Issuu on Google+

stedenbouw onderzoek en landschap OD205


OD 205 stedenbouw onderzoek en landschap bv Oude Delft 205 Postbus 2890 2601 CW Delft telefoon 015 2131915 telefax 015 2141748 email od205@od205.nl website www.od205.nl


Oude Delftfrisse wind Een nieuw management en een diepe vastgoedcrisis zorgen voor veranderingen in ons bureau. In deze brochure hebben wij 9 projecten uit de afgelopen 12 maanden verzameld; zij geven een eerste inkijk in een zich aftekenend nieuw tijdperk. Een kleinere schaal, meer vraaggestuurde processen, verrassende opdrachtgevers, synergie uit samenwerking... allemaal veranderingen die nieuwe uitdagingen genereren en die ons ook de komende periode bezig zullen houden. Daarnaast is onze frisse stijl van zaken-doen relevant. Het levert u heldere en scherpe offertes op, een efficiënte aanpak en persoonlijke inzet gebaseerd op bevlogenheid, verantwoordelijkheid en expertise. Wij willen blijvend scherp aan de wind zeilen en kansen creëren om het maximale uit onszelf en onze opdrachten te halen. Benieuwd naar onze kijk op uw ruimtelijke opgaven? Als vanouds staan wij voor u klaar. Met vriendelijke groet, namens het hele team,

Ralf Hottenträger


NIEUW ELAN VOOR PRESIKHAAF Licht, lucht en ruimte: de kernwoorden van het stedenbouwkundige ideaalbeeld van de wederopbouwperiode. In het Arnhemse stadsdeel Presikhaaf, één van de 40 krachtwijken van Nederland, zijn het deze termen die leidend zijn voor de herstructureringsopgave waarvoor de wijk gesteld werd. Wij ontwierpen een stedenbouwkundig concept met een sterk respect voor de historie, maar ook met vernieuwende plandelen, veilig en betaalbaar, uitblinkend in ruimtelijke kwaliteit. Bestaande kwaliteiten als het groene karakter, doorzichten en de duidelijke structuur zijn benut om tot een nieuwe wijkopzet te komen, waarin bruikbaarheid en beheersbaarheid van de openbare ruimte en een diversiteit in half-open bouwblokken rond groene, deels collectieve ruimten centraal staan. Het ‘Podium’ vormt de nieuwe ‘voorkant’ van de buurt, een kant die uitnodigend is voor bewoners, met een open karakter en witte appartementengebouwen die prachtig aftekenen tegen de achtergrond van het groen en uit de schaduw van de bestaande bakstenen architectuur treden. Een zorgvuldige stap voorwaarts op basis van cultuurhistorische kwaliteiten: daarin ligt de kracht van Presikhaaf.

opdrachtgever: woningcorporatie Vivare producten: stedenbouwkundig plan, inrichtingsplan,

supervisie programma: ca 560 woningen waarvan

85 studentenwoningen, 7.5 ha


OP WEG NAAR DUURZAME BEDRIJVIGHEID Het ontwikkelen van een duurzaam bedrijventerrein begint met het creëren van de juiste basis: een uitgekiend raamwerk op stedenbouwkundig niveau. Een robuuste structuur met voldoende flexibiliteit voor de invulling, zodat condities worden geschapen voor een lange levensduur. Voor bedrijventerrein Ambachtsezoom is door ons, met het onderliggende polderlandschap als basis, een stevig organisatiemodel ontworpen voor een eigentijds werklandschap. De ‘backbone’ is een ruimte met een 650 meter lange tocht, die het groenblauwe hart van het plan vormt, met een weidsheid die uitstekend bij het polderlandschap past. Langs de kwetsbare randen van het gebied zijn bijzondere ruimtelijk-functionele milieus ontworpen. Deze grijpen aan op aanwezige kwaliteiten en structuren en zorgen voor een inbedding van het bedrijvengebied in zijn context. Duurzaamheid vindt ook haar weerslag in het centrale ‘werk- en daklandschap’, een geheel nieuw milieu met een brede differentiatie in bedrijfsgrootte en –vorm, waarbij de gemene deler de vegetatie op het dak en aan de gevel zal zijn. Zo vinden de redelijk standaard te noemen programmaonderdelen langzamerhand een plek in een verantwoord, duurzaam en prettig werklandschap.

