Issuu on Google+

GATUNKI I HODOWLA ŚWIN Michał Skowrooski, Aleksandra Pruss, Jakub Wilamowicz 2012-11-07


Podstawowe Gatunki świń hodowanych w Polsce Świnia domowa (Sus strofa domestica) to ssak z rodziny świniowatych, podrzędu świniokształtnych i rzędu parzystokopytnych, udomowiony w Azji około 6000-2000 lat p.n.e., w epoce kamiennej. Za przodków świni domowej uważa się podgatunki dzika europejskiego (Sus scrofa ferus), dzika azjatyckiego (Sus vittatus) i dzika śródziemnomorskiego (Sus mediterraneus). Wytworzenie pierwszych ras świń domowych nastąpiło już w czasach starożytnych, a wysoki stopień hodowli tych zwierząt osiągnięto m.in. w starożytnym Rzymie i w Grecji, gdzie w zwyczaju było składanie mięsa wieprzowego w ofierze bogom. Wraz z rozwojem cywilizacji świnia domowa podlegała procesom uszlachetniania. Rozwój hodowli świni domowej nastąpił na przełomie XVIII i XIX w. w Anglii, gdzie wraz z rozwojem przemysłu i miast oraz wzrostem popytu na mięso i tłuszcz, wytworzono pierwsze rasy szlachetne, wyhodowane przez R. Bakewella. Były to rasy Leicester: mała biała i mała czarna, które stanowiły wówczas duże osiągnięcie hodowlane i posłużyły w XIX w. do wytworzenia nowych szybko rosnących ras świni domowej. W Polsce prekursorami hodowli świń (ras szlachetnych) byli: A. Bobrowski (1825-1895) ze Snopkowa pod Lublinem oraz A. Budny z Bychawy (1861-1943). Współczesne rasy świni domowej dzieli się na cztery typy użytkowe: 1. 2. 3. 4.

Mięsne (szybko rosnące i późno dojrzewające); Tłuszczowo-mięsne (szybko rosnące i wcześnie dojrzewające); Słoninowe (wolno rosnące i późno dojrzewające); Smalcowe (wolno rosnące i wcześnie dojrzewające).

Od wielu lat rasy tłuszczowo-mięsne są stopniowo przekształcane w mięsne, słoninowe zaś wypierane przez mięsne, natomiast w Azji nadal utrzymuje się znaczną liczbę świń typu smalcowego. Spośród wielu ras świni domowej na świecie, aktualnie w Polsce prowadzi się hodowlę 9 ras, w tym 5 ras polskich: biała zwisłoucha, wielka biała polska, puławska, złotnicka biała, złotnicka pstra, i 4 ras zagranicznych: Pietrain, Duroc, Hampshire i belgijska zwisłoucha oraz hodowlę jednej tzw. linii syntetycznej (połączenie 6 ras knurów oraz 3 ras loch). Największą rolę gospodarczą odgrywają rasy: wielka biała polska i biała zwisłoucha. Hodowle w czystości ras prowadzi się w chlewniach zarodowych.


BIAŁA ZWISŁOUCHA (PBZ)

Rasa bardzo popularna w Polsce, powstała w wyniku krzyżowania świń miejscowych długouchych i importowanych na przełomie XIX i XX w. Znaczny postęp w tworzeniu rasy pbz nastąpił po II wojnie światowej, zastosowano wówczas dolew krwi szwedzkiej landrace i w mniejszym stopniu niemieckiej. W latach siedemdziesiątych XX w. importowano do Polski świnie tej rasy z Holandii, Niemiec, Norwegii i Wielkiej Brytanii – wówczas były hodowane jako odrębne linie. Od początków lat dziewięćdziesiątych XX w. wszystkie linie hodowlane są traktowane jako jedna populacja hodowlana. Świnie pbz cechuje białe umaszczenie, długi tułów, szeroki grzbiet, uszy pochylone ku przodowi. Rasa ta należy do typu mięsnego, odznacza się dużym tempem wzrostu, a jej tusze są dobrze umięśnione. Nieco słabsza konstytucja i pewna podatność na stres powodują, że świnie tej rasy bardziej nadają się do chowu drobnotowarowego niż wielkostadnego. Jak wszystkie rasy szlachetne wymagają dobrych warunków utrzymania i poprawnego żywienia dając w zamian wysoką produkcyjność i dobre wykorzystanie paszy. Lochy charakteryzuje duża plenność i mleczność, są łagodnymi i troskliwymi matkami. Obecnie rasa biała zwisłoucha używana jest do krzyżowania towarowego z innymi rasami polskimi do produkcji komponentu matecznego.


