Page 1

MO¯LIWOŒÆ ROZWOJU ROLNICTWA I TURYSTYKI

RDOÚ w Ùodzi ul. Traugutta 25, 90-113 Ùódê tel. (42) 665 03 70 fax (42) 665 03 71 lodz.rdos.gov.pl

Na obszarach Natura 2000 zalecane jest gospodarowanie przyjazne przyrodzie tj. takie, które nie oddzia³uje negatywnie na œrodowisko i pozwala na zachowanie ró¿norodnoœci biologicznej terenów rolniczych. Obecnie na obszarze Natura 2000 Dolina Œrodkowej Pilicy ze wzglêdów ekonomicznych znaczna czêœæ ziemi jest od³ogowana. Jedn¹ z mo¿liwoœci gospodarowania na obszarach Natura 2000, która pozwala ³¹czyæ ochronê przyrody z rolnictwem s¹ programy rolnoœrodowiskowe. W ramach programu rolnoœrodowiskowego rolnicy otrzymuj¹ œrodki finansowe jako wynagrodzenie za podejmowanie œciœle okreœlonych dzia³añ maj¹cych na celu utrzymanie okreœlonego typu siedlisk lub ptaków wytypowanych gatunków. Obszar Natura 2000 Dolina Œrodkowej Pilicy to teren cenny nie tylko pod wzglêdem wartoœci przyrodniczych, ale równie¿ krajobrazowych i kulturowych. Ka¿dego lata przybywa tam coraz wiêcej wczasowiczów, którzy doceniaj¹ walory przyrodnicze i krajobrazowego tego obszaru. Spêdzanie urlopu w tych okolicach to bezpoœredni kontakt z nieska¿on¹ przyrod¹, mo¿liwoœæ degustacji produktów wytworzonych w lokalnych gospodarstwach tj. serów, jaja, chleb, miód czy owoce z przydomowych sadów. Dziêki istnieniu obszaru mo¿e rozwijaæ siê równie¿ turystyka tematyczna np. ornitologiczna czy botaniczna. Rosn¹ce zapotrzebowanie na agroturystykê i turystykê tematyczn¹ stwarza osobom zamieszkuj¹cym te tereny mo¿liwoœæ uzyskania dodatkowych dochodów. Obszary Natura 2000 maj¹ swoj¹ markê, a ich logo jest znakiem powszechnie znanym i rozpoznawalnym. Obszar Natura 2000 Dolina Œrodkowej Pilicy poprzez istnienie w publicznej informacji promuje i reklamuje region w ca³ej Europie.

OPIS OBSZARU

OBSZARY NATURA 2000 W POLSCE:

DOLINA ŒRODKOWEJ PILICY Specjalne Obszary Ochrony Siedlisk

PLH 100008

Wydano przez RDOÚ w Szczecinie na podstawie danych dostarczonych przez RDOÚ w £odzi w ramach projektu „Oswoiã Naturæ – ogólnopolska kampania na rzecz dialogu o Naturze 2000” FOT. Z.KO£UDZKI

Sfinansowano ze œrodków Narodowego Funduszu Ochrony Œrodowiska i Gospodarki Wodnej

Obszar Natura 2000 Dolina Œrodkowej Pilicy (PLH 100008) usytuowany jest w Centralnej Polsce, w województwie ³ódzkim, na Ni¿u Œrodkowopolskim. Obejmuje 40 km odcinek rzeki Pilicy (oko³o 1/8 ca³kowitej d³ugoœci rzeki), wraz z przyleg³ymi lasami, ³¹kami, torfowiskami i pastwiskami. Obszar po³o¿ony jest w wiêkszoœci w regionie Doliny Sulejowskiej, pomiêdzy Wzgórzami Radomszczañskimi od po³udnia, Równin¹ Piotrkowsk¹ od wschodu i Wzgórzami Opoczyñskimi od zachodu. Zajmuje powierzchniê 3787,4 ha i zlokalizowany jest na terenie gmin Przedbórz, Rêczno, Aleksandrów i Sulejów. Rzeka jest nieuregulowana, ma naturalny charakter z licznymi meandrami i starorzeczami. Niektóre fragmenty obszaru s¹ regularnie zalewane. Efektem tych walorów jest wystêpowanie rzadkich roœlin, zwierz¹t i siedlisk tworz¹cych wyj¹tkowo du¿¹ ró¿norodnoœæ przyrodnicz¹. Bardzo wa¿n¹ rol¹ tej rzeki, o znaczeniu ponadlokalnym, jest pe³niona przez ni¹ funkcja korytarza ekologicznego. Obszar ma centralne po³o¿enie w Sulejowskim Parku Krajobrazowym . 60 % powierzchni obszaru stanowi¹ lasy, w tym blisko 20% powierzchni zajmuj¹ lasy ³êgowe, 30% powierzchni zajmuj¹ siedliska ³¹kowe i zaroœlowe, 23% siedliska rolnicze.


