de keten op zoek gaan naar buitenlandse partners en toeleveranciers die wel mee kunnen. Ondernemers die niet proactief investeren in het state-of-the-art maken van hun productieprocessen kunnen al op korte termijn niet meer meedoen in voortbrengingsketens waarvan zij deel uitmaken. Met alle gevolgen van dien voor de Nederlandse economie”, aldus Metaalunievoorzitter Fried Kaanen. METAAL & TECHNIEK • juni 2018 •

7


nieuws Subsidie op energieinnovatie Ondernemers, wetenschappers en kennisinstellingen kunnen vanaf 2 juli tot 16 oktober 2018 (17.00 uur) de subsidie Maatschappelijk Verantwoord Innoveren - Energie (MVI Energie) aanvragen. Energie-innovatieprocessen worden vanaf de start vaak niet direct verbonden met mens, samenleving en de natuurlijke omgeving. Dat terwijl die verbinding belangrijk is voor een duurzaam, bestendig resultaat. Innovaties die zijn ontwikkeld in verbinding met mens, samenleving en omgeving hebben een grotere kans op slagen. Het is dan ook belangrijk om reeds in de ontwerpeisen de juiste uitdagingen mee te nemen. De MVI Energie tender stimuleert experimentele kennisontwikkeling als integraal antwoord op onderzoeksonderwerpen met gestapelde uitdagingen, geformuleerd door de TKI’s. Het doel is om in de praktijk met betrokken partijen uit te vinden en te leren hoe je tijdig en goed de verbinding realiseert en zo de slagingskans van energie-innovatieprojecten vergroot. Meer info is te vinden op www.rvo.nl.

EU stelt extra tarieven in op Amerikaanse producten De Europese Unie zal vanaf juli extra importbelasting heffen op producten uit de VS als vergelding voor de Amerikaanse importheffingen op staal en aluminium, zie ook vorige pagina. Er is binnen de EU brede steun voor het plan, meldt de Europese Commissie woensdag. Voor het einde van juni zou de procedure bij de Wereldhandelsorganisatie (WTO) moeten zijn afgerond, zodat de heffingen in juli kunnen ingaan.

Eurocommissaris Cecilia Malmström (Handel) noemt de maatregelen van de EU een proportioneel antwoord op de eenzijdige en illegale beslissing van de VS. Volgens haar is de reactie van de EU volledig in overeenstemming met internationale handelswetten.

Het gaat om 2,8 miljard euro aan import vanuit de Verenigde Staten. Onder andere op pindakaas, motorboten, motoren en rijst uit de VS gaat een extra tarief van 25 procent gelden. De volledige lijst is op de site van de Europese Commissie te vinden. Volgens de EU raken de Amerikaanse importheffingen 6,4 miljard euro aan Europese export. Het verschil van 3,6 miljard euro wordt mogelijk op een later moment geschikt via de WTO, aldus de commissie.

Op 31 mei liet de Amerikaanse president Donald Trump na een tijdelijke vrijstelling van twee maanden alsnog importheffingen ingaan op staal en aluminium uit de Europese Unie, Canada en Mexico. Om staal en aluminium te importeren, wordt nu respectievelijk 25 procent en 10 procent importbelasting betaald. Volgens de Amerikaanse regering vormt geïmporteerd staal een veiligheidsrisico, maar analisten twijfelen hieraan. Bron: NU.nl

De extra importbelasting gaat onder andere geleden voor motoren van het merk Harley-Davidson.

8 • juni 2018 • METAAL & TECHNIEK


product ledennieuws

OUDSTE MEDEWERKER VAN NEDERLAND (96) MET PENSIOEN

Directiewisseling Van der Ende Groep Lex van der Ende neemt per 1 juli 2018 formeel het algemeen directeurschap over van zijn vader, mede-eigenaar en oprichter van Van der Ende Groep. Ruim 40 jaar stond Piet van der Ende aan het roer van Van der Ende Groep als Algemeen Directeur. Hij zal als grootaandeelhouder van de onderneming nauw betrokken blijven, zal zijn kennis en ervaring inzetten en maakt onderdeel uit van de directie. Hij zal zich tevens richten op de vastgoedprojecten, o.a. de verhuizing naar de nieuwe locatie aan de Aartsdijkweg 23 in Maasdijk. “Ik heb het volste vertrouwen in de toekomst met Lex als algemeen directeur, hij heeft zich de afgelopen jaren bewezen. Hij is er klaar voor en ik sta volledig achter hem”, vertelt Piet trots. Zoon Lex loopt al sinds z’n jeugd in het bedrijf, maar is in 2008 officieel in dienst getreden. Naast de traditionele werkzaamheden, zag Lex al snel dat afdelingen gereorganiseerd moesten worden voor nog betere resultaten. Diverse agentschappen werden aangegaan en het assortiment werd verder uitgebreid om voortaan een totaalconcept te kunnen leveren. Alles onder één dak. Door de overnames van Moor Filtertechniek en Artemis, heeft het bedrijf ook de waterbehandeling op de kaart gezet.

Lex (links) en Piet van der Ende.

Meneer Kluver (links) en Ronald Ruesink (commercieel directeur Van Raam) tijdens de afscheidsreceptie. (Foto: Inge Hummelink)

Na ruim 81 jaar werken is de oudste medewerker van Nederland nu officieel gestopt met werken. Vrijdag 18 mei 2018 was de afscheidsreceptie van Henk Kluver en hebben de collega’s van Van Raam ‘meneer Kluver’ bedankt voor de vele jaren die hij bij Van Raam heeft gewerkt. Op 14 april 1936 begon de carrière van Henk Kluver in Amsterdam. Als 14-jarig jongetje werd hij door een kennis van zijn ouders gevraagd om bij fietsfabriek Locomotief te gaan werken. Deze medewerker van Locomotief zag Kluver thuis tekenen en zei direct: “Die moet biezer worden.” Een biezer is iemand die met de hand ter verfraaiing van het fietsframe, verf-lijntjes op het frame aanbrengt. Na de oorlog begon hij in 1946 bij Van Raam aan de Schipperstraat in Amsterdam. Na twee jaar werd hij daar bedrijfsleider. Eentje die met veel overtuiging en af en toe harde hand alleen maar voor de beste

kwaliteit ging. Dit motto heeft Kluver tot zijn laatste werkdag blijven hanteren: “Er is maar een kwaliteit en dat is de beste.” Henk Kluver is op zijn 65ste heel even gestopt met werken, maar kwam al snel weer terug naar Van Raam. Ze konden niet zonder elkaar.Hij bleef tot aan zijn laatste werkjaren nog altijd frames biezen. Dit naast veel andere werkzaamheden die hij voor Van Raam verrichte. Voor het personeel van Van Raam was hij een grote inspiratiebron, iemand met veel humor, passie, interesse in anderen en een ijzersterk geheugen. Als officieel oudste medewerker heeft hij veel aandacht van de pers gekregen. Officieel is Henk Kluver op 1 januari 2018 met pensioen gegaan. Op 18 mei 2018 was de afscheidsreceptie en met mooie speeches is er teruggeblikt op de vele jaren dat ‘meneer Kluver’ bij Van Raam heeft gewerkt.

Wilt u in aanmerking komen voor publicatie in de rubriek Ledennnieuws, mail uw bericht dan naar redactie.metaalentechniek@mybusinessmedia. De redactie heeft het recht bijdragen zonder opgaaf van redenen te weigeren of door te plaatsen naar online op de districtspagina’s van www.metaalunie.nl.

METAAL & TECHNIEK • juni 2018 •

9


Interview

jessica van eijs D66 TEKST: TONY VAN DER MEER BEELD: SANDER VAN DER TORREN

10 • juni 2018 • METAAL & TECHNIEK


‘Innovatiebeleid voortdurend toetsen aan mkb-praktijk’ Smart industry, industrie 4.0, het ‘internet of things’: de maakindustrie digitaliseert in rap tempo. Bedrijven hebben daardoor te maken met grote veranderingen in hun voortbrengingsprocessen en hun rol binnen de keten van toeleveranciers en afnemers. De veranderingen zijn radicaal. Het betreft automatisering van een enkele machine, een hele productielijn en zelfs de hele voortbrengingsketen. Het gaat niet alleen om de productieketen, maar ook om de order- en ontwerpketens. En het bepaalt de werkmethodes, mentaliteit en relatie tussen toeleverancier en afnemers. Aanhaken is niet alleen van levensbelang voor individuele bedrijven, maar ook voor de concurrentiekracht van de Nederlandse maakindustrie in de digitale 21ste eeuw. “Wie zich snel weet aan te passen in een steeds veranderende wereld, blijft vooroplopen. Dat vereist een toename in flexibiliteit en aanpassingsvermogen”, beaamt Jessica van Eijs, Tweede Kamerlid voor D66 met o.a. innovatie in haar portefeuille. Hoe kijkt u aan tegen de mkb-maakindustrie? “Bij mij is het belang van de maakindustrie wel duidelijk. Het is een heel belangrijke werkgever in Nederland. We kennen allemaal de grote jongens. Ik kom zelf uit Eindhoven en daar heb je natuurlijk VDL, Philips en ASML, die samen met kleinere, vaak specialistische bedrijven, een ecosysteem in een regio vormen. Dat maakt het voor een grote buitenlandse onderneming weer aantrekkelijk om zich in die regio te vestigen, omdat er al veel kennis en samenwerking is. Ze vinden hier heel gemakkelijk toeleverende bedrijven die hele mooie dingen kunnen maken. Die grote bedrijven hebben het mkb keihard nodig.’ Wat zijn de uitdagingen die de mkb-maakindustrie kent? “Bedrijven hebben te maken met een aantal belangrijke thema’s, zoals de energietransitie, de beschikbaarheid van grondstoffen en circulariteit. Daar liggen uitdagingen en kansen. Maar waar het bij mkb-bedrijven vooral om gaat is het thema mensen. De maakindustrie staat soms onterecht bekend als kil en waar het alleen maar om techniek gaat, maar het draait in feite om mensen. Om knappe koppen en slimme handjes. En aan allebei is een enorm tekort. Daarom zijn we op zoek naar mensen die techniek leuk vinden en die in een technisch bedrijf willen werken. Dat speelt nu en op de lange termijn. Want de vraag is hoe we op hetzelfde niveau als nu kunnen doorgroeien. Dat is voor ons echt dé uitdaging.” METAAL & TECHNIEK • juni 2018 •

11


het zijn kleine bouwsteentjes, de politiek heeft niet in een keer dé oplossing Wat is de grootste valkuil voor een mkb-bedrijf? “Ik kan me voorstellen dat vooral nu de economie weer aantrekt, er grote druk ligt omdat er vooral meer geproduceerd moet worden. Het is nu vooral maken. De uitdaging is, ondanks de hectiek van alledag, toch energie te steken in het nadenken over hoe het morgen, volgende week en over vijf jaar moet. Dat is lastig, vooral voor kleinere bedrijven. Maar het is wel hard nodig. De wereld verandert snel, de economie wordt steeds internationaler en als Nederlands bedrijf kun je niet zeggen ‘we blijven nog wel een tijdje doen wat we nu doen en dan komt het wel goed’. Zo werkt het niet: ergens anders innoveren ze wel en mis je als ondernemer de boot. Dus je moet mee. Maar voor kleinere bedrijven is dat moeilijk. Vooral omdat ze een beperkt aantal mensen hebben.”

ASML uiteindelijk ook klein is begonnen. Als het uitgangspunt is ‘wat wil je worden’, zijn kleinere bedrijven juist interessant omdat ze innovatief, flexibel en wendbaar zijn. Die moet je juist ondersteunen. Er is in dit kabinet daarom meer aandacht voor het mkb. We zien dat grote bedrijven het met hun financiele middelen toch wel kunnen redden, terwijl kleine bedrijven juist meer op de financiën en het aantal mensen moeten letten. Want ook zij worstelen met vraagstukken over robotisering en digitalisering. Daar moeten ze mee aan de slag, want dat verwacht de klant van ze. Dat laatste heeft ook met zaken als flexibiliteit, vakmanschap en maatwerk te maken. Daar ligt onze kracht. Daar moet je in investeren. Nederland is en wordt geen land van massaproductie zoals China.”

Welke rol kan de overheid spelen in het meekrijgen van juist die kleinere bedrijven met alle nieuwe ontwikkelingen? “D66 vindt niet dat alle focus van overheidsbeleid moet liggen op waar we nu goed in zijn, maar waar we goed in willen worden. Het innovatiebeleid zou daar veel meer op gestoeld moeten worden. Als je thema’s benoemt als energietransitie of een circulaire economie, is het voor bedrijven makkelijker om daar aansluiting op te vinden. Maar ook beter technisch onderwijs helpt bedrijven beter bij te kunnen blijven. Er komt een flinke impuls in het technische mbo. Daar heeft D66 voor gezorgd. Dat zijn zaken waar de overheid de bedrijven mee kan helpen, met het scheppen van een aantal randvoorwaarden. Het zijn kleine bouwsteentjes, de politiek heeft geen toverstaf voor een directe oplossing. Uiteindelijk is het aan de ondernemer zelf die het moet doen.”

Wanneer we in de top mee willen blijven draaien, moeten we slim produceren. Daarom is er laagdrempelige faciliterende regelgeving voor procesinnovatie nodig… “De problemen die jullie aansnijden in het rapport ‘Slimmer produceren moet je stimuleren’ (opgesteld door Berenschot en aangeboden aan staatssecretaris Keijzer van EZK – red-) zijn erg belangrijk en reëel. Het is voor mkb- bedrijven moeilijker een heel nieuw productieproces op poten te zetten. Ik worstel nog wel een beetje met hoe je dat dan kunt regelen. De overheid moet niet gaan bepalen hoe dat precies moet. Het is een discussie die we met z’n allen moeten voeren. De problematiek is duidelijk, niet alleen bij kleinere metaalbedrijven. Als de markt of de bedrijven het echt niet zelf voor elkaar krijgen, dan moet de overheid dat oppakken. We hebben natuurlijk innovatiebeleid op papier staan, maar ik vind wel dat we moeten blijven kijken naar hoe dat in de praktijk werkt. De wereld verandert snel en dus moet je een vinger aan de pols houden om te kijken of regelingen daarop aangepast moeten worden en in de gaten houden of een regeling toegankelijk is voor mkb-bedrijven.” •

In hoeverre is dit kabinet mkb-minded? “In het Topsectorenbeleid zie je door het verschuiven van de focus ook de toegankelijkheid verschuiven van de hele grote jongens naar de mkb-bedrijven. Terecht, want bedenk dat een

12 • juni 2018 • METAAL & TECHNIEK


?

*8-767-88"2:8 &  &#!"

VAN HEYGHEN STAAL

?

-;2*19%81046*88 *8-767-88"2:8 1<*209-09

'*4->./-4$9**24;8* ):73*11-7(-89+-1-82:08

 ;-7.-3-2.0:3 %-2  

 %-28*2-8    *=  

 *=8*2-8    <<<;*4/->./-489**2+8*2-8,53;*4/->./-489**2+-

54;-49054--2.-;2*19)! #81046*88

R Residuaire spanningen in de plaat worden weggewerkt door onze exclusieve in-line quarto skinpass in combinatie met performante vlakrichtmachines. Dankzij onze in-line quarto skinpass zijn onze LaserpressPlus platen niet alleen vrij van interne spanningen, maar hebben ze tevens een superieure vlakheid en bovendien nauwere en constante diktetoleranties ĂŠn een verbeterd oppervlakte-aspect.

