Page 1

Rangkaian Khidmat Awam Negeri Sarawak

April - June 2016

PPK 235/11/2012 (030651)

www.rakansarawak.com


2

Editorial

Contents

English Bahasa Malaysia

6-7

Meneruskan Kesinambungan Pembangunan Sarawak : Perspektif Setiausaha Kerajaan Negeri

4-5

The Chief Minister’s A-Team to Deliver Results

12-13

Exploring New Ideas on Leadership and HR

19

Enhancing the Science and Psychology in Sports

42-45 SCS Scorecard Dalam Transformasi Perkhidmatan

23

The People The Priority

52

Projek Perumahan Penjawat Awam 1Malaysia

Commitment to Reduce Greenhouse Gas Emissions

60

RTC Betong Memberi Manfaat kepada Penduduk Luar Bandar

64

PPK 235/11/2012 (030651) First published in 1994 A Monthly Publication of the State Secretary’s Office, Chief Minister’s Department, Sarawak (People, events, activities and programmes of an Innovative, Quality and Creative Civil Service) ISSN 1394-5726 Penasihat n Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad Morshidi Abdul Ghani Setiausaha Kerajaan Negeri Pengerusi n Datu Ose Murang Timbalan Setiausaha Kerajaan Negeri (Operasi) Ahli n Datu Haji Misnu Haji Taha n Dato Jameson Ahip Nawie n Encik Chang Ngee Hui n Encik William Patrick Nyigor n Encik Udin Bujang Penerbit n Faradale Media-M Sdn Bhd Penulis n Alexius Barieng n Safri Ali Othman n Muhd. Fuad Jobli n Remid Tajan n Jackelyn Foo n Jenny Yap n Samson Tan Edaran n Adeline Sia n Rosmini Abong n Irene Rendie Wilfred Diterbit oleh: Faradale Media-M Sdn Bhd A509, Level 5, Tower A2 iCom Square, Jalan Pending 93450 Kuching, Sarawak, Malaysia Tel: 082-266808 Fax: 082-266714 E-mail: fmm@faradalemedia.com Dicetak oleh: Infografik Press Sdn Bhd Lot 201, No. 265, Section 50, Jalan Nipah, Off Jalan Abell Utara 93100 Kuching, Sarawak, Malaysia. Tel: 082-241018, 245506 Fax: 082-252609 RAKAN Sarawak ingin merakamkan ribuan terima kasih di atas bantuan, sokongan dan kerjasama daripada semua pihak yang terlibat di dalam menghasilkan penerbitan kali ini.

10-11

Barisan Pentadbiran Negeri Galas Tanggungjawab Besar Laksanakan Pembangunan Awam Negeri Sarawak

Meneruskan Kesinambungan Pentadbiran dan Pembangunan Sarawak

K

estabilan politik dan peralihan kuasa yang teratur dilihat sebagai satu faktor yang boleh memastikan agenda pembangunan dapat dilaksanakan dengan jayanya. Apabila ini berlaku, barulah pentadbiran negeri ini terbentuk dengan lancar disebabkan wujudnya sokongan yang kuat dan keyakinan yang utuh daripada rakyat. Pastinya, kemudiannya akan wujud kerjasama yang kukuh di antara kepimpinan politik (ahli politik) dengan pentadbir iaitu penjawat awam (jentera kerajaan) dan kerana adanya sokongan padu daripada rakyat ataupun orang awam. Memetik kata-kata Ketua Menteri YAB Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Haji Adenan Haji Satem, masa untuk bercakap sudah tamat dan kini tiba masa untuk bertindak (melaksanakan janji). Sejurus selepas Majlis Angkat Sumpah Menteri Kabinet di hadapan Yang Di-Pertua Negeri, TYT Tun Pehin Sri Haji Abdul Taib Mahmud, Ketua Menteri menegaskan bahawa kuasa dan mandat yang besar telah pun diberikan oleh rakyat dalam pilihanraya yang lepas, setelah memenangi 72 daripada 82 kerusi yang dipertandingkan. Maka lengkaplah transisi kepimpinan pentadbiran negeri yang sepenuhnya setelah peralihan kuasa Ketua Menteri pada 28 Februari 2014 dan diteruskan kini (7 Mei 2016) dengan mandat yang cukup besar dan bermakna, serta barisan kepimpinan pentadbiran negeri baharu yang terbaik untuk lima tahun lagi. Kabinet baharu Ketua Menteri Sarawak mempunyai 10 orang menteri dan 19 orang menteri muda yang akan menerajui 11 buah kementerian berbanding sebelum ini 9 orang menteri dan kekal 19 orang menteri muda termasuk seorang Timbalan Speaker. Barisan Kabinet Ketua Menteri yang baharu menyaksikan jumlah menteri muda dikekalkan, termasuk tujuh muka baharu dan 12 orang lagi dikekalkan. Menariknya kali ini ialah pelantikan tiga orang Timbalan Ketua Menteri iaitu YB Datuk Amar Douglas Uggah Embas yang juga menyandang portfolio Menteri Pemodenan Pertanian dan Ekonomi Luar Bandar; YB Tan Sri Dr James Jemut Masing yang juga Menteri Pembangunan Infrastruktur dan Pengangkutan; dan YB Datuk Amar Abang Haji Abdul Rahman Zohari Tun Abang Haji Openg merangkap Menteri Pelancongan, Kesenian dan Kebudayaan, dan Menteri Perumahan dan Urbanisasi. Ketua Menteri YAB Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Haji Adenan Haji Satem, ketika membentangkan ucapan penggulungan pada Persidangan

RAKAN Sarawak April - June 2016

Dewan Undangan Negeri Ke-18 pada 15 Jun lepas, menjelaskan bahawa beliau telah melakukan beberapa perubahan kepada portfolio untuk memastikan kementerian tersebut dapat berfungsi dengan cekap dan berkesan. Selain itu, ia sebagai membalas kepercayaan dan keyakinan rakyat; untuk memastikan setiap rancangan pembangunan termasuk program dan projek berada pada landasan yang betul. Walaupun tidak banyak perubahan dari segi kementerian dan jawatan anggota Kabinet Negeri, terdapat perubahan dari segi nama beberapa kementerian. Antara kementerian yang terlibat dari segi perubahan nama ialah Kementerian Kerajaan Tempatan yang dahulunya Kementerian Kerajaaan Tempatan dan Pembangunan Komuniti; Kementerian Pemodenan Pertanian dan Ekonomi Luar Bandar (Kementerian Pemodenan Pertanian); dan Kementerian Perindustrian dan Pembangunan Keusahawanan, Perdagangan dan Pelaburan (dahulunya Kementerian Pembangunan Perindustrian). Selain itu, perubahan nama juga disaksikan untuk Kementerian Pembangunan Infrastruktur dan Pengangkutan yang dahulunya Kementerian Pembangunan Infrastruktur dan Komunikasi; Kementerian Belia, Sukan dan Solidariti (dahulunya Kementerian Pembangunan Sosial); Kementerian Pelancongan, Kesenian dan Kebudayaan (dahulunya Kementerian Pelancongan); Kementerian Perumahan dan Urbanisasi (dahulunya Kementerian Perumahan); dan Kementerian Kebajikan, Wanita dan Kesejahteraan Masyarakat (dahulunya Kementerian Kebajikan, Wanita dan Pembangunan Keluarga). Di Jabatan Ketua Menteri pula diwujudkan portfolio tiga Menteri Muda bertanggungjawab ke atas Undang-Undang dan Adat Bumiputera; Pembangunan Tenaga Kerja dan Latihan; dan Penyelidikan Sains dan Bioteknologi (dahulunya Hal Ehwal Islam; Pembangunan Usahawan Bumiputera; Hal Ehwal Adat Pribumi dan Penan; dan Promosi Pendidikan Teknikal). Perubahan nama tersebut turut dijangka membawa kepada perubahan peranan kementerian dan agensi Kerajaan di bawahnya diyakini pada akhirnya membawa manfaat kepada rakyat. Bukan itu sahaja, prestasi menteri yang menerajui kementerian tersebut dan wakil rakyat yang telah dipilih akan sentiasa dipantau melalui indeks petunjuk prestasi (KPI) di dalam Scorecard yang akan diperkenalkan buat pertama kalinya bagi memastikan setiap tugas dan perancangan dapat dilaksanakan dengan jayanya. Ia sebagai menyusuli pendekatan yang sama oleh Perkhidmatan Awam yang telah pun melaksanakannya sejak tahun 2013.


Editorial

P

entadbiran Kerajaan Negeri di bawah teraju Ketua Menteri, YAB Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Haji Adenan Haji Satem telah pun mendapat mandat yang besar diberikan oleh rakyat Sarawak untuk lima tahun akan datang. Sudah pastinya, bagi membalas kepercayaan rakyat serta merapatkan jurang pembangunan di negeri ini, Kerajaan telah merancang pelbagai strategi termasuklah pelan transformasi pembangunan negeri bagi memastikan Sarawak terus makmur dan progresif. Pentadbiran Kerajaan Negeri yang diterajui beliau sebelum ini telah pun memperkenalkan beberapa inisiatif baharu termasuklah 53 Prinsip & Tindakan, Kuasa Autonomi, dan Dasar Pembangunan Luar Bandar. Memetik kata-kata YAB Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Haji Adenan Haji Satem ketika membentangkan ucapan penggulungan pada Persidangan Dewan Undangan Negeri Ke-18 pada 15 Jun, beliau akan memperkenalkan tiga fokus utama Kerajaan Negeri pada masa akan datang iaitu Transformasi SosioEkonomi, Transformasi Luar Bandar dan Transformasi Prestasi dan Penyampaian Perkhidmatan. Transformasi ini penting untuk memantau secara rapat dan mengambil tindakan di atas setiap pelan yang dirancang terutama berkaitan dengan pembangunan sosio-ekonomi termasuk juga pembangunan luar bandar dan penyampaian perkhidmatan. Ini pastinya akan menyaksikan setiap menteri yang telah dilantik, wakil-wakil rakyat bersama-sama perkhidmatan awam akan menggalas tanggungjawab yang besar untuk memastikan kejayaan transformasi berkenaan. Setiap menteri dan wakil rakyat dikehendaki melaporkan indeks petunjuk prestasi (KPI) kepada beliau berkaitan tugas-tugas tertentu dan perkembangan di kawasan masing-masing. Menurut beliau, KPI diperkenalkan untuk memastikan terdapatnya penjajaran strategik yang akan menghubungkan KPI Kementerian dan Matlamat Pembangunan Negeri Sarawak. KPI tersebut, akan disesuaikan dari semasa ke semasa dan akan mengambil kira perubahan sosio-ekonomi dan sosiopolitik dan ini akan dipantau oleh beliau sendiri Jelas beliau, bagi semua kementerian, setiap menteri akan mempunyai KPI sendiri manakala wakil rakyat juga perlu mempunyai KPI berkaitan dengan kawasan masing-masing. Beliau menjangkakan semua wakil rakyat lebih arif mengenai isu-isu dan

Balas Kepercayaan Rakyat, Kerajaan Tekad Rancakkan Pembangunan di Sarawak masalah yang dihadapi di kawasan masing-masing. Melalui usaha ini, Kerajaan akan dapat memberikan perkhidmatan yang lebih baik kepada rakyat. Di peringkat kementerian dan jabatan pula, Perkhidmatan Awam akan terus melaporkan KPI kepada beliau setiap perkembangan yang berlaku seperti yang dipratikkan sebelum ini sejak tahun 2013. Walaubagaimanapun, buat permulaan tiga buah jawatankuasa akan diwujudkan bagi tujuan tersebut iaitu Jawatankuasa Kabinet Mengenai Transformasi SosioEkonomi, Jawatankuasa Kabinet Mengenai Transformasi Luar Bandar dan Jawatankuasa Kabinet Mengenai Transformasi Prestasi dan Penyampaian Perkhidmatan. Menurut beliau, Jawatankuasa Kabinet Mengenai Transformasi SosioEkonomi yang dipengerusikan oleh Timbalan Ketua Menteri YB Datuk Amar Douglas Uggah Embas akan melihat kepada aspek pembangunan negeri dari segi ekonomi dan sosial. Jawatankuasa tersebut akan ditugaskan untuk meneliti perkara berkaitan Pembiayaan Kerajaan Persekutuan, Peluang Pembangunan Ekonomi Baru, Keusahawanan, Peluang Pekerjaan, Pemodenan Pertanian, Pembangunan Tanah Hak Adat Bumiputera (NCR), Pembangunan dan Penyelidikan (R&D) dan perkara yang berkaitan dengan sosial dan ekonomi. Jawatankuasa Kabinet Mengenai Transformasi Luar Bandar pula akan dipengerusikan oleh Timbalan Ketua Menteri YB Tan Sri Datuk Amar Dr James Jemut Masing. Jawatankuasa Kabinet ini akan melihat kesan dan hasil dalam pembangunan kawasan luar bandar. Ia turut melihat semua bidang

transformasi luar bandar, termasuklah pembangunan kemudahan seperti jaringan jalan raya, air, bekalan elektrik dan akses telekomunikasi, pengangkutan dan keselamatan. Jawatankuasa yang ketiga iaitu Jawatankuasa Kabinet Mengenai Prestasi dan Penyampaian Perkhidmatan akan melihat kepada prestasi dan kualiti penjawat awam dan semua perkara berkaitan dengan penyampaian perkhidmatan. Jawatankuasa Kabinet ini akan dipengerusikan oleh Timbalan Ketua Menteri YB Datuk Amar Abang Haji Abdul Rahman Zohari bin Tun Abang Haji Openg. Ia akan ditugaskan untuk meneliti perkara berkaitan dengan penurunan kuasa (autonomi) serta perundingan dengan Kerajaan Persekutuan, dan melihat prestasi semasa Pelan Transformasi Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak (SCS10-20). Ini termasuklah meninjau Pengurusan Prestasi, KPI dan Scorecard Penjawat Awam Kementerian dan Agensi Kerajaan. Berkaitan dengan Scorecard wakil rakyat, Jawatankuasa Kabinet ini turut ditugaskan untuk melapor prestasi wakil rakyat dan pada masa yang sama melaksanakan latihan Parlimen supaya ADUN akan lebih bersedia dalam menangani perkara-perkara yang berkaitan dengan pembangunan, kewangan dan kepimpinan. Ketiga-tiga Jawatankuasa Kabinet tersebut akan terdiri daripada ahli-ahli Kabinet, Menteri Muda dan Setiausaha Kerajaan Negeri dan akan dibantu oleh sekretariat yang akan dibentuk oleh Setiausaha Kerajaan Negeri dengan laporan awal yang pertama daripada tiga jawatankuasa kabinet pada 15 Ogos tahun ini.

RAKAN Sarawak April - June 2016

3


4

Chief Minister’s Thoughts On The Civil Service Mutiara Kata Ketua Menteri Sarawak

W

ith the successful completion of the 11th Sarawak State Election, the focus of the Chief Minister is aimed squarely on delivering the promises made during the campaign trail. One of the first tasks for YAB Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Haji Adenan Haji Satem after leading ‘TeamAdenan’ to victory at the polls in May was to choose his team of Ministers and Assistant Ministers, which he dubbed in the media as the ‘A-Team’, to ensure development efforts in the next five years continue to go ahead smoothly. For the Chief Minister, he will hold two portfolios – Minister of Finance, and Minister of Resource Planning and Environment. Under his administration, YAB Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Haji Adenan has chosen to appoint three Deputy Chief Ministers, instead of two, which was the practice for nearly three decades. He explained the need for three Deputy Chief Ministers was due to the increase in the number of state constituencies, from the previous 71 to the current 82. “The responsibility of the Government is forever expanding… now we need so many Ministers and the Government’s responsibilities are increasing over the years, so we need to adjust to it,” said the Chief Minister. The three Deputy Chief Ministers are YB Datuk Amar Douglas Uggah Embas, YB Tan Sri Dr James Masing and YB Datuk Amar Abang Haji Abdul Rahman Zohari Tun Abang Haji Openg. YB Datuk Amar Douglas Uggah will also hold the portfolio of Minister of Agriculture Modernisation and Rural Economy; YB Tan Sri Dr James Masing will hold the portfolio of Minister of Infrastructure Development and Transportation; and YB Datuk Amar Abang Haji Abdul Rahman Zohari will hold two portfolios – Minister of Tourism, Arts and Culture, and Minister of Housing and Urbanisation.

RAKAN Sarawak April - June 2016

The Chief Minister’s

A-Team

to Deliver Results

The other Ministers sworn-in at the State Legislative Assembly Complex on 13 May was the new face in the Cabinet line-up, YB Datuk Dr Sim Kui Hian, who was appointed as Minister of Local Government. YB Dato Sri Wong Soon Koh was reappointed as Second Minister of Finance

whereas YB Dato Sri Michael Manyin Jawong is the new Minister of Youth and Sports and Solidarity. YB Datuk Amar Haji Awang Tengah Ali Hasan will hold two portfolios, namely Minister of Industrial and Entrepreneur Development, Trade and Investment; and Second Minister


Chief Minister’s Thoughts On The Civil Service Mutiara Kata Ketua Menteri Sarawak

Below is the full line-up of the Assistant Ministers, who were sworn-in at the State Legislative Assembly Complex on 19 May:

of Resource Planning and Environment. YB Datuk Fatimah Abdullah was appointed as Minister of Welfare, Women and Community Wellbeing, while YB Datuk Stephen Rundi Utom will hold the portfolio of Minister of Public Utilities. The Chief Minister believed that he has chosen a very strong line-up and that his Ministers are both capable and willing in their service to the people of Sarawak. “Now is the time to walk the talk, to fulfil the promises made,” he said, while stressing the point that the State Government’s top priority in the next five years would be on rural transformation.

YB Datuk Haji Talib Zulpilip

Assistant Minister for Urbanisation; and Assistant Minister for Infrastructure Development

YB Datu Len Talif Salleh

Assistant Minister for Workforce Development and Training; and Assistant Minister for Environment

YB Datuk Haji Mohd Naroden Haji Majais

Assistant Minister for Resource Planning; and Assistant Minister for Entrepreneur Development

YB Datuk Haji Julaihi Haji Narawi

Assistant Minister for Rural Economy (Coastal Areas) and Fisheries; and Assistant Minister for Industrial Development (Investment and Promotion)

YB Datuk Haji Abdul Karim Rahman Hamzah

Assistant Minister for Housing; and Assistant Minister for Youth and Sports

YB Datuk John Sikie Tayai

Assistant Minister for Native Laws and Customs; and Assistant Minister for Arts and Culture

YB Datuk Lee Kim Shin

Assistant Minister for Land and Air Transportation and Safety; and Assistant Minister for Tourism

YB Datuk Francis Harden Hollis

Assistant Minister for Rural Economy (Interior Areas) and Plantations

YB Datuk Dr Jerip Susil

Assistant Minister for Public Health

YB Liwan Lagang

Assistant Minister for River Transportation and Safety

YB Rosey Haji Yunus

Assistant Minister for Solidarity

YB Datu Dr Penguang Manggil

Assistant Minister for Local Government

YB Datuk Roland Sagah Wee Inn

Assistant Minister for Public Utilities (Water Supply)

YB Dr Haji Abdul Rahman Junaidi

Assistant Minister for Public Utilities (Electricity and Telecommunications)

YB Malcolm Mussen

Assistant Minister for Agriculture

YB Dr Annuar Rapaee

Assistant Minister for Science Research and Biotechnology

YB Dr Abdul Rahman Ismail

Assistant Minister for Welfare and Community Wellbeing

YB Hajah Sharifah Hasidah Sayeed Aman Ghazali

Assistant Minister for Early Childhood Education and Family Development

RAKAN Sarawak April - June 2016

5


6

State Secretary’s View Pandangan Setiausaha Kerajaan Negeri

P

erkhidmatan Awam adalah jentera yang sangat penting di dalam mana-mana kerajaan, begitu juga Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak (PANS). Tanpa adanya sebuah Perkhidmatan Awam yang dinamik dan adaptive kepada perubahan masa, harapan political master dan rakyat, maka segala perancangan yang dibuat kerajaan tidak akan mudah dicapai. Ia memerlukan pelaksanaan beberapa langkah seterusnya (next step) yang tersusun dan berkesan bagi menyesuaikan dan memantapkan perkhidmatan awam yang sedia ada. RAKAN Sarawak sempat mendapatkan pandangan dan perspektif daripada Setiausaha Kerajaan Negeri, YB Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad Morshidi Abdul Ghani tentang bagaimana perkhidmatan awam negeri dapat bersama-sama kepimpinan pentadbiran negeri meneruskan kesinambungan pembangunan di Sarawak. RAKAN Sarawak: Bagaimana Perkhidmatan Awam negeri dapat membantu bersama-sama kepimpinan pentadbiran negeri dalam menjayakan setiap perancangan dan tindakan terhadap perubahan semasa? Setiausaha Kerajaan Negeri: Berhadapan dan menyesuaikan diri kepada perubahan, bukanlah satu masalah besar dalam Perkhidmatan Awam kerana kita berpegang kepada motto An Honour To Serve dengan memberikan perkhidmatan yang terbaik bukan sahaja kepada the government of the day tetapi juga kepada rakyat. Sejak kita membentuk sebuah negara baharu, Malaysia pada 16 September 1963, agenda utama kepimpinan politik negeri Sarawak adalah untuk membangunkan negeri ini menjadi sebuah negeri yang maju, makmur, aman dan selesa untuk rakyatnya. Perkara ini telahpun dapat dilaksanakan secara berfasa sesuai dengan visi dan fokus yang diberikan oleh setiap Ketua Menteri yang telah memimpin negeri ini. Tentu sekali visi dan fokus yang di bawa oleh setiap pemimpin ini selaras dengan kehendak semasa dalam era kepimpinan mereka, namun ia tetap mempunyai kesinambungan dalam membawa pembangunan negeri Sarawak sehingga ke hari ini.

RAKAN Sarawak April - June 2016

Meneruskan Kesinambungan Pembangunan Sarawak

Perspektif Setiausaha Kerajaan Negeri Menyedari hakikat ini, sukacita saya nyatakan lagi bahawa PANS telah pun (akan terus) mengambil langkahlangkah besar untuk memperkasa sistem penyampaian perkhidmatan ke arah Perkhidmatan Awam yang bertaraf dunia. Visi yang kita laksanakan ini, seiring dengan inisiatif Kerajaan Pusat di bawah Program Tranformasi Kerajaan atau Government Transformation Programme (GTP). Malah untuk memastikan institusi Perkhidmatan Awam ini terus kekal relevan, saya telah mengambil inisiatif untuk melaksanakan Pelan Tindakan Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak 2010-2020 (SCS10-20) pada tahun 2012. Pelan tindakan tersebut akan merealisasikan visi kita untuk menjadikan perkhidmatan awam bertaraf dunia. Bukan itu sahaja, saya telah nampak perubahan-perubahan yang signifikan di dalam budaya kerja PANS. Peningkatan dan pencapaian kualiti perkhidmatan serta usaha inovatif dan kreatif telah pun mendapat pengiktirafan sehingga ke peringkat Kebangsaan dan juga antarabangsa. Ia bukan sekadar omong kosong tetapi hakikatnya, kita terbukti telah berjaya mendapat penarafan Bintang dalam urus tadbir, pengurusan aset dan kewangan dan selama 13 tahun mencapai clean bill of health dalam laporan Ketua Audit Negara. RAKAN Sarawak: Bagaimana perkhidmatan awam berhadapan dan menyesuaikan diri dengan perubahan semasa seperti pengenalan beberapa dasar baharu dan tindakan, autonomi, pembangunan

luar bandar dan pelan transformasi sosio-ekonomi yang merujuk kepada pengumuman YAB Ketua Menteri Sarawak? Setiausaha Kerajaan Negeri: Pengenalan kepada perkara-perkara baharu seperti yang diumumkan oleh YAB Ketua Menteri yang melibatkan subjek dasar, prinsip dan tindakan, autonomi, pembangunan luar bandar dan pelan transformasi sosio-ekonomi, menuntut penjawat awam untuk bekerja lebih inclusive dengan kepimpinan politik, wakil-wakil rakyat dan juga rakyat itu sendiri. Seruan ini juga menuntut kepekaan setiap penjawat awam untuk mengkaji semula tatacara perkhidmatan dan sistem penyampaian perkhidmatan yang diamalkan selama ini sama ada ia masih relevan atau sebaliknya. Saya telah mengarah dan seringkali mengingatkan semua agensi kerajaan negeri dan persekutuan untuk mengambil serius setiap maklumbalas dan aduan pelanggan serta mengambil tindakan segera, baik secara individu mahupun inter-agency collective efforts dalam menangani keresahan pelanggan ini Pembangunan luar bandar adalah satu proses yang cukup mencabar dalam usaha kerajaan membawa arus pembangunan yang seimbang di Sarawak. Keadaan dan keluasan bumi Sarawak yang hampir sama dengan dengan Semenanjung Malaysia dan kependudukan yang bertabur, menuntut perancangan pembangunan yang praktikal dengan mengambil kira


State Secretary’s View Pandangan Setiausaha Kerajaan Negeri

kekuatan dan niche yang ada di setiap kawasan. Menyedari akan keadaan inilah kerajaan telah membahagikan pentadbiran di negeri ini kepada Bahagian dan Daerah agar fokus dan perancangan pembangunannya dapat disesuaikan dengan potensi setempat. Sehingga ke hari ini, kita telah pun mempunyai 12 Bahagian pentadbiran yang diketuai oleh Residen. Melalui struktur pembahagian kawasan pentadbiran sebegini, adalah menjadi tanggungjawab setiap Residen untuk mengenalpasti, merancang, melaksana dan merancakkan pembangunan sosioekonomi di Bahagian masing-masing. Melalui kaedah ini, penduduk setempat khususnya dapat melihat peluang-peluang baharu sama ada dari segi pekerjaan, perniagaan dan sebagainya di kawasan mereka sendiri. Ini juga diharap dapat mengekang masalah penghijrahan penduduk luar bandar ke bandar apabila kerajaan telah mampu untuk menjana projek dan program pembangunan setempat. Saya yakin perkhidmatan awam kita sudahpun berada pada landasan yang betul untuk menggalas setiap cabaran dan kehendak semasa. Berkat komitmen dan semangat berpasukan yang tinggi, kita mampu untuk merealisasikan agenda pembangunan negeri Sarawak seperti yang diharapkan oleh stakeholders kita amnya dan pemimpin kita khususnya. RAKAN Sarawak: Dari segi autonomi fasa pertama melibatkan 13 kuasa pentadbiran kepada kerajaan, bagaimana pandangan YB Tan Sri berhubung perkembangan ini terutama cabaran-

cabaran baharu kepada perkhidmatan awam negeri? Setiausaha Kerajaan Negeri: Nikmat kemerdekaan selama ini telah menyaksikan arus pembangunan yang cukup baik sama ada dari segi infrastruktur, ekonomi, pertanian, komunikasi, pendidikan, kesihatan dan sosio-budaya. Kita juga dapat melihat fasa transformasi negeri Sarawak dari sebuah ekonomi yang berasaskan sektor pertanian dan perhutanan kepada sektor alternatif yang lain seperti perindustrian, petroleum, pelancongan dan sebagainya. Namun di sebalik pencapaian yang dikecapi, masih banyak lagi yang perlu kita lakukan untuk menjadikan Sarawak sebuah negeri yang berpendapatan tinggi dan maju menjelang 2030. Dalam hal yang berkaitan, jurang pembangunan yang nampak antara negeri Sarawak dengan Semenanjung Malaysia juga masih ketara dan kita masih jauh ketinggalan khususnya dari segi pembangunan infrastruktur. Untuk itu, kuasa autonomi pentadbiran yang kita mahu dari Kerajaan Persekutuan adalah untuk memberi lebih kuasa kepada Sarawak dalam merancang, mengurus tadbir mengikut acuan kita serta memanfaatkan keberadaan dan kepakaran anak tempatan yang lebih memahami keadaan dan aspirasi tempatan serta berupaya memberikan perkhidmatan lebih tepat dan cepat. Tujuan penurunan kuasa ialah untuk memastikan kecekapan dalam pelaksanaan serta kos efektif. Manfaat dari penurunan kuasa pentadbiran ini juga akan dapat mengatasi beberapa isu pentadbiran, pengurusan dan birokrasi seperti pertindihan fungsi antara agensi-

agensi Persekutuan dan Negeri, lapisan biroksasi yang rumit dan lambat kerana memerlukan rujukan serta kelulusan di peringkat Persekutuan, perancangan pembangunan seperti kemudahan sekolah, klinik, hospital dan sebagainya yang tidak mengikut kehendak setempat, kos perjalanan dan penginapan untuk menghadiri mesyuarat dan lawatan tapak yang tinggi, akan dapat dikurangkan. Tentu sekali, kita menerima secara positif penurunan kuasa dalam 13 bidang pentadbiran ini dan dengan terlaksananya penurunan kuasa ini semestinya skop dan tanggungjawab perkhidmatan awam negeri akan turut bertambah. Namun apa yang penting, penurunan kuasa ini perlu dilihat sebagai peluang untuk kita memberikan perkhidmatan yang lebih cepat, tepat dan terbaik kepada rakyat. Beberapa perkara utama perlu ditangani dengan segera untuk memastikan bahawa kuasa-kuasa pentadbiran yang diperolehi, benarbenar dimanfaatkan sepenuhnya untuk kemajuan negeri Sarawak. Perkara-perkara yang saya maksudkan termasuklah I) melihat kembali dan memperkasakan aspek dasar, peraturan dan perundangan yang sedia ada untuk mengimbangi tanggungjawab yang lebih luas bakal dilaksanakan oleh PANS, II) pengukuhan kapasiti, yang tidak semestinya merujuk kepada penambahan jumlah kakitangan semata-mata tetapi juga kapasiti dari segi pengetahuan dan ketrampilan untuk melaksanakan bidang tugasan tertentu sebagainya contoh membuat analisis dan perancangan. Selain itu, dari aspek kewangan atau peruntukan untuk membiayai apa yang dirancang. Kita berharap pihak kerajaan persekutuan dapat menyalurkan peruntukan yang kita perlukan untuk melaksanakan agenda pembangunan negeri ini. Saya yakin semua penduduk Sarawak sedang menunggu dengan penuh harapan untuk mendapatkan kuasa autonomi. Namun perlu difahami bersama bahawa perubahan ini tidak akan terlaksana secara mendadak tetapi akan memakan masa yang panjang. Untuk itu, kefahaman dan takrifan daripada penjawat awam di pelbagai peringkat sebagai nadi pengerak agenda kerajaan dan juga rakyat tentang proses dan mekanisme kuasa autonomi ini hendaklah jelas. (bersambung di muka surat 38 & 39)

RAKAN Sarawak April - June 2016

7


8

News Features Paparan Berita

S

alah satu perkara yang terkandung dalam 53 Prinsip & Tindakan adalah berkaitan

Penggunaan Bahasa Inggeris; ia bukan sahaja akan digu nakan sebagai medium perantara di sekolah bukan kebangsaan

Bahasa Inggeris Digunakan dalam Urusan Rasmi Kerajaan Negeri

di Sarawak tetapi juga turut digunakan dalam urusan rasmi

menyurat dengan Kerajaan, antara

mengulas laporan akhbar di mana

Kerajaan Negeri selain Bahasa

Kerajaan, atau di antara orang ramai

lebih daripada 1,000 doktor di

Malaysia.

dan Kerajaan tidak semestinya dalam

negara ini meninggalkan kerjaya

Bahasa Malaysia sepanjang masa.

disebabkan masalah penguasaan

Memetik kata-kata Ketua Menteri YAB Datuk Patinggi

Kini, menurut beliau Bahasa

Bahasa Inggeris. Perkembangan ini

Tan Sri (Dr) Haji Adenan Haji

Inggeris dibenarkan dan boleh turut

adalah suatu perkara yang sangat

Satem ketika Majlis Perasmian

digunakan pada masa yang sama di

menyedihkan dan membuktikan

Hari Perkhidmatan Awam 2015

samping Bahasa Malaysia.

bahawa Bahasa Inggeris tidak boleh

yang lepas, segala urusan surat-

Pengiktirafan Bahasa Inggeris

dipinggirkan dan diambil mudah.

menyurat antara orang ramai

sebagai bahasa dalam urusan rasmi

dan agensi Kerajaan kini boleh

Kerajaan adalah salah satu dasar

seramai 45,000 siswazah

dikendalikan dalam Bahasa

baharu yang telahpun diperkenalkan

mengganggur gagal mendapat

Inggeris.

sebagai satu cara untuk memperbaiki

pekerjaan yang diinginkan kerana

kefasihan berbahasa Inggeris di

ketidakmampuan mereka untuk

kalangan penjawat awam.

bertutur dan menulis dengan fasih

Ini akan menjadikan Sarawak sebagai negeri pertama menggunakan Bahasa Inggeris

Mengenai keperluan untuk

Paling malang sekali, apabila

dalam Bahasa Inggeris.

sebagai bahasa perantaraan rasmi

memupuk kefasihan berbahasa

Kerajaan selain Bahasa Malaysia.