ZAGRO¯ENIA

CEL OCHRONY Celem ochrony s¹ gatunki i siedliska wymienione w Dyrektywie Siedliskowej (Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory). Na terenie Doliny Œrodkowej Pilicy stwierdzono wystêpowanie: - 11 typów siedlisk przyrodniczych z Za³¹cznika I Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, zajmuj¹cych oko³o 50% powierzchni obszaru; - 8 gatunków zwierz¹t z Za³¹cznika II Dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory; - 19 gatunków ptaków z Za³¹cznika I Dyrektywy Rady 79/409/EWG w sprawie ochrony dzikiego ptactwa. Na terenie obszaru i w jego otoczeniu - Sulejowskim Parku Krajobrazowym, stwierdzono 70 zbiorowisk mokrad³owych i ³¹kowych oraz kilka zbiorowisk muraw napiaskowych i kserotermicznych, 17 zespo³ów leœnych i zaroœlowych oraz szereg zbiorowisk zastêpczych. Obszary znacznie przekszta³cone charakteryzuj¹ siê rozwojem roœlinnoœci synantropijnej. Dotychczas stwierdzono prawie 1000 gatunków roœlin naczyniowych, a wœród nich m.in. takie osobliwoœci florystyczne jak: storczyki (12 gatunków), wid³aki (4 gatunki), d³ugosz królewski, zimozió³ pó³nocny, koniczynê ³ubinowat¹ i kokoryczkê okó³kow¹. Wœród licznie reprezentowanych ró¿nych grup œwiata zwierz¹t, na szczególn¹ uwagê zas³uguje entomofauna i ornitofauna. Same tylko motyle reprezentowane s¹ przez oko³o 1000 gatunków. Na obszarze i w jego otoczeniu zaobserwowano oko³o 200 gatunków ptaków, prawie 150 gatunków odbywa tu lêgi. Wystêpuj¹ tutaj nastêpuj¹ce siedliska wymienione w Za³¹czniku I Dyrektywy Siedliskowej: starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne, zalewane muliste brzegi rzek, suche wrzosowiska, ciep³olubne, œródl¹dowe murawy napiaskowe, murawy kserotermiczne, górskie i ni¿owe murawy bliŸniczkowe, zio³oroœla górskie i zio³oroœla nadrzeczne, ni¿owe i górskie œwie¿e ³¹ki u¿ytkowane ekstensywnie, torfowiska przejœciowe i trzêsawiska, bory i lasy bagienne, ³êgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe. Gatunki zwierz¹t wymienione w Za³¹czniku II Dyrektywy Rady 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory: ssaki - bóbr europejski, wydra; p³azy - traszka grzebieniasta, kumak nizinny; ryby- koza, g³owacz bia³op³etwy; kr¹g³ouste minóg strumieniowy; bezkrêgowce - skójka grubo skorupowa, trzepla zielona. Ponadto na obszarze Dolina Œrodkowej Pilicy wystêpuj¹ nastêpuj¹ce gatunki ptaków wymienione w Za³¹czniku I Dyrektywy Rady 79/409/EWG w sprawie ochrony dzikiego ptactwa: czapla bia³a, bocian czarny, bocian bia³y, trzmielojad, b³otniak stawowy, kropiatka, zielonka, derkacz, ¿uraw, rybitwa rzeczna, lelek, zimorodek, dziêcio³ czarny, dziêcio³ œredni, lerka, podró¿niczek, g¹siorek, jarzêbatka.

SIEÆ OBSZARÓW NATURA 2000 WOJEWÓDZTWO £ÓDZKIE

Na obszarze Dolina Œrodkowej Pilicy wystêpuje bardzo wiele zagro¿eñ, czêœæ z nich jest znana inne ujawniaj¹ siê epizodycznie. Niektóre maj¹ wp³yw na ca³y obszar, inne na niewielkie fragmenty. Z najwa¿niejszych nale¿y wymieniæ: - sukcesja roœlinnoœci krzewiastej na ³¹kach i murawach, które zaprzestano u¿ytkowaæ od 10 -15 lat na skutek nieop³acalnoœci w rolnictwie hodowli krów, owiec; - nasadzenia sosny na siedliskach lasów ³êgowych. Zjawisko sadzenia sosny w tarasie zalewowym jest spowodowane trosk¹ w³aœcicieli gruntów o uproduktywnienie dotychczas nieu¿ytkowanej ziemi. Z punktu widzenia procesów przyrodniczych i siedliskowych w dolinie rzeki powinny rosn¹æ lasy ³êgowe, które bardzo dobrze znosz¹ wiosenne zalewanie; - przekszta³canie ³¹k i muraw w grunty orne. To zjawisko wystêpuje na niewielkiej powierzchni i wi¹¿e siê z poszukiwaniem alternatywnych dla rolników Ÿróde³ dochodu. W wielu przypadkach takie przekszta³cenie powoduje unicestwianie ró¿nego typu muraw napiaskowych i zwi¹zanych z nimi rzadkich grup owadów kserofilnych; - kajakarstwo. Od kilku lat promowane s¹ sp³ywy kajakowe po rzece Pilicy, które ciesz¹ siê du¿ym powodzeniem. Niekontrolowana turystyka kajakowa powoduje p³oszenie ptaków, œmiecenie itp..; - bariery w migracji. Du¿ym zagro¿eniem dla fauny i flory, szczególnie ryb wêdrownych, jest wybudowany w 1974 roku, sztuczny zbiornik ,,Zalew Sulejowski”. Nie posiada on ¿adnych urz¹dzeñ typu przep³awki dla organizmów wodnych, które choæby w niewielkim stopniu ³agodzi³yby negatywny wp³yw bariery jak¹ jest tama na rzece; - budownictwo. W dolinie Pilicy jest kilka miejsc gdzie prowadzona zbyt liberalna polityka budowlana spowodowa³a nadmierny rozwój zabudowy rekreacyjnej. Osiedla letniskowe (np. Winduga, Kurnêdz, Ostrów) zlokalizowane s¹ zbyt blisko koryta rzeki i nie maj¹ kanalizacji.

Natura 2000 - Łódź  

Prezentacja PDF dotycząca Natura 2000 w Łodzi