Issuu on Google+

Rangkaian Khidmat Awam Negeri Sarawak October - December 2013

PPK 235/11/2012 (030651)

www.rakansarawak.com


Editorial

8-10 12-13 14-15 16-17

Contents Bahasa Malaysia

English Sarawak hosts CAPAM Regional Forum 2013 Lifelong Learning the Key to a Fulfilling Career Greater Cooperation between Commonwealth Countries Focused on Fewer Rates Arrears

Awam Perlu Lebih Kompetitif 4-5 Perkhidmatan dan Fleksibel 6-7 Cabaran Penjawat Awam Dahulu dan Kini Pengurusan Kewangan 22-23 Tingkatkan dan Akauntabiliti Awam 48-49 eKiosk Pertama di Pusat Membeli-Belah 52-53 Jambatan Perkukuh Persahabatan

Mengukuhkan

PPK 235/11/2012 (030651) First published in 1994 A Monthly Publication of the State Secretary’s Office, Chief Minister’s Department, Sarawak (People, events, activities and programmes of an Innovative, Quality and Creative Civil Service) ISSN 1394-5726 Penasihat n Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad Morshidi Abdul Ghani Setiausaha Kerajaan Negeri Pengerusi n Datu Ose Murang Timbalan Setiausaha Kerajaan Negeri (Operasi) Ahli n Datu Haji Misnu Haji Taha n Dato Jameson Ahip Nawie n Encik Chang Ngee Hui n Encik William Patrick Nyigor n Encik Udin Bujang Penerbit n Faradale Media-M Sdn Bhd Penulis n Alexius Barieng n Safri Ali Othman n Muhd. Fuad Jobli n Irene Rendie Wilfred n Nurul Shamsiah Wahi n Jenny Yap n Samson Tan Edaran n Adeline Sia n Rosmini Abong Diterbit oleh: Faradale Media-M Sdn Bhd Menara MAA, Suite 10-6B & 10-7 Level 10, Jalan Ban Hock 93100 Kuching, Sarawak, Malaysia Tel: 082-236629 Fax: 082-234498 E-mail: fmm@faradalemedia.com

2

Dicetak oleh: Infografik Press Sdn Bhd Lot 201, No. 265, Section 50, Jalan Nipah, Off Jalan Abell Utara 93100 Kuching, Sarawak, Malaysia. Tel: 082-241018, 245506 Fax: 082-252609 RAKAN Sarawak ingin merakamkan ribuan terima kasih di atas bantuan, sokongan dan kerjasama daripada semua pihak yang terlibat di dalam menghasilkan penerbitan kali ini.

Tonggak Keharmonian dan Kemakmuran

T

ema ‘Perkhidmatan Cemerlang Tonggak Keharmonian dan Kemakmuran’ telah dipilih sebagai tema Sambutan Hari Perkhidmatan Awam 2013 yang diadakan pada 10 Disember. Tema tersebut cukup signifikan dan dilihat ada kaitannya dengan Sambutan 50 Tahun Sarawak Merdeka dalam Malaysia yang membawa tema ‘Sarawak Harmoni Kemakmuran Dinikmati’. Perkhidmatan cemerlang sebenarnya adalah komponen terpenting yang perlu ada dalam perkhidmatan awam kerana ia mengambarkan komitmen dan visi kerajaan yang perlu diterjemahkan melalui program dan projek bertujuan membawa impak yang cukup besar kepada rakyat. Anggota perkhidmatan awam sering diingatkan untuk menggalas tanggungjawab besar dan memberikan khidmat terbaik bagi memenuhi keperluan dan aspirasi rakyat. Dalam erti kata lain, mereka perlu peka terhadap kehendak dan keperluan rakyat jelata. Hanya dengan mendalami kehendak rakyat, barulah mereka akan dapat memberikan perkhidmatan yang baik dan cemerlang kepada rakyat. Sebagai tonggak utama kepada jentera pentadbiran kerajaan, penjawat awam harus lebih kental dan bersifat waja bagi memperkukuhkan perpaduan, keharmonian serta meningkatkan keupayaan diri untuk terus mendokong kejayaan dasardasar kerajaan yang pada akhirnya memastikan kemakmuran terus dinikmati.

RAKAN Sarawak October - December 2013

Kerajaan meletakkan harapan yang tinggi terhadap penjawat awam untuk memberikan perkhidmatan yang terbaik dan cemerlang. Sebagai anggota kerajaan, penjawat awam perlu bergerak ke hadapan serta mempertingkatkan kemampuan agar dapat menyahut seruan kerajaan dan memenuhi kehendak rakyat. Cemerlang atau tidaknya perkhidmatan bukan sahaja dinilai sendiri oleh rakyat malah perkhidmatan awam turut mempunyai mekanisme tersendiri seperti sistem penanda aras yang dibentuk oleh jawatankuasa penilai yang memberikan pengiktirafan tertinggi dalam bentuk Anugerah Kualiti Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak (AKPANS) yang diadakan setiap Hari Perkhidmatan Awam. Kecemerlangan ini sebenarnya adalah pengukur sama ada perkhidmatan awam telah berjaya melaksanakan tangggungjawabnya dan menjayakan agenda transformasi kerajaan. Bagi memastikan kecemerlangan terus dicapai dan digapai, penjawat awam di setiap peringkat, sama ada kumpulan pengurusan dan pelaksana perlu melaksanakan pembaharuan dan penambahbaikan berterusan supaya terus kekal responsif, relevan, cekap, cepat dan berkesan. Jika ditinjau tema-tema yang dipilih sejak Hari Perkhidmatan Awam mula diperkenalkan pada tahun 2000, ternyata Perkhidmatan Cemerlang akan terus menjadi teras kekuatan dan akan mendasari Perkhidmatan Awam terutama dalam mencapai Transformasi Perkhidmatan Awam pada tahun 2020 kelak.


Editorial Majlis Perbandaran Sibu (MPS) antara pihak berkuasa tempatan yang memiliki kaunter perkhidmatan terbaik apabila terpilih menjadi Johan bagi Anugerah Perkhidmatan Kaunter Cemerlang (APKC) (Kategori Jabatan Kerajaan : Sub Kategori B ) pada tahun ini

Perkhidmatan Cemerlang

Prasyarat Negara Berpendapatan Tinggi

S

ebagai mana yang kita ketahui, kedua-dua pemimpin – Perdana Menteri Malaysia YAB Datuk Patinggi Mohd Najib Tun Abdul Razak dan Ketua Menteri Sarawak YAB Pehin Sri Haji Abdul Taib Mahmud – telah pun memberikan kepercayaan dan keyakinan tinggi kepada penjawat awam untuk menjadi penggerak dan pelaksana program dan projek kerajaan bagi merealisasikan visi sebuah negara Malaysia yang maju dan berpendapatan tinggi menjelang tahun 2020. Menyorot kembali ucapan Perdana Menteri semasa ‘Perhimpunan Bersama Warga JPM’ pada 3 Jun yang lalu dan ketika membentangkan Bajet 2014 pada 25 Oktober, beliau telah menyampaikan ucapan terima kasih kepada semua penjawat awam di atas sokongan serta komitmen tinggi ditunjukkan selama ini dan terus mengorak langkah ke hadapan. Dalam perutusan semasa pelancaran sambutan Hari Perkhidmatan Awam 2013, Ketua Menteri YAB Pehin Sri Haji Abdul Taib Mahmud telah menekankan tentang

perkhidmatan cemerlang sektor awam sebagai prasyarat sebagai persediaan untuk mencapai taraf negara maju dan berpendapatan tinggi. Ia menuntutkan supaya setiap penjawat awam melengkapkan diri dengan kompetensi yang perlu dan relevan pada masa kini dan masa hadapan untuk menjadi pemacu dan peneraju perkhidmatan cemerlang. Manakala pada sambutan Hari Perkhidmatan Awam 2012 yang bertemakan ‘Merakyatkan Perkhidmatan Awam’, penjawat awam dituntut untuk memberikan perkhidmatan terbaik dan meningkatkan keupayaan agensi di luar bandar sehingga perkhidmatan mereka setaraf seperti di bandar. Jika ditinjau daripada keperluan dan tuntutan keduadua pemimpin tertinggi ini, ia menyarankan agar penjawat awam berupaya menjadi “agen transformasi” mengikut perancangan yang telah digariskan dalam Program

Transformasi Kerajaan (GTP), Program Transformasi Ekonomi (ETP), dan Program Transformasi Sosial (STP). Semua perancangan ini akan menjadi landasan untuk kita terus bergerak ke hadapan. Begitu juga dengan Koridor Tenaga Diperbaharui Sarawak (SCORE) yang bukan sahaja mampu mentransformasi ekonomi Sarawak, tetapi mampu mengubah taraf sosial dan lanskap pembangunan secara menyeluruh; ia dijangka melonjakkan Sarawak menjadi sebuah negeri berpendapatan tinggi pada tahun 2020 dan negeri termaju di Malaysia menjelang tahun 2030. Segala perencanaan sedemikian akan dapat dicapai sekiranya semua penjawat awam bergerak sebagai satu pasukan yang bersatu padu, dinamik dan agresif dalam melaksanakan setiap usaha transformasi tersebut. Paling penting, perkhidmatan haruslah terbaik dan cemerlang bertepatan dengan misi perkhidmatan awam negeri Sarawak ke arah Perkhidmatan Awam Bertaraf Dunia, dengan berpegang kepada budaya kerja cemerlang, berdisplin, berintegriti dan melaksanakan setiap tugasan berorientasikan pencapaian.

RAKAN Sarawak October - December 2013

3


Mutiara Kata Ketua Menteri Sarawak

Chief Minister’s Thoughts On The Civil Service

Perkhidmatan Awam Perlu Lebih

Kompetitif dan Fleksibel

P

erkhidmatan Awam Negeri

menguntungkan rakyat.

Menteri YAB Pehin Sri Haji Abdul

kompetitif dan fleksibel,

Taib Mahmud ketika berucap pada

ilmu pengetahuan dapat digunakan

terutama sekali ketika

Ini berlaku disebabkan jangkauan

pelancaran Hari Perkhidmatan Awam

lebih meluas dan relevan sama ada

berhadapan dengan peranan

2013 di Pusat Konvensyen Borneo,

berkhidmat di sektor perkhidmatan

lebih besar dalam pembangunan

Kuching (BCCK) pada 10 Disember

awam, sektor swasta, atau institusi

ekonomi, lebih-lebih lagi dengan

yang lalu.

akademik.

kepesatan yang disaksikan di

Sudah pasti penekanan ini amat

Sekiranya ini dapat dicapai,

Koridor Tenaga Diperbaharui

memerlukan bentuk latihan yang

terutama sekali di sektor swasta

Sarawak (SCORE).

lebih fleksibel disesuaikan mengikut

yang dilihat lebih kompetitif dan

keperluan penjawat awam dan

mencabar, perkhidmatan awam juga

seiring dengan perubahan semasa.

boleh belajar memandang daripada

Justeru, ia menuntut perkhidmatan awam yang lebih

4

Ini ditekankan oleh Ketua

Sarawak perlu lebih

terbuka dengan mengambil kira

Beliau mengambil contoh

suasana persekitaran yang kian

bagaimana kerjasama strategik di

berubah; dengan berlakunya

kalangan para akademik, sektor

cabaran masa hadapan yang

interaksi yang lebih giat dengan

perkhidmatan awam dan sektor

menuntut perkhidmatan awam

pelabur dan bertambahnya

swasta di Amerika Syarikat sudah

untuk lebih fleksibel terutama sekali

bilangan anggota masyarakat yang

menjadi amalan kebiasaan antara

untuk melibatkan penyertaan sektor

berpendidikan tinggi.

satu sama lain yang pastinya

swasta dalam perkhidmatan awam

RAKAN Sarawak October - December 2013

perspektif yang berbeza. Inilah sebahagian daripada


Chief Minister’s Thoughts On The Civil Service

Mutiara Kata Ketua Menteri Sarawak

yang bersifat sementara tanpa menjejaskan kekananan jawatan dan prinsip perkhidmatan yang sedia ada. Pada masa yang sama, akibat perubahan lanskap dunia Malaysia juga perlu mengambil perubahan yang positif secara perlahan terutama dalam membangunkan sumber manusia. Sarawak juga menghadapi keadaan yang sama untuk menjadi lebih fleksibel dan pada masa yang sama membuka lebih banyak peluang-peluang pada masa hadapan. Ketua Menteri yakin ini dapat direalisasikan terutama ketika berhadapan dengan ekspektasi rakyat yang semakin meningkat dari semasa ke semasa. Mengimbas kembali pencapaian negeri Sarawak sejak 50 tahun yang lalu, beliau menyifatkannya sebagai hasil kejayaan bersama perkhidmatan awam dengan pihak kepimpinan yang telah dipilih dan didokong oleh rakyat keseluruhannya. Perkhidmatan awam adalah jentera penggerak yang sedia berkhidmat dan memperjuangkan nasib rakyat yang inginkan pembangunan lebih meluas.

Ketua Menteri, YAB Pehin Sri Haji Abdul Taib Mahmud mencuba ‘headphone’ istimewa yang diberi sebagai cenderahati kepada beliau

adalah yang ke-13 diadakan sejak

(9 November); ‘Pertandingan

tahun 2000. Turut hadir pada majlis

Futsal Perkhidmatan Awam’

tersebut ialah Setiausaha Kerajaan

(16-27 November); ‘Ceramah

Negeri YB Tan Sri Datuk Amar Haji

Hari Perkhidmatan Awam’ (29

Mohamad Morshidi Abdul Ghani dan

November); dan ‘Pertandingan

Setiausaha Persekutuan Sarawak

Memancing Terbuka’ (30 November).

YBhg Datuk Haji Md Yahya Basimin. Pelbagai aktiviti telah disusun

Pada bulan Disember pula, dianjurkan Pertandingan Golf

sepanjang dua bulan sebelum

(1 Disember); dan ‘Perlawanan

pelancaran Sambutan Hari

Bolasepak Persahabatan Ketua

Perkhidmatan Awam 2013,

Jabatan Persekutuan dan Negeri’

bermula dengan ‘Gotong Royong

(7 Disember) sementara ‘Gotong-

Perkhidmatan Awam’ yang diadakan

Royong Mega’, ‘Pameran Wadah

pada 20 Oktober.

Perkhidmatan Awam Negeri

Pada bulan November dianjurkan

Sarawak’ dan ‘Pelancaran Kiosk

‘Pertandingan Boling 10-pin’ (2

Khidmat Awam Negeri’ diadakan

November); ‘Larian MAKSAK 2013’

pada 14 Disember.

Gandingan inilah yang telah membawa kejayaan mengubah ekonomi Sarawak sepanjang 50 tahun yang lalu; daripada sebuah negeri yang bergantung berat kepada sektor pertanian tradisional ke negeri yang memainkan peranan yang lebih besar dan penting terutama sekali apabila berhadapan dengan lebih banyak sektor perindustrian berat dan berteknologi tinggi. Bertemakan ‘Perkhidmatan

5

Cemerlang Tonggak Keharmonian dan Kemakmuran’, sambutan Hari Perkhidmatan Awam kali ini

Penjawat Awam menggalas tanggungjawab besar dalam memastikan pelaksanaan dasar dan program pembangunan kerajaan berjalan lancar

RAKAN Sarawak October - December 2013


Pandangan Setiausaha Kerajaan Negeri

State Secretary’s View

Cabaran Penjawat Awam

T

6

Dahulu dan Kini

empoh 50 tahun kemerdekaan telah membawa banyak kemajuan yang memberangsangkan kepada Sarawak. Sarawak kini telah melonjak sebagai ekonomi ketiga terbesar di Malaysia, dengan Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) RM71.9 bilion; menyumbang sebanyak 10% kepada KDNK Negara. Jumlah KDNK per kapita juga meningkat 57 kali ganda daripada RM688 pada tahun 1963 kepada RM40,414 pada 2012 manakala kadar kemiskinan telah dapat dikurangkan daripada 56.5% pada 1970 kepada 2.4% tahun lepas. Kemajuan yang dicapai merangkumi pelbagai aspek termasuk fizikal, ekonomi dan sosial. Sedang kita meraikan kejayan yang telah dicapai, perlu diiktiraf bahawa kejayaan ini adalah hasil daripada sumbangan penjawat awam. Penjawat awam merupakan antara komponen utama menyumbang kepada kemajuan negeri dan negara kerana merekalah yang menterjemahkan visi dan ideaidea kerajaan sebagai satu strategi pembangunan dan mereka jugalah yang melaksanakannya.