Inggeris, menurut beliau ia seiring

adalah bahasa sejagat selain menjadi

dengan kepesatan era teknologi

bahasa komunikasi teknikal, sains

moden.

dan teknologi. Pada skop lebih luas,

Menurut Ketua Menteri, agensiagensi Kerajaan akan diberi pilihan untuk menggunakan Bahasa

Pendirian teguh beliau tidak akan

Menurut beliau, Bahasa Inggeris

kualiti tenaga manusia di negara

Malaysia di samping Bahasa

melunturkan sikap nasionalisme

ini akan terjejas jika penekanan ke

Inggeris dalam dokumen rasmi,

dan patriotik kerana keputusan

atas Bahasa Inggeris masih tidak

sambil menjelaskan bahawa surat

beliau diambil secara realistik sambil

diutamakan.

RAKAN Sarawak April - June 2016


News Features Paparan Berita

T

Sarawak's Assessment Rates Reduced

he property assessment rate is a tax imposed on any property situated within a local authority’s jurisdiction for the purpose of financing the local authority’s expenditure on construction and maintenance of public infrastructure, cleaning services or upgrading works. Not to be confused with quit rent, the assessment rate is paid to the local authorities twice a year. It is calculated based on the estimated annual rental value of a property, and then multiplied by a set of rates that differs from local authority to local authority and types of property; the annual rental value that is assessed by the local authorities is dependent on factors including market rate, location and condition of the property. While collecting this tax provides the finances local authorities need to provide the facilities and comfort for residents in their jurisdiction, it can be overbearing for residents themselves, especially those from low-income groups, who are pressured by the rising cost of living. Thus, in its continuous efforts to ease the people’s burden the

Government agreed to reduce assessment rates, during the State Cabinet meeting that was held on 31 March. Chief Minister YAB Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Haji Adenan Haji Satem announced this to the media last April, while explaining that the reduction will be on a sliding scale. The reduction for assessment rates of residential properties for 2016 was effective 1 January this year, and in the circular received by 27 local authorities

state-wide, those paying RM50 and below every year receive a 100 per cent reduction. In contrast, those paying above RM700 annually do not receive any reduction. While rate reduction for commercial and industrial properties are yet to be determined, lowering the assessment rates is one of several measures the State Government has undertaken to address the issue of rising cost of living, particularly for the rural population.

Reduction on Residential Assessment Tax Rates (effective 1 January 2016)

Annual Assessment Tax Rates

Reduction

RM50 and below

100 per cent

RM50.01 – RM100

90 per cent

RM100.01 – RM150

80 per cent

RM150.01 – RM200

70 per cent

RM200.01 – RM250

60 per cent

RM250.01 – RM300

50 per cent

RM300.01 – RM350

40 per cent

RM350.01 – RM400

30 per cent

RM400.01 – RM500

20 per cent

RM500.01 – RM700

10 per cent

RM700.01 and above

None

RAKAN Sarawak April - June 2016

9


10

News Features Paparan Berita

Barisan Pentadbiran Negeri Galas

Tanggungjawab Besar

Laksanakan Pembangunan

P

eralihan teraju kepimpinan lengkap dengan mandat yang cukup besar telah pun berlaku pada 7 Mei tahun ini dengan kemudiannya barisan kepimpinan pentadbiran negeri baharu dipilih untuk menggalas tugas untuk lima tahun lagi. Kabinet baharu Ketua Menteri Sarawak mempunyai 10 orang Menteri dan 19 orang Menteri Muda yang akan menerajui 11 buah Kementerian berbanding sebelum ini 9 orang Menteri dan kekal 19 orang Menteri Muda. Barisan Kabinet Ketua Menteri yang baharu menyaksikan jumlah Menteri Muda dikekalkan termasuk tujuh muka baharu dan 12 orang lagi dikekalkan. Aspek pembangunan kawasan luar bandar sentiasa mendapat perhatian Ketua Menteri, YAB Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Haji Adenan Haji Satem dan barisan pentadbiran negeri akan datang. Menariknya, dapat disaksikan

RAKAN Sarawak April - June 2016

apabila beberapa portfolio baharu telah diwujudkan bagi mentransformasi kawasan pedalaman dan luar bandar terutama portfolio seperti Ekonomi Luar Bandar (kawasan Pesisiran dan Perikanan) kepada Menteri Muda. Bukan itu sahaja, portfolio ekonomi luar bandar (kawasan pedalaman) dan perladangan turut diwujudkan. Malah, nama Kementerian Pemodenan Pertanian juga telah ditambah dengan peranan lebih besar turut merangkumi Ekonomi Luar Bandar. Kerajaan Negeri menyedari bahawa golongan luar bandar perlu dikeluarkan daripada garis kemiskinan. Tidak ada cara lain, melainkan kegiatan ekonomi khususnya di kawasan luar bandar dirancakkan dan peluang pekerjaan diwujudkan, Memetik kata-kata Ketua Menteri ketika Persidangan Dewan Undangan Negeri Ke-17 tahun lepas, beliau pernah berkata strategi berbeza diperlukan untuk membangunkan ekonomi luar bandar.

Menurut Ketua Menteri, strategi yang berkesan perlu dilaksanakan untuk memanfaatkan potensi ekonomi luar bandar yang belum diterokai sepenuhnya seperti bidang pertanian, eko-pelancongan, perladangan hutan dan akuakultur. Beliau berkeyakinan bahawa sekiranya ekonomi luar bandar dapat diatur dengan lebih tersusun (turut merangkumi jangka sederhana dan panjang) dan rakyat luar bandar mendapat manfaat langsung, ia pastinya boleh menyokong ekonomi Sarawak secara keseluruhan. Pada satu aspek lagi, sekitar 50 peratus daripada 2.7 juta orang penduduk Sarawak masih tinggal di kawasan luar bandar dan sekiranya ini tidak dapat ditangani segera dikhuatiri generasi muda akan berhijrah dari kawasan luar bandar. Berbalik kepada portfolio ‘Perpaduan’ ataupun ‘Solidariti’ yang baru diperkenalkan dalam Kementerian Belia, Sukan dan Perpaduan (dahulunya dikenali sebagai Kementerian Pembangunan Sosial) membuktikan komitmen Ketua Menteri meletakkan


News Features Paparan Berita

perpaduan pada peringkat lebih tinggi. Kerajaan menyedari bahawa faktor perpaduan terutama di Sarawak yang terdiri daripada pelbagai kaum dan etnik amat penting dalam melaksanakan pembangunan. Pembangunan tidak dapat dilaksanakan sekiranya berlaku kekacauan dan perbalahan sesama sendiri. Perkara ini turut mendapat perhatian beliau yang sebelum ini pernah digariskan dalam ‘53 Prinsip & Tindakan’ dengan menyatakan bahawa Sarawak tidak akan bertoleransi terhadap sikap perkauman dan menolak golongan bersifat fanatik dan pelampau. Manakala Kementerian Perindustrian (dahulunya) telah diperluaskan skopnya menjadi Kementerian Perindustrian dan Pembangunan Usahawan, Perdagangan dan Pelaburan. Pengenalan portfolio baharu berkenaan membayangkan penekanan penting aspek perdagangan dan pelaburan, termasuk pelaburan langsung.

Kerancakan aktiviti perdagangan dan perniagaan secara tidak langsung dapat meningkatkan pertumbuhan ekonomi dan menyediakan peluang pekerjaan kepada penduduk. Ini akan menyokong pelbagai strategi dan pelan pembangunan seperti yang diumumkan Ketua Menteri pada Persidangan Dewan Undangan Negeri Ke-17 tahun lepas yang telah mengumumkan sebuah Pelan Transformasi Sosio Ekonomi (SETP) telah dirangka seiring dengan pelaksanaan Rancangan Malaysia Ke-11 pada tahun ini. Menerusi SETP, Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) dijangka berkembang pada kadar 6.5 peratus setahun untuk mencapai status negeri berpendapatan tinggi menjelang 2030 dengan menjadikan pelaburan swasta sebagai pemacu utama di samping Kerajaan sebagai fasilitator meneroka potensi dan sumber baharu. Manakala bagi Kementerian Pelancongan pula, terdapat penambahan nama iaitu Kesenian dan Kebudayaan sekaligus membayangkan penekanan baharu terhadap aspek kesenian, warisan dan kebudayaan dan ini dilihat bertepatan dengan kekayaan budaya pelbagai kaum dan etnik di Sarawak. Kementerian tersebut juga perlu meneroka potensi dan memperkenalkan produk pelancongan baharu berasaskan budaya, seni dan tradisi. Aspek Urbanisasi juga telah ditambah di dalam Kementerian Perumahan sebagai peranan baharu Kementerian tersebut. Urbanisasi termasuklah pertumbuhan kawasan perbandaran menuntut kepada lebih banyak kemudahan asas termasuklah perumahan dan kawasan untuk kegunaan awam. Pastinya, segala usaha tersebut akan menyumbang ke arah kualiti hidup yang lebih baik bertepatan dengan konsep bandar sejahtera. Satu lagi Kementerian yang mengalami pertukaran nama portfolio ialah Kementerian Kebajikan, Wanita

dan Kesejahteraan Masyarakat. Perkataan Pembangunan Masyarakat telah digantikan dengan Kesejahteraan Masyarakat membayangkan bahawa fokus kesejahteraan masyarakat adalah sesuatu yang amat penting dengan pengukuran bukan hanya pada faktor fizikal dan luaran semata-mata tetapi turut mengambil kira kualiti hidup masyarakat, kesejahteraan mental dan emosi. Beberapa portfolio baharu juga telah diperkenalkan pada kali ini seperti Pengangkutan Darat, Udara dan Keselamatan serta Pengangkutan Sungai dan Keselamatan di dalam Kementerian Pembangunan Infrastruktur dan Pengangkutan. Ini membayangkan perhatian khusus Kerajaan terhadap aspek infrastruktur dan pengangkutan yang masih banyak lagi perlu dipertingkatkan terutama di kawasan luar bandar. Sesuatu yang baharu dan menarik diperkenalkan ialah portfolio Undang-Undang Adat dan Pribumi, Pembangunan Tenaga Kerja dan Latihan dan Penyelidikan Sains dan Bioteknologi. Sesungguhnya, perubahan peranan Kementerian perlu dilihat sebagai suatu yang positif dalam usaha mentransformasikan negeri Sarawak. Ini tidak mustahil untuk dicapai sekiranya barisan pentadbiran negeri yang diterajui Ketua Menteri bekerja sebagai satu pasukan yang kuat bersama dengan sokongan jentera perkhidmatan awam dan mendapat kerjasama padu daripada rakyat. Bagi memastikan kejayaannya, Ketua Menteri turut memperkenalkan pengurusan berasaskan prestasi (performance based management), iaitu kesemua Kementerian perlu mempunyai Petunjuk Prestasi Utama atau KPI (Key Performance Indicators). Pelaksanaan KPI dalam Kementerian menurut Ketua Menteri adalah penting bagi memastikan konsistensi pelarasan strategik di antara KPI Kementerian dengan matlamat dan objektif pembangunan Negeri.

RAKAN Sarawak April - June 2016

11


12

Service Delivery Sistem Penyampaian Perkhidmatan

T

Exploring New Ideas on Leadership and HR

he Sarawak Civil Service (SCS) has undergone a process of transformation, with efforts now focused more towards enhancing its workforce to become more competent and relevant. Developing a workforce able to adapt to changing environments is imperative and as the expectations from the public continue to increase, the Government mechanism should also evolve together with it. As part of the State’s transformation agenda, a two-day seminar was organised, with the main aim of fulfilling the Government’s commitment in developing leaders within the civil service. State Secretary YB Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad Morshidi Abdul Ghani hoped the seminar would “transform perspectives and open up new ways of doing things.” “Our transformation is all about changing our perspectives so that our work culture can transcend to a much

RAKAN Sarawak April - June 2016

higher level,” he said in his keynote address when officiating at the seminar, which drew the participation of more than 350 attendees from both the public and private sector. The State Secretary also noted that change has been a constant since Sarawak’s colonial days, and thus transformation was an inevitable process particularly in today’s civil service. He therefore urged civil servants to make the most of opportunities such as the seminar held that day, so

Our transformation is all about changing our perspectives so that our work culture can transcend to a much higher level

that their performance can be on par with the rest of the world. Apart from that, he also emphasised that the seminar was an opportunity to have an exchange of ideas between the public sector and private sector. “Let us take advantage of this occasion as an opportunity to exchange ideas and to infuse new ideas of doing things in the civil service.” The speaker at the twoday seminar, Professor Dave Ulrich, presented on the topic of ‘Transformational Leadership: Deciphering the new leadership’ and ‘HR Value Creation: Perspective, Outcomes, Transformation’. Professor Ulrich began his talk by sharing an invaluable lesson about listening – which he described was not about “understanding what needs to been conveyed” but was actually about whether the person sharing the information “feels understood”.


Service Delivery Sistem Penyampaian Perkhidmatan

During the first session of the seminar, which was attended mostly by senior civil servants, Professor Ulrich challenged the Government to undergo an exercise in selfexploration. “Are we building leadership in the public sector that is an example that people can follow?” he asked the audience. As for the audience, he invited them to ask themselves: “Am I doing something as a public servant for the state of Sarawak, that my grandchildren will be proud of?” In the following session, Professor Ulrich’s presentation on ‘Human Resource Value Creation: Perspective, Outcomes, Transformation’ emphasised that the new trend in HR was creating value from the outside, and connecting with key stakeholders of the organisation and the community at large. He also challenged conventional ways of people’s understanding of HR. “The outcome of HR value creation is in recognising its importance in building talents and leadership competencies, which can be instilled towards a desired culture. “We need to think about how HR will connect with the outside world,” he said, when making a point about how people are looking from the outside at how leaders of tomorrow are being trained.

Let us take advantage of this occasion as an opportunity to exchange ideas and to infuse new ideas of doing things in the Civil Service

According to Professor Ulrich, HR professionals help turn aspirations into actions by focusing on three things: Talent: Do we have the competence (skills and abilities), commitment (willingness to engage and work hard), and contribution (ability to find meaning from the work we do) of our people? Culture: Do we have the right organisation capabilities that enable us to shape an identity outside and pattern of behaviour inside the company? Leadership: Do we have a depth of leadership throughout the company, who are focused on the right things? Thus, HR professionals should be architects of talent, culture, and leadership as they help line managers deliver what they promise.

The talk also highlighted other areas of leadership such as creating a brand leadership, which could actually be the reason people choose the brand. A good organisation is not just about the product or services that they provide but also the leadership image that is perceived externally. Meanwhile, the programme was hosted by the Leadership Institute of Sarawak Civil Service (formerly known as Centre of Modern Management) and funded by the Human Resources Development Fund (HRDF) under the Ministry of Human Resources. The speaker was ranked ‘Number One’ among the “Most Influential International Thought Leader in HR’ by HR Magazine in 2011. He also boasts other accolades, among them the ‘Lifetime Achievement Award’ from HR Magazine in 2012 for being the ‘Father of Modern Human Resources’. Ulrich is professor at Ross School of Business, University of Michigan and also co-founder of the RBL Group. In total, he has published over 200 articles and book chapters and 23 books. This programme was also in line with the SCS10-20 Action Plan – an initiative launched in February 2012 that covers seven critical areas, with a view to speed up the transformation process in the State.

RAKAN Sarawak April - June 2016

13


14

Service Delivery Sistem Penyampaian Perkhidmatan

D

alam era perkembangan teknologi maklumat yang begitu pesat, masyarakat sememangnya tidak dapat dipisahkan daripada dunia Internet yang memainkan peranan penting sebagai saluran maklumat dan komunikasi digunakan secara meluas hari ini. Sedar tak sedar, kita kini sedang berada di lebuh raya maklumat antarabangsa yang tidak terbatas dan akan berterusan seiring dengan waktu dan masa yang sedang berputar. Lebuh raya maklumat ini menjadi wadah komunikasi yang telah mempercepatkan serta mempermudahkan hubungan serta capaian maklumat. Lebih 400 juta manusia dianggarkan menggunakan lebuhraya maklumat Internet setiap hari dan ia merupakan rangkaian komputer terbesar di dunia dengan sumber maklumat global di mana maklumat boleh diperolehi dalam beberapa saat sahaja. Internet membolehkan komunikasi dan pertukaran maklumat dilakukan secara bebas kerana ia adalah rangkaian komputer antarabangsa yang disambung dan boleh dicapai oleh sesiapa sahaja yang ada dalam rangkaian tersebut. Pelbagai informasi berbentuk berita mahupun hiburan dari seluruh dunia, urusan perniagaan, pendidikan, dan sebagainya dapat didapati dengan cepat melalui Internet. Internet merupakan sarana yang sangat bernilai bagi negara-negara maju kerana ia adalah media penting yang membekalkan sumber bagi segala informasi yang berguna dan bermanfaat kepada mereka. Dalam pada itu, Internet kini memainkan peranan penting untuk meningkatkan pendapatan masyarakat kerana ia banyak membantu dalam dunia perniagaan. Pengusaha perniagaan menggunakan Internet sebagai sarana untuk mempromosi perkhidmatan atau perniagaan yang akhirnya membolehkan mereka mendapat pulangan berbentuk keuntungan daripadanya.

RAKAN Sarawak April - June 2016

PI M Merapatkan Jurang Digital di Kalangan Masyarakat

Selain itu, Internet juga telah merevolusikan dunia pendidikan di mana pendidikan secara jarak jauh telah dapat dilaksanakan. Internet tidak hanya berperanan sebagai media informasi, namun juga sebagai penghubung agar jalinan ikatan silaturahim tetap terjaga dengan baik antara satu sama lain melalui Facebook, Twitter, WhatsApp dan sebagainya. Jelas sekali Internet memainkan peranan penting sebagai media untuk kemajuan sesebuah peradaban kerana secara langsung ia telah mengubah kehidupan manusia. Bagi tujuan merapatkan jurang digital dan memperkasakan ilmu teknologi maklumat (IT) di kalangan masyarakat terutama penduduk yang berada di kawasan luar bandar atau pedalaman, Kerajaan telah melaksanakan satu inisiatif dengan menubuhkan Pusat Internet 1Malaysia (PI1M).

PI1M yang ditubuhkan melalui Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (SKMM) juga merupakan satu strategi Kerajaan untuk meluaskan penggunaan Internet dengan menyediakan pusat capaian jalur lebar secara kolektif. Projek yang dilaksanakan melalui Program Pemberian Perkhidmatan Sejagat (USP) ini juga turut mencoret hasrat Kerajaan untuk mendedahkan penggunaan IT kepada penduduk luar bandar setaraf dengan bandar; memanfaatkan kemudahan disediakan untuk meningkat taraf ekonomi dan sosial; dan untuk membantu mencapai matlamat dalam Pelan Jalur Lebar Kebangsaan. PI1M yang dahulu dikenali dengan nama Pusat Jalur Lebar Komuniti (PJK) mempunyai peralatan IT dan komputer individu yang bersambung dengan capaian jalur lebar Internet, membolehkan komuniti luar bandar


Service Delivery Sistem Penyampaian Perkhidmatan

menikmati kebaikan internet seperti yang dirasai oleh komuniti di bandar. Bagi memastikan komuniti luar bandar dapat meningkatkan taraf sosial dan ekonomi serta mendapat manfaat daripada peralatan IT dan penyambungan Internet tersebut, di setiap PI1M turut disediakan latihan dan perisian komputer. Besar hasrat Kerajaan, melalui penubuhan PI1M, diharapkan ia akan menyumbang ke arah kejayaan insiatif negara untuk membolehkan penduduk pedalaman mengakses Internet jalur lebar serta menikmati kemudahan teknologi maklumat dan komunikasi (ICT). Baru-baru ini, Timbalan Menteri Komunikasi dan Multimedia, YB Datuk Jailani Johari memaklumkan peruntukan sebanyak RM124 juta telah diberikan kepada negeri Sarawak bagi membolehkan 124 PI1M beroperasi sehingga hujung tahun ini.

Ini termasuk 10 PI1M yang diwujudkan di Bahagian Miri dengan tiga daripadanya masing-masing di Niah Suai, Bekenu serta Kuala Sibuti. Menurut beliau, usaha Kerajaan mewujudkan Pusat Internet ini adalah bagi membolehkan penduduk kawasan pedalaman di Sarawak mengakses Internet jalur lebar serta menikmati kemudahan ICT. Jelas beliau, pelbagai inisiatif telah dilakukan kerajaan menerusi SKMM dalam melahirkan rakyat bermaklumat dan celik teknologi sama ada yang tinggal di kampung ataupun di bandar. Malah, di setiap PI1M terutama di kawasan luar bandar, kerajaan turut menyediakan perkhidmatan capaian internet dengan kelajuan sehingga 4 megabit per saat (Mbps). Kemudahan Internet ini seharusnya dimanfaatkan oleh pendudukpenduduk di kawasan luar bandar untuk menambah pendapatan mereka,

jelas beliau ketika berucap pada Majlis Perasmian dan Hari Bersama Komuniti PI1M Daerah Niah Suai di Kampung Sepupok, Mei lepas. YB Datuk Jailani Johari turut mendedahkan bahawa di Sarawak sahaja, dari segi penembusan telefon selular kini sudah berada pada kadar 123.5 peratus berbanding 43.3 peratus sejak PI1M dilaksanakan pada tahun 2008. Untuk perkhidmatan jalur lebar pula, beliau berkata dari segi kadar penembusan isi rumah, hanya 13.6 peratus sahaja dicatatkan pada tahun 2008 dan kini telah meningkat kepada 78.3 peratus. Manakala dari segi penghantaran surat pula, dari segi kadar penembusan isi rumah, sebanyak 59 peratus dicatatkan pada tahun 2008 dan kini telah meningkat kepada 86 peratus. Sehubungan itu, pada 1 April lepas, Kerajaan telah bersetuju memberi kemudahan perkhidmatan percuma di semua PI1M untuk para pelajar yang berusia 20 tahun ke bawah atau mempunyai kad pelajar universiti. Perkhidmatan yang sama turut diberikan kepada warga emas yang berusia 60 tahun ke atas dan orang kurang upaya. Impak kewujudan PI1M ini kelak akan membolehkan kementerian menerusi SKMM membuka lebih banyak ejen Pos Malaysia berdaftar bagi memudahkan lagi usahawan dan orang ramai terlibat dalam e-Dagang.

RAKAN Sarawak April - June 2016

15


Human Resource Development & Management Pengurusan & Pembangunan Sumber Manusia

Quality / Innovative / Creative | Kualiti / Inovatif / Kreatif

16

Masyarakat Perlu Tahu Kepentingan Harta Intelek

M

asih ramai di kalangan masyarakat negara kita termasuk para perekacipta kurang faham bahkan tidak mengambil berat akan kepentingan harta intelek yang jelas menunjukkan tahap kesedaran untuk mendapatkan perlindungan harta intelek masih rendah. Disebabkan itu, ramai di kalangan mereka tidak mahu ambil tahu akan hak atau undang-undang yang dapat melindungi karya ciptaan mereka yang sebaliknya mampu memberi pulangan yang lumayan kepada mereka. Barangkali mereka tidak pernah sedar bahawa karya yang dicipta melalui kreativiti minda atau intelektual yang tergolong sebagai perekaciptaan, karya sastera, karya seni termasuk muzik, simbol, imej dan rekabentuk yang digunakan dalam dunia perniagaan merupakan harta intelek yang wajar mendapat perlindungan. Oleh itu, masyarakat harus didedahkan kepada perihal kepentingan menjaga harta intelek agar mereka mempunyai tahap kefahaman mendalam berkenaan isu-isu harta intelek.

RAKAN Sarawak April - June 2016

Perkembangan ekonomi, sosial dan pembangunan teknologi telah memberi kesan kepada landskap penciptaan dan penggunaan harta intelek dan ini menuntut pihak Kerajaan untuk mewujudkan persekitaran harta intelek yang dinamik melalui kerangka pandangan yang kukuh. Dalam hal ini, Perbadanan Harta Intelek Malaysia (MyIPO), sebuah agensi di bawah Kementerian Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi dan Kepenggunaan (KPDNKK) bertanggungjawab terhadap pembangunan dan pentadbiran harta intelek di Malaysia. Selain itu, agensi ini turut bertanggungjawab menyediakan infrastruktur perundangan yang kukuh dan sistem pentadbiran yang berkesan untuk meningkatkan inovasi dan kreativiti. Justeru, masyarakat perlu didedahkan mengenai sistem perlindungan harta intelek termasuk fungsi dan peranannya terhadap mereka. Melalui perlindungan harta intelek, perekacipta harus tahu bahawa mereka sebenarnya diberikan hak eksklusif untuk mengawal dan mengeksploitasi hak harta intelek mereka.

Ini termasuklah hak untuk membuat, mengguna, mengedar, menjual, mengimport dan mengeksport, melesenkan dan memfrancaiskan perniagaan mereka. Seterusnya, ia memberikan hak kepada mereka untuk mengambil tindakan undang-undang ke atas pihakpihak yang melanggar hak mereka tersebut. Merujuk kepada statistik tahun 2011 hingga Februari 2016, jumlah permohonan untuk mendapatkan sijil perlindungan daripada perbadanan itu adalah sebanyak 216,584 iaitu 85,968 dari Malaysia dan 130,616 dari negara asing. Jumlah yang telah didaftarkan pada tempoh masa yang sama ialah sebanyak 160,000 iaitu 57,139 dari Malaysia dan 109,926 dari negara asing. Jelas menunjukkan bahawa pengusaha dari negara asing lebih menyedari kepentingan untuk mendapatkan perlindungan terhadap harta intelektual berbanding dengan pengusaha tempatan. Harta intelek yang dilindungi di bawah undang-undang di Malaysia ialah Paten; Cap Dagangan; Hakcipta; Reka Bentuk Perindustrian; Petunjuk Geografi; dan Reka Bentuk Susun Atur Litar Bersepadu. Secara ringkas, paten adalah hak ekslusif yang diberikan terhadap suatu rekacipta samada suatu produk ataupun proses untuk menghasilkan cara baru ataupun untuk penyelesaian teknikal terhadap sesuatu masalah. Sesuatu rekacipta perlu dipatenkan bukan hanya untuk mendapat hak eksklusif sebagai pemilik tetapi untuk


Human Resource Development & Management Pengurusan & Pembangunan Sumber Manusia

barangan yang boleh dikenalpasti berpunca dari tempat asal geografinya. Manakala, reka bentuk perindustrian adalah rupa bentuk luaran sesuatu barang yang menarik pada pandangan. Seterusnya ialah reka bentuk susun atur litar bersepadu yang merupakan susunan tiga dimensi, sebahagian, atau semua hubungan litar bersepadu bagi tujuan pengilangan. Semua yang tersebut di atas adalah harta-harta intelek yang harus difahami dan pihak MyIPO kini dalam usaha mempergiat program kesedaran berkenaan harta intelek kepada masyarakat, terutama di kalangan murid sekolah, pelajar IPT, pendidik, media dan usahawan. Malah, pihak MyIPO turut turun padang untuk memastikan masyarakat benar-benar faham kepentingan menjaga harta intelek ini daripada dirampas oleh orang lain. Pada April lepas, MyIPO telah menganjurkan program A Day with MyIPO di Kuching untuk memberi input tentang maklumat serta kepentingan harta intelek. Maklumat yang diberi perhatian dalam program tersebut meliputi landskap yang telah bertambah bukan saja dari sistem pendaftaran tetapi merangkumi maklumat lain seperti cara harta intelek menjana pendapatan dan dikomersilkan. Selain itu, para peserta juga didedahkan kepada sistem pendaftaran harta intelek, kaedah pembiayaan, pemfailan harta intelek serta klinik harta intelek untuk memberi khidmat nasihat kepada para peserta berkenaan

Quality / Innovative / Creative | Kualiti / Inovatif / Kreatif

mengeksploitasi melalui penghasilan, pelesenan atau penjualan. Dengan itu, ia akan membolehkan pemilik paten mengambil tindakan undang-undang ke atas pihak lain yang melanggar hak paten mereka tanpa kebenaran. Apa sahaja simbol atau tanda yang digunakan di dalam perdagangan untuk membezakan barangan dan perkhidmatan seseorang peniaga daripada peniaga-peniaga yang lain pula dikenali sebagai cap dagangan. Contoh cap dagangan termasuklah perkataan, logo, gambar, nama, huruf, nombor atau kombinasi daripada unsur-unsur tersebut. Ia berfungsi untuk menunjukkan sumber asal sesuatu barang atau perkhidmatan (siapa pengeluar) sekaligus akan membantu pengguna untuk membuat perbezaan dan pilihan. Selain itu, cap dagangan juga berfungsi sebagai medium yang digunakan oleh peniaga untuk berkomunikasi dengan pembeli bagi tujuan mempromosikan produk, meluaskan pasaran dan mewujudkan kesetiaan kepada jenama. Cap Dagangan boleh menjana pendapatan melalui pindah milik atau penyerahan suatu cap dagangan, francais dan perlesenan yang memberi pulangan dalam bentuk royalti. Sementara itu, hakcipta adalah hak eksklusif yang diberikan kepada pemilik atau pencipta karya bagi satu tempoh tertentu dan perlindungan adalah secara automatik sebaik sahaja ia memenuhi kriteria-kriteria yang diperuntukkan di bawah Akta Hak Cipta 1987. Petunjuk Geografi pula adalah alat untuk mengenalpasti dari mana barangan itu berasal, bagaimana kualiti barang tersebut, reputasi atau ciri tertentu

17

permohonan harta intelek. Antara aktiviti yang diadakan sempena program tersebut termasuklah Forum Harta Intelek Bersama Media, Sesi Perkongsian Pengalaman Bersama Usahawan, taklimat harta intelek daripada pegawai MyIPO, kaunter khidmat nasihat dan kaunter pemfailan harta intelek. Program A Day with MyIPO ini dihadiri kira-kira 150 orang peserta yang terdiri daripada usahawan, wakil-wakil IPT, guruguru dari sekolah inovasi berdekatan dan pengamal media di Sarawak. Turut turun padang ialah Timbalan Ketua Pengarah (Harta Industri) MyIPO, Encik Abdul Aziz Ismail, Ketua Bahagian Komunikasi Korporat MyIPO, Puan Jamilah Kamarudin dan Trademark Specialist, Encik Sathia Sathivel. Pada masa kini, MyIPO turut memberi fokus kepada penggunaan media sosial kerana ia berpotensi dijadikan sebagai medium komunikasi yang lebih interaktif bagi menarik minat generasi muda sebagai langkah meningkatkan kesedaran dalam menghormati hak harta intelek. Ini kerana tanpa kita sedari hampir kesemua produk yang dimiliki dewasa ini mempunyai elemen harta intelek dan unsur-unsur karya seperti buku, perisian komputer, lukisan, lagu, filem dan sebagainya. Malah, media sosial juga dapat dijadikan sebagai platform terbaik bagi masyarakat di negara ini berinteraksi dengan pihak MyIPO untuk mengenali harta intelek dengan lebih mendalam.