Meer weten? Surf naar www.vanheyghenstaal.be


VISIONSYSTEEM STUURT DELTAPICKERS AAN

robotisering TEKST EN BEELD: JOHN EKKELBOOM

Minikomkommers sorteren met robots

Christiaens Agro Systems uit het Limburgse Neer kreeg enkele jaren geleden de vraag om een volledig geautomatiseerde sorteerinrichting voor minikomkommers te ontwikkelen. Het resultaat is de SortiFlex, waarbij een 3D-visionsysteem de komkommers op lengte, diameter en kromming beoordeelt en zes robots ze daarna volgens de gewenste sorteringen in de verpakkingen leggen. De gedachten gaan al uit naar dergelijke systemen voor andere langwerpige groenten.

dels was verdubbeld, wilde het Canadese bedrijf een tweede sorteerlijn. Deze moest geheel automatisch kunnen functioneren, omdat het steeds moeilijker wordt om personeel te krijgen. Aan de oudere sorteerlijn staan namelijk vijftien medewerkers die de minikomkommers, nadat deze automatisch zijn gesorteerd, in de verpakking leggen.

Ruim 300 kilometer ten zuidwesten van Toronto ligt Leamington. In deze Canadese plaats, middenin een groot glastuinbouwgebied, is het bedrijf JPI Sales gevestigd. Voor dit bedrijf heeft het Nederlandse Christiaens Agro Systems al

B E LT E C H E N A B I Angelique Christiaens, directeur-eigenaar van Christiaens Agro Systems, vertelt dat haar bedrijf deze uitdaging graag aanging. “We dachten meteen aan de toepassing van camera’s en robotica. Omdat we zelf op dat gebied onvol-

eerder een sorteerlijn gemaakt voor minikomkommers. Dat deze klant tevreden is, bleek enkele jaren geleden toen JPI opnieuw op de deur klopte voor een volgende opdracht. Omdat de productie van de minikomkommers inmid-

Angelique Christiaens: ‘Omdat we innovatief zijn, weten klanten ons te vinden.’

14 • juni 2018 • METAAL & TECHNIEK


De SortiFlex, volledig geautomatiseerde sorteerinrichting voor minikomkommers.

doende expertise in huis hebben, zijn we op zoek gegaan naar partners die wel over die kennis beschikken. We kwamen uit bij Beltech in Eindhoven, dat visiontechnologie en software ontwikkelt ter beoordeling van producten, en ABI Robotics in Haarlem dat robotsystemen ontwikkelt. Vervolgens hebben wij het logistieke concept bedacht. Zo moeten de minikomkommers allemaal in dezelfde richting in de verpakking komen te liggen en met de eventuele kromming de goede kant op. Een complex project dus. Uiteindelijk zijn alle onderdelen tot één geheel geassembleerd.” VAN LOKAAL NAAR WERELDWIJD Hoewel het een complexe opdracht was, beschikt Christiaens Agro Systems al wel jaren

over de benodigde kennis van verwerkingssystemen voor diverse groenten. Zo begon opa Wiel, die een gemengde boerderij had, in 1962 met de ontwikkeling van een eenvoudige was- en snijmachine voor asperges. Eerst alleen voor zichzelf en later ook voor collega’s. Zijn zonen Jos

‘We dachten meteen aan de toepassing van camera’s en robotica’ en Peter timmerde later flink aan de weg en ontwikkelden en bouwden daarnaast bijvoorbeeld was- en snijmachines voor prei en lente-uien, sorteermachines voor asperges en komkommers en verpakkingsmachines. De afzet bleef niet

beperkt tot Nederland, maar breidde zich uit over de hele wereld. In 2003 nam Angelique, de dochter van Jos, het roer over. Niet alleen de kennis vanuit haar familie kreeg ze al vanaf haar jonge jaren mee, ook studeerde ze mts-werktuigbouw en hts-besturingstechniek en volgde ze een masteropleiding management. Onder haar leiding breidde het assortiment zich onder andere uit met oogstmachines voor asperges. Deze machines snijden de asperges automatisch af en zeven het aspergebed helemaal schoon, zodat de volgende oogst van hogere kwaliteit is. UNIFORME INHOUD Op haar kantoor toont Christiaens een film van het project voor minikomkommers dat nu in METAAL & TECHNIEK • juni 2018 •

15


Leamington in de opstartfase verkeert. De film bestaat vrijwel alleen uit beelden met daaronder een swingend muziekje. Chistiaens geeft uitleg over wat we zien en vertelt dat de machine de naam SortiFlex heeft meegekregen, vanwege de flexibiliteit in sorteren. Aan het begin van de lijn wordt het verenkelsysteem door een werknemer gevoed met minikomkommers. Daarna gaan de komkommers hun eigen

‘Ligt een komkommer in de verkeerde richting, dan draait de robot deze automatisch om’ weg, zonder dat er nog iemand aan te pas komt. Een 3D-visionsysteem, bestaande uit lasers en camera’s, meet exact lengte, diameter, kromming en locatie van iedere groene vrucht die langskomt. Vier verschillende verpakkingsdoosjes op transportbanden verschijnen in beeld. Zes robots, zogenaamde deltapickers, pakken elk met hun zuignappen één komkommer per seconde vast en leggen deze in het juiste verpakkingsdoosje, zodat dezelfde kwaliteit en afmetingen bij elkaar komen te liggen. Ligt een komkommer in de verkeerde richting, dan draait de robot deze automatisch om. Uiteinde-

lijk komen de gekromde vruchten allemaal lepeltje lepeltje in de bakjes te liggen, zegt Christiaens. “In totaal zijn er twaalf sorteringen mogelijk, waarbij de inhoud van ieder pakketje er uniform uitziet. Uiteindelijk kan het systeem zo’n 20.000 komkommers per uur verwerken. Aan het einde van de straat sealt een verpakkingsmachine de bakjes en zijn ze klaar voor de verkoop.” VEEL BELANGSTELLING Christiaens Agro Systems heeft in februari dit jaar een prototype van de SortiFlex op de beurs Fruit Logistica in Berlijn gedemonstreerd. Daarop kwamen veel reacties. “We krijgen vragen binnen of dit systeem ook mogelijk is voor andere langwerpige producten, zoals courgettes, aubergines, prei, lange komkommers en suikermaïskolven. Uiteraard gaan we daarover nadenken, waarbij we onze partners dan ook weer betrekken. Veel bedrijven hebben te maken met personeelstekorten. De SortiFlex of andere vormen van robotisering kunnen dan een uitkomst bieden. Overigens zijn dergelijke systemen ook hygiënischer, omdat er dan vrijwel geen mensenhanden meer nodig zijn.” Christiaens benadrukt dat ook haar bedrijf kampt met een tekort aan personeel. Graag wil ze het aantal medewerkers uitbreiden. Dat gaat echter moeizaam. “We besteden al heel veel uit. Wat wij vooral doen is het ontwikkelen van sys-

De uitgetekende machine die gebruikt maakt van camera’s en robotica, met halverwege de deltapickers.

16 • juni 2018 • METAAL & TECHNIEK

temen en het monteren en installeren van onderdelen die elders zijn gemaakt. We zijn naarstig op zoek naar nieuwe monteurs die gespecialiseerd zijn in fijnmechanische systemen.” YOUTUBE De wereldwijde klantenkring van het bedrijf uit Neer varieert van kleine telers tot grote innovatieve bedrijven, zoals JPI. De opdrachten bestaan uit kleinschalige systemen tot zeer complexe projecten. Christiaens: “Omdat we innovatief zijn, weten klanten ons te vinden. Verder maken we veel gebruik van Youtube als pr-kanaal. Daar hebben wij allerlei filmpjes op staan van onze producten. Die worden veel bekeken. Ook halen we opdrachten binnen via YouTube. Zo had een teler in Australië een filmpje van onze verwerkingsmachine voor lente-uien gezien. Die vond hij geweldig. Na een aantal tekeningen, telefoontjes en mailtjes hebben we de machine gebouwd en nog vóór de oplevering in actie gefilmd hier in Limburg. Nadat de Australische teler de beelden had gezien, kon de machine op transport. Enige tijd later kregen we een filmpje terug met het commentaar: ‘Kijk eens hoe mooi jullie systeem werkt aan de andere kant van de wereld.’ Toch bijzonder dat we op deze wijze klanten aan hun wensen tegemoet kunnen komen.” •


Van Big Data naar Smart Decisions Woensdag 10 oktober | De Fabrique Maarssen | 9.00 â&#x20AC;&#x201C; 17.30 uur

U bent er toch ook bij?

Kan de machinebouwer met de data van de klant een (voedsel)veiliger machine ontwerpen? Georganiseerd door:

Industrie 4.0, Internet of Things, Big Data - termen die al een aantal jaren de ronde doen. In de voedingsmiddelenindustrie en zeker ook in de machinebouw. Hoe zorgen machinebouwer en F&B-producent dat zij veilig het maximale uit hun eigen en gecombineerde kennis en data halen? Gegevens verzamelen is ĂŠĂŠn, data delen en tot de juiste beslissingen komen op basis van deze data is een heel ander verhaal. Het is het eerste evenement dat engineering op deze manier koppelt aan de Food & Beverage industrie in Nederland en Vlaanderen.

Voor wie? Machinebouwers, design engineers, constructeurs, besturings- en softwareontwikkelaars, inkopers, hoofden Technische Dienst, plant-managers, procestechnologen, assetmanagers, onderhoudsmanagers, kwaliteitsmanagers, R&D-managers van Food & Beverage bedrijven.

Engineersonline.nl/foodandbeverage Iv-Industrie

DERTEC

In samenwerking met:


MACHINEBOUWER FORCEERT DOORBRAAK:

robotisering TEKST: ROEL VAN VEMDE BEELD: GER THIJSSEN

Flinterdun kaas ontkorsten met robot

Met een robot die de korst van kaas volautomatisch wegfreest, zet Groba een revolutionaire stap in de niche die kaasverwerking heet. Het handmatig ontkorsten is een handeling die directeur Paul Pouwels van de machinebouwer het liefst zo snel mogelijk naar de geschiedenisboeken verwijst. “Dat is echter makkelijker gezegd, dan gedaan. Want elke kaas is uniek.”

Groba levert vanuit haar fabriek in het Limburgse Nederweert klantspecifieke kaasverwerkingsmachines over de hele wereld. Voor alle soorten en maten kaas maakt de fabrikant machines die kazen verwerken tot porties, wigstukken, geraspte kaas, blokjes of sticks. “Van oorsprong zijn we sterk in het delen van kaas, we hebben in Nederland aan de basis gestaan

van het mechanisch verwerken. Tegenwoordig bouwen we complete productielijnen. Van de voorbewerking (ontkorsten of uitpakken van kaas) tot het snijden, met als doel een complete handsfree handling van het product”, legt Paul Pouwels uit. Het klantenbestand herbergt vooral bedrijven uit de zuivelindustrie, kaashandelaren, retailers, pizza- en snackfabrikanten en de

bakkerijindustrie. Verreweg het grootste deel van de kaasverwerkingsmachines, zo’n 80 tot 90 procent, is bestemd voor de export. “We zijn actief in zestig landen, van Europa en Zuid-Amerika tot in Afrika en Noord-Amerika”, legt Pouwels uit. UITDAGENDE GRONDSTOF Kaas is een uitdagende grondstof voor een machinebouwer, hoor je snel terug in de woorden van Pouwels. “Het is een geweldig product, maar ook ontzettend lastig om te verwerken. Probeer bijvoorbeeld maar eens een stuk kaas exact recht af te snijden. Daarnaast krijg je versmering, is kaas plakkerig en erg zacht of juist weer hard. We verwerken op onze machines, naast alle bekende Nederlandse kaassoorten, ook veel buitenlandse kazen als cheddar, emmentaler, feta en mozzarella. Hardheid en leeftijd stelt verschillende eisen aan de messen voor het snijden. Die moeten bijvoorbeeld allemaal in verschillende hoeken staan om in een vloeiende beweging te snijden. Je kunt niet zomaar een hoeveelheid roestvaststalen messen in een kaas drukken, want dan scheurt hij kapot.”

‘Kaas is een geweldig product, maar ook ontzettend lastig om te verwerken’

De freestool zorgt voor minimaal gewichtverslies van 4 procent bij het ontkorsten van dit euroblok kaas.

18 • juni 2018 • METAAL & TECHNIEK

De consument wil gemak, weet de directeur. Dat betekent gewoon voorgesneden plakken in de koelkast of voorgesneden blokjes in een bakje, allemaal zonder korst. Producenten moeten met


Directeur Paul Pouwels (rechts) en R&D-engineer Leo Geraats bij de demo-opstelling.

die eisen mee en een onderdeel daarvan is het ontkorsten van kaas. Pouwels: “Dit ontkorsten gebeurt nagenoeg overal handmatig met schaven. Bij wijze van spreken gewoon met Makita’s van de bouwmarkt.” Het is Pouwels een doorn in het oog vanuit twee opzichten; het arbeidsaspect voor werknemers en de hygiëne rond de kaas. “In de foodsector zijn de hygiëne-eisen hoog. Je wilt dus eigenlijk niet dat mensen boven de grondstof hangen. Denk ook aan contaminatie. Maar er wordt nog steeds zo gewerkt. Daarnaast is het arbeidsintensief werk dat vanuit ergonomisch oogpunt niet echt wenselijk is. Als producent loop je een groot risico dat medewerkers met fysiek ongemak te maken krijgen.” VISION Het zette de engineers van Groba aan tot de ontwikkeling van een machine voor het volautomatisch ontkorsten van natuurgerijpte kazen. Geen sinecure, want elke kaas is uniek. “Je hebt te maken met een natuurproduct, geen enkele

kaas is uniek. Daarom moet je elk product individueel bekijken”, legt R&D-engineer Leo Geraats uit. Groba ging om tafel met een robotleverancier en een vision-specialist. “De crux zit hem in de visiontechnologie. Dat levert enorm veel data op na het scannen van de contour. Daarin moeten we veel rekenwerk verrichten om de juiste manier van ontkorsten te bepalen. Vervolgens was het de uitdaging om dit te koppelen aan de bewegingen van de robot. Nu de software tussen alle onderdelen goed met elkaar communiceert, kunnen we de robot naar de markt brengen.” FLINTERDUN FREZEN De uitkomt is een Kuka-robot, voorzien van een freestool, die met grote precisie natuurkazen, in diverse soorten, vormen, leeftijden en maten, glad en flinterdun ontkorst. Geraats: “Klanten willen minimaal gewichtsverlies van de kaas en zo min mogelijk waste.” In een demonstratie laat de engineer zien hoe de robotontkorster

een euroblok kaas freest, waarbij het maximum gewichtsverlies 4,5 procent mag zijn. De robot doet z’n job zelfs iets beter en beperkt het gewichtsverlies nog iets meer. Pouwels: “Voor onze klanten geldt dat de marges op producten flinterdun zijn. Dat betekent dat het materiaalverlies net zo dun moet zijn. We laten zien dat het kan: met een freestool het minimale van een kaas afhalen.”