opdrachtgever: Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht producten: stedenbouwkundig plan, beeldkwaliteitplan programma: ca 20 ha bedrijfskavels, 30 ha


HOLLANDSE STRATEGIE IN ZWABENLAND

huidige situatie

herstellen van het raamwerk

Vergrijzing is niet alleen in Nederland een ‘hot issue’, ook in Duitsland is het wegtrekken van jongeren en gezinnen met kinderen uit middelgrote gemeenten een problematiek die om een verfrissende aanpak vraagt. Reden voor de gemeente Fellbach om een ideeënprijsvraag uit te schrijven voor herstructurering van het stationsgebied, met als speerpunt het creëren van nieuwe woonmilieus. Wij hebben met ons concept ingezet op drie speerpunten: het afronden van de stadsplattegrond, het verbeteren van de openbare ruimte en de introductie van nieuwe typologieën voor wonen en werken. Herstel van het ruimtelijk raamwerk en aanhechting op functioneel niveau maken dat het plan sterk verankerd wordt in haar omgeving. Zo vinden niet alleen de verschillende stationsfuncties een plek, maar wordt ook ruimte geschapen voor patiowoningen, appartementen en maisonnettes. Ter plaatse van een vervuilde grond-locatie wordt daarnaast middels een uitgekiend 2de maaiveld een combinatie van lichte bedrijvigheid en parkeren in de plint en een groen, autovrij, intensief te gebruiken woonlandschap op het 2de maaiveld bewerkstelligd.

(279) (279)

(282) 280,5

282

(282)

Radgarage Taxi

Mobilitätszentrum Rent-a-bike

281

Radweg

stationsplein als gebruiksruimte

Radweg 282,5 283,5

284,5

285,5

286,5 285,5

286,5 282,5 283,5 284,5

(282)

Gaststätte 280

Biergarten

280 277

280

282

282

285,5

285,5

285,5 284,5

flexibele bouwvelden opdrachtgever: Gemeente Fellbach (D) producten: stedenbouwkundig plan programma: woningen & diverse bedrijven, ca 4.7 ha

279

278


ONDERNEMEN IN EEN WARMOEZERIJ Het transformeren van een verrommeld kassengebied tot een gastvrije uitvalsbasis voor het verkennen van het omringende landschap: een ambitieuze uitdaging, waar wij graag handen en voeten aan gaven. Zo is het plan voor de Maaslandse Dam ontstaan, een ‘warmoezerij’, waarbij binnen een groen casco van bomen en boomgaarden ruimte ontstaat voor ondernemers die het gebied iets te bieden hebben. Een ruimtelijkprogrammatische visie vormde de basis voor een nadere uitwerking in beeldkwaliteit, cascoplan en bestemmingsplan. Hierbij is ingezet op een dubbelstrategie: enerzijds op een uitgewerkt raamwerk, anderzijds op een grote mate aan flexibiliteit voor de daadwerkelijke uitwerking. Een set van spelregels reguleert op hoofdlijnen de positionering, de vorm en de grootte van de gebouwen alsmede de inrichting van de ‘kamers’. Meer is niet noodzakelijk: het groene raamwerk staat vrijheid toe en waarborgt de beeldkwaliteit op hoog niveau ten allen tijde. Door een nauwe samenwerking met toekomstige ondernemers en een kwaliteitsteam van professionals uit de vakgebieden architectuur, stedenbouw en landschap zorgt hierbij voor een breed draagvlak en een hoogwaardig maar realistisch plan. De selectie van het beeldkwaliteitplan voor de Innovatieregeling Mooi Nederland in 2009 was een belangrijke ondersteuning voor het project.


opdrachtgever: Gemeente Midden-Delfland producten: ruimtelijke visie, beeldkwaliteitplan, cascoplan, bestemmingsplan programma: ca 25 bouwvolumes, ruim 6 ha