RAKAN Sarawak April - June 2016


18

News Features Paparan Berita

T

his year, from 22 to 31 July, Sarawak plays host to the 18th edition of the Malaysia Games (SUKMA), the nation’s biggest biennial sporting event. Contingents from every state, as well as Brunei Darussalam, will compete in 19 compulsory sports – archery, aquatics, athletics, badminton, cycling, football, gymnastics, hockey, karate, lawn bowls, sailing, sepak takraw, shooting, silat, squash, taekwondo, tenpin bowling, weightlifting, wushu – and five optional ones – boxing, golf, petanque, tennis, volleyball – in Kuching, Samarahan, Sibu and Miri while staying at the sports village in Universiti Malaysia Sarawak (UNIMAS). Up for grabs are 395 medals, and the Sarawak contingent, consisting of 480 athletes, is aiming to become the champion with 72 gold medals; in the hope of replicating their success in 1990, 1992 and 1994, and improving their performance from the 2014 Games, where they placed third (48 gold, 32 silver, 35 bronze) behind Terengganu and Federal Territory (tied for first) and Selangor (second). In preparation for the sporting event, RM350 million was spent on construction and upgrading on various infrastructure and facilities that will be completed in time for the Games, including upgrades on Sarawak Stadium and Petra Jaya Sports Complex, and construction of new facilities for aquatics and lawn bowls, among others. All these facilities are equipped with new technology equivalent with international sports facilities. For instance, the new aquatics centre, which was completed in early March, was commended by the International Swimming Federation (FINA) as the best in the country. To instil awareness and generate hype on SUKMA among the public, various promotional activities took place, beginning with the first official countdown on 24 July last year, followed by the 100 days countdown on 10 April this year.

RAKAN Sarawak April - June 2016

The SUKMA 2016

Countdown

The SUKMA Sarawak 2016 Baton Run was also held from Lawas to Kuching, from 13 to 23 March. By June, SUKMA promotional visits were conducted in various states and Brunei, while physical promotional materials such as billboards and banners were intensified in major cities and towns in the State and promotional efforts extended through electronic and social media. Organising SUKMA in Sarawak is hoped to increase development in the State’s sports industry and facilities, nurture young athletes in the State, and attract more investment in the industry.

It also provides a platform for all Malaysians as well as Bruneians to forge closer ties while indirectly boosting the State economy, especially tourism through supporters and sports enthusiasts expected to travel to Sarawak for the Games. With 1,200 technical and sports volunteers on board throughout the Games, Sarawak hopes to make this year’s SUKMA the best in history, following its first hosting duty in 1990.


News Features Paparan Berita

Enhancing the Science and

Psychology in Sports

U

nderstanding the human capability in competitive activities such as sports is not just limited to focusing on his or her physical abilities. In fact, the right mental prowess is crucial in determining an athlete’s likelihood in achieving goals and boosting the self-confidence that he or she needs to go beyond them. It is this idea of sports as one of the best platforms to improve one’s character that prompted Sarawak Sports Corporation in collaboration with the Institute of Teacher Education (IPG), Universiti Teknologi MARA (UiTM) and the Sarawak State Sports Council to organise the SUKMA International Sports Science and 2nd Malaysian Sports Psychology Conference 2016, which took place in Kuching, on 10-12 May. Themed ‘Enhancing Sports Science and Sports Psychology in Sports, Physical Activities and Health,’ the conference aimed to encourage the sharing of knowledge, research findings and practical experiences in various aspects of Sports Science

and Sports Psychology, and expose local academicians to the latest developments of these fields and their applications to local context. It featured paper presentations on areas in Sports Science and Sports Psychology by speakers from Malaysia, Singapore, Thailand, Philippines, China, South Korea, Australia and England. The presentations encouraged participants to contribute to such developments, especially in light of technological advances, through their research and continuous effort in developing sports. In reference to studies of sports science and sports psychology, Deputy State Secretary YBhg Datu Haji Misnu Haji Taha appreciated how this conference acknowledged both the extrinsic and intrinsic aspects through its dual focus on both sports science and sports psychology. “Hence, everything is covered, just as the National Sport Policy speaks of the holistic development of the individual through our sports system,” said YBhg Datu Haji Misnu, who represented the Chief Minister in

officiating at the conference. Indeed, sports has been incorporated into the national education system to nurture students to be globally competitive through subjects such as Sports Science, Physical and Health Education, as well as compulsory participation in at least one form of sports as part of co-curricular activities through the ‘1Student 1Sport’ policy. Other programmes including annual ‘sports days’ in schools, and various sports meets and competitions at district, state and national levels were designed to develop interest in sports from a young age, at the same time building a sense of constant drive for greatness in them. “By making sports a part of our education system, we reap the benefits of character-building as well as laying the foundation for a nation of people who can turn their diversity into an asset by complementing one another’s strengths, and who can set aside petty matters of personal gain in favour of the greater good.”

RAKAN Sarawak April - June 2016

19


20

News Features Paparan Berita

SUKMA 2016

di Sebalik Pembangunan Infrastruktur Sukan

P

ersiapan rapi dari segi

baharu beberapa infrastruktur sukan

pelbagai kemudahan moden juga

penyediaan infrastruktur

termasuk menaik taraf infrastruktur

sudah bersedia untuk menghoskan

sukan untuk Sukan

sukan sedia ada.

acara sukan masing-masing.

Malaysia 2016 atau

Yang paling ketara adalah

Komitmen Majlis Sukan

SUKMA Ke-18 menampakkan

pembangunan pesat Kompleks Sukan

Negeri Sarawak (MSNS) dalam

kesediaan dan komitmen Kerajaan

Petra Jaya di sekitar kawasan Stadium

membangunkan sukan berbasikal

Negeri Sarawak menganjurkan

Negeri dan Stadium Sarawak yang

lasak seperti lumba BMX termasuk

kejohanan dwi tahunan tersebut.

turut merubah landskap bandar raya

dua disiplin acara basikal bukit

Kuching.

(mountain bike), iaitu downhill dan

Kali terakhir Sarawak menjadi hos SUKMA adalah pada tahun 1990. Untuk kejohanan kali ini,

Antara infrastruktur sukan yang

cross country dapat dilihat melalui

terdapat di kompleks tersebut

pembinaan Trek Basikal Dewan

beberapa acara sukan akan

adalah pusat akuatik baharu yang

Bandaraya Kuching Utara (DBKU)

dilangsungkan di Kuching, Sibu dan

dilengkapi kemudahan bertaraf

yang terletak di Bukit Siol, Petra

Miri manakala kampus Universiti

antarabangsa bernilai lebih RM163

Jaya, Kuching.

Malaysia Sarawak (UNIMAS), Kota

juta, arena boling padang, lapang

Samarahan pula dijadikan sebagai

sasar menembak, gelanggang skuasy

dibina pada 1997 untuk kejohanan

perkampungan atlet.

dan sebagainya.

Bola Sepak Piala Dunia Remaja pada

Bagi memastikan kelancaran

Gelanggang petanque di

Stadium Sarawak yang siap

tahun yang sama akan menjadi venue

SUKMA 2016 yang akan berlangsung

Santubong dan pusat boling baharu,

utama acara olahraga termasuk

pada 22 hingga 31 Julai nanti,

iaitu Megalanes Emart Batu Kawa

upacara pembukaan dan penutupan

Kerajaan Negeri telah membina

Bowling Centre yang dilengkapi

rasmi SUKMA Ke-18.

RAKAN Sarawak April - June 2016


News Features Paparan Berita

Hampir kesemua perbelanjaan

membangunkan infrastruktur sukan

gelanggang baharu kecuali

di negeri ini tidak hanya ditunjukkan

gelanggang skuasy ditanggung oleh

ketika menghadapi kejohanan-

Kerajaan Negeri tanpa memerlukan

kejohanan tertentu sahaja, malah

bantuan peruntukan daripada

usaha sedemikian perlu dilakukan

Kerajaan Persekutuan.

secara berterusan bagi memastikan

Inisiatif tersebut mendapat pujian daripada Menteri Belia dan Sukan, YB Khairy Jamaluddin Abu Kemudahan-kemudahan lain yang terdapat di stadium berkenaan juga

Kerajaan Negeri dalam

pembinaan infrastruktur dan

kelangsungan pembangunan sukan di Sarawak secara khususnya. Tidak dinafikan bahawa

Bakar yang telah membuat tinjauan

pembangunan dan peningkatan

persiapan SUKMA 2016 di Kompleks

kualiti infrastruktur sukan dapat

Sukan Petra Jaya, April lepas.

dijadikan sebagai pemangkin dalam

telah dinaik taraf demi keselesaan

Beliau mengakui inisiatif

atlet, pegawai-pegawai pengiring,

tersebut jelas menunjukkan

seterusnya mampu membawa

petugas-petugas rasmi serta para

komitmen Kerajaan Negeri terhadap

cabaran dan kecemerlangan sukan

penonton.

pembangunan sukan di Sarawak.

negara di peringkat antarabangsa.

Bahagian Sibu bakal menjadi

melahirkan atlet-atlet pelapis yang

Diharapkan agar komitmen

hos acara badminton dan bola tampar. Untuk tujuan tersebut, Kerajaan Negeri telah membina Kompleks Sukan Bersepadu Sibu yang bernilai RM39 juta berdekatan Stadium Tun Zaidi yang dilengkapi dengan lapan gelanggang badminton, satu gelanggang bola jaring dan dua gelanggang bola tampar. Kompleks baharu berkenaan mempunyai kapasiti tempat duduk yang boleh memuatkan seramai 4,250 orang penonton.

RAKAN Sarawak April - June 2016

21


22

News Features Paparan Berita

S

Kumpulan Pertama Program GETS

eramai 48 orang pelatih daripada kumpulan pertama program Graduate Enhancement Training Sarawak atau GETS telah diserahkan kepada rakan niaga GETS pada Majlis Penyerahan Pelatih GETS yang diadakan di Wisma Bapa Malaysia, awal April lalu. Upacara penyerahan telah disempurnakan oleh Setiausaha Kerajaan Negeri YB Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad Morshidi Abdul Ghani. Menurut beliau, Kerajaan Negeri telah memperuntukkan sebanyak RM60 juta bagi menjayakan program GETS, yang telah dilancarkan oleh Ketua Menteri YAB Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Haji Adenan Haji Satem pada Mac tahun ini. Program tersebut bertujuan untuk melatih dan memperkasa pelbagai kemahiran lulusan ijazah dan diploma yang menganggur dan meningkatkan kebolehpasaran kerja mereka. Beliau menjelaskan bahawa sepanjang menjalani latihan selama 12 bulan, para pelatih akan menerima elaun bulanan sebanyak RM1,000 untuk lulusan ijazah dan RM800 untuk lulusan diploma. Pelatih juga boleh menamatkan latihan dengan lebih awal jika menerima tawaran pekerjaan daripada syarikat lain. Persaingan tinggi dalam pasaran kerja yang kian mencabar, ditambah

RAKAN Sarawak April - June 2016

pula dengan situasi ekonomi global yang tidak menentu menyebabkan hanya lulusan yang berkebolehan tinggi diberi keutamaan dan berpeluang diambil bekerja, ujar Setiausaha Kerajaan Negeri. Oleh yang demikian, beliau menyeru pelatih supaya menunjukkan kesungguhan, kebolehan dan kemahiran ketika menjalani program kerana tiada jaminan kepada mereka untuk diserapkan atau diambil bekerja di syarikat yang melatih mereka. Kumpulan pertama pelatih menyaksikan penglibatan 32 buah syarikat swasta yang telah mendaftar sebagai rakan niaga GETS. Setakat April, seramai 594 pelatih lulusan ijazah yang terdiri daripada 154

lelaki dan 440 wanita dipilih untuk mengikuti program GETS. Bagi pelatih lulusan diploma pula, seramai 135 lelaki dan 282 wanita dengan jumlah keseluruhan seramai 594 orang dipilih mengikuti program berkenaan. Jumlah tersebut adalah berdasarkan kepada rekod yang dikeluarkan oleh Unit Pembangunan Tenaga Kerja, Jabatan Ketua Menteri (WDU) yang bertindak sebagai agensi bertanggungjawab dalam melaksanakan program GETS. Majlis pada hari tersebut turut dihadiri Pengarah WDU, Dr. Abdul Rahman Deen serta Pengarah Unit Sumber Manusia Negeri (SHRU) Jabatan Ketua Menteri, Dr. Sabariah Putit.


News Features Paparan Berita

The People The Priority

S

ince the tabling of Budget 2015, the Government has been prioritising the people through the concept of ‘people economy’ as it marches towards becoming a high-income nation in 2020, covering priorities and interests concerning the people’s daily lives such as living cost, household income, education opportunities, employment and business, quality of life, and security and safety. This is in line with the concept of ‘Humanising the Public Service’ or ‘Merakyatkan Perkhidmatan Awam’ introduced in 2012 by Chief Secretary to the Government YBhg Tan Sri Dr Ali Hamsa, as a reminder to restore the culture of people-centricity in the public service. The Chief Secretary delivered a talk on that subject at the second instalment of the KSN Annual Lecture, held at the National Institute of Public Administration (INTAN) Sarawak Campus in Kota Samarahan on 7 April. State Secretary YB Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad Morshidi Abdul Ghani attended the lecture, along with nearly 400 participants consisting of heads of departments from various Federal and State agencies. In his lecture ‘Merakyatkan Perkhidmatan Awam: Prioritising the People’, YBhg Tan Sri Dr Ali Hamsa highlighted a number of people-centric initiatives the Federal Government has

undertaken in the public service. For instance, the 14 Urban Transformation Centres (UTC) in operation across Malaysia – including three in Sarawak – that have received 2.2 million customers throughout the country, between January and February 2016; and the 12 Mobile Community Transformation Centres (CTC) programmes – including six that took place in Sarawak – that were visited by 350,000 people nationwide from January to March 2016. Both programmes were initiated under the National Blue Ocean Strategy (NBOS), which focused on peoplecentred, low-cost, high-impact, and rapidly executed programmes. To that end, the Chief Secretary praised the State Government for being the first state to establish its own NBOS Sarawak Committee, where it has several initiatives in development, including the recently announced MaGIC Social Enterprise Creative Hub and the Sarawak Alternative Rural Electrification Scheme. However, he stressed for the public service to “take proactive steps to transform for the betterment of our service” in two forms. “Transforming our processes, to modernise or improve the performance of administrative systems, to address persistent underlying inefficiencies as

well as respond to external changes such as the digitalisation of media; and focusing on structure, which runs deeper – that is to re-evaluate our organisational composition, including people and component agencies in order to be leaner, more agile, networked and performance-driven. “We must transform these two things without compromising the productivity and efficiency of the public service, nor the benefits to the rakyat,” he said. He also noted that regardless of present challenges, members of the public service must maintain dynamism instead of pessimism in delivering effective and efficient services that they themselves, as citizens, would want to experience. The KSN Annual Lecture is part of a series of knowledge-sharing platforms introduced by the Razak School of Government that involves a combination of short speeches/ presentations by the Chief Secretary and a question-and-answer session between him and participants. It served to create a platform for two-way communication between the Chief Secretary and the public regarding public service leadership.

RAKAN Sarawak April - June 2016

23


Staff Welfare, Health & Wellness| Kebajikan, Kesihatan dan Kesejahteraan

24

Human Resource Development & Management Pengurusan & Pembangunan Sumber Manusia

Karnival Sukan

Keputusan

MAKSAK 2016

P

asukan Majlis Kebajikan dan Sukan Anggota-anggota Kerajaan (MAKSAK) Sarawak telah menghantar seramai 83 peserta termasuk pengurus dan jurulatih ke Karnival Sukan MAKSAK Malaysia 2016 yang telah berlangsung di Melaka dari 14 hingga 17 April. Antara sukan yang disertai adalah tenis, ping pong, futsal dan olahraga. Pasukan MAKSAK Sarawak telah menduduki tempat ketiga bagi acara ping pong, tenis, futsal kategori lelaki dan futsal kategori wanita. Bagi acara olahraga pula, pasukan MAKSAK Sarawak menduduki tempat kesembilan daripada 15 pasukan yang bertanding, dengan memungut 62 mata.

PING PONG Kedudukan

:

Perlawanan Keputusan

: :

Sarawak 1

lwn

Perlawanan Keputusan

: :

Sarawak 2

lwn

TENIS Kedudukan

:

Tempat Ke-3 dalam Kumpulan

Tempat Ke-3 dalam Kumpulan

Perak 4

Pahang 3

Perlawanan : Sarawak lwn Perlis Keputusan : 3 2 Perlawanan : Sarawak lwn Johor Keputusan : 3 2 Perlawanan Keputusan

: :

Sarawak lwn 1

Kuala Lumpur 4

FUTSAL (Lelaki) Kedudukan : Tempat Ke-3 dalam Kumpulan (6 mata) Perlawanan : Sarawak lwn Kelantan Keputusan : 1 5

FUTSAL (Wanita) Kedudukan : Tempat Ke-3 dalam Kumpulan (3 mata) Perlawanan : WPKL lwn Sarawak Keputusan : 2 0

Perlawanan : PDRM lwn Sarawak Keputusan : 2 1

Perlawanan : ATM lwn Sarawak Keputusan : 2 0

Perlawanan : Penjara lwn Sarawak Keputusan : 2 6

Perlawanan : Pahang lwn Sarawak Keputusan : 0 3

Perlawanan : Sarawak lwn Perak Keputusan : 2 1

Perlawanan : Sarawak lwn Selangor Keputusan : 1 5

OLAHRAGA BIL

ACARA

KEDUDUKAN

ATLET

CATATAN

1

10,000 meter Jalan Kaki (W) Akhir

#8

Vithiaa Nilamani

1.09:58.9

2

Lempar Cakera (L) Akhir

#1

Ngu Kit Ming

42.82m

3

1500 meter (L) Veteran Senior Akhir

4

1500 meter (L) Veteran Junior Akhir

5

1500 meter (W)

6

100 meter (L) Veteran Junior

7

100 meter (L) Veteran Senior

#4

Ismadi Hj Spawi

5:35.23

#5

Hossen Sahari

5:39.85

#4

Majahar Saat

5:04.22

#7

Hardy Suntol

5:11.60

#8

Vithiaa Nilamani

7:15.06

#5

Kusaire Sajili

12.42s

#14

Johari Bujang

13.18s

#8

Roslie b. Remin

13.70s

8

Rejam Lembing (L)

#4

Lau Sie Long

52.51m

9

400 meter (W)

#4

Chai Shiaw Fung

73.05s

10

800 meter (W)

#4

Chai Shiaw Fung

2:46.86

11

100 meter (L) Akhir

#7

Mohd. Safazzuan

11.88s

12

4 x 100 meter (L) Veteran

#4

Sarawak

51.46s

Kedudukan Keseluruhan Olahraga : Tempat Ke-9 daripada 15 Pasukan (62 mata)

RAKAN Sarawak April - June 2016


Development Updates Pembangunan Semasa

Program Jiwa Murni Bukan Agenda Bermusim

P

rogram Jiwa Murni Angkatan Tentera Malaysia (ATM) bukanlah agenda yang hanya dijalankan secara bermusim, malah program berkenaan merupakan agenda berterusan yang memberi harapan dan manfaat kepada rakyat. ATM bersama Kementerian Pertahanan akan terus membantu rakyat yang memerlukan di Sarawak, terutama di luar bandar. Demikian kenyataan Menteri Pertahanan YB Dato’ Seri Hishammuddin Tun Hussein pada sidang media selepas melancarkan ‘Projek Pembinaan Jalan Ba’KelalanBario 2’ sepanjang 21 kilometer di Ba’Kelalan pada April lepas. Pada majlis tersebut, YB Dato’ Seri Hishammuddin merasmikan pembukaan Fasa 1 Jalan Ba’KelalanBario sepanjang 13 kilometer di bawah

Program Jiwa Murni ATM yang telah dimulakan sejak 9 Januari 2013 dengan kos sebanyak RM40.83 juta, iaitu lebih murah berbanding kaedah konvensional atau sistem tender dengan penjimatan sebanyak RM24.17 juta. Turut hadir, Panglima Tentera Darat Jeneral Tan Sri Raja Mohamed Affandi Raja Mohamed Noor, Panglima Medan Timur Tentera Darat Leftenan Jeneral Datuk Mohd Zaki Mokhtar dan Panglima 31 Briged Sempadan Brigadier Jeneral Jamaluddin Jambi. Menurut YB Dato’ Seri Hishammuddin, bagi keseluruhan pembinaan jalan Fasa 1 di Sarawak, enam projek lain di bawah Program Jiwa Murni ATM yang dilaksanakan telah memberi manfaat kepada 81,400 orang dari 84 buah kampung yang melibatkan kos sebanyak RM252.03 juta berbanding RM872.2 juta melalui kaedah konvensional.

Program Jiwa Murni ATM adalah inisiatif ‘di luar kotak’ yang membantu rakyat di luar bandar yang dilaksanakan melalui kemahiran ATM dengan harapan agar dapat membantu meningkatkan kualiti hidup mereka dari segi kemudahan infrastruktur. Tambah beliau, pendekatan baharu dalam program berkenaan yang inklusif dengan kerjasama rapat daripada pelbagai pihak berkepentingan dapat menyediakan perkhidmatan yang dilaksanakan hasil daripada pemikiran yang luar daripada kebiasaan dan jarang sekali dilaksanakan oleh tentera-tentera di luar negara.

RAKAN Sarawak April - June 2016

25


26

Sarawak Corridor of Renewable Energy (SCORE) Koridor Tenaga Diperbaharui Sarawak (SCORE)

Re-thinking Approach

Towards Industrial Waste

A

s the State intensifies

become resource’; or ‘trash to become

the industrial waste or by-products

its efforts towards

cash’,” he said in his keynote address

generated by the industries and was

industrialisation

at the ‘Conference on Industrial By-

thus developing an Integrated Waste

particularly through

Products Management and Business

Management System.

the Sarawak Corridor of Renewable

Opportunities’ in Kuching, last June.

Energy (SCORE), plans and strategies

However, the State Secretary

He added the Integrated Waste Management System would provide

would need to be formulated and

warned that although possibilities

one-stop services for the management

implemented in tandem, to achieve

existed for turning waste into business

of all wastes generated in Samalaju

balanced development particularly in

opportunities, the safety of waste

Industrial Park, either for disposal,

terms of environmental conservation.

products to the environment as well to

recovery or reuse.

According to State Secretary YB

the users must never be compromised.

Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad

In the case of Samalaju, which is

The Integrated Waste Management System would also include an

Morshidi Abdul Ghani, the Government

one of the Growth Nodes of SCORE,

international-standard Waste

was also mindful of the fact that with

and which houses the Samalaju

Management Centre of international

the advancements in technology in

Industrial Park, the plans and strategies

standard in Maskat, near Samalaju.

waste management, some countries

to address issues of environmental

were able to utilise industrial waste for

conservation included the secure and

Government is in line with our policy

productive purposes.

safe management of waste.

to protect the environment of Samalaju

“In this respect, there is a need for

YB Tan Sri Datuk Amar Haji

“This initiative by the State

Industrial Park to be in tandem with

a complete rethinking of ‘waste’ and to

Mohamad Morshidi explained that

its concept of becoming a modern and

analyse if waste is indeed waste.

the State Government was aware

green industrial park.

“A new thinking that calls for

of this requirement for a proper

‘waste to become wealth’; ‘refuse to

and systematic management of

RAKAN Sarawak April - June 2016

“This will also ensure that the development of the Park is sustainable


Sarawak Corridor of Renewable Energy (SCORE) Koridor Tenaga Diperbaharui Sarawak (SCORE)

and attractive to investors as well as to the community residing in the Park,” said the State Secretary. YB Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad Morshidi also stressed that the State Government was committed towards creating a safe and pleasant environment in Samalaju for people to live and work. “This is the place, which will not shun away investors or shun away

“In view of this new

people from enjoying and benefiting

dimension, the organisation of

from the fruits of an environmentally

the ‘Conference on Industrial

well-planned township of Samalaju.

By-Products Management

“The government will not

and Business Opportunities’ is

compromise at all on this and have a

indeed very timely as most of the

clear policy in place to get everyone

industries in Samalaju Industrial

to be responsible for themselves, for

Park are already in operation,” said

the people and for the country in the

the State Secretary.

long run.”

He also noted that this conference

The conference was organised by State Planning Unit of the Chief Minister’s Department in

was one of the many initiatives being

collaboration with Sakura Ferroalloys

Industrial By-Products Management

undertaken by the State Government

Sdn Bhd, Pertama Ferroalloys Sdn

and Business Opportunities was

to promote business and investment

Bhd and OM Materials (Sarawak)

meant as a platform to discuss the

opportunities in SCORE.

Sdn Bhd, and sponsored by Regional

Meanwhile, the Conference on

possible usage of by-products from

Among those in attendance was

Corridor Development Authority,

the ferroalloys and other industries

Deputy State Secretary YBhg Datu Haji

Sarawak Energy Bhd, Cahya

especially at the Samalaju Industrial

Ismawi Haji Ismuni, who was also the

Mata Sarawak Bhd and Sarawak

Park.

Organising Chairman of the conference.

Convention Bureau.

RAKAN Sarawak April - June 2016

27


28

Leader & The People Pemimpin & Rakyat

Lawatan Kerja

Perdana Menteri di Sarawak

S

epanjang tempoh tiga bulan, dari April hingga Jun lepas, Perdana Menteri YAB Datuk Patinggi Mohd Najib Tun Abdul Razak telah mengadakan beberapa lawatan kerja ke Sarawak. Salah satu daripada lawatan tersebut adalah untuk menghadiri Majlis Menandatangai Memorandum Persefahaman (MoU) antara Kerajaan Negeri Sarawak, Petroliam Nasional Berhad (PETRONAS) dan Sarawak Energy Berhad (SEB). Majlis yang diadakan pada 3 April di Kuching itu turut dihadiri Ketua Menteri YAB Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Haji Adenan Haji Satem. Dalam majlis tersebut, Perdana Menteri dan Ketua Menteri telah menyaksikan acara menandatangani MoU antara Kerajaan Negeri Sarawak dengan PETRONAS. Sebanyak tiga perjanjian telah dibuat menerusi Pelan Induk Petrokimia Sarawak yang ditandatangani Setiausaha Kerajaan Negeri YB Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad Morshidi Abdul Ghani, Naib Presiden yang juga Ketua Pegawai Eksekutif Huluan PETRONAS YBhg Datuk Mohd. Anuar Taib dan Ketua Pegawai Eksekutif SEB YBhg Datuk Torstein Dale Sjotveit. Perjanjian yang pertama adalah berkenaan dengan pembekalan 450 juta standard meter padu sehari gas asli kepada sektor tenaga dan bukan tenaga di Sarawak. Perjanjian yang kedua pula membabitkan Jualan Gas (GSA) antara PETRONAS dengan SEB di mana PETRONAS bersetuju membekalkan 100 juta standard meter padu sehari gas

RAKAN Sarawak April - June 2016

asli kepada SEB untuk loji janakuasa di Tanjung Kidurong, Bintulu. Perjanjian seterusnya adalah berkenaan dengan kerjasama di antara Kerajaan Negeri dengan PETRONAS untuk melaksanakan kajian teknikal, komersial dan ekonomi untuk pembangunan petrokimia di Sarawak. Sementara itu, pada 3 Mei, Perdana Menteri telah melancarkan Projek Pembangunan Hikmah Exchange di Kuching. Hikmah Exchange adalah sebuah projek pembangunan yang terletak di pusat bandar raya Kuching yang bakal memberi manfaat kepada sosio-ekonomi masyarakat setempat. Perdana Menteri yakin projek ini bakal menjadi mercu tanda di kawasan Satok sekaligus membolehkan kaum Bumiputera di Sarawak memiliki hartanah di kawasan yang paling strategik dan utama dalam pembangunan bandar raya Kuching. Projek yang akan dibina di tanah seluas 3.65 ekar di Jalan Haji Taha ini adalah milik Yayasan Hartanah Bumiputera Sarawak dan akan dibangunkan oleh Permodalan Satok Berhad dengan kerjasama Harakah Islamiah (Hikmah), Majlis Agama Islam Sarawak, Pelita Holdings Sdn Bhd dan Faradale Development Sdn Bhd. Turut hadir ialah isteri Perdana Menteri, YABhg Datin Patinggi Rosmah Mansor, Ketua Menteri Sabah YAB Datuk Seri Panglima Musa Aman, Menteri Kerja Raya YB Datuk Seri Fadillah Yusof, Menteri Perumahan dan Menteri Pelancongan YB Datuk Amar Abang Haji Abdul Rahman Zohari Tun Abang Haji Openg, Setiausaha Kerajaan Negeri YB Tan Sri Datuk Amar

Haji Mohamad Morshidi dan tetamu kehormat yang lain. Pada 4 Mei pula, Perdana Menteri telah mempengerusikan Mesyuarat Jemaah Menteri Persekutuan yang telah diadakan di Wisma Bapa Malaysia. Di sidang media selepas mesyuarat tersebut, Perdana Menteri menerangkan bahawa Mesyuarat Jemaah Menteri tersebut telah diadakan di Sarawak sebagai tanda sokongan dan kerjasama yang erat antara Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri. Jelas beliau, ia bukanlah suatu perkara yang luar biasa kerana sememangnya Mesyuarat Jemaah Menteri seperti ini akan diadakan di luar Putrajaya dari semasa ke semasa kerana setiap anggota menteri mempunyai bidang tanggungjawab Kementerian masing-masing di setiap negeri. Keberadaan Menteri-Menteri di negeri Sarawak kali ini membolehkan mereka meninjau kerja-kerja di bawah kementerian masing-masing serta memantau keberkesanan dasar-dasar dan projek-projek yang telah diluluskan oleh Kerajaan. Pada masa yang sama, mereka juga akan dapat mengenalpasti masalahmasalah yang dihadapi oleh rakyat yang mempunyai hubung kait dengan kementerian mereka, memandangkan tanggungjawab setiap ahli Jemaah Menteri adalah untuk menjalankan tanggungjawab dan memastikan penyampaian kementerian mereka sampai kepada rakyat di setiap negeri, khasnya di Sarawak. Dalam mesyuarat tersebut, Perdana Menteri turut mengingatkan menterimenteri yang telah berjanji dengan rakyat di Sarawak agar janji mereka itu dikotakan dan disusuli dengan tindakan pelaksanaan.


Leader & The People Pemimpin & Rakyat

D

eputy Prime Minister YAB Dato’ Sri Dr. Ahmad Zahid Hamidi officiated at the ‘Majlis Perhimpunan Usahawan Tani Bimbingan FAMA’, as part of his recent visits to Sarawak, Held at Dewan Baitulmal, Kuching on 5 May, the agropreneurs gathering, which was organised by the Federal Agricultural Marketing Authority (FAMA) under the Ministry of Agriculture and Agrobased Industry aimed to boost entrepreneurs’ confidence in their agricultural business through support from the government, in line with the slogan ‘Agriculture is Business’. The Deputy Prime Minister expressed his appreciation of the collaboration between Federal and State Governments in establishing a centre for agropreneurs to carry out their business, particularly Medan Niaga Satok, which is seen as an iconic agricultural market for the rest of Malaysia to emulate. “Not only can agropreneurs sell agricultural goods, but they too can introduce non-agricultural products to their customers,” said YAB Dato’ Sri Dr. Ahmad Zahid, who was accompanied at the event by Minister of Agriculture and Agro-based Industry YB Dato’ Sri Ahmad Shabery Cheek and Minister of Housing and Minister of Tourism YB Datuk Amar Abang Haji Abdul Rahman Zohari Tun Datuk Abang Haji Openg. To boost the development of infrastructure at the medan niaga, he announced an allocation of RM5 million for a multi-level car park that will be constructed there. At the event, the Deputy Prime Minister also presented the Agrobazaar Rakyat 1Malaysia (ABR1M) grant, three three-wheeled motorcycles and the Farming Supply Strengthening Programme (KUKUH) grant. He also presented incentives to representatives from UiTM Sarawak Campus for the institution’s project Agroniaga MyKopie. Meanwhile, the previous day YAB Dato’ Sri Dr.Ahmad Zahid was on hand to accompany Prime Minister YAB Datuk Patinggi Mohd Najib Tun

DPM Officiates at FAMA and RELA Events in Sarawak

Abdul Razak to the ‘Majlis Pemimpin Bersama RELA’ at Borneo Convention Centre, Kuching (BCCK). During the gathering organised by the People’s Volunteer Corps (RELA), the Deputy Prime Minister praised RELA members for their continuous effort in defending the nation alongside the police and the army from the grassroots, and urged them to give them their full support to the country and state’s respective leaderships as well as the people.

