Page 1

maandblad • 64e jaargang • april 2019

T he m a

Smart Manufacturin g

4 VAKBLAD VOOR HET MKB-METAAL

SUCCESVOL DOOR SLIM TE PRODUCEREN

ELKE GIETING DOORMETEN

Koninklijke Otolift Trapliften wint Smart Manufacturing Award AFGEVLAKTE GROEI VOOR MKB-METAAL


tbwom.com

  



    

The Bright World of Metals

25–29 JUNE

Een ijzersterk pro el

2019

Arendsen Plaatwerk is een veelzijdig toeleverancier binnen het metaalsegment. Haar producten, in diverse materiaalsoorten, klein of groot van formaat, enkel of in serie, vinden hun weg naar tal van marktsegmenten.

DĂœSSELDORF/GERMANY

LASERSNIJDEN Continueproces Continueproces

6000 x 2000 x 5 kw 3000 x 1500 x 3 kw

COMBI PONS-LASER

Continueproces 6000 x 2000 x 2,4 kw CNC ponsen 8000 x 1250 x 6 Knippen 8000 x 6 Kanten 8000 x 500 t Buigen Autom. Cel 8000 x 1500 x 6 Lastechnieken/ Assemblage

Adres

De Stenenmaat 6 postbus 5, 7070 AA Ulft

Tel. Fax

(31)0315-69 56 00 (31)0315-69 56 05

E-mail Website

info@arendsen-plaat.nl www.arendsen-plaat.nl

Lasersnijden 6000 x 2000 x 20 mm

worldwide Wereldmarkt Metallurgie The Bright World of Metals: Het internationale beurskwartet is ’s werelds belangrijkste ontmoe tingsplaats voor giettechnologie, metaalproductie en -verwerking en thermische procestechnieken.

Metals

EFFICIENT PROCESS SOLUTIONS

Verbonden synergiĂŤn Vier shows, ĂŠĂŠn doel: Technologieforen rondom alle thema’s van ‘Bright World of Metals’ bieden interfaces voor een overkoepelende kennistransfer.

Welkom in DĂźsseldorf! Informatie in Nederland: Fairwise bv Zeestraat 100 _ 2518 AD Den Haag Tel. +31 (0) 70 350 1100 info@fairwise.nl

www.fairwise.nl


De MEVAS Preventiewinkel Voorkom of beperk schade

               

P Preventieadvies Hans heeft op de achterkant van zijn bedrijfsbus een beugel geplaatst tegen inbraak. Deze kreeg hij bij het bezoek van zijn MEVAS accountmanager. Hans is hier erg blij mee. Zijn MEVAS accountmanager heeft hem laten zien dat er meer producten en diensten eenvoudig in de MEVAS Preventiewinkel besteld kunnen worden.

MEVAS vindt het belangrijk om samen met Hans schades te voorkomen of te beperken, zodat hij zich onbezorgd kan richten op ondernemen. Daarvoor heeft MEVAS speciaal de Preventiewinkel opgericht. In de winkel vindt u diensten en producten die werkgevers en werknemers binnen de metaal helpen bij het beperken en beheersen van risico’s. Wilt u net als Hans ook risico’s beperken of voorkomen? Kijk dan op www.mevas.nl/preventiewinkel. Wij helpen u graag.

      


inhoud Economische Barometer Q1

25

Na vier kwartalen van afnemende groei staat de Barometer nu op een stand van 21%. Meest opvallende uitkomst: het MKB-metaal verwacht een beter tweede kwartaal.

Continu slimmer produceren

10

Drie broers, 700 medewerkers en één succesvol product. Het zijn de voornaamste ingrediënten van de winnaar van de Smart Manufacturing Award 2019, Koninklijke Otolift Trapliften uit Bergambacht.

Koninklijke Metaalunie Koninklijke Metaalunie is de grootste Nederlandse ondernemersorganisatie voor het MKB-metaal. De ruim 14.000 aangesloten leden bieden werk aan zo’n 170.000 werknemers en realiseren een gezamenlijke omzet van ruim 30 miljard euro. Meer weten? Kijk op www.metaalunie.nl of bel 030 – 605 33 44.

4 • APRIL 2019 • METAAL & TECHNIEK

Thema: Smart Manufacturing

14

Naast de winnaar waren er nog twee genomineerden voor de Smart Manufacturing Award van Koninklijke Metaalunie. GSE Dispensing is producent van slimme inktdoseersystemen. Vanmac maakt Trilomachines (zuigwagens, maaiers, bladblazers en verticuteer-units).

Concurreer digitaal!

30

Bedrijven evolueren van solospeler naar een genetwerkte organisatie, waar kennis en orderinformatie betrouwbaar gedeeld wordt met het netwerk dat bij elkaar de maakindustrie vormt. Een optimaal ecosysteem van toeleveranciers is dus noodzakelijk.

Verder in dit nummer Nieuws 6 Ledennieuws 9 Avond van de Maakindustrie 18 Snijden met zelfgebouwde machine 22 Onderwijs en bedrijf 29 Teqnow 32 Elke gieting doormeten 34

Blik op branches Rechtgezet Product Kompas Agenda Op de bres

38 41 44 48 49 50


Via Hannover naar Den Haag Zoals elk jaar was Koninklijke Metaalunie samen met Metaalunieleden prominent aanwezig op Hannover Messe. Het Dutch Industrial Supply paviljoen gaf een goed beeld van waar het MKB-metaal toe in staat is. Voor Metaalunieleden is Hannover Messe een uitstekende plek om te netwerken, zich te oriënteren op nieuwe markten en landen en om potentiële klanten te ontmoeten. Maar ook om kennis op te doen van nieuwe technologische Smart Industry-achtige ontwikkelingen, is Hannover Messe ‘the place to be’.

Voor Metaalunie heeft Hannover Messe een andere, belangrijke functie. Namelijk die van lobbyen en aandacht vragen voor de belangen van de mkb-maakindustrie en de bedreigingen die het kent. Dat klinkt in eerste instantie vreemd. Je zou zeggen dat je daarvoor in Den Haag moet zijn. Dat klopt en dat doen we natuurlijk ook. Maar

‘IndustrieVisie 2019 overhandigd aan Mona Keijzer’ Fried Kaanen, voorzitter Koninklijke Metaalunie

het grote pluspunt van Hannover Messe is dat in een kort tijdsbestek op één locatie belangrijke ambtenaren, beleidsmakers, brancheorganisaties en andere stakeholders van de nationale en internationale maakindustrie elkaar makkelijk vinden. Gecombineerd met de bedrijven waar het allemaal om draait, biedt Hannover Messe een unieke mogelijkheid om op een zeer efficiënte wijze alle belanghebbenden aan elkaar te koppelen.

Zo heb ik zelf, samen met leden van het dagelijks bestuur en de commissie buitenlandse zaken, een uitgebreide ontmoeting gehad met EZK-staatssecretaris Mona Keijzer. Bij die gelegenheid is ook onze IndustrieVisie 2019 overhandigd aan haar. In de IndustrieVisie geven wij aan dat het MKB-metaal cruciaal is voor een innovatief en krachtig economisch klimaat in Nederland. De

uitdagingen waar wij voor staan in Nederland, maken dat het voor een gezonde Nederlandse maakindustrie van essentieel belang is, dat de overheid een gedegen industriebeleid voert, met oog voor het MKB-metaal. Gebaseerd op een stimulerend ondernemersklimaat. Dit beleid kan de Nederlandse maakindustrie ondersteunen en stimuleren om slimmer te produceren, zodat we in Nederland waarde blijven creëren en werkgelegenheid behouden. Dit vraagt om een actieve, op deze sector toegespitste ondersteuning. Daar hebben wij ons, met het aanbieden van onze IndustrieVisie aan Mona Keijzer, sterk voor gemaakt. Wordt vervolgd. In Den Haag dit keer!

METAAL & TECHNIEK • APRIL 2019 •

5


Colofon Metaal & Techniek is een vakblad voor het midden- en kleinbedrijf in de metaal en tevens het officiële orgaan van Koninklijke Metaalunie. Het verschijnt 11 keer per jaar. De leden van Metaalunie ontvangen Metaal & Techniek uit hoofde van hun lidmaatschap. Uitgave

Adres Mr H.F. de Boerlaan 28 7417 DA Deventer Postbus 58, 7400 AB Deventer Tel.nr. +31 (0)570 50 43 00 Uitgever Pascal van Sluijs Redactie Jan Kloeze (hoofdredacteur) j.kloeze@mybusinessmedia.nl Kasper Weigand (eindredacteur) Tel.nr. +31 (0)570 50 43 74 E-mail: redactie.metaalentechniek@ mybusinessmedia.nl Redactie Metaalunie Tony van der Meer Basisontwerp Vormbreker Nieuw-Vennep Medewerkers Ronald Buitenhuis, Alex Kunst, Frank Senteur, Erik Steenkist, Leon van Velzen, Martin de Vries, John Ekkelboom, Ger Thijssen Advertentieverkoop Arjan Stoeten a.stoeten@mybusinessmedia.nl Advertentietarieven op aanvraag +31 (0)6 53 18 28 76 Abonnementen Abonnementsprijs NL 11 nummers € 130. Los nummer € 15,00. Proefabonnement 3 nummers € 19,-. Buitenland € 146,(alle prijzen excl. 9% btw en € 3,95 administratiekosten). Opgave abonnementen Tel.nr. +31 (0)570 504 325 (tussen 09.00 en 17.00 uur) E-mail: metaalentechniek@mybusinessmedia.nl Annulering abonnement schriftelijk en uitsluitend drie maanden voor afloop van de abonnementsperiode. Het abonnementsgeld dient bij vooruitbetaling te worden voldaan. Voor de algemene voorwaarden, zie www.mybusinessmedia.nl/ algemenevoorwaarden Bank: 1421.46.439. Voor informatie over Koninklijke Metaalunie Koninklijke Metaalunie Einsteinbaan 1 Postbus 2600 3430 GA Nieuwegein Tel.nr. +31 (0)30 605 33 44 Faxnr. +31 (0)30 605 31 22 www.metaalunie.nl Opmaak Colorscan bv, www.colorscan.nl Druk Drukkerij Roelofs, Enschede ©2019 MYbusinessmedia ISSN: 0026-0479 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever. Hoewel dit tijdschrift zorgvuldig en naar beste weten wordt samengesteld, kan de uitgever niet instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie. Uitgever en auteurs aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op de in dit tijdschrift gegeven informatie. Gebruikers van het tijdschrift wordt nadrukkelijk aangeraden de vaktechnische informatie niet geïsoleerd te gebruiken, maar altijd mede af te gaan op hun professionele kennis en ervaring, en de te gebruiken informatie te controleren.

nieuws Export groeit Het volume van de goederenexport was in januari 2,7 procent groter dan in januari 2018, meldt het CBS. Een maand eerder kromp de uitvoer. In januari 2019 groeide vooral de export van aardolieproducten en machines. Daarentegen kromp de export van elektrotechnische apparatuur. Het volume van de import was in januari 3,8 procent groter dan een jaar eerder. De groei van de import en de export wordt gedrukt door een bedrijf dat vanaf oktober 2018 een deel van zijn activiteiten heeft verplaatst naar een ander land. Volgens de CBS Exportradar zijn de omstandigheden voor de export in maart wat gunstiger dan in januari. Dat komt vooral doordat de jaar-op-jaarontwikkeling van de wisselkoersen verbeterde. Ook de krimp op jaarbasis van de Duitse industriele productie was kleiner. De export van goederen maakt ongeveer drie kwart uit van de totale export. Over de export van diensten rapporteert het CBS niet maandelijks. Informatie over de totale export publiceert het CBS op kwartaal- en jaarbasis. De cijfers in dit bericht zijn voorlopig en kunnen worden bijgesteld.

Industrievisie 2019 De bedrijven in de maakindustrie staan voor grote uitdagingen. Deze uitdagingen, gecombineerd met het relatief hoge niveau van arbeidskosten in Nederland, maken dat het voor een gezonde Nederlandse maakindustrie van essentieel belang is, dat de overheid een gedegen industriebeleid voert, gebaseerd op een stimulerend ondernemersklimaat. Tijdens de Hannover Messe is de nieuwe Metaalunie IndustrieVisie aangeboden aan staatssecretaris Mona Keijzer van EZK. Goed beleid kan de Nederlandse maakindustrie ondersteunen en stimuleren om slimmer te produceren, zodat we in Nederland waarde blijven creëren en werkgelegenheid behouden. Dit vraagt om een actieve, op deze sector toegespitste ondersteuning. Koninklijke Metaalunie vraagt de overheid maatregelen te nemen om de kracht van het MKB-metaal te ondersteunen en versterken. Maatregelen gericht op verhoging van de productiviteit door slimmer produceren. Beleid dat er op gericht is dat de sector optimaal waarde kan creëren voor de Nederlandse economie. Beleid dat nationaal aanbesteden door de overheid en het bedrijfsleven stimuleert. Enerzijds onder het mom van ‘Proud to buy Dutch’, maar ook denkend aan arbeidsomstandigheden, milieu of overheidssubsidiëring in lage lonen landen. “Nederland heeft een overheidsbeleid nodig dat zich richt op het actief stimuleren van productie en waarde creatie in Nederland. Metaalunie werkt graag samen met de overheid aan maatregelen die de productiviteit van de mkb-metaalbedrijven versterkt. In onze welvarende, maar ook vergrijzende samenleving is groei van de arbeidsproductiviteit noodzakelijk om het welvaartsniveau niet alleen vast te kunnen houden, maar ook te laten stijgen”, aldus Fried Kaanen, voorzitter Koninklijke Metaalunie. De komende jaren moet de nadruk op de stimulering van procesinnovatie worden gelegd. De implementatie van nieuwe, vaak digitale, technologieën in de bedrijfsprocessen van mkb-maakbedrijven is noodzakelijk om de verwachte productiviteitsstijging te realiseren.

De nieuwe Metaalunie IndustrieVisie is aangeboden aan staatssecretaris Mona Keijzer.

6 • APRIL 2019 • METAAL & TECHNIEK


Brexit heeft nu al impact Cao eindigt De economische pijn van de Brexit laat zich volgens ING voor de Britse uittreding al voelen. Vooral in de export is dit zichtbaar. Sinds het referendum in 2016 is de groei van de Nederlandse export van goederen naar het VK nagenoeg tot stilstand gekomen. Dit komt door twee factoren, de daling van het pond ten opzichte van de euro (het ‘valuta-effect’) en afkoeling van de vraag (‘vraaguitval’) bij Britse consumenten en producenten. Door de waardedaling van het pond zijn producten van buiten het VK relatief duurder geworden. Ten opzichte van Britse concurrenten is de positie van Nederlandse leveranciers daardoor verslechterd. Het valutaeffect drukte de exportwaarde van goederen en diensten in 2018 naar schatting met bijna € 11 miljard. Tegelijkertijd steeg de totale export naar andere Europese landen de afgelopen drie jaar sterk. Door die positieve trend is de brexit-pijn voor het Nederlandse bedrijfsleven tot nog toe verzacht. Het valuta-effect en vraaguitval pakken veelal negatief uit voor bedrijven die veel zaken doen

met het VK. Zij ervaren druk op hun marges en/of volumes en een grotere noodzaak om naast het VK in te zetten op alternatieve afzetmarkten. Met name bedrijven in de landbouw & visserij, industrie, handel en transport geven aan dat de Brexit hun handel treft. Het aandeel ondernemers dat verwacht dat de Britse uittreding hun bedrijfsvoering de komende maanden gaat raken is begin 2019 gestegen tot 25 procent. Het VK is goed voor 8,5 procent van de totale uitvoerwaarde van de hightech industrie. De uitvoer naar het VK kreeg in 2017 te maken met krimp. De cijfers over 2018 duiden op een lichte groei vanwege een toename van de wederuitvoer, de uitvoer van in Nederland geproduceerde goederen bleef echter dalen. Binnen de hightech worden onder andere fabrikanten van machines en trucks geraakt doordat Britse bedrijven vervangings- en uitbreidingsinvesteringen uitstellen of afblazen. Ruim 40 procent van de ondernemers in de industrie verwacht dat de Brexit in de komende 3 maanden invloed zal hebben op hun bedrijfsvoering.

De CAO voor het Metaalbewerkingsbedrijf eindigt op 31 mei 2019. Dit heeft de volgende consequentie. In afwijking van de wet kan op grond van de CAO voor het Metaalbewerkingsbedrijf bij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd van meer dan zes maanden een proeftijd van twee maanden overeengekomen worden. Deze afwijking van de wet is uitsluitend mogelijk als op het moment van overeenkomen van de proeftijd de looptijd van de CAO niet is verstreken. Dit betekent dat bij contracten voor bepaalde tijd langer dan zes maanden na 31 mei 2019 slechts een proeftijd van een maand overeengekomen kan worden. Bij arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd van zes maanden of korter kan op grond van de wet sowieso geen proeftijd worden overeengekomen. Meer informatie: Sociaaljuridisch advies, 030605 33 44 of sj@metaalunie.nl.

Zie ook: metaalunie.nl/Kennisbank/Brexit-info

SBB zoekt beste leerbedrijf en praktijkopleider Voor de bijna 500.000 mbo-studenten die tijdens hun stage of leerbaan leren in de praktijk, maken een goed leerbedrijf en een goede praktijkopleider het verschil. Om dat te benadrukken organiseert de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven SBB jaarlijks de verkiezing van het beste leerbedrijf en de beste praktijkopleider. Bent of kent u de beste kandidaat? Het beste leerbedrijf en de beste praktijkopleider worden tijdens een bijzonder gala in november gehuldigd en staan een jaar lang in de schijnwerpers. Namens SBB vertegenwoordigen zij alle leerbedrijven en praktijkopleiders van Nederland. Tot en met 30 april 2019 kan iedereen leerbedrijven en praktijkopleiders voordragen. Alle voordrachten worden beoordeeld en ingedeeld naar sector en provincie, om uiteindelijk tot één beste leerbedrijf en één beste praktijkopleider te komen.

Met de jaarlijkse verkiezingen voor beste leerbedrijf en beste praktijkopleider benadrukken en waarderen het ministerie van OCW en SBB de belangrijke rol die de meer dan 250.000 erkende leerbedrijven en ruim 300.000 praktijkopleiders spelen in het opleiden van mbo-studenten. De

verkiezing beste leerbedrijf werd in 1996 voor het eerst georganiseerd. De prijs beste praktijkopleider wordt sinds 2009 uitgereikt. Wilt u een leerbedrijf of een praktijkopleider voordragen? Ga naar www.s-bb.nl/verkiezing.

Een goed leerbedrijf en een goede praktijkopleider maken het verschil. METAAL & TECHNIEK • APRIL 2019 •

7


nieuws

CoFi-Kit schot in de roos

Fabriek van de Toekomst

De CoFi-Kit, een aanbod van concrete activiteiten van mkb-metaalbedrijven aan vmbo-techniekscholen, blijkt een schot in de roos. Om in aanmerking te komen voor een deel van de €100 miljoen subsidie die is uitgetrokken voor versterking van het vmbo-techniekonderwijs, moeten vmbo-scholen 10 procent cofinanciering vanuit het bedrijfsleven in hun (regionale) plannen opnemen. In ruim de helft van die op 1 april jl. ingediende plannen krijgt de CoFi-Kit een prominente plaats.