‘We laten zien dat het kan: met een freestool het minimale van een kaas afhalen’ Dat de Limburgse machinebouwer fors investeert in engineering en R&D is geen toeval. “We zijn een klein bedrijf en een turnkey organisatie. Het gevaar bestaat dat engineers volledig in projecten gezogen worden en dat R&D achterMETAAL & TECHNIEK • juni 2018 •

19


blijft. Daarom hebben we speciaal R&D-engineers vrijgemaakt die zich richten op dit soort nieuwe oplossingen. De robotontkorster is daar een goed voorbeeld van”, blikt de directeur terug. Groba past robottechnologie al langer toe in zijn machines. Dan gaat het echter vooral om producthandling. De ‘robot-derinder’, zoals de internationale naam van de vondst luidt, is van een andere orde en een innovatie in de kaasverwerkende industrie. Pouwels: “Er is een Nederlandse firma geweest die een poging heeft gedaan op het gebied van automatisch ontkorsten, maar dat was geen succes. Mede daardoor is er ook wat terughoudendheid en misschien zelfs wel koudwatervrees in de markt. Wij denken met deze machine echt een oplossing te hebben om het arbeidsintensieve handmatige ontkorsten op een bedrijfseconomisch verantwoorde wijze te automatiseren.” Groba zet de machine daarom ook op eigen initiatief in de markt. BUSINESS CASE De reacties op de ‘robot-derinder’ zijn positief. “We zijn met klanten in gesprek. De hoogte van de investering zorgt voor een langere beslissingstijd of klanten wachten totdat het eerste schaap over de dam is.” Pouwels ziet een grote potentiele markt voor de robot, die volgens hem zorgt voor een betere hygiëne en kwaliteit van werk. “Momenteel zijn we met klanten bezig om de juiste business case vast te stellen. Zij willen natuurlijk weten wat hun return on investment is. Belangrijkste voordeel is natuurlijk dat de robot 24/7 kan draaien. Maar daarnaast zijn er forse besparingen op loonkosten en hieraan gerelateerde kosten.” Zijn voorspelling? “Over 10 jaar is het ontkorsten van kaas geautomatiseerd. Dat gaat gebeuren, daar ben ik van overtuigd. Het is een vorm van arbeid die gaat verdwijnen. Zowel vanuit hygiëne-afwegingen als vanuit het oogpunt van zorg voor een gezonde werkomgeving voor de medewerkers.”•

20 • juni 2018 • METAAL & TECHNIEK

De robot-derinder is geschikt voor natuurkazen in diverse soorten, vormen, leeftijden en maten.


 "! 

! *!     !'!#" ! !''$  ,  & !#! ##!!#! # #!# !!

     !#% %!  # " #) ) !#'

   !%%  %!  # %

  #' #  !#  !!! #

  ##!# !!"  

 !" !! !!!"! $$$ !

WATERSTRAALSNIJDEN t/m 8000x3000x400mm MICRO- WATERSTRAALSNIJDEN t/m 8000x3000mm

ONLINE OFFERTES AANVRAGEN EN ORDERS PLAATSEN 24/7 DOORLOOPTIJD AANVRAAG TOT LEVERING <5 DAGEN WATERFLEX UW PARTNER DOOR “DIK & DUN”

WATERFLEX BV Bijsterhuizen 51-14 - 6604 LX Wijchen - Tel: 024-6419482


ROBOTISERING 2.0:

robotisering TEKST EN BEELD: ALEX KUNST

Het wachten is op zelflerende lasrobots

Robotisering is geen sinecure, maar vergt een intensieve onderzoekstijd. Toch is het wat betreft het managementteam van Kuyer Metaal zeker de moeite waard. Want vergaande automatisering heeft hun productie een enorme boost gegeven. Hans Kirpestein, technisch directeur bij Kuyer Metaal, heeft er flink de pas in tijdens de wandeling door de verschillende hallen; er is veel om te laten zien. Grofweg, vertelt hij, is het bedrijf verdeeld in vijf productieafdelingen: lassen, verspanen, assemblage, kanten en lasersnijden. Voor die laatste afdeling is recentelijk geïnvesteerd in een fiberlasersnijmachine en software voor het materiaalbeheer. “We hebben in 2018 de nieuwste lasertechniek en software hiervoor

Gelaste werkstukken in de productiehal.

22 • juni 2018 • METAAL & TECHNIEK

aangeschaft. Dat is een flinke innovatie, die heeft gezorgd voor een productiecapaciteitsverhoging van 150 procent.” Momenteel automatiseert Kuyer Metaal volledig zijn materiaalbeheer. “Op onze verspaningsafdeling hebben we drie jaar geleden geïnvesteerd in een nieuwe CNC-draai-freesmachine, waaraan we vorig jaar een automatische materiaalhandling hebben gezet. Om de capaciteit te vergroten, bekijken we nu of we de in- en uitleg verder

kunnen automatiseren met eenvoudige robots. Dit soort robots zijn vrij eenvoudig aan te schaffen en te installeren, maar de machines en je producten moeten er wel geschikt voor zijn. Daarom stel je eerst zelf een zoektocht in: moeten we eerst investeren in aanpassingen van de machines of kunnen we meteen beginnen met robots?” LASROBOT Tijdens een rondgang door de fabriekshallen blijkt dat er veel lassers aan het werk zijn: liefst 25 van de 80 medewerkers realiseren gecertificeerd laswerk. Daartussen staat een lasrobot, die net als de lassers volledig gecertificeerd is. “In theorie kan en mag de robot hetzelfde laswerk doen als onze lassers”, zegt Kirpestein. “En dat wil heel wat zeggen, want bij Kuyer beheersen we alle mogelijke las-eisen. Met onze lascertificeringen onderscheiden we ons. Die specialisatie is acht jaar geleden ingezet, toen we inspeelden op bredere eisen van onze klanten. Inmiddels hebben wij een gevestigde naam op lasgebied met onze lascertificeringen conform ISO 3834, EN 15085, DIN 2303 en EN 1090. We halen er wereldwijd klanten mee binnen.” De belangrijkste afzetgebieden zijn Nederland, Duitsland en België, met als grootste afnemers de bouw-, defensie- en railindustrie. WERK IN NEDERLAND HOUDEN De reden destijds voor Kuyer Metaal om een robot in te zetten, was dat er veel werk naar Oost-Europa en China verdween. “Binnen Kuyer wilden wij ervoor zorgen dat het werk hier bleef. Om de hierin bepalende factor arbeid zoveel mogelijk te elimineren, hebben we een lasrobot aangeschaft.” De MIG-lasrobot, met een track van 12 meter, kan drie cellen bedienen met elk een bereik van 3 bij 1 bij 1 meter. Deze cellen zijn twee kantelstations en een draaistation, waarop de robot een diversiteit aan staalproducten – kleinere en grotere – aankan. Kirpestein: “Op de robot lassen is één van de moeilijkste processen, omdat hierbij rekening


Het managementteam van Kuyer Metaal, vlnr: Bert van Ravenhorst (commercieel manager), Arnoud Aalten (directeur-eigenaar) en Hans Kirpestein (technisch directeur).

moet worden gehouden met warmte-invloeden, krimp en zet- en plaattoleranties. En de eis dat sommige producten vloeistofdicht moeten zijn. Dat maakt het proces kritisch.” KLEINE SERIES Kirpestein vertelt over de zaken waarmee het bedrijf te maken heeft bij robotisering: “Kuyer produceert voor markten als defensie en de railindustrie relatief kleine aantallen per jaar. Dit impliceert dat we vaak geen tijd hebben om complexe lasmallen en andere hulpmiddelen te ontwerpen en te realiseren. Het produceren van bijvoorbeeld onderdelen voor pantservoertuigen met de lasrobot is dan een uitdaging. Je hebt te maken korte doorlooptijden; tegen de tijd dat je een lasmal beschikbaar hebt en de robot hebt geprogrammeerd, moet je eigenlijk al leveren.” Momenteel is Kuyer bezig met de implementatie van QRM-teams (Quick Response Manufactu-

ring) binnen de diverse afdelingen, die de flow van orders moet versnellen en verbeteren. “Door het inzetten van deze QRM-teams zien we de doorlooptijd van dit soort opdrachten drastisch teruglopen”, zegt Kirpestein.

‘Robotisering 2.0 is een behoorlijke uitdaging’ Het automatiseren van de productie van kleine series is voor veel bedrijven een heikel punt. Kirpestein: “In de gehele markt zie je de afgelopen jaren een tendens naar steeds kleinere seriegrootten. Een lichtpunt is dat leveranciers van software, automatiseringssystemen en robotica aan het meedenken zijn met de metaalindustrie. Wat wij willen is dat we gedurende de productieperiode eerder kunnen starten met het lassen op de robotinstallatie. Om dat te kunnen

bereiken zijn steeds meer machines en programma’s in ontwikkeling, zoals zelflerende robots. Inmiddels bestaat er scansoftware waardoor de robot, bij een nieuw product, zelf herkent waar de lasnaden zitten en kan voorspellen waar hij moet lassen. Deze ontwikkelingen zijn nog pril, maar hebben zeker onze interesse.” GEEN GEMAKSOPLOSSING De leden van het managementteam – Hans Kirpestein, algemeen directeur en eigenaar Arnoud Aalten en commercieel manager Bert van Ravenhorst – benadrukken dat robotisering zeker niet gezien moet worden als een gemaksoplossing. Door de vele afwegingen en keuzes die een bedrijf moet maken, ervaart Kirpestein ‘robotisering 2.0’ als een behoorlijke uitdaging. De vraag of het bedrijf verregaand wil automatiseren, is inmiddels met ja beantwoord. Het vervolg is de vraag hoe en in welke vorm de METAAL & TECHNIEK • juni 2018 •

23


robotisering moet krijgen, is een proces waar Kuyer nu middenin zit. Aan andere bedrijven die ook plannen hebben voor verdere automatisering, wil Kirpestein meegeven waarmee je te maken kunt krijgen in het hele proces. “Wie stappen wil zetten op het pad van robotisering, moet beseffen dat er veel zaken moeten worden afgewogen. Bedenk altijd ten eerste wat je doel is met automatisering of robotisering. Daarna volgt er een hele reeks afwegingen, zoals: koop je een schaap met vijf poten of juist een machine die een beperkt soort producten aankan? Welke software schaf je aan om de insteltijd zo kort mogelijk te maken? Weegt de inzet van een robot op tegen de snelheid en vakkundigheid van je vakmensen? Is de aanschaf van een cobot, die met een medewerker samenwerkt, misschien een idee? Dit soort vraagstukken behoeven een intensieve onderzoeksperiode, want er is niet à la minute een kant-en-klaar antwoord te vinden.”

‘Bedenk altijd ten eerste wat je doel is met automatisering of robotisering’ Het management van Kuyer heeft bepaalde knopen al kunnen doorhakken: onlangs heeft het team een 3D-softwarepakket geselecteerd dat bij uitstek geschikt is voor hun lasrobot. JONG PERSONEEL Wat opvalt bij Kuyer Metaal is dat er veel jonge mensen aan de werkbanken staan. Het is dan ook een speerpunt van het bedrijf om in te zetten op nieuw bloed. Kirpestein praat vol overtuiging over de ‘kweekvijver’: “De metaalbranche is helaas snel aan het vergrijzen. Bij Kuyer Metaal enthousiasmeren we jongeren voor ons vak en we leiden zelf jong personeel op. Vanuit opleidingen in de omgeving kunnen we inmiddels kiezen uit de stagiairs en leerlingen die zich bij ons aanmelden.” Als het tijd is geworden voor de lunchpauze zoeken medewerkers buiten het pand een zonnig plekje op. De lasrobot gaat intussen onverstoorbaar door.•

24 • juni 2018 • METAAL & TECHNIEK

De lasrobot (MIG), glijdend over een rail van 12 meter, kan drie cellen bedienen met elk een bereik van 3 bij 1 bij 1 meter.


NIEUWE RICHTLIJN RESTAURATIE HISTORISCH METAAL

ngk TEKST EN BEELD: ROEL VAN VEMDE

Waardering voor goed smeedwerk

Samen met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), Stichting ERM, toezichthouders en architecten heeft het NGK uitvoeringsrichtlijnen opgesteld voor de restauratie van historisch metaal bij monumenten. Branchemanager Miko Wijnands van NGK: “Deze richtlijn laat alle partijen beter met elkaar communiceren. Een zinvolle investering NGK voor aannemers en architecten.” Vijf leden van het Nederlands Gilde van Kunst-, Sier- en Restauratiesmeden (NGK) hebben meegewerkt aan de totstandkoming van de richtlijn. Ido Mathijsse Smederij uit het Zeeuwse Meliskerke was hier ook bij betrokken. “Belangrijk bij de restauratie van historisch metaal is dat je eerst eens met je handen over elkaar gaat kijken. Hoe hebben ambachtslieden toen bijvoorbeeld gekeken naar het ontwerp van die 17e eeuwse kerktoren?” Mathijsse legt zich met zijn smederij toe op ambachtelijke smeedproducten en werkt al ruim 23 jaar als zelfstandig smid voor aannemerij, gemeenten, musea en particulieren. Dat gaat van handgesmeed hekwerk tot inrijpoorten

inclusief automatisering en van trapleuningen tot kunstwerken. “Te vaak gaat bij een restauratieproject de opdracht van de hoofdaannemer naar een onderaannemer en wordt er vervolgens vooral op prijs gestuurd bij het restaureren van metaal. Dat is zonde, want dit is een precies vak. Met één klap kan je een werkstuk volledig verknallen. En voor een opdrachtgever is het soms lastig te bepalen welke kwaliteit een smid levert.” GOEDE VOORLICHTING Matthijsse mag zich NGK Erkende Smederij noemen, waardoor gewaarborgd is dat het werk door een vakbekwame smid wordt uitgevoerd.

Smid Ido Mathijsse: ‘Dit is een precies vak. Met één klap kan je een werkstuk verknallen.’