RAKAN Sarawak April - June 2016

29


30

News Features Paparan Berita

T

he Brunei DarussalamIndonesia-MalaysiaPhilippines East ASEAN Growth Area (BIMP-EAGA) is a sub-regional economic cooperation initiative in Southeast Asia. It is comprised of the entire sultanate of Brunei Darussalam; the Indonesian provinces of Kalimantan, Sulawesi, Maluku, West Papua and Papua; states of Sabah and Sarawak and the Federal Territory of Labuan in Malaysia; and the island of Mindanao and the province of Palawan in the Philippines. The initiative aimed to increase trade, tourism and investment within and beyond the sub-region by facilitating free movement of people, goods and services; making the best utilisation of common infrastructure and natural resources; and taking the fullest advantage of economic complementation. Primarily due to its archipelagic geography, transport connectivity has been a foundation of developing cooperation in BIMP-EAGA, as member countries supplied the export markets for the rest of the Association of Southeast Asian Nations (ASEAN), North and South Asia, and the Middle East via air, land and sea transportation. That very foundation, however, was identified as among the major

RAKAN Sarawak April - June 2016

ASEAN Transport and Connectivity on the Agenda challenges in integrating the BIMP-EAGA economies. This was mainly due to differences in levels of economic development between member countries, lack of effective promotion on EAGA trade, tourism and investment opportunities inside and outside the sub-region, and lack of coordination and convergence across sectors. Most physical infrastructures in the sub-region are also stand-alone projects that only benefit each country instead of demonstrating any cross-border impact. As the members are set on making the sub-region economically competitive through the BIMP-EAGA Vision (BEV) 2025, the transport sector that consisted of the air, sea and land working groups were committed in resolving matters on the poor sub-regional transport connectivity. Hence, the 4th BIMP-EAGA Transport Working Groups Meeting held in Kuching on 16-18 May aimed to have the 40 member delegates from Brunei Darussalam, Indonesia, Malaysia and the

Philippines discuss objectives, identify deliverables and finalise strategic plans of projects in relation to the transport industry. For BIMP-EAGA, a stronger convergence with the tourism and agribusiness sectors through joint prioritisation and implementation of projects would enable the transport industry to directly address issues and challenges regarding the mobility of people and goods in the sub-region. It was hoped each working group would be able to achieve their goals of identifying deliverables and strategies, and finalising plans and projects before being presented to the respective transport ministries of each member country in time for the Transport Ministers’ meeting in October, this year. Essentially, it is crucial for the transport sector to strengthen the sub-region’s connectivity so that BIMP-EAGA is able to unleash its full potential of sub-regional economic integration.


News Features Paparan Berita

J

abatan Tanah dan Survei (JTS) Sarawak telah mengambil langkah proaktif dalam usaha meningkatkan integriti dan keyakinan rakyat dengan mewujudkan satu pelan yang dikenali sebagai Pelan Strategik Pencegahan Rasuah (PSPR). Pelan tersebut telah digubal sempena bengkel PSPR yang telah diadakan pada 22-24 Oktober 2015 dengan kerjasama Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) dan akan dilancarkan pada tahun ini. Justeru, usaha JTS Sarawak mewujudkan PSPR itu telah mendapat respon positif daripada Menteri Perancangan Sumber dan Alam Sekitar II, YB Datuk Amar Haji Awang Tengah Ali Hasan. Beliau berkata PSPR adalah satu garis panduan terhadap pelaksanaan pelan tindakan dalam usaha mencegah rasuah, penyelewengan dan salah guna kuasa secara bersepadu dan berterusan. Justeru, beliau menyifatkan langkah yang diambil oleh JTS Sarawak untuk berkolaborasi dengan SPRM adalah satu inisiatif baik untuk memastikan pelaksanaan pelan tersebut lebih berkesan. Usaha seperti ini harus dilakukan secara berterusan kerana dengan cara ini ia akan dapat meningkatkan keyakinan rakyat terhadap perkhidmatan yang telus oleh jabatan Kerajaan. Ia juga wajar dilaksana memandangkan JTS Sarawak merupakan sebuah organisasi yang bertanggungjawab terhadap pentadbiran dan pengurusan tanah di negeri ini. Beliau tidak menafikan bahawa tanggungjawab yang dijalankan oleh warga JTS Sarawak bukanlah satu hal yang mudah sebaliknya begitu mencabar lebih-lebih lagi ia melibatkan isu tanah dan rakyat yang sentiasa dekat di hati rakyat. Justeru, adanya PSPR ini sudah tentu ia akan dapat meningkatkan integriti dan keyakinan pihak jabatan untuk membanteras gejala rasuah sekaligus akan mengukuhkan keyakinan rakyat terhadap perkhidmatan JTS Sarawak.

Pelan Strategik Pencegahan Rasuah Perkara ini ditekankan oleh YB Datuk Amar Haji Awang Tengah dalam ucapan beliau ketika merasmikan Hari Integriti Dan Inovasi JTS Sarawak 2016 pada 18 Mei lepas. Dalam majlis yang sama, beliau turut menyentuh tentang Tanah Hak Adat (NCR) yang sering menjadi isu yang hangat diperkatakan. Mengulas kenyataan tersebut, beliau memberi jaminan bahawa Kerajaan Negeri melalui JTS Sarawak akan terus memberikan komitmen untuk menyukat tanah-tanah NCR, mengeluarkan surat-surat hak milik serta memberikan pampasan kepada rakyat yang terbabit. Beliau menegaskan bahawa tugasan seperti ini akan terus dilakukan oleh JTS Sarawak memandangkan ia sudah menjadi rutin harian mereka, malah beliau bersama Ketua Menteri juga akan sentiasa memberikan komitmen yang berterusan. Menurut beliau, setakat ini lebih 748,000 hektar tanah NCR telah disukat secara perimeter bagi fasa yang pertama, manakala bagi fasa kedua kerja penyukatan akan dilakukan secara individu sekiranya mendapat permohonan daripada JTS Sarawak. Penyukatan tanah secara individu ini telah dilakukan di beberapa tempat dan beliau begitu yakin, JTS Sarawak mampu dan akan terus melaksanakan kerja penyukatan ini termasuk penyukatan tanah kampung. Sehubungan itu, beliau memaklumkan bahawa Kerajaan Negeri akan terus mempertimbangkan pemberian hak milik tanah secara individu kepada penduduk di negeri

ini yang tidak memiliki tanah tetapi memerlukan tanah untuk menjalankan aktiviti pertanian atau perusahaan. Berbalik kepada PSPR, terdahulu Pengarah JTS Sarawak, YBhg Datu Sajeli Kipli menjelaskan bahawa PSPR adalah pelan jangkamasa tiga tahun untuk melahirkan warga jabatan yang berintegriti tinggi dan berpegang teguh kepada undang-undang. Bagi memastikan kejayaan pelaksanaan PSPR ini, YBhg Datu Sajeli memaklumkan bahawa jabatan akan melantik seorang pegawai integriti yang bertauliah untuk memimpin, memantau dan memastikan tidak berlakunya sebarang gejala rasuah, pecah amanah dan salah guna kuasa. Berhubung perkara tersebut, YBhg Datu Sajeli mendedahkan bahawa pihak jabatan telah menghantar Timbalan Pengarah Pengurusan, Tuan Haji Brahim bin Lumpu untuk menghadiri Program Pegawai Integriti Bertauliah anjuran Malaysia Anti Corrution Academy dan SPRM. Pada tahun ini, “Menjunjung Integriti, Menyemarakkan Inovasi� adalah tema Hari Inovasi Dan Integriti JTS Sarawak yang membawa maksud, setiap inovasi yang terhasil daripada cetusan idea kreatif perlu mengambil kira nilai integriti sebagai panduan utama. Inovasi yang terhasil daripada cetusan idea warga JTS Sarawak tentunya akan lebih realistik dengan pegangan integriti yang kukuh kerana integriti adalah asas kepada semua perkara yang dilakukan malah integriti yang tinggi merupakan jaminan kepada pelaksanaan tugasan yang telus, cekap dan amanah.

RAKAN Sarawak April - June 2016

31


32

News Features Paparan Berita

RA T YA K

KER

AJ

A

A

N

T

he northern town of Limbang was the seventh venue for this year’s Sejiwa Senada programme and more than 170,000 people visited the event, which was held at Limbang Sports Complex on 1-3 April. It featured various activities, most notably the exhibition, where over 150 government agencies and private firms as well as nongovernmental organisations (NGOs) set up their booths. Prime Minister YAB Datuk Patinggi Mohd Najib Tun Abdul Razak, along with Chief Minister YAB Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Haji Adenan Haji Satem launched the event on 2 April, marking the second occasion that the Prime Minister officiated at a Sejiwa Senada event following his first in Saratok back in February. Speaking to the crowd of more than 30,000 people during the launch, the Prime Minister reiterated the Federal Government’s cooperation and support to the State Government through a number of programmes including the surveying of 634,000 hectares of native customary rights (NCR) land at a cost of RM100 million; the Pan Borneo Highway project at a cost of RM16 billion; and the Jiwa Murni project where several roads in rural areas are constructed by the army’s engineering unit such as those in Ba’Kelalan. He also announced the longhouse redevelopment programme for Sarawak worth RM50 million, whereby longhouses

RAKAN Sarawak April - June 2016

Sejiwa Senada 2016 @ Limbang developed under this programme will be under an interest-free loan scheme, which is expected to benefit the people living in the rural areas. He, therefore urged the people to continue their support for the Chief Minister and the State Government to maintain the development momentum. Meanwhile, touching on the issue of the rising cost of living, the Prime Minister assured that there will be no increase in the Goods and Services Tax (GST) in the coming years. “We have no plans to increase GST levels again, so rest assured there will be no hike. “Without the GST, we might not have enough funding for development; with it, our country becomes financially stable. Ultimately, whatever we do for the country, the endgame is about the people benefitting from all of these,” he said. Following the launch of the event, both the Prime Minister and the Chief Minister launched the Fibre-to-Tower Project by SACOFA Sdn Bhd (under the purview of the Ministry of Public Utilities). The fibre access network project is expected to connect 16 tower sites in Limbang and Lawas at a cost of

RM6.4 million, completion of which will equip the northern region of the State with high-speed mobile network and broadband Internet and ultimately narrow the digital divide between urban and rural areas.


News Features Paparan Berita

Meringankan

Beban Rakyat di Kawasan Luar Bandar

K

erajaan Negeri komited untuk meringankan beban rakyat di kawasan luar bandar, termasuklah dengan melaksanakan beberapa langkah pemansuhan dan pengurangan cukai; antaranya seperti pemansuhan cukai tanah untuk rumah kediaman dan tanah pertanian yang kurang daripada 100 ekar. Selain itu, semua tambang feri di seluruh Negeri diseragamkan ke RM1 (dahulunya di antara RM5 dan RM15); tarif elektrik dikurangkan berdasarkan unit penggunaan; bayaran tol dimansuhkan di Sibu, Miri dan Kuching; dan kadar taksiran dikurangkan antara 10 peratus hingga 100 peratus untuk tempat kediaman. Ketua Menteri YAB Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Haji Adenan Haji Satem berkata demikian ketika merasmikan Program Sejiwa Senada di Sarikei. Semua inisiatif tersebut telah dijadikan asas dasar baharu dalam Prinsip & Tindakan pentadbiran Kerajaan Negeri di bawah tadbiran beliau.

Usaha terkini yang sedang dilaksanakan adalah mengadakan perbincangan supaya Kerajaan Negeri mendapat kembali hak untuk memungut hasil duti setem daripada Kerajaan Persekutuan. Menurut Ketua Menteri, ini merupakan langkah seterusnya oleh Sarawak dalam rundingan penurunan kuasa dengan Kerajaan Persekutuan. Ini, menurut beliau penting kerana lebih banyak pembangunan dapat dilaksanakan dan pada masa yang sama memastikan nasib rakyat Sarawak terbela daripada dibebani oleh kenaikan harga barang dan kos

hidup yang semakin meningkat Pada masa yang sama, Kerajaan akan meneruskan agenda untuk melaksanakan lebih banyak projek pembangunan di kawasan luar bandar. Di majlis tersebut, Ketua Menteri turut meluluskan peruntukan RM3.5 juta untuk menaiktaraf Stadium Sarikei dan RM4.5 juta untuk kerjakerja membaik pulih jalan dari Sarikei ke Tanjung Manis. Kira-kira 30,000 orang menghadiri pelancaran program tersebut termasuk penduduk dari kawasan Julau dan Kuala Rajang.

RAKAN Sarawak April - June 2016

33


34

News Features Paparan Berita

Sarawak Mansuhkan

Istilah “Lain-lain”

P

erjuangan Ketua Menteri

etnik Bumiputera Sarawak telah

YAB Datuk Patinggi Tan

dimansuhkan.

Sri (Dr) Haji Adenan Haji

Pemansuhan istilah tersebut

Pemansuhan penggunaan perkataan ‘lain-lain’ dalam dokumen dan borang rasmi Kerajaan ini

adalah sebahagian daripada

sewajarnya dilaksanakan untuk

menitikberatkan soal perpaduan

53 Prinsip & Tindakan yang

mengelakkan rasa tersisih kaum

rakyat berbilang kaum di negeri ini,

diperjuangkan oleh Ketua Menteri

Bumiputera di Sarawak, sebagai

tetapi kecenderungan beliau dalam

sejak beliau memegang jawatan

sebahagian daripada rakyat Malaysia.

memastikan hak rakyat Sarawak

Ketua Menteri Sarawak pada

Satem yang tidak hanya

kekal menjadi milik Sarawak ternyata sungguh menggembirakan hati rakyat Sarawak.

Februari 2014. Timbalan Perdana Menteri

Menurut Timbalan Perdana Menteri, Prinsip & Tindakan yang diperjuangkan oleh Ketua Menteri

berkata demikian ketika berucap

itu bukan sekadar janji kosong tetapi

pada majlis pelancaran program

sebuah “akujanji” dan manifesto yang

mana majlis, isu istilah “lain-lain”

Sejiwa Senada Edisi Ke-9 di Kota

telah dilaksanakan.

yang sering digunakan dalam

Samarahan pada 16 April lepas.

Ketika berucap dalam mana-

mana-mana borang Kerajaan

YAB Dato’ Sri Dr. Ahmad Zahid

Dalam perkara lain, beliau berkata bahawa Kerajaan Negeri

dan swasta untuk menentukan

Hamidi merangkap Menteri Dalam

Sarawak begitu erat dan rapat dengan

sesuatu bangsa Bumiputera sering

Negeri turut memberitahu bahawa

Kerajaan Persekutuan.

dibangkitkan kerana menurut

perkara tersebut telah diluluskan

beliau istilah tersebut bukan

oleh Jemaah Menteri baru-baru ini.

menggambarkan kaum dan tidak sesuai digunakan di negeri ini. Beliau bahkan seringkali

Sehubungan dengan itu, beliau

Malah, turut mencatat sejarah di mana menteri-menteri yang berasal dari Sarawak adalah yang paling ramai

menyatakan bahawa arahan

dalam Kerajaan Persekutuan di bawah

pemansuhan istilah “lain-lain” itu

kepimpinan Perdana Menteri. Justeru, beliau berharap agar

mengungkapkan: “Kita bukan lain-

sudah dimaklumkan kepada Ketua

lain, tetapi orang atau manusia

Pengarah Jabatan Pendaftaran

hubungan baik antara Kerajaan Pusat

dan kita adalah anak Sarawak yang

Negara (JPN), YBhg Datuk Seri

dan Kerajaan Negeri akan dapat

berbilang kaum serta mempunyai

Sulaiman Keling dan telah

diteruskan agar lebih banyak projek

budaya dan warisan masing-

berkuatkuasa serta merta.

pembangunan dapat dibawa ke

masing.” Perjuangan beliau terbukti tidak

Pemansuhan istilah “lain-lain” ini juga merupakan permintaan

negeri ini. Sementara itu, Ketua Menteri

sia-sia apabila Timbalan Perdana

rakyat di negeri ini melalui

menyifatkan kedatangan pemimpin

Menteri YAB Dato’ Sri Dr. Ahmad

Kerajaan Negeri dan ia telah

utama negara dengan kerap ke

Zahid Hamidi memaklumkan

diperjuangkan oleh menteri-

negeri ini adalah bukti Kerajaan

bahawa penggunaan istilah “lain-

menteri Persekutuan dari

Pusat bersungguh-sungguh mahu

lain kaum” dalam semua dokumen

Sarawak dalam Kabinet Kerajaan

memastikan pembangunan terus

dan borang rasmi Kerajaan bagi

Persekutuan.

diperhebatkan di Sarawak.

RAKAN Sarawak April - June 2016


News Features Paparan Berita

K

etua Menteri YAB Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Haji Adenan Haji Satem telah mengisytihar tarikh 22 Julai sebagai cuti umum di Sarawak. Pengisytiharan tersebut dibuat ketika beliau menyampaikan ucapan pada Majlis Perasmian Grand Finale Program Sejiwa Senada Bahagian Kuching pada 23 April lepas. Menurut beliau, tarikh tersebut adalah hari yang harus diraikan di Sarawak sebagai mengenang jasa perjuangan pemimpin-pemimpin generasi terdahulu yang telah membebaskan Sarawak daripada penjajah. Sebelum ini, Ketua Menteri pernah beberapa kali memaklumkan tentang hasrat Kerajaan Negeri untuk mengisytiharkan 22 Julai sebagai cuti umum sempena memperingati kemerdekaan Sarawak daripada British pada tahun 1963. Hasrat tersebut juga telah disuarakan oleh beliau ketika merasmikan Sejiwa Senada Bahagian Mukah pada Mac lepas. Menyentuh mengenai perkara lain, Ketua Menteri menyeru seluruh rakyat Sarawak supaya terus berusaha bersamasama beliau untuk memajukan negeri ini agar tidak ketinggalan dengan negerinegeri lain. Beliau turut menegaskan bahawa Kerajaan Negeri akan terus berunding dengan Kerajaan Persekutuan dalam usaha mendapatkan kembali penurunan

22 Julai Cuti Umum kuasa autonomi kepada Sarawak seperti yang termaktub dalam Perjanjian Malaysia. Usaha untuk mengembalikan kuasa autonomi Sarawak adalah salah satu daripada 53 Prinsip & Tindakan yang diperkenalkan oleh Ketua Menteri sejak mengambil alih kepimpinan negeri. Oleh sebab itu, beliau memerlukan sokongan penuh dan mandat besar daripada rakyat bagi membolehkan beliau memimpin negeri ini untuk tempoh lima tahun akan datang. Tambah beliau, sokongan padu daripada rakyat adalah penting supaya beliau sebagai Ketua Menteri akan dapat ‘bersuara’ dalam memperjuangkan hak Sarawak seterusnya dapat melaksanakan kesemua 53 Prinsip & Tindakan yang akan memberi manfaat kepada rakyat. Antara perkara lain dalam Prinsip & Tindakan yang turut ditekankan beliau adalah pendirian Kerajaan Negeri dalam menuntut royalti minyak kepada 20 peratus daripada lima peratus. Sementara itu, YB Datuk Amar Abang Haji Abdul Rahman Zohari

Tun Abang Haji Openg selaku menteri bertanggungjawab dalam penganjuran Sejiwa Senada kali ini melahirkan penghargaan dan terima kasih kepada semua pihak terutamanya anggota perkhidmatan awam negeri dan persekutuan termasuk agensi penguatkuasaan yang terlibat dalam menjayakan program Sejiwa Senada 2016. Beliau turut memuji usaha anggota Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak yang diketuai oleh Setiausaha Kerajaan Negeri di atas tugas cemerlang mereka dalam menerangkan kepada rakyat tentang pelaksanaan dasar-dasar Kerajaan. Beliau menganggarkan seramai lebih kurang 50,000 pengunjung menghadiri Grand Finale Program Sejiwa Senada Bahagian Kuching yang diadakan selama empat hari di Metrocity, Matang. Program Sejiwa Senada 2016 yang berkonsepkan ‘Kerajaan Bersama Rakyat’ telah menjelajah hampir seluruh pelosok Negeri sejak 8 Januari; di 10 lokasi bermula di Miri, diikuti Sibu, Sarikei, Saratok, Kapit, Mukah, Limbang, Sri Aman, Samarahan dan Kuching. Sepanjang penganjuran, Sejiwa Senada 2016 berjaya menarik seramai 1.5 juta pengunjung dan mencatat hasil jualan sebanyak RM6.8 juta menerusi pelbagai jenis gerai yang disediakan.

RAKAN Sarawak April - June 2016

35


36

Special Focus Fokus Khas

Meneruskan Agenda Pembangunan untuk Sarawak

D

asar Politik Pembangunan yang diilhamkan oleh Mantan Ketua Menteri Sarawak Tun Pehin Sri Haji Abdul Taib Mahmud (kini Yang Di-Pertua Negeri) sejak lebih 30 tahun lalu telah membawa kecemerlangan kepada negeri ini sehingga mampu menjadi antara penyumbang terbesar ekonomi di Malaysia. Salah satu perkara yang menjadi landasan dalam dasar Politik Pembangunan adalah pembangunan sama rata selain kestabilan politik, permuafakatan dan kemakmuran. Pemimpin silih berganti, namun matlamat pembangunan yang dilaksanakan adalah sama, iaitu memastikan rakyat di pelosok Negeri mendapat manfaat daripada pembangunan secara saksama dalam kepelbagaian etnik dan kemakmuran yang dikecapi melalui kestabilan politik. Dasar pembangunan di bawah kepimpinan Ketua Menteri sekarang, iaitu YAB Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Haji Adenan Haji Satem menekankan tentang betapa perlunya merapatkan jurang perbezaan pendapatan penduduk, kemudahan infrastruktur atau pembangunan secara am yang ketara di antara kawasan bandar

RAKAN Sarawak April - June 2016

dengan luar bandar. Oleh yang demikian, pembangunan luar bandar diberi keutamaan bagi memastikan tidak ada golongan yang terpinggir dari arus pembangunan. Usaha Kerajaan Negeri memfokus kepada program dan projek infrastruktur luar bandar adalah bagi mengimbangi pembangunan di seluruh Negeri, iaitu memastikan kesamarataan dalam menikmati pembangunan, selaras dengan dasar yang telah diperkenalkan oleh pemimpin terdahulu. Bagi meneruskan kesinambungan pembangunan Sarawak, program dan projek yang dirangka dan dilaksanakan adalah sejajar dengan peredaran zaman, situasi ekonomi global atau dengan kata lain, relevan dengan situasi semasa. Pun demikian, Kerajaan tidak dapat lari daripada cabaran-cabaran sama ada dari segi peruntukan atau faktor fizikal yang lain. Memetik ucapan penggulungan oleh Ketua Menteri pada Persidangan Dewan Undangan Negeri (DUN) Sarawak Ke-18 pada Jun tahun ini, usaha untuk memacu pembangunan ke seluruh negeri memerlukan dana atau jumlah peruntukan yang besar berdasarkan keluasan Sarawak sebagai

negeri terbesar di Malaysia dengan keadaan geografi yang mencabar serta sungai yang banyak. Keadaan muka bumi Sarawak yang sedemikian memerlukan lebih banyak kemudahan infrastruktur asas seperti bekalan air dan elektrik, jalan raya serta jambatan dibangunkan bagi merealisasikan usaha Kerajaan Negeri untuk memacu pembangunan di ceruk rantau Negeri. Selain kemudahan infrastruktur, kemudahan sosial seperti klinik kesihatan, hospital dan sekolah juga perlu dibangunkan demi memastikan kualiti hidup dan sosio ekonomi penduduk luar bandar dapat ditingkatkan. Penghijrahan penduduk luar bandar terutamanya golongan muda ke bandar untuk mencari peluang pekerjaan dan perniagaan yang lebih baik menyebabkan kawasan bandar mengalami perkembangan urbanisasi yang pesat. Situasi tersebut turut memberikan cabaran kepada Kerajaan Negeri dalam merancang pembangunan bandar dari segi penyediaan perumahan, pengangkutan awam, pengurusan sisa dan pembentungan, tebatan banjir, pusat awam, kemudahan kesihatan dan kemudahan-kemudahan lain.


Special Focus Fokus Khas

Cabaran-cabaran tersebut menunjukkan magnitud peruntukan yang diperlukan terutama dalam bentuk pelaburan awam. Sejak bermulanya Rancangan Malaysia Pertama sehingga Rancangan Malaysia Ke-11, Kerajaan Negeri telah memperuntukkan sebanyak RM80.3 bilion bagi melaksanakan program dan projek pembangunan Negeri. Kerajaan Persekutuan pula memperuntukkan sebanyak RM70 bilion dalam tempoh yang sama menjadikan jumlah keseluruhan sebanyak RM150.3 bilion. Walau bagaimanapun, jumlah tersebut masih belum mencukupi untuk Kerajaan Negeri mencapai matlamat pembangunan menyeluruh, iaitu meliputi seluruh Negeri. Justeru, Kerajaan Negeri akan memohon lebih banyak peruntukan bagi tujuan pembangunan di negeri ini. Keperluan untuk merancakkan pembangunan di seluruh Negeri diakui dan disokong oleh Kerajaan

Persekutuan dengan memperuntukkan dana pembangunan yang lebih banyak. Biarpun berdepan cabaran, Kerajaan Negeri telah mengambil langkah-langkah yang perlu dalam menangani isu-isu dalam pembangunan yang memberi kesan kepada rakyat. Antara langkah yang diambil adalah Pelan Transformasi Sosio-Ekonomi atau SETP (Socio-Economic Transformation Plan) yang sedang dilaksanakan sejak diperkenalkan tahun lepas bagi menjana pertumbuhan pendapatan yang tinggi dan merapatkan jurang pendapatan penduduk bandar dan luar bandar. Selain itu, Program Transformasi Luar Bandar juga telah dilaksanakan tahun lepas bertujuan untuk meningkatkan kualiti hidup masyarakat luar bandar dengan menaik taraf kemudahan infrastruktur. Kesinambungan pembangunan yang diteruskan oleh Kerajaan sekarang turut mencakupi matlamat

menjadikan Sarawak sebagai sebuah negeri berasaskan industri dan berpendapatan tinggi menjelang 2030. Untuk mencapai matlamat tersebut, usaha menarik lebih banyak pelaburan asing di Koridor Tenaga Diperbaharui Sarawak atau SCORE telah ditingkatkan selain mempromosi pendidikan teknikal dan vokasional di kalangan belia tempatan bagi memenuhi keperluan tenaga kerja berkemahiran tinggi yang ditawarkan oleh SCORE. Segala yang dirancang dan dilaksanakan oleh Kerajaan adalah bertujuan untuk memastikan pembangunan di seluruh Negeri akan terus menjadi agenda utama dalam membawa kemajuan kepada negeri ini. Sama ada di bandar mahupun di luar bandar, kesinambungan pembangunan akan diteruskan bagi memastikan bahawa segenap lapisan masyarakat berhak menikmati pembangunan demi kesejahteraan hidup.

RAKAN Sarawak April - June 2016

37


38

State Secretary’s View Pandangan Setiausaha Kerajaan Negeri

Merancakkan Sistem

Penyampaian Perkhidmatan dan Pembangunan di Kawasan Luar Bandar

(bersambung dari muka surat 6 & 7)

RAKAN Sarawak : Pewujudan beberapa Bahagian, Daerah dan Daerah Kecil baharu bakal menyaksikan sistem penyampaian perkhidmatan dan pembangunan kawasan luar bandar dapat dipertingkatkan. Bagaimana YB Tan Sri melihat perkembangan ini dan apa yang perlu dilaksanakan oleh penjawat awam di kawasan berkenaan (transformasi pentadbiran Bahagian)? Setiausaha Kerajaan Negeri: Pewujudan 14 kawasan pentadbiran baharu di Sarawak yang meliputi Bahagian Serian, Daerah Tebedu, Daerah Subis, Daerah Beluru, Daerah Sebauh, Daerah Tanjung Manis, Daerah Kabong, Daerah Pusa, Daerah Telang Usan, Daerah Bukit Mabong, Daerah Kecil Bario, Daerah Kecil Lapok, Daerah Kecil Mulu dan Daerah Kecil Long Bedian merupakan simbol yang mencerminkan komitmen tinggi kerajaan untuk merealisasikan visi kerajaan agar menjadi negeri yang maju serta berpendapatan tinggi menjelang tahun 2030. Ia juga merupakan pengukuhan agenda utama Kerajaan Negeri yang diumumkan oleh YAB Ketua Menteri ke arah usaha berterusan memajukan kawasan luar bandar agar setanding dengan kawasan bandar. Hasil daripada pewujudan kawasan pentadbiran baharu tersebut, Kerajaan Negeri telah dan akan menempatkan pegawai-pegawai perintis iaitu Residen, Pegawai-Pegawai Daerah dan Pegawai-Pegawai Tadbir Sarawak di Pejabat Daerah dan Daerah Kecil serta kakitangan-kakitangan sokongan secara berperingkat-peringkat sejak 1 Oktober 2015. Visi dan hasrat Kerajaan ini perlu diterjemahkan oleh Residen, Pegawai-

RAKAN Sarawak April - June 2016

Pegawai Daerah dan Pegawai-Pegawai Tadbir Sarawak di Daerah Kecil yang baharu dan yang telah diarahkan untuk bertugas di kawasan-kawasan pentadbiran baharu ini. Sejajar dengan konsep “Development Administration”, peranan utama mereka adalah untuk memastikan perancangan, pelaksanaan dan pemantauan ke atas projek-projek dan program-program pembangunan di kawasan luar bandar dilaksanakan dengan berkesan. Dengan pendekatan demikian, juga akan secara tidak langsung dapat mempertingkatkan lagi mutu kehidupan rakyat Sarawak seiring dengan Rancangan Transformasi Luar Bandar. Pegawai-pegawai dan kakitangan-kakitangan sokongan di kawasan pentadbiran baharu perlu mengamalkan sikap yang penuh komited serta berjiwa rakyat supaya dapat menjadi pendorong serta penggalak kepada masyarakat untuk sama-sama berperanan dalam kemajuan mereka dan negeri ini. Semua pegawai dan kakitangan sokongan perlu bekerja sebagai satu pasukan dan mengaplikasikan “High Performance Team” menurut Pelan Tindakan SCS10-20.

Pendekatan atau sikap “Business As Usual” sudah lapok dan tidak relevan pada masa kini. Seperti yang pernah saya tekankan sebelum ini, sebagai penjawat awam mereka perlu membawa perubahan di kawasan pentadbiran masing-masing dan bukannya menunggu dan melihat perubahan berlaku di sekeliling mereka. Mereka merupakan pemangkin atau “prime mover” terhadap perubahan di kawasan pentadbiran baharu ini. Untuk memastikan perkhidmatan yang cemerlang, semua pegawai dan kakitangan sokongan perlu memperkasakan keupayaan (capacity and capability) mereka untuk berhadapan dengan cabaran dan kekangan di kawasan baharu ini. RAKAN Sarawak : Pembangunan kawasan luar bandar juga antara perkara sentiasa mendapat perhatian YAB Ketua Menteri Sarawak. Bagaimana YB Tan Sri melihat perkhidmatan awam dapat merealisasikan harapan daripada YAB Ketua Menteri dan apakah pendekatan-pendekatan baharu yang bakal dilaksanakan?


State Secretary’s View Pandangan Setiausaha Kerajaan Negeri

Setiausaha Kerajaan Negeri: Menjelang tahun 2030, Malaysia telah menetapkan sasaran untuk Sarawak mencapai matlamat menjadi negeri maju. Bagi mencapai matlamat tersebut, Kerajaan Negeri telah merancang satu pelan pembangunan jangka panjang yang dinamakan Sarawak Socio-Economic Transformation Plan (SETP) . Pelaksanaan SETP akan mengambil masa selama 15 tahun, bermula dari tahun 2016 hingga tahun 2030. Penggubalan SETP telah mengambil kira isu-isu pembangunan yang dihadapi oleh rakyat dan merangka inisiatif baharu bagi meningkatkan pendapatan dan mengurangkan jurang perbezaan antara bandar dan luar bandar. SETP akan dilaksanakan secara berperingkat melalui tiga fasa dan setiap fasa pelaksanaannya akan melalui Rancangan Malaysia ke-11, RMK-12 dan RMK-13. Rural Transformation Program (RTP) merupakan salah satu teras pelaksanaan RMK-11. Sejumlah RM1.5 bilion telah diperuntukkan bagi melaksanakan projek RTP dan ia merupakan satu peruntukan yang besar dan melambangkan betapa Kerajaan mengambil berat tentang keperluan rakyat. Seperti yang kita sedia maklum, hampir separuh penduduk di negeri kita tinggal di kawasan luar bandar dan mereka masih lagi jauh terkebelakang

dari segi pembangunan terutama infrastruktur asas, pendidikan dan kemudahan kesihatan. Ini menjadi satu cabaran bagi kita untuk membawa pembangunan kepada mereka memandangkan negeri kita begitu luas. Peruntukan yang besar ini adalah amat penting terutamanya bagi membangunkan infrastruktur di kawasan luar bandar kerana adanya infrastruktur ini nanti ia akan menjadi enabler untuk membangun kawasan tersebut dengan lebih pantas dan teratur. Pada masa sekarang kemudahan asas seperti jalan raya, bekalan air bersih dan bekalan elektrik memang telah dilaksanakan di luar bandar tetapi kita belum mampu untuk membekalkannnya kepada semua penduduk di sana. RTP akan dilaksanakan secara holistik yang merangkumi projek infrastruktur asas, program sosio ekonomi, pelaburan daripada pihak swasta, pembangunan bandar-bandar baharu di kawasan luar bandar serta pembangunan modal insan. Pelaksanaannya nanti sudah pasti akan merubah keadaan hidup penduduk luar bandar dan seterusnya mengurangkan jurang antara bandar dan luar bandar. Peluang untuk meningkatkan ekonomi sudah pasti akan lebih mudah dengan adanya infrastruktur asas yang dibina oleh Kerajaan.