WIELKA BIAŁA POLSKA (WBP)

Rasa ta powstała na przełomie XIX i XX w. w wyniku krzyżowania świń miejscowych z rasami: wielką i średnią białą angielską oraz niemiecką szlachetną. W 1956 r. uznano ją za rasę i wydano wspólną księgę hodowlaną pod nazwą „wielka biała”, natomiast od 1962 r. rasa ta nazywa się „wielka biała polska”. Świnie tej rasy zaliczają się do typu mięsnego, szybko rosną i późno dojrzewają. Mają mocny i długi tułów, o szerokim, równym grzbiecie i krzyżu.

Nogi mocne, proste, dość wysokie i szeroko rozstawione. Umaszczenie jest białe, uszy małe i stojące. Rasę wielką białą polską cechuje bardzo dobra płodność i mleczność. Świnie te są odporne na stres i wyróżniają się mocną konstytucją, poprzez co nadają się do chowu wielkostadnego, jednakże wymagają suchych i dobrze wentylowanych pomieszczeń i racjonalnego żywienia. Osiągają wysokie przyrosty i dobrze wykorzystują paszę. Wielka biała polska jest rasą mateczną i w czystej rasie albo w krzyżówce z polską białą zwisłouchą stanowi doskonały komponent mateczny do krzyżowania towarowego z rasami kolorowymi.


PUŁAWSKA (PUŁ) To rasa wyhodowana w Polsce w XX w., w rejonie Puław, w wyniku krzyżowania miejscowych świń, głównie ostrouchych, z rasą berkshire. W 1935 r. została oficjalnie uznana za rasę, jako świnia gołębska, a po II wojnie światowej zmieniono jej nazwę na „puławską” Świnia puławska należy do ras tłuszczowo-mięsnych, charakteryzuje ją: wczesność dojrzewania, szybkość wzrostu, wydajność rzeźna, krótkie nogi i szerokie tułowie, łatwe przystosowanie do warunków środowiskowych, odporność na choroby oraz dobre wykorzystanie pastwiska. Masa ciała dorosłych loch wynosi 200-280 kg, a knurów – 250-350 kg. Umaszczenie świń puławskich jest łaciate; łaty mają czarną bądź rudawą barwę; skóra pigmentowana, szara, o ciemniejszym lub jaśniejszym odcieniu. Lochy tej rasy odznaczają się wysokimi wskaźnikami użytkowości rozpłodowej. Poza tym świnia puławska używana jest do krzyżowania towarowego z rasami białymi (wbp i pbz) jako komponent mateczny.


ZŁOTNICKA BIAŁA (ZB) Prace hodowlane nad tą rasą rozpoczęto w latach 1949-1950 w gospodarstwie Złotniki, na bazie materiału zakupionego od repatriantów z Wileńszczyzny. W 1962 r. złotnicką białą uznano za rasę i otwarto dla niej księgę zwierząt zarodowych. Świnie tej rasy zaliczają się: do typu mięsnego, mają białe umaszczenie, zwisłe uszy, mocną budowę, szybko rosną i późno dojrzewają. Lochy są plenne i dobrze odchowują prosięta. Obecnie rasa ta jest zagrożona wyginięciem ze względu na słabsze wyniki produkcyjne w porównaniu do pozostałych ras białych. Świnie tej rasy są wykorzystywane w krzyżowaniu towarowym do tworzenia loch mieszańców z rasą wbp.