Koninklijke Metaalunie vindt dat de SmartIndustry ontwikkeling ook voor een groot deel van haar leden belangrijk is, daarom heeft het de Smart Assessment geïntegreerd in de eigen website.

“We zijn enorm blij dat scholen zo massaal gebruikmaken van ons aanbod. Samen maken we het technisch onderwijs ijzersterk”, reageert Anne Marie Heij, beleidssecretaris Onderwijs Koninklijke Metaalunie.

Met het Smart Assessment krijgen maakbedrijven antwoorden op vragen als hoe de Fabriek van de Toekomst er uit ziet en wat de volgende stappen zijn die genomen moeten worden om een echte Smart Factory te worden. Het Smart Assessment helpt bedrijven om een meerjarenplan op te stellen waardoor de kansen die Smart Industry biedt in kaart worden gebracht.

groot deel van onze toekomstige vakmensen naar onze sector. Jongeren verdienen een aantrekkelijk en praktijkgericht onderwijsaanbod, door gedreven en kundige docenten. Hiermee ontwikkelen ze de beste basis voor een passende mbo-opleiding. Het leidt tot een uitdagende baan in onze Concrete activiteiten boeiende mkb-maakindustrie.” De uitAl in november 2018 deed Metaalunie Warm hart eindelijke doelstelling is volgens Heij een aanbod aan de scholen in de vorm Heij: “Maar nog belangrijker: €1 mileen duurzaam, dekkend en kwalitatief van een CoFi-Kit als cofinanciering voor joen cofinanciering betekent een sterk technisch onderwijs. “Door een de plannen. De CoFi-Kit is een aanbod investering van €10 miljoen in de technisch vmbo-aanbod van hoge kwavmbo-techniek. Dankzij het MKBvan concrete activiteiten door bedrijliteit in elke regio kunnen meer leerlinven, zoals stageplaatsen, gastlessen, metaal. Daar zijn we uiteraard heel trots op! We benadrukken extra dat we gen succesvol doorstromen in technibedrijfsexcursies en het leveren van sche vervolgopleidingen en expertise en materialen. Het vertegen- het vmbo een warm hart toe dragen. Dat is nodig, want hieruit stroomt een bedrijven.” woordigt een waarde van €5000 per jaar, per kit, gedurende vier jaar. Dit blijkt een schot in de roos; in ruim de helft van de regionale plannen, krijgt de CoFi-Kit een prominente plaats. Met 56 CoFi-Kits investeert het MKB-metaal de komende vier jaar ruim €1 miljoen in het technische vmbo.

Officieel Tijdens Hannover Messe is de websitepagina officieel ‘online gezet’ door staatssecretaris Mona Keijzer van EZK. “Op de Hannover Messe wordt wederom duidelijk dat thema’s als automatisering, digitalisering en robotisering de toekomst van onze maakindustrie gaan bepalen”, zegt Fried Kaanen, voorzitter van Metaalunie. Dit staat overigens prominent in de nieuwe IndustrieVisie van Metaalunie, zie ook het bericht hierover op de vorige pagina. Vanuit het vmbo stroomt een groot deel van de toekomstige vakmensen naar onze sector.

8 • APRIL 2019 • METAAL & TECHNIEK


product ledennieuws

DUURZAME NIEUWBOUW FoodeQ gaat nieuwbouwen. Op 30 oktober 2018 hebben Jaco van der Jagt en Marinus de Bruijn symbolisch het eerste grondwerk verzet. Aan de Warwickstraat 14 in Steenbergen staat in het derde kwartaal van 2019 het nieuwe pand van FoodeQ Engineering. Het wordt een architectonisch hoogstandje, een representatieve blikvanger met veel glas voor de natuurlijke lichtinval. Het pand van +/- 2000 m2 wordt gasloos en er komen zonnepanelen op het dak. Het binnenklimaat voldoet aan de strenge richtlijnen van het duurzaamheidskenmerk BREEAM. Als alles volgens planning verloopt, kan het team in week 30 van 2019 verhuizen. Dan is er bij FoodeQ Engineering ruimte om te groeien want de werkplaats wordt een heel stuk groter en qua kantoorruimte wordt het maar liefst vijf keer groter.

DRIE SERVICECENTERS Marc Stubenitsky, eigenaar van Pirtek Rotterdam-Zuid heeft per 1 april twee andere Pirtek Centers overgenomen: Pirtek Breda en Pirtek Heinkenszand. Met deze overname is Stubenitsky de eerste franchisenemer binnen de Pirtek-organisatie in de Benelux die hiermee drie servicecenters beheert. Stubenitsky nam de bestaande vestigingen over van de vertrekkende eigenaar Hans Osterholt, die in de afgelopen 9 jaar in zijn regio met Pirtek een stevige marktpositie heeft opgebouwd. Osterholt heeft in 2018 een fonkelnieuw center in Heinkenszand opgezet waarmee Pirtek ook in Zeeland op de kaart is geplaatst. Uiteraard feliciteert Pirtek Benelux Stubenitsky met deze nieuwe stap en wenst hem veel succes toe. Hans Osterholt wordt bedankt voor zijn getoonde succesvolle ondernemerschap. Het is dan ook geen toeval dat hij zijn Pirtek carrière afsluit in de top 3 van best presterende franchisenemers van het afgelopen jaar binnen de Benelux.

Wilt u in aanmerking komen voor publicatie in de rubriek Ledennnieuws, mail uw bericht dan naar redactie.metaalentechniek@mybusinessmedia.nl. De redactie heeft het recht bijdragen zonder opgaaf van redenen te weigeren of online door te plaatsen op de districtspagina’s van www.metaalunie.nl.

OVERNAME METAALPRODUCENT Het Verenigd Ondernemers Fonds heeft samen met medebestuurder en aandeelhouder UPD een meerderheidsbelang genomen in metaalproducent Drameco uit Coevorden. Het is voor het fonds de eerste investering. Bij deze pre-exit investering blijft de ondernemer aan en wordt met een speciaal programma de bedrijfsvoering geoptimaliseerd en het bedrijf toekomstbestendig gemaakt. Drameco heeft een omzet van 7 miljoen euro en 50 medewerkers in dienst. Het doel van

de overname is om op lange termijn waardegroei te realiseren. Bij Drameco liggen kansen om de doorlooptijd van de productie te minimaliseren en daarmee de omzet te verhogen. Drameco doorloopt hiervoor het – speciaal door Het Verenigd Ondernemers Fonds & UPD ontwikkelde bedrijfsopvolgingsprogramma. Consultancy bureau UPD voert in dit geval niet alleen het programma uit, maar investeert voor het eerst ook zelf in een onderneming.

50-JARIG JUBILEUM Ingenieurs- en adviesbureau AKOS bestaat 50 jaar. AKOS (Advies en KOnstructiebureau Schippers) werd in 1969 opgericht door Jan Schippers, voormalig ingenieur bij VMI Group. De kernactiviteiten van het werktuigbouwkundig ingenieursbureau bestonden uit het ontwerpen en tekenen van productiemachines en installaties. Het bedrijf groeide snel en opende in korte tijd meerdere vestigingen. In een halve eeuw heeft AKOS veel ontwikkelingen doorgemaakt. Zo werden de tekentafels omgewisseld voor computers en werden de 2D-handtekeningen steeds vaker vervangen door 3D-tekeningen en complexe berekeningen. Periodes van zwaar weer wist AKOS telkens weer te boven te komen, om hier een lering uit te trekken voor de toekomst. Wij danken al onze medewerkers, relaties, partners voor hun bijdrage, inzet en vertrouwen en gaan graag samen de toekomst tegemoet. METAAL & TECHNIEK • APRIL 2019 •

9


Interview awardwinnaar koninklijke otolift trapliften TEKST: TONY VAN DER MEER BEELD: SANDER VAN DER TORREN

10 • APRIL 2019 • METAAL & TECHNIEK


‘Slimmer produceren is een continu verbeteringsproces’ Drie broers, 700 medewerkers en één succesvol product. Het zijn de voornaamste ingrediënten van de winnaar van de Smart Manufacturing Award 2019, Koninklijke Otolift Trapliften uit Bergambacht. De broers André, Jan Otto en Alex Ooms, achterkleinkinderen van oprichter Otto Ooms, proberen zo goed mogelijk het gevoel van een familiebedrijf vast te houden. “Ondanks onze enorme groei voelt het nog steeds als een mkb-familiebedrijf”, zegt Alex Ooms. “Er is ook weinig verloop van personeel, de teamspirit is echt groot.” In de pitch tijdens de Avond van de Maakindustrie vertelde je al wat Smart Manufacturing inhoudt voor jullie bedrijf… “Eigenlijk alles wat we doen draait daar om. Smart Manufacturing is een middel om een snelle levertijd te bereiken net als QRM of Lean. Slimmer en sneller produceren is een continu verbeteringsproces. We werken met kleine teams die elke mogelijkheid tot verbetering van onze bedrijfsprocessen, van productie tot verkoop, direct constateren en er gelijk mee aan de slag gaan. Alleen plakken we er niet de verschillende etiketjes op. Digitalisering van het productieproces is bij ons al standaard, net als het gebruik van robots en cobots. Nu bekijken we hoe we meer output kunnen genereren met het zelfde aantal mensen.” “Smart Manufacturing is ook een kwestie van focus. Vroeger hadden we een heel grote productlijn; nu is dat teruggebracht tot twee producten en daar ligt de focus op. We kijken hoe we de kosten uit de processen kunnen halen. We hebben het hele bedrijfsproces in kaart gebracht en daar uren aan gekoppeld. ‘Waar verliezen we nu nog veel tijd?’ was de vraag. Mijn broer is dat gaan analyseren aan de saleskant en ik aan de productiekant.”

Want alles draait bij jullie om levertijd... “Een snelle levertijd is ons USP. Het was vroeger heel normaal dat de levertijd van een traplift vier tot zes weken was. METAAL & TECHNIEK • APRIL 2019 •

11


de toegevoegde waarde van de maakindustrie wordt onderschat Koninklijke Otolift Trapliften bv is een Nederlands familiebedrijf dat trapliften ontwikkelt, produceert, installeert en onderhoudt. Otolift is marktleider in Nederland als het gaat om trapliften. In 1891 startte het bedrijf als smederij onder de naam van de oprichter: Otto Ooms bv. Acht jaar later, in 1898, startte Ooms met de bouw van zalmschouwen voor de zalmvangst op de Lek. In de jaren daarna legde het bedrijf zich toe op smeedwerk in de bouw en de productie van stalen tankwagens. Ooms begon in 1968 met de productie van rolstoelonderdelen en staaldraadliften voor zittend en rolstoelvervoer. De eerste trapliften, voor bejaarden- en verzorgingshuizen, werden in 1970 gefabriceerd. Ook werd een tweede handelsnaam in gebruik genomen: Otolift. In 1980 werd de rolstoellift voor thuisgebruik ontwikkeld. Deze bestond uit een kleine cabine die tussen woon- en slaapkamer op en neer ging. De merknaam Otolift werd in 1989 geregistreerd. Otolift ontwikkelde de herbruikbare traplift. Door nieuwe technieken – zoals CNC-gestuurde draaibanken, robots en laser – ging de productietijd omlaag. Rond 2010 ontwikkelde Otolift een traplift op één buis, die langs de binnenzijde van de trap kon worden geplaatst. Deze traplift werd bekroond met de Red Dot Design Award. Medio jaren ‘90 nam de export van trapliften toe. In 2009 opende Otolift een vestiging in Milaan. Een jaar later volgde een vestiging in Parijs en in 2012 één in Newcastle. In 2016 ontving het bedrijf het predicaat Koninklijk en hetzelfde jaar werden Otolift-vestigingen geopend in België en Spanje. Inmiddels exporteert Otolift trapliften naar vijfendertig landen. Er zijn al meer dan 185.000 Otolift trapliften geproduceerd. Met meer dan 100 monteurs verleent het bedrijf 24/365 service.

12 • APRIL 2019 • METAAL & TECHNIEK

Niemand deed daar moeilijk over. Bovendien kon het simpelweg niet sneller geproduceerd worden. Toen wij verder groeiden, kwamen er steeds meer orders met 100 uur werk, ook uit het buitenland. Dat kregen we op een gegeven moment gewoon niet gebolwerkt. Maar de klant wilde toch een snellere levertijd. Als iemand ineens niet meer de trap op kan lopen om naar de slaapkamer te kunnen, moet dat het liefst hier en nu opgelost worden. Dat was het moment waarop we bedachten dat het veel sneller kon als we een modulair product gingen maken.”

Waar gaat dit eindigen? “Ik zie het er nog wel van komen dat een vertegenwoordiger of de klant zelf de traplift direct inmeet. Dat laatste is voorlopig nog een utopie. Vervolgens wordt de order dan rechtstreeks bij de fabriek geplaatst. Daar zijn we al mee bezig.” Wat zijn de valkuilen geweest in deze hele efficiencyslag? “We gingen met teveel dingen tegelijk aan de slag waardoor niets af kwam. Nu pakken we het projectmatig aan. We ronden eerst een onderdeel af, testen het en beginnen dan met het volgende. Dat was een leermoment.” Dat leermoment was er ook in jullie Slowaakse vestiging… “Er liepen op een gegeven moment veel gekwalificeerde Slowaakse lassers bij ons rond. Maar die gingen na een tijdje toch weer terug naar Slowakije. Daarmee verloren we te vaak goede, schaars te vinden, door ons opgeleide vakmensen. Dat bracht ons op het idee om voor het laswerk zelf een fabriek te starten


Nederland kan niet zonder maakindustrie “We hebben maakbedrijven echt nodig”, antwoordt Alex Ooms op de vraag hoe hij de toekomst van de maakindustrie ziet. “We moeten meer tijd en energie steken in onze eigen mensen, in onze eigen maakindustrie. Het is van de zotte dat een Nederlandse order voor bijvoorbeeld stadsbussen in China terechtkomt, terwijl we een VDL hebben. Ik snap het principe wel van openbare aanbestedingen, maar we moeten wel meer moeite doen om het werk hier te houden.” Met alleen een kennis- en dienstensector redden we het niet vindt hij. “De toegevoegde waarde van de maakindustrie wordt onderschat. Er wordt wel veel gesproken over de maakindustrie, maar of het echt de interesse heeft van de mensen… Men begrijpt niet de waarde van al die toeleveranciers, machinefabrikanten en de keten van al die grote en kleine bedrijven voor de Nederlandse economie. Het zou goed zijn als er een soort maakplan kwam om de maakindustrie goed op de kaart te zetten. Zeg maar de Deltawerken voor de maakindustrie.”

in Slowakije. Zo bleef de kennis behouden. Alleen botste onze directe manier van leidinggeven en veel overlaten aan de medewerkers, met de Slowaakse cultuur. Het heeft even geduurd voor dat het kwartje daar viel.”

Is circulariteit ook niet een USP? “Het is een bijkomstig voordeel. Toen we begonnen met de zaag erin te zetten (het omschakelen van een maatwerkproduct naar een modulair product -red.) was dat niet het uitgangspunt. De hoofdreden was het verkorten van de productietijd. We konden al redelijk veel hergebruiken maar het maatwerk, de raildelen, moesten we in sommige gevallen gewoon weggooien. Sinds we modulair zijn, kunnen we alles hergebruiken, het is

net als een doos legostenen. Elke traplift is 100 procent herbruikbaar. Mist een dealer een raildeeltje uit een complete rails, dan hoeft hij alleen maar dat ene deeltje nieuw aan te schaffen. Er is van onze dealers veel weerstand tegen geweest. Men twijfelde aan de kwaliteit van de rails, want je kreeg toch meer koppelingen. Maar de hoogstaande kwaliteit heeft ze overtuigd.”

Wat is jullie belangrijkste ambitie? “De grootste speler in deze markt worden. Het belangrijkste daarbij is kwaliteit, we maken, durf ik wel te stellen, de beste traplift. Met dat product willen we wereldwijd marktleider worden.”• METAAL & TECHNIEK • APRIL 2019 •

13


DISTRICTSWINNAAR EN FINALIST SMART AWARD smart manufacturing TEKST: ALEX KUNST

Robuust, snel en slim waarde creëren

De inzending van GSE Dispensing voor de Smart Manufacturing Award laat zich lastig samenvatten als elevator pitch. Een poging: de producent van inktdoseersystemen in Brummen is districtswinnaar Gelre en zorgt dat de eigen merkwaarden net zo zeer van toepassing zijn op de producten en diensten als op de eigen organisatie.

GSE Dispensing bouwt en levert robuuste machines die 30 tot 40 jaar meegaan. (Foto: GSE)

14 • APRIL 2019 • METAAL & TECHNIEK

Otolift (lees elders in dit nummer het interview, -red.) is de terechte winnaar, vindt Maarten Hummelen, marketingdirecteur en medeeigenaar van GSE Dispensing in Brummen. “Maar als het de Smart Industry Award was geweest dan hadden wij moeten winnen.” Wie luistert naar het verhaal van de districtswinnaar Gelre is snel geneigd hem gelijk te geven. Want de leverancier van inktmengsystemen voor de verpakkingsindustrie lijkt echt overal over te hebben nagedacht. Van het voorraadbeheer tot aan het tijdstip van de werkbesprekingen (9.13 uur precies) – alles is met argumenten onderbouwd en niets wordt aan het toeval overgelaten. Het bedrijf werd door Jan Gerritsen opgericht in 1975. Hij was van oorsprong een machinebouwer en richtte zich daarbij al in de jaren 80 op automatisering. Tijdens een interimklus bij een textieldrukkerij zag Gerritsen een receptenboek voor het maken van drukkleuren. Hij bedacht dat het mengen van de juiste kleuren geautomatiseerd kon worden, en legde daarmee de basis voor de huidige activiteiten. In 2000 werd het bedrijf overgenomen door Stork, waarna het in 2006 via een management buy-out in handen kwam van Maarten Hummelen, Henk Hummelink en Anne Lourens. Tegenwoordig is GSE Dispensing de nummer 2 in de wereld in zijn vakgebied. In de Nederlandse hoofdvestiging werken 30 medewerkers. Daarnaast zijn er kantoren in Tjechië, de VS en Brazilië. Ook kent het bedrijf een wereldwijd netwerk van service-vertegenwoordigers en verkopers. Wereldwijd staan er 1800 installaties bij klanten. VERSPILLING TEGENGAAN Bij de toelichting op de missie van het bedrijf gaat Hummelen uit van de ‘gouden cirkel’ van organisatiespecialist Simon Sinek waarbij het ‘waarom’ vooropstaat. Hummelen: “We willen de verspilling van inkt en inktgerelateerde bronnen in de grafische industrie verminderen. Wij leveren daarvoor de apparatuur en de diensten.” Bij het verminderen van verspilling let


Maarten Hummelen: ‘Waarde toevoegen door verspilling te verminderen.’ (Foto: Alex Kunst)

oudere machines met de nieuwe versie kunnen werken.” De productie van de machines gebeurt op een zo slim mogelijke manier, volgens Hummelen. De opbouw van de machines is modulair, waarbij onderdelen in verschillende configuraties en machinetypen kunnen worden ingepast. Op die manier kan de productie zoveel mogelijk worden gestandaardiseerd.