Inilah antara intipati ucapan Setiausaha Kerajaan Negeri YB Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad Morshidi Abdul Ghani semasa sambutan Hari Perkhidmatan Awam 2013 yang diadakan di Pusat Konvensyen Borneo, Kuching (BCCK) pada Disember lalu. Beliau turut berterima kasih dan menyatakan rasa bangga dengan apa yang telah dicapai oleh para penjawat awam sepanjang 50 tahun, terutama sekali atas dedikasi, kesetiaan dan pengorbanan mereka berkhidmat kepada masyarakat Sarawak dalam mengubah kehidupan mereka kepada yang lebih baik. Cabaran dan halangan yang dihadapi penjawat awam dalam memikul tanggungjawab menyampaikan perkhidmatan amat besar lebih-lebih lagi ketika era awal kemerdekaan Sarawak. Pegawai-pegawai terutamanya yang berkhidmat di kawasan luar bandar pada era awal kemerdekaan sebenarnya sudah menguasai peranan sebagai pegawai yang serba boleh atau ‘multi-tasker’ – sebelum ia hangat diperkatakan dalam bidang pengurusan – tanpa

RAKAN Sarawak October - December 2013

mengira bidang tugas yang diamanahkan demi berkhidmat kepada masyarakat. Beliau mengimbas kembali pengalaman bekas Timbalan Setiausaha Kerajaan Negeri YBhg Tan Sri Haji Safri Awang Zaidel yang berdepan dengan pelbagai cabaran semasa berkhidmat sebagai Pegawai Daerah di Marudi. Perbezaan latar belakang agama dan budaya tidak menjadi penghalang kepada YBhg Tan Sri Haji Safri untuk berkhidmat kepada masyarakat Orang Ulu di Marudi. Ketika menjadi ahli jawatankuasa penganjur regata Baram pada tahun 1966, beliau pernah menyediakan minuman tuak kepada pengunjung yang rata-rata terdiri daripada masyarakat bukan Islam dari Miri dan Brunei. Apa yang diperlukan beliau pada masa itu ialah sikap toleransi yang sememangnya telah lama diamalkan oleh masyarakat daripada pelbagai keturunan di Sarawak. Pada pendapat beliau, pengalaman menganjurkan regata Baram ketika itu amat menyeronokkan. Ia adalah sebahagian daripada pengalaman YBhg Tan Sri Haji Safri


State Secretary’s View

Pandangan Setiausaha Kerajaan Negeri

Awang Zaidel yang diceritakan YB Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad Morshidi untuk dikongsikan kepada hadirin. Sebenarnya, banyak lagi cabaran-cabaran getir yang telah dihadapi oleh YBhg Tan Sri Haji Safri semasa bergelar penjawat awam. Beliau juga pernah diamanahkan untuk menyelia proses pertukaran pengawal keselamatan di Bario yang diserang hebat semasa zaman Konfrontasi. Selain daripada itu, beliau pernah bertugas di Simanggang (kini Sri Aman) semasa zaman pemberontakan komunis, di mana beliau terpaksa mengekang penyebaran ideologi komunis daripada mempengaruhi masyarakat tempatan. Begitu juga kisahnya dengan Encik Lim Kian Hock semasa memegang jawatan sebagai Pegawai Tadbir Daerah Belaga pada usia muda. Beliau terpaksa bertarung nyawa melindungi masyarakat Orang Ulu di Belaga bersama sepuluh orang pengawal keselamatan dengan hanya memiliki dua laras senapang. Bagi seorang Pegawai Tadbir, apa yang perlu dilakukan untuk berdepan situasi sedemikian bukanlah tercatat dalam deskripsi tugasan harian. Ia memerlukan keberanian, kebijaksanaan membuat keputusan serta kepantasan bertindak dalam meredakan ketegangan dan membantu penduduk. YB Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad Morshidi juga menceritakan sedikit tentang pengalaman bekas Pengarah Muzium Sarawak, Dr. Peter Kedit yang pernah bertugas di perkampungan Melayu. Dr. Peter Kedit kerap kali didatangi penduduk yang ingin menerima rawatan perubatan kerana mereka beranggapan bahawa beliau ialah seorang doktor perubatan kerana bergelar ‘doktor’, walaupun beliau sebenarnya memiliki kelulusan PhD dalam bidang Antropologi. Justeru, Dr. Peter Kedit terpaksa menjelaskan kepada mereka bahawa beliau bukannya seorang

lulusan perubatan dan tidak layak memberi rawatan. Namun, beliau tetap menghulurkan bantuan biarpun sekadar membekalkan ubat (panadol) kepada mereka. Sebagai sebuah negeri yang baru merdeka, demikianlah cabaran-cabaran seorang penjawat awam pada era tersebut. Tugasan harian kadang kalanya amat getir terutamanya dalam membangunkan kawasan luar bandar. Demi membawa kemajuan, hutan tebal, jeram berbahaya dan bukit bukau yang diharungi adalah rutin harian. Apa yang menyedihkan ialah ada di kalangan mereka kehilangan nyawa ketika berkhidmat kepada rakyat. Menurut YB Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad Morshidi, cabaran yang dihadapi penjawat awam masa kini jauh berbeza dengan cabarancabaran yang telah dihadapi oleh YBhg Tan Sri Haji Safri Awang Zaidel, Encik Lim Kian Hock dan Dr. Peter Kedit. Tuduhan liar dan tidak berasas daripada sesetengah pihak adalah antara sebahagian daripada cabaran yang dihadapi penjawat awam masa kini. Dalam berdepan zaman globalisasi dan teknologi di hujung jari, pihak-pihak tersebut menulis perkara-perkara yang tidak baik mengenai kerajaan dalam blog dan laman-laman sosial kerana ketidakpuasan hati terhadap perkhidmatan yang disampaikan kerajaan. Justeru, ia menuntut penjawat awam supaya lebih

kompeten, bersikap profesional, berpengetahuan, lebih efisyen dan responsif agar sentiasa dapat menangkis tuduhan-tuduhan tidak berasas dengan maklumat terkini dan fakta sebenar di samping mengubah persepsi negatif terhadap perkhidmatan kerajaan. Oleh sebab itulah juga sektor perkhidmatan awam kini mengalami banyak perubahan dan proses transformasi. Daripada konteks sosiobudaya pula, YB Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad Morshidi menyatakan rakyat Sarawak harus berbangga kerana dijadikan contoh konsep 1Malaysia; kerana terkenal dengan keharmonian di kalangan rakyat dan pemimpinnya. Ia adalah aset yang tidak ternilai dan mesti dipelihara dan dihargai setiap masa. Selain itu, kerjasama dan hubungan di antara kakitangan awam di negeri ini juga adalah penting dalam membawa keharmonian dan kemakmuran kepada negara. Berbalik kepada kisah pengalaman YBhg Tan Sri Safri Awang Zaidel, Encik Lim Kian Hock dan Dr. Peter Kedit yang tidak pernah menganggap perbezaan latar belakang agama, bangsa dan budaya sebagai penghalang untuk berkhidmat kepada masyarakat sewajarnya dijadikan teladan bagi penjawat-penjawat awam sekarang. Kisah-kisah mereka wajar dijadikan contoh tunjang kemajuan, keharmonian dan kemakmuran yang dinikmati rakyat Sarawak selama ini.

RAKAN Sarawak October - December 2013

7


Penanda Aras Perkhidmatan Awam Negeri

Memantapkan Pasukan Berprestasi Tinggi

Sarawak Civil Service Milestones

8

Building High Performance Teams (HPTs)

Sarawak hosts

CAPAM Regional Forum 2013

P

roviding excellent public service may be an immense task, but it is at the heart of every government in the world. It requires not only for the central and local government to work closely together and to make the best use of a wide range of agencies and their resources, it also demands the sharing of knowledge and experiences of public services from around the globe. While no one government could claim to have all the answers to all the challenges, one thing in common, which they all share, is the parallel issue of an increasingly globalised society. Public sectors around the globe are under growing pressure to improve outcomes and increase outputs, and are simultaneously expected to improve efficiencies and effectiveness. A modern government finds itself with an operating model that is under considerable strain given the unprecedented rate of change, driven by technology, which means that customers now expect more and even demand interaction with their government across multiple channels, and with the same quality of service that they are accustomed to from the private sector. Learning solutions to adapt and change with the times in a globalised society can best be discovered through sharing of knowledge, as was experienced at the recent Commonwealth Association for Public Administration and Management (CAPAM) Regional Forum held in Kuching. This forum brought together governments within the Commonwealth to share their experiences and findings – creating a way to connect internationally and talk with people in similar roles. The Sarawak Government was appointed as host of the CAPAM Regional Forum in collaboration with the Office of the Chief Secretary to the Government, and Malaysian Administrative Modernisation and Management Planning Unit (MAMPU). The primary objective of the two-day forum – held on October 28 and 29 – was to examine cutting-edge

RAKAN Sarawak October - December 2013

management strategies that facilitate enhanced, accountable and responsive service delivery across the civil services represented. The forum also helped to address issues faced by governments worldwide. Since most of these issues are global in nature, and while some need to be tackled on an international basis, others can be customised to be suited for the local society. As such, it is very important that governments worldwide have the ability to talk in a free and frank way about the challenges they face. As governments struggle to manage ever more complex, fast-paced and volatile situations, civil servants in both the East and West are rethinking public services – and though the drivers vary, many officials are reaching similar conclusions. The forum was organised in a highly interactive format, and the delegates were made up of top officials from government departments, political leaders and public service practitioners, who were able to spend time learning from each other about how global dynamics are playing out in different locations and how the public sector is responding to each of these issues. The strength of CAPAM’s global network means that it is uniquely positioned to share know-how and identify emerging trends in best practices within the public service around the world. According to CAPAM Board member, Dr Joan ImhoffNwasike, CAPAM is an organisation of the Commonwealth Secretariat and the forum is a knowledge-sharing platform bringing people from all over the Commonwealth countries to exchange their experiences and share ideas on what works for them in their own country. “And you’ll find people would take some of these ideas and go back home to their respective countries and talk about it, adapt it and try it. So it is very beneficial to all,” said Dr Imhoff-Nwasike, who is also Head of the Thematic Programmes Group of Commonwealth Secretariat. CAPAM is a membership organisation that brings


Building High Performance Teams (HPTs)

together all the public sector employees with a mission to promote the practical requirements of good governance, and just and honest government across the Commonwealth countries and beyond. CAPAM organises forums for the active exchange of innovations, knowledge and practice in citizen-centred service delivery, leadership development and growth, and public service management and renewal to build a more responsive and dynamic public service globally. As a non-profit association, CAPAM represents an international network of 1,100 senior public servants, heads of government, leading academics and researchers from more than 50 different countries. The association is guided by international leaders, who believe in the value of networking and knowledge-exchange, and the promotion of good governance for the betterment of citizens across the Commonwealth.

This CAPAM Regional Forum received delegations from Australia, Barbados, Kenya, New Zealand, Singapore and Tanzania, among others. Some of these countries had speaker representatives, who presented papers on strategic management in the public service and even case studies on strategic management for citizen-centred results, just to name a few. Chief Secretary to the Government YBhg Tan Sri Dr Ali Hamsa, who sits as the Deputy President of CAPAM, and the State Secretary YB Tan Sri Haji Mohamad Morshidi Abdul Ghani attended the two-day event. Also present was Performance Management and Delivery Unit (PEMANDU) Chief Executive Officer YB Senator Dato Sri’ Idris Jala, who presented a keynote speech to highlight the various methods implemented to have specific programmes in the Government Transformation Programme.

Penanda Aras Perkhidmatan Awam Negeri

Sarawak Civil Service Milestones

A Wider Perspective on World-Class Civil Service In between the various sessions at the Commonwealth Association for Public Administration and Management (CAPAM) Regional Forum, RAKAN Sarawak took the opportunity to speak to some of the delegates, to gain an insight on their views on what it takes to be a world-class civil service.

Firstly, the civil service looks outward rather than inward. It looks to see what the needs of its country and it looks forward so it can built capability ahead of need and is focused on doing the right thing for the country rather than living the comfortable life itself. Whatever needs to be done no matter how inconvenient difficult it might be, it does what it has to do respond rapidly in order to meet those verging needs. Secondly, a world-class civil service has to be known for its integrity and professionalism. It has to be known to provide ethical services that’s focused on doing the right thing; not just simply obeying the law – they are different. It is also known for being a trusted source of information because it has a passion for evidence and truth even if the truth might be inconvenient, it is the best source of advice because on public policy issues because it does make sure that it understands what the needs of the community are and the political tools to properly understand what the issues are. It has the openness of mind and to collaborate and to learn from others to bring multiple perspectives to bear to properly understand what the issues and solutions are because we’re not

Jason Leow Design Lead, The Human Experience Lab, Public Service Division, Prime Minister’s Office, Singapore

I’d like to define a world-class civil service as efficient, professional and all that; but to me, it is when we ask ‘what makes a good parent to a child? Or ‘a brother to a younger brother?’ – you nurture but sometimes you’ll need to discipline and you need you listen and you need to help. So I think while we strive towards efficiency, we mustn’t lose sight of speaking and connecting with the people, which is by having a relationship with the citizens. So, I think the relationship is important to being a world-class government. Because efficiency tends to distance people from government but relationship is important, almost like a family, in order to chart that path together as a country.

RAKAN Sarawak October - December 2013

Memantapkan Pasukan Berprestasi Tinggi

Steve Sedgwick Commissioner, Public Service Commission, Australia

necessarily the holders of truth either. And, it has got to have the humility and that passion for the truth to seek out the right thing to do and to make sure that it gets done. Lastly, accountable services; it is one that acknowledges that from time to time, things go wrong but professionally sets out to identify risks and to manage it in a most cost effective way. Delivers effective and efficient services that the community needs.

9


Memantapkan Pasukan Berprestasi Tinggi

Sarawak Civil Service Milestones

Building High Performance Teams (HPTs)

Leon Voon Design Lead, The Human Experience Lab, Public Service Division, Prime Minister’s Office, Singapore

World-class to me is a service that is hardworking but very honest and humble. For a very long time, it’s for us to comment from our own point of view and say that we’re doing a good job but increasingly we’re realising that it is really the citizens who have more expectations, who are more savvy and have a point of view and they want to be involved. They are not content in just letting the government do everything; they actually want to get their hands dirty and be involved. So we create services that give them some more responsibility and take in their input rather than just roll out services. To continue to be relevant, we’ve got to be honest, humble and to continue to engage citizens more than ever before.

Hamis Saidi Nassor Principal Tanzania Public Service College, Tanzania

I want to talk about ethics, it is part and parcel of it, as you can’t be working if you’re not ethical. To follow the rules and regulations of our public service is a must. You can’t work without following what is supposed to be followed on a daily basis. Of course if the budgets are very small, we’ve got to think wider and get more resources to do more and do what we want to do. Training people, and ensure that they follow the right direction.

Penanda Aras Perkhidmatan Awam Negeri

Dr. Joan Imhoff-Nwasike Head, Thematic Programmes Group, Governance and Institutional Development Division (GIDD), Commonwealth Secretariat

We must take a whole view of the public service, by finding a way of isolating all the elements that would come into the plan so that you can develop programmes, so that you have the results, and you have results that are sustainable. The most important thing about the results is that you will have to measure them, either mid-term or annually, and you must get feedback so that you will be able to correct or adjust the programmes as you evolve.

Henry Mambo Deputy Principal Tanzania Public Service College, Tanzania

It is by having the right plans and programmes in place, but it is also to have the right capacity to implement those plans. Because our citizens are more interested in the outcomes, tangible outcomes, and they want to see it yesterday, not today. They want to see it immediately. And to do that, we need to actually have good programmes in place to implement…and weed out so many other plans that actually are not workable. We also need to come up with programmes that are actually implementable but also to have the right people that can actually deliver those programmes. We need to have sustainable programmes to train them so they deliver the services that meet expectations.

Marjorie Wharton Director, Strategic Business Services, Cave Hill School of Business, University of West Indies, Barbados

Dr. Margerat Kobia Chairperson, Public Service Commission, Kenya

“ 10

A world-class civil service is one that is able to understand the needs of the citizen, be responsive and improve the quality of life. It requires efficiency, effectiveness, being ethical, and having the kind of understanding of a global perspective of public servants. They must not just see themselves as in their own country because public service cuts across to other countries. Therefore, a world-class civil servant is one who understands why they exist – to provide the services to the citizens, to their own countries, and globally.

RAKAN Sarawak October - December 2013

A world-class civil service is one that will function effectively to deliver and meet customer needs; to have a clear understanding of what the public requires and then to be able to deliver it in a format that they require.


Sarawak Civil Service Milestones

Building High Performance Teams (HPTs)

Johan

Naib Johan

Ketiga

Anugerah Kualiti Ketua Menteri Lembaga Pelabuhan Miri

Jabatan Perbendaharaan Negeri Sarawak

Dewan Bandaraya Kuching Utara (DBKU)

Penanda Aras Perkhidmatan Awam Negeri

Anugerah Ketua Menteri Sarawak (AKMS)

Anugerah Kualiti Setiausaha Kerajaan Negeri Perbadanan Pembangunan Ekonomi Sarawak (SEDC)

Negeri

Jabatan Tanah dan Survei Sarawak

Jabatan Pendidikan Negeri Sarawak

Anugerah Setiausaha Persekutuan Sarawak Majlis Bandaraya Kuching Selatan (MBKS)

Jabatan Pendaftaran Negara

Pentadbiran Negeri

Kementerian Kerajaan Tempatan dan Pembangunan Komuniti

–

–

Pejabat Residen & Daerah

Pejabat Residen Bahagian Betong

Pejabat Residen Bahagian Sarikei

Pejabat Residen Bahagian Miri

Pihak Berkuasa Tempatan

Majlis Daerah Marudi

Majlis Daerah Lundu

Majlis Daerah Subis

Memantapkan Pasukan Berprestasi Tinggi

Kumpulan Wang Simpanan Pekerja (KWSP)

Anugerah Perkhidmatan Kaunter Cemerlang (APKC) Anugerah Perkhidmatan Kaunter Cemerlang (APKC)- Johan Kategori Jabatan Kerajaan : Sub Kategori A

Jabatan Perbendaharaan Negeri Sarawak

Kategori Jabatan Kerajaan : Sub Kategori B

Majlis Perbandaran Sibu

Kategori Pejabat Daerah

Pejabat Daerah Daro

Kategori Pihak Berkuasa Tempatan

Majlis Daerah Marudi

RAKAN Sarawak October - December 2013

11


Memantapkan Pasukan Berprestasi Tinggi

Sarawak Civil Service Milestones Mr. Ho King Sing

Penanda Aras Perkhidmatan Awam Negeri

Telekom building in Kuching built in the 1980s

This bridge was built at the same time with the Tun Razak Museum in 1973

Lifelong Learning

B

12

Building High Performance Teams (HPTs)

the Key to a Fulfilling Career

y the time Mr. Ho King Sing retired in 2003 as the Assistant Director, Head of Investigation and Design Branch of the Public Works Department or Jabatan Kerja Raya (JKR), his career in the civil service had spanned over three decades – 32 years to be exact. As a Chartered Engineer in JKR, Mr. Ho spent most of his working life travelling all over Sarawak, contributing his expertise to the infrastructural development of the State. RAKAN Sarawak had the pleasure of interviewing him recently and learning about his life journey and the role he played in the development of a young State and Nation.

The Background Mr. Ho graduated with a degree in Civil Engineering from Australia in the early 1970s, and upon his return to Kuching he joined JKR in 1971 as an Assistant Executive Engineer at the department’s headquarters. While studying in Australia, Mr. Ho was attached with the world-famous consulting engineering firm – Arub & Partners, which designed the Sydney Opera House – and gained his practical experience on structural design there. With that background, he was posted to the design department upon joining JKR.

The beginning of a lifelong learning journey Mr. Ho was very interested in structural design in the early days of his career at JKR. Over the years he designed many structures, from bridges and buildings to roads and airport runways. A few of the structures he designed are still visible today, such as the Telekom building in Batu Lintang, Kuching, the skybridge at Sarawak Museum, the first airport runway extension at Kuching International Airport, and also numerous water supply structures throughout the State. “The structures were neither fantastic nor fancy or gigantic, but they suited the requirements of the time. Sarawak was at the very early stage of development in the 1970s, and most of the designs focused on school buildings, office buildings, hospitals, short bridges and small jetties.” When asked about the challenges he encountered over the years, Mr. Ho spoke of the memorable challenges he faced in the early days of his career, particularly one incident during the 10th anniversary celebrations of the State’s Independence, when he was assigned to design a sky-bridge to cross from the Sarawak Museum

RAKAN Sarawak October - December 2013

grounds to the other side of the road (today’s Tun Razak Museum). “It was an interesting aspect of my time at the JKR. I was given a week to come up with a design for construction and coincidentally all the senior officers were on leave at that time, so I had to handle the project alone without any guidance. “I was so worried on the day of the celebration as the bridge was packed with people. It was such a great relief to see that everyone was safe and to know that the bridge is still standing at the end of the procession. I was quite happy with the outcome.” With the success of this project, Mr. Ho was later recommended to take up one year of training under the Confederation of British Industry (CBI) in England. Upon his return, he became more involved in structural design and eventually moved on to water supply structures, such as constructing piping and water tanks. During that time Mr. Ho also ran into a number of interesting projects; one of which was the construction of an oxidation pond for the Serian Hospital in 1974. The Director General (DG) at the time did not agree with the design and requested for a new one. It was a new concept at that time and no one in the department had any experience. The department had to


Sarawak Civil Service Milestones

When asked about the exciting moments during his career at JKR, Mr. Ho simply said that anyone who had been in the field for as long as he has would always have interesting stories to tell. “It was very fruitful and beautiful thoughts come to mind when I think of my time in JKR. Sometimes when I meet up with ex-colleagues, we often have a good laugh recalling some of the things we went through together. There’s always a big event followed by the small stories along with it.” Mr. Ho said that being appreciated by the heads of department and colleagues is very fulfilling for him, because he believed that if a person does something wholeheartedly, people would feel it and be more appreciative. Apart from the good relationship with colleagues, it also makes him feel good to know that he had contributed to the development of the State,

The transformation of JKR Traditionally, the public looked to JKR as a beacon of excellence in technical matters and they still do, as the Government entrusts JKR with the responsibility of constructing and maintaining public infrastructure such as roads, buildings, bridges, wharves, airports and water supply. However, times change and the Government assumes a different role and JKR has to keep up to meet the expectations of the stakeholders. JKR’s transformation had begun during Mr. Ho’s time and he believes that there are many good managers in JKR. However, he felt that for the department to be technically competent, bolder actions to recruit more technically inclined people would be a big boost for the Department.

