Page 1

Boekrecensie: In the bubble, designing in a complex world. John Thackara. The MIT Press 2005. Design connecties: kiezen voor de toekomst. door: René Paré Sinds de eerste Doors of Perception conferentie in Amsterdam heb ik het gevoel dat er werkelijk een (meer dan) potentiële kracht aanwezig is in Nederland, in Europa, in de wereld, die in staat is om met kennis, argumenten en overtuiging de koers van onze maatschappij, technologie, educatie in een (betere) richting te sturen. De samenkomst van honderden mensen die zich bezig houden met de betekenis en de kwaliteit van design, kunst, onderzoek, technologie in het licht van waarde en duurzaamheid van leven, leren en werken maakt een bijzondere energie los. En niet alleen die energie is aan de orde, maar meer belangrijk nog inspiratie, moed, vertrouwen dat we met velen zijn die kiezen om in ons werk en leven bewust te sturen naar de juiste keuzes. Wàt dan precies juist is en wat niet juist is niet een twee drie gezegd. We leven in een complexe wereld, en eenvoudige keuzes zijn niet meer te maken. Er zijn met de komst van wereldwijde communicatie- en informatiesystemen geen grenzen meer aan de kennis, de uitwisseling van ervaring en het bewustzijn van onze aardse aanwezigheid. We zijn de scheppers van een nieuwe wereld, die beetje bij beetje ontworpen wordt. Eigenlijk zijn wij allemaal een beetje designers. En we moeten daarmee als het even kan uiterst zorgvuldig en gewetensvol omgaan. Kennisjungle Hiermee is ongeveer een kader aangegeven waarin John Thackara in zijn compacte maar uiterst rijke meesterwerk ‘In The Bubble’ zijn visie geeft op de ontwikkeling van technologie, maatschappij en cultuur, en daarmee impliciet wetenschap, kunst, architectuur, bedrijfsleven, economie, politiek. Maar met deze opsomming van gebieden waar het over gaat doe ik geen recht aan de werkelijke inhoud van dit boek. Thackara weet je op een doeltreffende manier op een hoger abstractieniveau te tillen. Door simpele voorbeelden haarscherp te analyseren, door absurditeiten in de wereld om ons heen aan te wijzen en te verklaren, kun je niet meer om de telkens helder geformuleerde conclusies heen, en ben je rijp om de thema’s die de hoofdstukken in dit boek vormen te volgen. Deze (10) thema’s, zoals ‘lightness’, ‘speed’, ‘mobility’, tot en met ‘smartness’ en ‘flow’ geven aan dat het er in dit boek om gaat de grote verbanden te zien. Niet dat dit een filosofisch werk is, in tegendeel, het is eerder een reisverslag door de jungle van de hedendaagse kennismaatschappij. Een perspectief dat nog weinig mensen op hun netvlies hebben. Keuzevrijheid Tegelijk is dit een handboek, voor de mensen die weliswaar niet ‘designer’ op hun visitekaartje hebben staan, maar wel degelijk bezig zijn met het bepalen hoe onze wereld er morgen uitziet. En dat zijn verrassend veel mensen als je er goed over nadenkt. Natuurlijk denken we dat politici en managers de touwtjes in handen hebben, maar dat is slechts ten dele waar. Het mandaat voor hun handelen ontlenen zij uiteraard aan de acceptatie en keuze van een groter publiek, dat op hun beurt wordt gevoed door media en sociale consensus. De toenemende informatievrijheid en de snelheid van communicatienetwerken leidt er toe dat we steeds sneller als individu in staat zijn onze mening te vormen en die ook te communiceren. Dit leidt tevens tot een hogere verantwoordelijkheid voor diegenen die beslissingen nemen die onze toekomst beïnvloeden. Dat geldt van hoog tot laag. Of je nu een beslissing neemt voor printpapier met of zonder chloor, of stemt voor of tegen nieuwe snelwegen, of in zee gaat met een wel erg goedkope leverancier, of, vul zelf maar in: kiezen voor een kwaliteit doe je onvermijdelijk meerdere malen per dag. Het bewustzijn dat je met het maken van keuzes de toekomst beïnvloedt zal er niet bij iedereen ingaan. Maar dat is ook niet de bedoeling van dit boek. Het is geen preek. Wel opent het je ogen voor de samenhang van de keuzes die gemaakt worden, en de problemen die we tegenwoordig


erkennen als bedreigend voor de kwaliteit en continuïteit van leven. Bewust kiezen Awareness is een terugkerend thema in dit boek. En terecht: al te vaak sluiten we de ogen voor de gevolgen van onze keuzes, en praten we dit goed door onszelf te verschuilen achter hogere machten en krachten. Dit boek laat zien dat we wel degelijk invloed en macht hebben. Niet dat dit een revolutionair/communistisch manifest is, integendeel, het biedt ons volop ideeën en kansen om vanuit het streven naar meer kwaliteit dingen te ontwerpen en te fabriceren die door hun intrinsieke meerwaarde boven de foute (wegwerp) kwaliteit uitstijgen. Er wordt in dit boek alles uit de kast gehaald om u, de lezer, te overtuigen van het belang van bewust kiezen en handelen. ‘s Werelds meest deskundige, visionaire en innovatieve deskundigen zijn Thackara’s vriend, en spraken op de afgelopen 10 DOP-conferenties. Ontwikkelaars en onderzoekers van de toonaangevende universiteiten, bedrijven en onderzoeksinstituten, alsmede onafhankelijke schrijvers, kunstenaars, filosofen, componisten, regisseurs, ingenieurs, etc. scharen zich achter dit gedachtegoed. Het gaat niet om normen en waarden, het gaat om waarheid en perceptie, en de keuzes die we als wereldburger maken. Om de boodschap inhoudelijk en kwalitatief te ondersteunen is de fenomenale feiten- en bronnenkennis van John Thackara gematerialiseerd in een zeer uitvoerig notenapparaat, een paar lijsten met aanbevolen literatuur, een bibliografie en een uitgebreide index. Ik moet mijn keuze voor de bijbel van het decennium (was Stephen Wilson, Information Arts (MIT Press, 2003) ernstig in twijfel trekken ;-) Bent u op zoek naar kwaliteit, waarheid en eerlijkheid, dan is dit boek een eye-opener van de eerste orde. Maar ook met minder ambitie is dit een leerzaam en inspirerend boek. Aanbevolen voor bestuurders, managers, en kunstenaars! Dit boek is opgenomen in de mediatheek van MAD emergent art center Eindhoven.


Design connecties: kiezen voor de toekomst.  

Een boekrecensie van: In the bubble, designing in a complex world. John Thackara. The MIT Press 2005.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you