Zeker als het gaat om restauratie van smeedijzer aan monumenten is dat belangrijk. “In dit vak is goede voorlichting en laten zien wat je doet erg belangrijk.” NGK wil er met de richtlijn voor zorgen dat hoofdaannemers en architecten bewust historisch metaal op een juiste en eenduidige wijze laten restaureren. Het liefst door onderaannemers die voldoen aan de eisen uit de uitvoeringsrichtlijn. Met als doel dat onderaannemers offertes maken en geen appels met peren vergeleken hoeven te worden. De eerste stap bij restauratie is waardenstelling (herkennen en erkennen van waarden). De tweede stap is het bepalen in welke mate wordt ingegrepen en hoe. RESTAURATIELADDER Dat gebeurt aan de hand van de zogeheten restauratieladder. Hierin gaan conserveren/onderhoud (1) en repareren (2 ) vóór vernieuwen (3). Miko Wijnands, branchemanager NGK en vanaf de start betrokken bij het opstellen van de uitvoeringsrichtlijnen: “Pas als conserveren/onderhoud van het historisch metaal onvoldoende garandeert dat de restauratie enige decennia meegaat, komt reparatie in beeld. Wanneer onderdelen niet meer gerepareerd kunnen worden of moderne eisen een andere oplossing vragen, is vernieuwen de slotoplossing. In deze hiërarchie gaan conserveren, onderhoud en repareren voor vernieuwen, Het materiaal is immers de fysieke drager van de historische waarde.” Volgens Wijnands is deze uitvoeringsrichtlijn een gedegen document. “Deze richtlijn laat alle partijen beter met elkaar communiceren. Er wordt bij restauraties namelijk regelmatig iets opgeleverd wat niet de bedoeling was. Waar er voorheen alleen controle achteraf plaatsvond, zorgt de richtlijn ervoor dat er vooraf al een kwaliteitscontrole is. Een zinvolle investering voor aannemers en architecten.”• METAAL & TECHNIEK • juni 2018 •

25


AD VERT O R I AL

EFFICIËNTER PRODUCEREN MET CONNECTED MACHINING Met de functie Connected Machining in de TNC-besturingen van HEIDENHAIN heeft de productieafdeling direct toegang tot alle informatie van de ondersteunende afdelingen. Connected Machining integreert productie in de hele procesketen en daarmee wordt deze nog efficiënter. De productiviteit, de kwaliteit en de flexibiliteit zullen stijgen. Connected Machining is een inmiddels veelvuldig toegepast industrieel concept voor een totaal digitaal orderproces. De voordelen zijn talrijk, maar samen te vatten in twee prominente pluspunten: Connected Machining verhoogt de transparantie en ondersteunt het planningsgerichte productiemanagement. Gemakkelijker e n du i del i j ker

De kern van het bedrijf is uiteindelijk de werkplaats. De naam zegt het al: hier vindt het feitelijke werk plaats. Voor wat betreft het bedrijfsnetwerk vormt de werkplaats echter vaak nog een soort buitenpost in de periferie van het netwerk. Die positie past niet langer bij

het moderne concept van Connected Machining en HEIDENHAIN verandert dit met het toepasselijk genaamde functiepakket Connected Machining. Met dit pakket wordt de TNC-besturing opgenomen in het netwerk van alle productieondersteunende afdelingen in de organisatie. De voordelen zijn direct helder. Hierdoor worden procesgegevens uit het productieproces beter benut. Dit maakt het werk makkelijker, sneller en de processen duidelijker. H E I D EN H AI N D N C

Via de interface HEIDENHAIN DNC kan de werkplaats verticaal worden geïntegreerd in de

gekoppelde productie. De operator kan de TNC-besturing aan goederenuitgifte- of gegevenssystemen toewijzen en geautomatiseerde terugmeldingen over lopende productieprocessen instellen. Hierdoor krijgt deze al vanaf de eerste levering meer inzicht in de productie en wordt tijdige levering binnen het opdrachtbeheer ondersteund. O p t im a le z e lf c o nt ro l e

Het bespaart aantoonbaar tijd wanneer direct vanuit de TNC-besturing de ontbrekende gegevens op een CAD-tekening uit het CAD/ CAM-systeem zijn op te halen. En daarmee is de afhankelijkheid van derden in dit proces gestopt. Ook gedurende de avonden en in het weekend biedt dit een enorm voordeel, omdat veel ondersteunende afdelingen dan niet werken en er toch 24/7 toegang is tot alle relevante data. Daarnaast kunnen meldingen ook vanuit het productieproces naar de andere afdelingen gestuurd worden. Bijvoorbeeld als tijdens de productie procesgegevens zoals snijgegevens of voedingen worden aangepast. K ra c h t ig e k o p p e lin g

De HEIDENHAIN DNC interface zorgt voor de koppeling van de gereedschapsmachine met een TNC-besturing aan het ERP-systeem evenals met de werkvoorbereiding. Deze krachtige interface verzorgt de datastroom van en naar de gereedschapsmachine en maakt een verregaande automatisering mogelijk. Dit laatste is een voorwaarde voor de zogeheten verticale integratie van de gereedschapsmachine in het IT-landschap van de productieafdeling. Deze integratie biedt twee prominente

StateMonitor geeft de productiechef veel tools om de productiviteit van de machines te bewaken en te analyseren.


S t a t e Mo nit o r

Extended Workspace levert de operator een tweede scherm op, waarop hij onder meer via StateMonitor de andere machines kan bewaken.

voordelen: Het verhoogt de inzichtelijkheid in het productieproces en ondersteunt het opdrachtmanagement. Een dergelijke koppeling biedt enorme voordelen: bijvoorbeeld wanneer in de werkplaats de snijgegevens en het aantal verplaatsingen voor een bewerking zijn vergroot. Daardoor zal de bewerking sneller af zijn dan gepland. Om dit voordeel niet onbenut te laten, moet onder meer de logistiek worden aangepast aan de nieuwe situatie: een taak die gewoonlijk wordt uitgevoerd via het goederenuitgiftesysteem. Zo kan men ervoor zorgen dat nieuwe onbewerkte werkstukken en verwisselbare gereedschappen sneller op de machine beschikbaar worden gesteld dan oorspronkelijk gepland. Het systeem zorgt er ook voor dat de gemaakte werkstukken sneller van de machine opgehaald kunnen worden. En de afdeling Goederenuitgifte wordt automatisch op de hoogte gesteld van de vervroegde beschikbaarstelling. Dit voorkomt opstoppingen in de productieketen en het bedrijf kan opdrachten eerder opleveren. Kortom, meer klanttevredenheid en extra speelruimte bij de planning van andere opdrachten.

ted Machining kan de besturing worden gekoppeld aan alle voor de productie benodigde bereiken. De machineoperator kan op die manier optimaal gebruikmaken van technische tekeningen, CAD-gegevens, NC-programma’s, gereedschapsgegevens, werkinstructies, stuklijsten en magazijngegevens. Bovendien kan de operator emails verzenden en ontvangen. Met de Remote Desktop Manager is er direct vanaf de besturing toegang tot alle data die nodig kunnen zijn om de voordelen van Connecting Machining maximaal te benutten.

Onderdeel van Connecting Machining is de HEIDENHAIN StateMonitor. Dit is software waarmee de gebruikers een perfect overzicht krijgen over het gedrag van hun machines: de status, de onderlinge samenwerking, de foutmeldingen, etc. Deze software is ook remote in te zetten voor operators en productieleiders. StateMonitor kan namelijk ook actief berichten opstellen en versturen. Het is in te stellen in welke situaties en met welke tijdsintervallen StateMonitor aan wie een bericht stuurt. Per saldo levert StateMonitor veel nuttige gegevens over bijvoorbeeld de beschikbaarheid van de machines en het rendement van de installaties. Dit softwarepakket registreert en visualiseert de operationele stand van zaken met betrekking tot uw bewerkingsmachines. StateMonitor is een “webbased” applicatie en is beschikbaar als PC-toepassing en ook voor gebruik op tablets en smartphones. Het registreert en slaat veel gegevens op, zoals: • De actuele status van de machine • Override instellingen van toerental, voeding en ijlgang • Gebruikshistorie P e r m a c h ine h e ld e r i nzi c ht

Met deze gegevens krijgt u op zeer eenvoudige wijze, altijd en overal, per machine helder inzicht in zaken zoals: • Spiluren • Stilstandsuren • Bezettingsgraad van de machines • Foutmeldingen • Aantal gestarte bewerkingsprogramma’s • Aantal onderbrekingen tijdens de productie

E en vo u d ig w is s e le n

Via de Remote Desktop Manager kan de operator met één toetsdruk op het toetsenbord van de besturing eenvoudig wisselen tussen het besturingsbeeldscherm en het scherm van een Windows-pc. Dit kan zowel een computer in een lokaal netwerk zijn als een industriële PC (IPC), zoals de IPC 6641 van HEIDENHAIN in de schakelkast van de machine. De toetsencombinatie voor de omschakeling kan in de instellingen van de TNC 640 door de operator vrij worden geselecteerd.

S n e l inz ic ht in m o g e l i jk e ve rb e t e rin g e n

Met al deze informatie krijgt u snel inzicht in waar u uw processen nog verder kunt verbeteren en legt u de vinger op de minder productieve fases. Als u wilt, krijgt u per email een melding van voor u belangrijke events op een machine. De bediener kan zelfs zijn commentaar toevoegen bij machinestilstand. Ideaal om, naast machine specifieke, ook organisatorische verbeteringen door te voeren.

Remote Desktop M an ager

Om opdrachtbeheer in de productie volledig digitaal te kunnen uitvoeren, is het vereist dat machineoperators in de werkplaats rechtstreeks toegang hebben tot alle benodigde gegevens. Via de functionaliteit van Connec-

B ED R I J F S G EG EVEN S HEIDENHAIN NEDERLAND B.V. Tel. 0318-581800 www.heidenhain.nl info@heidenhain.nl


NIEUWE INPUT VAN JONGE MENSEN

onderwijs & bedrijf BEELD: FOTO BURO BRABANT

De meerwaarde van stagiairs

Het tekort aan vakmensen zorgt er voor dat bedrijven alle zeilen moeten bijzetten om personeel te behouden en aantrekkelijk te zijn voor jongeren. Bij dat laatste helpt het natuurlijk enorm als een bedrijf nauwe contacten onderhoudt met scholen en voldoende stageplekken aanbiedt. Een stageplek is geen garantie dat de jongere blijft hangen bij het bedrijf zelf of in de technische sector, maar de kans daarop stijgt wel aanzienlijk. De vijver waaruit een bedrijf nieuw personeel moet vissen, is in ieder geval gevuld. Maar afgezien van het vinden van personeel, biedt een stageplek veel meer voordelen. Bij Constructiebedrijf De Vries bv uit Eindhoven weten ze dat als geen ander. “Een stagiair kijkt toch met een andere, frisse blik naar je bedrijf. Maar dan moet je ze wel de kans geven daar iets mee te doen. Stagiairs krijgen daarom bij ons

alle ruimte om zelfstandig projecten uit te voeren. Natuurlijk laten we ze ook af en toe bijspringen in het dagelijkse werk, dat hoort er ook bij”, zegt Annette de Vries, rechterhand én zus van directeur/eigenaar Jos de Vries.

De Vries bv bestaat in 2019 60 jaar en is een echt familiebedrijf dat van vader op zoon is overgegaan. Er werken ca. 20 mensen en is wat je kunt noemen een echt mkb-metaalbedrijf. De Vries is sinds jaar en dag een professionele speler op het gebied van buis- en plaatlasersnijden en staalconstructies. Het bedrijf levert eindproducten en halffabricaten. Van bijvoorbeeld aanrijdbeveiliging, magazijnstellingen tot aan laadpalen voor thuisladers van elektrische auto’s. Het bedrijf combineert de nieuwste technieken met ambachtelijk vakmanschap. Waar het bedrijf afwijkt van andere traditionele mkb-metaalbedrijven, is de voortvarende wijze waarop het stagiairs een werkplek biedt

Annette de Vries (rechts): ‘Je moet in staat zijn stagiairs goed te begeleiden door er voldoende tijd in te kunnen steken.’

28 • juni 2018 • METAAL & TECHNIEK


‘Ik heb kennis opgedaan van metaalproducten en de bewerkingen met bijvoorbeeld de buislaser en het laswerk’, zegt Daniël Backer.

Zit-sta tafel

en ze begeleidt. Niet alleen vanwege de aantallen maar zeker ook vanwege de diversiteit aan studierichtingen en de manier waarop de studenten hun ‘ding’ kunnen doen in het bedrijf. De Vries: “Wij bieden studenten van mbo en hbo de mogelijkheid om werkervaring op te doen. Ook afstudeerstages behoren tot de mogelijkheid. Studenten van onder andere Fontys Hogescholen, Summacollege, Business School Notenboom en Praktijk School Eindhoven, hebben tot nu toe al hun weg gevonden naar De Vries. K L A SSI E K E B B L- L E E R L I N G “We hebben eigenlijk altijd al stagiairs gehad”, vertelt Annette. “In eerste instantie was dat de ‘klassieke’ bbl-leerling van het mbo. Maar op een gegeven hebben we gekeken naar onze groeimogelijkheden en ontwikkeling van het bedrijf en wilden we in meerdere verschillende disciplines jonge mensen erbij hebben als stagiair. We hebben er voor gezorgd dat we mensen in huis hebben die ze goed kunnen begeleiden, praktijkopleiders. Dat is wel een voorwaarde: je moet in staat zijn ze goed te begeleiden door er voldoende tijd in te kunnen steken.” Maar het bedrijf gaat nog verder; er worden speciaal voor het werk van de stagiairs softwareprogramma’s aangeschaft en ze hebbeneen eigen werkruimte. Gevolg: meerdere medewerkers van het bedrijf zijn ex-stagiairs en vaak krijgen stagiairs ook na hun stage/tijdens hun studie de mogelijkheid om als oproepkracht werkervaring op te blijven doen.

Tot een aantal jaren waren het voornamelijk stagiairs van de studierichtingen werktuigbouwkunde, administratie en marketing/communicatie die een stageplek vonden bij De Vries. Sinds een paar jaar werkt het Eindhovense bedrijf echter ook met afstudeerders van de studierichting Industrieel Product Ontwikkeling (IPO). De Vries: “Deze IPO-stagiairs werken samen met werktuigkundige stagiairs en leren op die manier van elkaar. Verschillende IPO-leerlingen hebben al hun weg gevonden naar ons. Zo is Daniël Backer kortgeleden met een heel goed resultaat afgestudeerd. Het product wat hij ontworpen heeft, is een zit-sta tafel, waarbij staal en hout gecombineerd is. Daniel is nu bij ons in dienst totdat hij in september start aan een vervolgstudie in het buitenland.” AFFINITEIT MET METAAL De achterliggende gedachte van de diversiteit aan stagiairs is dat het bedrijf andere mensen binnenkrijgt dan alleen uit de metaal. “Deze studenten krijgen daardoor affiniteit met het materiaal metaal én de metaalbranche. En, of je nu een werktuigbouwkundige of creatieve achtergrond hebt, een administrateur of een ontwerper bent: jonge mensen denken anders”, stelt De Vries. “In die zin vullen de stagiairs ons aan. Wij stimuleren dat ook en vragen ze mee te denken en kritisch te zijn op ons. Dat is een toegevoegde waarde. We zien daardoor ook wat meer wat het niveau van de student is, hoe verschillend mensen kunnen zijn met een specifieke opleidingsachtergrond.”