The new recruits in the Civil Service Mr. Ho felt that working for the public sector is more secure and even provides good remunerations.

One of the completed buildings at Belawai Fisheries Centre

Civil servants will also have more opportunities to attend courses and improve themselves professionally. However, for the “technical people”, their opportunities to put what they have learnt into practice might be more restricted, as most public sector responsibilities are administrative in nature. He encouraged young recruits to develop their own core values, as this will form the backbone to develop their character into something they aim to be in the future.

Core values to share: a. Honesty and Integrity b. Commitment to excellence c. Forward looking. “You need it to ‘see’ your future expectation and use it as a target to your work towards achieving it.” d. Perseverance. “Let’s be honest about life. Rome was not built in a day. To be good you need to work consistently to upgrade yourself every day.” e. Have a good family. “Everybody needs this. And keep yourself in good health to keep your family happy.”

Memantapkan Pasukan Berprestasi Tinggi

The Job Satisfaction

especially when he travels throughout Sarawak and still sees some of the buildings that he designed.

Penanda Aras Perkhidmatan Awam Negeri

send Mr. Ho to Kuala Lumpur for a study trip to come out with a new design. After returning from that trip, he worked with one of the Public Health Officers, and managed to design and build the oxidation pond according to the specifications required by the DG. It was the first oxidation pond ever built in Sarawak. Many of the West Malaysian officers were very surprise to see how clean the pond was, when they come to visit in 1975. Similar oxidation ponds were later constructed in Limbang, Saratok and Bau. “Everywhere I go, I try to learn,” he said. After design, he focused on road construction for the later part of his career. Major infrastructure projects under his supervision included the construction of the Kuching Second Bridge, Durin Bridge and Igan Bridge (Sibu), Kayan Bridge (Lundu), ASEAN Bridge (Miri), and Batang Mukah Bridge (Mukah), which were all completed within the contract period.

Building High Performance Teams (HPTs)

Mr. Ho inspecting the construction of the ASEAN Bridge

13 Inspecting the foundations of a bridge in Merapok in the 1970s

One of the project completed in Sibu – The Sibu Express Wharf Terminal

RAKAN Sarawak October - December 2013


Building High Performance Teams (HPTs)

Penanda Aras Perkhidmatan Awam Negeri

Memantapkan Pasukan Berprestasi Tinggi

Sarawak Civil Service Milestones

Greater Cooperation

between Commonwealth Countries

R

egardless of the stage

Association for Public Administration

timely reminder that successful

countries are in, in terms

and Management (CAPAM) Regional

reform requires both political will

of implementing its

Forum 2013 held in Kuching, in

and support, matched with the

reform process or the

October, Chief Secretary to the

involvement from all levels of the civil

approach they are pursuing, they

Government YBhg Tan Sri Dr. Ali

service.

share many of the same challenges.

Hamsa explained the aim of the

These include, among other

servants must be prepared to

things, challenges related to

development and reform of public

discard lengthy bureaucratic

capacity-building, earning public

services in the Commonwealth

practices and to do away with

trust, becoming more people-centric,

countries, in tandem with the

redundant units or sections that may

improving service delivery to citizens

changing times.

no longer be relevant, and must also

who are more aware and demanding

14

He also stressed that civil

gathering was to promote the

“CAPAM itself acts as the best

be prepared to reject complacency

of better services, and improving

platform among members of the

communications and engagement

Commonwealth for the exchange of

with citizens.

ideas and global best practices to

technologies, efficient systems, the

However, through the exchange

enhance our capacity, in response

diversity of people and ideas, and

of ideas and sharing of information,

to contemporary challenges when

value added services.

countries can learn from each other

it comes to serving our respective

as they move forward with their

citizenry.”

reform efforts. At the Commonwealth

The view of the Chief Secretary to the Government comes as a

RAKAN Sarawak October - December 2013

and not protect their comfort zones. “Instead, we must embrace new

“Only then can we truly call ourselves accountable. Only then can we truly be responsive to contemporary demands. And only


Sarawak Civil Service Milestones

Building High Performance Teams (HPTs) speech at the event, highlighted the

and expectations of the public,” said

framework of a highly successful

YBhg Tan Sri Dr. Ali Hamsa, who is

Government Transformation

the Chairman of this forum and also

Programme (GTP) implemented by

the Deputy President of CAPAM.

the Malaysian Government since

CAPAM Regional Forum 2013, which adopted the theme ‘Strategic

2009. He pointed out that many

Management: Enhancing Service

countries looked up to Malaysia now

Delivery through Accountable

and also stressed on Malaysia’s

and Responsive Civil Service’,

on-going efforts to mentor and

gathered public servants from

guide other developing nations

various Commonwealth nations to

such as Tanzania, to begin their

network and share their ideas and

own transformation plans and other

experiences on public administration.

related programmes.

Malaysia is one of the founding

The objectives of the CAPAM

members of CAPAM, which was

Meeting and Forum 2013 are:

established during the time of former

1. To facilitate the sharing of

Chief Secretary to the Government

information and knowledge on

YBhg Tun Ahmad Sarji, who mooted

public administration among the

the idea that was well received by

Commonwealth countries and

the Commonwealth countries.

beyond; 2. To promote good governance,

meeting in Kuala Lumpur next year

just and honest government as

public administration through

and will be organised together with

outlined in the Declaration of

cooperation and sharing

the CAPAM biennial conference and

the Commonwealth Heads of

of experiences in its efforts

CAPAM ministerial meeting.

Government at its meeting in

towards public administration

Meanwhile, YB Senator Dato Sri’

Harare, Zimbabwe in 1991; and

renewal among Commonwealth

Idris Jala, who presented a keynote

3. To enhance the effectiveness of

countries.

Memantapkan Pasukan Berprestasi Tinggi

CAPAM will hold its biennial

Penanda Aras Perkhidmatan Awam Negeri

then can we truly meet the demands

15

RAKAN Sarawak October - December 2013


Key Focus Areas (KFAs)

Aktiviti-aktiviti Fokus Utama

Sarawak Civil Service Milestones

F cused Penanda Aras Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak

on Fewer

T

he Ministry of Local

Arrears of Rates’. The department’s

quickly, particularly about how to

Government and

target was to collect 30% of the tax

pursue a debt and when it would be

Community Development

arrears accumulated each year and

appropriate to offer extra time for the

(LGCD) had set its sights

collect 90% of the tax assessment

customer to pay.

on improving its method of collecting debts, and it chose to do this by

every year for all local authorities. As part of the Ministry’s

In a bid to identify these tools to engage with citizens directly,

focusing on this goal through its Key

transformation, staff assessments

LGCD teamed up with Information

Focus Activity (KFA).

and rating became one of the

and Communication Technology

solutions, through intensified

Unit (ICTU) of the Chief Minister’s

approach was rewarded not only by

training and courses as part of the

Department, together with Sarawak

the results of its efforts, it was also

restructuring and assessment of

Information System Sdn Bhd

acknowledged as the latest winner of

local authorities.

(SAINS), to design an electronic

Eventually, the Ministry’s

the KFA Award. At a time when local authorities’

From the outset, having proper training on related courses and

service called the Electronic Local Authority 2 (e-LA2) system. The system incorporated

tax arrears are increasing due to

excursions were part of the major

constant difficulties encountered in

progress they had made throughout

services such as payment of bills,

collection – which also affects their

2012.

assessment rates and managing

administration and performance –

16

Rates Arrears

Furthermore, a standardised

complaints. It was an interconnected

this project helped the Ministry save

reporting system also significantly

enterprise solution that harmonised

a total of RM360,000 on caveat,

improved information handling

and standardised the core business

while gaining revenue worth over

and reporting performed with the

procedures of the local authorities.

RM120 million, in 2012.

local authorities. Hence bringing

Through KFA, significant

together the data that LGCD has

progress has also been

to improve the collection of debt,

about a customer allowed more

made; especially through the

through its KFA project ‘Reduction in

informed decisions to be made more

implementation of this system

This was part of LGCD’s efforts

RAKAN Sarawak October - December 2013


Sarawak Civil Service Milestones

Key Focus Areas (KFAs)

Penanda Aras Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak

through measures to ensure that

towards improving processes and

staff members tasked to monitor

procedures. In fact, from these

participate in awards such as the

the rates complied to procedures

efforts, LGCD has made significant

KFA, not only do the winners get

effectively and consistently.

progress in reducing the amount of

recognition for their outstanding

debt due to the Ministry.

performances, it has proven to be

‘Ops Pemutihan’, which essentially

As mentioned, this was achieved

a crucial impetus for participating

carried out ‘Data Cleaning’ and

by using existing resources more

agencies to learn from existing

‘SOP Rating’. By enabling the

effectively, specifically by investing

shortcomings by working

establishment of a task force to

in improved analytic capabilities

collaboratively towards improving

clear out bad data and exemptions,

and adopting more sophisticated

their services.

among others, it was able to acquire

collection strategies. LGCD has also

information on the recovery of rates

made it easier for people to pay

also creates a sense of pride for

and detect various other terms such

their debts, especially for those who

agencies, departments or ministries

as write-offs, rebates and remissions.

informed the Ministry they genuinely

as a whole, and more importantly

were unable to pay in full and on

it also helps to lift morale amongst

time.

the staff. Furthermore, civil servants

Other efforts included the setting up of a special committee to specifically look into arrears

It goes without saying that KFAs

Winning awards such as this

can continue to improve and even

and improve analytic capabilities,

will affect the kind of transformational

learn from one another, as awards

and also the adoption of more

change that governments are

are a brilliant way for the winners to

sophisticated collection strategies,

seeking; by encouraging civil

champion the very best practices of

such as by providing discounts.

servants to conduct regular checks

the civil service, which is a reflection

and identify any shortcomings that

of the on-going commitment and

of KFAs has been very effective

otherwise, would not usually be

dedication to providing the best

in gearing the State Civil Service

rectified straight away.

service for the people.

Generally, the implementation

Aktiviti-aktiviti Fokus Utama

The Ministry also came up with

Through opportunities to

RAKAN Sarawak October - December 2013

17


Penanda Aras Perkhidmatan Awam Negeri

Memantapkan Pasukan Berprestasi Tinggi

Sarawak Civil Service Milestones

Building High Performance Teams (HPTs)

Ketua Menteri YAB Pehin Sri Haji Abdul Taib Mahmud, Setiausaha Kerajaan Negeri YB Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad Morshidi Abdul Ghani dan Setiausaha Persekutuan Sarawak YBhg Datuk Hj. Md Yahaya Basimin bergambar bersama para penerima anugerah (dari kiri) En. Mahdzar bin Julaihi @ Mahdzar Julaihi, En. Pegie anak Wow, En. Lim Siau Chung, En. Jumastapha bin Lamat, YBhg Datu Dr. Andrew Kiyu Dawie anak Usop, En. Wan Ahmad Uzir bin Haji Wan Sulaiman, En. Kangot anak Awan dan Cik Tan Sew Sim

Lapan Kakitangan Awam

Terima Anugerah Pegawai Contoh Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak 2013

S

ekali lagi jasa dan pengorbanan penjawat

18

Hari Perkhidmatan Awam 2013. Seperti tahun-tahun lepas,

Anugerah tahun ini juga bertujuan mengiktiraf khidmat penjawat-penjawat

awam diiktiraf apabila

anugerah diberi kepada kakitangan

awam yang telah berjaya membawa

lapan orang kakitangan

Kerajaan Negeri dan Persekutuan

Sarawak ke arah kegemilangan,

daripada pelbagai peringkat jawatan

yang layak dijadikan pegawai contoh

sempena menyambut perayaan Jubli

dan agensi menerima Anugerah

berdasarkan rekod perkhidmatan

Emas 50 Tahun Sarawak Merdeka

Pegawai Contoh semasa sambutan

mereka yang cemerlang.

Dalam Malaysia.

RAKAN Sarawak October - December 2013


Sarawak Civil Service Milestones

Building High Performance Teams (HPTs)

Penanda Aras Perkhidmatan Awam Negeri

Anugerah Pegawai Contoh

Kumpulan Sokongan II

Kumpulan Sokongan I Kumpulan Pengurusan dan Profesional Kumpulan Pengurusan Tertinggi

Penerima

Jawatan

Agensi / Jabatan

Cik Tan Sew Sim

Pembantu Am Pejabat

Jabatan Pendidikan Negeri Sarawak

Encik Mahdzar bin Julaihi @ Mahdzar Julaihi

Pekerja Awam Khas

Lembaga Kemajuan Bintulu

Encik Kangot anak Awan

Guru

Jabatan Pendidikan Negeri Sarawak

Encik Pegie anak Wow

Penolong Jurutera (Awam)

Jabatan Kerja Raya Sarawak

Encik Wan Ahmad Uzir Haji Wan Sulaiman

Pengarah

Kementerian Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi dan Kepenggunaan Sarawak

Encik Lim Siau Chung

Jurukartografi

Jabatan Tanah dan Survei

YBhg Datu Dr. Andrew Kiyu Dawie anak Usop

Pakar Epidemiologi

Jabatan Kesihatan Negeri Sarawak

Encik Jumastapha Lamat

Akauntan Negeri

Jabatan Perbendaharaan Negeri Sarawak

RAKAN Sarawak October - December 2013

Memantapkan Pasukan Berprestasi Tinggi

Senarai Penerima Anugerah Pegawai Contoh Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak 2013

19


Kualiti/Inovatif/Kreatif

Human Resource Development & Management

Harta Intelek Sumber Penjanaan Ekonomi Baharu

K Pengurusan & Pembangunan Sumber Manusia

erajaan komited dalam

membangunkan serta

Intelek Malaysia (MyIPO) untuk

memberikan tahap perlindungan

menghadapi peningkatan tahunan

Harta Intelek yang baik,

permohonan pendaftaran dan

memajukan aktiviti-aktiviti

keperluan pelanggan dan juga untuk

penghasilan Harta Intelek,

menyediakan prosedur-prosedur

menjadikan Harta

memajukan pengeksploitan komersial

permohonan yang mudah dan

Intelek sebagai sumber

Harta Intelek, membangunkan

pendaftaran yang segera; garis

penjanaan ekonomi

kemampuan komersial,

panduan pendaftaran yang jelas;

baharu pada masa hadapan. Ini dapat

membangunkan industri sokongan,

kemudahan carian awam yang

disaksikan melalui pelaksanaan Dasar

dan menentukan kepentingan Harta

berkualiti; dan sistem penyebaran

Harta Intelek Negara (DHIN) yang

Intelek Malaysia dikawal di peringkat

maklumat yang berkesan.

diwujud untuk memanfaatkan Harta

antarabangsa dengan memantau

Intelek sebagai enjin pertumbuhan

perkembangan semasa.

yang baharu dalam meningkatkan kemakmuran ekonomi dan sosial.

Selain daripada itu, DHIN

Strategi lain termasuklah mengemaskini undang-undang dan peraturan-peraturan supaya

diwujudkan untuk membangun

selaras dengan perkembangan

sumber manusia dengan tujuan

antarabangsa, cabaran-cabaran

dapat memberi fokus terhadap

membentuk sekumpulan pakar-pakar

baru dan isu-isu baru, di samping

memaksimumkan sumbangan Harta

dalam pengurusan Harta Intelek,

membina keupayaan untuk

Intelek dalam mempercepatkan

memajukan pelaburan dan untuk

mewujudkan sekumpulan sumber

pembangunan sosio-ekonomi dan

memudahkan pemindahan teknologi

manusia yang besar dan mahir dalam

teknologi.

asing.

pendaftaran dan penguatkuasaan.

Melalui DHIN, kerajaan

Ini akan dapat dikecapi

Ia juga bermatlamat untuk

Pada masa yang sama, kerajaan

dengan mewujudkan suasana

meningkatkan kemakmuran ekonomi

akan mengukuhkan agensi-agensi

yang menggalakkan penghasilan

dan sosial masyarakat dengan

penguatkuasaan kerajaan yang

berterusan, menyediakan sistem

memanfaatkan sepenuhnya Harta

menguatkuasakan Akta Perihalan

perlindungan berpiawaian tinggi,

Intelek, memperkukuhkan daya saing

Dagangan 1972, Akta Cakera Optik

memajukan pengeksploitan Harta

negara sebagai industri matang dan

2000, Akta Hakcipta 1987, Akta Paten

Intelek berpotensi komersial,

termaju yang menghasil, mengurus

1983, Akta Hakcipta 1987, Akta Reka

memupuk pembangunan

dan memperdagangkan Harta Intelek.

Bentuk Perindustrian 1996, Akta Reka

industri-industri sokongan dan

Di samping itu, ia dapat

Bentuk Susun Atur Litar Bersepadu

membangunkan keupayaan sumber

menjadikan Malaysia sebagai hab

2000 dan Akta Petunjuk Geografi

manusia untuk melaksanakan dasar

Harta Intelek terkemuka menerusi

2000.

dengan jayanya.

penghasilan nilai ekonomi daripada

Harta Intelek dianggap amat penting disebabkan ekonomi semasa

20

Quality/Innovative/Creative

Penubuhan Mahkamah Harta

aktiviti-aktiviti perniagaan berasaskan

Intelek untuk mempercepatkan

Harta Intelek.

pendengaran kes-kes berkaitan dengan Harta Intelek serta sistem

yang berasaskan pengetahuan telah

Antara strategi-strategi yang

menjadikannya suatu aset ekonomi

digariskan di dalam pembangunan

penyelesaian pertikaian alternatif pula

berharga dan juga alat perniagaan

sistem perlindungan Harta Intelek

dilihat sebagai langkah utama dalam

kritikal yang boleh memperkukuhkan

yang cekap dan berkesan ialah

membangunkan sistem perlindungan

daya saingan.

memperkukuhkan pentadbiran

Harta Intelek yang cekap dan

Harta Intelek; Perbadanan Harta

berkesan.