Hummelen op meer dan inkt alleen. Alle vormen van verspilling volgens de lean-theorie, waaronder wachttijden, opslag, faalkosten en transport komen aan bod.

‘De software zorgt voor traceerbaarheid’ Efficiënt omgaan met inkt betekent een grote verandering voor de productie van de drukkerij, vertelt Hummelen. Omsteltijden bestaan voor de helft uit kleurcorrecties. Een inktdoseersysteem maakt inkten op basis van een recept. Zo’n recept wordt gecreëerd op basis van metingen met inkt-formulatiesoftware, een database van de inktleverancier of experimenten van de drukker. De machines van GSE Dispensing zorgen er uiteindelijk voor dat de juiste inktsamenstelling geproduceerd wordt. Flexodruk en zeefdruk – populaire technieken in de verpakkingsindustrie – leveren een flinke hoeveelheid restinkten op tijdens het drukproces. Hummelen: “Stel, je hebt 20 kilogram Coca Cola-rood aangemaakt met een aantal basiskleuren. Na de productie komt er 8 kilo aan restinkten terug. Deze restinkten worden gewogen en gaan naar het magazijn, om opnieuw te gebruiken als het nodig is. Maar als er ineens Fantaoranje gemaakt moet worden, kunnen we het Coca Cola-rood ook hergebruiken, omdat we weten hoeveel gele inkt we moeten toevoegen. Het recept is immers bekend. Op die manier bespaart de klant geld en verminderen we afval.

Je kunt tot 30 procent op je inktverbruik reduceren.” Een andere reductiemethode is om alle blauwe, rode en gele inkten te verzamelen, vertelt Hummelen. “Daarna berekenen we wat de basisingrediënten zijn. Zo’n verzamelvat hangt aan het doseersysteem, zodat de restinkten automatisch worden verwerkt in nieuwe recepten.” Voor de distributie van de machines werkt GSE Dispensing regelmatig samen met inktproducenten, die daarmee een extra service aanbieden aan hun klanten. Het klinkt paradoxaal dat inktleveranciers een systeem aanbieden waarmee ze minder inkt verkopen. Tijdens de Avond van de Maakindustrie rondom onder meer de Smart Manufacturing Award stelde presentator Jort Kelder daar een vraag over. Hummelen: “Je kunt het vergelijken met de energiemarkt. Iedereen wil zo weinig mogelijk energie kopen. Een goede energieleverancier probeert jou daarbij te helpen, door voorlichting te geven over zonnepanelen, HR-ketels en isolatie. De inktleveranciers denken tegenwoordig ook op die manier: waarde toevoegen door verspilling te verminderen.” MODULAIRE OPBOUW Als merkwaarden van het bedrijf noemt Hummelen robuust, snel en slim. “Dat proberen we als organisatie zelf ook te zijn. We bouwen supersnel en we leveren robuuste machines die 30 tot 40 jaar meegaan. De systemen zijn backwards compatible. Binnenkort ondersteunen we Windows 10, maar we zorgen ervoor dat ook de

COMMODITY TRAP De inktmanagementsoftware van GSE Dispensing werkt samen met ERP-systemen. Met de orderinformatie van het ERP-systeem berekent de software hoeveel inkt er nodig is voor een bepaalde productie. Op die manier kan er ook automatisch een bestelling voor een bepaalde hoeveelheid inkt worden geplaatst. De software zorgt bovendien voor traceerbaarheid, een belangrijk onderwerp in de wereld van de verpakkingen. De herkomst van een bepaalde inkt is volledig te herleiden naar de bron. Hummelen: “Dat is bijvoorbeeld van belang voor voedselveiligheid. Als een inkt door de verpakking heen trekt, moet snel duidelijk zijn waar de oorzaak ligt. Andersom kan een inktleverancier achterhalen aan welke klanten een bepaalde inkt is geleverd. De traceerbaarheid geldt zelfs voor de restinkten. Een opgevraagd rapport moet binnen vier uur worden opgeleverd.” Met zoveel functionaliteit rond één proces is het belangrijk om de klant goed voor te lichten, vertelt Hummelen. “We ontdekten dat we in de adviesfase snel in de ‘commodity trap’ terechtkomen. Het gaat dan over wat de machine kan, hoe snel hij werkt en wat het kost. De vraag waar de klant wakker van ligt, is veel belangrijker. Daarom hebben we tien business-thema’s geïntroduceerd en op kaartjes afgedrukt. Tijdens het klantgesprek gebruiken we de kaartjes om de prioriteiten vast te stellen, door te vragen naar de vier belangrijkste thema’s. Door het te visualiseren met kaartjes kunnen ze die thema’s snel selecteren en weten wij waar we ons op moeten concentreren”, besluit hij.• METAAL & TECHNIEK • APRIL 2019 •

15


DISTRICTSWINNAAR EN FINALIST SMART AWARD smart manufacturing TEKST EN BEELD: FRANK SENTEUR

Via muiskliks naar een machine op maat

Vanuit de hele wereld gebruiken klanten en dealers de Vanmac-productconfigurator om de in Amersfoort gebouwde machines samen te stellen. Zo heeft Vanmac de doorlooptijd van de productie drastisch weten te verkorten. Onlangs was een machine binnen zes dagen na de laatste muisklik gereed voor transport naar de klant. Smart Manufacturing in optima forma. Vanmac is pas 10 jaar jong, maar nadat in 2009 Trilo werd overgenomen, zat er opeens een halve eeuw ervaring in het bedrijf. Door de combinatie met state-of-the-art oplossingen op ICT-gebied, is een ultramoderne organisatie ontstaan die niet voor niets bijna de landelijke Metaalunie Smart

Manufacturing Award heeft gewonnen. Vanmac eindigde als tweede, en werd eerder al uitgeroepen tot districtskampioen Midden Nederland. Algemeen directeur Leo van Loen was prettig verrast met dit resultaat dat hij gelijk opdroeg aan het team van 75 mensen dat bij dit veelzij-

dige bedrijf in Amersfoort werkzaam is. Hoofdactiviteit is de ontwikkeling en productie van Trilo-machines (zuigwagens, maaiers, bladblazers en verticuteer-units). Deze zijn in verschillende hoofdcategorieën onderverdeeld en worden in tal van varianten gebouwd voor het over de hele wereld uitvoeren van onderhoud aan parken, golfbanen, sportvelden, wegen, vliegvelden, stallen, bermen, etc. Daarnaast vertegenwoordigt Vanmac merken als Trebro, Progressive, SEP, Brouwer, Kesmac, Magnum en Dairon en dan hebben we het onder meer over maai- en oogstmachines voor graszodenkwekers. Naast

Leo van Loen (algemeen directeur) van Vanmac voor een Trilo zuigwagen die via de online configurator op de website is samengesteld en in Amersfoort is gebouwd.

16 • APRIL 2019 • METAAL & TECHNIEK


Met de Trilo-configurator kunnen klanten exact de machine samenstellen die volledig beantwoordt aan hun doel.

alle verschillende machine-uitvoeringen door elkaar produceren. Vaak begint het met het lassen van de machineframes, waarna deze met een combinatie van zelfgeproduceerde en ingekochte delen worden opgebouwd. Via het systeem krijgen leveranciers van componenten als motoren, cilinders, wielen of lagers, maar ook toeleveranciers van maakdelen als lasergesneden componenten en draai- en freeswerk tijdig te zien wanneer we die producten nodig hebben. Vaak liggen daaraan prognoses ten grondslag en het is dan aan hen om te beslissen of ze die onderdelen voor ons op voorraad houden of pas produceren vlak voordat we ze nodig hebben.” het leveren van nieuwe machines handelt Vanmac ook in gebruikte machines, die in de eigen werkplaats zo nodig worden gereviseerd. Verder heeft men voor het eigen merk Trilo, alsook voor andere merken een wereldwijde onderdelenservice. Wat voor 14.00 uur is besteld, wordt nog dezelfde dag verzonden.

‘We zitten ondertussen ruim onder de gestreefde doorlooptijd’ “Bij ons kwam het effect van de crisis wat later,” vertelt Van Loen. “Zo rond 2012, net na de overname van Trilo, waarmee we een enorm assortiment aan machines in huis hadden gehaald. Dit programma zijn we toen eerst heel gericht gaan updaten, waarbij we van zo’n vijftien modellen zijn teruggegaan naar zes. Deze hebben we daar waar mogelijk verbeterd, opgedeeld in modules en vervolgens hebben we al de hiermee te bouwen varianten in onze online configurator gezet. Deze hebben we verder uitgebouwd door alle mogelijkheden voor heel de wereld erin te zetten. Zo kun je, nadat je de configurator hebt geopend, kiezen in welk deel van de wereld je de Trilo-machine gaat gebruiken. Dan schakelt het systeem meteen over naar de varianten die voor dat deel van de wereld zijn goedgekeurd. Alle vervolgkeuzes zijn daarop afgestemd zodat je niet aan het eind voor de verrassing staat dat die machine niet is toegelaten in jouw land. Maak je de juiste keuzes, dan kun je afhankelijk

van de complexiteit en uitvoering in gemiddeld 10 tot 45 muiskliks een op maat gesneden machine in de door jou gewenste kleur samenstellen. Heeft een aanvrager zich aangemeld, waarop deze vervolgens van ons een unieke inlogcode heeft ontvangen, dan kan die aanvrager ook direct de prijs van de machine opvragen. Is deze OK, dan is men nog maar één muisklik verwijderd van het daadwerkelijk bestellen van die machine.” KWALITEITS- EN TIJDWINST “We hebben heel veel energie gestoken in het definiëren van bouwgroepen”, vervolgt Van Loen. “Ook hebben we onze productie lean gemaakt en werken we met zelfsturende teams. Omdat de configurator is gekoppeld aan ons ERP-systeem worden na een bestelling volautomatisch werkorders en inkooporders gegenereerd. Ook de factuur volgt automatisch en deze gaat via EDI naar de klant zodat die de factuur regelrecht kan invoeren in zijn administratie. Nadat een order via de configurator is geplaatst worden er enkele digitale opdrachten de fabriek in gestuurd. De planning kunnen productiemedewerkers op een PC of tablet raadplegen. Operators gebruiken daarvoor een shopfloor controlepaneel waarmee ze tevens aan het systeem doorgeven wanneer zij met een opdracht starten en wanneer deze is afgerond. Zo hebben we een steeds betrouwbaarder inzicht in de daadwerkelijke productiekosten. Ook de PDF’s met technische informatie voor de klant worden automatisch gegenereerd en zijn via de website beschikbaar op de inlogpagina van de klant. We hebben geen vaste productielijnen omdat we

GOED BEWAKEN Als er nu toch iets misgaat of op het laatste moment anders moet. Wat dan? “Ja, dan grijpen we natuurlijk onmiddellijk handmatig in”, reageert Van Loen. “Er kan natuurlijk altijd iets fout gaan. Stel een onderdeel is verkeerd geleverd of te laat, dan moet je iets bedenken. Ook kan een klant, terwijl we zijn machine al aan het bouwen zijn, opeens opbellen met een wijziging. Die zullen we dan handmatig moeten invoeren in het systeem. Maar dat komt niet zo vaak voor gelukkig, waardoor we snel en goed kunnen werken. Aanvankelijk wilden we de doorlooptijd terugbrengen van een paar weken naar ongeveer een week. Daar zitten we inmiddels zelfs ruim onder.” WERELDWIJDE PROMOTIE “We willen ‘best in class’ worden en zijn daarvoor al een goed eind op weg,” vertelt Van Loen die samen met Peter van Mispelaar (commercieel) en Hans Luimes (operationeel) het directieteam vormt. Naast het verder stroomlijnen van het ontwerp- en productieproces zijn ze ook erg actief met het zogeheten ‘Pull Marketing’. Van Loen: “We organiseren ‘velddagen’ waarbij klanten onze machines in de praktijk kunnen uitproberen. We staan wereldwijd op beurzen of geven presentaties tijdens congressen. Periodiek analyseren we alle uitgebrachte offertes om daaruit verkoopplanningen te destilleren. Ook dealeractiviteiten worden nauwgezet gevolgd en geanalyseerd zodat duidelijk is dat we ons op alle mogelijke fronten willen blijven verbeteren.”•

www.trilo.com METAAL & TECHNIEK • APRIL 2019 •

17


avond van de maakindustrie BEELD: HANS DE VRIES

KONINKLIJKE OTOLIFT TRAPLIFTEN GROTE WINNAAR

Alles draait om de maakindustrie

Tijdens de Avond van de Maakindustrie, die op 13 maart plaatsvond in de Jaarbeurs Utrecht, zijn aan verschillende bedrijven uit de maakindustrie Awards uitgereikt. Na een succesvolle eerste editie vorig jaar, verwelkomde de organisatie dit jaar bijna 300 aanwezigen. Het werd opnieuw een avond waar op feestelijke wijze bedrijven in de schijnwerpers zijn gezet die samen een belangrijk deel uitmaken van de Nederlandse maakindustrie.

De Avond van de Maakindustrie werd voor de tweede keer georganiseerd. Het is een bijzondere avond in Jaarbeurs Utrecht waarop de belangrijkste stakeholders in de mkb-maakin-

Alle districtswinnaars op een rij.

18 • APRIL 2019 • METAAL & TECHNIEK

dustrie, FPT-VIMAG en Koninklijke Metaalunie, in samenwerking met Jaarbeurs, uitpakten met een feestavond, compleet met entertainment en lovende woorden, maar vooral met veel prijzen.

Omdat de avond draaide om maakbedrijven, heeft ook de Federatie NRK zich aangesloten bij het initiatief. Voorafgaand aan het programma van de avond zelf, werden in de Jaarbeurs eerst de zes districtswinnaars van de Metaalunie Smart Manufacturing Award 2019 in het zonnetje gezet. Uit handen van juryvoorzitter Anita Van Gils en Metaalunievoorzitter Fried Kaanen ontvingen de bedrijven de ‘kleine districtsaward’. Het voorprogramma was ook de opwarming voor Jort Kelder die op geheel eigen wijze de


David Kemps van ABN AMRO (links) overhandigde de resultaten van het onderzoek naar de winstmarges van maakbedrijven aan Tweede Kamerlid CDA Mustafa Amhaouch (midden) en aan Pieter Waasdorp, directeur ondernemerschap, ministerie van Economische Zaken en Klimaat (rechts).

avond aan elkaar praatte en door wat kritisch doorvragen hier en daar voor een inhoudelijke verdieping zorgde. Uit de gekozen districtswinnaars werden drie genomineerde bedrijven gekozen: GSE uit Brummen, Koninklijke Otolift Trapliften uit Bergambacht en Vanmac uit Amersfoort. Deze bedrijven kregen ter plekke tijd om hun verhaal te pitchen. Nadat de drie bedrijven door de jury aan de tand waren gevoeld, werd Koninklijke Otolift Trapliften tot winnaar van de Award gekroond (zie ook het interview met het bedrijf op pagina 10). Otolift is internationaal actief als ontwikkelaar, producent & installateur van trapliften. Het bedrijf heeft een 100 procent modulaire traplift ontwikkeld op de dunste enkele rail ter wereld met gepatenteerde software in de liftstoel. “Er is van maatwerk naar een modulair product overgestapt. Innovatie vinden we terug in alle fases van het bedrijfsproces. Naast product en procesinnovatie zet het bedrijf sterk in op organisatorische sociale innovatie”, omschreef juryvoor-

zitter Van Gils de winnaar. “Het bedrijf stimuleert het ondernemend vermogen van de medewerkers in het bedrijf, wat zorgt voor toegevoegde waarde naar klant en medewerker toe, maar ook voor een versterking van de concurrentiepositie en de continuïteit van het bedrijf.” Koninklijke Otolift Trapliften bv ontving de Metaalunie Award uit handen van de juryvoorzitter. Metaalunievoorzitter Fried Kaanen overhandigde het winnende bedrijf een cheque ter waarde van € 5.000, -. De jury noemde de genomineerde bedrijven, naast Koninklijke Otolift Trapliften bv ook GSE bv uit Brummen en Vanmac bv uit Amersfoort ‘alle drie aansprekende top smart-maakbedrijven’. ABN AMRO presenteerde in samenwerking met de organisatie van Avond de Maakindustrie een onderzoek naar de ontwikkelingen van de omzet en winst in 2018. Uit het rapport blijkt dat mkb-bedrijven die hun winstmarge wél op peil houden, vaker investeren in het trainen en

Bas Haring: ‘Alles is maakbaar en te doorgronden en te veranderen door het te maken.’ METAAL & TECHNIEK • APRIL 2019 •

19


Winnaar van de Smart Manufacturing Award 2019: Koninklijke Otolift Trapliften bv.

Naast inhoud ook een avond met muziek en een feestelijk diner.

20 • APRIL 2019 • METAAL & TECHNIEK

opleiden van medewerkers, wat een positief effect heeft op de arbeidsproductiviteit. Hierdoor kunnen zij meer produceren zonder veel hogere personeelskosten. Ook blijkt dat bedrijven die een deel van hun productie in lagelonenlanden laten uitvoeren hun winstmarges in tijden van hoogconjunctuur beter op peil kunnen houden. Waarschijnlijk komt dit doordat zij arbeidsintensief werk tegen lagere kosten kunnen laten verrichten. Bedrijven die hun klanten naast producten ook diensten aanbieden, bijvoorbeeld reparaties en trainingen in het gebruik van hun product, wisten de winstmarge eveneens vaker te handhaven dan bedrijven die dat niet doen. “Goed om te zien dat onderzoek nu ook echt uitwijst dat investeren in personeel bijdraagt aan een hogere winstmarge”, aldus Rob van der Werff, bedrijfseconomisch adviseur van Metaalunie. Voor een gezonde winstmarge is het volgens ABN AMRO cruciaal om te investeren in een hogere arbeidsproductiviteit. “Hiervoor zijn niet alleen robotisering en digitalisering van belang, maar ook het opleiden van


Metaalunievoorzitter Fried Kaanen opende de avond die in goede banen werd geleid door Jort Kelder (rechts).

leraar publiek begrip van wetenschap aan de Universiteit Leiden en oprichter van het masterprogramma ‘media technology’ voor creatieve wetenschap, betoogde dat robots niet voor werkloosheid gaan zorgen. “Er zullen in de maakindustrie banen verdwijnen, maar daarvoor in de plaats komt ander werk, zoals programmeurs van robots”, meende hij. “Werk is een activiteit die je structureel verricht voor een ander. Misschien wordt dat werken dan praten over hoe robots het werk moeten gaan doen. Het is moeilijk voor te stellen hoe dat toekomstige werk er uit zal gaan zien”, concludeerde Haring. SAMENWERKING FPT-VIMAG en NEVAT, het netwerk van toonaangevende toeleveranciers, kondigden een strategische samenwerking aan op alle facetten van het gebied van smart industry. Slimme processen, nieuwe machines, digitalisering en opleiden van medewerkers zijn hiervan cruciale onderdelen. Tijdens de Avond van de Maakindustrie presenteerden zij deze samenwerking in de vorm van een Smart Industry Skills lab op het gebied van gerobotiseerd lassen. Doel van het skills lab is om kennis over gerobotiseerd lassen te delen met meerdere bedrijven en hierbij opleidingen te betrekken, zodat nieuwe kennis wordt omgezet in nieuw leermateriaal. FPT-VIMAG sluit aan op dit skills lab en brengt kennis van haar leden in. Valk Welding is het eerste FPT-VIMAG-lidbedrijf dat zich al heeft aangemeld.