ŚWINIA ZŁOTNICKA PSTRA (ZŁP) To rasa wyhodowana jednocześnie z rasą złotnicką białą w latach 1949/1950 w gospodarstwie Złotniki, należy do typu przejściowego mięsno-słoninowego. Świnie tej rasy są średniej wielkości, oznaczają się średnim tempem wzrostu i późnym dojrzewaniem somatycznym – około 4 lat. Umaszczenie jest łaciate, czarno-białe, uszy zwisłe. Masa dorosłych loch wynosi 200240 kg, a knurów 240280 kg. Rasa cenny względu na haplotypów względu na produkcyjne wyginięciem. jest farmach.

złotnicka pstra stanowi materiał genetyczny ze występowanie rzadkich na 15 chromosomie. Ze niskie wyniki rasa ta jest zagrożona Obecnie około 100 loch hodowanych na 5

Zaletą świń tej rasy jest duża zdolność przystosowania się do różnych warunków środowiskowych oraz dobra jakość mięsa i słoniny. Do wad zaliczyć można nadmierne otłuszczenie podskórne i stosunkowo niską plenność loch (9-10 prosiąt w miocie).


PIETRAIN Pierwsze osobniki tej rasy wyhodowano na przełomie lat 1919 i 1920 w Belgii, a oficjalnie istnieje od 1954 r. Prawdopodobnie powstała przez skrzyżowanie rasy Yorkshire z rasą świń bayeux, mając w swoim rodowodzie geny rasy berkshire. Świnie tej rasy trafiły do Polski w 1965 r. Jest to rasa wybitnie mięsna, hodowana w czystości rasy lub używana do krzyżówek towarowych, jak też do wyprowadzania nowych ras i linii genetycznych. Świnie pietrain są niewielkie, ich tułów jest średniej długości, nogi mają krótkie, głowę małą, uszy pochylone do przodu. Umaszczenie jest szarobiałe z nieregularnymi plamami czarnymi i rudymi. Rasa ta charakteryzuje się: 

szybkim uzyskania nieco niską rozrodem odchowu kończyn).

wzrostem i rozwojem do masy około 75 kg, później wolniej; płodnością i kłopotami z (niezdolność do krycia lub prosiąt z powodu osłabienia

Jest to znakomita rasa we wszystkich systemach krzyżowania - jako komponent ojcowski z rasami białymi i jako komponent ojcowski lub mateczny do produkcji knurów krzyżówkowych z rasami Hampshire i duroc.


DUROC Rasa ta powstała w USA pod koniec XIX w. i jest obecnie najpopularniejszą rasą świń w tym kraju. W 1883 r. założono Amerykański Związek Hodowli Świń Duroc-Jersey i odtąd zaczęto krzyżować obie odmiany ze sobą, a nazwę ograniczono do słowa „duroc”. Wzorzec rasowy ustalono w 1885 r. Świnie tej rasy są średniej wielkości, w typie mięsnym, tułów mają mocny i głęboki, głowę średniej wielkości, uszy lekko zwisające, umaszczenie jest czerwone: od złocistego do ciemno mahoniowego. Rasa ta charakteryzuje się dobrym umięśnieniem, bezstresowością i łatwością aklimatyzacji. Masa ciała loch wynosi średnio 300 kg, a knurów 350-400 kg. Plenność loch wynosi 9,5 prosiąt żywo urodzonych w miocie. Duroc jest odległy genetycznie od krajowych ras białych, co gwarantuje bardzo wyraźny efekt heterozji w pierwszym pokoleniu mieszańców. Stosowany jako komponent ojcowski w krzyżowaniach trzyrasowych z loszkami pbz i wbp (lub wbp x pbz) i mateczny lub ojcowski do produkcji knurów mieszańców ras mięsnych.