Pelaksanaan RTP akan meliputi kawasan pesisir pantai dan kawasan yang jauh di pedalaman seperti di Murum, Tunoh dan Baleh. Pembangunan di kawasan-kawasan ini sudah pastinya akan memakan kos yang besar. Oleh itu, selain peruntukan daripada Kerajaan Negeri, kita juga akan bekerjasama dengan rapat bersama Kerajaan Persekutuan supaya matlamat untuk memajukan luar bandar ini dapat dicapai dalam masa yang lebih cepat. Potensi ekonomi luar bandar juga akan turut dikenalpasti supaya para pelabur yang berminat dapat mendirikan kilang atau membangunkan perindustrian di kawasan tersebut. Kewujudan kawasan industri ini sudah pastinya akan membawa perubahan besar bagi masyarakat luar bandar. Selain daripada peluang pekerjaan yang wujud mereka juga akan dapat menikmati kemudahan asas yang lain dengan lebih baik seperti kemudahan perubatan dan kemudahan pembelajaran untuk anak-anak mereka. Dengan adanya penyediaan infrastruktur asas yang lebih baik dan pembangunan sosio ekonomi yang terancang yang dipacu oleh penjawat awam yang komited, sudah pasti kita mampu merealisasikan transformasi pembangunan luar bandar melalui SETP.

RAKAN Sarawak April - June 2016

39


40

Special Focus Fokus Khas

K

etua Menteri YAB Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Haji Adenan Haji Satem telah mengumumkan senarai 11 Kementerian, termasuk perubahan nama dan penambahan portfolio. Kementerian-kementerian yang dinamakan semula berikutan penambahan portfolio dalam Kabinet Negeri 2016 adalah termasuklah Kementerian Pemodenan Pertanian dan Ekonomi Luar Bandar, dahulu dikenali sebagai Kementerian Pemodenan Pertanian; Kementerian Pembangunan Infrastruktur dan Pengangkutan (Kementerian Pembangunan Infrastruktur dan Perhubungan); Kementerian Perumahan dan Urbanisasi (Kementerian Perumahan); dan Kementerian Pelancongan Kesenian dan Kebudayaan (Kementerian Pelancongan). Selain itu, Kementerian Kerajaan Tempatan dahulu dikenali sebagai Kementerian Kerajaan Tempatan dan Pembangunan Komuniti; Kementerian Belia, Sukan dan Perpaduan (Kementerian Pembangunan Sosial); Kementerian Perindustrian dan Pembangunan Keusahawanan, Perdagangan dan Pelaburan (Kementerian Pembangunan Industri); dan Kementerian Kebajikan, Wanita dan Kesejahteraan Masyarakat (Kementerian Kebajikan, Wanita dan Pembangunan Keluarga). Perubahan tersebut diumumkan Ketua Menteri pada sidang media yang diadakan di Dewan Undangan Negeri, Petra Jaya, pada Jun lepas. Beliau turut mengumumkan tiga Timbalan Ketua Menteri baharu, iaitu YB Datuk Amar Douglas Uggah Embas selaku Timbalan Ketua Menteri I yang juga memegang portfolio Menteri Pemodenan Pertanian dan Ekonomi Luar Bandar; Timbalan Ketua Menteri II, YB Tan Sri Datuk Amar Dr. James Jemut anak Masing merangkap Menteri Pembangunan Infrastruktur dan Pengangkutan; dan YB Datuk Amar Abang Haji Abdul Rahman Zohari Tun Abang Haji Openg sebagai Timbalan Ketua Menteri III merangkap Menteri Pelancongan, Kebudayaan dan Kesenian dan Menteri Perumahan dan Urbanisasi.

RAKAN Sarawak April - June 2016

Perubahan dan Penambahan Portfolio Kementerian

Beberapa orang Menteri dan Menteri Muda yang baharu dan yang dilantik semula juga diumumkan bagi melengkapkan barisan Kabinet Negeri yang dibentuk setelah selesai Pilihanraya Dewan Undangan Negeri Ke11 yang diadakan pada awal bulan Mei. Sebelum mengadakan sidang media, Ketua Menteri telah pun memaklumkan tentang perubahan beberapa Kementerian berkenaan ketika membuat ucapan penggulungan pada Persidangan DUN Ke-18 pada Jun lepas. Menurut beliau, perubahan dan penambahan portfolio berkenaan dibuat bagi memastikan Kementerian yang terlibat berfungsi dengan lebih efisyen dan berkesan selaras dengan pelan dan hala tuju baharu pembangunan yang telah direka untuk pertumbuhan masa depan dan kemajuan Sarawak. Tambah beliau, rakyat menaruh harapan yang tinggi kepada Kerajaan dalam menyampaikan perkhidmatan yang pada hakikatnya adalah untuk memastikan rakyat akan mendapat manfaat. Perubahan tersebut juga dibuat bertujuan untuk meletakkan segala program dan projek yang dirancang sentiasa di landasan yang tepat di bawah pentadbiran sebuah kerajaan yang berorientasikan tindakan (actionoriented). Atas sebab tersebut, Ketua Menteri turut memperkenalkan pengurusan

berasaskan prestasi (performancebased management), iaitu kesemua Kementerian perlu mempunyai Petunjuk Prestasi Utama atau KPI (Key Performance Indicators). Pelaksanaan KPI dalam Kementerian menurut Ketua Menteri adalah penting bagi memastikan konsistensi pelarasan strategik di antara KPI Kementerian dengan matlamat dan objektif pembangunan negeri. KPI Kementerian akan sentiasa dikaji semula dari semasa ke semasa supaya dapat diselaraskan dan bersifat ‘peka’ kepada perubahan dalam pembangunan sosio-ekonomi dan senario sosio-politik negeri. Pengukuran prestasi melalui KPI bukan hanya dilaksanakan ke atas Kementerian sahaja, malah Menteri dan wakil rakyat atau Ahli Dewan Undangan Negeri juga mesti menyerahkan laporan KPI masingmasing kepada Ketua Menteri setiap enam bulan mengikut format laporan yang diseragamkan. Ketua Menteri menjangkakan pengenalan kepada KPI dalam pentadbiran Kerajaan Negeri membolehkan semua wakil rakyat yang dipilih sentiasa prihatin terhadap masalah dan isu yang dihadapi oleh rakyat, seterusnya membolehkan Kerajaan menyediakan perkhidmatan yang terbaik kepada rakyat.


Special Focus Fokus Khas

Daerah Pentadbiran Baharu, Pemangkin Pembangunan Luar Bandar

P

engumuman Bahagian Pentadbiran Baharu oleh Ketua Menteri, YAB Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Haji Adenan Haji Satem dalam Persidangan Dewan Undangan Negeri Ke-17, April tahun lepas sebenarnya telah “membuka� pembangunan kawasan luar bandar di Sarawak. Perubahan dalam pentadbiran sempadan menerusi pembentukan sebuah Bahagian Pentadbiran baharu, sembilan Daerah dan empat Daerah Kecil yang baharu di Sarawak menurut Ketua Menteri adalah satu usaha untuk memenuhi jangkaan dan keperluan penduduk pada masa hadapan. Usaha Kerajaan Negeri juga selaras dengan program transformasi luar bandar kerana semua Bahagian, Daerah dan Daerah Kecil yang baharu terletak di luar bandar dan ini sudah tentunya akan mempercepatkan lagi pembangunan sosio-ekonomi terutama dalam mewujudkan peluang-peluang perniagaan dan pekerjaan kepada rakyat. Besar harapan yang perlu digalas Kerajaan Negeri untuk memastikan kehadiran jentera pentadbiran sampai ke seluruh pelosok negeri Sarawak khasnya di kawasan luar bandar yang masih memerlukan pembangunan dari segi kemudahan infrastruktur dan sebagainya. Mana tidaknya, ada kawasan yang dahulunya hanya penempatan dan

perkampungan kecil seperti di Bario, Mulu, Long Bedian dan Long Lama yang kini telah mendapat perhatian kerajaan dan dinaiktaraf menjadi Daerah. Begitu juga, Daerah baharu yang jauh di pedalaman seperti Daerah Telang Usan dan Bukit Mabong dan juga beberapa Daerah Kecil (yang terletak di kawasan pesisir) juga telah dinaiktaraf menjadi Daerah antaranya Pusa, Kabong, Tanjung Manis, Subis dan Beluru. Daerah Serian yang telah dinaiktaraf menjadi Bahagian Pentadbiran baharu juga bakal menikmati pembangunan yang lebih pesat. Penubuhan pentadbiran baharu ini juga diharap bakal meningkatkan lagi keberkesanan sistem organisasi pengurusan dalam menyalurkan perkhidmatan yang berkualiti di kawasan tersebut. Di pihak kerajaan, wujudnya pentadbiran daerah secara tidak langsung dapat memberikan

perkhidmatan lebih baik dengan wujudnya pentadbiran kerajaan seperti Pejabat Daerah Kecil dan Pejabat Daerah bagi memastikan sistem penyampaian perkhidmatan, pelaksanaan program dan projek berjalan dengan lebih efisyen dan lancar. Ini dilihat sebagai langkah pertama ke arah meletakkan asas pembangunan di kawasan di samping meneruskan dan merancakkan pembangunan di kawasan terbabit. Di pihak rakyat, sudah pastinya mengharapkan agar keperluan mereka akan dapat dipenuhi dan kos pengangkutan berulang-alik untuk berurusan dapat diminimumkan sekiranya perkhidmatan ada disediakan di kawasan mereka. Ini tidak mustahil dicapai berdasarkan pembangunan dan kepesatan yang dialami sebelum ini rentetan daripada pengujudan bahagian pentadbiran lain seperti Bahagian Mukah dan Bahagian Betong pada tahun 2002. Bukan itu sahaja, melalui fokus Transformasi Pembangunan Luar Bandar dijangka mampu mempercepatkan tempo pembangunan di kawasan tersebut dengan lebih perhatian diberikan kepada kawasan luar bandar dan pedalaman pada masa akan datang.

RAKAN Sarawak April - June 2016

41


42

Special Focus Fokus Khas

SCS Scorecard

Dalam Transformasi Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak

B

alanced Scorecard (BSC) yang lebih dikenali sebagai SCS Scorecard mula diperkenalkan dalam Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak pada tahun 2013. BSC merupakan pendekatan pengurusan strategi yang diperkenalkan oleh dua Guru BSC iaitu Robert S. Kaplan, Profesor dari Universiti Harvard dan rakan konsultannya, David P. Norton pada tahun 1992 dalam Jurnal Harvard Business Review. Kaplan dan Norton mendefinisikan BSC sebagai metodologi yang direka khas untuk memastikan setiap aktiviti harian sesebuah organisasi itu mempunyai hubung kait dengan visi dan misi organisasi berkenaan. BSC menjadi satu rangka kerja untuk membantu pihak pengurusan menterjemah strategi-strategi korporat dengan lebih jelas dan mudah kepada operasi harian di mana ia akan dapat membimbing setiap anggota organisasi untuk lebih bertanggungjawab terhadap tindakan dan prestasi mereka ke arah pencapaian visi dan misi organisasi. Pengukuran prestasi ini dilakukan berdasarkan kepada empat (4) perspektif iaitu Perspektif Kewangan, Perspektif Pelanggan, Perspektif Proses / Program / Projek / Penyampaian Perkhidmatan (Proses Dalaman) dan Perspektif Kapasiti Organisasi (Pembelajaran & Pertumbuhan). Penggunaan Scorecard atau Kad skor dalam BSC adalah untuk mencatat skor prestasi sesebuah organisasi ataupun skor individu. Kad skor juga dapat digunakan untuk merencanakan prestasi yang hendak dicapai pada masa hadapan.

RAKAN Sarawak April - June 2016

Perkataan Balanced pula bermaksud bahawa prestasi sesebuah organisasi atau seseorang individu itu akan diukur secara seimbang dengan mengambil kira keseimbangan antara faktor ketara dan faktor bukan ketara sesebuah organisasi; keseimbangan antara faktor kewangan dan bukan kewangan; keseimbangan antara pengukuran jangka pendek dan jangka panjang; dan keseimbangan antara penunjuk utama untuk masa hadapan ataupun penunjuk prestasi masa lalu. Pengenalan BSC ini adalah selaras dengan visi menjadikan Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak sebagai perkhidmatan awam bertaraf dunia di mana kaedah pengukuran prestasi yang diterimapakai di peringkat global patut digunakan. Ini adalah kerana berdasarkan kajian yang telah dijalankan oleh Bain & Company, BSC telah dikenalpasti sebagai satu kaedah pengukuran prestasi di peringkat antarabangsa yang digunakan oleh 55% syarikat di Amerika Syarikat dan 45% syarikat di Eropah. Syarikatsyarikat yang mengambil bahagian dalam kajian ini menyatakan bahawa: “BSC adalah satu kaedah penting dalam pelaksanaan strategi.� Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak telah mengambil pendekatan bahawa untuk menjadi organisasi yang terbaik, amalan-amalan baik seharusnya dicontohi termasuklah penggunaan BSC sebagai kaedah pengukuran prestasi yang diterima pakai oleh organisasi di seluruh dunia. Ini adalah titik tolak pengenalan BSC di dalam Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak

Penggunaan BSC ini juga merupakan satu komponen penting dalam transformasi yang sedang rancak dilaksanakan dalam Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak melalui Pelan Tindakan SCS 10-20. BSC yang menetapkan strategi, petunjuk prestasi utama atau Key Performance Indicator (KPI), sasaran atau target, inisiatif sehingga ke peringkat penilaian dan penambahbaikan prestasi, memainkan peranan penting dalam pelaksanaan lapan (8) bidang utama Pelan Tindakan tersebut iaitu: Mengurus Perubahan Budaya, Pengurusan Bakat Sumber Manusia, Mengurus Keperluan Pelanggan, Inovasi dan Kreativiti, e-Kerajaan, Kecemerlangan Penyampaian Projek dan Program, Transformasi Pengurusan Kewangan dan Pentadbiran Cemerlang Perkhidmatan Perundangan Sarawak.


Special Focus Fokus Khas

Fasa-fasa Pelaksanaan Balanced Scorecard Pelaksanaan BSC di dalam Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak dibahagikan kepada dua fasa iaitu Fasa Pertama (2013 hingga 2014) dan Fasa Kedua (2015 hingga sekarang) Fasa pertama berfokus kepada mendalami pemahaman terhadap metodologi BSC dengan pengenalan kepada penunjuk prestasi. Di peringkat ini organisasi mula didedahkan dengan pemilihan KPI yang strategik, penetapan sasaran dan cara-cara mencapai KPI yang ditetapkan. Pengenalan BSC ini mula menggalakkan organisasi untuk menjajarkan idea perancangan yang lebih fokus di samping pengurusan secara sistematik dalam melapor setiap prestasi organisasi dengan cara yang berjadual. Fasa kedua pula merupakan fasa yang amat penting kerana ia memerlukan setiap agensi untuk menjajarkan operasi dengan hala tuju strategik organisasi. Di peringkat ini, setiap organisasi seharusnya sudah mempunyai kefahaman dan kepakaran untuk membangun pelan strategik yang bersesuaian bagi mengenalpasti inisiatif-inisiatif yang tepat serta dapat membangunkan KPI yang bersesuaian dengan sasaran yang tepat bagi membolehkan organisasi tersebut mengukur prestasi sebenar. Pelaksanaan BSC bukan sahaja menjadikan Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak organisasi bertaraf dunia, malahan persekitaran berasaskan KPI ini turut mewujudkan budaya bersaing secara sihat demi meningkatkan prestasi penyampaian perkhidmatan dari semasa ke semasa. Persaingan bukan sahaja wujud di antara organisasi tetapi juga di kalangan individu yang dipertanggungjawabkan dengan KPI masing-masing. Setiap warga kerja di dalam organisasi turut terlibat dalam pembangunan dan pelaksanaan strategi menjadikan seluruh organisasi bergerak dalam satu wadah yang sekata tanpa sebarang keciciran dan ketinggalan. Pelaksanaan BSC sebagai kaedah pengukuran prestasi di peringkat organisasi dan individu ini menjadikan ianya satu rangka kerja yang mudah difahami dan senang dipraktikkan sebagai kaedah pelaksanaan strategi

secara berstruktur dan terancang. Pelbagai pihak boleh memperkatakan tentang strategi yang dilaksanakan, KPI yang ditetapkan dan inisiatif yang dijalankan namun kaedah pengukuran prestasi yang menentukan sama ada strategi, KPI dan inisiatif berkenaan telah mencapai sasaran atau sebaliknya. Pendekatan melalui BSC yang berorientasikan keputusan dan impak akan memacu organisasi ke arah mencapai visi dan misi berdasarkan strategi yang telah dipersetujui bersama oleh warga organisasi keseluruhannya. BSC telah dilaksanakan secara intensif di peringkat kementerian, unitunit di bawah Jabatan Ketua Menteri, Pejabat Residen dan Daerah di seluruh negeri Sarawak dan Jabatan-Jabatan Kerajaan Negeri. Pada masa ini sebanyak 50 daripada 52 agensi dalam Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak telah melaksanakan BSC di peringkat organisasi masingmasing. Tahap pelaksanaan BSC berbeza memandangkan ia bergantung dengan tahap kebersediaan organisasi dari segi sumber manusia dan faktor kewangan. Oleh itu, terdapat organisasi yang telah melaksanakan inisiatif BSC ini untuk tahun keempat berbanding tahun kedua atau ketiga bagi organisasi lain. Pelaksanaan BSC yang sudah memasuki tahun keempat pelaksanaannya telah mula menunjukkan pencapaian dari segi objektif ia diperkenalkan dan mencapai impak yang positif bukan sahaja kepada individu dan organisasi malahan kepada persekitaran dan pelanggan yang menerima perkhidmatan yang disampaikan.

Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak. Melalui BSC, budaya berfikir secara strategik amat dititikberatkan dalam setiap hal-ehwal pengurusan dan pentadbiran. Perubahan dari segi cara berfikir yang sangat ketara ini dapat dirasai di kalangan pegawai-pegawai Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak apabila mereka lebih memberi fokus kepada idea dan pemikiran strategik yang nyata berbeza dengan pemikiran yang menjurus kepada operasi sematamata. Kesungguhan untuk memantau prestasi berasaskan BSC ini diterjemahkan melalui penguatkuasaan sistem SCS Scorecard bagi tujuan pelaporan KPI pada setiap suku tahun. Setiap organisasi telah diberi akses ke dalam sistem ini dan diwajibkan untuk mengemaskini pencapaian pada tarikh-tarikh yang telah ditetapkan. Budaya KPI, pengemaskinian laporan dan menepati masa ini telah menjadi budaya di kalangan pegawai dan organisasi yang telah melaksanakan BSC kerana sistem SCS Scorecard akan ditutup selepas tarikh pelaporan yang telah ditetapkan. Setiap pemilik KPI, pemilik Strategic Objective dan Ketua Jabatan harus bertanggunjawab dalam mengemaskini pencapaian prestasi pada setiap suku tahun yang telah ditetapkan bagi memantau pencapaian sebenar keseluruhan organisasi. Disiplin dari segi pelaporan mengikut masa yang ditetapkan turut dimantapkan lagi melalui audit yang dijalankan sama ada oleh Auditor Dalaman yang dilantik di peringkat organisasi mahupun Auditor Luaran yang dilantik oleh Jabatan Ketua Menteri.

Budaya KPI dalam Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak

Persaingan sihat dalam meningkatkan prestasi perkhidmatan

Pelaksanaan BSC yang menekankan budaya kerja berasaskan prestasi telah memberi impak kepada budaya kerja

Peningkatan ketara dari segi pencapaian prestasi dapat dilihat dari segi scorecard organisasi yang

RAKAN Sarawak April - June 2016

43


44

Special Focus Fokus Khas

terlibat. Organisasi mula bersaing secara sihat untuk mencapai prestasi melebihi 7.5 mata bagi scorecard organisasi masing-masing. Persaingan sihat ini wujud berdasarkan kategori agensi seperti kategori Kementerian, kategori Jabatan atau kategori Pejabat Residen dan Daerah. Persaingan sihat ini diterima secara terbuka berdasarkan faktor persaingan yang sama rata melalui KPI yang sama dikuatkuasakan kepada semua agensi seperti Penarafan Kepuasan Pelanggan, Peratus Peruntukan Tahunan Dibelanjakan, Indeks Akauntabiliti ataupun Penarafan Budaya Dalaman. Markah setiap perspektif, sasaran KPI yang sama dan markah pemberat yang sama turut menjadikan persaingan di kalangan agensi lebih tersusun dan adil. Di samping persaingan, perkongsian maklumat di kalangan organisasi juga menunjukkan budaya yang baik kerana faktor KPI dan sasaran yang sama memerlukan organisasi untuk berkongsi inisiatif dan pendekatan. Pendekatan Kreativiti dan Inovasi Fasa kedua pelaksanaan BSC menunjukkan pemilik KPI bersedia untuk beranjak ke KPI atau sasaran yang lebih sukar demi memastikan KPI yang ditetapkan adalah strategik walaupun berdepan kemungkinan memperolehi warna merah (warna gagal mencapai sasaran). Persaingan di kalangan pegawai untuk mencapai warna hijau iaitu markah lulus untuk KPI masing-masing mewujudkan kreativiti dan inovasi untuk mencapai sasaran yang ditetapkan. Proses kerja ditambahbaik dengan menggunakan pendekatan Kumpulan Inovatif & Kreatif (KIK), Aktiviti Fokus Utama (KFA) dan lain-lain. Ini menjadikan pelbagai peringkat pegawai terlibat untuk menyumbang idea ke arah menambahbaik proses dalaman secara berterusan. Organisasi berasaskan strategi Selaras dengan penetapan visi dan misi yang menjadi titik tolak kepada penggubalan strategi organisasi, pelaksanaan BSC telah menyebabkan Ketua Jabatan Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak diberi pendedahan

RAKAN Sarawak April - June 2016

Ringkasan Pencapaian Scorecard Agensi PANS Bil

Agensi

2013

2014

2015

1

Unit-unit di Jabatan Ketua Menteri

9.01

9.00

8.98

2

Kementerian

7.34

7.43

7.62

3

Pejabat Residen dan Daerah

-

6.21

7.43

4

Jabatan-Jabatan Kerajaan Negeri

5.38

8.01

7.60

7.24

7.66

7.91

Purata

Sumber: Sistem SCS Scorecard (setakat 4 Ogos 2016)

yang secukupnya tentang metodologi BSC dengan menghadiri program pensijilan BSC. Melalui pendedahan ini, Ketua Jabatan bertindak sebagai ejen penggerak kepada perubahan dalam organisasi masing-masing bukan sahaja dapat meningkatkan kemampuan jentera Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak malah dapat meningkatkan mutu perancangan yang lebih strategik. Perancangan yang strategik merupakan aspek utama dalam menetapkan hala tuju Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak supaya segala strategi dan perkhidmatan yang diberikan sentiasa relevan dan dapat memenuhi ekspektasi rakyat yang kian meningkat. Cabaran persekitaran yang tidak menentu dan sentiasa berubah menuntut warga Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak merangka strategi dengan teliti dan munasabah. Analisa dan perbincangan mengenai strategi di kalangan para pegawai di peringkat Pengurusan dan Profesional (P&P) didorong keazaman dan kesedaran yang kuat untuk menjadikan Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak sebagai sebuah perkhidmatan awam yang akan menjadi peneraju kepada usahausaha transformasi Kerajaan Negeri Sarawak. Berdasarkan kajian yang telah dijalankan sebanyak 10% hingga 20% golongan P&P telah mengambil langkah positif untuk menyampaikan perkongsian maklumat mengenai strategi kepada pekerja bawahan mereka yang secara tidak langsung telah menyumbang kepada peningkatan prestasi di semua peringkat organisasi. Perubahan minda kepada pemikiran yang lebih strategik, inovatif dan kreatif

ini telah melonjakkan prestasi warga Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak ke arah pencapaian yang lebih cemerlang. Pemupukan 6 nilai bersama Sejajar dengan hasrat kerajaan negeri yang ingin menjadi sebuah perkhidmatan awam yang berprestij tinggi, pemupukan kesemua enam (6) nilai-nilai bersama ini telah sebati dalam setiap tindakan yang diambil oleh warga Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak ketika menyampaikan perkhidmatan kepada rakyat. Penerapan nilai-nilai bersama yang terdiri daripada nilai seperti integriti, baik hati dan prihatin, profesionalisme, sikap kesegeraan dan semangat sepunya, semangat berpasukan serta mengamalkan nilai yang berorientasikan hasil secara berterusan telah ditingkatkan dari semasa ke semasa melalui inisiatif perubahan budaya yang dijalankan. Di antara usaha-usaha yang dilakukan untuk memantapkan penghayatan dan amalan 6 nilai bersama ini adalah seperti Program Pengukuhan Pasukan, Pementoran, Menilai prestasi berteraskan keberhasilan kerja dan sebagainya. Amalan 6 nilai bersama ini turut dinilai dalam pelaksanaan BSC melalui soal selidik berdasarkan KPI Internal Culture Rating. Kemuncak matlamat pelaksanaan BSC adalah memastikan kepuasan


Special Focus Fokus Khas Peratus Kepuasan Pelanggan Agensi

Pencapaian KPI Internal Culture Rating bagi Agensi PANS Bil

Agensi

2014

2015

Setiap warga Perkhidmatan Awam Negeri 1 82.48 86.49 Sarawak harus peka dengan keperluan dan ekspektasi 2 Kementerian 87.23 88.19 rakyat yang secara tidak Pejabat Residen dan 3 82.80 84.35 langsung akan mengubah Daerah persepsi mereka tentang Jabatan-Jabatan 4 84.66 99.11 kredibiliti Perkhidmatan Kerajaan Negeri Awam Negeri Sarawak dalam Purata 84.29 89.54 memikul tanggungjawab yang Sumber: Sistem SCS Scorecard (setakat 4 Ogos 2016) diamanahkan. Pelaksanaan BSC pelanggan dapat dicapai selaras dengan sebenarnya telah memberi impak tumpuan yang diberikan kepada yang besar kepada sistem pengurusan pelanggan mahupun stakeholders dalam kepuasan pelanggan yang mana ia telah salah satu perspektif BSC. mewujudkan satu budaya di kalangan Pengukuran prestasi yang warga Perkhidmatan Awam Negeri menyeluruh dan konsisten melalui Sarawak supaya memberi fokus kepada inisiatif-inisiatif BSC berjaya mutu perkhidmatan yang berkualiti ketika meningkatkan tahap kepuasan berurusan dengan pelanggan. pelanggan dengan kualiti perkhidmatan Idea-idea pengukuran prestasi yang yang ditawarkan oleh warga menyeluruh dan konsisten melalui Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak. inisiatif-inisiatif BSC merupakan langkah Penekanan terhadap kualiti terbaik yang diambil bagi memberikan dalam perkhidmatan awam telah perkhidmatan yang bertaraf dunia kepada banyak mengubah cara Perkhidmatan rakyat. Awam Negeri Sarawak mengurus dan Pada tahun 2015, sebanyak 38 agensi mengendalikan sumber-sumber yang ada. yang terlibat telah berjaya mencapai

Unit-unit di Jabatan Ketua Menteri

sekurang-kurangnya 85% untuk kadar kepuasan pelanggan dan stakeholders dalam Scorecard masing-masing. Penarafan Kepuasan Pelanggan Penggubalan pelan strategik yang bertujuan untuk memberi penekanan kepada kepuasan pelanggan telah mendatangkan banyak faedah kepada Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak kerana ia memberi kelebihan kepadanya dalam memperbaiki operasi dalaman serta dapat meningkatkan mutu komunikasi antara warga perkhidmatan awam dan pelanggan melalui deskripsi kerja yang jelas, piagam pelanggan yang sangat spesifik dan proses kerja yang mudah difahami dengan kualiti pengurusan pelanggan yang sentiasa ditekankan. Kepuasan pelanggan ini diterjemahkan melalui kaji selidik yang telah dijalankan berdasarkan KPI dalam BSC iaitu Penarafan Kepuasan Pelanggan yang dikuatkuasakan kepada semua agensi dalam Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak. Keseragaman KPI dengan sasaran yang sama memudahkan perbandingan di antara agensi dari segi mutu perkhidmatan yang diberikan dan sejauh mana kepuasan pelanggan terhadap perkhidmatan yang diberikan seperti dalam jadual di bawah. Peratus Kepuasan Pelanggan terhadap perkhidmatan yang ditawarkan oleh Agensi BSC -Maju ke hadapan

Peratus Kepuasan Pelanggan terhadap perkhidmatan yang ditawarkan oleh Agensi Bil

Agensi

2013

2014

2015

1

Unit-unit di Jabatan Ketua Menteri

92.07

91.49

91.92

2

Kementerian

87.16

89.78

91.48

3

Pejabat Residen dan Daerah

-

83.93

91.49

4

Jabatan-Jabatan Kerajaan Negeri

66.63

91.35

92.77

81.95

89.14

91.92

Purata

Sumber: Sistem SCS Scorecard (setakat 5 Ogos 2016)

Pelaksanaan inisiatif BSC bukan sahaja menggalakkan kolaborasi di antara pelbagai organisasi ke arah pencapaian KPI masing-masing malahan ia membantu menyelesaikan isu-isu yang berkaitan Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak ataupun Negeri Sarawak yang membabitkan organisasi berkenaan. Penyelarasan strategi dan penjajaran fungsi di antara organisasi menjadi semakin penting dalam agenda pembangunan ke arah mempercepatkan pencapaian untuk menjadi sebuah negeri yang berpendapatan tinggi menjelang tahun 2030. Di samping itu juga, prestasi Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak dapat ditingkatkan dari semasa ke semasa sejajar dengan matlamat menjadikannya sebagai perkhidmatan awam bertaraf dunia.

RAKAN Sarawak April - June 2016

45


46

News Features Paparan Berita

I

t has been one year since the implementation of the Goods and Services Tax (GST) in Malaysia and the overall result has been positive, so far. The Royal Malaysian Customs Department (RMCD) managed to collect over RM30 billion in GST revenue last year – exceeding its estimate of RM27 billion – from over 400,000 registered companies since its introduction on 1 April 2015, as well as having investigated 1,190 GST-related cases as of January this year. In implementing the tax system itself, RMCD has spent nearly RM300 million which included RM98 million for the development of the ‘MyGST’ computerisation system, while GSTcompliant accounting software for small and medium enterprises (SMEs), training grants, seminars, workshops and publicity programmes made up the rest of the spending. Yet, despite over 600,000 participants taking part in over 6,500 GST-related programmes, there was still confusion surrounding the tax system as thousands of eligible companies had yet to register to be GST-compliant due to their lack of understanding regarding the system and fear of losing customers if implemented in their businesses. And even if traders’ compliance levels in filling return statements were now over 95 per cent, RMCD is currently in the midst of resolving the rate of GST claim period for companies. During the first month of the tax implementation, the Department could only refund 17 per cent of total claims within 14 days as specified by the Goods and Services Tax Act 2014. As of November 2015, however, it has managed to improve the process to up to 70 per cent. Nevertheless, according to Bank Negara Malaysia in its 2015 Annual Report, the impact of GST is expected to decline due to household spending supported by income growth and stable job market conditions influenced by measures undertaken by the Government.