Objektif DHIN ialah untuk

RAKAN Sarawak October - December 2013


Human Resource Development & Management

Quality/Innovative/Creative

Pengurusan & Pembangunan Sumber Manusia

MyIPO Badan Pelindung Harta Intelek

P

endaftaran harta intelek

MyIPO juga

membantu pemilik

bertanggungjawab

mendapatkan hak

menyebarkan

cipta mereka. Kerajaan

maklumat mengenai

menyedari bahawa pembangunan

harta intelek kepada

harta intelek dilihat secara tidak

orang ramai dengan

langsung dapat menggalakkan usaha penyelidikan dan pembangunan (R&D) sesuatu produk atau inovasi baru di pihak organisasi atau individu di samping memberi jaminan perlindungan

mengadakan program kerjasama peringkat kebangsaan dan antarabangsa.

serta hak eksklusif terhadap pereka

Pelaksanaan

cipta bagi menggalakkan lagi usaha

sistem perlindungan

pengkomersilan harta intelek.

hak harta intelek

Oleh yang demikian, penubuhan

dilaksanakan MyIPO

Perbadanan Harta Intelek Malaysia

untuk:

(MyIPO) pada 3 Mac 2003,

sebagai badan berkanun yang

yang berkaitan untuk

mempunyai autonomi penuh dari

menggalakkan penciptaan

segi pentadbiran harta intelek dilihat

rekaan baru, inovasi dan aktiviti

sebagai usaha kerajaan dalam

harta intelek kreatif •

Akta Petunjuk Geografi 2000 •

intelek untuk memudahkan

kepada harta intelek selaras

harta intelek.

dengan amalan perdagangan

penyelidikan dan penyebaran maklumat mengenai harta intelek

antarabangsa

MyIPO mempunyai peranan •

Menyediakan pusat sumber maklumat mengenai harta

Memberi perlindungan

serta menggalakkan lagi sektor

yang penting dalam menentukan

dilaksanakan selaras dengan

Antara perkhidmatan yang

Mengesan perkembangan

hala tuju pembangunan harta

bidang harta intelek di peringkat

diberikan:

intelek dengan menyediakan

tempatan dan antarabangsa

yang kukuh bagi menggalakkan

Perbaharuan Utiliti

serta membuat dasar

sistem perlindungan harta intelek •

Memastikan pendaftaran paten

• •

Paten 1983

dan perdagangan.

Pendaftaran Cap Dagangan dan Cap Perkhidmatan

dilakukan selaras dengan Akta

penciptaan harta intelek, pelaburan

Pemberian Paten dan Sijil

Pendaftaran Reka Bentuk

Memastikan pendaftaran cap

Perindustrian, Pendaftaran

selain urusan pendaftaran, MyIPO

dagangan dilakukan selaras

Petunjuk Geografi

menyediakan perkhidmatan

dengan Akta Cap Dagangan

memungut dan menguatkuasa

1976

Daripada segi perkhidmatannya,

pembayaran yuran yang ditetapkan

Khidmat nasihat mengenai harta intelek

Memastikan pendaftaran reka

Kemudahan carian awam bagi

dalam perundangan harta intelek,

bentuk perindustrian dilakukan

Paten dan Cap Dagangan,

mengawal selia dan mengemaskini

selaras dengan Akta Reka

penyebaran maklumat

Bentuk Perindustrian 1996

berhubung perkara yang

Memastikan pendaftaran

berkaitan harta intelek.

perkara berhubung perundangan harta intelek.

Kualiti/Inovatif/Kreatif

melindungi hasil pencipta tempatan

petunjuk geografi

Menggubal undang-undang

RAKAN Sarawak October - December 2013

21


Sistem Penyampaian Perkhidmatan

Service Delivery

Tingkatkan

Pengurusan Kewangan dan Akauntabiliti Awam

P

enganugerahan sijil bersih

meningkat kepada RM6.63 bilion

oleh Ketua Audit Negara

Sarawak yang diperincikan Ketua

iaitu peningkatan sebanyak 18.2%

selama 10 tahun berturut-

Menteri YAB Pehin Sri Haji Abdul Taib

berbanding dengan RM5.61 bilion

turut daripada tahun 2002

Mahmud ketika Hari Audit 1Malaysia

pada tahun 2010.

sehingga 2011 untuk penyata

dan Persidangan Juruaudit Sektor

kewangan Kerajaan Negeri Sarawak

Awam 2013.

menjadi sumber galakan Kerajaan

Ketua Menteri menerangkan

Mengenai Koridor Tenaga Diperbaharui Sarawak (SCORE), Kerajaan Negeri dan Persekutuan

Negeri untuk terus komited, terutama

bahawa pendekatan berhemah

telah membuat pelaburan sebanyak

dalam meningkatkan pengurusan

kepada pembangunan fizikal

RM2.17 bilion untuk pembangunan

kewangan dan akauntabiliti awam

yang diamalkan oleh Kerajaan

infrastruktur di kawasan SCORE

dengan rekod cemerlang dengan.

Negeri Sarawak dan kawalan ketat

sehingga tahun 2012.

Selain daripada itu, Sarawak

terhadap perbelanjaan mengurus

Dari tahun 2010 sehingga tahun

berjaya mengekalkan prestasi

dilihat sebagai langkah yang amat

2012, Sarawak berjaya menarik

kewangan yang cemerlang sejak

berkesan.

pelaburan sebanyak RM24 bilion

tahun 2004 dengan kejayaan

Ia turut menuntut sikap yang

daripada 15 syarikat multinasional

mendapat kenaikan penarafan

proaktif dan positif untuk terus

di bawah SCORE. Kerajaan

kredit antarabangsa daripada Baa1

meningkatkan akauntabiliti awam

menumpukan kepada industri

kepada A3 dalam tahun 2011.

dan segala penemuan, teguran

tenaga intensif, pembangunan hab

dan pemerhatian audit diambil

halal dan bandar raya pintar.

Sarawak juga menunjukkan

22

Inilah antara rentetan kejayaan

rekod prestasi kewangan positif yang

perhatian demi penambahbaikan

amat kukuh dengan penghasilan

dalam pengurusan kewangan serta

ini dijangka akan menjadikan

lebih pendapatan untuk beberapa

meningkatkan akauntabiliti awam.

Sarawak di antara negeri

tahun sehingga menghasilkan tahap

Menurut laporan Ketua

Kejayaan pembangunan projek

berpendapatan tinggi dan maju di

rizab negeri berjumlah RM30 bilion

Audit Negara tahun 2011, hasil

Malaysia menjelang tahun 2020 dan

dalam tahun 2012.

Kerajaan Negeri Sarawak telah

secara tidak langsung pelaburan

RAKAN Sarawak October - December 2013


Service Delivery

Sistem Penyampaian Perkhidmatan

Beliau menjelaskan faktor geografi negeri Sarawak yang luas tidak menjadi penghalang untuk kerajaan untuk menjaga kepentingan rakyat supaya dapat turut serta di dalam pembangunan utama dan memastikan semua rakyat menikmati peluang ekonomi negara. Hari Audit 1Malaysia dan Persidangan Juruaudit Sektor Awam 2013 anjuran Jabatan Audit Negara telah diadakan di Kuching ini turut menyediakan peluang

Negeri Sarawak turut memberi

dan dirasmikan oleh Ketua Menteri

pekerjaan kepada 1.5 juta orang.

tumpuan kepada aset akauntabiliti

Sarawak YAB Pehin Sri Haji Abdul

Di samping itu, dapat dilihat

serta tadbir urus yang baik di pihak

Taib Mahmud di Kuching pada 11

peningkatan dalam pendapatan

kerajaan dan juga penjawat awam.

November.

per kapita daripada RM688 pada

Dalam usaha kerajaan untuk

Tema Hari Audit 1Malaysia

tahun 1963 kepada RM42,000

meningkatkan akauntabiliti, urus

dan Persidangan Juruaudit Sektor

tahun ini, iaitu penambahan 62

tadbir serta transformasi dalam

Awam 2013 ialah “Audit Berkualiti

kali ganda, manakala peratusan

pentadbiran serta pengurusan

Mendukung Kesejahteraan Rakyat

purata kemiskinan juga semakin

awam, semua penjawat awam di

dan Negara� dan diadakan

berkurangan daripada 60% pada

kementerian, jabatan dan agensi

bertepatan dengan Sambutan 50

tahun 1963 dan menurun kepada

diingatkan agar sentiasa mematuhi

Tahun Sarawak Merdeka Dalam

2.4% pada hari ini.

perundangan dan peraturan dalam

Malaysia tahun ini.

Seiring dengan kemajuan fizikal

melaksanakan tanggungjawab

Pada majlis tersebut, YAB Pehin

yang pesat, pembangunan modal

yang diberikan untuk menjaga imej

Sri Haji Abdul Taib Mahmud turut

insan dan kemahiran diri yang

perkhidmatan awam.

melancarkan logo Perhimpunan

kompetan amat dititikberatkan dalam

Kerjasama antara kerajaan negeri

Asian Organisation of Supreme Audit

usaha untuk memberi perkhidmatan

Sarawak dengan Jabatan Audit

Institutions (ASOSAI) dan Standard

yang terbaik kepada rakyat.

Negara diharap dapat memastikan

Garis Panduan Pengauditan

Pelbagai institusi latihan teknikal dan

pelaksanaan pembangunan negeri

berdasarkan International Standards

vokasional diwujudkan di seluruh

Sarawak dapat dipertingkatkan

of Supreme Audit Institutions (ISSAIs)

Sarawak untuk meningkatkan

dengan maklumbalas berguna yang

serta menyampaikan Anugerah

kebolehan dan kemahiran golongan

diberi kepada pihak audit sekaligus

Kecemerlangan Pengurusan

belia.

telah memberi impak dalam

Kewangan Berdasarkan Indeks

penambahan perancangan dan

Akauntabiliti kepada 74 agensi

pelaburan projek negeri Sarawak.

kerajaan seluruh Malaysia.

Menyedari ekspektasi rakyat yang semakin meningkat, Kerajaan

RAKAN Sarawak October - December 2013

23


Pengurusan & Pembangunan Sumber Manusia

Kualiti/Inovatif/Kreatif

Human Resource Development & Management Setiausaha Kerajaan Negeri YB Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad Morshidi Abdul Ghani melancarkan Sistem Pembayaran Secara Online (EFT) Pustaka Negeri Sarawak pada hari tersebut sambil disaksikan oleh Pengerusi Lembaga Pengurusan Pustaka Negeri Sarawak YBhg Tan Sri Datuk Amar (Dr.) Haji Hamid Bugo (dua dari kanan) dan Ketua Pegawai Eksekutif Pustaka Negeri Sarawak Puan Rashidah Haji Bolhassan (tiga dari kiri)

Inovasi Berintegriti Pacu Kecemerlangan Penyampaian Pustaka Negeri

A

da yang mungkin

awam harus menyedari bahawa

undang-undang, manakala integriti

terfikir apakah perkaitan

inovasi dan integriti ini sangat kuat

dalam organisasi pula melibatkan

antara inovasi dan

pengaruhnya kepada kehidupan

pelaksanaan kod etika, piagam

integriti, tetapi kedua-

dalam menjalani rutin harian; setiap

pelanggan, sistem dan proses kerja

duanya amat penting dan saling

pergerakan yang dilakukan akan

serta pematuhan kepada amalan

diperlukan dalam meningkatkan

mengaitkan setiap penjawat awam

terbaik yang menjadi budaya

sistem penyampaian perkhidmatan

dengan dua perkataan yang amat

organisasi tersebut.

terutama dijadikan asas kukuh

bermakna ini.

Pembudayaan integriti dan

dalam tadbir urus, kelangsungan,

Jelas beliau, inovasi adalah

kecekapan, keupayaan kompetitif

suatu proses yang baharu atau

ciri penting dalam memastikan

dan kompetensi.

yang ditambahbaik dalam amalan

perkhidmatan yang disediakan adalah

perniagaan, organisasi tempat kerja

world-class. Ini selari dengan Sarawak

digariskan Setiausaha Kerajaan

yang terhasil melalui pemikiran

Civil Service (SCS) 10-20 Action Plan.

Negeri, YB Tan Sri Datuk Amar Haji

yang kreatif berkonsepkan kepada

Mohamad Morshidi Abdul Ghani

penyelesaian sesuatu masalah

Lembaga Pengarah Pustaka Negeri

ketika merasmikan Minggu Integriti

dalam kelompok masyarakat atau

Sarawak, YBhg Tan Sri Datuk Amar

dan Inovasi, Pustaka Negeri Sarawak

komuniti.

Hamid Bugo yang menjelaskan

Demikian antara rumusan yang

24

Quality/Innovative/Creative

pada 14 November lepas. Walaubagaimanapun, sebelum memahami maksudnya, penjawat

Integriti pula melibatkan

inovasi dalam organisasi merupakan

Perkara ini turut diakui Pengerusi

bahawa pegangan teguh kepada

keselarasan di antara tindakan

dua elemen tersebut telah mendasari

dengan prinsip moral, etika dan

kejayaan Pustaka selama ini.

RAKAN Sarawak October - December 2013


Human Resource Development & Management

Quality/Innovative/Creative Service Provision). Perkhidmatan yang disediakan ini telah memberi akses internet kepada penduduk pedalaman sekaligus merapatkan jurang digital di antara penduduk bandar dan luar bandar. Sistem COMPASS (Computerised Archival System and Services) pula memberi impak kepada proses penyampaian perkhidmatan dalam pengurusan rekod dan arkib daripada segi record keeping best practice serta

Inovasi-inovasi yang diketengahkan dalam pameran agensi kerajaan

pemeliharaan rekod Kerajaan Negeri Jelas beliau, tadbir urus yang efisien adalah matlamat utama Pustaka dalam penyampaian

rekod sebanyak 103 aktiviti setakat tahun 2012.

Sarawak. Pustaka juga turut mengadakan

Selain itu, Pustaka juga telah

jalinan rakan pintar di peringkat

perkhidmatan. Sebagai contoh,

mengadakan sebanyak 116

antarabangsa. Sebagai sebuah ahli

Integrity in the workplace melalui

program jangkauan ilmu yang

konsortium k@Borneo, Pustaka

pengawalan dan pemantauan

melibatkan kawasan pedalaman,

memainkan peranan utama dalam

terhadap proses kerja dilakukan

pada tahun 2012. Antaranya

mengenalpasti dan memelihara

melalui pengamalan standard

adalah program pendidikan awal

lebih daripada 726 sumber

antarabangsa ISO9001:2008, IFLA

(Born-To-Read), program galakan

maklumat mengenai Borneo.

(International Federation of Library

keahlian (Membership), Program

Associations and Institutions), ICA

Kembara Ilmu, literasi maklumat dan

usaha sama Pustaka dengan United

(International Council on Archives),

perkhidmatan multimedia bergerak

Kingdom & Eire Council of Malaysian

dan Dublin Core Metadata.

(e-Pustaka).

Students – sebanyak 51 buah

Program-program yang telah

Melalui Projek Pelita UKEC –

perpustakaan di seluruh Sarawak

telah didokumenkan dan telah

dijalankan ini telah memberi

telah menerima sebanyak 67,576

mendapat persijilan ISO9001:2008

manfaat kepada lebih kurang 10,000

naskah buku terpakai dan projek

oleh United Kingdom Accreditation

penduduk di seluruh Sarawak di

tersebut juga berjaya disenaraikan

Service (UKAS).

mana mereka dapat menikmati

dalam The Malaysia Book of

kemudahan penyaluran maklumat.

Records bagi pengumpulan buku

Pustaka juga kini mempunyai lebih daripada 140,000 koleksi

Berasaskan prinsip maximization

terpakai paling banyak.

termasuk bahan-bahan elektronik

of resources, Pustaka berusaha

yang telah memberi manfaat kepada

mengadakan jalinan kerjasama

kerja penjilidan dan pengumpulan

pengguna; pada tahun 2012 sahaja

dengan pelbagai agensi dan

buku-buku, Pustaka juga turut

Pustaka telah merekodkan sebanyak

organisasi dalam dan luar negara.

melakukan kerja kemasyarakatan

Perpustakaan Negara dan

melalui program-program seperti

139,772 penggunaan bahan-bahan perpustakaan.

Di samping melakukan kerja-

Suruhanjaya Komunikasi dan

ceramah ilmu, bengkel, hari

Multimedia Malaysia (SKMM) telah

bersama pelanggan, penanaman

memelihara khazanah warisan

bekerjasama menjayakan projek

pokok, gotong royong, program

bangsa, Perkhidmatan Depositori

U-Pustaka (Ubiquitous Library),

riadah dan pelbagai lagi dalam

telah mengambil inisiatif dengan

36 buah Perpustakaan Desa

usaha penyampaian perkhidmatan.

mengadakan aktiviti pengurusan

dan beberapa pusat Pemberian

Mengambil langkah untuk

Kualiti/Inovatif/Kreatif

Sebanyak 41 buah proses kerja

Pengurusan & Pembangunan Sumber Manusia

Perkhidmatan Sejagat (Universal

RAKAN Sarawak October - December 2013

25


Enhancing Communication & Integration

Penanda Aras Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak

Mempertingkatkan Komunikasi dan Integrasi

Sarawak Civil Service Milestones

Memperbetulkan Persepsi Ke Arah

P

Penambahbaikan Berterusan

engauditan dan segala

perbelanjaan tersebut dilakukan

laporan audit berkualiti yang dapat

perkara berkaitan dengan

secara berhemah, mendatangkan

menyedarkan dan mengenengahkan

audit hendaklah diterima

hasil yang baik, berakauntabiliti dan

isu-isu yang memerlukan

dengan positif oleh warga

mengelakkan unsur-unsur negatif

penambahbaikan yang wajar diambil

audit dalam dan luar, pihak yang

seperti pemborosan, pembaziran

tindakan.

diaudit, dan masyarakat umum

dan penyelewengan. Menurut YBhg Tan Sri Dato’

mereka perlu sentiasa responsif

urus yang baik, akauntabiliti,

Setia Ambrin, sudah tiba masanya

terhadap teguran-teguran audit

ketelusan dan integriti perkhidmatan

kita memperbetulkan persepsi

terutama yang menjurus kepada

awam lebih-lebih lagi yang

dan melihat audit adalah sesuatu

tuntutan prestasi perkhidmatan

melibatkan perbelanjaan wang

yang perlu diberi dimensi baharu

awam yang lebih cekap dan

rakyat.

terutama ke arah penambahbaikan

amanah.

kerana ia mempromosikan tadbir

Demikian menurut Ketua Audit Negara YBhg Tan Sri Dato’ Setia

berterusan. Ini penting kerana hanya

Institusi-institusi audit negara telah pun berhadapan dengan

Ambrin Buang ketika merasmikan

melalui mengenalpasti kekurangan

cabaran-cabaran baharu yang

Persidangan Juruaudit Sektor Awam

dan kelemahan tersebut sesuatu

konsisten, seiring dengan

di Kuching baru-baru ini.

tindakan pembetulan dapat

transformasi negara yang

dilakukan dan penambahbaikan

sedang dan bakal berlaku seperti

membelanjakan berbilion ringgit

terutama meningkatkan akauntabiliti

pelaksanaan inisiatif-inisiatif di

untuk memajukan dan meningkatkan

berdasarkan prinsip-prinsip

bawah Pelan Transformasi Kerajaan

kesejahteraan rakyat. Di sinilah,

Economy, Efficiency, Effectiveness

(GTP) yang telah memasuki fasa

terletaknya peranan audit dan

dan Ethics.

kedua (2013-2015) berkaitan

Jelas beliau, kerajaan telah

26

Bagi pihak yang diaudit pula,

juru audit terutamanya juru audit

Beliau turut menasihatkan

dengan Bidang Keberhasilan Utama

awam bagi memastikan segala

warga audit supaya menghasilkan

Negara (NKRA) memerangi rasuah,

RAKAN Sarawak October - December 2013


Sarawak Civil Service Milestones

Enhancing Communication & Integration

dan pelaksanaan Goods and

pengauditan dan isu semasa. Bertemakan “Audit Berkualiti

bintang iaitu 81 pada tahun 2012 berbanding 66 dalam tahun 2011.