HAMPSHIRE Rasa wyhodowana w drugiej połowie XIX w. w USA. Znaczny wpływ na jej powstanie wywarły świnie angielskie easy essex i wessex saddleback (z hrabstwa Hampshire). Pierwszy związek hodowców tej rasy powstał w 1893 r. Świnie rasy Hampshire należą do typu mięsnego, odznaczają się średnią wielkością, czarnym umaszczeniem z białym pasem przechodzącym przez łopatki, przednie kończyny i brzuch; krótkimi i stojącymi uszami oraz średniej wielkości tułowiem. Masa ciała knurów wynosi średnio 320 kg, a loch 280 kg. Odznaczają się wysoką plennością, dobrą wartością tuczną i wydajnością rzeźną. Używane są do krzyżowania towarowego w USA oraz w wielu krajach europejskich, jako komponent ojcowski. Rasa Hampshire do Polski została sprowadzona w latach siedemdziesiątych XX w.


BELGIJSKA ZWISŁOUCHA (LANDRANCE BELGUIQUE) Rasa wyhodowana w Belgii w wyniku krzyżowania świń krajowych, początkowo z rasami: duńską, holenderską i niemiecką, a następnie krzyżowana z rasą wielką białą angielską i pietraine. To rasa typu mięsnego, charakteryzująca się długim i szerokim tułowiem. Umaszczenie jest białe, uszy małe i pochylone ku przodowi. Masa ciała knurów wynosi średnio 287 kg, a loch 270 kg. Rasa ta stanowi doskonały komponent męski do krzyżowania towarowego i z tego względu została włączona do programów hybrydyzacji w wielu krajach europejskich tj. Austria, Niemcy, Czechy i Słowacja.


Podstawowe Gatunki świń hodowanych poza Polską BERKSHIRE Berkshire - Rasy świń typu tłuszczowo-mięsnego Jest jedną z najstarszych ras świń w Wielkiej Brytanii. Wyhodowano ją w hrabstwie Berkshire na początku wieku XIX. Wywodzi się od miejscowych świń zwisłouchych, skrzyżowanych z rasami chińską i syjamską, później z knurem pochodzącym od dzika śródziemnomorskiego, następnie z czarną neapolitańską i wreszcie z rasą essex. W wyniku tego ostatniego krzyżowania i ostrej selekcji, uzyskano świnie o umaszczeniu czarnym, z białymi plamami na końcu ryja, dolnej części kończyn i końcu ogona. Budowa tych świń jest bardzo harmonijna. Tułów jest długi, przypominający równoległobok. Głowa jest szeroka o wklęsłym profilu, uszy są stojące, lekko nachylone ku przodowi, grzbiet jest długi i równy, szynki są dobrze umięśnione, a nogi krótkie. Są to świnie średniej wielkości, dorosłe knury osiągają 200-250 kg masy ciała, a lochy - około 160-200 kg. Czarne umaszczenie sprawia, że są mniej wrażliwe na działanie promieni słonecznych. Dlatego są one rozpowszechnione w wielu krajach tropikalnych. Świnie rasy berkshire wykorzystano do Tworzenia ras europejskich. m.in. w Polsce (rasa puławska), we Francji (bayeux), w Rosji (mirgorodzka), w USA (Poland-China, maryland i san pierre). Obecnie świnie tej rasy przekształcono w kierunku bardziej mięsnym.