Verschillende IPO-leerlingen hebben al hun weg gevonden naar Constructiebedrijf De Vries. Daniël Backer is kort geleden met een heel goed resultaat afgestudeerd. Hij is nu bij het bedrijf in dienst totdat hij in september start aan een vervolgstudie in het buitenland. Backer: “De stageopdracht was het ontwikkelen van zit-sta vergadertafel waarbij staal en hout gecombineerd is. De tafel, genaamd ‘VICI’, is een elektrisch in hoogte verstelbare tafel waar men zowel zittend als staand aan kan werken. Gedurende de stage ben ik in aanraking gekomen met alle facetten van het ontwerpproces. Ik heb kennis opgedaan van metaalproducten en de bewerkingen met bijvoorbeeld de buislaser en het laswerk. De zaken die ik geleerd en ervaren heb tijdens de stage neem ik voorgoed mee in de rest van mijn carrière als productontwerper.” Via www.bobrite.nl, speciaal ingericht door deze stagiairs, wordt aandacht gegeven aan deze jonge ontwerpers en hun producten. Maar ook samen met jonge interieurarchitecten, waaronder Karin Valckx van Kava-Design komen mooie, nieuwe en duurzame producten tot stand. Karin Valckx is tevens de stagebegeleider van de studenten van de studierichting Industrieel Product Ontwerpen.

Het bedrijf onderhoudt goede contacten met scholen. Projecten die op het bedrijf worden uitgevoerd, zijn ook op innovatief gebied en komen tot stand met behulp van de stagiairs zelf. De Vries: “Wij zijn ons nu aan het oriënteren op 3D-printing. Het mes snijdt aan twee kanten: studenten komen stage lopen op een goed stageplek en wij krijgen voortdurend input van jonge mensen. Er is inmiddels ook veel interactie tussen de stagiairs en onze vakmensen. Bij ons kan een IPO-student zijn ontwerp letterlijk direct op de fabrieksvloer toetsen op bijvoorbeeld technische haalbaarheid. Dat is een waardevolle toevoeging voor het hele bedrijf.”• METAAL & TECHNIEK • juni 2018 •

29




   


QUICK SCAN ROBOTICA INVENTARISEERT ROBOTBEHOEFTE

teqnow

Onafhankelijke hulp bij robotkeuze

Veel ondernemers hebben interesse om hun productieproces te robotiseren. Er zijn veel aanbieders van robotoplossingen, zowel van standaardsystemen als van robotsystemen die op maat worden gemaakt. Ondernemers willen uiteraard een robotsysteem dat het beste past bij hun bedrijf. Maar hoe komt diezelfde ondernemer erachter welk robotsysteem voor het productieproces de meeste toegevoegde waarde heeft?

Zeker als er de eerste keer naar robotisering wordt gekeken, bestaat er een groot risico om bepaalde aspecten over het hoofd te zien. Een veel gemaakte fout is dan ook dat (te) snel naar een oplossing toe wordt gewerkt. Dit leidt tot een gerobotiseerd proces. Het van de robot verwachtte resultaat wordt dan slechts zelden bereikt. In de drive om snel tot de aanschaf van een robotsysteem te komen, vraagt men vaak offertes aan bij een of meerdere leveranciers van robotoplossingen. Afhankelijk van het spe-

cialisme van het benaderde bedrijf komt er een aanbieding van een standaard of een klantspecifiek systeem. In dit aanbod wordt een invulling gegeven aan de door de ondernemer geformuleerde robotiseringbehoefte. Op het moment dat een offerte wordt aangevraagd, hebben veel ondernemers echter nog geen duidelijk beeld van welke robotoplossing ze zoeken. Het ontbreekt daarom vaak aan een goed programma van eisen ten aanzien van de

offerte aanvraag (eisenpakket veranderd vaak met elke leverancier die ze spreken). Dit resulteert in offertes die niet met elkaar te vergelijken zijn en slechts gedeeltelijk invulling geven aan een behoefte. Beter is het om eerst goed te kijken waar werkelijk behoefte aan is. QUICK SCAN ROBOTICA MKB Om ondernemers te ondersteunen met het hoofd bieden aan deze veel voorkomende situatie, heeft Teqnow de Quick scan robotica MKB ontwikkeld. Hierbij gaat een onafhankelijke Teqnow-adviseur, samen met de ondernemer, aan de slag om binnen enkele uren duidelijk te krijgen waar behoefte aan is. Tijdens deze quickscan wordt eerst gekeken naar het gehele productieproces, waarna ingezoomd wordt op het proces dat overwogen wordt te robotiseren. Hierbij wordt ook gekeken naar het eventueel verschuiven van bewerkingen tussen werkplekken om zo de robotoplossing nog zinvoller te laten zijn. Deze quickscan geeft antwoord op de volgende vragen: • Is robotisering mogelijk voor het gekozen proces? Is het misschien zinvol om voor andere automatiseringsoplossingen te kiezen? • Als robotisering mogelijk is, is het dan ook zinvol om te robotiseren? Lang niet alles wat technisch mogelijk is, is ook zinvol. Welke soort robotisering is in een individueel geval naar verwachting het meest zinvol? • Tijdens de quickscan komen vaak ook allerlei andere verbetermogelijkheden aan het licht. Ook deze worden teruggekoppeld.

Welk robotsysteem heeft de meeste toegevoegde waarde voor welk productieproces?

Na de quickscan is er voldoende informatie om een goed programma van eisen op te stellen om bij meerdere partijen een offerte op te vragen. Om de juiste partijen te selecteren waar een offerte kan worden opgevraagd, kan men gebruik maken van de Robotatlas waarin ruim 100 verschillende aanbieders met hun expertise staan opgenomen. Voor meer informatie over de quickscan of de robotatlas zie www.teqnow.nl. • METAAL & TECHNIEK • juni 2018 •

31


GEMEENTEN MOETEN INTEGRALE AFWEGING MAKEN MET OMGEVINGSWET

ondernemen

Oprukkende woningbouw of werkgevende bedrijvigheid? Er is in Nederland woningnood en daarom wordt in veel gemeenten de woningbouwproductie opgevoerd. In de Nationale Woonagenda is afgesproken dat er 75.000 woningen per jaar bij moeten tot 2025 om te voldoen aan de behoefte. Deze woningbouw gaat steeds vaker ten koste van stuwende bedrijven en bedrijventerreinen. Bedrijventerreinen zijn meestal verantwoordelijk voor 30 tot 40 procent van de banen (direct en indirect) in de regio, maar juist deze bedrijventerreinen in de stadsrandzones worden steeds vaker opgeofferd aan woningbouw.

Daarom heeft Koninklijke Metaalunie bij het tot stand komen van de Omgevingswet dit probleem van ‘oprukkende woningbouw’ als belangrijk item ingebracht. Immers in deze Omgevingswet krijgen gemeenten meer ruimtelijke afweging bij het maken van plannen. “De

Cees Jan Pen (links) en Paul Pestman. (Foto: NFP)

32 • juni 2018 • METAAL & TECHNIEK

nieuwe omgevingswetgeving bundelt over een paar jaar alle wetten en regels voor ruimte, bouw, infrastructuur, milieu, natuur en water en regelt daarmee het beheer en de ontwikkeling van de leefomgeving”, licht Paul Pestman, projectleider Besluit kwaliteit leefomgeving

(Bkl) van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, de nieuwe Omgevingswet toe. “Verschillende belangen kunnen beter tegen elkaar worden afgewogen. Een uitgangspunt is om alles in samenhang met elkaar te bekijken en een andere is dat op decentraal niveau betere afwegingen gemaakt kunnen worden dan op centraal niveau. Gemeenten krijgen straks meer ruimte om die afwegingen te maken.” Maar juist die grotere afwegingsruimte baart onder meer Metaalunie, MKB-Nederland en VNO-NCW zorgen. Kritische geluiden komen ook uit andere richtingen, zoals van dr. Cees-Jan Pen, lector De Ondernemende Regio bij Fontys hogescholen. Hij is deskundig op het gebied van werklocaties (bedrijventerreinen, kantoren en winkels), stedelijke en regionale economie en vastgoed. “We zijn druk met eenzijdige woningbouwtargets en we overschreeuwen elkaar met aantallen te bouwen woningen en hoe erg de woningnood is”, vindt hij. ECONOMISCHE EFFECTRAPPORTAGE Gemeenten die in het kader van de Omgevingswet strengere lokale omgevingswaarden willen stellen dan landelijk de norm is, zouden verplicht moeten worden een economische effectrapportage (EER) uit te voeren, zo vindt Metaalunie. Metaalunie zet landelijk en in verschillende regio’s al langer in op de inzet van


Bedrijventerreinen zijn meestal verantwoordelijk voor 30 tot 40 procent van de banen (direct en indirect) in de regio, maar juist deze bedrijventerreinen in de stadsrandzones worden steeds vaker opgeofferd aan woningbouw. (Illustratie: Tom Jansen)

Omgevingswet Op 1 januari 2021 wordt de Omgevingswet van kracht. 26 wetten (4700 artikelen) worden samengevoegd tot één (350 artikelen) enzestig AMvB’s worden er vier. Deze wetgeving is uitermate belangrijk voor het toekomstige, lokale, omgevingsklimaat van de Metaalunieleden. Parallel aan de Omgevingswet worden aanvullingswetten opgesteld over bodem, natuur, grondeigendom en geluid. Die onderwerpen worden opgenomen in de Omgevingswet.

‘EER’ bij ‘bepaalde wijziging van het gemeentelijk ruimtelijke ordeningsbeleid’, zoals onder andere ten behoeve van oprukkende woningbouw. De EER is bedoeld om een goede balans te bereiken tussen het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving. Een EER moet de gevolgen van strengere lokale omgevingswaarden, zoals effecten op het vestigingsklimaat, werkgelegenheid en bereikbaarheid, inzichtelijk maken voor de gemeenteraad of provinciale staten. ”Want het grote probleem is dat er weinig aandacht is voor economische belangen in en de werkfunctie van steden”, vindt Pen. Dat ligt volgens hem ook aan de gemeenten en dat heeft weer alles te maken met de bezetting van ambtenaren economische zaken op het gemeentehuis. Pen: ”Want hoeveel mensen binnen een gemeente zijn echt bezig met bedrijven en hoeveel met bewoners? Dat is een enorm verschil. En als je vervolgens als enige ambtenaar van economische zaken ook niet goed weet wat er binnen de bedrijven speelt, is het risico dat bedrijfsbelangen ondergeschikt raken erg groot. Vooral omdat nu meer lokaal afwegingen worden gemaakt en iedereen groots en stoer schermt met woningtargets, terwijl je eigenlijk moet zeggen ‘daar kan het echt niet, nu houdt het op en moeten we regionaal gaan denken’. Ergens is er een grens aan de groei van een stad. Tenzij je rigoureus kiest voor een woon-/slaapstad, maar dat willen de gemeenten niet. De grootste fout die wij maken is dat wij denken dat het geld alleen verdiend wordt in de creatieve of dienstenssector. Vergeten wordt dat een

aanzienlijk deel van de beroepsbevolking gewoon werkt bij een industrieel-, handels- of bouwbedrijf op een gewoon bedrijventerrein.”

‘We zijn druk met eenzijdige woningbouwtargets en we overschreeuwen elkaar met aantallen’ Pestman ziet meer afwegingsruimte voor gemeenten niet als een bedreiging: “Ik denk dat daar juist kansen liggen. Want één van de andere dingen die wij ten opzichte van het huidige recht anders gaan doen, betreft de spelregels ten aanzien van geluidsnormen. Die richten zich tot bedrijven, ook wanneer de gemeente op een bepaalde locatie woningbouw wil plegen. Bedrijven komen nu in de problemen op het moment dat een gemeente te dicht bij een bestaand bedrijf woningen wil gaan bouwen. Als de gemeente in de toekomst ergens woningen wil realiseren, dan moet het rekening houden met de geluidsnormen. Onder de Omgevingswet richt de norm zich namelijk niet specifiek meer tot bedrijven, maar in eerste instantie tot de gemeente. De gemeente moet gaan nadenken over de schaarste in een gebied. Er is behoefte aan woningen en er zijn bedrijventerreinen: daarover moeten we met elkaar zien uit te komen, het is één puzzel. Schaarste is er altijd en lastige beslissingen moeten er altijd geno-

Branches hebben tijdens een eerste consultatie honderden verbeteringen voorgesteld. Helemaal af is het allemaal nog niet. Betere afstemming is bijvoorbeeld nodig op wat het mkb, de industrie en bestaande bedrijven die met nieuwe ontwikkelingen in de directe omgeving krijgen te maken, raakt. De Omgevingswet is inmiddels door de Eerste Kamer aangenomen en gepubliceerd in het Staatsblad. Nu wordt gewerkt aan de uitvoeringsregelgeving, aanvullingswetten en invoeringsregelgeving. Aandachtspunten hierbij voor Metaalunie zijn: • proportionele eisen voor het kleinbedrijf; • verbetering positie bedrijven die op huidige locatie gevestigd blijven; • oplossen oprukkende woningbouwproblematiek; • vaak liever algemene rijksregels dan gemeentelijke willekeur; • minder onderzoeklasten; • geen invoering voordat de noodzakelijke en klantvriendelijke ict beschikbaar is.

men worden. Je kunt niet alle economische activiteiten en bouwactiviteiten voor woningbouw op dezelfde vierkante meter plannen. De benuttingskant is wel net zo belangrijk als de beschermingskant. Wat je nu weleens ziet is dat er in allerlei gemeenten plannen worden gemaakt en visies worden ontwikkeld, waarvan je vantevoren al weet dat als je ze op elkaar legt, ze niet METAAL & TECHNIEK • juni 2018 •

33


zullen passen. Strijdig op één stukje grond. In de toekomst moet er een omgevingsvisie worden gemaakt waarin al die ruimteclaims tegen elkaar worden afgewogen.” ECONOMISCHE FUNCTIE BEHOUDEN Pen vindt wel dat die afweging moet gaan plaatsvinden, maar vraagt zich gelijk ook af of gemeenten in staat zijn de juiste afwegingen te kunnen maken. “Ik maak me zorgen over het gebrek aan economische kennis en informatie bij de gemeenten, zeker nu Kamers van Koophandel weinig meer doen rond regionale economie. Gemeenten moeten, hoe plat dit ook klinkt, een sterker team economie hebben met mandaat. Maar bedrijven spelen daar net zo goed ook een rol in en moeten gemeenten blijven informeren en uitnodigen om te kijken wat er nu gebeurt op een bedrijventerrein. Haal raadsleden en bestuurders maar vaker naar terreinen toe en laat het sociaaleconomisch belang van zo’n gebied zien. De organisatiekracht en professionaliteit van bedrijvenverenigingen en – organisaties laat ook vaak te wensen over. Op basis van alleen woningbehoefte is het voor gemeenten makkelijker te berekenen waar, hoeveel en welke woningen er kunnen komen. Dat is een beetje passen en meten, maar bij bedrijven is dat wat lastiger. Daar zul je elkaar moeten vinden, kennen en vertrouwen. Dus ook het bedrijfsleven zal verder dan twee jaar moeten kijken en zo beter aansluiten bij een omgevingsvisie. Je moet wel de economische functie van een stad behouden, want daar wordt het geld verdiend. Je hoopt op een bredere, meer langetermijn blik.” Het is belangrijk dat er evenwichtige keuzes worden gemaakt en dat kan alleen op basis van voldoende kennis, beaamt Pestman. Hij is ervan overtuigd dat er soms harde noten gekraakt moeten worden. “Als het uitgangspunt is dat alle bedrijven te allen tijden behouden wat ze nu hebben, dan is dat een fictieve wereld. Want die wereld verandert, daar zit een dynamiek in. De vraag is hoe je op een zorgvuldige manier omgaat met die dynamiek en er voor zorgt dat iedereen een plekje onder de zon krijgt. De afwegingsruimte is een belangrijk element van de stelselherziening. Een gemeente kan ook beslissen voor een bepaald gebied de geluidsnorm te verhogen, omdat dat beter past bij het karakter van dat gebied. Dat kan straks makkelijker en is een deel van de oplossing voor

34 • juni 2018 • METAAL & TECHNIEK

de zittende bedrijven”, aldus Pestman. “Je zult in het omgevingsplan een aantal gebieden moeten aanwijzen als klassiek industrieel bedrijventerrein”, vult Pen aan. “En dat je een categorisering hebt waar dat wel kan. Maar voorop staat dat de gemeenten die bedrijven moeten kennen en moeten weten wat er speelt en wat er moet gebeuren. Je zou ook een deel van de opbrengst van de uitgifte van grond voor woningbouw kunnen investeren in het nemen van maatregelen op bedrijventerreinen waardoor geluidsnormen dalen en overlast vermindert op de woonomgeving.”