Mendukung Kesejahteraan Rakyat

Beliau yakin aspek akauntabiliti

dan Negara”, Persidangan Juruaudit

akan terus menjadi amalan di

pelaksanaan International Standards

kali ini bertepatan dengan misi

dalam agensi kerajaan bersesuaian

of Supreme Audit Institution (ISSAI)

Jabatan untuk membantu entiti

dengan pengenalannya sejak enam

sebagai standard pengauditan

sektor awam menyempurnakan

tahun lalu yang sepatutnya tidak

antarabangsa yang dikemaskini

tugas kebertanggungjawaban dan

menjadi masalah untuk memacu

dan pengauditan kini wajib ke atas

telus kepada rakyat di samping

kecemerlangan.

semua projek-projek kerajaan yang

mencapai objektif pelaksanaan

kosnya melebihi RM100 juta.

program, aktiviti dan projek dengan

Services Tax (GST). Namun, paling terkini jelas beliau

Mengulas mengenai Persidangan

cekap, berkesan, ekonomik dan

Juruaudit yang diadakan serentak

beretika. Ia juga melambangkan

dengan Sambutan Hari Audit

bagaimana sektor awam perlu

1Malaysia, ia diharap dapat

ditransformasikan sebagai instrumen

memantapkan lagi kewibawaan

yang interaktif dan responsif.

dan kapasiti warga audit dalam

Pada majlis yang sama, YBhg

melaksanakan tugas masing-

Tan Sri Dato’ Setia Ambrin turut

masing.

mengumumkan kejayaan jabatan

Ia memupuk kesedaran betapa

Jabatan Ketua Menteri Sarawak

Pejabat Setiausaha Kewangan Negeri Sarawak

Jabatan Perbendaharaan Negeri Sarawak

Lembaga Pelabuhan Miri

Lembaga Pelabuhan Rajang

Majlis Daerah Subis

Perbadanan Kejuruteraan dan Limbongan Brooke Sarawak

dan agensi kerajaan di peringkat

pentingnya peranan dan fungsi

Negeri yang mencapai tahap

Jabatan Audit Negara dalam

cemerlang dalam pengurusan

memastikan wang awam diurus

kewangan mereka di bawah Sistem

dengan penuh tanggungjawab dan

Penilaian Indeks Akauntabiliti pada

mencapai objektif yang ditetapkan.

tahun 2012.

Persidangan ini juga mewujudkan

Kecemerlangan Pengurusan Kewangan Berdasarkan Indeks Akauntabiliti Tahun 2012 Sarawak

Jelas beliau, terdapat

platform untuk bertukar dan

peningkatan ketara di dalam

berkongsi maklumat, pengetahuan

bilangan jabatan dan agensi Negeri

dan pengalaman berhubung isu

yang berjaya mendapat empat

Perbadanan Pembangunan Ekonomi Sarawak

RAKAN Sarawak October - December 2013

Mempertingkatkan Komunikasi dan Integrasi

pelaksanaan Accrual Accounting,

Penanda Aras Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak

Setiausaha Kerajaan Negeri YB Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad Morshidi Abdul Ghani mewakili 8 agensi Kerajaan Negeri menerima Anugerah Kecemerlangan Pengurusan Kewangan Berdasarkan Indeks Akauntabiliti daripada Ketua Menteri YAB Pehin Sri Haji Abdul Taib Mahmud pada Majlis Perasmian Hari Audit 1Malaysia dan Persidangan Juruaudit Sektor Awam 2013

27


Quality/Innovative/Creative

Pengurusan & Pembangunan Sumber Manusia

Kualiti/Inovatif/Kreatif

Human Resource Development & Management

28

Transformasi

Budaya Kreatif dan Inovatif

Selaras dengan Dekad Inovasi 2010-2020 Negara

K

reatif dan Inovatif adalah

dinyatakan Ketua Setiausaha

pemangkin utama dalam

Negara, YBhg Tan Sri Dr Ali Hamsa,

mempunyai hubungkait yang rapat

memastikan kejayaan

dalam teks ucapan beliau yang

dengan transformasi kerana inovasi

transfomasi perkhidmatan

Menurut beliau, inovasi

disampaikan Ketua Pengarah

adalah pemacu dan pelonjak

awam. Tema Konvensyen Kumpulan

Jabatan Perkhidmatan Awam

kepada transformasi. Justeru, inovasi

Inovatif dan Kreatif (KIK) pada

Malaysia, YBhg Tan Sri Mohamad

hendaklah dijadikan budaya hidup

tahun ini, iaitu “Membudaya Inovasi,

Zabidi Zainal semasa Majlis

penjawat awam kerana inovasi yang

Merealisasi Transformasi” adalah

Penyampaian Anugerah Konvensyen

tinggi akan membantu menghadapi

sejajar dengan hasrat dan usaha

Kumpulan Inovatif dan Kreatif

persaingan yang kompetitif di dalam

kerajaan menerapkan budaya

Perkhidmatan Awam Peringkat

mahupun di luar negara.

inovasi dan kreativiti di semua

Kebangsaan ke-30 anjuran Institut

peringkat dalam perkhidmatan awam

Tadbiran Awam Negara (INTAN),

menjana idea dan pandangan

dan seluruh masyarakat Malaysia.

Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA)

warga perkhidmatan awam

dan Jabatan Ketua Menteri Sarawak

yang lebih kreatif dan inovatif

pengisytiharaan 2010-2020 sebagai

di Pusat Konvensyen Borneo,

dalam melaksanakan tugas dan

‘Dekad Inovasi’ di Malaysia. Ini

Kuching (BCCK).

mengamalkan pemikiran secara

Ia juga selaras dengan

RAKAN Sarawak October - December 2013

Pelaksanaan KIK ini dapat


Human Resource Development & Management

Quality/Innovative/Creative

Pengurusan & Pembangunan Sumber Manusia Ketua Pengarah Perkhidmatan Awam YBhg Tan Sri Mohamad Zabidi Zainal melawat booth pameran kedua-dua kumpulan KIK Negeri Sarawak, I-Berito dan White Swan pada Majlis Penyampaian Anugerah Konvensyen KIK Perkhidmatan Awam Peringkat Kebangsaan Ke-30 Tahun 2013 yang dilangsungkan di Pusat Konvensyen Borneo Kuching (BCCK) pada 3 Disember

kumpulan bagi kategori pengurusan

untuk menjana idea baharu dan

dan 13 buah kumpulan bagi kategori

seterusnya mengambil tindakan

teknikal.

untuk merealisasikan idea tersebut. KIK juga adalah satu mekanisme

Anugerah Ketua Pengarah MAMPU

Sementara itu, 25 buah

Anugerah Setiausaha Kerajaan Negeri

kumpulan mewakili kementerian

Anugerah Pengarah INTAN

yang boleh digunakan untuk

yang terdiri daripada 14 buah

Anugerah 1 Inovasi

memenuhi kehendak pelanggan

kumpulan bagi kategori pengurusan

selari dengan peranan perkhidmatan

dan 11 buah kumpulan bagi ketegori

Hybrid diperkenalkan sebagai

awam dalam memberikan

teknikal.

salah satu transformasi dalam

perkhidmatan cemerlang kepada

Dua kategori dipertandingkan

Bagi konvensyen kali ini, KIK

KIK. Ia adalah pendekatan bagi

pelanggan agar setiap masalah

dalam konvensyen tersebut

mewujudkan lebih banyak jalinan

rakyat dapat ditangani dan

iaitu kategori pengurusan dan

kerjasama antara jabatan bagi

diselesaikan serta memenuhi

teknikal bagi setiap kumpulan

mengurangkan karenah birokrasi,

kehendak dan keperluan rakyat

yang bertanding. Manakala, enam

peraturan-peraturan lama serta

secara lebih kreatif.

anugerah lain turut menjadi rebutan

proses kerja yang kurang relevan.

Pada tahun ini, sebanyak

bagi kumpulan yang bertanding

52 buah kumpulan menyertai

termasuk dua anugerah baharu.

merupakan konvensyen yang ke-30

konvensyen ini dan

Anugerah-anugerah tersebut ialah:

dianjurkan. INTAN bersama-sama

mempersembahkan projek mereka

untuk dinilai. Daripada jumlah ini, 27 buah kumpulan mewakili negeri yang terdiri daripada 14 buah

Kualiti/Inovatif/Kreatif

berbeza atau di luar kebiasaan

Konvensyen KIK pada tahun ini

Anugerah Ketua Setiausaha

kerajaan negeri menganjurkan

Negara

Konvensyen KIK setiap tahun dan

Anugerah Ketua Pengarah

Sarawak dipilih sebagai tuan rumah

Perkhidmatan Awam

pada tahun ini.

RAKAN Sarawak October - December 2013

29


Program Transformasi Kerajaan

Government Transformation Programme (GTP) Updates

K

ementerian Pendidikan telah mengumumkan lapan inisiatif bagi

melonjakkan sistem pendidikan

INISIATIF Melonjakkan Sistem Pendidikan Negara Pada Kedudukan Lebih Baik

negara untuk berada dalam kalangan negara sepertiga teratas sistem pendidikan terbaik dunia. Inisiatif tersebut ialah:• Penubuhan Jawatankuasa Trend Pendidikan Matematik dan Sains Antarabangsa (TIMSS) dan Program Penilaian Murid Antarabangsa (PISA) yang diterajui Bahagian Pembangunan Kurikulum yang dianggotai semua bahagian professional Kementerian Pendidikan bagi mengenal

30

pasti dan memantau inisiatif yang perlu dijalankan untuk penambahbaikan program

penilaian murid antarabangsa • Menyusun pelbagai tindakan

berkaitan Kemahiran Berfikir Aras Tinggi (KBAT) dan mengemaskini

penambahbaikan yang

kurikulum sekolah rendah dan

selari dengan amalan terbaik

menengah agar selari dengan

antarabangsa dan menangani

piawaian antarabangsa

segera kelemahan yang telah

• Kurikulum Standard Sekolah

dikenal pasti melalui penilaian

Rendah (KSSR) yang

PISA

diperbaharui dan Kurikulum

• Membangunkan modul

Standard Sekolah Menengah

latihan Matematik dan Sains

(KSSM) yang baru akan

untuk menangani jurang

dilancarkan pada tahun 2017

khusus dalam kandungan dan

• Menambah baik sistem

kemahiran yang diuji dalam

penilaian kebangsaan dengan

PISA dan TIMSS serta format

memasukkan unsur KBAT

soalan PISA dan TIMSS

dalam ujian. Pada tahun 2016,

• Menambahbaik inisiatif

RAKAN Sarawak October - December 2013

40 peratus soalan KBAT akan


Government Transformation Programme (GTP) Updates

Program Transformasi Kerajaan

dimasukkan dalam kertas

menduduki peperiksaan tersebut

yang menunjukkan peningkatan

UPSR manakala 50 peratus

pada 2009 dan 2012; Pelan

bagi subjek Matematik apabila

untuk SPM

Pembangunan Pendidikan

berada di kedudukan ke-52

Malaysia 2013-2025 (PPPM) belum

berbanding ke-57 pada PISA 2009.

• Pelbagai program meningkatkan kemahiran akan dirangka bagi mempersiapkan

dilaksanakan.

Bagaimanapun, keputusan

Setelah pelan tersebut

bagi dua subjek lain iaitu

guru dengan kemahiran

dilancarkan pada 6 September

Bacaan dan Sains mencatatkan

berfikir peringkat tinggi seperti

yang lalu, Kementerian Pendidikan

kemerosotan dengan Sains berada

program i-Think

yakin Malaysia mampu mencapai

di kedudukan ke-53, menurun satu

kedudukan lebih baik pada PISA

anak tangga manakala Bacaan

kemahiran literasi Bahasa

2015 berdasarkan inisiatif-inisiatif

berada di kedudukan ke-59

Malaysia, Bahasa Inggeris dan

baru seterusnya meletakkan

berbanding ke-55 pada PISA yang

Matematik (LINUS 2.0)

Malaysia setanding dengan

terdahulu.

Inisiatif tersebut dilaksanakan

piawaian antarabangsa.

• Program peningkatan

setelah mengambil kira keputusan

Malaysia buat pertama kalinya

Keadaan ini penting terutama

mengambil bahagian dalam

PISA 2012 yang dikeluarkan pada

ketika negara berhadapan dengan

PISA 2009 pada tahun 2010 yang

3 Disember lepas, yang dilihat

cabaran sedia ada dan tuntutan

membabitkan penilaian lebih

kurang memberangsangkan.

mengubah sistem pendidikan

5,000 pelajar daripada 154 buah

negara agar memenuhi keperluan

sekolah manakala PISA 2012 pula

ekonomi global.

membabitkan 5,700 pelajar dan

Namun begitu, ia bukanlah memberikan gambaran sebenar pencapaian tersebut disebabkan ia mengambil kira pelajar yang

Kajian PISA 2012 telah

164 sekolah dari seluruh negara.

membabitkan 65 buah negara

RAKAN Sarawak October - December 2013

31


Paparan Berita

News Features

Penetapan Gaji

K

Mengikut Kelayakan Akademik

erajaan berusaha untuk

dalam bidang-bidang kritikal kepada pembangunan negara.

memperkenalkan lebih

sedang berkhidmat dan masih

banyak lagi insentif

berada di gred lantikan, dan

bagi menggalakkan

kemudiannya memperoleh kelulusan

kelulusan akademik tinggi seperti PhD,

lebih ramai orang menyertai sektor

akademik tersebut, beliau berkata

mereka akan mendapat kelebihan

awam. Usaha ini termasuklah

kerajaan akan turut menawarkan

dalam proses pertimbangan ke

menetapkan gaji permulaan yang

insentif hadiah kenaikan gaji (HKG).

sesuatu jawatan kenaikan pangkat

lebih tinggi sebagai insentif untuk

Ia adalah khusus bagi bagi skim-

Bagi mereka yang mempunyai

yang dipertimbangkan oleh Lembaga

penjawat awam yang mempunyai

skim perkhidmatan seperti pegawai

Kenaikan Pangkat berdasarkan sistem

kelayakan akademik Doktor Falsafah

perubatan, pegawai pergigian dan

merit.

(PhD) dan Sarjana meliputi 33 skim

pegawai perkhidmatan pendidikan

perkhidmatan.

lepasan diploma.

Skim perkhidmatan gaji tersebut

32

Manakala bagi pegawai yang

Ini dijelaskan pada persidangan

Sementara itu, pegawai perkhidmatan pendidikan siswazah di Kementerian Pendidikan Malaysia

merangkumi jawatan pensyarah

Dewan Negara berhubung soalan

akan dinaikkan pangkat melalui Laluan

universiti, pegawai teknologi

mengenai langkah pemberian

Cemerlang yang mengambil kira

maklumat, pegawai penyelidikan,

insentif khas kerajaan kepada

kelayakan akademik termasuk PhD

akauntan, pegawai kanan polis serta

penjawat awam yang mempunyai

dan pengalaman yang dimiliki.

pegawai tadbir dan diplomatik (PTD).

kelulusan akademik di peringkat PhD

RAKAN Sarawak October - December 2013


News Features

Paparan Berita

Kampung Santubong

Lokasi Program Kemasyarakatan Audit Negara

K

ampung Santubong yang

dan dimulakan dengan

Dewan Bandaraya Kuching

terletak berhampiran

senaman kecergasan

Utara (DBKU), Pasukan

Gunung Santubong

disusuli taklimat gotong-

Sukarelawan Malaysia

lebih kurang setengah

royong dan pembahagian

(RELA) dan Klinik Desa

jam perjalanan dari bandar raya

kumpulan. Selain daripada

Santubong.

Kuching telah dipilih sebagai lokasi

aktiviti gotong-royong,

untuk Program Kemasyarakatan

turut diadakan juga

Audit anjuran Jabatan Audit Negara

penyampaian sumbangan kepada

kerajaan agar seluruh warga

sempena Hari Audit 1Malaysia yang

keluarga memerlukan dan aktiviti

Malaysia dan kakitangan awam

berlangsung dari 10 hingga 12

penanaman pokok.

terlibat dalam aktiviti sukarelawan

November. Program yang julung kali

Program tersebut bertujuan menyahut saranan

Program tersebut melibatkan

terutama melalui Program iM4U. Ia

penyertaan 300 orang pegawai

juga diadakan bagi meningkatkan

diadakan di kampung tersebut

audit seluruh negara dan

rasa bangga, cinta dan

sebenarnya telah membuka

seramai 240 peserta daripada

tanggungjawab kepada alam sekitar,

ruang kepada penjawat awam

SMK Santubong serta komuniti

masyarakat dan negara.

– terutamanya pegawai audit

setempat.

seluruh negara – untuk mendekati masyarakat di situ.

Selain itu, ia bertujuan memupuk

Ia turut mendapat kerjasama

kesedaran terhadap tanggungjawab

Jawatankuasa Kemajuan dan

sosial seperti menghulurkan bantuan

Keselamatan Kampung (JKKK)

secara sukarela selain memberi

Kemasyarakatan Audit pada 10

Santubong, dan pertubuhan

peluang untuk berkhidmat kepada

November, Ketua Audit Negara

bukan kerajaan seperti Amanah

masyarakat dengan lebih dekat.

YBhg Tan Sri Ambrin Buang berkata

Ikhtiar Malaysia

program seumpama itu diadakan

(Santubong) dan

untuk memupuk kesedaran

Pertubuhan Belia

terhadap tanggungjawab sosial

Kebangsaan

dan menghulurkan bantuan secara

Bersatu Sarawak

sukarela. Ia juga platform yang amat

(SABERKAS)

baik untuk mereka bersama-sama

Santubong.

Ketika merasmikan Program

mengenali budaya masyarakat setempat. Program Kemasyarakatan Audit tersebut bermula seawal jam 8 pagi

Agensi-agensi

33

kerajaan yang turut terlibat termasuklah iM4U Malaysia,

RAKAN Sarawak October - December 2013


Sistem Penyampaian Perkhidmatan

Service Delivery

Projek Jiwa Murni Usaha ATM Untuk Masyarakat

D

alam usaha

bantuan, contohnya program yang

membendung masalah

dilaksanakan oleh Angkatan Tentera

kemiskinan, kerajaan

Malaysia (ATM) – Projek Jiwa Murni.

telah menjalankan

Menerusi Markas Divisyen Infantri Pertama, ATM telah berjaya melaksanakan sepenuhnya Program

pelbagai inisiatif termasuklah

negara daripada pencerobohan

Jiwa Murni ini dengan membina

memberi bantuan kepada golongan

asing adalah tugas utama ATM,

rumah baharu serta membaikpulih

yang sangat memerlukan; daripada

namun ketika negara menikmati

rumah usang menerusi Program

segi sokongan moral, fizikal,

keadaan aman, pasukan itu

Bantuan Rakyat (PBR).

kewangan dan segala bantuan yang

mencurah bakti menerusi Strategi

boleh disalurkan.