De winnende pitch door Alex Ooms van Koninklijke Otolift Trapliften bv.

medewerkers, bijvoorbeeld om efficiënt met deze nieuwe technologie te kunnen werken”, zei David Kemps, sector banker industrie van ABN AMRO. Het onderzoek werd door Kemps overhandigd aan Tweede Kamerlid Mustafa Amhaouch (CDA) en Pieter Waasdorp, directeur

ondernemerschap, ministerie van Economische Zaken en Klimaat. ANDER WERK Robotisering was ook een van de onderwerpen die spreker Bas Haring aanroerde. Haring, hoog-

RETHINK AWARDS De Nederlandse bedrijven AFP, Omefa en Oerlemans wonnen tijdens de avond een Rethink Award voor hun duurzame plastic- en rubberproducten en samenwerking aan de verduurzamingsagenda. De drie bedrijven leveren een belangrijke bijdrage aan het slimmer inzetten en reduceren van plastic en rubber. De Rethink Awards worden door NRK jaarlijks toegekend aan plastic- en rubberproducten die het best voldoen aan de eisen van duurzaamheid.• METAAL & TECHNIEK • APRIL 2019 •

21


DRIEMANSCHAP ALS EIGENAAR SCHARNIERFABRIEK

ondernemen TEKST: JAN KLOEZE BEELD: DANTO FOTOGRAFIE

Snijden met zelfgebouwde machine

Eerder waren ze zendelingen in Moldavië. Tegenwoordig zijn Jeanine en Fulco Dommerholt samen met zwager Peter de Vries eigenaar van Lino Metaalwaren uit Haarlem, gespecialiseerd in maatwerk scharnieren en klein constructiewerk. Zelf ontwikkelden ze samen met Novako Techniek een compacte fiberlasersnijmachine met een capaciteit tot 2 Kw. Van linoleum via metalen traproedes naar scharnieren in bestellingen van 50 tot 50.000 stuks, dat is heel in het kort de bijna honderdjarige geschiedenis van Lino Metaalwaren uit Haarlem en het verklaart meteen het eerste deel van de bedrijfsnaam. De huidige eigenaren Jeanine en Fulco Dommerholt kochten het bedrijf in 2011

Jeanine en Fulco Dommerholt.

22 • APRIL 2019 • METAAL & TECHNIEK

toen ze terugkwamen van een intensief project in Moldavië, waar ze als zendelingen 4,5 jaar hadden geholpen om met microkredieten bedrijfjes op te zetten. Moldavië is één van de armste regio’s in Europa. Het ligt tegen Roemenië aan. “We kwamen terug naar Nederland toen onze oudste dochter twaalf werd. We wil-

den dat onze dochters zich verder zouden ontwikkelen binnen de Nederlandse schoolcultuur”, vertelt Jeanine. Zelf is ze van origine styliste, iets wat goed van pas kwam toen ze samen met haar man een oude scheepswerf aan een uitloper van het Spaarne kocht en omturnde tot een prettige werkomgeving voor hun acht werknemers en voor henzelf natuurlijk. Op haar visitekaartje van Lino Metaalwaren staat dat ze verkoopmanager is. “Maar als het druk is, trek ik gewoon een overall aan”, zegt ze. Ze heeft zich de techniek aangeleerd en staat als het moet aan de kantbank of aan een van de andere machines in de fabriek.


Peter de Vries bij de nieuwe fiberlasersnijmachine.

Lino Metaalwaren was bij de overname in 2011 een klein bedrijf met slechts één werknemer. “Het was crisistijd. We namen het bedrijf over, wat een zeker risico was. Maar we wisten wat we deden, want Fulco had eerst een jaar in loondienst bij de eigenaar gewerkt. Hij moest er nog achter komen of zijn droom om zelf metaalondernemer te worden, wel overeenkwam met de realiteit”, vertelt Jeanine. Zij doet het interview met Metaal en Techniek. Haar man is aan het werk. Pas op het eind schuift Fulco even aan, om wat laatste details te verduidelijken. Omdat Fulco het bedrijf na zijn jaar als werknemer goed kende, wist hij dat de bestaande, vaste klanten met jaarlijkse, grote orders voldoende op zouden leveren om van het ondernemerschap te leven. “Maar het was krap. Gelukkig zijn we gewend om sober te leven”, vertelt Jeanine.Ze zette haar creativiteit in om nieuwe klanten te werven, voornamelijk door slim om te gaan met Adwords in Google en zo de website en het bedrijf steeds hoger in de online ranking te krijgen. Dat werkte goed. Lino Metaalwaren werd geleidelijk aan door veel meer klanten gevonden en nieuwe orders stroomden binnen.

De eerdere afhankelijkheid van een relatief kleine hoeveelheid vaste klanten verdween. De productie nam toe. En in 2015 merkte het echtpaar dat een volgende stap nodig was. “Er moest iemand bijkomen. Maar we wilden dan ook echt iemand die zich medeverantwoordelijk zou voelen voor het bedrijf en die persoon moest bovendien technisch iets kunnen toevoegen”, vertelt Jeanine. De zoektocht naar deze ideale persoon leidde tamelijk onverwacht naar Peter de Vries, zwager van Fulco want getrouwd met diens zus. Peter is van origine loodgieter. Hij werkte onder meer in de technische dienst bij een zorginstelling en was eerste monteur audio & visuele installaties. Bij Lino doet hij technische ondersteuning, productontwikkeling, machinebouw en onderhoud. ADVIES Als lid van Koninklijke Metaalunie vroegen Jeanine en Fulco bij de vereniging advies over deze uitbreiding, want een driemanschap als eigenaar, ook nog binnen de familie, is iets waar ze zorgvuldig mee om wilden gaan. Het advies was om eerst een jaar met Peter in de fabriek te

werken en hem daarna, mocht het van beide kanten zijn bevallen, de kans te geven zich in te kopen; eigenlijk zoals Fulco het in 2011 met de vorige eigenaar ook had gedaan. “Je leert elkaar als je de hele dag samenwerkt natuurlijk echt anders kennen”, zegt Jeanine. “Maar als je gewoon eerlijk en open met elkaar blijft omgaan en dus alles wat er is tegen elkaar durft te zeggen, gaat dat heel goed zo met zijn drieën.” Inmiddels werken er zelfs al acht mensen bij Lino Metaalwaren.

‘Unieke machine die softwarematig veel flexibeler kan werken dan de oude’ Lino Metaalwaren is gespecialiseerd in maatwerkontwerp en productie van scharnieren uit plaatwerk van 1 tot 6 millimeter. Die maximale dikte is vrij uniek in Nederland en wordt bijvoorbeeld ingezet bij scharnieren voor zware, brandwerende deuren. Het Haarlemse bedrijf METAAL & TECHNIEK • APRIL 2019 •

23


Maatwerkontwerp en productie van scharnieren uit plaatwerk van 1 tot 6 millimeter.

werkt voor machinebouwers, de voedingsindustrie, muziekinstrumentbouwers, automobielfabrikanten, keukenboeren, cateringbedrijven… Je kunt het zo gek niet bedenken of men heeft op maat gemaakte, scharnierende onderdelen nodig en laat ze maken door Lino. Voor de voedingsindustrie produceert het bedrijf bijvoorbeeld meterslange metalen transportbanden. En voor Donkervoort, producent van koolstofauto’s, maken ze een scharniertje voor een portier. Wie een xylofoon ziet staan, zal niet meteen aan Lino Metaalwaren denken. Toch scharniert het frame van dat instrument op fraaie, soepele onderdelen die uit Haarlem komen. Behalve scharnieren produceert het bedrijf sinds enige tijd ook licht constructiewerk. Om een indruk te geven van het volume dat in deze fabriek door de handen en de machines gaat, vertelt Fulco dat hij in 2018 zo’n 48 ton plaatmateriaal inkocht. Bandstaal (geslit, 18 ton) en

24 • APRIL 2019 • METAAL & TECHNIEK

staalplaat (15 ton) vormen de hoofdmoot. RVS-plaatwerk is met zeven ton een goede derde. Messing, buisstaal en (koker)profielen vullen het geheel aan. FIBERLASERSNIJMACHINE Recent nam Lino Metaalwaren een nieuwe fiberlasersnijmachine in gebruik die de drie eigenaren zelf hebben ontwikkeld, samen met machinebouwer Novako Techniek in Haarlem. “Op de markt konden we niet het compacte model vinden dat hier in de werkplaats moest passen en dat vanwege de maximale dikte van 6 mm plaatwerk tegelijk een capaciteit tot 2 Kilowatt voor de laserkop aan moest kunnen”, vertelt Jeanine. Bij het ontwikkelen van de machine kwam de technische achtergrond van Peter goed van pas. Hij heeft de machine gebouwd en is nu bezig met het in productie nemen van de machine. Ieder onderdeel is door zijn handen gegaan.

Jeanine nam de styling voor haar rekening. Ze liet zich inspireren door het ontwerp van de bekende bullet-caravan met geklinknagelde verbindingen. “Wij hebben gewoon schroeven gebruikt hoor”, lacht ze.

‘Die maximale dikte is vrij uniek in Nederland’ Desgevraagd vertelt Fulco dat de ontwikkelingskosten van de machine de aanschafprijs van een bestaand model evenaarden maar niet overtroffen. En het voordeel is dat Lino Metaalwaren nu een eigen, unieke machine heeft die softwarematig veel flexibeler kan werken dan de oude op gereedschappen gebaseerde ponsnibbelmachine en qua energie bovendien een besparing van 40 procent ten opzichte van een klassieke lasersnijmachine oplevert.•


barometer q1 2019 Met beide voeten op de grond

VAKBLAD VOOR HET MKB-METAAL

VAKBLAD VOOR HET MKB IN DE METAAL

AFGEVLAKTE GROEI VOOR MKB-METAAL

Het eerste kwartaal van 2019 is achter de rug en dus heeft Koninklijke Metaalunie de eerste economische resultaten van onze sector in kaart gebracht. Hoe staan we ervoor is de hamvraag. Vooropgesteld: nog steeds goed. Maar na een iets zwakkere groei in het vierde kwartaal van 2018, neemt de groei in het eerste kwartaal van 2019 toch nog iets meer af. Het saldo van positieve en negatieve antwoorden op onze enquête toont dat men nog steeds positief is, maar ten opzichte van het eerste kwartaal 2018 is deze score naar beneden gegaan van ruim 37% naar iets meer dan 20%. Dat is op zich niet alarmerend; absoluut niet. Het zet ons gewoon weer even met de beide voeten op de grond. Positief is dat de sector met meer optimisme kijkt naar het tweede kwartaal van 2019 en dat geeft vertrouwen. Maar de cijfers die tot ons komen uit Duitsland maken mij voorzichtiger: in januari waren de opdrachten voor de industrie bij onze oosterburen 2,1% lager dan in december. De cijfers in februari tonen een afname van 4,2% ten opzichte van januari. Dat geeft toch wel een beetje te denken. Zijn we aan het eind gekomen van een periode van hoogconjunctuur? Zijn het de internationale handelsspanningen of zijn het de perikelen rond de Brexit? We weten het niet. Het zal zeker niet één oorzaak zijn die deze tendens veroorzaakt. Maar feit is wel dat de onzekerheid zeker niet geringer wordt en onzekerheid maakt mensen (en dus ook ondernemers) voorzichtiger. We moeten alert blijven: de productie van de (Duitse)

AANTAL BEDRIJVEN MET VACATURES AFGENOMEN

auto-industrie is het laatste halfjaar duidelijk afgenomen. De elektrificatie van de automobiliteit krijgt op termijn een grote impact op de toeleverende sector. Het aantal componenten van een elektrische auto ligt significant lager dan van een auto met een verbrandingsmotor. Dat betekent nieuwe uitdagingen in markten, producten en processen. En dat is het wat ondernemerschap zo uitdagend maakt: veranderen, verbeteren, vernieuwen en niet in de laatste plaats onderscheiden. Als we die vier componenten op de juiste wijze inzetten, dan zie ik de toekomst voor onze sector met vertrouwen tegemoet.

Bert Jaarsma, Directeur Organisatie Koninklijke Metaalunie

Dit katern verschijnt elk kwartaal in Metaal & Techniek en is gebaseerd op de Economische Barometer; het kwartaalonderzoek onder leden van Koninklijke Metaalunie naar de economische stand van het MKB-metaal.


ONDANKS VERDER AFGEVLAKTE GROEI Q1:

economische barometer q1

MKB-metaal positiever over tweede kwartaal

Een jaar geleden bereikte de Economische Barometer van het MKB-metaal de hoogste stand (38%) na de crisis van eind 2008. Na vier kwartalen van afnemende groei staat de Barometer nu op een stand van 21%. Meest opvallende uitkomst: het MKB-metaal verwacht een beter tweede kwartaal. In vergelijking tot het vierde kwartaal van 2018 zijn de realisaties afgenomen. Dit betreft zowel de binnen- als buitenlandse orderportefeuille als ook het bedrijfsresultaat. Ook de waardering van de orderportefeuille is afgenomen ten opzichte van het vorige kwartaal. De verwachtingen voor het tweede kwartaal liggen daarentegen weer hoger dan een kwartaal geleden. Bij 20% van de bedrijven is de werkgelegenheid in het eerste kwartaal verder toegenomen. Voor het eerst in bijna vijf jaar zijn er per saldo meer bedrijven waarbij het aantal medewerkers op flexibele contracten is afgenomen. Het aantal bedrijven dat de verkoopprijzen heeft weten te verhogen, is groter dan in het vorige kwartaal maar beduidend lager dan een jaar geleden. De winstgevendheid ligt in het eerste kwartaal op hetzelfde niveau als een kwartaal eerder. Dit zijn de belangrijkste conclusies uit de Economische Barometer van het eerste kwartaal van 2019. ORDERPOSITIE BINNENLAND In het eerste kwartaal van 2019 is de orderpositie binnenland verder afgevlakt. In het hele MKB-metaal zijn er nog steeds meer bedrijven waarbij de orderportefeuille is toegenomen, dan er bedrijven zijn waar deze is afgenomen. Maar de groei is toch aanzienlijk lager dan bijvoorbeeld drie kwartalen geleden. Toen nam bij de helft van de bedrijven de binnenlandse orderportefeuille toe tegenover 9% waarbij deze afnam. In het eerste kwartaal van 2019 is bij 30% van de bedrijven de orderportefeuille gegroeid terwijl deze bij ruim 20% afnam. Er zijn iets meer constructiebedrijven (zowel bouw als niet bouw) die aangeven een wat klei-

26 • barometer Q1 2019 • METAAL & TECHNIEK

nere orderpositie te hebben, dan er bedrijven zijn die een grotere binnenlandse orderpositie hebben. Opvallend is dat onder de oppervlaktebehandelaars de meeste bedrijven zijn die een betere orderpositie hebben dan een kwartaal eerder. Ondanks de afgevlakte groei zijn de ondernemers over het algemeen nog redelijk tevreden over hun binnenlandse orderpositie. Die tevredenheid is wel iets afgenomen ten opzichte van het vierde kwartaal van 2018. 42% van de respondenten geeft aan tevreden te zijn over de orderpositie. Slechts 8% van de respondenten geeft aan ontevreden te zijn over deze orderpositie. Net als in het laatste kwartaal van 2018 zijn de toeleveranciers aan de bouw en de oppervlaktebehandelaars het meest tevreden over de binnenlandse orderpositie. In het vorige kwartaal was het aantal ondernemers dat een toename van de orderpositie verwachtte, nagenoeg gelijk aan het aantal ondernemers dat een afname verwachtte. Aan het einde van het eerste kwartaal hebben de optimisten weer licht de overhand. 23% verwacht in het tweede kwartaal een toename van de orderpositie, terwijl 18% een afname ervan verwacht. De machinebouwers en de toeleveranciers aan de bouw zijn positiever dan gemiddeld in het MKB-metaal terwijl de constructie- en lasbedrijven juist minder positief zijn. Onder de respondenten is de gemiddelde totale orderportefeuille in weken licht afgenomen van 9,4 na afloop van het vierde kwartaal 2018 naar 9,2 weken nu. ORDERPOSITIE BUITENLAND Van de respondenten geeft 46% aan te exporteren. 12% van de respondenten exporteert tot 10% van de omzet. De overige 34% exporteert gemid-

deld 45% van hun omzet. Van de metaalwarenbedrijven exporteren gemiddeld twee van de drie bedrijven. Net als over de binnenlandse orderpositie zijn ondernemers ook over de buitenlandse orderpositie minder positief. Bij 30% van de exporterende bedrijven is de orderpositie buitenland toegenomen terwijl deze bij 15% is afgenomen. Per saldo is dat +15%. Een kwartaal eerder was dit per saldo +24% maar een halfjaar eerder +12%. Terwijl de ontwikkeling van de binnenlandse orderpositie over het algemeen redelijk gelijkmatig gaat, schommelt die van de buitenlandse orderpositie veel meer. De buitenlandse orderpositie wordt nog steeds redelijk gewaardeerd door de exporterende metaalondernemers. Vier op de tien van hen geeft aan positief te zijn over de orderpositie terwijl maar 8% aangeeft niet tevreden te zijn. In het vierde kwartaal waren de verwachtingen over de orderportefeuille voor het eerste kwartaal van 2019 beduidend minder positief dan in voorliggende kwartalen. De verwachtingen voor de buitenlandse orderpositie voor het tweede

Ruim 30 procent wist de prijzen te verhogen kwartaal van 2019 zijn weer wat positiever. Verwachtte het vorige kwartaal per saldo 16% van de exporteurs een beter volgend kwartaal, nu is dat percentage opgelopen tot 25%. VERKOOPPRIJZEN In het vierde kwartaal wist 31% van de bedrijven hun verkoopprijzen te verhogen, terwijl slechts 3% de verkoopprijzen heeft verlaagd. Afgezet tegen het vierde kwartaal van 2018 is dat een toename. Vergeleken met het eerste kwartaal van 2018 is het een kleine afname. Een jaar geleden verhoogde 36% van de bedrijven hun ver-


barometer q1 2019

      

     

 

 















 !



!

"

!



!