WESTLAND ZIT ER WARMPJES BIJ DANKZIJ DE KASSEN Ten zuiden van de kern Naaldwijk is een voormalig glastuinbouwgebied getransformeerd tot een woonwijk, met ruimte voor een scholengemeenschap, een zorgcentrum en kleinschalige bedrijvigheid en kantoren. Het ontwerp van deze nieuwe wijk, Hoogeland, was van structuurschets tot inrichtings- en bestemmingsplan in handen van ons bureau. Hierdoor is door de schalen heen een sterke, nieuwe structuur ontstaan, met respect voor de bestaande omgeving. Door de herstructurering en het toevoegen van functies is de ontsluitingsstructuur van het gebied herzien. Daarnaast zijn diverse tuinderswoningen gehandhaafd, waardoor een mix is ontstaan van bestaande en nieuwe functies. Duurzaamheid speelt een belangrijke rol in Hoogeland. Op basis van een energievisie is gebleken dat een energetische koppeling van de woonwijk en het nieuwe zorgcentrum aan omringende glastuinbouwbedrijven technisch, economisch en organisatorisch haalbaar is. Hierdoor hebben de nieuwe wijk en de bestaande omgeving een duidelijke band met en meerwaarde voor elkaar gekregen.

opdrachtgever: Gemeente Westland producten: structuurvisie, stedenbouwkundig plan, beelkwaliteitplan, inrichtingsplan,

bestemmingsplan programma: woningen, scholen, voorzieningen, waterberging, 77 ha


STADSFRAGMENT VERHUIST NAAR DE BOSSEN

Twee Amsterdamse grachtenpanden tot hun recht laten komen in een bosrijke, parkachtige omgeving: geen alledaagse opgave. Het Nederlands Openlucht Museum (NOM) was op zoek naar een goede inpassing van twee historische grachtenpanden uit de Westerstraat in haar museumpark. Een variantenstudie leverde een situering op van de panden aan een kade bij het entreeplein, waardoor dit plein beter begrenst wordt. De kade lost het natuurlijke hoogteverschil op en refereert aan de oorspronkelijke stedelijke situatie (de Westerstraat heette eerst de Looiersgracht). De zogenaamde pottenbakkersgang, die historisch gezien tussen de twee panden in liep, wordt gereconstrueerd. Hierdoor wordt de wens van het NOM ingewilligd om de beleving en functie van de pottenbakkersgang tot zijn recht te laten komen. Met de introductie van dit eerste stedelijke fragment op deze plek in het museum wordt - met respect voor het culturele erfgoed - een nieuwe impuls gegeven voor de toekomst van het museum.

opdrachtgever: De Comme producten: stedenbouwkundige inpassing en inrichtingsplan


BEDRIJVIGHEID EN NATUUR: HAND IN HAND In je pauze even de natuur in: voor de werknemers van bedrijven op De Wieken – Vinkenhoef is dit slechts een kwestie van de weg oversteken. Dit bedrijventerrein in de oksel van de A1 en A28 bij Amersfoort grenst namelijk direct aan natuur- en recreatiegebied Bloeidaal. Doordat wij in een vroegtijdig stadium reeds betrokken waren bij het ontwerp van zowel bedrijventerrein als natuurgebied, is een integraal plan ontstaan. De Wieken - Vinkenhoef is een compact en aaneengesloten bedrijventerrein, zo dicht mogelijk tegen de snelweg aan. Hierdoor is sprake van goede zichtlocaties, maar ook van een afschermende werking voor het achterliggende gebied. De natuurontwikkeling in Bloeidaal floreert rond het beekdal van de Barneveldsebeek. De meerwaarde uit integraliteit is met name bereikt op het gebied van waterberging: door de berging in de overgang van bedrijventerrein naar natuurgebied aan te leggen als een langgerekte moerasstrook (waarbij gebruik is gemaakt van de restanten van een oude beekloop) ontstaat ruimtewinst op het bedrijventerrein en bovendien een hydrologische buffer, waarmee ook verdroging van het beekdal wordt tegengegaan. In het bestemmingsplan is de ontwikkeling van het bedrijventerrein en de waterberging in het ‘Horstmoeras’ ook juridisch aan elkaar gekoppeld. Bedrijvigheid en natuur gaan in Amersfoort echt hand in hand.