‘Het bedrijfsleven moet verder kijken dan twee jaar en beter aansluiten bij een omgevingsvisie’ Het is goed dat de industrie landelijk wordt gekoesterd, maar beter is het als het lokale omgevingsklimaat ook goed is. Metaalunie vindt dat in het nieuwe omgevingsrecht de rechten van de bestaande industrie daarom beter geregeld moeten zijn en niet worden opgeofferd aan gemeentelijke flexibiliteit ten behoeve van woningbouw. Pestman: “Ik ben mij zeer bewust van het spanningsveld tussen te realiseren woningbouw en bedrijven op bedrijventerreinen. Metaalunie heeft daar bij het tot stand komen van het Omgevingsbesluit nadrukkelijk

Paul Pestman (links) en Cees Jan Pen: ‘Het is belangrijk dat er evenwichtige keuzes worden gemaakt en dat kan alleen op basis van voldoende kennis.’ (Foto: NFP)

aandacht voor gevraagd. En dat is heel slim geweest, omdat we er nog iets mee kunnen doen. Ze hebben, samen met VNO-NCW, vaak met ons voortijdig gesproken en duidelijk gemaakt dat die oprukkende woningbouw een echt issue is. Ze hebben de kans benut om een goede balans te verkrijgen.” •

Standpunt Metaalunie Veel Metaalunieleden hebben last van te dicht bij bestaande bedrijven geplande nieuwe woningen. Oprukkende woningbouw gaat ten koste van de milieu-, uitbreidings- en wijzigingsruimte van bedrijven, waardoor ze vaak compleet klem worden gezet. Gemeenten hebben een financieel belang bij gronduitgifte, die ten onrechte zwaarder weegt dan de belangen van hun eigen werkgevende industrie. Op jaarbasis kost dit het bedrijfsleven 340 miljoen euro. Zo zijn in het Noordzeekanaalgebied tot 2040 maar liefst 300.000 woningen gepland, in een gebied vol bruisende industrie. Metaalunie wil dat woningbouwplannen niet ten koste gaan van de belangrijke economische structuur van gemeenten, waar bedrijventerreinen een belangrijk onderdeel van zijn. Als er toch meer woningen in gemeenten gebouwd moeten worden, kies dan vaker voor uitbreidings- in plaats van inbreidingsplannen. Meer over dit onderwerp: www.metaalunie.nl/Themas/Omgevingswet Naast de Omgevingswet, kunnen er ook andere ontwikkelingen in een bedrijfsomgeving plaatsvinden die de bedrijfsvoering beïnvloeden. Meer weten? Kijk op www.metaalunie.nl/milieurechten


    

()(+"). &"-,  '!' .#-,-))-+.!0#((#(! ,(#$/&)#,-) *+'((- )(++.% %!$*,,) * $+"-*$$*/) *)()%%)%," ,)$,) $#)'$*$ ')(#)$#)%$- &'%((%$"*()'! &')!"%*$)'$

,*+'#&#. %),-(

        "+)%#  

HEICO-LOCK® FASTENING SYSTEMS Het betrouwbare borgingssysteem voor de meest veeleisende boutverbindingen

www.takumicnc.eu

INFO@HEICOBENELUX.NL . WWW.HEICOBENELUX.NL


     

            

  

 

    

Dag en nacht in touw voor uw plaatwerk n jd i op maat! Alti ijf! r

bed

DISSELHORST METAAL

Overkampsweg 26 | 8102 PH Raalte | Tel.: 0572-36 26 00 | Fax: 0572-36 22 98

www.disselhorstmetaal.nl

d n o R â&#x20AC;¢ Vla erk w n o â&#x20AC;¢ Ho

aps

sch reed

M TRU F. N E .O. NC HOOMOND Vtrum.nl LEX oncen 68

e nâ&#x20AC;¢G

jpe ksli

n lijpe

EEL TION NVEN & CO CNC

n e p slij

42 1 3 7 034

.ho www

WEST-FRIESLAND METAGIS

TM

brons & non ferro gieterij APPROVED MANUFACTURER

Centrifugaal gegoten bronzen bussen en kraagbussen

www.wfmbrons.nl

KOPER bestellen?

bellen! 073 - 521 9125 brons

aluminium brons

messing

www.hemimex.nl koper

gietijzer

kunststoffen


rechtgezet

Koud op je dak

TEKST: MR. MIRJAM BOS BEELD: LUUK POORTHUIS

Heeft u recht op matiging van een aan u opgelegde boete? stig de situatie is. Gelukkig gaat het vervolgens met de leveringen aan de filialen in Rotterdam en Apeldoorn voorspoedig. Niettemin ontvangt De Vriezer van de inkoper een bericht dat er aanspraak wordt gemaakt op de contractuele boete van 5.000 euro per dag dat er te laat geleverd is in Utrecht. Het totale boetebedrag komt uit op maar liefst 100.000 euro. De Vriezer komt hiermee van een koude kermis thuis. Vooral omdat alle vervolgleveringen wel op tijd waren en er helemaal geen klachten zijn over zijn installaties.

De Vriezer b.v. maakt en verkoopt koelinstallaties voor professioneel gebruik. Het bedrijf heeft een bijzonder leuke opdracht gekregen van IJstijd, een landelijke keten van ijssalons. Alle bestaande koelinstallaties van alle IJstijd filialen dienen vervangen te worden door De Vriezers’ hightech producten. Omdat het zo’n grote opdracht is, heeft De Vriezer er een flinke kluif aan om ze op tijd af te krijgen. Het bedrijf is daarbij afhankelijk van de toelevering van onderdelen uit het buitenland.

De eerste toeleveringen stagneren helaas. De Vriezer levert daardoor te laat aan het IJstijd-filiaal in Utrecht. De Vriezer wordt door IJstijd erop geattendeerd dat in hun raamovereenkomst staat dat de afgesproken levertermijnen fataal zijn en er een boete op staat. De Vriezer had deze boete nog niet eerder opgemerkt, want contracten lezen is niet hun sterkste kant. Directeur De Vriezer kan helaas niet meer doen dan zijn toeleveranciers heel vaak bellen en mailen om duidelijk te maken hoe ern-

Contractuele boete U dient zich ervan bewust te zijn dat als u een contractuele boete accepteert, bijvoorbeeld door (stilzwijgend) akkoord te gaan met inkoopvoorwaarden waarin een boete is opgenomen, u hier in principe aan gebonden bent. De hoogte van de boete hoeft geen verband te hebben met de schade die voorzien wordt door de overtreding waarop de boete rust. Vanuit het oogpunt van het adagium ‘afspraak is afspraak’ en daarmee de rechtszekerheid, grijpen rechters niet snel in, in

de vorm van matiging. Dit is alleen anders als in een concreet geval de aanspraak op een boete tot een buitensporig en daarom onaanvaardbaar resultaat leidt. In dit geval speelde mee dat bij de verkoop van de installaties niet was onderhandeld over de boete, de boete buitensporig hoog was ten opzichte van de werkelijk door IJstijd geleden schade en dat het te laat leveren slechts een incident in de reeks van leveringen, die wel op tijd waren, betrof.

Helaas handhaaft IJstijd haar claim en eist van de rechter veroordeling tot betaling door De Vriezer. Deze vraagt op zijn beurt de rechter het boetebedrag te matigen. De advocaat van IJstijd wijst de rechter op de terughoudendheid die rechters volgens de Hoge Raad hierbij moeten betrachten. Gelukkig voor De Vriezer matigt de rechter de boete wel tot een bedrag van € 20.000. Dankzij deze matiging gaat het bedrijf van De Vriezer niet over de kop. •

Metaalunie Rechtsbijstand behandelt in deze rubriek interessante juridische kwesties op een luchtige manier. De namen en plaatsen zijn verzonnen, gelijkenissen met personen of bedrijven zijn louter toevallig. Juridische professionals tegen gunstige tarieven Metaalunie Rechtsbijstand is een zelfstandige dienst en weet als geen ander waar u als ondernemer in de metaalsector behoefte aan heeft. Zij biedt u een zorgvuldig geselecteerd netwerk van deskundige advocaten en een speciaal voor leden ontwikkelde Mevas rechtsbijstandverzekering. U kunt bij Metaalunie Rechtsbijstand terecht voor: Advocaten Octrooigemachtigden Juridische bedrijfsanalyse Incasso Maatcontracten Algemene voorwaarden Meer weten? 030 - 605 33 44 of www.metaalunierechtsbijstand.nl

METAAL & TECHNIEK • juni 2018 •

37


blik op branches NBT TEKST EN BEELD: LEON VAN VELZEN

RECEPTEN FINETUNEN MET NIEUWE TECHNIEK

Bakkersvak ontwikkelt zich nog steeds

Albert ter Haar van Ter Haar bakkerijmachines uit Nijverdal heeft het bakkersvak in de loop der jaren zien veranderen. “Belevenis is belangrijk. De geur van brood doet mensen het water in de mond lopen. Dat is al het geval in de supermarkt waar deeg in de oven wordt opgepiept, laat staan bij de bakker die zijn oven midden in de winkel heeft staan en daar voor de ogen en de neuzen van zijn klanten het heerlijkste brood bereidt.”

Ter Haar bakkerijmachines uit Nijverdal vierde op 4 maart dit jaar het halve eeuwfeest. Wie goed kijkt, ziet op de gevel dat daar het woordje ‘Gebrs.’ heeft gestaan. Gait en Dieks ter Haar vonden het vijftig jaar geleden tijd om op te stappen bij hun werkgever en vanuit een schuurtje eigen bakkerijmachines te gaan onderhouden. De zoon van Gait is Albert ter Haar, directeur en samen met zijn neef Bert mede-eigenaar van Ter Haar Bakkerijmachines.

“Gait en Dieks gingen bakkerijen langs om kapotte machines te repareren. Daarbij kregen ze steeds vaker de vraag of ze ook machines konden leveren. Zo rolden ze de handel in. Vanaf 1982 zijn we – ik kwam in 1975 in het bedrijf – eigen meelsilo-installaties gaan bouwen. Sindsdien combineren we het bouwen van nieuwe bakkerijmachines, met onderhoud en handel,” zegt Albert ter Haar. Nederland telt naar schatting zo’n 1.600 bak-

kers. Het eeuwenoude beroep ontwikkelt zich nog elke dag. Ter Haar volgt die ontwikkelingen niet alleen, maar geeft er met innovatieve machinebouw mede vorm aan. “Neem die silo’s. Wie heeft bedacht dat die altijd rond zouden moeten zijn? Kost veel meters en is niet praktisch. Vanaf het eerste begin bouwen we vierkante silo’s, als het moet met een schuin dak erop. Deze worden voorzien van bodembeluchting en niet van een mechanisch woelsysteem, waardoor er frisse lucht door het bodemdoek kan worden geblazen en er geen brugvorming ontstaat.” VERNIEUWENDE TECHNIEKEN Ook de in eigen beheer ontwikkelde bollenrijskast is zo’n voorbeeld van het toepassen van vernieuwende technieken in klassieke ontwerpen. De bakkerijmachines van Ter Haar ontwikkelden zich in de loop der jaren van machines die met de hand bediend werden, naar een hogere graad van mechanisering om uiteindelijke met hedendaagse besturingstechnieken uit te komen op volautomaten. Dat geldt voor de hefkiepinstallaties, net zo goed als voor de volautomatische oliebollenlijn die Ter Haar in verschillende uitvoeringen fabriceert.

‘Recepten kunnen alleen worden aangepast met een mastercode’

Ter Haar bakkerijmachines uit Nijverdal combineert het bouwen van nieuwe bakkerijmachines met onderhoud en handel.

38 • juni 2018 • METAAL & TECHNIEK

“Zo’n oliebollenlijn staat een groot deel van het jaar stil, om dan tegen de jaarwisseling maximaal te presteren. Dat lukt alleen met een goed ontwerp en solide componenten. Wij voegen daar graag nog wat slimmigheid aan toe. Nadat de machine is schoongemaakt, tover je hem om tot een werkbank van RVS, al dan niet voorzien met laden. Dan staat er geen machine werkloos in de hoek, maar heb je er juist het hele jaar plezier van.”


Albert ter Haar: ‘Meelstof kan met circa negentig procent verminderd worden door een stofkap met afzuiging te monteren.’

GEZONDER WERKEN Twee trends licht Ter Haar er uit. “Bakkers staan de hele dag temidden van stuivend meel. Bij mengers zie je nu al dat open kappen steeds vaker worden vervangen door dichte. Wij leveren alweer langere tijd stofafzuiginstallaties op maat voor de bakkerij. De laatste tijd zien we dat de belangstelling daarvoor groeit. Meelstof kan met circa negentig procent verminderd worden door een stofkap met afzuiging te monteren. Ons stoffilter wordt automatisch meerdere keren per uur pneumatisch gereinigd. In een week tijd vang je zo zeker een emmer meelstof af. Dat maakt het voor de bakker veel gezonder werken.” Een tweede trend waar Ter Haar en zijn team volop op inzetten is de automatisering bij het bereiden van deeg. “We leveren een computergestuurde ingrediëntenweegschaal als hart van ons automatiseringssysteem. Recepten voor krentenbollen, volkoren brood, klein wit, of noem het maar, worden ingegeven via een touchscreen die in verbinding staat met de weegschaal. Recepten kunnen alleen worden aangepast als men een ‘mastercode’ heeft. Hiermee spelen we in op het gegeven dat de klassieke kennis van het bakken vermindert. Je

kunt geen stap in het proces overslaan of waardes ingeven die buiten de receptuur vallen. Dat is geen verlies aan vakmanschap, dat zal altijd blijven. Maar een bakker kan veel beter finetunen en ingrediënten vergeten behoort tot het verleden. Als hij denkt 52 kleine broodjes bruin nodig te hebben, dan zal hij precies dat aantal kunnen bakken, met exact de juiste hoeveelheid grondstoffen.” OPVOLGER? Op jonge leeftijd verkocht Albert ter Haar zijn eerste complete bakkerij. Goed gedaan jongen, volgende week nog maar eentje, bromde zijn vader. Sindsdien maakte het bedrijf goede en slechte tijden mee. Staat zijn opvolger al klaar? “Mijn kinderen zijn een andere weg ingeslagen. Prima. De zoon van Bert en een neef van mij werken inmiddels wel in het bedrijf. Wellicht dat een Ter Haar te zijner tijd het stokje kan overnemen. Ik zou dat wel mooi vinden, omdat brood zo’n elementaire levensbehoefte is. Het belangrijkste is de continuïteit van het bedrijf, zeker voor de veertien mensen met wie we hier elke dag hard aan het werk zijn voor onze dagelijkse boterham.” •

Nederlandse Bakkerij Techniek (NBT) dertig jaar Nederlandse Bakkerij Techniek (NBT) is een branchegroep van Koninklijke Metaalunie. De NBT behartigt de belangen van de ondernemers die machines en installaties leveren aan de ambachtelijke bakkers en de bakkerij-industrie. De branchegroep is op 16 november 1988 officieel opgericht en viert dit jaar zijn dertigste verjaardag. Een van de belangrijke activiteiten is het uitgeven van het (papieren) NBT Magazine. NBT Magazine wordt zes keer per jaar verspreid onder ambachtelijke bakkers, banketbakkers en patissiers. NBT onderzoekt op dit moment mogelijke nieuwe samenwerkingsverbanden met andere partijen. Bovendien kijkt het bestuur naar internationale mogelijkheden. Te denken valt aan samenwerking met buitenlandse zusterorganisaties. Ook partijen in Brussel op het gebied van wet- en regelgeving kunnen hierbij potentiële partners zijn.