"

kers te zoeken. Nadat in het vorige kwartaal ondernemers aangaven nog nooit zoveel moeite hadden om geschikt personeel te vinden, lÄłkt deze trend in het eerste kwartaal gekeerd. Op de vraag hoeveel vacatures men het komende kwartaal verwacht in te vullen, geeft de sector aan dat dit 85% is van de uitstaande vacatures. Een kwartaal geleden was dit nog 67%.

!



!





PERSONEEL Bij de respondenten werken gemiddeld 22,4 medewerkers waarvan 2,7 exibele krachten. De verhouding inleenkrachten ligt hiermee op 12%, iets hoger dan de afgelopen jaren waarin dit percentage schommelde rond de 10 tot 11%. Bij de metaalwarenbedrijven is het aandeel exibele krachten in het eerste kwartaal aanzienlijk hoger dan gemiddeld in het MKB-metaal. Het aantal medewerkers met een exibele arbeidsovereenkomst nam iets toe. Het aantal bedrijven dat exibele medewerkers in dienst heeft, nam in het eerste kwartaal iets af. Bij 8% was er sprake van toename van exibel personeel terwijl er bij 11% sprake was van een afname. Vergelijkbaar met de voorgaande kwartalen is bij een op de vijf bedrijven het aantal vaste medewerkers toegenomen, terwijl bij 7% van de bedrijven het aantal medewerkers met een vast contract is afgenomen.



 







 



koopprÄłzen. Net als in het vorige kwartaal zitten er onder de aan de bouw toeleverende bedrÄłven de meeste bedrÄłven die hun prÄłzen wisten te verhogen.

B E D R I J F S R E S U LTA AT De ontwikkeling van het bedrÄłfsresultaat lÄłkt op die van de ontwikkeling van de orderpositie. Na een hoogtepunt in het eerste kwartaal van 2018 is deze langzaam afgenomen. In het eerste kwartaal is bÄł een kwart van de respondenten het bedrÄłfsresultaat toegenomen terwÄłl dit bÄł 21% is afgenomen. Negatieve uitschieter dit

Het aantal bedrijven dat vacatures heeft uitstaan is heel licht afgenomen ten opzichte van de voorliggende kwartalen. Nu is nog 43% van de bedrijven opzoek naar nieuw personeel. Gemiddeld hebben deze bedrijven 2,3 vacatures openstaan. Afgezet tegen alle medewerkers hebben de respondenten voor meer dan 5% van hun personeelsbestand aan vacatures open staan. Binnen de verspaning en onderhoud- en servicebedrijven geeft de helft van de respondenten aan medewerMETAAL & TECHNIEK • barometer Q1 2019 •

27


   

     





 







  



 







 











hen zegt ontevreden te zÄłn over het bedrÄłfsresultaat. Ook voor het bedrÄłfsresultaat verwacht het MKB-metaal een beter tweede kwartaal. Per saldo verwacht nu 19% een beter bedrÄłfsresultaat. Dit was in het vierde kwartaal slechts 4%. 23% van de respondenten verwacht een toename van het bedrÄłfsresultaat. Hieronder zÄłn relatief veel toeleveranciers aan de bouw- en onderhoudsbedrÄłven. EĂŠn op de tien bedrÄłven verwacht een lager

Realisatie, waardering en verwachting De waardering van de orderportefeuille ligt in het eerste kwartaal van 2019 nog steeds op een redelijk niveau maar neemt nu wel snel af. Per saldo (positieve verminderd met de negatieve reacties) zegt 38% van de ondernemers aan tevreden te zijn over de orderpositie.





































kwartaal zÄłn de las- en constructiebedrÄłven. In deze sector geeft 28% van de bedrÄłven aan dat het bedrÄłfsresultaat in het eerste kwartaal is afgenomen ten opzichte van het vierde kwartaal. De waardering van het bedrÄłfsresultaat is in het eerste kwartaal ook iets lager dan in de voorgaande kwartalen, zÄł het dat nog steeds de helft van de respondenten aangeeft tevreden te zÄłn met het bedrÄłfsresultaat. Slechts 5% van











VERWACHTING Net als in het vierde kwartaal van 2018 is ook nu de meest opvallende uitkomst van de Economische Barometer over het eerste kwartaal de verwachtingen ten aanzien van het volgende kwartaal. Na drie maanden van afname van de groei verwacht het MKB-metaal een beter tweede kwartaal. Dit geldt zowel voor de orderpositie REALISATIE De ontwikkeling van de orderpositie in het eerste (binnen en buitenland) als voor het te verwachkwartaal ten opzichte van het vierde kwartaal ten bedrijfsresultaat. Ook zijn er minder negavan 2018, neemt conform de verwachtingen in tieve verwachtingen ten aanzien van investerinhet vorige kwartaal, minder hard toe. gen in het machinepark.

bedrijfsresultaat in het tweede kwartaal van 2019. Het aantal bedrijven dat zegt winst te maken, ligt in het eerste kwartaal op een vergelijkbaar niveau als dat van het vierde kwartaal en daarmee lager dan een jaar geleden. Bijna driekwart van de bedrijven geeft aan winst te hebben gemaakt tegenover 6% dat aangeeft verlies te maken. INVESTERINGEN IN HET MACHINEPARK De afname die in het tweede kwartaal van 2018 is ingezet, zet zich niet door in het eerste kwartaal van 2019. In het vierde kwartaal van 2018 gaven iets meer ondernemers aan het komende halfjaar minder te zullen gaan investeren, in het eerste kwartaal is de investeringsverwachting in evenwicht. Er zijn net zoveel bedrijven die denken meer te gaan investeren als bedrijven die denken minder te gaan investeren.•

In deze editie van de Economische Barometer zijn de mechanisatiebedrijven en de fabrikanten en importeurs van landbouwmachines niet mee genomen. In de grafieken worden de positieve en negatieve antwoorden of het saldo weergegeven. De antwoorden geven geen absolute indicatie.

28 • barometer Q1 2019• METAAL & TECHNIEK


TECHNIEKCOALITIE KOPPELT NETWERK EN DESKUNDIGHEID

onderwijs & bedrijf BEELD: SANDER VAN DER TORREN

Intensieve HR-ondersteuning mkb

Koninklijke Metaalunie, FME, Techniek Nederland en de opleidingsfondsen OOM, A&O en OTIB waarin deze branche- en vakorganisaties vertegenwoordigd zijn, gaan kleine en middelgrote technische bedrijven in Limburg intensief ondersteunen in het opstellen van toekomst- en personeelsplannen. Dit doen ze samen met de Limburgse arbeidsmarktregio’s, onderwijsinstellingen en vakverenigingen. “Goed dat hiermee ingezet wordt op een herkenbare en toegankelijke koppeling van vraag en aanbod met de noodzakelijke ondersteuning”, vindt Anne Marie Heij, beleidssecretaris Onderwijs van Metaalunie. “In Limburg lag dat tamelijk versnipperd en partijen nemen zo adequate actie om effectief en efficiënt in deze regio aan de slag te gaan. Onze bedrijven hebben dat nodig en zijn dat meer dan waard.” Heij ziet dat bedrijfsleven en politiek hier met name het voortouw nemen en voorwaardenscheppend zijn. “Een mooie uitdaging voor de scholen en het onderwijs om bij te dragen aan een passend onderwijs en opleidingsaanbod. Daar liggen mooie resultaten in het verschiet.” Metaalunie is tot nu toe een van de actiefste aanjagers geweest. “En in de verdere programmering gaan we die rol uiteraard verder vervullen”, aldus Heij. Het project – genaamd de ‘Techniekcoalitie’ – koppelt het netwerk, de deskundigheid en middelen van deze drie landelijke technische maakbranches en scholingsfondsen aan capaciteit, middelen en plannen in Limburg. De provincie Limburg brengt de partijen bij elkaar en ondersteunt ze met een bedrag van € 1.117.730. Het totale project loopt vier jaar, waarvan de provincie Limburg de eerste twee jaar ondersteunt. De komende tijd zal het programma nader worden ingericht, in overleg met alle betrokken partijen. Het doel is om 165 bedrijven te helpen bij het maken van verander- en strategische personeelsplannen, ongeveer 1.400 werknemers op te leiden en bij te scholen en 100 mensen vanuit een uitkeringssituatie te laten instromen. Daarnaast wil men met het project input genereren

voor vernieuwde en modulair opgezette onderwijsmodules voor werkenden, vijftien hybride techniekdocenten opleiden en 120 praktijkopleiders ondersteunen. Ten slotte is het de bedoeling om 800 bedrijven en 2.800 werknemers voor te lichten over leven lang ontwikkelen, methodieken voor werkplekleren en modules voor e-learning uit te rollen en 5 procent minder uitval van leerlingen in het initieel technisch onderwijs te realiseren.

“De personeelsplannen helpen de bedrijven een beter inzicht te krijgen over hun personeelsbehoefte. Dat wil zeggen welke kennis en vaardigheden medewerkers nodig hebben om de veranderingen in hun sector op te vangen. Het biedt antwoord op de vraag welke scholing of opleiding er nodig is om hun medewerkers duurzaam inzetbaar te houden en welke nieuwe medewerkers bedrijven nodig hebben voor de korte en middellange termijn”, zegt gedeputeerde Economie van de provincie Limburg, Joost van den Akker. Hans Teunissen, gedeputeerde Onderwijs, vult aan: “Het project levert dan ook banen op voor werkzoekenden en brengt de kennis en behoeften in kaart die nodig is voor het ontwikkelen van nieuwe modulaire onderwijsmodules voor de competenties en beroepen van de toekomst.”•

Het project biedt antwoord op de vraag welke scholing er nodig is om medewerkers duurzaam inzetbaar te houden. METAAL & TECHNIEK • APRIL 2019 •

29


MEEDOEN OP DE MARKTEN VAN DE TOEKOMST?

ondernemen

Concurreer digitaal!

BEELD: FOTO BURO BRABANT

Bedrijven evolueren van solospeler naar een genetwerkte organisatie, waar kennis en orderinformatie betrouwbaar gedeeld wordt met het netwerk dat bij elkaar de maakindustrie vormt. Een optimaal ecosysteem van toeleveranciers is dus noodzakelijk in de maakindustrie. Maar die moeten vaak nog wel de nodige digitale stappen zetten. Gelukkig zijn tal van bedrijven al behoorlijk ver op de (digitale) weg en pakken zij hun kansen.

Bedrijven evolueren van solospeler naar een genetwerkte organisatie, waar kennis en orderinformatie betrouwbaar gedeeld wordt met het netwerk dat bij elkaar de maakindustrie vormt. Horizontale en verticale samenwerking tussen bedrijven is nodig om tegemoet te komen aan de uitdagingen waar de industrie voor staat. Er wordt

dus veel verwacht van ook mkb-metaalbedrijven. Ze moeten voorbereid zijn op de toenemende transactiestroom en klantcontacten via de digitale weg. Voorkomen moet worden dat toeleveranciers afhankelijk worden van derden en platforms en/of kansen missen omdat ze digitaal niet vindbaar zijn dan wel positie verliezen in de keten.

Veel bedrijven hebben al flinke digitale stappen gezet, bleek in Eindhoven.

30 • APRIL 2019 • METAAL & TECHNIEK

KLANTENPORTAL Toch hebben veel bedrijven al behoorlijke digitale stappen richting hun klanten gezet. Dat gebeurt via bijvoorbeeld een onderdelenportal waarmee via internet klanten aanvullende artikelen, verbruiksartikelen of reservedelen kunnen bestellen en eventueel direct betalen. Maar ook een klantenportal is al een veel gebruikte toepassing. Via het web kunnen klanten de status van hun opdrachten volgen en eventueel manco’s of tevredenheid melden. Door embedded software in het product, bijvoorbeeld een machine, of het aansluiten door de klant van een speciale module, kan het product op afstand via internet door de producent worden bewaakt waardoor storingen kunnen worden


voorkomen of verholpen. Nieuwe versies van de embedded software kunnen direct worden geïnstalleerd. ONLINE CALCULEREN Tijdens een rondetafelgesprek dat plaatsvond op BIC Eindhoven spraken bedrijven, kennisinstellingen en Koninklijke Metaalunie met elkaar over het onderwerp digitalisering van markten. Er werd gekeken naar de huidige stand van marktdigitalisering bij bedrijven, ook vergeleken met ander sectoren en klantgroepen en naar het nut van nu al richting klant digitaal ‘te gaan’. Aanleiding om te gaan digitaliseren was gebrek aan kennis bij nieuwe medewerkers, kennis en werkinstructies vertelde Dirk Wilmink van Wilmink Poedercoating bv. “Stap 1 was intern en dat leidde tot interne efficiency. Het is meteen bewust ontwikkeld via internet zodat de volgende stap naar klanten/extern mogelijk werd. Klanten kunnen nu online calculeren. Het maakt de klant bewust van kwaliteit en kosten. De klant ziet de toegevoegde waarde snel. Heel veel klanten zijn dan ook continu online. Het geeft klanten ook veel vertrouwen dat ze weten waar hun eigen onderdelen liggen. Het maakt wel onderdeel uit van zijn totale propositie.” ROL INKOPER VERANDERT Hoe digitaal je ook bent, voor Jan van Frankenhuyzen van Frankenhuyzen Industrieslijperij bv, blijft het eerste contact liefst persoonlijk. “Klanten moeten eerst een idee hebben van hoe het werkt en vertrouwen krijgen. Dat duurt best wel lang.” Zijn bedrijf maakt diamantfrezen, bij de meeste bedrijven is dit normaliter een voorraadproduct. Nu kun je het bij hem helemaal op maat laten maken. “Hoewel de bestelling geheel digitaal verloopt, vertaalt de klant het vaak weer terug naar informatie die eerst weer in eigen systemen vertaald moet worden. Hoe mooi zou het zijn om de XML-file direct te vertalen in een SAP-inkooporder?”, stelde hij. Koen Melis van Melis Gieterijen bv vond dat de klant centraal staat. “Door samenwerking met andere partijen in de schakels, wordt de doorlooptijd verkort en haal je winst. Je moet praten met de engineer, niet met de inkoper en eigenlijk bij de prototyping zitten. De engineer moet zelf kunnen calculeren en daardoor verandert de rol van de inkoper. Daarom moeten vooral vragen worden gesteld aan klanten. Het gaat om kennis ontsluiten in de keten. Dan hou je de kennis hier”, aldus Melis.

KLEINERE SERIES Ook kwam de koppeling van ERP naar klanten ter sprake. Janwillem Verschuuren van De Cromvoirtse zei dat in de toekomst 80 procent van de orderregels niet meer per e-mail of via een webportal moeten komen, maar rechtstreeks van ERP- naar ERP-systeem. De tekenrichtlijn is al bijna klaar, maar zou door de hele branche gebruikt moeten worden. (zie ook artikel over het Smart Supplier Network in Metaal & Techniek van maart jl. –red.)”. Bij Staka Schakelkasten bv is men ver met een klantportal en het bedrijf wil dit qua service richting klant nog verder optimaliseren. “De noodzaak komt vanuit de markt; die ontwikkelt zich naar

de behoefte aan kleinere series”, licht Don Schravemaker toe. “De klant kan op de website alles invullen en een kast samenstellen. Deze wordt automatisch ‘s nachts getekend en kan overdag in productie. De volgende stap is om de configurator niet alleen voor calculatie in te zetten maar ook voor productie.” Schravemaker gaf aan dat het best complex is om te kiezen tussen alle systemen en software. Mark Pluijmen van Batchforce bv tot slot vond de vraag wie er gaat inkopen, engineers of inkopers, essentieel. “In toenemende mate zullen dit engineers zijn. De functie van inkoop gaat veranderen en zal meer gericht zijn op beleid en randvoorwaarden.”•

Bijeenkomst digitale markten Op 23 mei a.s. organiseert Koninklijke Metaalunie samen met LIOF, TNO, Batchforce bv en Hub SI Zuid de bijeenkomst: Concurreer digitaal! Speel in op de markt van de toekomst. De bijeenkomst is van 14.00 uur tot 17.00 uur bij metaalgroothandel MCB in Valkenswaard. Inlooptijd is vanaf 13.30 uur. Programma Het programma gaat vooral in op het belang van klant- en marktbenadering via de digitale weg. Tijdens het plenaire gedeelte zijn er verschillende films en presentaties te volgen over ontwikkelingen van digitale markten door o.a. TNO, ASML en Batchforce. Er wordt een beeld geschetst van hoe klanten digitaal een offerte kunnen opvragen of prijzen calculeren, hoe klanten kunnen bestellen, hoe klanten de productie en levering kunnen volgen en wat bij dit alles de belemmeringen zijn. Deelsessies in groepen van max. 20 personen (15.30- 16.30) (Geef bij het aanmelden uw eerste en tweede voorkeur op) 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Speeddate met ambassadeursbedrijven Van Frankenhuyzen, Cromvoirtse, Staka Schakelkasten en Melis Gieterijen/Castlab. Smart Connected Supplier Network, vermijdt 20 % kosten door ICT systemen tussen industriële partners te koppelen Adriaan van Kalkeren MCB, Brainport Industries. Digitale platformen in de maakindustrie. Mogelijkheden om aan te haken bij open calls EU Market 4.0. Matthijs Punter en Claire Stolwijk TNO. Kijkje achter de schermen van B2B platformen Mark Pluijmen Batchforce + collega-platform. Hoe kan ik stapsgewijs binnen mijn eigen bedrijf de koppeling tussen klantvraag en productie digitaliseren? Fit for the future, Fabriek vd Toekomst. Waar sta ik met Slimmer Produceren, Flexibel Produceren, de Digitale Fabriek? Tim Bosch TNO, Frank Donders en Bob van Dijk FME.

ASML (16.30 – 17.00 uur) Hoe acteert een OEM’er op de digitale markten, nu en in de toekomst? En hoe ziet ASML de rol van toeleveranciers? Leo Broers Projectmanager ASML.

Aanmelden voor deze bijeenkomst kan via het agenda-item op www.metaalunie.nl. Meer weten over het onderwerp? Neem dan contact op met Peter van der Mars, Beleidssecretaris Metaalunie, mars@metaalunie.nl. METAAL & TECHNIEK • APRIL 2019 •

31


teqnow BEELD: SANDER VAN DER TORREN

Succesvol door slim te produceren

De term smart manufacturing wekt bij veel mensen de indruk dat het gaat om nieuwe technologieën (zoals die ook binnen smart industry worden benoemd). Bij smart manufacturing gaat het echter om slim(mer) produceren. Wat slim produceren inhoudt kan voor elk bedrijf verschillend zijn. Streven naar de meest effectieve manier om het gewenste doel te bereiken. Dat kan alleen met slim produceren. Voorwaarde om slim te kunnen produceren is dan ook dat je weet wat de doelen zijn die een bedrijf wil bereiken. Vervolgens worden alle inspanning gericht op het bereiken van die doelen. De bedrijfsstrategie is dus leidend voor het bepalen van wat slim en wat minder slim is. Een belangrijk onderdeel van de strategie is de manier waarop een bedrijf zijn concurrentiepositie wil versterken. Beschikt een bedrijf niet over unieke producten, dan kan

het de concurrentiepositie nog op drie verschillende manieren versterken: •

Verkoopprijs Concurreert het bedrijf op verkoopprijs, dan is het slim om de kostprijs zo laag mogelijk te houden. Levertijd en leverbetrouwbaarheid Concurreert het bedrijf op levertijd en leverbetrouwbaarheid, dan is het slim om te doen wat je afspreekt (zowel kwaliteit als levertijd).