Lautan Biru Kebangsaan Ketiga

pembangunan yang membabitkan

(NBOS3) untuk membantu

pembinaan jalan pengangkutan,

telah disalurkan bagi setiap

menyediakan kemudahan bagi

jambatan serta rumah panjang di

negeri, berdasarkan keperluan

kesejahteraan rakyat.

bawah Projek Jiwa Murni di Sarawak

Pelbagai jenis peruntukan

34

Walaupun menjaga kedaulatan

mengurangkan kos sehingga 50%.

setiap negeri. Selain daripada

Bermula dari Ogos 2011,

Pelaksanaan projek

telah dapat menyiapkan lima

memberi peruntukan, kerajaan

Projek Jiwa Murni yang melibatkan

daripada 10 projek yang dijalankan

menerusi agensi-agensi pelaksana

beberapa tempat di sekitar Sarawak

pada tahun lalu.

menyediakan pelbagai perkhidmatan

juga telah membantu kerajaan

RAKAN Sarawak October - December 2013

Terdapat empat daerah di


Service Delivery

Sistem Penyampaian Perkhidmatan

Sarawak yang menjadi sasaran utama dalam usaha murni ini iaitu Serian, Kanowit, Sarikei dan Betong dan penyiapan projek itu dalam tempoh enam bulan adalah satu pencapaian yang sangat dibanggakan. Tinjauan juga mendapati selain dapat mengurangkan kos pembinaan, usaha ATM dalam melaksanakan projek ini juga memberi manfaat besar kepada penerimanya iaitu memendekkan iaitu Jalan Medamit ke Kuala

GiatMARA dan Pejabat Daerah

Mendalam di Limbang; Jalan

dalam menjayakan Projek Jiwa Murni

pengangkutan, jambatan serta

Kampung Saeh di Bekenu, Miri; dua

di Sarawak.

rumah panjang yang bernilai RM700

jambatan di Bekenu, Miri; serta satu

juta hanya memerlukan RM200 juta

jambatan di Lusong Laku, Miri.

tempoh pembinaan. Contohnya, pembinaan jalan

melalui projek ini, sementara tempoh

Menjadi kebanggaan bagi

Menerusi usaha ini, mereka juga dapat membuktikan kepada masyarakat bahawa peranan dan

menyiapkan projek yang dijangka

pihak ATM kerana telah diberi

tanggungjawab ATM bukan sahaja

mengambil masa lima tahun hanya

kepercayaan oleh kerajaan Negeri

menjaga keselamatan malah

mengambil masa dua tahun sahaja.

menerusi Kementerian Kemajuan

berusaha memberi kesejahteraan

Dalam melakukan segala

Luar Bandar dan Wilayah untuk

kepada seluruh rakyat Malaysia,

tugasan ini pastinya pelbagai

bekerjasama dengan beberapa

khasnya kepada yang memerlukan.

cabaran dan halangan yang

agensi lain termasuk FELCRA,

mereka tempuhi. Namun setiap rintangan tersebut tidak akan pernah mematahkan usaha mereka dalam melaksanakan niat murni mereka untuk membantu rakyat. Buktinya, daripada 10 projek yang telah disenaraikan, lima

35

daripadanya telah dapat disiapkan. Antaranya, Jalan Long Lopeng ke Ba’Kelalan dan sembilan jambatan

RAKAN Sarawak October - December 2013


Perkhidmatan Cemerlang Tonggak Keharmonian & Kemakmuran

Pameran Perkhidmatan Awam, Plaza Merdeka, 14 & 15 Disember

Sambutan Har i Perkhidmatan Pusat Konven Awam 2013, syen Borneo Kuching BCC K, 10 Disembe r

36

RAKAN Sarawak October - December 2013


Pertandingan Memancing, Pustaka Negeri Sarawak, 30 November

Perlawanan Bo lasepak Persaha batan, Stadium Negeri, 7 Disember

Gotong Royong Mega, Tebingan Kuching, 14 Disember

g Tenpin, Kejohanan Bolin r ing, 3 Novembe ch Ku C BD Crystal Bowl

Kejohanan Futsal, Sentosa Sport Centre, Stakan, 16 & 17 November

ah, Pesta Bu mbeh ke Disember Jom Bera 4 erdeka, 1 Padang M

37

Pertandingan Golf, Kelab Golf Sarawak, 1 Disember

RAKAN Sarawak October - December 2013


Pengurusan & Pembangunan Sumber Manusia

Kebajikan, Kesihatan dan Kesejahteraan

Human Resource Development & Management

38

Staff Welfare, Health & Wellness

Aktiviti Sempena

Hari Perkhidmatan Awam Sarawak

2013

A

gensi dan jabatan kerajaan digalakkan untuk mengadakan lebih banyak program kesukarelaan di kawasan-kawasan kampung dan perumahan. Ini keranan penganjuran aktiviti seumpama itu akan memberi peluang untuk mereka berinteraksi dengan masyarakat setempat dan mengetahui perkembangan yang berlaku di sekitar kawasan tersebut. Program Kesukarelaan Belia Petra Jaya adalah salah satu inisiatif yang diadakan baru-baru ini di Kampung Semariang Baru Fasa III, Kuching bersempena dengan Hari Perkhidmatan Awam 2013. Program anjuran Pejabat Setiausaha Persekutuan Sarawak dan Jabatan Belia dan Sukan Negeri ini membuktikan ia boleh dilaksanakan melalui kerjasama rapat di antara pelbagai agensi kerajaan dengan masyarakat di kampung. Setiausaha Kerajaan Negeri YB Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad Morshidi Abdul Ghani dan Timbalan Setiausaha Persekutuan Sarawak, YBhg Encik Mohd Saiful Sungkih Abdullah bersama-sama dengan penjawat awam negeri dan persekutuan turut meluangkan masa untuk mendekati golongan belia dan masyarakat. Setiausaha Kerajaan Negeri menjelaskan bahawa program seumpama ini harus digalakkan kerana melaluinya masyarakat dan golongan belia boleh berinteraksi dengan penjawat awam dalam keadaan yang santai dan situasi sebegitu membolehkan komunikasi berlaku dengan lebih efektif.

Mendekati

Golongan Belia Melalui Program Kesukarelaan Melalui program tersebut, masyarakat setempat berpeluang berkongsi permasalahan di kawasan mereka, sementara penjawat awam pula dapat mengenali masyarakat secara lebih dekat. Program Kesukarelaan Belia yang diadakan selama sehari tersebut diisi dengan pelbagai program seperti aktiviti senamrobik, aktiviti gotong-royong membersihkan sekitar kawasan surau, mengecat pagar surau dan mengindahkan lanskap. Di samping itu, sesi Dialog Belia bersama Agensi Kerajaan turut diadakan pada sebelah petang. Antara tujuan program tersebut ialah memupuk semangat kesukarelawan di kalangan belia; memperkukuhkan jatidiri belia dengan semangat patriotisme; mendekatkan pemimpin masyarakat

RAKAN Sarawak October - December 2013

setempat dengan golongan belia; dan menyediakan platform kepada kerajaan untuk menjelaskan peluang-peluang perniagaan dan pendidikan kemahiran yang wujud untuk golongan belia. Sasaran program ini adalah golongan belia iaitu generasi Y yang merupakan pelapis kepada kepimpinan negara yang perlu diberi sokongan dan bimbingan menerusi program berbentuk kesukarelaan dan patriotik. Program seumpama ini juga diharap dalam mengembalikan serta menyuburkan nilai kemasyarakatan di dalam golongan tersebut.


Human Resource Development & Management

Staff Welfare, Health & Wellness Hari Perkhidmatan Awam Sarawak

2013

P

Kejohanan Boling Tenpin

Kebajikan, Kesihatan dan Kesejahteraan

ejabat Setiausaha Persekutuan Sarawak dengan kerjasama Pejabat Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi dan Kepenggunaan Sarawak telah menganjurkan Kejohanan Boling Tenpin Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak di Crystal Bowl, BDC, Kuching pada 3 November lepas. Kejohanan tersebut yang disertai seramai 160 orang peserta daripada 20 agensi Kerajaan Negeri dan 20 agensi Persekutuan diadakan sempena sambutan Hari Perkhidmatan Awam 2013. Antara agensi-agensi yang bertanding termasuklah Jabatan Ketua Menteri, Perbadanan Stadium Negeri Sarawak, Pejabat Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi dan Kepenggunaan Sarawak, Jabatan Belia dan Sukan, RELA, dan Jabatan Bomba dan Penyelamat. Objektif penganjuran kejohanan tersebut adalah untuk mengeratkan hubungan di antara kakitangan agensi Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri selain menggalakkan penglibatan aktif penjawat awam dalam kegiatan sukan dan riadah. Acara pertandingan diadakan secara dua sesi iaitu pada sebelah pagi dan petang berikutan penyertaan yang begitu ramai. Majlis pelancaran dan penyampaian hadiah telah disempurnakan Peguam Kanan Persekutuan dari Jabatan Peguam Negara, Encik Yaacub Haji Chik. Hadir sama menjayakan kejohanan ialah Pengarah Pejabat Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi dan Kepenggunaan Sarawak Encik Wan Ahmad Uzir Wan Sulaiman, Timbalan Setiausaha Persekutuan Sarawak Encik Mohd Saiful Sungkih Abdullah dan Pengarah RELA Negeri Encik Rini Tupong.

Pengurusan & Pembangunan Sumber Manusia

Aktiviti Sempena

39

RAKAN Sarawak October - December 2013


Pengurusan & Pembangunan Sumber Manusia

Kebajikan, Kesihatan dan Kesejahteraan

Human Resource Development & Management

Staff Welfare, Health & Wellness

Aktiviti Sempena

Hari Perkhidmatan Awam Sarawak

2013

Larian Kesihatan MAKSAK

P

ejabat Setiausaha Persekutuan Sarawak dengan kerjasama Majlis Kebajikan dan Sukan Anggota-anggota Kerajaan (MAKSAK) turut menjayakan acara sampingan sempena Sambutan Hari Perkhidmatan Awam 2013 dengan menganjurkan Larian Kesihatan MAKSAK di

perkarangan Bangunan Sultan Iskandar, Kuching pada 10 November. Acara pelepasan peserta yang terdiri daripada lelaki dan wanita telah

disempurnakan oleh Setiausaha Kerajaan Negeri YB Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad Morshidi Abdul Ghani. Hadir sama ialah Timbalan Setiausaha Kerajaan Negeri (Pentadbiran, Keselamatan dan Hal Ehwal Korporat) YBhg Datu Haji Misnu Haji Taha dan Timbalan Setiausaha Persekutuan Sarawak Encik Mohd Saiful Sungkih Abdullah.

40

RAKAN Sarawak October - December 2013


Human Resource Development & Management

Staff Welfare, Health & Wellness Hari Perkhidmatan Awam Sarawak

2013

Pengurusan & Pembangunan Sumber Manusia

Aktiviti Sempena

Kejohanan Futsal

K

ejohanan Futsal sempena Sambutan Hari Perkhidmatan Awam 2013 telah diadakan selama dua hari di gelanggang Sentosa Sport Centre, Kuching pada 16 dan

Kebajikan, Kesihatan dan Kesejahteraan

17 November lalu.

Sebanyak 20 pasukan lelaki dan lima pasukan wanita daripada

agensi Kerajaan Persekutuan dan 20 pasukan lelaki dan lima pasukan wanita daripada agensi Kerajaan Negeri telah menyertai kejohanan yang dianjurkan bersama oleh Pejabat Setiausaha Persekutuan Sarawak dan Pejabat Pembangunan Persekutuan Negeri Sarawak. Acara ‘Kick Off’ telah disempurnakan oleh Setiausaha Persekutuan Sarawak YBhg Datuk Haji Md Yahaya Basimin sementara majlis penutupan disempurnakan oleh Setiausaha Tetap Kementerian Perancangan Sumber dan Alam Sekitar YBhg Datu Sudarsono Osman yang mewakili Setiausaha Kerajaan Negeri. Pasukan Bomba dinobatkan juara Kategori Lelaki, setelah menewaskan pasukan dari Jabatan Tanah dan Survei dengan jaringan 5-0. Bagi Kategori Wanita pula, perlawanan yang terpaksa ditentukan menerusi sepakan penalti menyaksikan pasukan Tentera Laut Diraja Malaysia menjuarai

41

kejohanan setelah menewaskan pasukan Polis Diraja Malaysia dengan jaringan 2-0.

RAKAN Sarawak October - December 2013


Penanda Aras Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak

Mempertingkatkan Komunikasi dan Integrasi

Sarawak Civil Service Milestones

Enhancing Communication & Integration

Aktiviti Sempena

Hari Perkhidmatan Awam Sarawak

2013

S

eramai 300 orang kakitangan awam Kerajaan Negeri dan Persekutuan telah menghadiri sesi

ceramah khas di auditorium

Sesi Ceramah Khas

Bangunan Sultan Iskandar, Kuching pada 29 November. Ceramah bertajuk Integriti Dalam

Perkhidmatan Awam disampaikan oleh Pengarah Sektor Awam Institut Integriti Malaysia, Tuan Haji Mohammad Diah Haji Wahari. Ceramah tersebut bertujuan mengingatkan penjawat-penjawat awam tentang betapa pentingnya nilai integriti dalam perkhidmatan awam. Ia dianjurkan oleh Pejabat Setiausaha Persekutuan Sarawak

42

dan merupakan salah satu daripada acara-acara sampingan yang telah diadakan sempena sambutan Hari Perkhidmatan Awam 2013.

RAKAN Sarawak October - December 2013

Tuan Haji Mohamad Diah bin Haji Wahari ketika menyampaikan ceramah


Sarawak Civil Service Milestones

Enhancing Communication & Integration Hari Perkhidmatan Awam Sarawak

2013

ersempena dengan

Kerajaan yang diadakan di ruang

Sambutan Hari

legar Pustaka Negeri Sarawak.

Perkhidmatan Awam 2013, Pustaka Negeri Sarawak

Turut serta ialah Timbalan

Encik Dennis Lahang diumumkan sebagai juara pancing apabila berjaya mendapat tempat

Setiausaha Kerajaan Negeri

pertama dan ketiga dalam

melalui Kelab Sukan dan Rekreasi

(Bahagian Pentadbiran, Keselamatan

pertandingan tersebut. Beliau

Pustaka telah menganjurkan

dan Hal Ehwal Korporat), YBhg Datu

membawa pulang hadiah wang

Pertandingan Memancing Pustaka

Misnu Haji Taha dan Ketua Pegawai

tunai berjumlah RM1,100 serta

di sekitar Tasik Pustaka pada 30

Eksekutif, Pustaka Negeri Sarawak,

peralatan memancing, manakala

November yang lalu.

Puan Rashidah Haji Bolhassan.

Encik Mohd Jili mendapat tempat

Pertandingan yang berjaya

Pertandingan yang diadakan

kedua dengan membawa pulang

menarik penyertaan 400 orang

bertujuan mengeratkan hubungan

hadiah wang tunai RM500 serta

peserta ini bermula seawal jam

silaturahim antara Pustaka Negeri

peralatan memancing.

7.30 pagi dan dimulakan dengan

dengan orang awam selain sebagai

acara simbolik pelepasan ikan oleh

aktiviti riadah di kalangan ahli

turut diselitkan dengan aktiviti

Setiausaha Kerajaan Negeri, YB

keluarga masing-masing ini terbuka

sampingan seperti Pameran

Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad

kepada orang ramai yang berumur

Kaunter-Kaunter Agensi Kerajaan,

Morshidi Abdul Ghani dan

10 tahun ke atas.

demonstrasi Jong, dua Bicara

Program aktiviti memancing

Setiausaha Persekutuan

Awam berkaitan kesihatan

Sarawak, YBhg Datuk Haji

yang disampaikan

Md Yahya Basimin.

oleh Dr Ching Hin San

Mereka juga turut

Mempertingkatkan Komunikasi dan Integrasi

B

Pertandingan Memancing

Penanda Aras Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak

Aktiviti Sempena

(Neurosurgeon, Pusat

menyertai acara

Perubatan Borneo) dan

memancing dan sempat

Puan Nuraqilah Othman

meluangkan masa

(Pegawai Penyelidik, Pusat

memancing di Gazebo

Biodiversiti Sarawak)

sebelum melawat ke tapak

dan tiga Movie Marathon

Pameran Kaunter Agensi

percuma.

RAKAN Sarawak October - December 2013

43


Pengurusan & Pembangunan Sumber Manusia

Kebajikan, Kesihatan dan Kesejahteraan

Human Resource Development & Management Aktiviti Sempena

Hari Perkhidmatan Awam Sarawak

2013

Perlawanan Bolasepak Persahabatan

S

ukan bolasepak cukup

Sarawak melakukan ‘kick-off’

juara bertahan pasukan Setiausaha

popular di kalangan

perlawanan.

Persekutuan Sarawak.

penjawat awam yang turut

Perlawanan yang berlangsung

Gol-gol kemenangan bagi

dalam suasana muhibbah tersebut

pasukan Setiausaha Kerajaan Negeri

salah satu acara sukan sampingan

berkesudahan dengan kemenangan

dijaringkan oleh Tuan Haji Soedirman

yang diadakan bersempena

memihak kepada pasukan

Aini (1 gol), Encik Safiee Ahmad (3

dengan Hari Perkhidmatan Awam

Setiausaha Kerajaan Negeri dengan

gol), Dr. John Panil (1 gol) dan Encik

Negeri Sarawak 2013.

jaringan 6 berbalas 3, menewaskan

Cassidy Morris (1 gol).

menjadikannya sebagai

Perlawanan Bolasepak Persahabatan di antara pasukan Setiausaha Kerajaan Negeri dan pasukan Setiausaha Persekutuan Sarawak yang menguji tahap semangat kerja bersepasukan masing-masing ini diadakan di Stadium Negeri Sarawak pada 7 Disember yang lepas. Perlawanan yang bermula jam

44

Staff Welfare, Health & Wellness

7.30 malam tersebut menyaksikan YBhg Datuk Haji Md Yahaya Basimin, Setiausaha Persekutuan

RAKAN Sarawak October - December 2013


Human Resource Development & Management

Staff Welfare, Health & Wellness Hari Perkhidmatan Awam Sarawak

2013

S

Pengurusan & Pembangunan Sumber Manusia

Aktiviti Sempena

‘Jom Berambeh ke Pesta Buahan-buahan’

ejak jam 8 pagi orang ramai

Kebajikan, Kesihatan dan Kesejahteraan

telah berkunjung ke Padang Merdeka, Kuching untuk memeriahkan acara ‘Jom

Berambeh ke Pesta Buah-buahan’ anjuran Pejabat Residen Bahagian Kuching dan Jabatan Pertanian Sarawak. Pesta diadakan sebagai acara sampingan sempena sambutan Hari Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak 2013 pada Disember lepas. Ia juga bertujuan untuk memberi peluang kepada orang ramai membeli buah-buahan tempatan pada harga istimewa. Pelbagai jenis buah tropika tempatan seperti rambutan, durian, cempedak, manggis dan sebagainya dijual oleh agensi-agensi kerajaan yang mengambil bahagian. Acara tersebut dirasmikan oleh Setiausaha Kerajaan Negeri YB Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad Morshidi Abdul Ghani. Beliau

45

bersama para tetamu kehormat yang lain turut merasai keenekan buahbuahan tempatan di gerai-gerai yang disediakan.