opdrachtgever: gemeente Amersfoort producten: structuurvisie, stedenbouwkundig plan,

beeldkwaliteitplan, inrichtingsplan, bestemmingsplan programma: bedrijven, recreatie en natuur, ca 300ha


SUCCESVOL TUINDORP BREIDT UIT

opdrachtgever: gemeente Gorinchem producten: stedenbouwkundig plan, beeldkwaliteitplan,

inrichtingsplan programma: ca 200 woningen, 5.5 ha

T

Nieuw elan voor een wijk met verouderde woningen en een verslechterend imago: dat was het doel van de herstructureringsopgave voor de Lingewijk in Gorinchem. Om de ontwikkelingen in de Lingewijk een stevig kader te bieden is een structuurvisie opgesteld. De op zich heldere en krachtige structuur van de wijk is hierin versterkt, waarbij de als zeer waardevol beschouwde diversiteit aan woongebiedjes als uitgangspunt is gehanteerd voor het ontwerp van de nieuwe woonbuurtjes. EĂŠn van deze woonbuurtjes betreft het Tuindorp Zandvoort. Dit tuindorp is onderworpen aan een uitgebreide architectonische en stedenbouwkundige inventarisatie, uitmondend in een beoordeling beeldkwaliteit. Het verkavelingspatroon van het tuindorp diende als inspiratie voor de nieuwe stedenbouwkundige structuur van ZandvoortNoord, gelegen naast het bestaande tuindorp. Zo is een logische uitbreiding gemaakt door de inzet van geknikte en gebogen straten en nieuwe bebouwingsensembles, in aanvulling op de bestaande ensembles in het tuindorp. Bewonersparticipatie draagt in dit project in grote mate bij aan het slagen van de herstructureringsopgave en zal dat ook blijven doen, want wij zijn voorlopig nog niet klaar met de Lingewijk!

T


4

fietsenstalling


10

Nieuw Gansoijen

50m


m

NIEUW GANSOIJEN KRIJGT DE RUIMTE

Ruimtelijke kwaliteit voor een collectief woondomein: dat is dat de provincie Noord-Brabant beoogde bij deze opdracht, in het kader van het programma ‘Mooi Brabant’. In het beeldkwaliteitplan dat wij opstelden voor de deze 3,6 ha grote locatie aan de rand van de dorpskern Drongelen is dan ook gezocht naar een optimale landschappelijke inpassing. Het nieuwe gebied, ‘Nieuw Gansoijen’ genaamd, moet op een vanzelfsprekende manier de nieuwe dorpsrand vormen. Om dit te bereiken is een sterk landschappelijk casco van water en beplanting ontworpen, dat de informele doorkijken richting de vrijstaande dorpsbebouwing doorzet. Het terrein wordt gemeenschappelijk grondgebied en de vijf niuewe woningen worden middels een bijzondere buitenruimte met elkaar verbonden. De gemeenschappelijke centrale ruimte krijgt een eenduidige inrichting: een lineair waterelement met aan de noordzijde een zwemvijver en aan de zuidzijde een gezamenlijk terras met paviljoen. Het beeldkwaliteitplan is een combinatie van een wervend plan op hoofdlijnen, waarin de buitenruimte (globaal) is uitgewerkt en een concrete catalogus aan beeldkwaliteitseisen voor de te ontwikkelen bebouwing is gegeven, om de eenheid tussen de woningen te waarborgen.

opdrachtgever: provincie Noord-Brabant producten: beeldkwaliteitplan programma: 5 woningen, 3.6 ha


van links naar rechts: Frans Wiegman, Peter Sugito, Wendy Scherpenisse , Martha Meisen, Danny Nelemans, Yvonne Hereijgers, Johan Gudde, Arjen Stam,


Eveline van den Broek, Gerard van Wandelen, Ralf Hottentr채ger, Wilma van Tongeren, Eric Hofstede, Hans van Liere



OudeDelft/frissewind