RAKAN Sarawak April - June 2016

MALAYSI A

M KASTA DIR A JA

One Year On These measures – to assist households and businesses to cope with the GST implementation – included reducing individual income tax rates; disbursing higher cash transfers to low-income and middle-income households; and excluding essential goods and services from the GST to alleviate the burden caused by higher cost of living. The Government has also proposed for a rise in the national minimum wage and civil servants’ salaries, as well as providing employees the option to temporarily decrease their Employees Provident Fund (EPF) contribution rate to improve their disposable income. Throughout the GST implementation, the Government

has been assuring the people that revenue earned from GST helped to overcome the budget deficit and manage the country’s fiscal policy amidst a fall in global oil prices, allowing the Government to develop public infrastructures and facilities such as roads, hospitals and schools, and provide assistance to the needy such as through the 1Malaysia People’s Aid (BR1M). Because GST implementation in the country is still in its infancy, there will still be issues abound and while it is targeting RM39 billion in GST revenue this year, the Government is committed in taking the necessary steps to reduce the system’s impact for the benefit of the people.


News Features Paparan Berita

P

ejam celik, pejam celik, tanpa disedari kita telah berada di tahun kedua semenjak Cukai Barangan dan Perkhidmatan (GST) dilaksanakan di negara ini pada 1 April 2015. Mengimbas kembali pada mulanya GST dilaksanakan, bermacam-macam aduan, tohmahan kontroversi, kekeliruan dan kekalutan yang timbul di kalangan pengguna dan juga para peniaga. Pada masa itu, persoalan juga terus timbul di kalangan rakyat dan pengusaha perniagaan yang resah memikirkan barangan dan perkhidmatan yang akan dikenakan GST. Bahkan, timbul juga isu yang mungkin tidak pernah dilupakan di mana berlakunya kontroversi berkenaan caj kad tambah nilai prabayar yang dikenakan GST sehingga mengundang kemarahan orang ramai. Walaupun demikian, selepas setahun berlalu, isu-isu tersebut semakin reda malah rakyat juga semakin dapat menyesuaikan diri dengan kaedah dan percukaian yang dianggap baharu ini. Boleh dikatakan rakyat sudah mula sedar bahawa GST sebenarnya sebahagian daripada transformasi ekonomi yang diusahakan oleh kerajaan yang akhirnya akan menawarkan pelbagai bentuk pakej bantuan bagi meringankan beban golongan yang berpendapatan rendah. Malah, mereka turut menyedari bahawa kutipan GST tersebut akan dipulangkan kepada mereka melalui pelaksanaan projek-projek pembangunan untuk manfaat mereka semua. Tidak dinafikan bahawa pelaksanaan GST memberi kesan positif kepada rakyat kerana mereka diingatkan untuk berhemah dalam berbelanja terutama ketika memilih barangan atau perkhidmatan yang bersifat keperluan dan kehendak mereka. Dalam perkembangan lain, Institut Integriti Malaysia (IIM) telah menganjurkan sebuah Persidangan Meja Bulat (Roundtable Discussion) yang bertajuk “Integriti Para Peniaga Selepas Setahun Pelaksanaan GST” bersempena

Setelah Setahun Pelaksanaan dengan setahun pelaksanaan GST pada Mei, lepas. Persidangan ini melibatkan tiga ahli panel iaitu Pengarah Bahagian GST, Jabatan Kastam Diraja Malaysia, Encik Tan Sim Kiat, Pengarah Komunikasi, Penyelesaian Pertikaian dan Mobilisasi Sumber, Gabungan Persatuan-persatuan Pengguna Malaysia (FOMCA), Encik Saravanan Thambirajah, dan Setiausaha Agung, Dewan Perdagangan Islam Malaysia (DPIM), Encik Abdul Mohsein Mohd. Shariff. Antara isu yang dikupas dalam persidangan tersebut ialah masalah integriti di kalangan ahli peniaga, dan Encik Tan menjelaskan bahawa salah satu daripada masalah integriti yang paling ketara di kalangan para peniaga ialah kegagalan berdaftar dengan Jabatan Kastam mengikut keperluan Akta Cukai Barangan dan Perkhidmatan 2014. Paling tidak munasabah, terdapat sebilangan peniaga menutup perniagaan mereka yang telah dikenal pasti sebagai layak untuk berdaftar memandangkan jumlah pendapatan tahunan mereka melebihi RM500,000 setahun, sebaliknya mereka membuka semula perniagaan pada skala kecil yang tidak perlu berdaftar di bawah GST. Selain itu, timbul juga isu penghantaran tuntutan bayaran balik input cukai yang menurut Encik Tan ada kalanya amat diragukan kesahihannya di mana kini terdapat kira-kira RM1 bilion tuntutan bayaran balik yang masih disiasat kebenarannya. Merujuk kepada Akta GST 2014, pihak Jabatan Kastam perlu membuat bayaran balik terhadap tuntutan input cukai dalam tempoh 14 hari sekiranya

ia dihantar secara elektronik, dan 28 hari sekiranya dihantar secara ‘hard copy’. Terdapat juga golongan peniaga yang mengutip GST tetapi gagal menyerahkan hasil kutipan mereka kepada Kerajaan dalam tempoh yang ditetapkan. Selain itu, terdapat banyak aduan daripada pengguna berkenaan kenaikan harga barangan termasuk barang-barang yang diiktiraf sebagai ‘zero rated’ iaitu barang yang dikecualikan GST. Menurut Encik Saravanan, dalam tempoh seminggu pelaksanaan GST lebih 600 aduan diterima FOMCA yang bersabit dengan tindakan pencatutan harga oleh peniaga. Sementara itu, wakil DPIM yang mewakili komuniti peniaga pula mengatakan bahawa masih ramai ahli mereka yang tidak faham tentang barang-barang yang dikecualikan GST. Menurut beliau, sesi penerangan secara berterusan perlu diberikan oleh pihak Jabatan Kastam bagi mempertingkatkan tahap kefahaman ahli-ahli mereka. Secara keseluruhannya, apa yang dapat dilihat, pelaksanaan GST pada awalnya sememangnya telah memberi kesan terhadap sentimen pengguna, namun ia kembali stabil. Malah, pengguna kini boleh menerima hakikat bahawa GST telah menjadi sebahagian daripada sistem cukai.

RAKAN Sarawak April - June 2016

47


48

News Features Paparan Berita

Menghormati Sistem Demokrasi Berparlimen

S

esebuah negara yang mengamal dan menghormati sistem demokrasi berparlimen akan memilih teraju kepimpinan negara mereka melalui satu sistem yang dinamakan sebagai pilihan raya. Melalui pilihan raya, setiap warganegara yang telah mencapai had kelayakan dibenarkan bertanding ataupun mengundi calon yang akan mewakili kawasan mereka berdasarkan bilangan undi yang terbanyak (pengundian majoriti). Pada akhirnya, parti yang mendapat majoriti akan diberi kuasa oleh pengundi rakyat untuk mentadbir ataupun memerintah sesebuah kawasan ataupun negara tersebut. Bagi memastikan pilihan raya di Malaysia dijalankan dengan adil, Perlembagaan Persekutuan (Perkara 113) telah memperuntukkan penubuhan sebuah Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) yang bebas daripada kawalan kerajaan. Mengupas isu berkenaan Pilihan Raya Negeri (PRN) Sarawak Ke-11, SPR terdahulunya telah menerima pemakluman rasmi daripada Speaker Dewan Undangan Negeri (DUN) Sarawak pada 1 April 2016 tentang pembubaran DUN Sarawak yang berkuatkuasa pada 11 April 2016.

RAKAN Sarawak April - June 2016

Berikutan pemakluman tersebut, SPR telah mengadakan mesyuarat khas bagi menetapkan tarikh PRN Sarawak yang perlu diadakan dalam tempoh 60 hari dari tarikh pembubaran DUN. Sebanyak 82 orang pegawai pengurus pilihan raya telah dilantik oleh SPR untuk menjalankan tugas pilihan raya di 82 kerusi DUN Sarawak manakala pasukan penguatkuasa kempen pilihan raya (PP-KPR) ditubuhkan untuk memantau aktivitiaktiviti kempen pilihan raya. Dalam pada itu, sebanyak 1,879 buah premis membabitkan 2,959 tempat mengundi telah digunakan sebagai pusat mengundi membabitkan 20,811 orang petugas dengan jumlah belanjawan dianggarkan sebanyak RM135.6 juta. Daftar pemilih yang digunakan untuk pilihan raya umum negeri Sarawak kali ini ialah daftar Pemilih Induk (DPI) 2015 yang telah dikemaskini sehingga 10 April 2016. Daftar pemilih tersebut mengandungi 1,138,650 orang pemilih berdaftar yang terdiri daripada 1,113,522 orang pemilih biasa, 25,022 orang Pemilih Tidak Hadir (PTH) tentera dan pasangan; polis dan pasangan PGA (pengundi awal), 106 orang pemilih tidak hadir luar negara (pengundi pos).

Pada PRN Sarawak Ke-11, SPR telah melantik pemerhati tempatan untuk menjalankan pemerhatian terhadap perjalanan proses pilihan raya negeri ini bermula dari hari penamaan calon sehingga keputusan pilihan raya diumumkan. Para pemerhati tersebut dilantik dari kalangan Pertubuhan Bukan Kerajaan (NGO) tempatan dan mereka dibenarkan untuk membuat pemerhatian seperti di dalam pusat penamaan calon, pusat pengundi awal, pusat mengundi, tempat pengiraan undi dan proses penjumlahan undi di pusat penjumlahan rasmi undi. Dalam hal ini SPR tidak mengiktiraf mana-mana organisasi dan individu lain selain yang dilantik oleh SPR untuk memantau dan memerhati proses PRN Sarawak Ke-11 ini. SPR turut mengingatkan tiap-tiap majikan untuk memberi tempoh yang munasabah kepada pengundipengundi yang bekerja dengannya untuk keluar mengundi. Majikan yang tidak membenarkan pekerjanya untuk keluar mengundi boleh didenda sebanyak RM5,000 atau satu tahun penjara sebagaimana yang diperuntukkan di bawah subseksyen 25(3) Akta Kesalahan Pilihan Raya 1954.


News Features Paparan Berita

D

emocracy is a system of rule by laws instead of individuals; these laws protect the rights of the people, maintain order and limit the power of a government. All citizens in a democracy are equal under the law, and they are not to be discriminated against based on their race, religion, ethnicity or gender. It is this concept of democracy that election becomes essential because it gives people the power to choose their leaders who will then represent them, further solidified by the United Nations in Article 21 of the Universal Declaration of Human Rights 1948 which stated: “Everyone has the right to take part in the government of his country, directly or through freely chosen representatives... The will of the people shall be the basis of the authority of government; this will shall be expressed in periodic and genuine elections which shall be by universal and equal suffrage and shall be held by secret vote or by equivalent free voting procedures.” Elections also take place in dictatorships, Marxist regimes and single-party governments, although unlike in a true democracy, there could be only one candidate or a list of candidates of one party, for instance – in short, elections in these governments are held simply to give a sense of legitimacy. Elections as a formal decisionmaking process for a government originated in Athens, Greece during the 5th and 4th centuries BC – perhaps the first direct democracy in the world

A Brief Look at

Elections Around the World

– where citizens had the right to take part in debates and vote on public issues in the state sovereign body called the Assembly. Around the same time, from the 5th to the 1st centuries BC, republican Rome also held elections in assemblies, but segregated by class and tribe. The basis for the world’s oldest elected representative parliament was established in England with the signing of the Magna Carta in 1215. The charter outlined limitations of the monarch’s power, suggesting that even the king or queen was subjected to the rule of law. To this day, England and many democracies (including Malaysia) practise the parliamentary system,

where elections for the legislative body determine the party in control of the executive branch, meaning the party or coalition that holds most seats in parliament forms the government. Meanwhile, the presidential system practised in countries such as the United States, or a mixed presidential-parliamentary system practised in France and Poland for example, have separate elections for the executive and legislative branches. These systems have their own benefits, in that while the parliamentary system better reflects the citizen’s will, presidential or mixed systems provide greater checks and balances on power. Most democracies allow their people to vote on a voluntary basis, giving them the right to vote or not to vote during elections. There are 23 countries, however, that practise compulsory voting, though only 10 of them including Australia and Brazil enforce it. It is a system where voters are obligated to vote or be present at a polling station during election, with those failing to do so subjected to penalties such as fines, community service or jail time.

RAKAN Sarawak April - June 2016

49


50

News Features Paparan Berita

HIKMAH Exchange Bakal Manfaatkan Peniaga Bumiputera

H

IKMAH Exchange salah satu projek pembangunan yang terletak di pusat bandar raya Kuching, bakal memberi manfaat kepada sosio ekonomi masyarakat bumiputera di Sarawak. Projek HIKMAH Exchange telah dilancarkan oleh Perdana Menteri, YAB Datuk Patinggi Mohd Najib Tun Abdul Razak di Jalan Haji Taha, Kuching pada 3 Mei, lepas. Dalam ucapan perasmian beliau, Perdana Menteri berkata projek ini bakal menjadi mercu tanda di kawasan Satok sekaligus membolehkan kaum Bumiputera di Sarawak memiliki hartanah di kawasan yang paling strategik dan utama dalam pembangunan bandar Kuching. Projek pembangunan ini adalah permulaan usaha kerajaan memastikan kaum Bumiputera memiliki hartanah terutama di kawasan bandar raya, dan ia selari dengan hasrat kerajaan untuk melihat kaum Bumiputera membangun bersama kaum-kaum yang lain. Perdana Menteri berkata, faktor yang membawa kepada pencapaian keadilan sosial kepada masyarakat selalunya disebabkan oleh pembangunan yang seimbang dan inklusif. Namun menurut beliau, meskipun di negara ini, 68 peratus adalah golongan Bumiputera tetapi dari segi pemilikan aset di kalangan bumiputera ia masih terlalu rendah. Justeru, keadilan sosial tidak akan tercapai jika penguasaan ekonomi di

RAKAN Sarawak April - June 2016

kalangan kaum minoriti dan majoriti masih tidak seimbang. Dalam perkara lain, Perdana Menteri mengemukakan cadangan kepada Yayasan Hartanah Bumiputera Sarawak (YHBS) agar mengikuti jejak langkah kerajaan persekutuan yang memperkenalkan dana dalam bentuk Unit Amanah Saham melalui pembangunan HIKMAH Exchange. Beliau mendedahkan setakat ini unit amanah tersebut sudah mencecah jumlah melebihi RM3 bilion malah langganannya juga tidak mengecewakan. Setiap tahun, dividen berjaya dibayar dengan kadar lebih kurang 6.5 peratus dan unit itu boleh ditukar dalam bentuk wang tunai dengan segera menjadikan konsep Unit Amanah Hartanah ini begitu menarik. Oleh itu, beliau yakin melalui projek HIKMAH Exchange ini YHBS boleh melaksanakan langkah ini dan beliau menjamin kerajaan persekutuan akan sedia membantu dan menambah sumbangan dari semasa ke semasa supaya kaum bumiputera memiliki aset strategik dan pulangan yang memuaskan. Terdahulu, Menteri Perumahan dan Menteri Pelancongan, YB Datuk Amar Abang Haji Abdul Rahman Zohari Tun Abang Haji Openg berkata projek pembangunan HIKMAH Exchange yang akan dibina di tanah seluas 3.65 ekar itu merupakan tapak asal bagi kaum Bumiputera berniaga. Tapak berkenaan dahulunya dikenali dengan nama “Binamara� diwujudkan untuk menggalakkan kaum-kaum

Bumiputera berniaga dan menambahkan hasil pendapatan mereka. Walau bagaimanapun, setelah melalui peredaran zaman, kedai-kedai di tapak berkenaan telah banyak dijual oleh anak-anak peniaga asal atas sebab penghijrahan mahupun faktor kewangan. Di atas hasrat ingin memulihkan semula kawasan di sekitar Jalan Haji Taha dan Jalan P. Ramlee itu, tercetusnya idea untuk membangunkan projek HIKMAH Exchange untuk mengabadikan serta mengekalkan kehadiran sejarah masyarakat Melayu di kawasan itu. Pada masa yang sama, ia akan dijadikan sebagai pintu masuk untuk aktiviti komersil aktif yang akan menghubungkan perkembangan baru dengan perancangan masa depan kawasan satok. Secara ringkasnya, HIKMAH Exchange merupakan pembangunan komersil yang terbahagi kepada tiga komponen utama iaitu bangunan pejabat, pusat konvensyen dan juga ruang komersil. Konsep rekabentuk HIKMAH Exchange adalah berdasarkan ciri-ciri pembangunan sekitar tapak dan budaya Melayu terutamanya Melayu tempatan Sarawak. Bangunan tersebut akan mempunyai dua blok bangunan pejabat 13 tingkat dengan ruang pejabat seluas 43,600 meter persegi dilengkapi dengan kemudahan 10 tingkat tempat letak kereta yang mampu memuatkan 1,200 kenderaan. Manakala pusat konvensyen pula berkeluasan 6,500 meter persegi mengandungi Dewan Banquet (kapasiti 1,000 orang), tujuh buah bilik seminar yang mampu menampung 50 orang setiap bilik, ruang pameran dan galeri serta tiga buah restoran. Ruang concourse di antara bangunan pejabat dan pusat konvensyen pula menempatkan kafe, restoran, kiosk serta ruang pameran untuk promosi dan pelbagai aktiviti. Skygarden terletak di aras 15 di antara dua blok bangunan pejabat yang turut menempatkan restoran serta kemudahan untuk aktiviti-aktiviti keramaian dan sebagainya. Sementara itu, penerapan elemenelemen organik semulajadi telah menjadi pegangan utama dalam merekabentuk bangunan ini kerana ia mencerminkan adat-adat masyarakat Melayu di Sarawak.


News Features Paparan Berita

Borneo 744

Bandar Keusahawanan Pertama di Negara

B

andar raya Kuching bakal memiliki Bandar Keusahawanan Lautan Biru, Borneo744 yang akan menjadi sebuah hab kreativiti dan inovasi. Borneo744 adalah bandar keusahawanan pertama di negara ini yang akan menyatukan usahawan dan pemain industri di bawah satu bumbung agar mereka dapat membentuk jalinan kerjasama dengan ebih kreatif lagi. Perdana Menteri YAB Datuk Patinggi Mohd Najib Tun Abdul Razak mengumumkan perkara tersebut ketika merasmikan program Gabungan Rakan Entrepreneur, Aspirasi Terhebat atau GREAT 2016 di Pusat Konvensyen Borneo, Kuching (BCCK) pada awal April lepas. Menurut Perdana Menteri, Borneo744 akan menjadi titik permulaan kepada pewujudan lebih banyak bandar keusahawanan di seluruh negara pada masa akan datang. Bandar keusahawanan berkenaan juga bakal menjadi pusat rangkaian

yang sesuai bagi golongan usahawan muda untuk memulakan perniagaan dengan lebih kreatif dan inovatif. Lebih daripada itu, Borneo744 akan wujud sebagai sebuah pusat kolaborasi dan pengkomersialan aneka produk termasuk seni kraftangan, fesyen dan seni reka. Borneo744 dibina melalui konsep pengubahsuaian gudang-gudang terbiar di atas tanah seluas empat hektar di kawasan perindustrian Bintawa. Apabila siap kelak, turut ditempatkan adalah sebuah perkampungan kraf, hab kolaborasi, ruang kerja gunasama, studio dan teater, ruang niaga makanan dan minuman, taman permainan dan ruang pameran. YAB Datuk Patinggi Mohd Najib menjelaskan, secara dasarnya Borneo744 diwujudkan sebagai sebuah destinasi kreatif bagi seluruh rakyat Malaysia dan komuniti antarabangsa. Beliau turut menyatakan hasrat untuk melihat sendiri kewujudan bandar keusahawanan yang pertama berkenaan dalam lawatan beliau

yang akan datang sambil menyatakan keyakinan terhadap masa depan dan kejayaan generasi usahawan muda negara. Ketika memperkatakan tentang bidang keusahawanan, beliau menyeru usahawan-usahawan muda agar mengubah daya pemikiran yang stereotaip dan perlu menjadi lebih kreatif dan inovatif untuk kekal relevan dan berjaya dalam bidang yang diceburi. Selain itu, beliau juga menggesa golongan usahawan muda agar bijak menggunakan teknologi dalam mengembangkan perniagaan mereka di samping sentiasa menghasilkan produk-produk baharu. Pada majlis tersebut, Perdana Menteri turut melancarkan Pertandingan Strategi Lautan Biru Kebangsaan (NBOSC) yang mempelawa sektor perkhidmatan awam, perniagaan dan keusahawanan sosial menampilkan idea-idea kreatif yang menepati prinsip NBOS, iaitu berimpak tinggi, boleh dilaksanakan segera, berkos rendah dan mampan. GREAT 2016 yang berlangsung selama dua hari telah menarik lebih 5,000 penyertaan dari usahawanusahawan pelbagai bidang dari seluruh Sarawak.

RAKAN Sarawak April - June 2016

51


52

News Features Paparan Berita

K

erajaan sentiasa prihatin dan tidak pernah menutup telinga untuk mendengar keluh kesah penjawat awam yang tinggal di bandar yang menghadapi kesukaran memiliki kediaman sendiri berikutan harga pasaran yang bertambah tinggi. Sesuai dengan gagasan 1Malaysia yang berpaksikan prinsip “Rakyat Didahulukan, Pencapaian Diutamakan� dan turut merujuk kepada penjawat awam, kini mereka mempunyai harapan yang besar untuk memiliki rumah sendiri apabila kerajaan melaksanakan projek Perumahan Penjawat Awam 1Malaysia (PPA1M). PPA1M adalah satu usaha yang telah diambil oleh Kerajaan untuk membantu penjawat awam memiliki kediaman yang berkualiti dengan harga lebih rendah daripada pasaran bagi memenuhi kemampuan penjawat awam. Inisiatif ini dilaksanakan kerana hakikatnya ramai di kalangan penjawat awam di seluruh Malaysia khususnya di kawasan bandar mempunyai pendapatan kecil dan sederhana. Bagi penjawat awam yang tinggal di bandar dan mempunyai pendapatan di bawah RM3,500, mereka sebenarnya dikategorikan sebagai golongan miskin bandar. Gambaran ini secara ringkas menggambarkan senario yang agak kritikal dan perlu diberi perhatian dengan segera oleh pihak Kerajaan. Lantaran itu, Jemaah Menteri pada 30 Januari 2013 telah memutuskan untuk mengkaji inisiatif atau pendekatan yang dapat digunakan untuk membantu meringankan beban penjawat awam memiliki rumah pertama, khususnya di kalangan mereka yang berpendapatan rendah dan sederhana. Sebagai langkah permulaan program PPA1M, Perdana Menteri YAB Dato’ Sri Mohd Najib Tun Abdul Razak telah mengumumkan program pembangunan 10,336 unit rumah bagi tujuan program PPA1M di Putrajaya pada 27 Mac 2013. Harga ditawarkan bagi skim perumahan ini adalah di antara RM150,000 hingga RM300,000 mengikut keluasan lantai minima tidak kurang daripada 1,000 kaki persegi hingga 1,500 kaki persegi. Selaras dengan pengumuman tersebut, program PPA1M di Putrajaya dimulakan dengan 11 yang dibuka kepada anggota perkhidmatan awam dan badanbadan berkanun persekutuan. Sementara itu, dalam pembentangan Bajet 2016 pada bulan

RAKAN Sarawak April - June 2016

Projek Perumahan Penjawat Awam 1Malaysia Oktober tahun lepas, Perdana Menteri telah mengumumkan sebanyak 100,000 unit PPA1M akan dibina menjelang 2018 dengan harga antara RM90,000 dan RM300,000, selain turut menyediakan bantuan Dana Mudahcara sehingga 25 peratus daripada kos pembangunan. Di Sarawak amnya dan di Kuching khususnya, tapak dan lokasi yang sesuai sudah dikenalpasti oleh Kerajaan terutama yang berhampiran dengan pusat pentadbiran Kerajaan Persekutuan dan Negeri bagi membolehkan penjawat awam berulang alik ke tempat kerja masing-masing. Menteri Perumahan YB Datuk Amar Abang Haji Abdul Rahman Zohari Tun Abang Haji Openg, dalam sidang media selepas mempengerusikan Mesyuarat Jawatankuasa Penyelaras Perumahan Negeri Januari lepas menerangkan bahawa sebuah panel telah ditubuhkan di bawah Kementerian Perumahan bersama Pejabat Setiausaha Kerajaan Negeri bagi mengenal pasti tempat untuk membangunkan projek tersebut. Beliau menjelaskan adalah amat penting untuk mengenal pasti lokasi projek PPA1M di Sarawak kerana apabila dilaksanakan, seboleh-bolehnya ia harus berdekatan dengan tempat kerja penjawat awam bagi memudahkan mereka pergi bekerja. Walau bagaimanapun, butiran lanjut mengenai perkara tersebut perlu dibincangkan bersama-sama dengan pejabat Setiausaha Kerajaan Negeri. YB Datuk Amar Abang Haji Abdul Rahman Zohari, yang juga Menteri Pelancongan, berkata pembangunan projek PPA1M tersebut adalah memandangkan golongan penjawat awam mempunyai insentif tertentu yang disediakan oleh Kerajaan Persekutuan dalam usaha memberikan peluang kepada

mereka untuk memiliki rumah sendiri. Sehubungan itu, PPA1M adalah satu skim rumah mampu milik untuk penjawat awam yang menekankan kepada keselesaan dari aspek saiz, rekabentuk, kualiti, lokasi dan harga rumah yang bersesuaian bagi penjawat awam. Skim ini bertujuan membantu penjawat awam khususnya penjawat awam muda dan berpendapatan sederhana memiliki rumah yang berkualiti di lokasi yang strategik dengan harga yang berpatutan atau lebih rendah daripada harga pasaran. Semua penjawat awam termasuk yang bekerja dengan Kerajaan Persekutuan, Kerajaan Negeri, Pihak Berkuasa Negeri/Tempatan, Badan Berkanun Persekutuan dan Badan Berkanun Negeri adalah layak di bawah skim ini. PPA1M akan dilengkapi dengan pelbagai kemudahan seperti surau, Kedai Rakyat 1Malaysia dan taman permainan yang pasti akan menjadikan kehidupan di situ lebih selesa.


News Features Paparan Berita

VSY 2017

Promoting Tourism in

‘The Heartland of Borneo’

S

ibu Municipal Council has designated 2017 as Visit Sibu Year (VSY 2017) with the theme ‘The Heartland of

Borneo’. The tourism programme launched on 12 March this year will feature various events and tourism-related activities organised by Sibu Resident Office and Sibu Municipal Council (SMC) in collaboration with Ministry of Tourism. This included the Borneo Cultural Festival, Sibu International Dance Festival and Sibu Base Jump as well as events such as Comic Convention, Sibu Bike Week and Borneo Talent Award. Sibu will also be able to showcase its cultural and historical attractions such as Sibu Heritage Trail, World Foochow Heritage Gallery and Bawang

Assan Iban longhouses that were recently upgraded. With tourism potential yet to be fully tapped and developed, it will essentially open up Sibu and the rest of Sarawak’s central region – consisting of Sarikei, Mukah and Kapit – to the world. Furthermore, due to its strategic location – accessible via air, road and the Rajang River network – Sibu is considered to be the gateway to the central region. And with the completion of the Pan Borneo Highway as well as other secondary road networks, the town and the region overall are expected to become more accessible. More importantly, greater air connectivity will ensure more tourists from overseas are able to gain access to the area, hence the State Government’s

plans to establish direct flights between Sibu and Hong Kong to increase the number of tourist arrivals. This decision followed the Government’s signing of a Memorandum of Understanding (MoU) with Hong Kong Airlines earlier this year that led to a Hong Kong-Kuching route set to begin in April 2016, as revealed by Chief Minister YAB Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Haji Adenan Haji Satem. “This is in line with Sarawak’s open sky policy inviting interested airlines to have direct flights to the State,” he said in his speech, which was read by Minister of Tourism, YB Datuk Amar Haji Abang Abdul Rahman Zohari Tun Abang Haji Openg at the MoU-signing event. Indeed, better air connectivity is needed for the State to boost its tourism sector, which contributed to 13 per cent of its gross domestic product in 2015 – equivalent to RM9 billion in tourism revenue from the 4.5 million people that visited the State. As such, implementing tourism programmes such as VSY 2017 reflected the commitment of the State Government and SMC in introducing more of Sarawak to the world. For the people of Sibu and the rest of the central region they will be able to welcome tourists to experience the culture, nature, adventure, heritage and history unique to the area. With various developments taking place in the town and the central region, Sibu is bound to become another top destination in Sarawak.

RAKAN Sarawak April - June 2016

53


54

News Features Paparan Berita

Daerah Telang Usan

B

erdasarkan kedudukan geografi, kawasan penempatan di Daerah Telang Usan terdiri daripada Ulu Baram, Akah-Patah, Baram Tengah/Hilir, Apoh-Tutoh dan Lemeting. Daerah baharu Telang Usan kini dihuni oleh penduduk dari 77 buah rumah panjang dan kampung termasuk sebuah pekan di Long Lama yang bersempadan dengan kawasan Mulu di Kampung Logan Sibong, Hilir Baram. Daerah Telang Usan meliputi kawasan seluas 14,308 kilometer persegi di mana kawasan Telang Usan adalah seluas 9,829 kilometer persegi; Daerah Kecil Long Lama seluas 1,830 kilometer persegi manakala Daerah Kecil Long Bedian meliputi kawasan seluas 2,649 kilometer persegi. Daerah Telang Usan bersempadan dengan kawasan Mulu di Kampung Long Palai, di Hulu Baram, kampung Long Batan dan Apau Nyaring di Sungai Tinjar dan kawasan Sungai Apoh yang bermula dari Kampung Long-Bemang ke Long Bedian serta sebahagian penempatan di hulu Sungai Layun, Sungai Pelutan, Sungai Patah dan Sungai Akah. Walaupun jumlah penempatan penduduk sudah menurun daripada lebih 100 buah kampung sebelum ini, namun saiz fizikal kawasan tetap masih menjadi cabaran besar kerana kependudukan yang berselerak.