Flexibiliteit Is het belangrijk dat er flexibel op klantvragen gereageerd kan worden, dan moeten de processen daarop worden ingericht.

Op welke manier een bedrijf ook de concurrentiepositie wilt versterken, het is altijd belangrijk om de gehele organisatie zo in te richten dat de gekozen strategie maximaal wordt ondersteund. Om de processen echt slim in te kunnen richten is het noodzakelijk dat uit één van deze drie concurrentiestrategieën wordt gekozen. Veel ondernemers zeggen dat ze voor alle drie kiezen maar maken daardoor eigenlijk géén keuze. Kiest men voor leverbetrouwbaarheid, dan is het logisch dat men als tweede prioriteit dit tegen zo laag mogelijke kosten wilt realiseren. Bedrijven moeten zorgen voor een juiste doelstellingen-hiërarchie. Kiest een bedrijf voor de strategie flexibiliteit, dan is het logisch om capaciteit vrij te houden om invulling te geven aan deze flexibiliteit. Concurreert het echter op verkoopprijs, dan is het logisch dat de capaciteit maximaal wordt benut.

Handmatig programmeren is vaak veel werk.

32 • APRIL 2019 • METAAL & TECHNIEK

MODERNE TECHNOLOGIEËN Moderne technologieën bieden veel mogelijkheden om de gekozen concurrentiestrategie te ondersteunen. Zo kan digitalisering van de interne processen ertoe leiden dat veel interne communicatie op een effectieve en eenduidige manier kan plaatsvinden. Wordt er gewerkt met een digitale planning, dan beschikt iedereen direct over de actuele planning. Door tevens bewerkingstijden digitaal vast te leggen (bijvoorbeeld via barcode) zijn gegevens voor nacalculatie direct beschikbaar. Werkelijke productietijden wijken vaak af van de ingeschatte (geplande tijden). Zodra een bewerking wordt gereedgemeld kan de werkelijk gebruikte tijd (zowel positief als negatief verschil) direct worden verwerkt in de planning. Iedereen in de organisatie ziet direct wat de consequenties van de betreffende afwijking zijn zodat er niemand voor verrassingen komt te staan.


Door een programma te simuleren is het mogelijk om zeker te zijn van de correctheid van het programma, waardoor de machine op een vertrouwde manier, onbemand kan produceren.

Er zijn steeds meer mogelijkheden om het programmeren van machines te automatiseren.

Door te werken met digitale tekeningen kan ervoor gezorgd worden dat alleen de nieuwste versie van de tekening beschikbaar is. Afdrukken en opvouwen van tekeningen is niet meer nodig. Tevens kan de medewerker gericht de gewenste tekening oproepen en hoeft hij deze niet meer te zoeken.

’Programmeertijden zijn tot een fractie terug te brengen’ Een productconfigurator maakt het mogelijk om klantcontacten te digitaliseren. Hierdoor is het mogelijk om op een geautomatiseerde manier te calculeren en offertes op te stellen en uit te brengen. Wordt de uitgebrachte offerte order, dan is het mogelijk om de hele werkvoorbereiding automatisch uit te voeren. Voordat het zover is moeten de interne processen wel goed in kaart zijn gebracht. Koplopers op dit gebied hebben de processen zo ingesteld dat bij ontvangst van een order alle voorbereidende werkzaamheden automatisch worden uitgevoerd. Onderdelen en materialen worden auto-

matisch besteld bij de toeleverancier en snij- en CNC-programma’s worden automatisch opgesteld. KLEINE SERIES Is er sprake van kleine series assemblagewerk, dan kunnen digitale werkinstructies ondersteuning bieden aan de assemblagemedewerker. Door de juiste werkinstructie op het juiste moment op het werkveld te projecteren (augmented reality) kan een assemblagemedewerker snel worden ingewerkt. Het is zelfs mogelijk om in dergelijke systemen een gedeeltelijke kwaliteitscontrole in te bouwen. Moderne machines moeten geprogrammeerd worden. Handmatig programmeren is vaak veel werk. Er zijn steeds meer mogelijkheden om het programmeren van machines te automatiseren. Kijken we bijvoorbeeld naar een freesproduct, dan kan hedendaagse software parametrische standaardvormen herkennen. Door eenmalig een parametrisch standaardprogramma op te zetten voor de gekozen standaardvorm, is het mogelijk om snel en automatisch een bewerkingsprogramma te genereren. Programmeertijden zijn zo tot een fractie van handmatig programmeertijd terug te brengen.

MASTERCLASS Samengevat is het voor een productiebedrijf altijd belangrijk om slim en effectief te produceren. Er zijn steeds meer digitale technieken die ingezet kunnen worden om de doelen te bereiken. Het toepassen van deze technieken heeft echter alleen zin als ze ondersteunend zijn aan slim en effectief produceren. In de praktijk komen veel ondernemers er niet of onvoldoende aan toe om de digitaliseringskansen te benutten. Om ondernemers daarbij te ondersteunen heeft Teqnow de masterclass Slim en effectief produceren in een steeds digitalere wereld ontwikkeld. Ondernemers die aan de slag willen met slim en effectief produceren, gebruikmakend van een of meerdere van de moderne technieken, worden met deze masterclass op weg geholpen. De volgende masterclass start op donderdag 19 september. Het aantal plaatsen is beperkt. Het is zinvol om bij interesse snel te reageren. Voor meer informatie en inschrijven zie www. teqnow.nl > agenda > teqnow-masterclass-slimen-effectief-produceren-in-een-steeds-digitalerewereld.•

Randvoorwaarde Het inzetten van nieuwe technologieën zoals 3D-printen, robotisering, digitalisering e.d. wordt vaak gezien als randvoorwaarde voor een bedrijf, om in de toekomst succesvol te kunnen opereren. Omgekeerd wordt ook vaak verwacht dat als het bedrijf dergelijke technieken oppakt, het ook werkelijk succes zal hebben. Dat is echter lang niet altijd het geval. Wordt de inzet van een nieuwe technologie als doel gezien, dan valt na inzet van die technologie, het bereikte resultaat vrijwel altijd tegen.

METAAL & TECHNIEK • APRIL 2019 •

33


LLOYDS CERTIFICERING VERGROOT DE MARKT

ondernemen TEKST: JAN KLOEZE BEELD: DANTO FOTOGRAFIE

‘Elke gieting meten we door’

Bronsgieterij West Friesland Metagis beschikt over een eigen laboratorium en levert centrifugaal gegoten bussen en ringen op maat, beantwoordend aan vooraf vastgestelde mechanische waarden qua trekkracht en hardheid, sinds kort óók gecertificeerd volgens Lloyds Register en snel leverbaar over de hele wereld.

Wie wist dat de Oosterscheldekering bronzen breekpennen bevat? Het is zo. En geloof maar dat de ingenieurs van de Zeeuwse Deltawerken extreem hoge eisen aan dat brons hebben gesteld, eisen die geborgd worden in normen van partijen als DNV-GL en Lloyds Register. Het eerstgenoemde certificaat was al langer in het bezit van West Friesland Metagis (WFM) en sinds kort mag de bronsgieterij uit Enkhuizen zich ook bezitter van het belangrijke Britse certificaat noemen. “Omdat we nu door Lloyds zijn gecertificeerd, worden we nog interessanter voor bijvoorbeeld grote, internationale scheepsbouwers en rederijen die door hun verzekeringsmaatschappij verplicht zijn om met bedrijven te werken die de afgesproken en vereiste mechanische waarden van bronsgietingen kunnen aantonen en garanderen”, zegt Karel van Hemert, directeur van Hemimex Group waar de gieterij in Enkhuizen toe behoort.

‘We zijn nu nog interessanter voor grote, internationale scheepsbouwers’

Charles (links) en Karel van Hemert.

34 • APRIL 2019 • METAAL & TECHNIEK

WFM maakt in hoofdzaak bronzen lagers voor onder meer grote motoren, zware machinebouw en kranen. De afzetmarkt is wereldwijd, met eigen verkoopkantoren via Hemimex in België, Frankrijk en Duitsland. De centrifugaal gegoten bussen variëren in diameter van 120 mm tot 640 mm. Ringen kennen een maximale diameter van zelfs 840 mm en wegen per stuk tot ruim 800 kilo. Er staan twee smeltovens die op inductiestroom werken en drie gietinstallaties in de fabriek. Verder beschikt WFM over twee grote en één kleine CNC-gestuurde draaibanken, nodig om de ruw gegoten bussen af te draaien. Overigens worden de spanen per legering zorgvuldig opgevangen en geregistreerd om ze later te kunnen hergebruiken, precies volgens voorschrift van DNV-GL en Lloyds.


Dirk Verbeek, directeur en metallurg.

“We hebben hier een klein, maar nauwkeurig gekalibreerd laboratorium ingericht om onder meer trekkracht en hardheid van onze gietingen te kunnen meten”, zegt Dirk Verbeek. Hij is ingenieur, metallurg en directeur van de vestiging in Enkhuizen. “Ook de samenstelling van de met de klant afgesproken legering meten we in ons eigen lab na, met een nauwkeurigheid tot op een honderdste procent.” Zonder Lloyds certificering moesten dergelijke metingen, als de klant het vereiste, extern worden gedaan, waarna het soms zomaar dagen duurde voordat de uitslag binnen was. Het aantal centrifugaal bronsgieterijen in Europa neemt af. Ook WFM is een fusie van drie, ooit zelfstandig opererende bedrijven. De markt voor industriële, bronzen lagers is een

typische vervangingsmarkt. Bij het ontwerpen van schepen, kranen of machines worden tegenwoordig vaker kunststofmantels om roterende onderdelen geplaatst. Toch zijn er nog veel toepassingen voor de maatwerk bronzen cilinders en ringen uit Enkhuizen. Niet alleen in vorm of afmeting, ook de legeringen worden afgestemd met de klant. “Daarom is het zo belangrijk dat Dirk metallurg is en onze klanten goed kan adviseren”, zegt Van Hemert. Eén van de specialiteiten van WFM is alubrons, een samenstelling van aluminium en koper dat vergeleken met lagerbrons een factor drie keer zo hard is. Andere legeringen zijn bijvoorbeeld tinbrons, loodbrons of messing. Als klanten geen maatwerk nodig hebben, maar om standaard materiaal vragen, levert WFM dat via het moederbedrijf Hemimex, een groothandel.

Charles van Hemert (zoon van Karel) en mededirecteur in het familiebedrijf: “Wij hebben standaard 1200 ton brons in allerlei soorten en maten op voorraad, die we ook nog zelf op maat kunnen zagen voor de klant. We behoren wat dat betreft tot de top 5 in de Europa.” Overigens levert de groothandel steeds meer kunststof als halffabricaat.

‘Wij hebben standaard 1200 ton brons in allerlei soorten en maten op voorraad’ Andersom werkt het ook, legt hij uit: “Als een klant niet alleen uit voorraad inkoopt, maar METAAL & TECHNIEK • APRIL 2019 •

35


De spanen worden per legering opgevangen en geregistreerd om ze later te kunnen hergebruiken, precies volgens voorschrift van DNV-GL en Lloyds.

36 • APRIL 2019 • METAAL & TECHNIEK


Gesmolten metaal overgieten in de ‘pan’.

specifieke wensen heeft, dan brengen we hem in contact met Dirk die hem als metallurg kan adviseren en het product vervolgens ook kan gieten.” Verbeek vult aan: “Soms is het leveren van een bronzen halffabricaat niet genoeg. Dan wil men bijvoorbeeld een complete afwerking met smeergroeven of een vertanding. In dergelijke gevallen werken we samen met verspanende metaalbedrijven of machinebouwers in de omgeving, zodat we onder onze regie de klant het complete eindproduct kunnen leveren.” Zo wil de gieterij zich dus onderscheiden in speciaal legeringen, leveringsbetrouwbaarheid, gecertificeerde kwaliteit en projectgericht maatwerk. Sinds kort heeft Verbeek bovendien de beschikking over een kerfslaghamer om de breukenergie van een metalen voorwerp te kunnen meten. Iets wat ongetwijfeld bij de

breukpennen voor de Oosterscheldekering is toegepast. Het is een meetmethode die in gieterijen minder gangbaar is, maar in beeld komt als gieten een alternatief is voor gesmede, mas-

sieve staven. “Gieten is goedkoper dan smeden, maar alleen als de mechanische waarden van een gieting die van een massief product evenaren of zelfs overtreffen”, zegt Verbeek.•

Verduurzamen Directeur Dirk Verbeek (WFM) is voorzitter van de stichting Parkmanagement, waarin zo’n 150 tot 180 bedrijven die zijn gesitueerd op de industrieterreinen bij Enkhuizen samenwerken om het energieverbruik van al die bedrijven te verduurzamen. In de stichting gaat het in samenwerking met de gemeente en met onder meer TNO en ontwikkelbedrijf Noord-Holland-Noord over de toepassing van ledverlichting, warmtepompen, zonnepanelen en eventuele alternatieven voor aardgas uit Slochteren. Niet iedereen is trouwens zo’n grootverbruiker als WFM, waar jaarlijks meer dan 50.000 kilowatt nodig is om smelttemperaturen van 1000 graden Celsius en meer te halen. Met zonnepanelen op het dak kan op termijn ongeveer tien procent van die capaciteit geleverd worden. Ledverlichting is al geïnstalleerd bij WFM.

METAAL & TECHNIEK • APRIL 2019 •

37


blik op branches fedecom

MODERNE TRACTOR IS HIGHTECH MOBIELE TECHNIEK

Het merk is heilig

TEKST: JAN KLOEZE BEELD: DANTO FOTOGRAFIE

Agrariërs zijn trouw aan hun tractormerk. Wie opgroeit met merk X zal niet gauw, zeg maar bijna nooit overstappen op merk Y. Die extreme merkentrouw geldt ook voor verkopers en monteurs. Om nieuwe monteurs op te leiden, moeten distributeur Mechan Groep en Fedecom dus zorgvuldig rekening houden met de merkenvoorkeuren van de deelnemers. Wie het terrein van de distributeur in Achterveld oprijdt, ziet aan het eind van de oprit drie verschillende tractoren staan, van drie onderscheidende merken, namelijk Fendt, Massey Ferguson en Valtra. Het zijn de drie tractor-

Docent Frits Enserink en een deel van zijn cursisten.

38 • APRIL 2019 • METAAL & TECHNIEK

merken die door Mechan Groep in Nederland worden vertegenwoordigd en het zijn tegelijk ook de verschillende bloedgroepen in de organisatie. Simon Kram, directeur marketing en innovatie bij Mechan Groep, neemt die bloedgroe-

pen in de tractorwereld uiterst serieus. Elk merk heeft in Achterveld zijn eigen showroom, want de verschillende merken door elkaar heen presenteren, is ongebruikelijk in deze markt. “Een automobilist switcht over het algemeen in het leven verschillende keren van automerk. Bij tractoren is dat vrijwel ondenkbaar. Eens een Fendt, altijd een Fendt”, zegt hij bij wijze van voorbeeld. En dat geldt niet alleen voor de agrariërs die een tractor kopen, maar óók voor de verkoper ervan en zelfs voor de monteur die onderhoud doet of aan de tractor sleutelt. Het


Wat is Mechan Groep? Mechan Groep ondersteunt dealers met professionele marketing, verkoop, aftersales service, onderdelenvoorziening en technische producttrainingen. Sinds kort is de organisatie ook actief in verzekeringen. Mechan Groep is onderdeel van een holding, waartoe onder meer het Belgische Matermaco Groep behoort. Ook hier werken zo’n 75 mensen. Matermaco distribueert de tractormerken Massey Ferguson, Valtra en Kubota. Occasions zijn ondergebracht bij Mechan Next, dat in Boxtel is gesitueerd.

Simon Kram is directeur marketing en innvovatie bij Mechan Groep.

merk is heilig. Sleutelen is trouwens een understatement als het over tractoren gaat. Het zijn hightech machines, welke naam er ook op staat. Elektrotechniek, automatisering, GPS, hydrauliek, dieseltechniek, sensortechniek; het is een greep uit de complexe technologie waarmee een tractormonteur te maken heeft. De goedkoopste van Fendt kost nieuw iets minder dan een ton en de duurste tikt bijna het half miljoen euro aan.

ken, dus als een dealer meerdere merken verkoopt, heeft hij per merk toegewijde monteurs nodig. Een tractor is een eerste levensbehoefte voor de agrariër, meestal boer of loonwerker. Als de tractor hapert, staat het bedrijf stil en wordt meteen de dealer gebeld die dan dus snel moet kunnen reageren en direct over de merkgebonden expertise moet beschikken. Maar dan moet die monteur er wel zijn.