METAAL & TECHNIEK • juni 2018 •

39


blik op branches fedecom TEKST EN BEELD: FRANK SENTEUR

VEELZIJDIG BEDRIJF MET BIJZONDERE FILOSOFIE

One-stop-shop voor tuinders en loonwerkers

Weterings Mechanisatie ontwikkelt en bouwt in eigen huis hoogwerkers, versnipperaars, kilverborden, bollenrooiers, elektrotrekkers en spuitinstallaties en is dealer van verschillende machinemerken. Daarnaast worden machines in de eigen werkplaats onderhouden, gerepareerd, gereviseerd en gekeurd en rijden er servicewagens door het land. Kortom, een veelzijdig bedrijf met een bijzondere filosofie.

Weterings Mechanisatie in ’s-Gravenzande (Westland) is opgericht in 1940. In de oorlogsjaren en daarna hield Henk Weterings Sr. zich voornamelijk bezig met het ontwikkelen en repareren van tuinbouwmachines voor het Westland en omstreken. Het bedrijf richtte zich vanaf het begin specifiek op de glastuinbouw, omdat hierin nog veel verbeterd kon worden. Tegenwoordig ligt de focus op de ontwikkeling, fabricage, verkoop, reparatie en onderhoud van allerlei voornamelijk mobiele machines, die

gebruikt worden om kassen op te bouwen en te slopen (van schaarhoogwerker tot shovel). Daarnaast heeft Weterings een breed pakket machines ontwikkeld voor tuinders in binnen- en buitenland (van elektrotrekker en mobiele spuitinstallaties tot gewasversnipperaars). Aan loonwerkers worden machines geleverd voor diverse toepassingen (krijtinstallaties, bollenrooiers, gewasversnipperaars, etc.). Veel van deze machines zijn maatwerk en worden op klantspecificatie gebouwd.

De huidige directie wordt gevormd door Nick Weterings, kleinzoon van de oprichter, die onder meer de binnenlandse verkoop- en reparatieafdelingen onder zijn hoede heeft. Hij wordt terzijde gestaan door Fabian Hertogh, die verantwoordelijk is voor (deel)engineering, back-office en ict en Rob van den Berg die export, (deel)engineering, productie en de interne begeleiding van dealers in zijn pakket heeft. Nick’s vader en oom, van wie het drietal in 2016 de aandelen heeft overgenomen, hebben nog een adviserende rol. Vooral door de combinatie van eigen ontwikkeling en productie, het als dealer verkopen van kant-en-klare machines, de verkoop van occasions en het uitvoeren van onderhoud, service en keuringen, is Weterings in deze wereld een bijzondere ‘duizendpoot’. Veel machinecomponenten maakt men zelf, waarvoor in de productie zaagmachines, (cnc-) draai- en freesbanken, een plasmasnijmachine, kant- en zetbanken en lasmachines staan. Alles onder de 30 mm snijdt het bedrijf niet zelf, maar besteedt het uit bij een lasersnijspecialist. Voor het coaten van de machinedelen beschikt Weterings over een eigen geconditioneerde spuitcabine voor natlak.

‘Met name in het buitenland werd en wordt er in hoog tempo gemechaniseerd’

Het huidige directieteam voor een hoogwerker in aanbouw, met van links naar rechts, Fabian Hertogh, Nick Weterings en Rob van den Berg.

40 • juni 2018 • METAAL & TECHNIEK

“We bouwden rond 2008 veel hoogwerkers voor Nederlandse kassenbouwers die overal ter wereld actief waren”, vertelt Nick Weterings. “Door de crisis viel die omzet in één keer weg en zijn we onze bakens gaan verzetten. We hadden toen ook meer tijd om ons op andere productgroepen en markten te gaan focussen. We hebben bijvoorbeeld onze lijn teeltwisselingmachines ge-re-engineerd, waarbij de focus lag op kwekers in het buitenland. Daarnaast zijn de schaarhoogwerkers voorzien van schonere en


Fedecom

Weterings bouwt ook doseer- en spuitwagens, waaronder deze opmerkelijke oplossing voor een loonbedrijf dat de tank en het pompsysteem op een vrachtwagen gebouwd wilde hebben.

zuinigere (diesel)motoren, nieuwe besturingssystemen en dubbelkanaals veiligheidscircuits. Met name in het buitenland werd en wordt er in hoog tempo gemechaniseerd en daar spelen wij op in. Zo zijn we vanaf 2010 machines aan het bouwen voor buitenlandse kwekers. Maar ook de Nederlandse markt trekt de laatste jaren verder aan. Hollandse kwekers maken nu goede jaren mee en we merken dat aan een toename in de verkoop van nieuwe machines en de vraag naar speciaalproducten, ook via onze dealers. Tevens zien we een stijging van het aantal revisies, reparaties, services en keuringen. Wat dit laatste betreft keuren we zo’n 2.000 machines per jaar. We doen VA-keuringen en SKL-keuringen voor spuit- en pompinstallaties. We proberen zo breed mogelijk actief te zijn in zowel marktsectoren als landen, waarmee we conjuncturele risico’s zo klein mogelijk houden.” VOORZICHTIGE GROEI “Qua ontwikkelings- en productiecapaciteit zitten we nu wel zo’n beetje aan onze max,” stelt Rob van den Berg. “Dat betekent dat we meer zijn gaan uitbesteden. Maar ontwikkelen, monteren, testen en speciale projecten moet je toch zelf doen. Binnenkort gaan we een nieuwe hal voor opslag bouwen, waarmee we meer lucht creëren in de bestaande hallen, we de productieruimte en de werkplaats kunnen uitbreiden en we deze beter kunnen indelen. Recent hebben we geïnvesteerd in nieuwe lasmachines en een lintzaag met opduwsysteem. Ook gaan we onze verspaningsafdeling meer up to date maken.”

DEGELIJK WERKEN “Mede omdat we wereldwijd leveren en niet voor elke storing in het vliegtuig kunnen stappen, wordt er in de ontwikkeling heel sterk gelet op kwaliteit en betrouwbaarheid”, zegt Fabian Hertogh over de ontwikkelingsfilosofie. “We gaan bewust niet op de grens zitten, wat betekent dat onze machines oerdegelijk en betrouwbaar zijn. Dat houdt weliswaar in dat je dan niet de goedkoopste bent, maar in deze wereld is kwaliteit leidend. Onze machines gaan naar kwekers en loonwerkers ‘om de hoek’, maar ook naar kwekers en kassenbouwers aan de andere kant van de wereld (Australië, Japan, Mexico, Hawaii). Dan moet het wel goed zijn.”

‘Kwaliteit is in deze wereld leidend’

Fedecom telt als grootste branchevereniging onder de vlag van Metaalunie 950 leden die actief zijn in de landbouwtechniek, veehouderijtechniek, groentechniek, tuinbouwtechniek en industrie & intern transport. Directeur is Gerard Heerink die een heet hangijzer in de branche aansnijdt: “Dat is de machineregelgeving. Jarenlang heeft onze overheid nagelaten beleid op dit vlak te herzien en te moderniseren. Maar onder Brusselse druk gelden hier sinds begin 2018 ineens de strengste voertuigeisen van Europa. Fedecom en haar partners hebben hierop vooruitlopend gewaarschuwd voor verkeerstechnisch gevaarlijke situaties, handelstechnische problemen (niet-leverbare componenten, niet-toegelaten machines vanwege breedte of scherpe randen) en keuringstechnische vragen (RDW onvoldoende toegerust). Veel machineleveranciers zitten nu met de handen in het haar. Toch zegt Fedecom “ja” tegen de uniforme Europese toelatingseisen, mits er in Nederland een overgangstermijn van een jaar wordt gehanteerd en er snel een kentekenregistratie van landbouwvoertuigen wordt ingevoerd. Ook moeten de toelatingseisen worden aangevuld met een adequate registratie en keuring om de veiligheid van voertuigen te borgen en de gebruikers te ontzorgen. Fedecom roept partners als LTO en de politiek dan ook op om, geheel in de Nederlandse traditie, te komen met een door de sector gedragen, duurzame oplossing voor de machine-registratie.”

“We luisteren altijd goed naar onze klanten”, vult Weterings aan. “Dat betekent dat bijna elke machine die we bouwen maatwerk is. Natuurlijk proberen we zoveel mogelijk in modules te werken, maar de functionele details vullen we samen met de klant in. We werken al jaren met een ERP-systeem en weten tot in detail waar we mee bezig zijn en wat een machine uiteindelijk kost. Dat is cruciaal, want anders weet je natuurlijk niet of je nog wel winst maakt op zo’n machine. Dat houden we scherp in de gaten en dat gaat voorlopig prima.” • METAAL & TECHNIEK • juni 2018 •

41


product NIEUWE PAKKINGSOORT Traditioneel dienen pakkingen fors te worden aangedraaid om de goede, vereiste afdichting te kunnen bereiken. Het stevig aandraaien zorgt echter voor snellere slijtage die afbreuk doet aan de oorspronkelijke functie van de afdichting. Om dat te voorkomen, ontwikkelde Beele Engineering een nieuwe pakkingsoort op basis van de hoogwaardige NOFIRNO-rubber. Daarmee kunnen de pakkingen worden ingezet in omgevingen met een temperatuurbereik van -50 ˚C tot +180 ˚C. De nieuwe pakkingen van Beele Engineering onderscheiden zich door hun bijzondere profilering en hoogwaardige rubber uitvoering. Deze zorgen ervoor dat met geringe aandrukkrachten van ca. 6-8 Nm een optimale, langdurige afdichting wordt verkregen. Testen zijn uitgevoerd tot max. 15 bar. Door het hoge herstellende vermogen van de NOFIRNO-rubber zijn de pakkingen ook weer bruikbaar nadat de flens een keer is losgedraaid en daarna weer wordt aangedraaid. www.beele.com

42 • juni 2018 • METAAL & TECHNIEK

SOFTWARE VOOR VOLLEDIGE EVALUATIE FARO introduceert de nieuwe software As-Built. Die software ondersteunt AEC-klanten bij de efficiënte en volledige evaluatie van gegevens over gebouwen, fabrieken en infrastructuren die verzameld werden met verschillende meetsensoren, zoals laserscanners, handscanners, drones, camera’s of volledige meetstations. As-Built vult klassieke CAD-programma’s aan met een bijkomende evaluatiefunctie zodat ze de 2D- en 3D-documentatie van concrete bouwgegevens aanzienlijk kunnen versnellen. De As-Built-software die in eerste instantie beschikbaar is voor Autodesk-gebruikers, is in drie productvarianten onderverdeeld: As-Built for AutoCAD Software, As-Built for Autodesk Revit en As-Built Suite. As-Built for AutoCAD Software is speciaal ontworpen voor AEC-gebruikers die controletaken in verschillende industriële sectoren uitvoeren, en biedt een op de markt unieke reeks van functies. Wat het onderwerp ook is dat gedocumenteerd moet worden – straten, bruggen, fabrieken, graafwerken, monumenten of gebouwen – met As-Built for AutoCAD is dat geen probleem. Naast het eenvoudige beheer van grote scanprojecten (met materiaal van uiteenlopende leveranciers) kunnen gebruikers ook snel en gemakkelijk geometrische basisgegevens verzamelen, zoals meervoudige vectorlijnen, 3D-contouren of oppervlakken. www.faro.com

GROTE POMPEN VOOR AFVALWATERTRANSPORT Om tegemoet te komen aan de wereldwijde toename van extra grote afvalwaterprojecten heeft KSB het programma grote droog-opgestelde afvalwaterpompen aanzienlijk uitgebreid. De pompenproducent vulde de pompserie Sewatec met maar liefst 15 pompgroottes aan. De maximale capaciteit van de grootste uitvoering is 33.000 m3/h met een aandrijfvermogen van meer dan één Megawatt. Bij de pompserie Sewatec gaat het om horizontaal of verticaal op te stellen ééntraps-centrifugaalpompen in back pull-out uitvoering. Afhankelijk van het te verpompen medium kunnen de pompen met verschillende waaiervormen zoals meerkanaal-, vrijstroom- of éénkanaalwaaier worden uitgerust. De huizen hebben een verwisselbare slijtring en zijn al naar gelang de pompgrootte met of zonder inspectie-opening uitgevoerd. De zuigflenzen zijn altijd axiaal geplaatst. Bij de persflenzen kan worden gekozen uit een radiale en tangentiale opstelling. Permanent vetgesmeerde rollagers nemen de lagerkrachten op. Bij de asafdichting heeft de gebruiker de keuze uit diverse draairichtingafhankelijke mechanische asafdichtingen en verschillende pakkingen. www.ksb.nl


ZWARE SLAGMOERSLEUTEL De nieuwe slagmoersleutel van Rodcraft heeft meer draaimoment, nieuwe technische componenten en een nog robuustere motor. De RC2277 bereikt een maximaal losdraaimoment van 1300 newtonmeter en een vastdraaimoment tussen 60 en 900 Nm. Daarmee is het werktuig zeer geschikt voor alle montagewerkzaamheden in personenautowerkplaatsen, voor intensieve bandenwerkzaamheden alsmede talrijke toepassingen op bussen en bedrijfsvoertuigen. Ook industriële onderhouds- en servicewerkzaamheden worden met de ‘Beast’ veilig en snel uitgevoerd volgens de leverancier in Essen (Duitsland). Het hart van de 2 kilo wegende RC2277 is een dubbelhamerig slagmechanisme: twee robuuste, gesmede ringhamers bouwen het draaimoment betrouwbaar op. Daarbij bestaat de Beast uit relatief weinig bouwonderdelen, wat de levensduur vergroot en uitvallen voorkomt. Daarnaast zitten in de nieuwe generatie nog betere materiaaleigenschappen ingebouwd. Daardoor behaalt de sleutel bij hetzelfde gewicht 50 newtonmeter meer draaimoment dan de voorgangers. www.rodcraft.com

EX SERIËLE INTERFACES

ADVERTENTIE

Dankzij de sterke groei in productieautomatisering en de steeds grotere rol van het industriële internet of things in het productieproces neemt de belangstelling voor seriële interfaceoplossingen van SMC toe. SMC heeft daarom haar veldbus EX-assortiment uitgebreid tot een complete serie oplossingen voor talrijke toepassingen. Het aanbod zorgt voor aanzienlijke besparingen op kabels en connectoren. Bovendien bespaart de gebruiker veel tijd met installeren, configureren, elektrische diagrammen, labels en documentatie. De EX-serie is ontwikkeld voor maximale flexibiliteit en meertaligheid. Zo zijn alle oplossingen compatibel met veelgebruikte industriële protocollen. De veldbusoplossingen van SMC zijn ook aan te passen als een machine of productieproces wordt gewijzigd of uitgebreid. Ieder willekeurig SMC ventieleiland is te combineren met de EX-serie. De ventielen of ventieleilanden kunnen worden vervangen zonder de SI-eenheden te wijzigen. www.smcpneumatics.nl

METAAL & TECHNIEK • juni 2018 •

43


CAD/CAM

INDUSTRIEEL REINIGEN

ROBOTS

Previ Service b.v.