RAKAN Sarawak October - December 2013


Pengurusan & Pembangunan Sumber Manusia

Kebajikan, Kesihatan dan Kesejahteraan

Human Resource Development & Management Aktiviti Sempena

Hari Perkhidmatan Awam Sarawak

2013

Kesepaduan Semangat Penjawat Awam Terserlah Dalam

B

Gotong Royong Mega

ak kata pepatah

Aktiviti ‘Gotong-Royong Mega’

Tebingan Kuching dengan

“berat sama dipikul,

sempena dengan Hari Perkhidmatan

aktiviti-aktiviti seperti mengecat,

ringan sama dijinjing”

Awam 2013 adalah anjuran bersama

membersihkan kawasan kolam,

begitulah semangat

Dewan Bandaraya Kuching Utara

kerusi dan menyapu sampah dan

jitu yang mendorong penjawat

(DBKU) dan Majlis Bandaraya

mencantikkan lanskap. Aktiviti-aktiviti

awam daripada agensi Kerajaan

Kuching Selatan (MBKS).

yang serupa juga turut diadakan di

Negeri dan Kerajaan Persekutuan

46

Staff Welfare, Health & Wellness

Ia diadakan pada 14 Disember

Tebingan Boyan/Gersik. Turut serta dalam gotong-royong

yang turun seawal jam 6.30 pagi

dan dimeriahkan dengan kehadiran

dan berkumpul di Square Tower,

seramai 2,000 orang penjawat awam

tersebut ialah Setiausaha Kerajaan

Tebingan Kuching dengan niat murni

daripada pelbagai agensi.

Negeri, YB Tan Sri Datuk Amar Haji

untuk melaksanakan kerja-kerja

Setiap kumpulan yang terlibat

Mohamad Morshidi Abdul Ghani dan

kemasyarakatan melalui aktiviti

dibahagikan mengikut kawasan

Setiausaha Persekutuan Sarawak,

gotong-royong.

yang telah ditetapkan di sepanjang

YBhg Datuk Haji Md Yahya Basimin,

RAKAN Sarawak October - December 2013


Human Resource Development & Management

Staff Welfare, Health & Wellness

Pengurusan & Pembangunan Sumber Manusia

serta Datuk Bandar Kuching Utara,

Selain daripada itu, Setiausaha

Paling penting, ia adalah

Kerajaan Negeri dan Setiausaha

suatu aktiviti yang mampu

Wahap Haji Abang Julai dan Datuk

Persekutuan turut mengambil

menghimpunkan semua penjawat

Bandar Kuching Selatan, YBhg Dato

kesempatan meninjau sepanjang

awam dengan menimbulkan

James Chan Khay Syn.

Tebingan Kuching dengan mendapat

kesedaran tentang tanggungjawab

penerangan ringkas daripada kedua-

tersebut dan menjadikannya

dua Datuk Bandar.

sebahagian daripada amalan kerja

Kedua-dua Datuk Bandar, diiringi Setiausaha Kerajaan Negeri melakukan acara pelancaran

Tujuan utama gotong-royong ini

murni bermasyarakat.

simbolik dengan menanam pokok

diadakan adalah untuk menjalankan

berhampiran pintu masuk Tebingan

tanggungjawab sosial penjawat

seumpama itu mampu menyemat

Kuching.

awam dalam memastikan usaha

perasaan sayang terhadap

menjaga tahap kebersihan dan

bandar raya Kuching dalam usaha

dalam aktiviti senamrobik sebelum

keindahan landskap persekitaran

menjadikannya bandar raya yang

akitiviti bergotong-royong bermula

bandar raya Kuching dapat

bersih, indah dan selesa untuk

pada pagi tersebut.

dipertingkatkan.

didiami.

Kesemua peserta juga turut serta

Pada masa yang sama, aktiviti

Kebajikan, Kesihatan dan Kesejahteraan

YBhg Datuk Haji Abang Abdul

47

RAKAN Sarawak October - December 2013


Sistem Penyampaian Perkhidmatan

Service Delivery Aktiviti Sempena

Hari Perkhidmatan Awam Sarawak

2013

eKiosk

Pertama di Pusat Membeli-Belah

K

erajaan Negeri Sarawak

Government at Your Service’ yang

terdapat pada eKiosk ialah segala

telah memperkenalkan

memberi penekanan dan keprihatinan

perkhidmatan dan maklumat yang

perkhidmatan eKiosk yang

terhadap aspek penyampaian

disediakan melalui eKiosk adalah

pertama seumpamanya

perkhidmatan yang mesra pelanggan.

percuma; aplikasi yang terdapat

Ia diwujudkan untuk memudahkan

dalam eKiosk amat ringkas dan

di negeri ini dengan lokasi yang dipilih ialah di pusat membeli belah di

orang awam melakukan urusan harian

mudah digunapakai; dan segala

bandar raya Kuching.

seperti perkhidmatan pembayaran

maklumat yang disediakan adalah

bil dengan hanya menggunakan

secara bersepadu merentasi setiap

diperkenalkan dan dilancarkan Ketua

kemudahan atas talian tanpa perlu

agensi-agensi Kerajaan Negeri.

Menteri YAB Pehin Sri Haji Abdul

beratur panjang.

Konsep eKiosk ini pertama kali

Taib Mahmud sempena pelancaran Hari Perkhidmatan Awam di Borneo

saluran baharu dalam

Convention Centre Kuching (BCCK)

memudah cara orang

pada 10 Disember.

awam untuk mendapatkan

eKiosk pertama pula dirasmikan

48

Pastinya, ia merupakan satu

maklumat yang

Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad

disediakan oleh Kerajaan

Morshidi Abdul Ghani pada 14

Negeri Sarawak secara

Disember, di pusat membeli belah

bersepadu dengan

Plaza Merdeka.

menempatkannya di

Projek eKiosk Kerajaan Negeri inisiatif di bawah konsep ‘One

merupakan pusat perkhidmatan

perkhidmatan ataupun

oleh Setiausaha Kerajaan Negeri YB

Sarawak ini merupakan salah satu

Secara umumnya, eKiosk ini

lokasi-lokasi yang strategik di Sarawak. Tiga kelebihan yang

RAKAN Sarawak October - December 2013

Zalina Binti Morshidi


Service Delivery

Sistem Penyampaian Perkhidmatan

layan diri setempat di mana orang ramai boleh mendapatkan maklumat tentang perkhidmatan kerajaan serta mengakses aplikasi kerajaan yang turut dilengkapi dengan maklumat perkhidmatan awam serta kemudahan e-bayaran. Antara perkhidmatan yang disediakan menerusi eKiosk Kerajaan Negeri Sarawak ini ialah perkhidmatan pembayaran bil seperti bil elektrik, air, cukai pintu, cukai tanah dan sebagainya menerusi sistem PayBills Malaysia; penyemakan status permohonan pinjaman biasiswa negeri menerusi sistem e-Scholarship; dan penyemakan status permohonan jawatan kosong agensi Kerajaan Negeri menerusi sistem e-Recruitment. Selain itu, ia turut menyediakan penyemakan status pendaftaran menerusi sistem e-Kontraktor dan Juruperunding; mengemukakan dan menyemak status maklum balas atau aduan dikemukakan menerusi sistem Talikhidmat; dan pencarian direktori agensi Kerajaan Negeri Sarawak. Mendapatkan lebih gambaran mengenai kemudahan terkini eKiosk, RAKAN Sarawak berkesempatan menemubual tiga orang awam yang telah menggunakan perkhidmatan eKiosk Kerajaan Sarawak ini. Cik Zalina Morshidi, yang

bertugas sebagai jururawat di

teknologi pada masa kini dan mampu

Hospital Miri, menjelaskan bahawa

menyediakan perkhidmatan yang

perasaan ingin tahu telah membawa

cekap seterusnya menjimatkan masa.

beliau untuk mencuba menggunakan

Cadangan beliau agar kandungan

perkhidmatan eKiosk ini ketika

eKiosk ini dapat diperluaskan dan

berada di pusat membeli belah Plaza

ditambah kandungannya di masa

Merdeka.

akan datang dan perlu sentiasa

Beliau berpendapat sistem eKiosk ini adalah mesra pengguna dan

dikemaskini dari semasa ke semasa. Bersetuju dengan perkara yang

cara pendaftarannya begitu mudah

sama, Hamsiah Karim yang bekerja

difahami. Walaubagaimanapun,

sendiri menyatakan beliau kagum

beliau mencadangkan supaya ia

dengan inisiatif kerajaan Negeri

dilengkapkan dengan panduan

menyediakan perkhidmatan seperti

cara penggunaan untuk membantu

eKiosk ini di pusat membeli belah. Ini diyakini dapat memudahkan

golongan yang kurang celik IT (teknologi maklumat) menggunakan

orang awam melakukan pembayaran

perkhidmatan eKiosk ini.

bil utiliti sambil membeli belah, tanpa

Manakala Angie Edward Daung

perlu bergegas ke pusat-pusat

yang kini bertugas sebagai pensyarah

pembayaran. Ia pastinya memberikan

di UiTM Kota Samarahan mendapati

keselesaan untuk semua orang awam

bahawa perkhidmatan eKiosk ini

untuk memanfaatkan sepenuhnya

adalah sejajar dengan perkembangan

teknologi yang telah tersedia.

49 Hamsiah Binti Karim

Angie Edward Daung

RAKAN Sarawak October - December 2013


Sistem Penyampaian Perkhidmatan

Service Delivery Aktiviti Sempena

Hari Perkhidmatan Awam Sarawak

2013

Pameran Ketengahkan

Kejayaan

S

Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak

ebagai salah satu

ramai dilihat suatu petanda

sektor iaitu Infrastruktur dan

usaha mendekatkan diri

positif dan secara tidak langsung

Perhubungan; Kemudahan Awam

dengan masyarakat dan

ia membolehkan mereka turut

dan Telekomunikasi; SCORE, Industri

mengetengahkan kejayaan

merasai kemeriahan sambutan Hari

dan Pelancongan; Keselamatan;

Perkhidmatan Awam.

Perkhidmatan Perbandaran;

agensi kerajaan, Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak telah

Perkhidmatan Sosial; Pertanian;

memberikan peluang terbaik untuk

Sumber Asli dan Alam Sekitar; dan

bersempena Hari Perkhidmatan

melihat perkembangan dan kejayaan

Inisiatif Transformasi Sarawak.

Awam 2013 ke sebuah pusat

Perkhidmatan Awam Negeri Sarawak

membeli belah di bandar raya

termasuk agensi kerajaan negeri dan

di setiap lima aras bangunan pusat

Kuching.

persekutuan.

membeli belah tersebut. Dalam

Pusat membeli belah Plaza

50

Di samping itu, pameran tersebut

memperluaskan jangkauan pameran

Sejumlah 126 buah agensi

Sektor-sektor tersebut diletakkan

setiap sektor ditempatkan setiap

Merdeka telah dipilih sebagai lokasi

kerajaan negeri dan persekutuan

agensi yang berkaitan dengan

pameran tersebut dengan acara

terlibat dalam pameran ini yang

kluster induk bagi mengklasifikasikan

perasmian disempurnakan oleh

dibuka dari 10 pagi hingga 10

peranan dan tanggungjawab

Setiausaha Kerajaan Negeri, YB

malam, pada 14 dan 15 Disember

masing-masing. Setiap sektor juga

Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad

lepas.

ditempatkan pegawai dengan tugas-

Morshidi Abdul Ghani, pada 14

Pameran kali ini juga

tugas khusus memperkenalkan

Disember. Turut serta di acara

cukup berbeza berbanding

perkhidmatan agensi kerajaan

perasmian tersebut ialah Setiausaha

pameran sebelum ini, dengan

berkenaan.

Persekutuan Sarawak, YBhg Datuk

paparan menarik panel yang

Yahya Basimin.

mengetengahkan produk dan

penghargaan kepada orang ramai

perkhidmatan yang terbaik

dan salah satu usaha mendapat

dibahagikan kepada sembilan

maklumbalas terkini daripada

Penganjuran pameran ke sebuah kawasan tumpuan orang

RAKAN Sarawak October - December 2013

Pameran ini juga adalah sebagai


Service Delivery

Sistem Penyampaian Perkhidmatan

mereka, yang juga merupakan pelanggan utama agensi-agensi kerajaan terbabit. Sementara itu, Setiausaha Kerajaan Negeri turut merasmikan Kiosk Kerajaan Negeri di pusat membeli belah Plaza Merdeka, serentak dengan pelancaran pameran tersebut. Pameran Hari Perkhidmatan Awam ini merupakan sebahagian daripada aktiviti utama bersempena Hari Perkhidmatan Awam yang disambut pada 10 Disember, di Borneo Convention Centre, Kuching. Sambutan Hari Perkhidmatan Awam dianggap amat istimewa pada tahun ini disebabkan ia serentak dengan Sambutan 50 Tahun Sarawak Merdeka Dalam Malaysia.

51

Pelbagai acara dianjurkan sempena sambutan Hari Perkhidmatan Awam 2013, bermula seawal bulan Oktober sehinggalah ke bulan Disember.

RAKAN Sarawak October - December 2013


Pembangunan Semasa

Development Updates

Jambatan Perkukuh

J

Persahabatan

ika dahulunya perjalanan

pada Mei 2012 dan siap sepenuhnya

orang yang sebilangan daripada

dari Bahagian Limbang ke

pada hujung bulan Oktober tahun ini.

mereka kerap berurusan di negara

Brunei mengambil masa

jiran, Brunei. Ada juga yang bekerja

Menteri Malaysia YAB Datuk Patinggi

di Brunei dan mengambil perjalanan

menggunakan feri, kini ia hanya

Mohd Najib Tun Abdul Razak

ulang alik.

mengambil masa kurang dari satu

bersama-sama Sultan Brunei Sultan

jam apabila Jambatan Persahabatan

Hassanal Bolkiah pada sebuah

Persahabatan Malaysia-Brunei

Malaysia-Brunei Darussalam siap

majlis yang diadakan di Kampung

Darussalam amat tepat pada

dibina dan mula dibuka kepada

Ujong Jalan, Temburong, Brunei

masanya dan masalah mengharungi

orang ramai.

baru-baru ini.

masa perjalanan yang panjang

lebih kurang dua jam

Pembinaan Jambatan

Bahagian Limbang di utara

menggunakan feri tidak lagi dihadapi

menghubungkan Limbang dengan

Sarawak terbahagi kepada dua

oleh penduduk kedua-dua kawasan.

Daerah Temburong di Brunei,

daerah iaitu Limbang dan Lawas.

kewujudan jambatan selebar 60

Kedudukannya yang terletak di

selesa tanpa terpaksa menunggu

meter tersebut sudah tentunya

antara Sabah dan Brunei amat

giliran untuk menaiki feri atau

menggembirakan penduduk

strategik sebagai laluan utama

mengharungi sungai yang amat

tempatan di kedua-dua kawasan

pengunjung yang datang dari Brunei

bergantung kepada fenomena

yang sering berulang alik dalam

untuk ke Malaysia.

pasang surut.

Merentasi Sungai Pandaruan

52

Ia telah dirasmikan oleh Perdana

urusan harian. Jambatan sepanjang 189 meter bernilai RM21.9 juta itu mula dibina

Begitu juga dengan penduduk

Perjalanan menjadi singkat dan

Menurut Perdana Menteri, ia

tempatan Limbang yang mempunyai

merupakan jambatan pertama

jumlah populasi seramai 40,000

dibina bersama antara kedua-dua

RAKAN Sarawak October - December 2013


Development Updates akan membawa kesan jangka

Malaysia dan Brunei kerana

keakraban hubungan persaudaraan

panjang dari segi penjanaan

dianggarkan lebih 100,000 rakyat

Malaysia-Brunei yang sekian lama

perdagangan rentas sempadan

Brunei melawat Sabah dan Sarawak

terjalin.

yang akan menjadi pemangkin

setiap tahun.

Mengambil kira keselesaan

dalam merancakkan sosioekonomi

Bahagian Limbang terkenal

perjalanan penduduk di kedua-dua

penduduk di kawasan sekitar

dengan Pesta Babulang iaitu

kawasan, maka pembinaan secara

iaitu bandar Limbang dan daerah

perlumbaan kerbau yang amat

perkongsian kos antara kedua belah

Temburong.

signifikan kepada komuniti Bisaya.

pihak telah dipersetujui dan akhirnya

Kesan jangka panjang ini dapat

Ia turut menarik minat masyarakat

Jambatan Persahabatan Malaysia-

diramal kerana Bahagian Limbang

Brunei dan kewujudan jambatan

Brunei Darussalam tersergam indah,

juga berpotensi sebagai hab

baharu tersebut bakal menambah

sedia memberi kemudahan kepada

pengeluaran ternakan kerbau di

bilangan pelancong yang datang

penduduk sekitar.

samping aktiviti pertanian seperti

dari Brunei yang ingin menyaksikan

penanaman padi yang mampu

Pesta Babulang.

Selain daripada menghubungkan rakyat kedua-dua negara, jambatan

memberi nilai tambah kepada

Apabila wujudnya kerancakan

tersebut turut menterjemahkan

pasaran domestik dan ke negara

situasi ekonomi dan pelancongan

lagi keakraban dan kemesraan

jiran, Brunei.

di kawasan itu kelak, ia dijangka

hubungan dua hala yang dilihat

akan memperkukuhkan lagi

Ia semestinya memberi

semakin kukuh selepas pemeteraian

kemudahan logistik lebih baik

hubungan dua hala antara kedua-

Pertukaran Surat (EOL) pada Mac

kepada kenderaan-kenderaan

dua negara.

2009.

perdagangan yang membawa

Jambatan Persahabatan

keluar masuk barangan keperluan

Malaysia-Brunei Darussalam juga

ASEAN pula, pembinaan Jambatan

dan bekalan seperti makanan dan

merupakan sebahagian daripada

Persahabatan Malaysia-Brunei

hasil tanaman dan ternakan. Hal ini

komponen penting rangkaian

Darussalam juga selaras dengan

juga akan memberi manfaat kepada

lebuhraya Pan Borneo yang

semangat merealisasikan visi

komuniti perniagaan di kawasan

menghubungkan Sarawak dan

Komuniti Ekonomi ASEAN (AEC)

sekitar.