KWART VAN DE MARKT Jaarlijks distribueert Mechan Groep, waar 75 mensen werken, zo’n 700 nieuwe tractoren naar het dealernetwerk in Nederland. Daarmee heeft Achterveld ongeveer een kwart van de markt in handen. Kram: “We werken met een kleine 90 dealers, ook wel landbouwmechanisatiebedrijven genoemd.” Het zijn bedrijven waar verschillende agrarische producten worden verkocht, variërend van bladblazers tot grondwalsen. Ook hier geldt de waterscheiding tussen tractormer-

‘Er moeten honderden extra tractormonteurs worden opgeleid’ En zo komen we bij het eigenlijke hoofdonderwerp van dit verhaal, waarin naast Mechan Groep ook brancheorganisatie Fedecom een belangrijke rol speelt, hier vertegenwoordigd door opleidingsmanager Wim Overeem. “Boe-

rengezinnen vormden van oudsher de natuurlijke aanwas voor tractormonteurs”, zegt hij. “De oudste zoon nam het bedrijf over en er kwam altijd wel een van de andere zonen terecht bij een lokaal landbouwmechanisatiebedrijf. Ook hier geldt die merkentrouw. Wie opgroeit op een boerderij waar pa altijd bijvoorbeeld Massey Ferguson reed, die wil geen Fendtof Valtra-monteur worden”, vertelt Overeem. Maar die vanzelfsprekende aanwas is deels opgedroogd. Boerengezinnen zijn niet meer zo talrijk en de kinderen die er zijn, willen niet altijd in de agrarische sector blijven. “Daar komt bij dat schoolinstellingen jarenlang hebben bezuinigd op techniek. Scholen krijgen namelijk een krappe lumpsum-financiering en als dat geld wordt besteed aan theoretische vakken, blijft er meer over dan wanneer er relatief dure machines in een klaslokaal moeten worden neergezet.” Kram heeft in Achterveld twee technische vacatures en weet dat de nood bij de dealers nog veel hoger is. Vrijwel iedereen die op dit moment in opleiding is voor MBO mobiele techniek niveau 3 of 4 heeft al een baan. Toch zijn er nog steeds veel banen vrij die niet vervuld kunnen worden. Er moet iets gebeuren en gelukkig heeft minister Slob van Onderwijs dat ingezien. Hij stelde recent 100 miljoen euro beschikbaar voor technisch onderwijs in de combinatie van scholen en bedrijven. Eén van de voorwaarden is dat de deelnemende bedrijven zelf tien procent van de opleidingskosten voor hun rekening nemen. Dan betaalt het ministerie uit die pot van 100 miljoen de rest. Geen lumpsumMETAAL & TECHNIEK • APRIL 2019 •

39


financiering, maar duidelijk gealloceerd geld dus. Mechan Groep is als een van de eerste op het gebied van mobiele technologie ingestapt en ontwikkelt samen met Fedecom en met regionale VMBO- en MBO-schoolinstellingen een nieuw curriculum dat deels op het bedrijf en deels op school wordt vormgegeven. OEFENRUIMTE “Onze voormalige werkplaats is nu bijvoorbeeld ingericht als oefenruimte”, vertelt Kram. Er staan vandaag, als Metaal en Techniek langskomt, drie nieuwe, maar voor de gelegenheid deels ontmantelde Fendt-tractoren, waar monteurs van Mechan-dealers onder begeleiding van (uiteraard) een Fendt-docent het vak kunnen leren; Frits Enserink is die docent, in het dagelijks leven monteur bij Mechanisatie Raalte. Als hier volgende week een klas Massey Ferguson leerlingen les krijgen, staan er dus geen groene

maar rode tractoren in de oefenruimte en is er ook een andere docent. Idem voor Valtra. Mechan Groep werkt in dit nieuwe project, dat door Den Haag Sterk Techniekonderwijs is gedoopt, als gezegd samen met een regionaal vmbo en mbo. Voor die scholen is dit een uitkomst, mede omdat ze nu altijd over modern, state of the art oefenmateriaal kunnen beschikken zonder daar op school ruimte voor te hoeven maken.

‘Een tractor is een eerste levensbehoefte voor de agrariër’ Voor Mechan Groep is het een koud kunstje om de tractoren in de voormalige werkplaats neer

te zetten en later weer weg te halen, bijvoorbeeld omdat ze verkocht zijn. “Als ik een nieuwe tractor op school plaats’, zegt Kram, ‘kan ik hem niet verkopen totdat hij na bijvoorbeeld een schooljaar terugkomt. Dat wil je niet.” Overeem noemt de opstelling van Mechan Groep een vorm van maatschappelijk verantwoord ondernemen: “Want ze kijken over de eigen bedrijfsbelangen heen.” De komende jaren moeten er op deze manier, met steun dus van het ministerie en van Fedecom, in Nederland honderden extra tractormonteurs worden opgeleid. Er is nog genoeg belangstelling binnen de dorpen en de gemeenschappen op het platteland. “Veel jongens vinden het gewoon mooi om in de landbouwmechanisatie te werken”, zegt Overeem. “De beperking zit vooral in de mogelijkheden om daadwerkelijk goed opgeleid te worden. Daar wordt nu dus echt wat aan gedaan.”•

TIM

Wim Overeem, opleidingsmanager bij Fedecom.

40 • APRIL 2019 • METAAL & TECHNIEK

Fedecom verenigt bedrijven in landbouwtechniek, veehouderijtechniek, groentechniek, tuinbouwtechniek en industrie & intern transport. De vereniging kent bijna 1000 leden en werkt met en voor fabrikanten, importeurs en dealers aan een sterkere sector. Wim Overeem is opleidingsmanager en onder meer nauw betrokken bij het platform TIM, dat december 2017 is opgericht. De afkorting betekent Tech in Motion. TIM is het samenwerkingsplatform van de brancheorganisaties Fedecom, BMWT en elf mbo-instellingen die de opleiding mobiele werktuigen aanbieden. Jaarlijks is er in de deelnemende sectoren behoefte aan ongeveer 600 nieuwe, goed gekwalificeerde medewerkers. Momenteel komen er zo’n 300 tot 350 afgestudeerden per jaar van school, te weinig dus. Mede daarom is het in het artikel genoemde initiatief van het ministerie zo belangrijk. Om up-to-date te blijven wordt het TIM-curriculum door scholen en bedrijven jaarlijks geëvalueerd en waar nodig bijgesteld. Leerlingen hebben na de opleiding vrijwel zeker een baan. “Het slagingspercentage ligt op ruim 90 procent, veel hoger dan het landelijk gemiddelde”, zegt Overeem. Hij vertelt dat de kosten per leerling zo’n zeven- tot tienduizend euro per jaar bedragen. Niet alleen een hoog slagingspercentage is daarom belangrijk. “We moeten er ook voor zorgen dat onze goed opgeleide, nieuwe mensen in de sector blijven werken”, zegt hij. Fedecom ondersteunt op dat vlak initiatieven van de leden.


rechtgezet

Return to sender

TEKST: MR. MIRJAM BOS BEELD: LUUK POORTHUIS

Als u een e-mail stuurt naar een door u reeds vaker gebruikt e-mailadres, mag u er dan van uitgaan dat de geadresseerde uw bericht heeft ontvangen?

schriftelijk hiervan bericht te doen. Hij heeft zich hieraan gehouden, stelt hij, door Jan Willem maanden geleden een mail te hebben gestuurd. Jan Willem checkt terug op kantoor zijn oude mailadres. En inderdaad zit in zijn oude inbox de bewuste opzegging. Jan Willem is het echter niet eens met deze gang van zaken. Nu hij de opzegging zo laat door heeft gekregen, heeft hij geen tijd gehad een andere klant te zoeken, en zit hierdoor nu met een gat in zijn omzet.

Onderhoudsbedrijf Liftklus doet al jaren onderhoud aan liften voor een paar grote klanten. Eigenaar Jan Willem is, met de verandering van de domeinnaam in het kader van een professionaliseringslag, overgestapt op een ander e-mailadres. Na een poos merkt hij dat er steeds minder e-mails binnenkomen op zijn oude adres. Zodoende checkt hij deze inbox gaandeweg minder en minder.

Als Jan Willem op een maandagmorgen in een bedrijfspand de liften komt checken en onderhouden, blijkt iemand anders er al aan te sleutelen. Geïrriteerd belt hij zijn opdrachtgever en vraagt hem om opheldering. Zijn opdrachtgever beweert de overeenkomst met Liftklus te hebben opgezegd. In hun contract staat dat deze opgezegd kan worden door uiterlijk drie maanden voor de jaarlijkse automatische verlenging

Ontvangsttheorie Een tot een bepaalde persoon gerichte verklaring treft pas doel als die verklaring die persoon heeft bereikt. Zo luidt de zogeheten ontvangsttheorie. Als een recent gebruikt e-mailadres wordt gebruikt en het bericht is daar aantoonbaar aangekomen, dan mag de verzender ervan uitgaan dat zijn bericht de ontvanger heeft bereikt. Als de ontvanger mocht beweren een bericht niet te hebben ontvangen, dan moet de

verzender bewijzen dat zijn bericht het e-mailadres ook daadwerkelijk heeft bereikt. Dat kan met behulp van trackinginformatie van Google/ internetprovider. Let dus goed op uw binnenkomende e-mails, vooral als u bent overgestapt op een ander mailadres. Voor de verzender geldt; stuur een belangrijk bericht ook nog per post of fax, om discussie achteraf te voorkomen.

Via zijn advocaat stelt hij dan ook dat, omdat hij de e-mail niet heeft gezien, de opzegging geen effect heeft gehad. De rechter oordeelt dat als een e-mail aantoonbaar is aangekomen op een recent gebruikt e-mailadres, de verzender van de e-mail mag aannemen dat het bericht de ontvanger heeft bereikt. Dat de e-mail, om welke reden dan ook, niet is gelezen door de ontvanger, komt voor risico van de ontvanger. De opdrachtgever blijkt dus correct en op tijd te hebben opgezegd en is niks meer verplicht aan Liftklus.•

Metaalunie Rechtsbijstand behandelt in deze rubriek interessante juridische kwesties op een luchtige manier. De namen en plaatsen zijn verzonnen, gelijkenissen met personen of bedrijven zijn louter toevallig. Juridische professionals tegen gunstige tarieven Metaalunie Rechtsbijstand is een zelfstandige dienst en weet als geen ander waar u als ondernemer in de metaalsector behoefte aan heeft. Zij biedt u een zorgvuldig geselecteerd netwerk van deskundige advocaten en een speciaal voor leden ontwikkelde Mevas rechtsbijstandverzekering. U kunt bij Metaalunie Rechtsbijstand terecht voor: Advocaten Octrooigemachtigden Juridische bedrijfsanalyse Incasso Maatcontracten Algemene voorwaarden Meer weten? 030 - 605 33 44 of www.metaalunierechtsbijstand.nl

METAAL & TECHNIEK • APRIL 2019 •

41


blik op branches vereniging straatmeubilair TEKST EN BEELD: ALEX KUNST

GROEIENDE VRAAG NAAR STRAATMEUBILAIR OP MAAT

Pragmatisch automatiseren

Met een combinatie van standaardisering en levering op maat bouwde Falco de afgelopen jaren aan een vernieuwde organisatie. De productieomgeving van de leverancier van straatmeubilair is daardoor zowel efficiënt als flexibel. Verdere robotisering ligt in het verschiet, maar nuchterheid voert de boventoon.

In 2010 ging het roer om bij Falco. Een nieuwe generatie nam de leiding over bij het familiebedrijf en koos direct voor verregaande automatisering. Volgens William Flim, hoofd bedrijfsbureau en KAM Functionaris is er sindsdien een enorme stap gezet. “Ik chargeer, maar als je het vergelijkt met de huidige situatie, waren we vroeger een veredelde smid. De veranderingen

begonnen met het plasmasnijden van platen. Daarna investeerden we in een buizenlaser, drie lasrobots en een eigen poedercoatstraat. Voor de lasafdeling is een nieuwe hal gebouwd. Nu zijn we een volwaardig productiebedrijf.” De vernieuwingen komen niet voort uit overdreven automatiseringsdrang. Het gaat eerder om pragmatische oplossingen. Flim licht toe: “Voor

het 3D-buigen van rondstaal kochten we een machine die eigenlijk is bedoeld voor de betonindustrie. Die machine past goed bij onze producten en materialen.” PRODUCTIE IN EIGEN HUIS Falco levert alles voor de openbare ruimte, met als hoofdgroepen: overkappingen, fietsparkeren, straatmeubilair en verkeersvoorzieningen. Vaak gaat het om een combinatie van metaal en hout. Bas Wolbers, hoofd technisch bureau: “Sommige klanten kijken in ons assortiment en bestellen een product. Maar we krijgen ook klantspecifieke vragen. Dat laatste gebeurt steeds vaker.” Flim: “De gemeente Eindhoven vroeg ons bijvoorbeeld om vuurwerkbestendige afvalbakken. Er waren er tijdens Oud en Nieuw veel kapotgegaan. We hebben die bakken voor ze ontwikkeld.” Lachend: “Dat betekende vooral dat we veel moesten testen.”

‘Het is misschien niet echt lean, maar het werkt goed’

Bas Wolbers (links) en William Flim.

42 • APRIL 2019 • METAAL & TECHNIEK

De ruim honderd medewerkers voeren de productie grotendeels in eigen huis uit. Het maakt van Falco een flexibel bedrijf, aldus Flim. “Het beleid is om vrijwel alles zelf te doen. Als we al iets uitbesteden, onderzoeken we meteen of we het in de toekomst toch zelf kunnen doen. Onze klanten hebben geen behoefte aan ‘vandaag bestellen morgen in huis’. We verliezen geen enkele order op levertijd. Desondanks werken we toch veel sneller dan vroeger, dankzij de nieuwe machines. We kunnen bijvoorbeeld niet meer zonder de buizenlaser. Veel metalen onderdelen moeten van gaten worden voorzien, om thermisch verzinken mogelijk te maken.” Tijdens de rondleiding door het bedrijf laat Flim zien hoeveel bewerkingen de buizenlaser in één


Vereniging Straatmeubilair

Fietsenrekken klaar voor transport.

doorgang uitvoert. “Vroeger moest je al die bewerkingen achter elkaar uitvoeren. Met de buizenlaser komen de onderdelen kant-en-klaar met een enorme vaart uit de machine.” Aanvankelijk werd de buizenlaser mede ingezet voor werk voor derden. Flim: “Na een tijdje stonden we voor onze eigen producten weer te zagen en te boren, terwijl de buizenlaser voor ander werk werd ingezet. Daarom zijn we daarmee gestopt. We hebben het werk voor derden niet nodig en we kunnen de machine eenvoudig vullen met onze eigen producten. Hetzelfde geldt overigens voor het poedercoaten – ook dat doen we alleen voor eigen productie.” SAMENWERKEN MET SCHOLEN Het juiste personeel vinden is voor Falco geen probleem, vertelt Flim. “Dat komt door onze goede contacten met de scholen. We staan op open dagen van scholen; niet om Falco te promoten, maar om te laten zien welke mooie producten je kunt maken met metaal. Scholieren komen hier over de vloer en we hebben als voordeel dat we herkenbare producten maken.” Ook Wolbers is enthousiast over de samenwerking met de scholen. “We geven de scholieren een opdracht om het schoolplein vanuit alle hoeken te fotograferen. Vervolgens kunnen we ze hier laten zien welke producten ze hebben gefotografeerd die bij bedrijven als het onze worden gemaakt. De leerlingen gaan met een opdrachtbon door ons bedrijf. Er moet een sleu-

telhanger gemaakt worden en met die opdracht gaan ze langs alle afdelingen. Aan het eind van de dag hebben ze een sleutelhanger met het logo van de school.” GELIJKE PRODUCTIEVERDELING Het optimaliseren van de productie heeft voortdurend aandacht, maar voor Flim en Wolbers staat nuchterheid nog steeds voorop. Flim: “Vanuit de lean-gedachte wilden we iets doen aan voorraadbeheer. Normaal gesproken wil je de voorraad zo klein mogelijk houden. Maar het orderverloop is hier niet constant. We weten in welke periode het rustiger is en wanneer het weer drukker wordt. In de rustige periode bouwen we voorraad op van producten waarvan we weten dat ze straks weer besteld worden. Op die manier is er een gelijke verdeling van de productie door het hele jaar heen. Het is misschien niet echt lean, maar het werkt goed. We hebben ruimte genoeg en we zijn economisch gezond.” Over de plannen voor de toekomst zegt Wolbers: “We werken nu nog met instructies op papier. Dat wordt op termijn vervangen door schermen zodat daarna de informatiestroom kan worden gekoppeld aan de machines.” Flim: “Tot nu toe kiezen we er nog voor om het door de medewerkers te laten doen, maar we zijn wel op zoek naar een pick & place robot die ons helpt om een machine te bedienen. We bekijken dit soort dingen op gevoel maar we willen een investering óók goed onderbouwen.”•

Miko Wijnands is sinds begin vorig jaar actief als branchemanager van de Vereniging Straatmeubilair. Wijnands noemt Smart City en duurzaamheid als belangrijke actuele ontwikkelingen binnen de vereniging. Wijnands: “Bij Smart City gaat het om sensoren in zaken als verkeersborden, afvalbakken en fietsenstallingen. Je kunt daarmee bijvoorbeeld zien of een afvalbak geleegd moet worden en of de fietsenstalling volstaat.” Smart City en duurzaamheid liggen in elkaars verlengde, aldus Wijnands. “Hoe beter je het straatmeubilair kunt monitoren, hoe minder overbodige bewegingen je hoeft te maken.” De Vereniging Straatmeubilair overlegt met verschillende partijen over mogelijkheden om steden en dorpen anders in te richten. “Sinds een paar jaar bezoeken we gemeenten. We leren op die manier van elkaar. Vanuit een vereniging verloopt zo’n gesprek vaak wat gemakkelijker dan wanneer men met een bedrijf om tafel moet zitten.” Sinds een paar jaar werkt de vereniging samen met Avans Hogeschool. “Met hen kijken we bijvoorbeeld naar duurzaamheidsindicatoren van producten en materialen. Het is belangrijk om te zien waar opdrachtgevers belang aan hechten. Zijn ze geïnteresseerd in total cost of ownership en het einde van de levenscyclus van een product? Of gaan ze vooral voor een lage prijs en de korte termijn? De overheid heeft doelstellingen geformuleerd over duurzame inkoop. Wij proberen dat handen en voeten te geven, maar dat zijn soms lastige trajecten. Bij de ledenvergadering op 24 mei gaan we verder in op de vraag hoe we doelstellingen en kosten nog beter inzichtelijk kunnen maken.”

METAAL & TECHNIEK • APRIL 2019 •

43


product PRIMEURS Eaton komt met twee productprimeurs voor de Benelux. Eaton presenteert de volgende generatie van zijn succesvolle ‘easy’ besturingsrelais, de easyE4, en de nieuwe RMQ Flat Enclosure, de kleinste opbouwbehuizing in zijn soort, onderdeel van Eatons modulaire RMQ-assortiment. De compacte besturingsrelais easyE4 is geschikt voor eenvoudige én complexere besturingstaken en is daarmee de juiste keuze voor zowel elektro-installateurs als voor engineers in de machinebouw. Dankzij de krachtige hardware, de uitbreidingsmogelijkheden en de vele communicatieopties, is de easyE4 als relatief besturingsrelais in een breed scala aan toepassingen en markten inzetbaar. De easyE4 werd eind 2018 in Duitsland geïntroduceerd en is nu ook in de Benelux beschikbaar. Meer informatie over de easyE4 op www. eaton.nl/easy. De RMQ Flat Enclosure (slanke behuizing) is als flexibele en stijlvolle behuizing geschikt voor zowel noodstopknoppen, signaallampen en drukknoppen, als keuze- en sleutelschakelaars. Meer informatie over de RMQ Flat Enclosure op www.eaton.nl/ RMQ.