RAKAN Sarawak April - June 2016

Justeru, perubahan dalam sempadan pentadbiran ini dijangka akan dapat memenuhi jangkaan peningkatan rakyat bagi memastikan sistem penyampaian dan perkhidmatan serta pelaksanaan program dan projek berjalan lebih lancar. Keperluan rakyat di Daerah Telang Usan dipenuhi Sebagai Daerah baharu, sudah tentu menjadi permintaan dan tuntutan untuk menaik taraf jalan-jalan simpang ke rumah panjang, pembekalan tenaga elektrik, bekalan air, sistem pembentung dan telekomunikasi di Daerah Telang Usan kerana kekurangan kemudahan asas di kawasan-kawasan tertentu di Daerah ini mungkin sudah berlarutan. Walaupun demikian, Kerajaan Negeri dan Kerajaan Persekutuan tidak pernah menutup mata sebaliknya terus berusaha sedaya upaya memberi perkhidmatan terbaik serta membawa pembangunan untuk penduduk di Daerah Telang Usan ini. Sebagai buktinya melalui projekprojek pembangunan yang telah dilaksanakan untuk meringankan bebanan hidup penduduk di daerah ini seperti: menaiktaraf Telang Usan menjadi sebuah Daerah dan Long Bedian sebagai Daerah Kecil; pembinaan jambatan Long Lama; peruntukan dari Kerajaan Pusat melalui Perdana Menteri dan Timbalan Perdana Menteri untuk gereja-gereja di Telang Usan; pembinaan solar dan mikro

hidro untuk membekal tenaga elektrik di beberapa rumah panjang yang telah siap di beberapa penempatan dan ada yang masih sedang dalam proses pembinaan; meletakkan tiang-tiang telekomunikasi dan pelbagai projek merangkumi jalanjalan kampung, bantuan membina dan membaiki rumah, dewan, padang serbaguna dan sebagainya. Impak pembinaan jalan perhubungan melalui jalan balak yang sedia ada Ahli Dewan Undangan Negeri Telang Usan, YB Encik Dennis Ngau telah membuat permohonan kepada kerajaan untuk membina sistem jalanraya pedalaman berturap bermula dari Pekan Long Lama ke kawasan Daerah Kecil Apoh yang berpusat di Daleh Long Bedian, Ulu Sungai Apoh dan terus ke Long Iman, Sungai Tutoh. Jalan yang dicadangkan ini sepanjang 80 km dan dijangka akan memberi impak positif kepada beberapa buah rumah panjang yang mempunyai penduduk yang ramai seperti kampung Long Bemang, Long Tujang, Long Wat, Long Atip, Daleh Long Bedian, Long Wing, Long Banga, Long Terawan dan Long Iman. Memetik ucapan Yang Di-Pertua Negeri Tuan Yang Terutama Tun Pehin Sri Haji Abdul Taib Mahmud semasa majlis Perasmian Persidangan Dewan Undangan Negeri (DUN) Ke-18 pada 8 Jun lepas, beliau yakin bahawa ekonomi


News Features Paparan Berita

negeri Sarawak akan terus maju walaupun berdepan dengan senario ekonomi dunia yang tidak menentu. Ini kerana Sarawak memiliki punca-punca pendapatan yang boleh dipergiatkan termasuk memiliki kekayaan semulajadi dan kebudayaan yang dapat dijadikan sebagai produk-produk pelancongan di negeri ini. Oleh demikian, beliau yakin pembinaan jalan yang akan menghubungkan bandar raya Miri dengan Taman Negara bertaraf dunia iaitu Taman Negara Mulu sudah pasti akan membawa manfaat kepada negeri ini khususnya penduduk-penduduk yang berada di sepanjang jalan ini. Justeru, jalan darat ini akan menjadi jalan alternatif yang akan menghubungkan bandar raya MiriLapok-Taman Negara Loagan BunutPekan Long Lama-Daerah Kecil Long Bedian-Long Iman dan seterusnya akan menarik lebih ramai pengunjung ke Taman Negara Mulu. Penambahan Daerah Kecil untuk Long San ke Long Banga Dalam persidangan DUN Sarawak Ke18, YB Encik Dennis turut mengutarakan permohonan agar diwujudkan satu Daerah Kecil dari kawasan Long San ke Long Banga yang diliputi lebih kurang 30 buah rumah panjang. Kawasan tersebut terletak jauh di pedalaman Baram (Ulu Baram) dengan perjalanan mengambil masa lebih kurang lima hingga lapan jam dari bandar raya Miri dengan menggunakan kenderaan pacuan empat roda. Menurut beliau, kawasan ini perlu dinaik taraf menjadi sebuah Daerah Kecil di bawah Pejabat Daerah Telang Usan untuk meringankan beban rakyat yang kurang berkemampuan mendapatkan perkhidmatan daripada pejabat dan agensi kerajaan. Jelas beliau, langkah ini juga sebagai satu cara untuk membawa kemesraan sistem kerajaan dekat dengan penduduk kerana sebelum ini mereka agak kurang memahami fungsi agensi kerajaan yang mungkin menjadi faktor rakyat pedalaman kurang bekerjasama dengan pihak kerajaan.

Jika ia dilaksanakan, secara langsung ia akan dapat membantu kerajaan dalam merancang pembangunan yang perlu untuk penduduk-penduduk setempat di daerah ini dengan lebih teratur. Tambah beliau juga, perkhidmatan seorang wakil rakyat dan ahli parlimen akan dapat lebih berkesan sekiranya ada pegawai-pegawai dan pejabat yang tertentu beroperasi di kawasan seperti ini. Pembangunan di Daerah Telang Usan tidak diabaikan Daerah Telang Usan tidak pernah diabaikan daripada arus pembangunan walaupun agak terpencil. Kekerapan ‘Pemimpin Nombor Satu Negara’ ke Daerah ini sudah tentu memberi impak besar terhadap kawasan Telang Usan kerana dapat dilihat kini, aktiviti pembangunan semakin rancak melebar ke seluruh pelosok kawasan ini. Pada tahun 2010 sebanyak RM22.2 juta peruntukan oleh Jabatan Perdana Menteri segera diluluskan untuk membekal bahan binaan dan tangki air 1Malaysia di kawasan Telang Usan dan selepas itu, pelbagai projek lain telah disalurkan mencurah-curah. Dalam siri Lawatan Kerja Perdana Menteri pada November tahun lepas, beliau telah meluluskan peruntukan sebanyak RM300 juta bagi kerja-kerja menaik taraf jalan perhubungan luar bandar meliputi kawasan Long Banga hingga ke Bario. Sejak tahun 2010 hingga 2014, kawasan yang dikategorikan dengan nama Kedaya Telang Usan seperti Long San, Long Banga, Long Pelutan, Long Beruang, Long Jengkitan, Long Lamai telah menerima peruntukan pembangunan berjumlah lebih kurang RM60 juta. Projek pembangunan yang tidak pernah putus datang dan disalurkan

bermula dari kawasan paling terpencil di Ulu Baram seterusnya merebak secara perlahan-lahan ke kawasan Tengah dan Hilir Telang Usan sehingga ke kawasan Puyot-Lubok Nibong dan Ulu Sg. Ridan, Marudi. Sebanyak RM30 juta digunakan untuk projek infrastruktur seperti jalan kampung, membekal bahanbahan bangunan, jambatan, menara telekomunikasi, dewan masyarakat dan lain-lain yang kini sedang dalam proses pelaksanaan di kawasan Telang Usan. Jumlah tersebut tidak termasuk geran untuk Projek Kecil Luar Bandar (MRP) seperti gereja, persatuan, kelab sosial dan kebajikan, Jabatan Sukarelawan Malaysia (RELA) dan Persatuan Ibu Bapa dan Guru (PIBG). Pada tahun-tahun yang lepas, sekurang-kurangnya RM180 juta telah dilaburkan oleh kerajaan untuk melaksanakan pelbagai pembangunan infrastruktur di kawasan DUN Telang Usan membabitkan 250 projek bagi tahun 2015. Ini semua merupakan projek untuk rakyat yang sudah dilaksanakan dan menjadi bukti keseriusan kerajaan membawa pembangunan demi kesejahteraan hidup rakyat pedalaman khasnya di Telang Usan. Terbaru pada bulan April yang lepas, Perdana Menteri telah meluluskan tiga projek di Kampung Long Laput, Telang Usan semasa melancarkan Skim Pinjaman Rumah Panjang bagi pembinaan dan baikpulih rumah-rumah panjang di seluruh negeri ini. Projek-projek tersebut adalah pembinaan sebuah dewan serbaguna, bangunan baru bagi SK Long Laput dan tapak rumah bagi pembinaan rumah panjang. Seperti yang kita sedia maklum, kawasan Telang Usan adalah kawasan terpencil dan pola penempatan penduduk yang berselerak menjadikan pembangunan sukar dilaksanakan. Namun begitu, ia tidak menjadi halangan untuk kerajaan berusaha merapatkan jurang antara penduduk bandar dan luar bandar seperti di Telang Usan ini kerana demi rakyat, pelbagai pelan dan tindakan telah dilaksanakan.

RAKAN Sarawak April - June 2016

55


56

News Features Paparan Berita

Daerah Kecil Long Bedian Daerah Kecil Long Lama

&

DAERAH KECIL LONG BEDIAN

L

ong Bedian adalah sebuah kawasan terpencil di Bahagian Miri yang telah dinaik taraf menjadi Daerah Kecil berkuatkuasa pada 1 Ogos 2015 dan kini berada di bawah pentadbiran Pejabat Daerah Telang Usan. Perjalanan ke Daerah Kecil Long Bedian – yang seluas 2,649 kilometer persegi – dengan jarak kira-kira 200 kilometer dari bandar raya Miri, memakan masa sekurang-kurangnya empat jam menggunakan kenderaan pacuan empat roda. Majoriti penduduk di Daerah ini berbangsa Kayan namun terdapat juga beberapa kaum lain seperti Kelabit, Kenyah, Morek Penan dan kaum minoriti yang lain. Daerah Kecil ini dilengkapi dengan kemudahan asas iaitu sebuah Klinik Desa, Tadika KEMAS, Perpustakaan, Pusat Kesenian dan Loji Air Komuniti Long Bedian. Salah satu daya tarikan Daerah Kecil Long Bedian ialah replika durian raksasa dengan reka bentuknya yang sangat unik, dan dalam diubahsuai menjadi sebuah bilik khas inap desa

RAKAN Sarawak April - June 2016

untuk tetamu dan pelancong yang datang berkunjung ke Daerah ini. Sejarah Awal Masyarakat Long Bedian

Penempatan awal di Long Bedian dipercayai diwujudkan oleh sekumpulan kaum Kayan yang dipimpin oleh TK Tama Ingan Sang pada sekitar tahun 1946. Pada masa itu, Kuala Sungai Bedian atau lebih dikenali sebagai Sungai Durian di Apoh telah dijadikan sebagai tapak penempatan untuk mendirikan rumah panjang. Terdapat mitos di sebalik nama Sungai Bedian di mana ia mendapat nama sempena pokok durian yang tumbuh di sepanjang tebing sungai. “Bedian” dalam bahasa Kayan bermaksud durian manakala, “Long” dalam istilah tempatan bererti kuala dan disebabkan itu maka Sungai Bedian disebut sebagai Long Bedian. Masyarakat Long Bedian pada satu ketika dulu berpegang teguh kepada kepercayaan lama atau “tahyul” sehingga dikatakan sebagai faktor yang menyebabkan kehidupan mereka kurang baik kerana dikaluti oleh pemikiran yang negatif. Namun demikian, kepercayaan lama ini mula pudar sekitar tahun 1949

apabila masyarakat di situ sudah mula memeluk agama Kristian dan dianggap sebagai titik perubahan cara hidup mereka. Menanggalkan kepercayaan lama itulah dianggap sebagai faktor kejayaan mereka kerana sejak itu mereka mula bijak mengendalikan pengurusan dan kepimpinan dengan sentiasa berfikiran positif serta mengamalkan semangat kekitaan. Sekitar tahun 1960-an pula, golongan ibu bapa sudah mula mengambil berat akan pendidikan anak-anak justeru mereka mula menghantar anak-anak mereka untuk menuntut ilmu di sekolah. Pada hari ini, pendidikan formal telah memainkan peranan yang sangat penting dalam pembangunan modal insan lebih-lebih lagi bagi masyarakat luar bandar seperti Long Bedian. Pada tahun 2012, SK Long Bedian telah dinaik taraf menjadi Sekolah Komprehensif (K-9) oleh Kementerian Pendidikan. Kegiatan Sosio-Ekonomi Penduduk Long Bedian

Sejak dulu lagi, masyarakat di Long Bedian terlibat dengan kegiatan ekonomi sara diri seperti mengusahakan aktiviti pertanian untuk keperluan harian dan perladangan dengan menanam kopi dan getah. Mereka turut didedahkan dengan aktiviti-aktiviti sosial, politik dan aktiviti sosio-ekonomi seperti membuka kedai runcit, kedai makanan dan minuman, kedai perkakasan rumah, kedai mekanik,


News Features Paparan Berita kedai kraftangan dan sebagainya sehingga telah mampu meningkatkan pendapatan mereka. Ekoran daripada aktiviti pembalakan pula, jaringan jalan balak secara langsung telah berjaya menghubungkan Long Bedian dengan Long Lama, bandar raya Miri dan beberapa buah rumah panjang kaum Penan. Kesan tersebut telah menyebabkan perjalanan ke suatu tempat di kawasan sekitarnya menjadi lebih mudah sehingga menjadikan Long Bedian sebagai pusat tumpuan pelbagai aktiviti. Malah, Long Bedian turut berkembang menjadi pusat belibelah di kawasan Apoh. Di kawasan ini terdapat lebih 20 buah rumah panjang dan kini sudah mempunyai tiga blok kedai dikenali sebagai Kedai Berpusat Kampung Long Bedian yang telah membuka peluang perniagaan kepada lebih 30 orang penduduk tempatan.

DAERAH KECIL LONG LAMA Daerah Kecil Long Lama adalah antara beberapa kawasan yang sedang menikmati proses pembangunan di bawah konsep Pusat Pertumbuhan Desa atau Rural Growth Centre (RGC). Pada masa akan datang, Daerah Kecil ini akan dilimpahi dengan pertumbuhan pembangunan dan kemajuan moden susulan daripada projek Koridor Tenaga Diperbaharui Sarawak (SCORE). Malah, jaringan jalan raya yang menghubungkan Long Lama dengan kawasan-kawasan lain turut dilaksanakan untuk manfaat dan kesejahteraan penduduk di kawasan ini. Daerah Long Lama Lama menikmati perkhidmatan yang disediakan Daerah Kecil Long Lama, Jabatan Pertanian, Jabatan Kerja

Raya, Jabatan Pendaftaran, Polis Diraja Malaysia, Klinik Kesihatan, Pejabat KEMAS, Jabatan Hal Ehwal Khas, Jabatan Penerangan, SMK Long Lama, SK Ubong Emang dan SJK Kee Tee. Perjalanan dari bandar raya Miri ke Pekan Long Lama yang meliputi kawasan seluas 1,830 kilometer persegi ini memakan masa lebih kurang tiga jam dengan jarak perjalanan sejauh 140 kilometer. Jika dulu, perjalanan darat menggunakan kenderaan pacuan empat roda agak mencabar dengan keadaan permukaan jalan yang berlubang dan berbatu, namun gambaran tersebut sudah tidak tepat lagi. Kerajaan melaksanakan projek menaiktaraf jalan batu kelikir kepada jalan berturap sejauh lebih kurang 15 kilometer menuju ke pekan Long Lama, sekaligus membawa manfaat dan keselesaan kepada penduduk di Long Lama.

Kegiatan ekonomi penduduk

Sejak pertengahan tahun 1970-an, kegiatan pembalakan giat dijalankan di Daerah Kecil ini kerana ia menyediakan banyak peluang pekerjaan dan menjana pendapatan penduduk di sekitar ini. Walau bagaimanapun, kegiatan pembalakan ini semakin berkurangan setelah wujudnya projek perladangan kelapa sawit yang diusahakan secara smallholder telah menjamin pendapatan yang lumayan kepada setiap pengusahanya. Selain itu, di Daerah Kecil ini kuari ‘Holy Stone’ turut membuka banyak peluang pekerjaan kepada penduduk sekitar. Masyarakat Kayan di Daerah ini juga giat mengusahakan industri sarang burung secara tradisional selain terlibat dalam aktiviti kraftangan yang merupakan produk pelancongan yang turut menjana pendapatan lumayan.

Sejak dahulu lagi, masyarakat di Long Lama menjalankan ekonomi sara diri dengan mengusahakan kegiatan pertanian, memungut hasil hutan, menjual hasil pertanian dan menjalankan aktiviti perikanan sungai untuk menjana pendapatan keluarga masing-masing. Acara Sepanjang Tahun Memberi Impak Terhadap Sektor Pelancongan

Daerah Kecil Long Lama khususnya di kawasan pekan dan Pusat Pentadbiran Long Lama kerap menganjurkan pelbagai acara menarik bagi memenuhi hasrat Long Lama sebagai pusat sukan dan rekreasi serta acara tradisi di kawasan Baram Ulu/Tengah. Antara produk menarik yang paling popular ialah ‘Pump Boat Racing’ dan ‘Long Lama Mini Regatta’ yang semakin mendapat sambutan yang amat menggalakkan. Selain itu, program enap desa atau ‘homestay’ serta melawat ke rumahrumah panjang Orang Ulu di kawasan sekitar Long Lama juga merupakan antara produk terbaik yang ditawarkan oleh Daerah Kecil Long Lama. Kesan kewujudan tiga Pejabat Daerah Kewujudan tiga Pejabat Daerah iaitu Pejabat Daerah Telang Usan, Pejabat Daerah Kecil Long Lama dan Pejabat Daerah Kecil Long Bedian akan dapat membantu penduduk dari segala segi terutama yang melibatkan urusan dengan kerajaan. Dengan menaik taraf Telang Usan sebagai Daerah dan Long Bedian sebagai Daerah Kecil serentak dengan projek pembangunan yang dilaksanakan bakal membawa perubahan ketara khususnya kepada kawasan-kawasan kampung berdekatan. Usaha-usaha yang telah dilakukan ini bukan sahaja akan mencorak wajah Daerah Telang Usan malah bakal membawa pelbagai manfaat khususnya dari segi pembangunan dan kemudahan asas yang pesat sekaligus akan meningkatkan ekonomi dan taraf hidup penduduk. Pada masa yang sama, anak-anak muda yang sebelum ini cenderung untuk berhijrah ke bandar raya Miri tidak lagi membimbangkan kerana banyak peluang pekerjaan akan wujud untuk mereka sejajar dengan seruan kerajaan untuk meningkatkan taraf hidup rakyat.

RAKAN Sarawak April - June 2016

57


58

News Features Paparan Berita

Transformation on Track

P

rime Minister YAB Dato’ Sri Mohd Najib Tun Abdul Razak has declared that the nation’s transformation initiatives over the past five years have been able to deliver on their promise. Remarkably this was achieved with the backdrop of numerous challenges faced by the country, not least of which were brought about by the effects of a less than favourable global economic climate. For the Government Transformation Programme (GTP), the National Key Results Areas (NKRAs) achieved a key performance index (KPI) delivery of 99 per cent. In terms of the Economic Transformation Programme (ETP), through its NKRAs, it achieved 111 per cent of its KPI, whereas 108 per cent of its KPI was achieved through the Strategic Reform Initiatives (SRIs). “It has been my stand since day one when I took over as Prime Minister;

RAKAN Sarawak April - June 2016

this Government must move forward to continue building a resilient, sustainable and inclusive economy for the people, based on the 1Malaysia philosophy of People First, Performance Now. “Since the start of the National Transformation Programme (NTP), Malaysia has succeeded in breaking down the walls of impossibility, in terms of the Government’s service delivery to the people and the economic performance and numbers, where we have implemented a paradigm shift from ‘being’ to ‘doing’,” said the Prime Minister when launching the ‘2015 GTP and ETP Annual Report under the NTP’, last April. “Through the NTP, this Government has been successful in crafting Malaysia’s economic strategy and as I said a few weeks ago, we can say with certainty, that our transformation plan is working and we are delivering!”

YAB Dato’ Sri Mohd Najib explained that although global economic conditions have been challenging over the past few years, Malaysia with its thorough planning and continuous monitoring recorded average Gross Domestic Product (GDP) growth of 5.6 per cent since 2010. GDP growth is one of the five main indicators of the NTP’s success and in 2015 Malaysia emerged as one of the countries recording the highest growth rates in the ASEAN region. “This achievement in growth should be a source of pride for all of us, because generally many countries in the region, in fact all over the world, have not been able to achieve our level of growth,” said the Prime Minister. Another main indicator of the NTP highlighted by the Prime Minister at the launch of the annual report is fiscal discipline, which referred to the wisdom and capability of a Government to control the nation’s financial position


News Features Paparan Berita

including the management of debt. Malaysia has consistently reduced the Government’s fiscal deficit from 6.7 per cent in 2009 to as low as 3.2 per cent in 2015 and the country’s target is to reduce the fiscal deficit to at least 3.1 per cent in 2016. The third main indicator of success for the NTP is the per capita Gross National Income (GNI). Compared to the year 2010, when per capita GNI was

around RM28,000, in 2015 it increased by 30 per cent to RM36,000. The nation’s trade surplus is another main indicator for the NTP, and for the 220th consecutive month since November 1997, Malaysia continued to record a trade surplus. “In fact, since 2010, we have managed to maintain this performance through the success of the NTP, and in February 2016 Malaysia’s trade surplus was recorded at RM7.5 billion.” The fifth main indicator of success for the NTP is the favourable rankings given by international bodies in recognition of Malaysia’s administrative and economic achievements. For example, the ‘Ease of Doing Business Report’ by World Bank showed Malaysia at 21st position in 2010 and rose to 18th in 2015, while for the ‘Global Competitiveness Report’ by World Economic Forum, the country occupied the 26th spot in 2010 but improved to 18th placing in 2015. Apart from that, in 2016 Malaysia was ranked 9th – and the only country in emerging markets listed in the Top 10 – for ‘Financial Market Development’ in the World Economic Forum Global Competitiveness Ranking 2015-2016. “Indeed! Let there be no doubt that, despite the challenges we face, this government will never lose focus on delivering for the people. These challenges only make us stronger. We see them not as a hindrance, but as a catalyst. “The alternative is simply not an option, for we have promises to fulfil, a vision to realise and a country to strengthen,” said the Prime Minister.

Sarawak and the National Transformation Programme During his address at the launch of the 2015 GTP Annual Report, the Prime Minister highlighted several initiatives that have been implemented and continue to be carried out in Sarawak, under the NTP. Among them were: • The RM16 billion Pan Borneo Highway measuring 1,089 km from Telok Melano to Lawas will become the main pulse of development for Sarawak and open up more economic opportunities. • Construction of a road network to cover Kapit’s “missing link” will complete the Kanowit-Song-Kapit road project, which will benefit nearly 100,000 people. • Since 2010, more than 1,000 longhouses were provided access to 24-hour electricity supply. • Nearly 2,400 houses were built or repaired in the rural areas of Sarawak. • In terms of improving the standard of living for households including the B40 group, low-income households in Sarawak have seen a significant rise in their income through participation in the 1AZAM programme. • Under the Price Standardisation Programme, the Government has strived to ensure basic necessities remained affordable for every strata of society. For that, the Government has given transportation cost subsidies for goods such as rice, flour, sugar, cooking oil, LPG, RON 95 petrol and diesel for people in the rural areas, particularly in Sabah and Sarawak.

RAKAN Sarawak April - June 2016

59


60

News Features Paparan Berita

P

usat Transformasi Luar Bandar (RTC) Betong yang sudah beroperasi sejak April 2016 membuktikan keprihatinan kerajaan dalam memastikan kemudahan untuk rakyat, khususnya penduduk di kawasan luar bandar, disediakan dengan lebih sempurna dan memudahkan urusan harian mereka. RTC adalah hasil usaha Kerajaan Negeri dan Kerajaan Pusat yang berkonsepkan satu hentian bagi menyediakan pelbagai perkhidmatan yang begitu tersusun dan munasabah dalam meringankan beban rakyat secara keseluruhannya. RTC Betong – yang merupakan pusat kedua di Sarawak selepas RTC Bekenu – dibina dengan kos RM8 juta, dan terletak di lokasi yang begitu strategik kerana kedudukan yang berhampiran Lebuhraya Pan Borneo sementara di sekitarnya terdapat hentian rehat, stesyen minyak, sekolah dan sebagainya. Kewujudan RTC di Bahagian Betong ini telah memberi manfaat yang begitu besar kepada rakyat di negeri ini, dengan adanya pelbagai kemudahan dan perkhidmatan bagi memudahkan rakyat untuk menjalankan urusanurusan rasmi dengan kerajaan. Antara perkhidmatan yang disediakan melibatkan Majlis Daerah Betong (MDB), Jabatan Imigresen, Klinik Pergigian, Polis Diraja Malaysia (PDRM) Betong, Borneo Mart, Lembaga Pemasaran Pertanian Persekutuan (FAMA), Bank Rakyat dan Agrobank. Selain itu, bangunan RTC di Betong ini turut menyediakan kemudahan kaunter pelbagai, membabitkan MDB; Pejabat Residen Bahagian Betong; Pejabat Daerah Betong; Jabatan Kerja Raya (JKR); Jabatan Bekalan Air Luar Bandar (JBALB); Jabatan Pertanian; Jabatan Pengairan dan Saliran (JPS); Jabatan Kebajikan Masyarakat (JKM); Lembaga Lada Malaysia (MPB); Pejabat Pihak Berkuasa Kemajuan Pekebun Kecil Getah (RISDA) dan Lembaga Minyak Sawit Malaysia (MPOB). Sehubungan itu, RTC Betong telah dirasmikan oleh Perdana Menteri, YAB Datuk Patinggi Mohd Najib Tun Abdul Razak pada 17 April yang lepas.

RAKAN Sarawak April - June 2016

RTC Betong Memberi Manfaat kepada Penduduk Luar Bandar

Dalam ucapan amanat beliau, Perdana Menteri berkata bahawa adanya pelbagai cawangan kementerian, jabatan dan agensi Kerajaan Pusat serta Negeri yang dihimpunkan di bawah satu bumbung untuk menawarkan perkhidmatan kepada penduduk tempatan bakal membawa limpahan pembangunan yang pesat di kawasan Betong. Sesungguhnya, beliau mempunyai matlamat yang sangat besar untuk membangunkan sosio-ekonomi Sarawak menerusi usaha meningkatkan pendapatan rakyat. Matlamat ini adalah untuk membolehkan Sarawak setanding dengan negeri maju lain dan menurut beliau RTC Betong adalah satu pendekatan yang digunakan oleh Kerajaan Pusat bagi memastikan kegiatan ekonomi penduduk luar bandar dapat dikomersilkan secara bersepadu. Malah, selain mendapatkan perkhidmatan di agensi kerajaan yang disediakan, penduduk juga boleh memasarkan produk pertanian masingmasing selain menyertai latihan keusahawanan dan program latihan Bahasa Inggeris. Pada dasarnya, kedudukan perkampungan dan rumah panjang yang berselerak di kawasan luar bandar Sarawak merupakan pemangkin yang

mencetuskan idea pembentukan RTC ini. Perdana Menteri turut menyifatkan bahawa kejayaan yang telah dikecapi pada hari ini adalah hasil daripada jalinan kerjasama erat antara Kerajaan Pusat dan Kerajaan Negeri sehingga akhirnya berjaya memacu pembanguan di negeri ini. Contohnya, RTC Betong yang dirasmikan pada hari tersebut adalah bukti kerjasama erat antara Kerajaan Pusat dan Kerajaan Negeri yang telah memberikan manfaat kepada rakyat jelata. Jelas beliau, apabila terjalinnya kerjasama yang erat dan saling berganding bahu antara Kerajaan Pusat dengan Kerajaan Negeri, maka banyak kemungkinan yang mustahil untuk kita laksanakan akan dapat dilaksanakan. Justeru, pembangunan yang dilakukan pula haruslah berpaksikan kepada keadilan sosial dengan mengambil kira pembangunan yang seimbang antara kawasan bandar dan luar bandar. RTC yang sudah bertapak di Betong ini akan mengubah wajah kawasan luar bandar sekaligus akan menarik ramai pelabur swasta, menyediakan peluang pekerjaan dan kegiatan ekonomi serta menggalakkan generasi muda terus tinggal dan membangunkan kawasan luar bandar.


News Features Paparan Berita

Puan Hajah Mastura Haji Anuar Dinobatkan Sebagai Tokoh Guru Sarawak 2016

S

ambutan Perayaan Hari Guru Peringkat Negeri Sarawak Ke-45 2016 yang diadakan di DeTAR Putra, Universiti Malaysia Sarawak (UNIMAS), Kota Samarahan pada Mei lepas menyaksikan seorang lagi bekas pendidik dinobatkan sebagai Tokoh Guru Sarawak bagi tahun 2016. Tokoh yang dimaksudkan ialah Puan Hajah Mastura Haji Anuar. Dilahirkan pada 5 Ogos 1955, Puan Hajah Mastura mendapat pendidikan awal di Gersik District Council School sebelum melanjutkan pelajaran ke peringkat menengah rendah di Green Road Secondary School dan menengah atas di St. Joseph Secondary School. Di peringkat pengajian tinggi, beliau telah mendapat Ijazah Sarjana Muda Persuratan dan Diploma Pendidikan dengan Kepujian. Kerjaya beliau sebagai seorang guru bermula di SMK Tun Abang Haji Openg pada tahun 1979, Maktab Perguruan Rajang Bintangor (1980-1981), Maktab Perguruan Sarawak (1982-1986) dan Maktab Perguruan Batu Lintang (1987-Januari 1989). Beliau seterusnya menjawat jawatan sebagai Penolong Kanan Hal Ehwal Murid di SMK Tun Abang Haji Openg dari Februari (1989-1992). Beliau juga pernah menjawat jawatan sebagai Penyelia Petang di SMK St. Joseph, Kuching pada Mei 1992 dan Timbalan Ketua Penolong Pengarah di Bahagian Kurikulum Jabatan Pendidikan Negeri Sarawak (1992-1997). Puan Hajah Mastura mula dilantik sebagai Pengetua di SMK Lake, Bau (1997-2001) seterusnya SMK Petra Jaya (2001-2006). Pada tahun 2006, beliau kembali berkhidmat di SMK Tun Abang Haji Openg sebagai Pengetua hingga tahun 2011. Jawatan terakhir beliau ketika bersara ialah sebagai Pengetua Cemerlang JUSA C di Kolej Datu Patinggi Abang Haji Abdillah, Kuching (2011-2015). Kepimpinan dan kredibiliti Puan Hajah Mastura sebagai seorang Pengetua di sekolah-sekolah yang beliau pernah terajui telah membawa

kepada beberapa pencapaian cemerlang. Antaranya adalah, Anugerah Khas Ketua Menteri Sarawak Kategori Sekolah Menengah Cemerlang, Anugerah Sekolah Harapan Kategori Luar Bandar, Anugerah Kualiti Pengurusan Kewangan dan Akaun Peringkat Kebangsaan, Anugerah Program 3K Peringkat Negeri Sarawak dan Peringkat Kebangsaan. Pencapaian-pencapaian lain adalah Anugerah Persekutuan Sarawak, Anugerah Keceriaan Jabatan Persekutuan, Anugerah Khas Ketua Menteri Sarawak Kategori Sekolah Gemilang, Anugerah Sekolah Rakan Alam Sekitar dan Anugerah Pencapaian Sekolah Terbaik Program Gaya Hidup Sihat Peringkat Kebangsaan. Ketika berkhidmat sebagai pensyarah di maktab perguruan, beliau pernah diamanahkan oleh Bahagian Pendidikan Guru, Kementerian Pendidikan Malaysia untuk menganggotai Panel Penggubalan Kertas Peperiksaan (1984-1986) dan penemuduga dalam pengambilan pelatih ke maktab perguruan (19851994). Semasa dalam perkhidmatan, beliau telah mencapai pengiktirafan daripada Jabatan Pendidikan Negeri Sarawak, Kementerian Pendidikan Malaysia, Kerajaan Negeri Sarawak dan Kerajaan Persekutuan. Antara anugerah yang dikurniakan kepada beliau adalah, Anugerah Perkhidmatan Cemerlang Menegak (1993), pingat kebesaran negeri, iaitu Pingat Perkhidmatan Bakti (Perak) (1997), Anugerah Khas Ketua Menteri Sarawak Kategori Pengetua Cemerlang (2000), Anugerah Perkhidmatan Cemerlang Melintang (2001), Anugerah Pengetua Terbaik (2002 dan 2003), Pingat Perkhidmatan Setia (PPS) (2003), Darjah Gemilang BIntang Kenyalangdengan gelaran Pegawai Bintang Kenyalang (PBK) serta Pingat Kesatria Mangku Negara (KMN) (2006), Anugerah Perkhidmatan Cemerlang

KPM (2014) dan Pingat Perkhidmatan Cemerlang (Emas) (2015). Selain itu, beliau juga aktif dalam membangunkan program kecemerlangan akademik sebagai ahli panel, fasilitator dan pemantau Program Managing Challenging School (MaCS) 2005-2009, Panel Pemikir dan Ahli Jawatankuasa Induk Women Excellence in Leadership (WELead) Jabatan Pendidikan Negeri Sarawak (2005-2007), Fasilitator untuk Program Jururunding Kepengetuaan Zon Sabah, Sarawak, Wilayah Persekutuan Labuan dan Utara Semenanjung Malaysia. Di peringkat antarabangsa, Puan Hajah Mastura pernah membentangkan kertas kerja mengenai Literacy Intervention Programme di Annual Conference for Head Teachers in UK di London pada tahun 2008 dan kertas kerja Pengurusan Budaya Program 3K di sekolah dalam forum Temu Ilmiah Pemimpin Sekolah antara Malaysia dan Indonesia pada 2011. Rata-rata rakan sekerja serta bekas anak-anak murid beliau menyifatkan beliau sebagai seorang pendidik dan pemimpin yang berupaya membangunkan potensi individu dalam bidang akademik, kokurikulum, disiplin, sahsiah serta jati diri yang bakal melahirkan insan yang mampu menyumbang kepada negara.