TAMWORTH Tamworth - jedna z najstarszych brytyjskich ras świń. Pochodzi z Irlandii, skąd została przywieziona do Anglii - do Tamworth (miasto) ok. 1812 roku, przez Sir Roberta Peela. Charakterystyczną cechą tej rasy jest rudawa sierść, wyprostowane i sztywne uszy, długie i smukłe ciało. Istotną właściwością jest zdolność do uzyskiwania wysokiej masy ciała przy niskiej zawartości tłuszczu (smalec). Lochy (samice) tej rasy są dobrymi matkami - znane są z tego, iż nie odtrącają żadnego prosiaka z miotu. Osobniki tej rasy linieją w okresie od czerwca do sierpnia. Dorosłe osobniki (2 - 3 lata), osiągają 100 - 140 cm długości ciała, 50 - 65 cm wysokości, a ich ogon ma 24 - 30 cm. Dorosłe knury (samce) osiągają 250 - 370 kg wagi, zaś dojrzałe lochy - 200 - 300 kg.


KUNE KUNE


POLAND CHINA Poland china – najstarsza amerykańska rasa świni domowej, wyhodowana w 1816 roku w regionie Miami Valley w stanie Ohio, w hrabstwach Warren i Butler. Jest krzyżówką wielu innych ras, m.in. Berkshire i Hampshire. Świnie rasy poland china są zwykle czarne, czasem z białymi łatami. Słyną z ogromnych rozmiarów - tej rasy był Big Bill, który w 1933 roku osiągnął masę 1157 kg i jest uważany za najcięższą świnię świata. Świnie poland china pierwotnie były nazywane od miejsca pochodzenia "Warren county hog" (dosł. świnia z hrabstwa Warren). W latach 60. XIX wieku rozpowszechniły się również nazwy "Poland" i "Big China", które miały wskazywać na domniemane pochodzenie ras wyjściowych dla krzyżówki. Dochodzenie specjalnej komisji hodowlanej nie potwierdziło jednak tych pogłosek, choć ustalono, że jeden z hodowców, który używał nazwy "Poland", zakupił świnię od farmera nazwiskiem Asher Asher, pochodzącego z Polski i mieszkającego w hrabstwie Butler. Mimo to, w listopadzie 1872 roku na Krajowym Zjedździe Hodowców Świń postanowiono używać nazwy "Poland China", uznając, że jest ona zbyt rozpowszechniona i jej zmiana wiązałaby się ze zbyt wielkimi trudnościami.


WIETNAMSKA ZWISŁOBRZUCHA Wietnamska świnka zwisłobrzucha to obecnie bardzo popularne zwierzę hodowane gospodarstwach agroturystycznych. Pochodzi ona z południowo-wschodniej Azji i wywodzi się od świni bindeńskiej. Swą popularność zawdzięcza zabawnemu wyglądowi, małym rozmiarom i miłemu usposobieniu. Do Europy pierwsze osobniki trafiły w 1886 roku z okazji otwarcia Ogrodu Zoologicznego w Budapeszcie. Cechą charakterystyczną tego gatunku jest zwisający brzuch, który ze względu na bardzo krótkie nóżki, dużą jamę brzuszną, łagodny grzbiet i ugięcie tylnych nóg prawie dotyka ziemi. Głowa świnki jest mała, z krótkimi stojącymi uszami, ryj jest krótki i zadarty, a między czołem a ryjkiem znajduje się specyficzne wklęśnięcie. Skóra jest gruba i pofałdowana, pokryta szczeciną. Istnieje wiele odmian barwnych tych zwierząt. Świnie dorastają w kłębie do 50 cm i ważą około 60 kg. Dobrze adoptują się do polskich warunków klimatycznych i można utrzymywać je na pastwiskach lub wolno na podwórku.


Abc chowu świń W chowie świń są pewne podstawowe zasady, których przestrzeganie pozwoli osiągnąć oczekiwane wyniki produkcyjne. Autor zebrał te zasady w jednym, syntetycznym tekście.