KRACHTSPANTANGHOUDERS Seco Tools introduceert nieuwe krachtspantanghouders die hydraulische houders en krimphouders overtreffen op het gebied van spankracht en overbrengbaar koppel voor maximale freesprestaties. Krachtspantanghouders leveren meer flexibiliteit en rendement voor deze freestoepassingen en zorgen ervoor dat werkplaatsen minder gereedschappen nodig hebben. De krachtspantanghouder levert een rondlooponnauwkeurigheid van 5 micron bij 3xD uitkraaglengte. Dankzij de directe klemtechnologie kan één Seco-opname worden gebruikt voor een cilindrische schacht van 20 mm, 32 mm, 0,75” en 1,25”, en Weldon-schachten van 20 mm en 0,75”. Door het gebruik van reductiehulzen is één opname ook geschikt voor gereedschappen met een cilindrische schacht, Weldon- of Whistle Notch-schacht met een diameter van 6 mm tot 25 mm, 0,25” tot 1,00”. De opnames zijn geschikt voor het klemmen van freesgereedschappen - voor ruw- en finiseertoepassingen – en ook voor boor- en tapgereedschappen. www.secotools.com

ROBUUSTE POETSDOEKEN Hygiëne is een must bij de productie van levensmiddelen. Van kaas tot pizza, van koekjes tot chocolade … alle lekkernijen moeten veilig verorberd kunnen worden. Daarom gelden ook uiterst strenge hygienevereisten voor de poetsdoeken die in de branche gebruikt worden. Voor klanten die oppervlakken in de voedingsindustrie residuvrij moeten reinigen en moeten voldoen aan de hoogste eisen op vlak van hygiëne en service, biedt MEWA twee sterk absorberende en robuuste poetsdoeken aan in een individueel systeem voor hergebruik. Protex is de poetsdoek die uitermate geschikt is voor onderhoud en reiniging van gevoelige oppervlakken in de levensmiddelenbranche. Hij kan zowel droog als nat ingezet worden heeft een snelle droogtijd. Ultra is de poetsdoek die delicate oppervlakken reinigt en polijst. Hoogwaardig katoen geeft deze poetsdoek absorptiekracht. Hij wordt overal toegepast waar maximaal stofvrij gewerkt moet worden. Volgens een kringloopsysteem op maat neemt MEWA de volledige logistieke verwerking op zich, inclusief ophalen, wassen, vervangen wanneer nodig en terugbrengen.

www.eaton.nl www.mewa.nl

44 • APRIL 2019 • METAAL & TECHNIEK


PUSH-IN-KABELWARTEL

SPECIALE SCHARNIEREN Mparts levert vanaf nu voortaan ook klantspecifiek vervaardigde scharnieren. Denk bijvoorbeeld aan opliggende scharnieren, inliggende scharnieren, vlakscharnieren, pianoscharnieren, blokscharnieren en stiftscharnieren. Het standaard pakket scharnieren, sluitingen, sloten, mechanische spanners en afdichtingen wordt inmiddels al langere tijd door Mparts op de markt gebracht Door dit pakket nu te completeren met speciaal scharnieren kan Mparts voortaan een totaalpakket leveren. Speciaalscharnieren kunnen vanaf nu op basis van een gunstige prijs/kwaliteitsverhouding volledig op klantspecificatie worden vervaardigd, door het eenvoudigweg aanleveren van maatwerktekeningen in zogeheten STEP-bestanden of in een ander bestandsformaat. Speciaalscharnieren voor het openen en sluiten van luiken, kleppen en deuren in onder andere de machine- en apparatenbouw, de transportsector, de maritieme wereld of ten behoeve van HVAC-toepassingen. Naar keuze kunnen de verschillende typen scharnieren worden vervaardigd in de materialen staal, RVS, aluminium, messing, Zamak, Nylon (PA) en Nylon (PA) glasvezelversterkt.

Met de nieuwste kabelwartel van ABB, de NPG Quick-Connect, kunnen kabels snel op een kast of paneel worden aangesloten zonder dat de behuizing hoeft te worden geopend, zodat het proces sterk wordt versneld. Dankzij het ingebouwde vergrendelingsmechanisme van nylon kan de Quick-Connect aan de hand van een eenvoudig proces in drie stappen worden geïnstalleerd: steek de wartel in een ingang van de kast van de juiste afmeting, doe de kabel erin en zet deze goed vast. Er zijn geen moeren of andere extra onderdelen nodig. Dankzij de snelheid en het gemak waarmee kan worden geïnstalleerd, is de NPG Quick-Connect perfect voor paneelbouwers en installateurs die grote volumes installeren. Het installatiegemak leidt namelijk niet tot vermindering van de prestaties. De wartels voldoen aan de vereisten van UL514B/CSA C22.2 nr. 18.3; EN 62444. www.abb.com

ACCUSCHROEFBOORMACHINE Conrad heeft het assortiment high-performance elektrische gereedschappen voor professionele gebruikers en doe-hetzelvers uitgebreid met de ASCM 18 QSW accuschroefboormachine met vier versnellingen van FEIN. De ASCM 18 QSW heeft een gewicht van 1,7 kg (inclusief batterij), een zeer compact ontwerp en een slanke greep. De accuschroevendraaier is bij uitstek geschikt voor vakmensen die in de bouw montagewerkzaamheden moeten uitvoeren en dagelijks op moeilijk toegankelijke plaatsen moeten boren. Omdat de gebruiker afhankelijk van de taak met verschillende boorsnelheden moet werken, heeft FEIN de accuboormachine uitgerust met een volledig metalen overbrenging voor vier versnellingen, die toerentallen tot maximaal 2.500 tpm mogelijk maakt. Het apparaat biedt optimale toerentallen voor boren of schroeven in verschillende materialen. Met de QuickIN interface kan de FEIN accuboormachine zonder extra gereedschap aan elke taak worden aangepast. Door gebruik te maken van los verkrijgbare accessoires, zoals een zelfspannende SKE boorhouder, verandert de boormachine in een handomdraai in ander gereedschap. www.conrad.nl

www.mparts.nl METAAL & TECHNIEK • APRIL 2019 •

45


product

OPENHOUDSTANDSCHARNIER Southco heeft zijn programma positioning technology uitgebreid met een nieuw scharnier met openhoudstand dat het gewicht van zware panelen en deksels neutraliseert en betrouwbare positiecontrole biedt voor een verscheidenheid aan toepassingen. Het CB-openhoudstandscharnier biedt nauwkeurige controle bij het openen en sluiten van zware panelen, waardoor zorgen over veiligheid en aansprakelijkheid worden weggenomen en tegelijkertijd de ergonomie van de eindgebruiker wordt verbeterd. Het CB-scharnier neutraliseert de zwaartekracht en biedt accurate controle bij het openen en sluiten van zware panelen, waardoor het paneel moeiteloos kan worden opgetild en neergelaten. Het compacte, verstelbare ontwerp maakt het mogelijk om het CB-scharnier te monteren in behuizingen met minimale uitsteeksels, en af te stemmen op de precieze eisen van de toepassing. Het scharnier heeft een hoge trillingsbestendigheid, waardoor het een ideale oplossing is voor een scala aan mobiele en stationaire opslagtoepassingen, waaronder medische en industriële installaties. Opgebouwd uit corrosiebestendige materialen, biedt het scharnier betrouwbare prestaties in zowel warme als koude omgevingen.

CONNECTIVITEIT Sandvik Coromant heeft connectiviteit geïntroduceerd in de Silent Tools gereedschapshouders. De innovatie wordt aangeboden als deel van het CoroPlus programma van verbonden oplossingen voor bewerkingswerkplaatsen die graag deel willen uitmaken de snel groeiende trend van de digitalisering van de sector. Van een aantal verbeteringen is de nieuwste Silent Tools technologie voor inwendig draaien bij lange uitsteeklengten nu voorzien van ingebouwde connectiviteit binnen de adapter. Deze oplossing, met de aanduiding Silent Tools Plus, maakt het mogelijk data van het bewerkingsproces te verzamelen en naar een dashboard te sturen, waardoor de operator waardevolle inzichten verkrijgt over hetgeen zich afspeelt in slanke, buisvormige componenten. Het zal bijvoorbeeld mogelijk zijn om te detecteren of er te veel trillingen zijn of wanneer het risico bestaat dat de oppervlaktekwaliteit aangetast zal worden. Daarnaast zullen operators in staat zijn de tijd te reduceren dat de machine draait zonder dat het gereedschap in snede is. www.sandvik.coromant.com

www.southco.com

d n o R

ere n•G

ijpe aksl

• Vl erk w n o • Ho

46 • APRIL 2019 • METAAL & TECHNIEK

jpen

psli

ha edsc

EEL TION NVEN & CO CNC

n e p slij

M TRU F. N E NC D V.O. nl O O H m. MON ntru X e c E n L 168 .hoo

2 - 34 7 4 03

www


    

 



Dag en nacht in touw voor uw plaatwerk jd in op maat! Alti ijf! r

bed

DISSELHORST METAAL

Overkampsweg 26 | 8102 PH Raalte | Tel.: 0572-36 26 00 | Fax: 0572-36 22 98

www.disselhorstmetaal.nl

                

              

 !"#$%&'& ()*

www.hevami.nl / Tel: 0413-376602

Straalmachines

Richtmachines

Ontbraammachines

Polijstmachines

Bandschuurmachines


CAD/CAM

INDUSTRIEEL REINIGEN

SLIJPEN

kompas ALUMINIUM

Beekveldstraat 67/ Bus 1 B-9300 Aalst Tel: 0032-53804503 Email: info@4dcam.be Website: www.4dcam.be

Comhan Holland BV Joh. Enschedeweg 11 1422 DR UITHOORN t +31 297 513636 f +31 297 513639 e comhan@comhan.com i www.comhan.com

AUTOMATISERING

Bijlmermeerstraat 20a 2131 HG Hoofddorp t 023-5621313 e office@previservice.nl i www.droogijsstralen.nl

Fokkerstraat 31, 3905 KV Veenendaal Postbus 1040, 3900 BA Veenendaal t 0318 – 495858 f 0318 – 551611 e info@bemet.nl i www.bemet.nl

TEC / CAD College Kerkenbos 1018 B 6546 BA Nijmegen t 024-3565677 e info@cadcollege.nl, i www.cadcollege.nl

DRAADBEWERKING

OPPERVLAKTEBEHANDELING

Lintelerweg 15, 7556 PD Hengelo t 074-2423654 f 074-2914934 e info@mkg.nl i www.mkg.nl • ERP software voor MKB metaalbedrijven

BESTURINGSTECHNIEK/ ELEKTROTECHNIEK

Jan van de Laarweg 30 2678 LH De Lier t 0174-512419, F 0174-515893 e info@ce-bv.com

GEREEDSCHAPPEN, VERSPANEND Technisch Bureau Den Heuker Postbus 17 7490 AA Delden t 074-3765050, f 074-3764646 e info@denheuker.nl i www.denheuker.nl

Brabantse Non Ferro Gieterij BV Hearrewei 4a 9073 GA Marrum t 0518 - 411761 e info@wiltenburg.com i www.wiltenburg.com • reparatie van CNC-elektronica

TECHNISCHE KERAMIEK

Ceratec Technical Ceramics BV

Siriusstraat 11 5015 BT Tilburg t: 013-5427627 f: 013-5427607 e: info@loa.nl i www.loa.nl i www.loa-sp.nl

Poppenbouwing 35 4191 NZ GELDERMALSEN t 0345 58 0101 e info@ceratec.nl i www.ceratec.nl”

• Voor stralen, kataforese lakken, poedercoaten en natlakken • Wij verzorgen ook transport, assemblage en warehousing • Van enkele stuks tot grote series

• Ontwikkeling, bewerking en samenstelling van keramische componenten. • Ceramic on the right spot!

GRAVEERWERKEN

ROBOTS Brandsma Graveerwerken

GIETEN M. van Wiltenburg

• Slijpen en polijsten • Reinigen en CLEANROOM verpakken • Meer info zie website

LOA Lak B.V.

Impuls 30 1446 wx purmerend 0299 666276 www.nlgravure.nl info@nlgravure.nl

C&E Draad Bewerking BV

MKG ERP software

Industrieweg 13 7461 AA Rijssen t 0548-543793 f 0548-519565 e info@vangeenen.nl i www.vangeenen.nl

Bemet International B.V.

Limis BV Hengelosestraat 705, 7521 PA Enschede Postbus 545, 7500 AM Enschede t 053 - 483 65 36 i www.limis.nl

Previ Service b.v.

• reiniging machines / parken • reiniging zonder water • verwijderen spouwmuurisolatie

Komdex Software Ontwikkeling BV Meer en Duin 335 2163 HE Lisse t 0252 68 29 18 e info@komdex.nl

Van Geenen BV Metaalfinishing

4D CAM BVBA

Postbus 92, 4870 AB Etten-Leur t 076-5012950, f 076-5020975 e info@bnfgieterij.nl, i www.bnfgieterij.nl • Aluminium en brons: zand- en coquillegieten

De kracht van Rolan Robotics; Specialist in industriële robotsystemen • Merkonafhankelijk • Klantspecifieke oplossingen • Leverancier met kennis van zaken

• brand-en slagstempels • diepgeëtste naamplaten in kleur ingelakt. rvs,koper • vormetswerk van zeer dunne plaat


agenda = door Koninklijke Metaalunie geïnitieerde activiteiten

VAKBEURZEN

CURSUSSEN/WORKSHOPS 25 APRIL 2019

13 T/M 15 MEI 2019 Handelsmissie Denemarken: brengt uw kansen in beeld INFO:

www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

12 EN 13 JUNI 2019

LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

Vision, Robotics & Motion LOCATIE: INFO:

Bright World of Metals LOCATIE: INFO:

EMO LOCATIE: INFO:

Hannover (DE) www.emo-hannover.de

Aanvang en einde arbeidsovereenkomst LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.00 uur - 16.30 uur € 365,- (excl. btw) per deelnemer www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

Liquiditeitsplanning LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

9 MEI 2019 Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.00 uur - 17.00 uur € 375,- (excl. btw) per deelnemer www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

Industriële Marketing in de Metaal LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

10 MEI 2019 Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.45 uur - 15.30 uur € 365,- (excl. btw) per deelnemer www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

Managen van ziekteverzuim LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

Koninklijke Metaalunie verzorgt diverse (branche) bijeenkomsten en essentiële evenementen. De meest actuele agenda vindt u op www.metaalunie.nl.

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.30 uur - 17.00 uur € 375,- (excl. BTW) per deelnemer. www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

27 MEI 2019

werkgeversaansprakelijkheid LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.00 uur - 16.30 uur € 375,- (excl. BTW) per deelnemer. www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

20 MEI 2019

Succesvol zakendoen met je website LOCATIE: TIJD: KOSTEN: INFO:

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.45 uur - 16.00 uur € 365,- (excl. BTW) per deelnemer. www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

20 MEI 2019

Sturen op de kostprijs

Düsseldorf (DE) www.gifa.de

16 T/M 21 SEPTEMBER 2019

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.45 uur - 16.45 uur € 365,- (excl. btw) per deelnemer www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

6 MEI 2019

Veldhoven www.vision-robotics.nl

25 T/M 29 JUNI 2019

17 MEI 2019

Functie-indeling en belonen

Metaalunie, Einsteinbaan 1 in Nieuwegein 9.30 uur - 16:45 uur € 375,- (excl. btw) per deelnemer. Een lunch en cursusmateriaal zijn in de prijs inbegrepen. www.metaalunie.nl > Actueel > Agenda

Data en locaties van evenementen zijn aan verandering onderhevig. Neem daarom eerst contact op met de betreffende organisatie. De redactie van Metaal & Techniek neemt geen verantwoording voor gemaakte (reis) kosten.

METAAL & TECHNIEK • APRIL 2019 •

49


op de bres

Verspilde energie

De definitieve versie van het eLoket informatieplicht energiebesparing is door het ministerie eenzijdig online gezet, zonder input van het testpanel. Niettemin geldt de startdatum van 1 juli. Slim omgaan met deze verplichting voorkomt dat uw energie verspild wordt. Wij helpen u daar graag bij.

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat heeft eind maart het eLoket informatieplicht energiebesparing gelanceerd. Via dit loket moeten 125.000 ondernemers voor 1 juli a.s. aangeven welke energiebesparende maatregelen zij hebben genomen om aan de wettelijke energiebesparingsplicht te voldoen. Op www.metaalunie.nl/energiebesparing checkt u of uw bedrijf tot deze 125.000 ondernemingen behoort. Het eLoket is met forse vertraging en onder enorme tijdsdruk tot stand gekomen. Ondernemersorganisaties en de werkgeversorganisaties hebben, net als eerder met betrekking tot de nieuwe energiebesparende maatregelen, tot het laatste moment hoognodige verbeterpunten aangedragen om een toegankelijk loket met minimale lastendruk voor onderne-

Koninklijke Metaalunie over de informatieplicht Actuele informatie over het nieuwe eLoket staat op www.metaalunie.nl/ energiebesparing met onder meer een stappenplan om na te gaan wanneer men voldoet aan de verschillende wettelijke verplichtingen voor energiebesparing. Ook is daar het antwoord te vinden op veel gestelde vragen. Behalve via de website bieden we u ook de mogelijkheid rechtstreeks contact op te nemen met een van onze adviseurs bestuursrecht via bj@metaalunie.nl of 030 605 3344. Metaalunie houdt bovendien op 27 mei as. een bijeenkomst om leden verder te informeren en voor te bereiden op de informatieplicht en de nieuwe lijst met erkende maatregelen. Ga naar www.metaalunie.nl/energiebesparing om u hiervoor aan te melden.

mers te realiseren. Een deel van deze verbeterpunten is doorgevoerd. Helaas heeft het ministerie niet meer de mogelijkheid gegeven op de laatste versie van het loket te reageren. Ook het testpanel, bestaande uit ondernemers en gemeentes, heeft de gelanceerde versie niet meer kunnen beoordelen. Wij maken ons zorgen over het gebruiksgemak van het eLoket en over de beperkte tijd die tot 1 juli resteert om aan de informatieplicht te voldoen. Natuurlijk doen wij er alles aan onze achterban te helpen. De kop in het zand steken heeft geen zin en daarom is het beter dit soort verplichtingen pragmatisch op te pakken. Daarom informeren we onze leden met voorlichtingsbijeenkomsten en ondersteunend materiaal en kunnen op- en aanmerkingen over het eLoket gemeld worden via informatieplicht@ metaalunie.nl. Ik vind wel dat het niet meer dan logisch en fair zou zijn als door alle vertraging en onzekerheid ondernemers langer de tijd krijgen het eLoket goed in te vullen en overheden niet direct op 1 juli gaat handhaven. Als door te weinig tijd blijkt dat de uitkomsten van het eLoket niet het juiste beeld geven van de energiebesparingsgraad, is dat zonde van alle energie die bedrijven erin hebben gestoken. Verspilde energie dus…•

Gerard Wyfker, Beleidssecretaris Milieu & Beleid Koninklijke Metaalunie

50 • APRIL 2019 • METAAL & TECHNIEK


De #1 software voor handelsbedrijven



Mede dankzij Exact hebben wij een leverbetrouwbaarheid van 99,8%!” Bonfix

Waarom kiezen voor Exact voor Handel? + + + +

Order-, voorraadbeheer en boekhouden in één Efficiënt werken met optimale voorraadniveaus Leverbetrouwbaarheid met sprongen omhoog Verbeterde klanttevredenheid

Kijk voor meer informatie op exact.nl of bel ons op 015-7115012


Profile for Koninklijke Metaalunie

Metaal & Techniek, april 2019  

Metaal & Techniek is het vakblad voor het MKB-metaal en tevens het officiële orgaan van Koninklijke Metaalunie. Het verschijnt 11 keer per j...

Metaal & Techniek, april 2019  

Metaal & Techniek is het vakblad voor het MKB-metaal en tevens het officiële orgaan van Koninklijke Metaalunie. Het verschijnt 11 keer per j...

Advertisement