RAKAN Sarawak April - June 2016

61


62

News Features Paparan Berita

A

nugerah Tokoh Kepimpinan Pendidikan Sarawak bagi tahun 2016 telah dianugerahkan kepada YBhg Datu Dr. Haji Julaihi Haji Bujang. Anugerah disampaikan sempena Sambutan Perayaan Hari Guru Peringkat Negeri Sarawak Ke-45 2016 yang diadakan di DeTAR Putra, Universiti Malaysia Sarawak (UNIMAS), Kota Samarahan pada Mei lepas Dilahirkan di Miri pada 2 Mac 1953, YBhg Datu Dr. Haji Julaihi mendapat pendidikan awal di Lutong Government Primary School (1960-1965), Lutong Government Secondary School (19661968), St. Columba Secondary School (1969-1970) dan Tanjong Lobang College (1971-1972). Seterusnya beliau melanjutkan pengajian tinggi di Universiti Kebangsaan Malaysia (1974-1977) dan mendapat Diploma Pendidikan dari Universiti yang sama pada 1978. Tanggal 8 Mei 1978, bermulalah kerjaya beliau sebagai seorang guru di Kolej Rendah, Kuching sebelum bertugas di Jabatan Pendidikan Negeri Sarawak sebagai Pegawai Pelajaran di Bahagian Sekolah pada 1 Januari 1979. Beliau dinaikkan pangkat sebagai Pegawai Pelajaran Kanan dan

RAKAN Sarawak April - June 2016

Tokoh Kepimpinan

Pendidikan Sarawak 2016 YBhg Datu Dr. Haji Julaihi Haji Bujang

selanjutnya sebagai Timbalan Ketua Penolong Pengarah (KBSR) di Bahagian Kurikulum, Jabatan Pendidikan Negeri Srawak pada 16 September 1981. Beliau meneruskan pengajian ke peringkat Sarjana di University of Bristol, United Kingdom pada 26 September 1989. Setelah menamatkan pengajian di United Kingdom, YBhg Datu Dr. Haji Julaihi menjawat jawatan sebagai Penyelia Petang di SMK Marudi, Baram pada 4 September 1990 sebelum menjawat jawatan Penolong Kanan Pentadbiran di SMK Bandar Kuching pada 16 Oktober 1990 hingga 15 Mei 1994. Seterusnya, beliau bertugas sebagai Penolong Ketua Nazir Sarawak di Jemaah Nazir Sekolah Sarawak. Bermula 1 Mac 1994, beliau dilantik sebagai Pengetua SMK Semera. Berbekalkan minat yang mendalam dalam bidang kepimpinan, beliau melanjutkan pelajaran ke peringkat Doktor Falsafah di Monash University, Melbourne, Australia. Sekembalinya dari Australia, beliau berkhidmat sebagai Pengetua di Sekolah Menengah Sains Kuching pada 30 Julai 1999. Tahun berikutnya, beliau ditukarkan sebagai Pegawai Pendidikan Bahagian Kuching / Samarahan dan seterusnya sebagai Ketua Nazir Negeri di Jemaah Nazir Sekolah Sarawak bermula 16 September 2003. Beliau kemudiannya dilantik sebagai Ketua Sektor, Sektor Kualiti dan Penyelidikan, Jemaah Nazir Sekolah Persekutuan , Putrajaya berdasarkan kewibaan beliau yang terserlah ketika memimpin Jemaah Nazir Sekolah Sarawak. YBhg Datu Dr. Haji Julaihi dilantik sebagai Timbalan Pengarah Pendidikan Sarawak pada 16 Februari 2006. Jawatan sebagai Pengarah Pendidikan Negeri Sarawak mula disandang pada 1 Ogos 2007. Beliau dinaikkan pangkat sebagai Pengarah,

Bahagian Pembangunan Kurikulum, Kementerian Pelajaran Malaysia pada 2 Julai 2010 dan bersara pada 2 Mac 2011. Dalam menyandang pelbagai jawatan ketika berkhidmat, banyak kertas kerja yang beliau telah bentangkan dalam seminar dan forum sama ada di dalam mahupun luar negara. Antaranya adalah 4th Asian Regional Association for Vocational & Educational Guidance Conference di Kuala Lumpur, kursus Educational Development Through Research and Evaluation, 2nd INNOTECH Two month Training Programme di Manila, Philipines, Kursus Strategic Management and Leadership Skills Programme di Perth, Australia, persidangan ICT in Education, DTI Conference Centre, London, UK dan International Mooting Competition serta Lawatan ke Institusi Pendidikan di Bond University, Queensland, Australia. Selain bidang akademik, beliau juga merupakan seorang yang aktif dalam memajukan bidang sukan di Sarawak. Di bawah kepimpinan beliau, Jabatan Pendidikan Negeri Sarawak terus unggul sebagai kuasa sukan terutama dalam olahraga sehingga mampu mengekalkan kejuaraan dan sukar disaingi. Dalam aktiviti kemasyarakatan, YBhg Datu Dr. Haji Julaihi merupakan Yang Dipertua Persatuan Kedayan Bahagian dan Naib Yang Dipertua Persatuan Kedayan Sarawak selain menjadi Pengerusi beberapa buah pertubuhan serta ahli jawatankuasa pertubuhan-pertubuhan lain. Sepanjang perkhidmatan, beliau pernah mendapat Anugerah Perkhidmatan Cemerlang (1990, 2002 dan 2005). Berdasarkan sumbangan luas beliau dalam pelbagai lapangan, beliau dianugerahkan Pingat Perkhidmatan Bakti (2002) dan Ahli Mangku Negara (AMN) (2005). Kerajaan Negeri Sarawak turut menghargai serta mengiktiraf jasa bakti beliau dengan menganugerahkan Darjah Jasa Bakti Sarawak (DJBS) yang membawa gelaran Datu pada tahun 2009.


News Features Paparan Berita

T

he 90:10 Initiative is one of the Principles & Actions implemented by Chief Minister YAB Datuk

Patinggi Tan Sri (Dr) Haji Adenan Haji Satem that aspires to have more local Sarawakians teaching in the State. Through the initiative, by 2018 the

90:10 Initiative

More Sarawakians to Teach in Sarawak As of February 2016, applications for

With the plan set in motion, the

1,164 teachers to return to Peninsular

State Government hoped to achieve

State aimed to achieve a ratio of 9 out

Malaysia have been approved by the

the 90:10 ratio as scheduled, to

10 teachers teaching in Sarawak to

Ministry of Education, making the ratio

provide greater opportunities for

consist of local Sarawakian teachers.

of local teachers to those from outside

local Sarawakian teachers to teach in

at 77:20 (31,652 to 8,173).

Sarawak.

The initiative is part of the administrative empowerment provisions acceded to the State Government. In order to meet the 90:10 ratio and ensure quality when recruiting local teachers, temporary teachers from the ‘open market’ will be considered from time to time; they will then obtain their Diploma in Education while teaching. Those from the open market can also be teachers, who graduated from other public or private higher education institutes, apart from official teachers’ training institutes or colleges.

RAKAN Sarawak April - June 2016

63


64

News Features Paparan Berita

A

ccording to a recent World Meteorology Organisation (WMO) report on the global

climate, 2015 was recorded as the warmest year, with scorching temperatures causing heat waves across nearly every continent.

Commitment to Reduce Greenhouse Gas Emissions of Science, Technology and Innovation

in the composition of the country’s

one of the most devastating heat waves

YB Datuk Seri Panglima Madius Tangau

atmosphere such as ozone, greenhouse

with temperatures of above 40 degrees

during the national-level World

gases and other airborne particles.

Celsius that killed more than 1,600

Meteorological Day celebration at Miri

people in June 2015.

Meteorological Office, on 23 March.

Pakistan for example, experienced

A warmer climate due to rising

In fact, Malaysia adopted the

Access to some of this information is also made available to the public. In conjunction with the celebration,

temperatures has also increased

Paris Agreement in December 2015,

Miri Meteorological Office launched a

the frequency and intensity of other

which is the global climate agreement

‘one-stop centre’ for the residents of

disasters including droughts and floods,

established within the United Nations

Miri to gain information on the weather

as well as the disruption of the natural

Framework Convention on Climate

and sea conditions in the surrounding

patterns of the seasons, illustrating an

Change that deals with the mitigation,

areas.

inevitable taste of a hotter, drier and

adaptation and finance of greenhouse

wetter future.

gas emissions beginning 2020.

Hence, the theme for this year’s

Meanwhile, Ministry of Science,

Celebrated by the global meteorology community of 191 nations including Malaysia on 23 March

World Meteorological Day ‘Hotter, drier,

Technology and Innovation (MOSTI)

every year, World Meteorological Day

wetter. Face the Future’, which urged

continues to produce more valuable

commemorates the establishment of

the global community to take action in

climate information and services

the World Meteorological Organisation

cutting down emissions or face more

via the Malaysia Meteorological

in 1950.

natural disasters due to climate change.

Department (MetMalaysia).

In Malaysia, the theme reflects its

For instance, three Global

The annual celebration also showcases the essential contribution

current weather condition, where the

Atmosphere Watch (GAW) Stations

of National Meteorological and

effects of extreme hot weather caused

located in Danum Valley, Sabah,

Hydrological Services to the safety and

the annual haze and a shortage of clean

Petaling Jaya, Selangor and Cameron

wellbeing of society, through various

water during droughts.

Highlands, Pahang monitor air quality

activities around the world.

Case in point, 2015 marked the second hottest year following 1998 in which both years experienced the El Nino phenomenon. The year itself recorded a maximum temperature of 37.9 degrees Celsius compare to the maximum temperature of 40.1 degrees Celsius in 1998; both readings occurred in Chuping, Perlis. “This trend of warming temperatures and extreme weather will continue to increase if all countries make no effort to reduce greenhouse gas emissions. “As such, the Malaysian Government through various ministries and agencies have been and are implementing programmes in our commitment to reduce these emissions,” said Minister

RAKAN Sarawak April - June 2016


News Features Paparan Berita

Industri Minyak Sawit Langkah Berdepan Cabaran

I

ndustri minyak sawit Malaysia terus memainkan peranan penting dalam menjana pendapatan negara, meskipun berdepan dengan pelbagai bentuk cabaran. Pandangan negatif hasil tuduhantuduhan yang tidak berasas daripada pelbagai pihak adalah antara cabarannya yang utama, namun industri ini terus mara dan menjadi salah satu penyumbang terbesar kepada pembangunan sosio-ekonomi negara. Industri sawit Malaysia kini menjadi lebih maju dan berdaya saing malah bukan lagi sebuah industri yang hanya bergantung kepada aktiviti-aktiviti asas seperti penapisan dan pengilangan sebaliknya telah mengorak langkah menjadi industri pengeluar produk oleokimia, fitonutrien, biodisel dan penggunaan biomas. Dalam situasi masa kini, dapat diramalkan industri kelapa sawit Malaysia bakal berhadapan dengan beberapa cabaran, antaranya permintaan minyak sawit di negara pengimport utama. Ini merupakan antara isu-isu mengenai industri minyak sawit Malaysia yang dikongsikan sebagai pembuka tirai Seminar dan Dialog Reach and Remind Friends of The Industry 2016 yang diadakan di Kuching pada 2 Februari lepas. Program yang bertemakan ‘Creating Greater Market Opportunities in 2016’ anjuran Majlis Minyak Sawit Malaysia (MPOC) adalah platform untuk para penggiat industri sawit bertemu serta berdialog dengan Menteri Perusahaan Perladangan dan Komoditi (ketika itu), YB Datuk Amar Douglas Uggah Embas, bagi membincangkan dari semasa ke semasa cabaran-cabaran serta peluang yang ada dalam industri ini. Mengulas ramalan tentang industri kelapa sawit Malaysia, YB Datuk Amar Douglas berkata ia disebabkan oleh senario ekonomi global yang diunjurkan kurang memberangsangkan tahun ini. Walau bagaimanapun, terdapat beberapa kaedah yang diperlukan untuk mengatasi cabaran ini terutama dalam menangani keseluruhan permintaan global yang rendah dan kesannya

terhadap paras stok domestik. Minyak sawit merupakan komponen yang penting dalam rantaian bekalan makanan justeru bagi memastikan akses pasaran minyak sawit berterusan, kajian terhadap strategi pemasaran perlu dilakukan semula. Kajian ini boleh dilakukan terhadap negara-negara pengimport utama yang mengalami pertumbuhan ekonomi yang perlahan dan negara-negara pengeluaran minyak sayuran yang lebih tinggi. YB Datuk Amar Douglas Uggah menitikberatkan perkara ini kerana industri minyak sawit adalah sumber penting kepada pendapatan eksport malah ia turut menyediakan peluang pekerjaan sekaligus melipat gandakan pendapatan ekonomi negara. Merujuk kepada statistik tahun 2015, Malaysia telah menyumbang 31.7 peratus daripada pengeluaran minyak sawit global dan 36.4 peratus daripada eksport global. Pada tahun lepas, minyak sawit menyumbang RM60.11 bilion kepada pendapatan eksport, namun ia merosot sebanyak 5.5 peratus berbanding tahun 2014 disebabkan purata harga minyak sawit mentah yang rendah. Sehubungan itu, bagi memenuhi tuntutan kelestarian terhadap minyak sawit, standard Minyak Sawit Lestari Malaysia (MSPO) dilancarkan pada Januari 2014 sebagai standard kebangsaan yang diperakui Malaysia. Malah, Kementerian turut mewujudkan Skim Majlis Pensijilan Minyak Sawit Malaysia (MPOCC) di kalangan negara-negara pengimport terutama di Eropah dan Amerika Syarikat. Menteri Perusahaan Perladangan dan Komoditi itu turut menggesa rakan

industri utama dan pekebun kecil untuk bekerjasama bagi menggalakkan lagi penerimaan MSPO sebagai lambang minyak sawit yang diperakui. Dalam perkembangan lain, MPOC giat melaksanakan pelbagai inisiatif bagi membantu industri minyak sawit tempatan berhadapan dengan cabaran pada masa akan datang. Antara inisiatif yang dilakukan termasuk meneruskan dasar bagi mendekati pembeli dan pengguna minyak sawit di serata dunia dalam memainkan peranan menyokong industri hasil komoditi berkenaan. Inisitif ini dilaksanakan menerusi program utama seperti Seminar dan Pameran Perdagangan Minyak Sawit (POTS), Skim Penghargaan dan Pengiktirafan Pelanggan dan seminar minyak sawit internet. Namun, cabaran utama yang perlu dihadapi ialah kesan kejatuhan mendadak harga minyak mentah global sehingga ia telah menular kepada sebahagian besar komoditi termasuk sawit. Dalam keadaan ini, POTS berfungsi menjadi penggerak utama bagi pembentukan pasaran baharu selain memperluaskan pasaran minyak sawit Malaysia yang sedia ada. Pada tahun ini, POTS akan diadakan di India, Turki serta China dan seterusnya akan berakhir di Kuala Lumpur pada Oktober depan. Dalam perkara berkaitan, pada tahun ini MPOC akan menggunakan Persidangan dan Pameran Minyak Sawit dan Laurik sebagai medium untuk mempromosi minyak sawit Malaysia di kalangan penggiat utama minyak dan lemak dunia.

RAKAN Sarawak April - June 2016

65


66

News Features Paparan Berita

W

ujudnya Pusat Transformasi Bandar (Urban Transformation Centre) atau UTC di Sibu dan Miri telah memberi manfaat kepada ribuan penduduk bandar untuk membuat sebarang urusan dengan pelbagai agensi Kerajaan Negeri dan syarikat swasta yang berpusat di dalam satu bangunan. Encik Marton Baru Parang, 30, seorang guru di SK Kampung Penipah, Daro yang buat pertama kalinya berurusan di UTC telah memberikan persepsi yang begitu positif. Beliau yang berasal dari Lawas, memuji kecantikan bangunan dan ruangan pejabat di UTC Sibu malah menyenangi segala kemudahan dan perkhidmatan yang ada dan tambah beliau orang awam kini sudah boleh berurusan dengan mudah, cepat dan pantas. UTC di Bandar Sibu mempunyai kedudukan yang sangat strategik kerana berdekatan dengan pasar dan gerai makanan membolehkan pengunjung singgah membeli belah dan menjamu selera.

RAKAN Sarawak April - June 2016

Rakyat Menyambut Baik UTC Miri dan Sibu Beliau yang membuat urusan di JPN pada hari itu berkata perkhidmatan yang ada di UTC jauh lebih baik jika dibandingkan dengan perkhidmatan di pejabat lama kerana biasanya mereka terpaksa menunggu dan kadangkadang perlu menunggu lebih daripada 1 jam disebabkan ramai orang yang inginkan perkhidmatan yang sama. Sementara itu, Puan Josephine Samai, 52, yang bekerja sebagai jururawat di Kanowit berkata UTC adalah inisiatif kerajaan yang terbaik kerana ia menempatkan agensiagensi kerajaan di satu bumbung yang sudah tentunya memudahkan rakyat untuk membuat segala urusan. Sebagai contoh, beliau menerangkan bahawa untuk

membayar bil elektrik, pergi ke klinik, membuat kad pengenalan dan lainlain, semuanya boleh dibuat di UTC. Jelas beliau, dengan adanya UTC, rakyat tidak perlu lagi pergi ke klinik, Jabatan Pendaftaran Negara (JPN), Jabatan Pengangkutan Jalan (JPJ), dan sebagainya kerana semuanya berpusat di bawah satu bumbung. Puan Jainab binti Aimin, 64, dari Kampung Hilir, yang kini menolong saudara beliau berniaga berkata kewujudan UTC di Pasar Sentral Sibu ini memberikan banyak manfaat kepada para peniaga. Jelas beliau, sejak UTC dibuka bilangan pengunjung ke gerai makanan mereka semakin bertambah kerana semakin ramai orang pergi ke UTC semakin


News Features Paparan Berita

ramailah orang singgah untuk makan. Ia sedikit sebanyak telah membantu para peniaga meningkatkan pendapatan memandangkan ramai pengunjung yang singgah untuk makan jika dibandingkan dengan dulu. Bagi Encik Steward Nabau, 20, yang berasal dari Miri, beliau menganggap kewujudan UTC telah dapat meringankan beban rakyat kerana rakyat tidak perlu lagi bersusah payah pergi ke satu-satu tempat untuk mengurus hal-hal seperti pembayaran bil elektrik, pembaharuan lesen memandu, kad pengenalan dan sebagainya. UTC juga telah menyelesaikan masalah mereka yang tidak mempunyai kenderaan sendiri, kerana mereka tidak perlu lagi memikirkan kenderaan untuk pergi ke pejabatpejabat yang lain kerana mereka kini boleh melaksanakan semua urusan di satu tempat tanpa perlu dua atau tiga kali menaiki pengangkutan awam. Untuk memperbaharui lesen memandu, beliau tidak lagi perlu pergi ke ibu pejabat JPJ yang terletak jauh dari rumah, sekaligus dapat menjimatkan masa beliau kerana

UTC berada di kedudukan yang sangat strategik iaitu di pusat bandar. Manakala bagi Encik Ezekiel Balan Lucas, 24, juga berasal dari Miri dan bekerja sebagai Operational Lab Technician di Miri Crude Oil Terminal, UTC telah dapat memenuhi keperluan rakyat juga menjadi jalan penyelesaian buat mereka yang bekerja pada waktu pejabat. Sebelum adanya UTC, mereka yang bekerja pada waktu pejabat sering kali runsing kerana perlu memohon cuti atau meminta kebenaran untuk keluar menguruskan hal-hal di JPN, JPJ, SESCO dan sebagainya. Namun, kini masalah tersebut telah diselesaikan kerana semuanya sudah dapat dibuat pada hujung minggu ataupun pada waktu malam. Inilah salah satu kelebihan UTC yang telah diwujudkan oleh kerajaan, jelas beliau. Cukup jelas, penubuhan UTC menunjukkan usaha kerajaan ingin memastikan kualiti hidup yang tinggi di kawasan bandar dan luar bandar dipermudahkan selaras dengan aspirasi Malaysia untuk menjadi negara maju menjelang tahun 2020.

UTC merupakan sebahagian daripada Strategi Lautan Biru Kebangsaan (NBOS) yang diperkenalkan bagi meningkatkan kualiti perkhidmatan kerajaan kepada rakyat melalui kerjasama strategik di antara kementerian, jabatan dan pihak swasta di dalam satu pusat atau bangunan. Di bawah program NBOS, UTC Miri dan Sibu yang baru dilancarkan tahun ini menyediakan pelbagai perkhidmatan utama di dalam satu bangunan bagi memastikan komuniti bandar mendapat perkhidmatan dan berurusan dengan efisyen, cepat, selesa dan mudah. UTC Miri yang telah dilancarkan oleh Perdana Menteri, YAB Datuk Patinggi Mohd Najib Tun Abdul Razak pada 2 April yang lepas adalah yang ke-13 di Malaysia. Ia menempatkan sebanyak 14 agensi kerajaan, yang beroperasi dari jam 8 pagi hingga 9 malam. UTC Sibu pula telah dilancarkan oleh Timbalan Perdana Menteri, YAB Dato’ Sri Dr Ahmad Zahid Hamidi pada 22 April, menjadikan ia pusat yang ketiga di Sarawak selepas Kuching dan Miri.

RAKAN Sarawak April - June 2016

67


68

Tips / Jokes / Puzzles

15 Critical Habits

of Mentally Tough People

I

t does not matter what field of work we are in, we all reach critical points in our lives at some stage where our mental toughness is tested. It might be a difficult friend or colleague, a dead-end job, or a struggling relationship. Whatever the challenge, you have to be strong, learn to see things through new perspectives, and take decisive action if you want to move through it successfully. It sounds easy, but it is not. The ability to break the mould and take a bold new direction requires that extra grit and daringness that only the mentally tough people have. When others see impenetrable barriers, they see challenges to overcome. It is fascinating to learn how mentally tough people set themselves apart from the crowd. There are habits you can develop to improve your mental toughness. Here are the hallmarks of mentally tough people, which are actually strategies that you can begin using today: 1. They are EMOTIONALLY INTELLIGENT Emotional intelligence is the cornerstone of mental toughness. You cannot be mentally tough

RAKAN Sarawak April - June 2016

without the ability to fully understand and tolerate strong negative emotions and do something productive with them. Unlike IQ, which is fixed, EQ is a flexible skill that can be improved with understanding and effort. 2. They are CONFIDENT Mentally tough people believe their mentality has a powerful effect on their ability to succeed. This notion is not just a motivational tool – it is a fact. A recent study at the University of Melbourne showed that confident people went on to earn higher wages and gets promoted more quickly than others did. 3. They NEUTRALISE DIFFICULT PEOPLE Dealing with difficult people is frustrating and exhausting for most. Mentally tough people control their interactions with difficult people by keeping their feelings in check. They approach the situation rationally, identify their emotions and do not allow anger or frustration to fuel the chaos. They also consider the other person’s standpoint and are able to find common ground and solutions to problems.

4. They EMBRACE CHANGE Mentally tough people are flexible and are constantly adapting. They keep track of the current situation, and form a plan of action should any changes occur. You need to have an open mind and open arms if you are going to recognise, and capitalise on the opportunities that change creates. 5. They SAY ‘NO’ Research conducted at the University of California in San Francisco showed that the more difficulty you have in saying no, the more likely you are to experience stress, burnout, and even depression. Mentally tough people know that saying no is healthy, and they have the self-esteem and foresight to make their “Nos” clear. 6. They Know That FEAR IS THE NO.1 SOURCE OF REGRET Mentally tough people know that, when all is said and done, they will lament the chances they did not take far more than their failures. Do not be afraid to take risks. The worst thing that can happen to you is allowing yourself to die inside while you are still alive.


Tips / Jokes / Puzzles

7. They EMBRACE FAILURE Mentally tough people embrace failure because they know that the road to success is paved with it. Your mistakes pave the way for you to succeed. The biggest breakthroughs typically come when you are feeling the most frustrated. It is this frustration that forces you to think differently, to look outside the box, and to see the solution that you have been missing. 8. They DO NOT DWELL ON MISTAKES Mentally tough people know that our thoughts determine our emotional state. When you fixate on the problems you are facing, you create and prolong negative emotions and stress, which hinders performance. When you focus on actions to better yourself and your circumstances, you create a sense of personal efficacy, which produces positive emotions and improves performance. 9. They DEFINE THEIR OWN HAPPINESS When your sense of pleasure and satisfaction are derived from comparing yourself to others, you are no longer the master of your own happiness. When mentally tough people feel good about something they do, they would not let anyone’s opinions or accomplishments take that away from them. Mentally tough people know that regardless of what people think of them, one thing is certain – they are never as good or as bad as people say they are. 10. They DO NOT PASS JUDGEMENT ON OTHERS Mentally tough people know that everyone has something to offer, and they do not need to put down people in order to feel good about themselves. Jealousy and resentment are massive energy-stealers. Mentally tough people do not waste time or energy sizing people up. Instead, they funnel that energy into appreciation and celebrate the success of other people.

11. They EXERCISE A study conducted at the Eastern Ontario Research Institute found that people who exercised twice a week for 10 weeks felt more socially, intellectually, and athletically competent. They also rated their body image and self-esteem higher. Not only was exercise responsible for boosting confidence, which is the key to mental toughness, it was the immediate, endorphin-fuelled positivity from exercise that made all the difference. 12. They GET ENOUGH SLEEP When we sleep, our brain removes toxic proteins, which are by-products of neural activity when we are awake. Unfortunately, our brain can remove them adequately only while we are asleep, so when we do not get enough sleep, the toxic proteins remain in our brain cells, wreaking havoc by impairing our ability to think. Mentally tough people know that their self-control, focus, and memory are all reduced when they do not get enough sleep, so they make quality sleep a top priority.

13. They LIMIT THEIR CAFFEINE INTAKE Drinking excessive amounts of caffeine triggers the release of adrenaline, the source of the fight-or-flight response. The fight-or-flight mechanism sidesteps rational thinking in favour of a faster response to ensure survival. This is great when a bear is chasing you but not so great when life throws you a curve. Mentally tough people know that too much caffeine is trouble, and they do not let it get the better part of them. 14. They DO NOT WAIT FOR AN APOLOGY TO FORGIVE Mentally tough people know that life goes a lot smoother once you let go of grudges and forgive even those who never said they were sorry. The negative emotions that come with holding on to a grudge create a stress response in your body, and holding on to stress can have devastating consequences (both physically and mentally). When you forgive someone, it does not condone their actions; it simply frees you from being their eternal victim. 15. They are RELENTLESSLY POSITIVE Mentally tough people do not get caught up in things they cannot control. They focus their energy on directing the two things that are completely within their power – their attention and their effort. Mental toughness is not an innate quality bestowed upon a select few. It can be achieved and enjoyed. (Sourced from LinkedIn, written by Dr. Travis Bradberry)

RAKAN Sarawak April - June 2016

69


70

Tips / Jokes / Puzzles

1

Jokes 2

There were two buddies, one with a Doberman Pinscher and the other with a Chihuahua. The guy with the Doberman Pinscher says to his friend, "Let's go over to that restaurant and get something to eat."

The guy with the Chihuahua says, "We can't go in there. We've got dogs with us."

The buddy with the Doberman Pinscher says, "Just follow my lead."

They walk over to the restaurant, the guy with the Doberman Pinscher puts on a pair of dark glasses and he starts to walk in. The bouncer at the door says, "Sorry, no pets allowed."

The man with the Doberman Pinscher says, “You don't understand. This is my seeing-eye-dog.”

The bouncer says, “A Doberman Pinscher?”

He answers, “Yes, they're using them now; they're very good and protect me from robbers, too.”

The man at the door says, “Come on in.”

he buddy with the Chihuahua figures, “What the heck,” so he puts on a pair of dark glasses and starts to walk in.

Once again the bouncer says, “Sorry, pal, no pets allowed.” The guy with the Chihuahua says, “You don't understand. This is my seeing-eye dog.”

The bouncer at the door says, “A Chihuahua?”

The man with the Chihuahua says, “A Chihuahua?????? They gave me a Chihuahua?!”

Two guys met in the middle of the desert. One was carrying a car door, the other an umbrella.

The one with the car door said to the guy with the umbrella, "Why are you carrying that umbrella around, it isn't going to rain in the desert?"

To which the guy with the umbrella replies, "Yeah”, but it keeps me out of the sun! By the way, why are you carrying around that car door, you don’t even have a car to go with it.”

The guy with the car door says, "Yeah, well at least if I get too hot from the sun I can just roll down the window!"

3

Mother asks little Johnny, as they wait for the bus, to tell the driver he is four years old when asked because he will ride for free.

As they get into the bus the driver asks Johnny how old he was.

"I am four years old".

"And when will you be six years old?" asks the driver.

“When I get off the bus,” answers Johnny.

WORDSMITH’S TOOLBOX Being able to use the right words for the right occasion, and writing or saying them correctly in the proper context are skills that anyone aspiring to be a better communicator must learn to acquire and constantly improve on. As the line in that popular song “Words” by the Bee Gees goes: “It’s only words, and words are all I have to take your heart away...”, the right words are the key to bridging that communication gap and bringing people closer and working well with each other.

Cannibalisation A situation in which a franchiser allows two independent units to locate too near each other, causing loss of revenue.

Psychographics Marketing information based on people's activities, opinions, motives, behaviours, and interests.

RAKAN Sarawak April - June 2016


Tips / Jokes / Puzzles (Puzzle No.85) - 10 Oldest Ancient Civilisations

2

1

5

4

3

6

7

8 9

10

ACROSS 7. This civilisation saw the rise and fall of some of the greatest emperors in human civilization, like Julius Caesar, Trajan and Augustus. 8. This civilisation was the largest Empire in North America in the PreColumbian era. They were the great builders of fortresses and sites like Machu Picchu and the city of Cusco. 9. Many of the most useful inventions and products such as paper, printing, compass, gunpower and etc. come from this civilisation. 10. This civilisation is generally credited with being the first place where civilised societies truly began to take shape. It has prospered in the regions of modern day Iraq – then known as Babylonia, Sumer and Assyria highlands.

2. 3.

4. 5.

DOWN 1. There was a time when this ancient civilisation was in fact the most powerful empires in the world, conquering lands that covered over 2

6.

million square miles from the southern portions of Egypt to parts of Greece and then east to parts of India. Avocado, chilli, chocolate and tomato are words from this civilization. Mexican food such as enchiladas, guacamole and tacos, are also made with ingredients that go back to this civilization. The people of this civilisation achieved great accuracy in measuring length, mass, and time. Its civilisation flourished in areas extending from today’s northeast Afghanistan to Pakistan and northwest India. Along with Ancient Egypt and Mesopotamia, it was one of three early civilizations of the Old World. The ancient Olympics was created by this civilisation, as well as the concept of democracy and a senate. This ancient civilisation flourished in Central America from about 2600 BC and had devised their own way of writing and creating their own solar calendars. Known for its prodigious culture, the ever-standing pyramids and the sphinx, this majestic civilisation resided by the banks of the river Nile.

Please fill the correct answer. First six winners will each receive a mystery gift. Please mail (no fax copies please) the original copy of the Quiz to Faradale Media-M Sdn. Bhd., A509, Level 5, Tower A2, iCom Square, Suite, Jalan Pending, 93450 Kuching, Sarawak, Malaysia to reach us latest by 31st December 2016. Please mark your envelope with “Puzzle No. 85” on the top left corner. The judges’ decision is final and no correspondence will be entertained. All entries must complete the particulars below : 2. MyKad No:

1. Contestant's Name:

-

___________________________________________________________

(as in your IC)

3. Correspondence Address : (please fill in 3(a) if you are in the Civil Service)

4. Telephone Contact:

a. Department/ agency : -

1. Office

-

______________________________________________________

______________________________________________________

______________________________________________________

______________________________________________________

b. Postcode

-

2. Mobile

3. Residence

-

____________________

(City)

RAKAN Sarawak April - June 2016

71


With the challenges of our development gaps and the need for us to achieve higher economic growth for Sarawak and also to address the areas of autonomy and service delivery, I wish to inform this august House, that I am embarking on a deliberate transformation of the State which includes three main areas: • Socio-Economic Transformation; • Rural Transformation; and • Performance and Service Delivery Transformation. This will mean the Ministries as well as the civil service will now have to perform and deliver our transformation plan for Sarawak with greater focus and more immediate delivery.

YAB Datuk Patinggi Tan Sri (Dr) Haji Adenan Haji Satem Chief Minister of Sarawak th 18 State Legislative Assembly Meeting 15th June 2016

RAKAN Sarawak (Apr - Jun) 2016  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you