W chowie świń wyodrębnia się cztery podstawowe grupy produkcyjne: prosięta, warchlaki, tuczniki i lochy. Dla każdej z nich można wskazać kilka podstawowych zasad chowu. Zasadą obowiązującą w chowie wszystkich grup jest zapewnienie właściwej temperatury i wilgotności w pomieszczeniach. Bardzo ważna jest również wentylacja. Jeżeli jest ona nieprawidłowa, wówczas nadmiar szkodliwych gazów może prowadzić do gryzienia się warchlaków, co bywa mylone ze źle zbilansowaną dawką pokarmową. Ale te dwa stany można rozróżnić. Jeżeli powodem wzajemnego gryzienia się warchlaków jest zła wentylacja, wówczas osobnik, który zwykle bywa gryziony, nie ucieka, gdyż jest oszołomiony szkodliwymi gazami, znajdującymi się w powietrzu. W wypadku źle zbilansowanej dawki pokarmowej gryzione świnie będą uciekały przed napastnikami. Prosięta Zaraz po porodzie prosiętom należy podać siarę, gdyż znajdują się tam przeciwciała chroniące je w pierwszych dniach życia przed infekcją. Od 2–3 dnia podaje się prosiętom wodę. Gdyby jej zabrakło mogłyby napić się moczu, co prowadzi do biegunek. Każda biegunka powoduje, że u tucznika zwiększa się o 5 mm grubość tkanki tłuszczowej, co wpływa na obniżenie wydajności rzeźnej. Około piątego dnia życia należy podawać preparaty żelazowe. Daje się je jednak tylko najlepszym prosiętom, gdyż te najsłabsze, cherlawe nie rosną, a więc nie zużywają także żelaza. Podanie im preparatu żelazowego, może spowodować nadmiar tego pierwiastka w organizmie, co wywoła biegunki, a więc skutek odwrotny od oczekiwanego. Takim prosiętom lepiej dać roztwór skrobi, który spowoduje ich wzmocnienie. Od siódmego dnia życia można prosiętom podawać mieszanki pełnodawkowe – prestartery. Zasady dobrostanu zwierząt zabraniają wyłamywania kiełków, lecz wyłącznie ich szlifowanie, a także obcinania ogonków, karbowania uszu, które można jedynie tatuować. Nie można także odłączać prosiąt od matek przed ukończeniem przez nie 28 dni życia. Przestrzeganie tych zasad przynosi następujące korzyści:     

doskonałe pobranie paszy, przyspieszenie wzrostu kosmków jelitowych, znacznie zmniejszenie namnażania się w przewodzie pokarmowym bakterii chorobotwórczych, takich jak coli czy enterokoki, łagodne przechodzenie okresu przed i po odsadzeniu, wysoka opłacalność produkcji.


Warchlaki Warchlaki nie powinny być łączone w grupy większe niż 40 zwierząt. W większych grupach nie wytwarza się naturalna hierarchia stada, co powoduje stałe walki między zwierzętami, niesprzyjające szybkiemu wzrostowi. Nie należy wprowadzać nagłych zmian w żywieniu zwierząt. Trzeba o tym pamiętać dobierając mieszanki różnych firm paszowych. Korzyści:    

doskonała zdrowotność, prawidłowy wzrost i rozwój zwierząt, szybkie przyrosty masy ciała, rzędu 450–500 g dziennie, niskie zużycie paszy, około 2 kg na kg przyrostu masy ciała, dobre przygotowanie do tuczu.

Tuczniki Nie wolno doprowadzać do nagłych zmian żywienia, podobnie jak to było w wypadku warchlaków. Ponadto tuczniki powinny mieć stały dostęp do wody, co ma związek z termoregulacją organizmu świni, która poci się tylko w okolicach tarczki ryjowej i w pachwinach. Nie należy się zatem dziwić, że zwierzęta te tak lubią kłaść się w błocie lub gnojówce, bo to pomaga im ochłodzić organizm. Po zakończonym tuczu i sprzedaży zwierząt pomieszczenia należy wyczyścić, zdezynfekować i dopiero potem wprowadzić kolejną partię warchlaków do tuczu. Jest to zasada „całe pomieszczenie pełne – całe pomieszczenie puste”. Tucz powinien być podzielony co najmniej na dwa okresy. W pierwszym – do uzyskania przez tuczniki masy ciała 60–70 kg, następuje bowiem przyrost odkładania mięsa w tuszy. W drugim po przekroczeniu tej granicy masy ciała zmniejsza się odkładanie mięsa, a nadal wzrasta odkładanie tłuszczu, przede wszystkim z nadwyżki białka w paszy, które nie jest już przerabiane na tkankę mięśniową tylko na tkankę tłuszczową. Korzyści:      