Valk Welding B.V.

Bijlmermeerstraat 20a 2131 HG Hoofddorp t 023-5621313 e office@previservice.nl i www.droogijsstralen.nl

Postbus 60 2950 AB Alblasserdam T 31 (0)78 69 170 11 e info@valkwelding.com I www.valkwelding.com

kompas Bemet International B.V. ALUMINIUM

Fokkerstraat 31, 3905 KV Veenendaal Postbus 1040, 3900 BA Veenendaal t 0318 – 495858 f 0318 – 551611 e info@bemet.nl i www.bemet.nl

Comhan Holland BV Joh. Enschedeweg 11 1422 DR UITHOORN t +31 297 513636 f +31 297 513639 e comhan@comhan.com i www.comhan.com

AUTOMATISERING

Komdex Software Ontwikkeling BV

• reiniging machines / parken • reiniging zonder water • verwijderen spouwmuurisolatie

SLIJPEN TEC / CAD College Kerkenbos 1018 B 6546 BA Nijmegen t 024-3565677 e info@cadcollege.nl, i www.cadcollege.nl

DRAADBEWERKING

Meer en Duin 335 2163 HE Lisse t 0252 68 29 18 e info@komdex.nl

C&E Draad Bewerking BV Jan van de Laarweg 30 2678 LH De Lier t 0174-512419, F 0174-515893 e info@ce-bv.com

OPPERVLAKTEBEHANDELING

LOA Lak B.V. Siriusstraat 11 5015 BT Tilburg t: 013-5427627 f: 013-5427607 e: info@loa.nl i www.loa.nl i www.loa-sp.nl • Voor stralen, kataforese lakken, poedercoaten en natlakken • Wij verzorgen ook transport, assemblage en warehousing • Van enkele stuks tot grote series

Van Geenen BV Metaalfinishing Industrieweg 13 7461 AA Rijssen t 0548-543793 f 0548-519565 e info@vangeenen.nl i www.vangeenen.nl • Slijpen en polijsten • Reinigen en CLEANROOM verpakken • Meer info zie website

TECHNISCHE KERAMIEK PVD COATING

Limis BV Hengelosestraat 705, 7521 PA Enschede Postbus 545, 7500 AM Enschede t 053 - 483 65 36 i www.limis.nl

MKG ERP software Lintelerweg 15, 7556 PD Hengelo t 074-2423654 f 074-2914934 e info@mkg.nl i www.mkg.nl • ERP software voor MKB metaalbedrijven

Ceratec Technical Ceramics BV

GEREEDSCHAPPEN, VERSPANEND Technisch Bureau Den Heuker Postbus 17 7490 AA Delden t 074-3765050, f 074-3764646 e info@denheuker.nl i www.denheuker.nl

GIETEN Brabantse Non Ferro Gieterij BV Postbus 92, 4870 AB Etten-Leur t 076-5012950, f 076-5020975 e info@bnfgieterij.nl, i www.bnfgieterij.nl • Aluminium en brons: zand- en coquillegieten

Oerlikon Balzers Coating Benelux Newtonstraat 15, 4004 KD Tiel t +31 344 655 490 / f +31 344 655 287 e info.balzers.be@oerlikon.com i www.oerlikon.com/balzers/be • Marktleider in innovatieve PVD coatings voor gereedschappen inclusief klantenadvies. • Eigen transportservice. • Voor- en nabehandelingen mogelijk.

Poppenbouwing 35 4191 NZ GELDERMALSEN t 0345 58 0101 e info@ceratec.nl i www.ceratec.nl” • Ontwikkeling, bewerking en samenstelling van keramische componenten. • Ceramic on the right spot!


agenda = door Koninklijke Metaalunie geïnitieerde activiteiten

VAKBEURZEN

LOCATIE: INFO:

2 - 5 JULI 2018

2 JULI 2018

DKT

Managen van ziekteverzuim

Evenementenhal Hardenberg www.evenementenhal.nl

3 JULI 2018

12 JULI 2018

Leidinggeven in Metaalbedrijven

Ondernemen, risico’s en algemene voorwaarden

AMB Landesmesse Stuttgart www.messe-stuttgart.dea/amb/

LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

26 - 27 SEPTEMBER 2018 Kunststoffen 2018 LOCATIE: INFO:

LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.45 uur tot 16.45 uur € 350,- (excl. btw) per deelnemer www.metaalunieacademie.nl of info@metaalunieacademie.nl

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.30 uur tot 17.00 uur € 375,- (excl. btw) per deelnemer www.metaalunieacademie.nl of info@metaalunieacademie.nl

www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

5 JULI 2018

11 SEPTEMBER 2018

Social Media in de metaal voor (semi-)gevorderden

Jaarvergadering Oost LOCATIE: INFO:

Voortman Experience Centre, Ozonstraat 6 in Rijssen www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

14 SEPTEMBER 2018

Functionerings-/beoordelingsgesprekken LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

TIJD: INFO:

Stoomtrein Katwijk Leiden, Jan Pellebargweg 1 in Valkenburg ZH 17.00 uur www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

19 SEPTEMBER 2018

Park Plaza Eindhoven, Geldropseweg 17, 5611 SC in Eindhoven 9.30 uur tot 16.45 uur € 375,- (excl. btw) per deelnemer www.metaalunieacademie.nl of info@metaalunieacademie.nl

31 AUGUSTUS 2018 Functie-indeling en belonen LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.45 uur tot 16.45 uur € 350,- (excl. btw) per deelnemer www.metaalunieacademie.nl of info@metaalunieacademie.nl

5 JULI 2018

Jaarvergadering Zuid-Holland LOCATIE:

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.00 uur tot 17.00 uur € 375,- (excl. btw) per deelnemer www.metaalunieacademie.nl of info@metaalunieacademie.nl

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.00 uur tot 17.00 uur € 475,- (excl. btw) per deelnemer www.metaalunieacademie.nl of info@metaalunieacademie.nl

30 AUGUSTUS 2018

Jaarvergadering Limburg INFO:

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.30 uur tot 16.45 uur € 350,- (excl. btw) per deelnemer www.metaalunieacademie.nl of info@metaalunieacademie.nl

RIE Metaalbewerking in één dag LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

Industriële Marketing in de Metaal LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.30 uur tot 16.45 uur € 375,- (excl. btw) per deelnemer www.metaalunieacademie.nl of info@metaalunieacademie.nl

30 AUGUSTUS 2018

4 JULI 2018

Jaarvergadering Midden

7 SEPTEMBER 2018

LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

De regelingen van de CAO voor het metaalbewerkingsbedrijf

27 JUNI 2018 Kameryck, Oortjespad 3 in Kamerik 14.00 uur – 20.00 uur www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.30 uur tot 17.00 uur € 375,- (excl. btw) per deelnemer www.metaalunieacademie.nl of info@metaalunieacademie.nl

LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

3 JULI 2018

NH Conference Centre Koningshof Veldhoven www.kunststoffenbeurs.nl

JAARVERGADERINGEN

LOCATIE: TIJD: INFO:

Functioneringsgesprekken 2.0, het vervolg

TIV

18 - 22 SEPTEMBER 2018 LOCATIE: INFO:

10 JULI 2018

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.30 uur tot 16.45 uur € 375,- (excl. btw) per deelnemer www.metaalunieacademie.nl of info@metaalunieacademie.nl

Neurzenberg (DE) www.dkt2018.de

18 - 20 SEPTEMBER 2018 LOCATIE: INFO:

CURSUSSEN/WORKSHOPS

Functionerings-/beoordelingsgesprekken LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.30 uur tot 16.45 uur € 375,- (excl. btw) per deelnemer www.metaalunieacademie.nl of info@metaalunieacademie.nl

Jaarvergadering Noord LOCATIE: TIJD: INFO:

De Blokhuispoort, Blokhuisplein 40, Leeuwarden 14.30 uur – 20.00 uur www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

Koninklijke Metaalunie verzorgt diverse (branche) bijeenkomsten en essentiële evenementen. De meest actuele agenda vindt u op www.metaalunie.nl.

Data en locaties van evenementen zijn aan verandering onderhevig. Neem daarom eerst contact op met de betreffende organisatie. De redactie van Metaal & Techniek neemt geen verantwoording voor gemaakte (reis) kosten.

METAAL & TECHNIEK • juni 2018 •

45


op de bres

AVG-hype

De datum waar lang naar uit is gekeken is voorbij, het is 25 mei geweest en de AVG is van kracht geworden. En heel verrassend, de wereld draait gewoon door. Toch heeft de AVG-regelgeving voor veel onrust gezorgd. De regelgeving zorgt voor hoofdbrekens en ook wel frustratie bij ondernemers.

De Europese verordening AVG vervangt in Nederland de Wet bescherming persoonsgegevens en is van toepassing op alle bedrijven in Nederland en de rest van Europa. De insteek van de wet om persoonsgegevens te beschermen is voorstelbaar, zeker in een

steeds verder digitaliserende maatschappij. Het lastige is echter dat er in de regelgeving geen onderscheid wordt gemaakt naar gebruik of omvang van bedrijven. Vooral de administratieve lasten zijn ontzettend hoog, met name voor het mkb. Een exemplarisch voorbeeld zijn visitekaartjes. Moet je daar als ontvanger tegenwoordig een privacyverklaring bij overhandigen om het gebruik mee af te dekken? Of anders gezegd, mag ik een visitekaartje wel bewaren (lees: verwerken) en in de toekomst gebruiken? Ik blijf visitekaartjes voorlopig maar gewoon gebruiken. Toch moet iedereen aan deze wetgeving voldoen en daar moet je

46 • juni 2018 • METAAL & TECHNIEK

een aantal zaken voor regelen. Daarbij slaan veel partijen door, zoals vooral zichtbaar wordt in de vele e-mails die worden verstuurd over nieuwsbrieven. We hebben als Metaalunie een aantal hulpmiddelen ontwikkeld om leden te ondersteunen bij wat wel en wat niet moet. Gelukkig slaan deze hulpmiddelen goed aan en worden ze veel gebruikt. Hier geldt wel de slogan, leuker kunnen we het niet maken, makkelijker wel. Inmiddels merken we in de praktijk ook dat de AVG soms botst met andere regelgeving of gebruik in de praktijk. Waar doorgifte van allerlei persoonsgegevens van onderaannemer aan aannemer staande praktijk is, in verband

met risicobeperking t.a.v. allerlei andere wetten zoals de Wet ketenaansprakelijkheid en de Wet arbeid vreemdelingen, verhindert de AVG deze handelwijze. Dit soort knelpunten komen meer en meer naar voren en worden door ons aangekaart. Hopelijk is de hype rondom AVG nu voorbij. De uitwerking van AVG vraagt zeker nog om aandacht, maar niet meer alle aandacht, zodat klanten bedienen weer de hoofdzaak wordt.•

Jos Kleiboer Directeur Beleid Koninklijke Metaalunie


Vanaf 1969 levert Tieltjes Precision Parts B.V. aan uiteenlopende industrieĂŤn. Gespecialiseerd in kleiner draai- en freeswerk waarbij het accent ligt op lage oppervlakteruwheden en maatnauwkeurigheden. Onze producten worden wereldwijd gebruikt in de farma, medical en food, spectroscopie, moderne machine en apparatenbouw, energievoorziening, procesindustrie, implantologie, semiconductors en aandrijftechniek. Levertijd vanaf 10 werkdagen, kwaliteitsniveau hoger dan 99,8 procent en leverbetrouwbaarheid vanaf 97 procent zijn onze kerncompetenties.

high quality precision parts manufacturing cnc draaien, prototyping en seriematig werk langdraaien | precisiedraaien maximaal Ă&#x2DC;250 mm

cnc frezen, prototyping en seriematig werk 5 assig simultaan frezen maximaal 300x300 mm

alle voorkomende materialen maar ook hastelloy, monel, titanium, inconell, orvar, sandvik, invar, nickel Meetkamer Tieltjes beschikt over een grote geconditioneerde meetkamer. In deze goed geoutilleerde ruimte worden naast eerste product- en eindcontroles ook tussentijdse controles uitgevoerd. Tieltjes is overstempel bevoegd en gecertificeerd vlg. de ISO9001 en 14001 norm.

laser boren | laser graveren | buigen | samenstellen elektrolytisch polijsten laser meten | scannend meten | 3d meten | statistieken product traceerbaarheid productreiniging tot een maximale restvervuiling van 2 milligram per m² product

De Hogenkamp 5 | 7071 EC Ulft | +31 315 - 63 13 13 | www.tieltjes.com


        DĞĞƌŝŶĨŽƌŵĂƟĞ͍ demag.nl/V-ligger  %&

        

"

  

" !   

% # '   

" # 

  

  

$

 ĂůƵŵŝŶŝƵŵ͘/ŶƚĞƌŶƚƌĂŶƐƉŽƌƚŵĞƚĞŵĂŐ<<ŝƐŇĞdžŝďĞů͕ŚŽƵĚƚƵǁ ǀůŽĞƌǀƌŝũĞŶǀĞƌŚŽŽŐƚƵǁĞĸĐŝģŶƟĞ͘ <ŝũŬǀŽŽƌŵĞĞƌŝŶĨŽƌŵĂƟĞŽƉ!!!% %&  .+*+*)++(+( !!!% % 

Ł   *%((( Ł  Ł!   Ł !#  Ł 



  Ł  !   .+)-(,(*()(( !!!% %

Profile for Koninklijke Metaalunie

Metaal en Techniek juni 2018  

Metaal & Techniek is het vakblad voor het MKB-metaal en tevens het officiële orgaan van Koninklijke Metaalunie. Het verschijnt 11 keer per j...

Metaal en Techniek juni 2018  

Metaal & Techniek is het vakblad voor het MKB-metaal en tevens het officiële orgaan van Koninklijke Metaalunie. Het verschijnt 11 keer per j...

Advertisement

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded