Issuu on Google+

Verslagen thematafels RegioinBedrijf Connect De Watermolen van Opwetten in Nuenen was op 10 november 2016 een drukbezocht toneel van ontmoeting, kennisdeling en een ontspannen naborrel. Zoals bij iedere editie van Regioinbedrijf Connect gebruikelijk is, schoven Onderwijs, Overheid en Ondernemers bij elkaar aan bij verschillende thematafels. Lees in dit verslag alle ins en outs over de volgende onderwerpen: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Sociaal ondernemerschap High Tech Energie Logistiek Innovatie Duurzaamheid


1. Sociaal ondernemerschap Zonder sociale winst, geen financiële winst Vijf jaar geleden had bijna niemand van sociaal ondernemerschap gehoord. Inmiddels is de sociale onderneming wereldwijd een groeiend fenomeen en ook in Nederland groeit deze groep ondernemers met de dag. Sociaal ondernemerschap is wat anders dan een bedrijf dat maatschappelijk verantwoord onderneemt. Bij een sociale onderneming is de maatschappelijke missie het uitgangspunt, het is de kern van het bedrijf en je ziet het terug in de gehele organisatie. Tafelvoorzitter: Lars van der Hoorn - Brainport Assembly Tafeldeelnemers Silvie van der Linden - KredietUnie Brabant Maico de Haan – Easydus Wiel Verhaegh - Gemeente Gemert-bakel John van de Rijdt - Rightway Marketing & Organisatie Advies Rick Bijlsma - CaterEvents BV Stephan Koelemans - Fitland Hotels Frans Suijkerbuijk - easyNL Willemien Bogers - Juridische Hogeschool Avans-Fontys Sociaal ondernemen Lars van der Hoorn, mede-oprichter van Brainport Industries, luidt als voorzitter van de thematafel ‘Sociaal Ondernemen’ de stelling in met een verhaal uit eigen werk. In 2012 kreeg hij de mogelijkheid om een deel van Ergon, het werkbedrijf voor mensen met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt, over te nemen. “We waren meteen enthousiast over het concept, maar al snel bleek dat er veel verandert binnen je bestaande organisatie en dat het veel tijd en energie vergt om sociaal te ondernemen. We wilden geen sociaal werkbedrijf worden dat wordt ingeschakeld voor grote batches en lopende band werk. We wilden waarde toevoegen voor de klant én voor de medewerker.” Dit leidde uiteindelijk tot de oprichting van Brainport Assembly, een sociale onderneming die onderdelen monteert en assembleert voor de maakindustrie in de regio Eindhoven.

“Als je ziet dat je iets voor deze mensen kunt betekenen, word je daar zelf ook gelukkiger van. Dat is allemaal winst” Wat is winst? De stelling ‘zonder sociale winst, geen financiële winst’ wordt al snel van tafel geveegd, of liever gezegd, genuanceerd. “Winst hoeft niet altijd en alleen financieel te zijn. Met stichting Robin Hood Eindhoven leiden wij mensen op die een afstand hebben tot de arbeidsmarkt. We halen hier geen financiële winst uit maar wel maatschappelijke winst”, beargumenteert Rick Bijlsma, eigenaar van CaterEvents. “Wij willen ervoor zorgen dat die mensen gelukkig naar hun werk gaan, een mooier privé leven hebben en zichzelf van toegevoegde waarde zien. Als je ziet dat je iets voor deze mensen kunt betekenen, word je daar zelf ook gelukkiger van. Dat is allemaal winst”, aldus Bijlsma. Vooroordelen over sociaal ondernemerschap Bijlsma: “Het ondernemerschap wordt er niet perse makkelijker op. Klanten denken vaak dat het ten koste gaat van de kwaliteit, dat je niet op tijd kunt leveren en dat je prijs lager zal zijn doordat je met mensen werkt die een afstand hebben tot de arbeidsmarkt. Allemaal vooroordelen waarvan je het tegendeel moet bewijzen.” “Ik onderscheid me juist door mijn korte doorlooptijden en flexibiliteit”, vertelt Van

Heeft u vragen of wenst u in gesprek te gaan met een van de tafeldeelnemers? Stuur uw vraag naar online@regioinbedrijf.nl 2/17


der Hoorn. “Het is jammer dat de toegevoegde waarde door buitenstaanders nauwelijks gezien wordt”, vult Silvie van der Linden, van KredietUnie Brabant aan. “Van de andere kant kiezen klanten wel heel bewust voor je”, vindt Willemien Bogers, coördinator afstuderen en alumni bij Juridische Hogeschool Avans-Fontys. “Bedrijven vinden het wel belangrijk maar willen ook nog steeds de beste kwaliteit tegen de laagste prijs”, reageert Bijlsma. Participatiewet en Quotumwet “Men denkt vaak dat je er als bedrijf financieel beter van wordt, omdat je

gesubsidieerd wordt, maar zo werkt het niet. Je krijgt wel een loonkostensubsidie en een kleine vergoeding voor begeleiding en coaching, maar bedrijven die het voor de subsidie doen, zullen het niet redden. Sociaal ondernemen doe je omdat je je lokale omgeving wil helpen, niet om er rijk van te worden”, legt Van der Hoorn uit. Sinds de invoering van de participatiewet en bij het werking treden van de quotumwet zijn werkgevers, met meer dan 25 werknemers, verplicht een vastgesteld percentage aan werknemers met een afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te hebben. Per gemeente verschilt hierop het beleid voor wat betreft de subsidies.

Mag je winst maken als sociale onderneming? Wiel Verhaegh, Accountmanager Bedrijven en Economie bij Gemeente Gemert-Bakel, vindt het een lastige stelling. “Je werkt met maatschappelijk geld. Je mag wel winst maken, maar ergens ligt een grens,” vindt Verhaegh. De ondernemers aan de thematafel reageren hier direct op. “Het hangt ervan af of je winst maakt door de subsidies die je ontvangt of door de producten die je verkoopt die je vanuit het maatschappelijk ondernemerschap hebt ontwikkeld”, vindt Maico de Haan Easydus. Verhaegh gooit daarop een

nieuw vraagstuk op tafel “Mag je als gemeente de subsidie terugvragen als het sociaal ondernemerschap heel succesvol is geweest?” Dat ligt gevoelig bij de ondernemers en het is ook vooral de vraag ‘waar trek je de grens?’. De tafelvoorzitter concludeert “zolang je transparant bent over je financiële situatie is het zowel voor de gemeente als klanten inzichtelijk wat je doet en daarmee krijg je veel meer draagvlak.” Sociale winst zit in de aandacht die je geeft “Achter elk mens zit een parel. Door de juiste aandacht te geven, heb je straks

Heeft u vragen of wenst u in gesprek te gaan met een van de tafeldeelnemers? Stuur uw vraag naar online@regioinbedrijf.nl 3/17


gouden krachten in huis”, zegt Stephan Koelemans, General Manager bij Fitland Hotels. “Dit geldt natuurlijk ook voor het reguliere personeel”, vult John van de Rijdt, eigenaar van Rightway Marketing & Organisatie Advies aan. “Aandacht is noodzakelijk om betrokkenheid te creëren. Uit onderzoek blijkt dat het bieden van scholing en persoonlijke ontwikkeling meer motiveert en de productiviteit stimuleert dan een financiële beloning”, aldus van de Rijdt. Frans Suijkerbuijk, directeur EasyNL voegt daaraan toe: “Dat zien wij ook bij onze taaltrainingen aan kennismigranten. Dit zijn hoog opgeleide expats. Zij voelen zich in eerste instantie nog niet thuis in ons land, waardoor hun werk- en denkniveau daalt. Het is belangrijk om die expat te helpen en het naar zijn zin te maken. De

waardering die je daarvoor terugkrijgt, zorgt voor excellering van zijn werkniveau en houding”.

We zijn er nog lang niet! Sociaal ondernemen is meer dan alleen iemand aannemen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het vergt aandacht, betrokkenheid en het moet vanuit je hart komen. Zodra je juist die aandacht geeft, kan je sociale winst ook resulteren in financiële winst, aldus de eindconclusie van de thematafel Sociaal Ondernemen.

Auteur: Olga Heeren

Heeft u vragen of wenst u in gesprek te gaan met een van de tafeldeelnemers? Stuur uw vraag naar online@regioinbedrijf.nl 4/17


2. High Tech Nieuwe technologieën vs. de duurzame inzetbaarheid van mensen ‘Nieuwe technologieën versus duurzame inzet van mensen’. Dat was het gespreksonderwerp aan de High Tech-tafel tijdens RegioinBedrijf Connect. Een zeer actueel onderwerp zo bleek, maar van enige angst voor de toenemende robotisering, automatisering en digitalisering als bedreiging voor de Nederlandse arbeidsmarkt was bij de aanwezige ondernemers geen sprake. Zij zien de nieuwe technologieën vooral als kans en zeker niet als gevaar. Tafelvoorzitter: Jos van Erp - High Tech NL Tafeldeelnemers: Hans Bakker - Gebrema BV Bas Reijnen - Stork Nederland Mark Rovers - Small Processor Systems Michael Smulders - GM Products Fanny van Breugel bedrijvencontactfunctionaris Gemeente Geldrop-Mierlo Bram Bijnen - Sandton Eindhoven Pieter van de Koolwijk - Handelsbanken Eindhoven Michel Weeda - BOM (Brabantse Ontwikkelings Maatschappij) Wim Wiersma - Westbrug Techniek Lastig om gekwalificeerde werknemers te vinden Bas Reijnen van Stork geeft aan dat het voor zijn nog redelijk conventionele bedrijf lastig is om aan goed personeel te komen: “Voor ons is het echt een uitdaging om gekwalificeerde werknemers te vinden. En als we ze eenmaal binnen hebben, staan we voor de uitdaging om ze voor heel lange tijd te binden en te boeien. Dat begint al bij stagiaires natuurlijk. Dit is alleen geen gemakkelijke opdracht, dus daar worstelen we best mee.” Mark Rovers van Small Processor Systems (SPS) voelt mee in de problematiek van zijn collega: “Wij zijn alleen een veel kleiner bedrijf en kennen gelukkig weinig personeelsproblemen. Iedereen die eenmaal bij ons werkt, wil niet meer weg. Omdat wij

altijd door blijven ontwikkelen en investeren in nieuwe technologieën blijft werken bij SPS altijd leuk. Dat is ook ons devies: ‘werken met plezier, dan komt de winst vanzelf.’ Moderne technologie ook belangrijk in hospitality Bram Bijnen, die zich met Sandton Hotel Eindhoven in een heel andere markt dan die van de hightechindustrie begeeft, vertelt dat moderne technologie ook in de toeristische sector steeds belangrijker wordt: “Met ons hotel gaan we nu over op een nieuw systeem. Daarin werken we bijvoorbeeld met profielen van onze gasten. Dan kunnen we van tevoren al zien wat zijn of haar interesses zijn. Als iemand van tennis houdt, kun je dan bijvoorbeeld al ballen en rackets op de kamer klaarleggen. Dat is de toekomst van hospitality. Dankzij de technologie krijgt ons personeel meer tijd om gasten een prettiger verblijf te bieden. Inchecken kan nu vaak al digitaal maar wordt straks een echte beleving. Gezellig aan een tafeltje met een bakje koffie erbij en een medewerker die hen ter plekke helpt met behulp van een tablet, heel persoonlijk en warm.”

“Voor ons is het echt een uitdaging om gekwalificeerde werknemers te vinden. En als we ze eenmaal binnen hebben, staan we voor de

Heeft u vragen of wenst u in gesprek te gaan met een van de tafeldeelnemers? Stuur uw vraag naar online@regioinbedrijf.nl 5/17


uitdaging om ze voor heel lange tijd te binden en te boeien.” Dat spreekt Michel Weeda van de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM) wel aan: “Het vraagstuk van de werknemer van de toekomst is heel interessant. Uitgangspunt is in ieder geval dat je een plek creëert waar mensen graag willen werken. Dat kan een bedrijf zijn maar ook een grote campus.” Optimaal toespitsen Gespreksleider Jos van Erp (High Tech NL) sluit zich daarbij aan: “Werk mag en moet ook gewoon leuk zijn. Voorwaarde is wel dat het bedrijf optimaal toegespitst moet zijn om de werknemers ook te kunnen laten doen wat van hen gevraagd wordt.” Wim Wiersma, directeur van het relatief nog jonge bedrijf Westbrug Techniek, zit al 47 jaar in de metaalindustrie: “Ik heb in al die jaren de hele ontwikkeling meegemaakt van conventionele tot ultramoderne machines. Wij hadden in het begin één robot en binnen een maand stond de tweede er al. Inmiddels hebben we vijf robots. Toch zoek ik nog steeds personeel. Onze werknemers zijn ook uitdrukkelijk geen ‘knoppendrukkers’. Zij houden zich

overdag voornamelijk bezig met de productie van de moeilijkere onderdelen. De robots nemen daarna met één druk op de knop het meer simpele werk over. Het zijn dus mensen en robots die samen al het werk doen.” Verantwoordelijkheid en ontwikkeling Fanny van Breugel (gemeente GeldropMierlo) geeft aan dat het belangrijk is om werknemers gemotiveerd te houden: “Dat doe je bijvoorbeeld door ze verantwoordelijkheid te geven. Zo worden mensen getriggerd om zichzelf verder te ontwikkelen.” Pieter van de Koolwijk (Handelsbanken Eindhoven) benadrukt de voordelen van automatisering in combinatie met de hoge klanttevredenheid waar hij met zijn bank naar streeft: “De persoonlijke touch tussen klant en adviseur wordt zeer gewaardeerd. Wij investeren dus bijvoorbeeld stevig in digitale oplossingen om betalingsverkeer soepel af te wikkelen. Dat levert ook werk op.” Aanleiding tot actie Michael Smulders, directeur van GM Products (handelsonderneming die zich richt op lichtvezelstructuren), erkent de snelle ontwikkelingen. Zijn organisatie heeft hierop ingespeeld door een eigen

Heeft u vragen of wenst u in gesprek te gaan met een van de tafeldeelnemers? Stuur uw vraag naar online@regioinbedrijf.nl 6/17


Techniek Opleidingscentrum op te zetten voor zowel het eigen personeel als klanten: “Ook reizen onze medewerkers de hele wereld over om nu al ontwikkelingen boven water te halen waar we misschien pas over twee of drie jaar iets aan hebben en mee aan de slag kunnen.” Robotiseren zonder investeerder Hans Bakker (Gebrema) hikt in zijn bedrijf met 22 spuitgietmachines een beetje aan tegen automatisering: “In onze branche is er in de loop der jaren niet heel veel veranderd in het productieproces. Toch vormt automatisering bij ons ook steeds meer een uitdaging. Mensenhanden zijn en blijven altijd het duurste. Als wij het hoofd structureel boven water willen houden, zullen we toch moeten moderniseren en

investeren. Maar hoe kun je robotiseren zonder goede investeerder?”

Onontkoombare robotisering biedt vooral kansen Wim Wiersma concludeert dat robotisering onontkoombaar is: “Maar dan nog is er genoeg werk. Je hebt altijd vakmensen nodig voor het programmeren en de productie van ingewikkelde zaken. En ook om die robots aan de gang te houden natuurlijk. Robotisering is dus zeker geen bedreiging. Het biedt vooral kansen. Voor werknemers én werkgevers.” Auteur: Ron van Kuijk

Heeft u vragen of wenst u in gesprek te gaan met een van de tafeldeelnemers? Stuur uw vraag naar online@regioinbedrijf.nl 7/17


3. Energie Energietransitie, vrijwillig of gedwongen? Energiezuinig en duurzaam werken is hip. Het oubollige ‘geitenwollensokken’ imago ligt inmiddels ver achter ons. Er ontstaan steeds meer initiatieven om energie te besparen en duurzamer te werken en leven. En toch lopen we in Nederland achter. De (energie-)verspilling is hoog en de prijs van energie laag. Als we zuiniger willen gaan leven, is actie nodig. De overheid riep daarom het beleidsplan ‘Energietransitie’ in het leven en wil daarmee Nederland in 2020 één van de duurzaamste landen van Europa maken. Tafelvoorzitter: Jan van Mourik - Brabants Zeeuwse Werkgeversvereniging (BZW) Tafeldeelnemers: Koen Tangelder - Coolen BV Theo Wijers - Nikkelen Elektrotechniek Renée Schreurs - Gemeente Veghel Frank van der Kruis - Juridische Hogeschool Avans-Fontys Frank Moolenaar - ES&I BV (Elektrotechnische Systemen en Installaties) Sjef Bakels - SB Vastgoed Management & Advies Thomas van der Lee – Boonstoppel Subsidie advies Van fossiele brandstoffen naar duurzame energiebronnen Doel is om van fossiele brandstoffen over te stappen naar volledig duurzame energiebronnen, zoals wind- en zonneenergie. Hoe bereik je dit? Laat je bedrijven vrijwillig deelnemen en hun eigen verantwoordelijkheid nemen of ga je ze met behulp van maatregelen en sancties dwingen? Dit dilemma werd besproken aan de thematafel ‘Energie’ tijdens de RegioinBedrijf Connect. Diverse specialisten, beroepsprofessionals en geïnteresseerden lieten hun (uiteraard energiezuinige) licht schijnen op dit onderwerp. Duurzame prestaties in Nederland

“Energie is politiek”, steekt voorzitter Jan van Mourik (Brabants Zeeuwse Werkgeversvereniging (BZW)) van wal. “Dat was zo en dat blijft zo. De prijs die we betalen voor energie is laag, de kostprijs nog veel lager. We kunnen dus stellen dat energie belasting is. Ondanks het energieakkoord dat gesloten is en het feit dat de lucht in Nederland op de meeste plekken steeds schoner wordt, zijn we één van de slechtst presterende landen van Europa. We moeten snel verduurzamen. Daarom is het Energieconvenant in het leven geroepen. Dit convenant is ondertekend door verschillende partijen. Wij als BZW hebben dit ook ondertekend. Het stelt Nederland voor twee opties: energie besparen en energie groener maken. En hoe gaan we dit doen? Wij als BZW hopen dat bedrijven zelf actie ondernemen.”

Samen je schouders eronder Zelf in actie komen voor energiebesparing en een beter milieu. Het klinkt zo mooi.

Heeft u vragen of wenst u in gesprek te gaan met een van de tafeldeelnemers? Stuur uw vraag naar online@regioinbedrijf.nl 8/17


Maar hoe werkt dat voor een ondernemer? Allemaal leuk en aardig, dat energie besparen, maar telt voor een ondernemer niet slechts wat er onderaan de streep overblijft? Hoe stimuleer je ondernemers om zelf actie te ondernemen? Of is het beter om ze daartoe te dwingen? Koen Tangelder is directeur van Coolen BV, een verwerker van uiteenlopende stoffen, doek- en bandmaterialen voor de bekleding van producten. “Bij ons kwamen ze laatst controleren hoe het stond met het energieverbruik en de energiebesparing. Ze zijn van harte welkom hoor, maar waarom bij ons? Het bleek dat ze steekproefsgewijs enkele bedrijven langsgingen. Het was allemaal keurig, maar voelde toch een beetje als een politiecontrole.” Geen prettige ervaring dus. Theo Wijers (Nikkelen Elektrotechniek) valt Koen bij: “Het is veel beter om er samen je schouders onder te zetten, in plaats van steekproefsgewijs te controleren. Wij hebben met vijftien bedrijven een eigen convenant getekend. Daarbij gaan we uit van een voorbeeldfunctie, iets wat we als bedrijf uit willen stralen. Geen geitenwollensokken, maar bewustwording. Niet alleen in de directie, maar ook onder het personeel.” Volgens Renée Schreurs (bedrijvenfunctionaris bij de gemeente Veghel), draait het inderdaad om gedragsverandering. “Denk daarbij bijvoorbeeld ook aan de seculaire gedachte in de bouw: alles wat je bouwt, moet je ook weer af kunnen breken en het liefst recyclen. Daar zijn al een hoop mooie voorbeelden van.”

“Wij hebben met vijftien bedrijven een eigen convenant getekend. Daarbij gaan we uit van een voorbeeldfunctie, iets wat we

als bedrijf uit willen stralen. Geen geitenwollensokken, maar bewustwording” Een zware kluif Het energieverbruik terugschroeven of alternatieve energiebronnen gebruiken blijkt voor bestaande bedrijven en bestaande panden een stuk complexer dan voor nieuwe panden. “Bij nieuwbouw kies je bewust voor duurzame bouw en innovatie. Goede isolatie, standaard zonnepanelen op het dak. Maar een bestaand gebouw aanpassen is een ander verhaal,” aldus Frank van der Kruis (docent aan de Juridische Hogeschool AvansFontys). Subsidies zijn vaak te verwaarlozen of ‘een leuke tegemoetkoming’ zoals Thomas van der Lee (Boonstoppel Subsidie Advies) het noemt. Hierdoor wordt investeren in energiebesparing een zware kluif voor de ondernemer. Natuurlijk zijn er ook praktische oplossingen. “Laat bijvoorbeeld de verlichting niet branden als je niet aanwezig bent,” vertelt Frank Moolenaar (ES&I BV). “Verlichting vervangen is minder vaak nodig als je het licht minder lang en minder vaak laat branden.” “En als het gaat om besparen, dan is isoleren de oplossing,” vult Sjef Bakels (SB Vastgoed Management & Advies) hem aan. “Want in verwarming van panden en huizen gaat veel meer energie verloren, dan veel mensen denken.” People, Planet en Profit: een eeuwig spanningsveld Volgens Theo Wijers merken we nog te weinig van de noodzaak van energiebezuiniging: we zien nog te weinig gevolgen. “Pas als we Rotterdam moeten verhuizen omdat de boel onder water komt te staan…” Meer druk van de overheid kan daarom volgens sommigen ook geen kwaad. Máár: te veel regels is dan ook niet goed. Dan vertrekken mensen naar de lagelonenlanden en verhuizen we het

Heeft u vragen of wenst u in gesprek te gaan met een van de tafeldeelnemers? Stuur uw vraag naar online@regioinbedrijf.nl 9/17


probleem enkel. “Het is niet makkelijk, je zit in het eeuwige spanningsveld van ‘People, Planet en Profit’,” aldus Frank van der Kruis. Wat helpt dan wel? Wil tafelvoorzitter Jan van Mourik graag weten.

Vrijwillig energietransitie is beter Volgens Koen Tangelder zou een kortere terugverdientijd (3 tot 5 jaar in plaats van 10 jaar) investeren in groene energie een stuk aantrekkelijker maken. Of een beloning voor ‘groengedrag’ en erkenning, vult Frank van der Kruis hem aan. Collectiviteit is ook een stimulans. Samen is beter dan alleen. Aanbieden van energieadvies (gratis of tegen een lage prijs) is volgens Thomas van der

ook een optie. “Als gemeente kijken wij hoe we ondernemers kunnen stimuleren en helpen bij hun energiebesparing. Een ondernemer moet ondernemen. Wij zijn er als adviseur, niet als handhaver”, concludeert Renée Schreurs (gemeente Veghel). Een gedwongen energietransitie werkt dus niet, volgens de aanwezigen. Wat wèl werkt is een vrijwillige transitie waarin samenwerking en beloning centraal staan. Diverse ondernemers geven dan ook aan dat zij het thema ‘energie’ weer op de bedrijfsagenda te zetten.

Auteur: Maartje Bertens

Lee van Boonstoppel Subsidie Advies

Heeft u vragen of wenst u in gesprek te gaan met een van de tafeldeelnemers? Stuur uw vraag naar online@regioinbedrijf.nl 10/17


4. Logistiek Het belang en bedreiging van digitalisering Al vanaf eind jaren tachtig deed de digitalisering zijn intrede in de logistieke wereld. Een trendsetter dus. Maar dat is niet meer. Terwijl digitaliseren anno 2016 betekent om data zoveel mogelijk aan elkaar te koppelen om zo klanten ter willen te zijn, lukt dat binnen de logistiek nog maar amper. Complexiteit en angst voor de concurrentie liggen daaraan ten grondslag, zo werd duidelijk aan de thematafel Logistiek tijdens het netwerkevent RegioinBedrijf Connect. Tafelvoorzitter: René Knapen - TANS B.V. Tafeldeelnemers: Jeroen Leemans - Jan de Rijk Logistics Han Neutgens - Welsi BV Peter Rasenberg - ViaQuales Jan van Roessel - Gemeente Waalwijk Jos Frijters - DekoVerdivas BV Pieter Keeris - Vijfsterren Logistiek Eugène Teunisse - A.J. SteenkistRooijmans BV Bozena van Ham - Jobs4Work B.V. Digitalisering: verschil tussen winst en verlies Door bits en bytes in huis te halen kon in de transportwereld veel op kosten worden bespaard. Nog altijd is dat voor de meeste ondernemers het belangrijkste argument om de digitalisering te omarmen, zegt gespreksleider René Knapen (TANS). “Begrijpelijk, want digitalisering maakt voor veel bedrijven het verschil tussen winst en verlies. Maar je zou de klanten met deze tool nog meer service kunnen verlenen. Dat is lastig, want doordat transportbedrijven klanten hebben in verschillende sectoren,

gevolgd worden. Die zijn niet op elkaar afgestemd, ook digitaal niet.” Niet veilig Uitwisseling van gegevens is lang niet altijd veilig, weet Knapen. “Nog altijd wordt er binnen de logistieke sector veel met Excel-bestanden gewerkt. Daar kun je mee manipuleren, daar zijn ondernemers terecht huiverig voor. Er zijn nieuwe technieken, maar die worden nog maar mondjesmaat omarmd.” Hevige concurrentie belemmert uitwisseling data Data uitwisselen tussen transportbedrijf en klant, ook Han Neutgens (Welsi BV) ziet dat niet snel gebeuren. “Van oudsher is de concurrentie tussen transportbedrijven hevig. Dat weerhoudt ze ervan om data uit te ruilen, een deel van je strategie prijs te geven. Ze zijn bang dat klanten ermee zullen schermen bij de concurrent.” En ook: “Er komen steeds meer Oost-Europese vrachtwagenchauffeurs op de arbeidsmarkt. Dataexchange ‘boeit’ hen niet. Ook dat verlamt het proces.” Hollen en stilstaan binnen de logistiek

moeten er verschillende andere protocollen Heeft u vragen of wenst u in gesprek te gaan met een van de tafeldeelnemers? Stuur uw vraag naar online@regioinbedrijf.nl 11/17


Delen van informatie is de grote uitdaging binnen de logistiek, vindt ook Jeroen Leemans (De Rijk Logistics). “Je zou daarmee het logistieke proces zoveel meer kunnen stroomlijnen.” Jos Frijters (DekoVerdivas BV): “Nu is het nog hollen en stilstaan in de logistiek. De ene dag handen tekort, de andere dag staat de warehousemedewerker met zijn handen over elkaar. Data volledig inzetten maakt het mogelijk om aan beter aan te sluiten bij het interne proces bij de klant.” Eugène Teunisse, (A.J. Steenkist-Rooijmans BV) wisselt met zijn klanten zoveel data uit. “We zijn een technische groothandel, dat ligt wellicht anders. Het is belangrijk voor de klantrelatie. Klantspecifiek werken bepaalt je succes.”

“Er komen steeds meer OostEuropese vrachtwagenchauffeurs op de arbeidsmarkt. Dataexchange ‘boeit’ hen niet. Ook dat verlamt het proces.” Tilburg en Waalwijk werken samen Data delen, daar heeft de gemeente Waalwijk geen problemen mee, zegt bedrijfscontactfunctionaris Jan van Roessel. “Waalwijk en Tilburg vormen samen een belangrijke logistieke hotspot. Vroeger waren we concurrenten van elkaar, nu werken we samen. Soms sturen we bedrijven die zich in Waalwijk willen vestien door naar Tilburg, omdat daar de faciliteiten beter zijn. Andersom gebeurt dat ook.” De Nederlandse transportbedrijven zien elkaar als concurrent. Daar snapt de Chinees of Amerikaan helemaal niks van, meent Pieter Keeris (Vijfsterren Logistiek). “Ons land is hun ogen niet meer dan een regio, dus één grote logistieke hotspot. Die zou juist samen moeten werken.” Onderwijs moet nog veel slagen maken

Samenwerken. Dat is ook het toverwoord als het onderwijs ter sprake komt. “Wat digitalisering betreft moeten er in het onderwijs nog heel wat slagen worden gemaakt”, vindt Peter Rasenberg (ViaQualis). “Het mbo-onderwijs sluit helemaal niet aan.” Volgens Leemans zijn de komende jaren veel meer hbo’ers nodig. Dat heeft onder meer met de robotisering binnen de logistiek te maken. “Maar het is heel lastig om hbo-studenten voor onze branche te interesseren. Negen procent kiest voor logistiek. Drie procent voor logistiek en ICT. Dat is veel te weinig.” Komen de ‘hersens’ niet uit Nederland, dan zullen ze toch in het buitenland moeten worden gehaald. Bozena van Ham (Jobs4Work B.V.): “Daar ligt voor ons als uitzendbureau dan een nieuwe uitdaging.”

Zet 3D-printen de sector op zijn kop? Er komt een levendige discussie op gang als het fenomeen 3D-printen wordt aangeroerd. Keeris: “Het 3Dprinten gaat de logistiek behoorlijk op zijn kop zetten. Bedrijven gaan lokaal, bij hun eigen vestiging de producten maken. Dat scheelt in transportkosten. Er kan op maat worden geprint, daardoor is het probleem van de opslag meteen getackeld.” Neutgens: “Ik geloof daar niet in. Hooguit is dat interessant voor een niche markt, voor kleine aantallen. 3D-printen kan wat snelheid betreft nooit opboksen tegen spuitgietmachines.” Keeris is niet overtuigd. Een volledige overtuiging voor het over data-uitwisselen in de logistieke wereld ontbreekt vooralsnog ook. De mogelijkheden zijn er, maar er liggen nog een hoop uitdagingen in het verschiet.

Auteur: Kees Klijn

Heeft u vragen of wenst u in gesprek te gaan met een van de tafeldeelnemers? Stuur uw vraag naar online@regioinbedrijf.nl 12/17


5. Innovatie Uitdagingen om uw innovatie te beschermen worden steeds groter Wat is innovatie? Wat is er nodig om te innoveren? En hoe innoveert jouw bedrijf? Het zijn zomaar een aantal vragen die aan bod kwamen aan de thematafel ‘innovatie’. Ben Broers van Philips Innovation labs leidde als tafelvoorzitter de groepsdiscussie. Tafelvoorzitter Ben Broers - Philips Innovation labs

konden we niet alleen, en hebben we succesvol opgepakt met Vanderlande.”

Tafeldeelnemers Arthur van den Brink - Lödige Benelux Ton van der Linden - Van der Linden Marketing Peter Smits - Smits Machinefabriek Valkenswaard Jan Vermeulen - Fortados BV Bernie Kruisbergen - Boonstoppel Subsidie Advies B.V. Marc van Hout - GEA Food Solutions Bakel BV Rob Schöter - Finetic Webprofessionals Peter Jan Hendrikx - Fujitsu Glovia BV

Samenwerking de sleutel tot succes Samen innoveren. Externe partijen inschakelen voor hun expertise. Het lijkt onvermijdbaar volgens de aanwezigen. “Ken je eigen krachten en weet vooral ook waar je behoefte aan hebt”, is het devies. “Maar ben je dan niet bang dat ze met je kennis weglopen”, vraagt de discussieleider zich af. “Serieuze partijen hebben ook een ethiek”, denkt Peter Smits. “Maar niet iedereen steekt zo in elkaar”, waarschuwt Marc van Hout.

Bestaande kennis opnieuw toepassen “Hoe innoveert jouw bedrijf?”, vroeg Broers de tafeldeelnemers. Voor Arthur van den Brink is dat het ‘opnieuw toepassen van bestaande kennis’. Zijn bedrijf Lödige Benelux draait haar hand niet om voor het handelen van megazware vliegtuigpallets van 7 ton per stuk. Lödige Benelux bouwt daarnaast magazijninrichtingen en goederenliften. “En die technologie gebruiken we in zoveel mogelijk toepassingen”, verklaart Van den Brink. Probleemoplossende innovaties Dat opnieuw toepassen van bestaande kennis deed Lödige Benelux onder andere voor KLM Cargo. Waar het parkeren en overladen van karren volledig werd geautomatiseerd. Hiermee waren twee vliegen in één klap geslagen: een capaciteitsprobleem werd opgelost en er werd een efficiencyslag behaald. “Maar dat

“Ken je eigen krachten en weet vooral ook waar je behoefte aan hebt”

Zonder vertrouwen geen innovaties Toch lijkt het onvermijdelijk om de verbinding te zoeken. Voor kennis en technologieën die je zelf niet in huis hebt. Het sleutelwoord daarbij is: vertrouwen. “Alleen dan kun je samenwerken”, meent Broers. En hoewel vertrouwen voor Jan Vermeulen een containerbegrip is, is ook de voorman van Fortados BV voor

Heeft u vragen of wenst u in gesprek te gaan met een van de tafeldeelnemers? Stuur uw vraag naar online@regioinbedrijf.nl 13/17


samenwerking: “We moeten kennis beter clusteren, daarom zitten wij ook in een denktank met de gemeente Eindhoven.” Excelleren dankzij slimme innovaties Fortados beschermt dure bezittingen zoals goud, zilver, diamanten en schilderijen, maar ook data. Het oude bankgebouw van Eindhoven staat volgens Vermeulen bekend als ‘één van de veiligste huizen van Europa’. En dat heeft volgens hem alles te maken met innovatie. Op het gebied van veiligheid en cameratechnologie.

iets te reinigen. Wij (Philips Innovation labs) hebben via elektromagnetisme een oplossing kunnen regelen waardoor er wordt schoongemaakt ‘on the flow’. Die innovatie is gigantisch veel geld waard. En het patent staat op naam van onze ontwikkelaars, maar het is eigendom van dat bedrijf. Wij mogen er niks mee.”

Innovaties patenteren Wat het beschermen van innovaties betreft, is het goed om te patenteren. Zo spendeert GEA Food Solutions Bakel BV jaarlijks grote sommen aan patenten, weet Marc van Hout. Al is er een verschil tussen de eigenaar van een IP (intellectual property; de uitvinder) en de rechten op datzelfde IP, ziet Ben Broers.

Stel je open voor de buitenwereld Innovaties ontstaan als je verder durft te kijken. Verder dan je eigen kerncompetenties en eigen visie. Wanneer je je openstelt voor een blik van buitenaf en wanneer je in vertrouwen samenwerkingen aan durft te gaan. Hoewel je niet iedereen zomaar blind moet vertrouwen, zijn de deelnemers het er over eens dat je je open moet stellen om verder te komen. Pas dan kom je samen tot nieuwe ontwikkelingen.

“Een bedrijf in Helmond was genoodzaakt om de complete fabriek stil te leggen om

Auteur: Bouke Tuit

Heeft u vragen of wenst u in gesprek te gaan met een van de tafeldeelnemers? Stuur uw vraag naar online@regioinbedrijf.nl 14/17


6. Duurzaamheid Duurzaamheid is een randvoorwaarde om te overleven Duurzaamheid gaat al lang niet meer alleen over milieu, het menselijke aspect wint steeds meer terrein. Tafelvoorzitter Jan van den Hoff (Van Den Hoff Installatiebedrijf) legt uit dat zijn bedrijf - net als alle anderen - deels gedreven door wet- en regelgeving duurzamer ging werken. Maar de vraag vanuit de opdrachtgevers veranderde ook. Tafelvoorzitter Jan van den Hoff - Van Den Hoff Installatiebedrijf B.V. Tafeldeelnemers Erik Colijn - BouwSchool Breda Bram van den Hoogen - Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij (BOM) Milene Nuismer - Adriaans Vastgoed B.V. Manfred van Kalkeren - Heurkens & van Veluw B.V. Marco Faas - Gemeente Valkenswaard Tomas van Ham - REVEB Dennis Hut - MH Poly B.V. Jan Krol – Helicon Opleidingen Definitie van duurzaamheid Jan van den Hoff: “Wooncorporaties, vastgoedbeheerders, overheid, iedereen richt zich steeds meer op het sociale component van duurzaamheid”. Van den Hoff is uit zijn enthousiasme duurzaamheid gaan doorvoeren in het bedrijf op de gebieden People, Planet en Profit. Inmiddels heeft het installatiebedrijf voor de vierde maal op rij goud gewonnen voor duurzame ondernemer van de Gemeente Eindhoven.

van voldoende arbeidsplaatsen voor werknemers met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dit is geen vrijblijvendheid voor MVO’ers en zal in de toekomst bij onvoldoende navolging zelfs een quotum krijgen voor het bedrijfsleven. Manfred van Kalkeren van metaalbewerkingsbedrijf Heurkens & van Veluw vertelt dat zijn productiebedrijf vaak niet de juiste plek kan bieden aan iemand met een arbeidsbeperking. “In de praktijk krijgen we dan jongens die echt te weinig basiskennis, en de vereiste diploma’s hebben op gebied van veiligheid om überhaupt aan het werk te kunnen. In het voortraject is veel meer begeleiding nodig”.

“Maar mensen met een handicap in dienst nemen lijkt lastig. Hoe vul je dat in?” Ook Dennis Hut van ingenieursbureau MH Poly zegt duurzaam om te gaan met materiaalkeuze en afval, “maar mensen met een handicap in dienst nemen is lastig. Hoe vul je dat in?” Het lijkt dus wat te

Profit versus People Iedereen aan de thematafel is het eens over het feit dat duurzaam ondernemen op het gebied van milieu inmiddels is ingeburgerd. Juist op het vlak waar Profit en People elkaar raken, wil het nog wel schuren. Het inspelen op de Participatiewet vormt met name een probleem. De wet vraagt om het creëren

Heeft u vragen of wenst u in gesprek te gaan met een van de tafeldeelnemers? Stuur uw vraag naar online@regioinbedrijf.nl 15/17


schorten aan het duurzame aspect People. Samenwerken De onderwijskant aan tafel laat zien dat je met samenwerking tussen bedrijfsleven en onderwijs juist kunt inspelen op elkaars vraag. Erik Colijn van Bouwschool Breda leidt jongeren met afstand tot de arbeidsmarkt op in de bouwsector. “Ik heb altijd onze leerlingen kunnen plaatsen vanwege onze betrokkenheid en een goed netwerk”. Bouwschool Breda weet van zijn partners wat ze nodig hebben. “Iedere zes weken komen wij fysiek op de bouwplaats en hebben face to face gesprekken.” Jan Krol, ( Helicon groenopleiding) vult aan: “we moeten meer het gemeenschappelijk belang zien en op regionaal niveau de dialoog met elkaar aangaan.” Hij haakt direct in op de plannen van Milene Nuismer van Adriaans Vastgoed waar nieuwbouw wordt ontwikkeld voor ouderen, die op duurzame wijze tot het einde van hun leven kunnen blijven wonen. Helicon leidt groene conciërges op: servicemannen en -vrouwen die ondersteuning kunnen bieden bij het duurzaam onderhouden. Krol tegen Nuismer: “als je daar in investeert, levert het wat op voor je business. Je bent dan wel klein ten opzichte van de grote ontwikkelaar, maar wel onderscheidend.” Intrinsieke motivatie is succes Tomas van Ham is consultant bij REVEB Industrial Lighting Solutions, waar duurzame ledverlichting wordt geproduceerd. Jaarlijks worden er 150.000 led displays geproduceerd in sociale werkplaatsen in Zeeland. Van Ham benadrukt dat je je werkzaamheden goed kunt laten uitbesteden aan sociale werkplaatsen of binnen je bedrijf. “De mensen binnen een sociale werkplaats spelen flexibel in op de vraag die we hebben. Je moet wel alleen taakgerichte

opdrachten geven.” Marco Faas van de gemeente Valkenswaard haakt daar op in: “Je moet weten dat deze mensen niet multiinzetbaar zijn. Maar ze zijn er wel altijd en heel blij met het werk. Je moet vanuit jezelf intrinsiek willen ondernemen. Een goede accountmanager moet je meenemen en informeren in dat proces en dan kom je verder.” Ook Bram van den Hoogen van de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij (BOM) zegt dat je vanuit intrinsieke motivatie geslaagd duurzaam kunt ondernemen. “Als je duurzaamheid als middel ziet, loop je vast. Meer CO2 reductie omdat dat moet of het verlagen van energie met 1 % per jaar, zijn geen prikkels voor de klant”.

Intrinsieke motivatie als speerpunt Tegenwoordig is duurzaam produceren voor het milieu goed ingeburgerd. Van den Hoff: “maak eens een checklist met de duurzame stappen die je al hebt gezet. Dan zie je dat je de afgelopen jaren al heel duurzaam bent geworden. Voor de balans People en Profit moet men regionale samenwerkingen aangaan en inspelen op elkaars behoeften om zo mensen met afstand tot de arbeidsmarkt efficiënter te plaatsen. Mensen met een arbeidsbeperking kunnen juist extra taken oppakken binnen het bedrijfsleven, zolang de werkgever maar goed geïnformeerd is en vanuit intrinsieke motivatie duurzaam wil ondernemen. Bij het plaatsen van mensen is in het voortraject vanuit de gemeente en/of dossierhouders veel meer actieve begeleiding nodig”.

Auteur: Marieke Oud

Heeft u vragen of wenst u in gesprek te gaan met een van de tafeldeelnemers? Stuur uw vraag naar online@regioinbedrijf.nl 16/17


RegioinBedrijf bedankt alle tafeldeelnemers en –voorzitters voor hun bijdragen. Heeft u nog vragen naar aanleiding van dit verslag of wenst u bij de volgende editie van RegioinBedrijf Connect aanwezig te zijn? Laat het ons weten. (0416) 286 186 of via online@regioinbedrijf.nl We helpen u graag verder!

Heeft u vragen of wenst u in gesprek te gaan met een van de tafeldeelnemers? Stuur uw vraag naar online@regioinbedrijf.nl 17/17


Verslagen thematafels RegioinBedrijf Connect 2016 - regio Zuidoost-Brabant