doskonała zdrowotność i ograniczenie chorób płuc, stabilizacja flory bakteryjnej przewodu pokarmowego, wysokie przyrosty masy ciała, średnio 850 g dziennie, niskie zużycie paszy – 2,6 kg na kg masy ciała, krótki okres tuczu, średnio 150 dni, wysoka mięsność tuszy.

Lochy Zasady dobrostanu zwierząt zakazują od 1 stycznia 2006 r. wiązania loch i loszek luźnych. Dotyczy to stad powyżej 10 loch. Lochy powinny być w grupach od czwartego dnia po pokryciu do pierwszego tygodnia przed wyprosieniem. Lochy prośne powinny otrzymywać dietę o zwiększonej zawartości włókna. Na tydzień przed porodem maciorę przenosi się do kojca porodowego.


Należy zadbać o dobry kontakt między lochami i knurami, jeżeli te drugie są utrzymywane w gospodarstwie. Lochy w okresie karmienia mają inne potrzeby pokarmowe niż lochy w okresie niskiej ciąży. Wiedza ta pozwala na ich utrzymywanie w odpowiedniej kondycji. Pasze dla loch powinny być doskonale zbilansowana pod względem energii i aminokwasów, witamin i związków mineralnych. Wysoki poziom magnezu i kwasu foliowego sprzyja regularnym rujom, przeżywalności zarodków i zapobiega resorpcji płodów. Optymalna zawartość witaminy A, E, biotyny i choliny zapewnia prawidłowy rozwój płodów oraz wyrównanie miotów. Korzyści:    

wyraźna ruja, wysoka skuteczność zapłodnień i prawidłowy poród, liczne i wyrównane mioty, ochrona przed bezmlecznością, 2,2–2,5 miotów w ciągu roku od lochy, – 22-25 prosiąt odsadzonych od lochy w ciągu roku.

Temperatura i wilgotność w pomieszczeniach dla różnych grup wiekowych świń Maciory zasuszone - temperatura przy utrzymaniu na ściółce: 14–17ºC, na rusztach: 18–20ºC, wilgotność względna: 60–70 proc. Lochy karmiące, łącznie z 10 prosiętami - temperatura przy utrzymaniu na ściółce: 15–18ºC, na rusztach: 18–22ºC, wilgotność względna: 60–70 proc. Warchlaki, o masie ciała 7–30 kg - temperatura przy utrzymaniu na ściółce: 16–24ºC, na rusztach: 22–30ºC, wilgotność względna – 50–60 proc. Tuczniki, produkcja ciągła, masa ciała 65 kg - temperatura przy utrzymaniu na ściółce: 12– 18ºC, na rusztach: 18–20ºC, wilgotność względna: 60–70 proc. Tuczniki, całe pomieszczenie pełne, całe pomieszczenie puste, masa ciała od 30 do 100 kg temperatura przy utrzymaniu na ściółce: 14–16ºC, na rusztach: 18–22ºC, wilgotność względna: 60–70 proc.


Bibliografia, autorzy i źródła:          

  

http://www.cbr.edu.pl/rme-archiwum/2010/rme35/dane/9_1.html http://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awinia_domowa http://www.samschershowpigs.com/sows-and-litters.html http://www.polsus.pl/hodowla/wzorce-ras/duroc http://agrokujawy.pl/?page_id=91 http://notatki.e-klasa.info/2008/09/07/berkshire-rasy-swin-typu-tluszczowo-miesnego/ http://arizonapork.com/ http://www.cfagrf.com/Tamworth_Pig.htm http://www.nms.ac.uk/our_museums/museum_of_rural_life/things_to_see_and_do/working_farm/tamworth_pi gs.aspx http://www.google.pl/imgres?hl=pl&client=firefoxa&hs=pcE&sa=X&rls=org.mozilla:pl:official&biw=1920&bih=964&tbm=isch&prmd=imvns&tbnid=pPSiIU3tfkw0dM :&imgrefurl=http://www.nutriolandia.pun.pl/viewtopic.php%3Fid%3D11&docid=zB6hkDuBd8AgzM&imgurl=http: //www.telegraph.co.uk/telegraph/multimedia/archive/01429/KuneKuneSowretouc_1429831i.jpg&w=620&h=388&ei=8K2fUPruGobYsgaGi4CQDg&zoom=1&iact=hc&vpx=195&vpy=206&dur= 167&hovh=177&hovw=284&tx=196&ty=89&sig=103916386127608915266&page=1&tbnh=144&tbnw=233&start =0&ndsp=49&ved=1t:429,r:0,s:0,i:69 http://www.google.pl/imgres?hl=pl&client=firefoxa&hs=pcE&sa=X&rls=org.mozilla:pl:official&biw=1920&bih=964&tbm=isch&prmd=imvns&tbnid=KuSZXi8no9nEM:&imgrefurl=http://pl.123rf.com/photo_9788686_kune-kune-pigportrait.html&docid=BWxxIWrWSutVcM&itg=1&imgurl=http://us.123rf.com/400wm/400/400/friendlydrag/frien dlydrag1106/friendlydrag110600032/9788686-kune-kune-pigportrait.jpg&w=400&h=265&ei=8K2fUPruGobYsgaGi4CQDg&zoom=1&iact=hc&vpx=1599&vpy=203&dur=507&ho vh=183&hovw=276&tx=158&ty=79&sig=103916386127608915266&page=1&tbnh=144&tbnw=219&start=0&nds p=49&ved=1t:429,r:7,s:0,i:90 http://www.viarural.com.uy/ganaderia/a-porcinos/exteriorcerdos/poland-china-02.htm http://www.garnek.pl/sejenia/5096169/wietnamska-swinka-zwislobrzucha http://www.farmer.pl/produkcja-zwierzeca/trzoda-chlewna/abc-chowu-swin,360.html


Spis treści GATUNKI I HODOWLA ŚWIŃ ............................................................................................... 0 I.

Podstawowe Gatunki świo hodowanych w Polsce .............................................................. 1 Biała zwisłoucha (pbz) ................................................................................................................................ 2 Wielka biała polska (wbp) ........................................................................................................................... 3 Puławska (puł) ............................................................................................................................................ 4 Złotnicka biała (zb)...................................................................................................................................... 5 Świnia złotnicka pstra (złp) ......................................................................................................................... 5 Pietrain ....................................................................................................................................................... 6 Duroc ......................................................................................................................................................... 7 Hampshire .................................................................................................................................................. 8 Belgijska zwisłoucha (Landrance Belguique) ............................................................................................... 9

II.

Podstawowe Gatunki świo hodowanych poza Polską ....................................................... 10 Berkshire .................................................................................................................................................. 10 Tamworth ................................................................................................................................................. 11 kune kune................................................................................................................................................. 12 Poland China ............................................................................................................................................ 13 Wietnamska zwisłobrzucha ...................................................................................................................... 14

III.

Abc chowu świn ........................................................................................................... 15

IV.

Bibliografia, autorzy i źródła:........................................................................................ 18

V.

Spis treści ........................................................................................................................ 19


Gatunki i hodowla świń