Sabah melalui Brunei. Dengan

Dalam konteks hubungan

pada tahun 2015. Menurut Perdana Menteri, kewujudan jambatan tersebut juga

Pemnbangunan Semasa

buah negara dan ia melambangkan

Selain itu, jambatan tersebut

kemudahan sedia ada, tiada lagi

dijangka akan memberi manfaat

penggunaan feri di sepanjang

kepada industri pelancongan

laluan lebuh raya Pan Borneo.

53

Perdana Menteri Malaysia YAB Datuk Patinggi Mohd Najib Tun Abdul Razak dan Sultan Brunei Sultan Hassanal Bolkiah menandatangani plak sebagai tanda perasmian dan kerjasama erat antara kedua-dua negara dalam pembinaan jambatan tersebut

RAKAN Sarawak October - December 2013


Pembangunan Semasa

Development Updates

KOMTAS

Nama Baharu Kompleks Maritim Malaysia Wilayah Sarawak

Antara siri demonstrasi aset-aset milik APMM Wilayah Sarawak yang penuh dramatik

K

ompleks Agensi

Laksamana Maritim YBhg Datuk

sejak Mac 2005 hanya dengan

Penguatkuasaan Maritim

Mohd Amdan Kurish.

keanggotaan seramai 11 pegawai

Malaysia (APMM)

Demonstrasi aset-aset milik

ditempatkan di sebuah bangunan

APMM Wilayah Sarawak (WILSAR)

yang disewa di Jalan Simpang 3,

mula beroperasi pada Jun 2012,

yang penuh dramatik turut diselitkan

Kuching. Bagi menampung keperluan

kini secara rasminya dinamakan

sebagai gimik perasmian.

agensi, pada Mei 2005 WILSAR

Wilayah Sarawak yang

‘Kompleks Maritim Tun Abang

Kompleks berkeluasan 52.2

berpindah ke bangunan yang juga

Salahuddin’ atau singkatannya

ekar yang terletak di Muara Tebas,

disewa di Stutong di mana Pejabat

KOMTAS.

Kuching itu pada mulanya dicadang

Daerah Maritim Malaysia, Kuching

untuk dijadikan Kompleks Polis Marin

turut ditempatkan di situ.

Majlis perasmian dan penamaan diadakan sebagai mengenang jasa

tetapi akhirnya diserahkan kepada

dan memberi penghormatan kepada

WILSAR pada penghujung tahun

itu tidak mungkin dapat menampung

TYT Yang Di-Pertua Negeri Sarawak

2011.

pertambahan jawatan dan bilangan

sempena sambutan Perayaan 50

anggota Maritim Malaysia dan atas

Tahun Sarawak Merdeka Dalam

kerajaan yang mengiktiraf APMM

sebab itu, adalah amat penting

Malaysia.

sebagai agensi penguatkuasaan

bagi WILSAR untuk memiliki sebuah

Upacara perasmian telah

tunggal di laut pada 2 Mac 2012,

kompleks sendiri di kawasan perairan

disempurnakan sendiri oleh TYT

ia secara rasminya menjadi milik

yang mampu beroperasi dengan

Yang Di-Pertua Negeri Sarawak

WILSAR.

lebih efisien di samping dapat

Tun Datuk Patinggi Abang Haji

54

Selaras dengan keputusan

Kapasiti bangunan yang disewa

Proses perpindahan dilakukan

menempatkan aset-aset maritim

Muhammad Salahuddin pada 1

secara berperingkat bermula 7 Mac

Oktober, yang diiringi isteri beliau,

2012 memandangkan kompleks

YABhg Toh Puan Datuk Patinggi

tersebut ketika itu hanya siap 85%.

juta itu dilengkapi jeti, bangunan

Hajah Norkiah, Ketua Menteri YAB

Pada 1 Jun 2012, kompleks tersebut

pentadbiran dan bilik mes untuk

Pehin Sri Haji Abdul Taib Mahmud

mula beroperasi sepenuhnya.

para pegawai. Aspek kecerdasan

dan Ketua Pengarah APMM

WILSAR yang mula beroperasi

RAKAN Sarawak October - December 2013

seperti bot dan kapal peneyelamat. Kompleks baharu bernilai RM320

dan kerohanian juga diambil kira di


Development Updates

Pemnbangunan Semasa

Ketua Menteri dan isteri turut tertarik dengan model yang memaparkan keseluruhan kawasan KOMTAS

Ketua Pengarah APMM menerangkan sesuatu mengenai model bangunan KOMTAS kepada TYT Yang DiPertua Negeri

mana kemudahan seperti stadium

daripada Kementerian Pelajaran,

mini, kolam renang dan surau turut

Kementerian Kesihatan, Jabatan

disediakan.

Laut, Yayasan Sarawak, Lembaga Air

dan penamaan kompleks tersebut

Kuching dan Jabatan Pengangkutan

merupakan manifestasi kerjasama

Jalan.

erat yang wujud antara Kerajaan

Selain itu keseluruhan kawasan kompleks mempunyai 158 unit kuarters merangkumi dua unit rumah

Sementara itu, Ketua Pengarah

seramai lebih 500 pegawai. Menurut beliau, majlis perasmian

Persekutuan dan Kerajaan Negeri

banglo, 14 unit rumah a dua tingkat,

APMM Laksamana Maritim YBhg

dan pihak berkuasa tempatan

13 unit rumah teres dua tingkat dan

Datuk Mohd Amdan Kurish

sebagai usaha berterusan dalam

empat blok bangunan yang setiap

menyatakan setakat Julai 2013,

menyumbang khidmat kepada

satu blok memiliki 129 unit rumah flat

WILSAR telah melakukan 734

masyarakat.

setinggi lapan tingkat.

tangkapan melibatkan 739

Kuarters yang ada bukan hanya

Kewujudan KOMTAS yang

pendakwaan daripada 12,431

serba moden itu adalah cerminan

disediakan untuk pegawai-pegawai

pemeriksaan perairan. Sejak 2006,

kepada kebijaksanaan, keikhlasan

Maritim Malaysia malah ia juga

WILSAR telah mengendalikan 663

dan keyakinan pemimpin negara

ditawarkan kepada kakitangan-

operasi menyelamat.

dan kerajaan negeri kepada

kakitangan jabatan dan agensi

Aset WILSAR juga telah meningkat

Maritim Malaysia bagi memastikan

kerajaan yang lain. Setakat ini

sejak 2010 iaitu sebanyak 13 buah

kesejahteraan dan keselamatan zon

terdapat 16 unit rumah telah

kapal dan 23 buah bot telah dimiliki di

perairan tanahair sentiasa terkawal.

diberikan kepada penjawat awam

samping pertambahan keanggotaan

55 Para tetamu kehormat merakam gambar di pintu masuk utama bangunan pentadbiran KOMTAS

RAKAN Sarawak October - December 2013


Pembangunan Semasa

Development Updates

J

abatan Pertanian akan disusun semula bagi memastikan sektor pertanian terus memainkan

peranannya dalam meningkatkan sosio-ekonomi penduduk di kawasan pedalaman dan juga untuk

Penyusunan Semula Jabatan Pertanian Memanfaat Golongan Petani di Pedalaman

memastikan khidmat yang diberikan yang belum beralih lagi kepada

antara penduduk luar bandar dan

kaedah tersebut dan masih perlukan

bandar.

lebih bimbingan dan khidmat tunjuk

mendapat kemahiran, Jabatan

ajar.

Pertanian akan terus membantu

Demikian saranan Ketua Menteri Sarawak, YAB Pehin Sri Haji Abdul

Ini disebabkan kedudukan

Bagi mereka yang sudah

terutama dari segi pengurusan

Taib Mahmud ketika merasmikan

golongan petani, penternak dan

dan pasaran agar tidak ada yang

Konvensyen Peladang, Penternak

nelayan yang tinggal berselerak

ketinggalan.

dan Nelayan Peringkat Negeri

dan juga atas sebab faktor geografi

Sarawak 2013.

terpencil menyukarkan mereka

betapa pentingnya golongan petani,

mendapat khidmat pertanian yang

penternak dan nelayan melihat

menyeluruh.

kepada dua perkara penting iaitu

Walaupun pencapaian meyakinkan dapat disaksikan

56

pengurusan pertanian.

turut dinikmati secara saksama di

menerusi sebilangan petani,

Justeru, ia mengakibatkan

penternak dan nelayan yang

mereka ketinggalan terutama dari

mengusahakan pertanian secara

segi penguasaan penggunaan

moden, masih terdapat masyarakat

teknologi moden dan kepimpinan

RAKAN Sarawak October - December 2013

Ketua Menteri juga mengingatkan

mengenalpasti dan menerokai pasaran baharu. Menurut beliau, ia berkaitan dengan kebijaksanaan


Development Updates

Pemnbangunan Semasa

Tenaga Diperbaharui Sarawak

Peladang, Penternak dan Nelayan

(SCORE).

dengan menghimpunkan usahawan

Ini akan dapat dicapai berdasarkan

tani yang telah mewarnai kejayaan

pencapaian tokoh-tokoh usahawan

sektor pertanian di Sarawak dalam

tani yang telahpun dilahirkan dan telah

tempoh 50 tahun.

membuktikan kemampuan mereka

Seramai 1,500 peserta

serta diberi pengiktirafan setiap kali

menghadiri Konvensyen Peladang,

Hari Peladang, Penternak dan Nelayan

Penternak dan Nelayan yang

diadakan.

diadakan buat julung kalinya di

Mengenai bidang penyelidikan pertanian, beliau memuji usaha

Sarawak pada 15 November lepas. Konvensyen ini dipenuhi dengan

tokoh-tokoh pertanian di kalangan

ceramah-ceramah kisah kejayaan

mengenalpasti pasaran bukan

kakitangan Jabatan Pertanian selama

pertanian daripada tokoh-tokoh

sahaja di dalam negeri tetapi ke

ini yang berusaha memastikan hasil

usahawan tani pada sebelah

pasaran yang lebih meluas seperti di

pertanian dipelihara terutama tanaman

paginya sebelum pelancaran rasmi

China dan Singapura. Hanya melalui

eksotik Sarawak seperti dabai, melalui

dilakukan pada sebelah petang.

cara ini, golongan ini boleh menjalin

pendaftaran petunjuk geografi.

kerjasama strategik dengan syarikat

Sejak Hari Petani, Penternak dan

Ia turut menyelitkan Simposium Pertanian yang memberi fokus

yang berupaya memaksimumkan

Nelayan dianjurkan 12 tahun lalu, ia

kepada cara-cara meningkatkan

potensi dan memperolehi

telah merekodkan 187 pemenang

pengeluaran berkualiti dan

pendapatan yang lumayan.

bidang pertanian mengikut kategori

menambah nilai produk dikeluarkan,

masing-masing dan ini adalah

di samping usaha terkini

pencapaian yang membanggakan.

Kementerian menstruktur semula

Harapan beliau agar dalam tempoh lima ke 10 tahun akan datang, Sarawak mampu

Jabatan Pertanian supaya ia dapat

Sambutan Hari Peladang,

memenuhi pasaran dalam dan luar

Penternak dan Nelayan 2013

memberi perkhidmatan lebih

negara, lebih-lebih lagi dengan

dianggap amat istimewa kali ini

berkesan kepada kumpulan sasar

pembangunan Hab Halal di Koridor

kerana dianjurkan secara Konvensyen

pada masa akan datang.

RAKAN Sarawak October - December 2013

57


Pembangunan Semasa

Development Updates

Mobile CTC Perluas Perkhidmatan Ke Pedalaman

M

Didahulukan Pencapaian Diutamakan’, Program Mobile CTC – yang dirasmikan Perdana Menteri Malaysia di Pekan, Pahang pada 1 Mac – membolehkan bantuan disalurkan terus kepada kumpulan sasar di kawasan luar bandar.

erajaan Mobile CTC

Kewangan yang telah diamanahkan

menghimpunkan

untuk menyelaraskan penubuhan

pelbagai perkhidmatan

dan pelaksanaan program-program

Pelaksanaan Negeri (SIMU), Jabatan

bergerak kerajaan

Mobile CTC bertujuan untuk

Ketua Menteri telah membantu

merentasi pelbagai kementerian,

mendekatkan perkhidmatan penting

menyelia program ini bersama

jabatan dan agensi. Ia juga

kepada rakyat.

dengan Kementerian Kewangan.

merupakan salah satu inisiatif

Ini turut membuktikan kerajaan

Di Sarawak, Unit Pemantauan

SIMU berperanan sebagai urus

Strategi Lautan Biru Kebangsaan

sememangnya berhasrat untuk

setia dan wakil jawatankuasa induk

atau National Blue Ocean Strategy

merakyatkan perkhidmatan

di peringkat negeri. Manakala di

(NBOS).

awam bagi menyelami hasrat dan

peringkat daerah, tanggungjawab

keperluan rakyat.

urus setia penganjuran adalah pihak

Niat murni kerajaan melalui Unit Strategi Nasional Kementerian

Menghayati slogan ‘Rakyat

Pejabat Daerah. Mereka telah menjelajah ke beberapa daerah, termasuk Pekan Long Lama, Miri (23 Februari) dan Medan Penjaja Jubli Perak, Lundu (13 hingga 15 Disember). Malah penjelajahan tersebut akan diteruskan sehingga awal tahun

58

2014 ke lokasi di daerah Lubok Antu, Kabong, Marudi dan Pakan. Antara lima komponen utama

RAKAN Sarawak October - December 2013


Development Updates

Pemnbangunan Semasa

perkhidmatan ialah menyediakan

pinjaman perniagaan (Amanah

gotong-royong yang memupuk

perkhidmatan-perkhidmatan utama

Ikhtiar Malaysia dan TEKUN);

semangat kesukarelaan dalam

kerajaan, menyediakan peluang

dan khidmat nasihat (Lembaga

suasana harmoni.

keusahawanan kepada penduduk

Penduduk dan Pembangunan

tempatan, menghimpunkan rakyat

Keluarga Negara).

pelbagai peringkat dan kaum

Sementara itu, Majlis Daerah Lundu mengendalikan

Secara umumnya, Program

penganjuran gerai perdagangan

untuk bersukan, bersosial dan

Mobile CTC ini mendapat sokongan

sepanjang Program Mobile CTC

bersukarelawan demi meningkatkan

padu daripada agensi-agensi

di Lundu dengan 150 buah gerai

keharmonian rakyat setempat.

Kerajaan Negeri dan Persekutuan

perdagangan ditempatkan di sekitar

dengan 27 buah gerai pameran

Medan Penjaja Jubli Perak, Lundu.

Selain itu, ia turut menyediakan

Program di CTC di Lundu

platform untuk membolehkan

dan tiga mobile telah ditempatkan

bantuan kerajaan disalurkan

dengan penyertaan dari 30 agensi,

dirasmikan Menteri di Pejabat Ketua

terus kepada kumpulan sasaran

di mana lapan agensi mewakili

Menteri dan Menteri Tugas-Tugas

dan memberi penerangan serta

Kerajaan Negeri dan 22 agensi

Khas yang juga ADUN N.3 Tanjung

kesedaran kepada rakyat mengenai

mewakili Kerajaan Persekutuan.

Datu YB Tan Sri Datuk Amar Haji

dasar, program dan aktiviti kerajaan melalui kementerian dan agensi. Bagi perkhidmatan yang disediakan di Lundu, ia termasuklah

Ia menyediakan platform untuk

Adenan Haji Satem dan turut dihadiri

rakyat berhimpun melalui aktiviti-

Timbalan Pengarah Kanan Unit

aktiviti sampingan seperti sukaneka,

Strategi Nasional, Encik Syed Nasir

sukan rakyat, pentas rakyat serta

Syed Ahmad.

pembaharuan kad pengenalan baru (Jabatan Pendaftaran Negara); pembayaran cukai (Lembaga Hasil Dalam Negeri); pendaftaran pengundi (Suruhanjaya Piliharaya); e-Perolehan – khidmat nasihat berkaitan Sijil Kementerian Kewangan kepada kontraktor (Kementerian Kewangan Malaysia); khidmat nasihat kakitangan awam

59

(Bahagian Pinjaman Perumahan, Kementerian Kewangan Malaysia); khidmat nasihat dan permohonan

RAKAN Sarawak October - December 2013


Paparan Berita

News Features

5 Strategi Utama

Meningkatkan Pemerkasaan Ekonomi Bumiputera

P

elbagai instrumen dan

daripada pembangunan ekonomi

institusi kewangan

dan kekayaan negara.

bagi menyediakan peluang kedua bagi golongan remaja yang rendah pendidikan akademik dan tahap kemahiran supaya mereka memperoleh lebih banyak ruang untuk mendapat pekerjaan. Program re-skilling akan

telah diwujudkan untuk

Perdana Menteri Malaysia

dipergiatkan dan peruntukan

merancakkan agenda

YAB Datuk Patinggi Mohd Najib

tambahan diberikan kepada

pembangunan Bumiputera

Tun Abdul Razak ketika berucap

GiatMARA bagi memperoleh

sejak Malaysia ditubuhkan dan

pada Majls Pemerkasaan Ekonomi

peralatan berteknologi terkini untuk

ini termasuklah inisiatif kerajaan

Bumiputera pada 14 September

mengendalikan program latihan.

untuk memperkasakan ekonomi

lepas di Selangor telah mengariskan

Bilangan program latihan yang

masyarakat Bumiputera.

lima strategi utama dalam membela

dikendalikan oleh Institut Kemahiran

nasib masyarakat Bumiputera.

Belia Negara akan ditambah dengan

yang bermatlamat menjadikan

Lima strategi utama tersebut

mengamalkan pendekatan latihan dua

Malaysia sebagai sebuah negara

termasuklah:-

syif.

Menerusi Model Baru Ekonomi

Kedua, bagi golongan Bumiputera

maju berpendapatan tinggi, ditambah pula dengan pertumbuhan yang saksama, menyaksikan

Mendaya Modal Insan Bumiputera

masyarakat Bumiputera setanding dengan masyarakat lain.

Modal insan merupakan aspek

yang mengganggur pula, programprogram seperti Skim Latihan 1Malaysia, Graduate Employability Management Scheme dan Program

terpenting dalam membangunkan

Peneraju Skil akan diperluaskan dalam

Baru Ekonomi memperkenalkan

sesebuah masyarakat. Pemerkasaan

usaha untuk mengatasi masalah

pendekatan pembangunan

modal insan Bumiputera adalah

kebolehpasaran, agar bersesuaian

secara inklusif berasaskan prinsip

menjurus kepada pemadanan

dengan keperluan industri.

pertumbuhan dengan kesaksamaan

kelayakan dan kemahiran tenaga

atau growth with equity, bagi

kerja dengan keperluan sasaran.

Secara dasarnya, Model

60

kemahiran akan diperbanyakkan

memastikan semua masyarakat di Malaysia memperoleh manfaat

Bagi tujuan tersebut; pertama, program peningkatan

RAKAN Sarawak October - December 2013

Ketiga, bagi menambah bilangan Bumiputera berkelulusan tinggi, agensi berkaitan seperti Jabatan Perkhidmatan Awam dan MARA akan


News Features Bumiputera seperti

Pendidikan Lepasan Ijazah

Amanah Ikhtiar Malaysia,

bagi memenuhi keperluan

TEKUN Nasional,

pasaran terutamanya dalam

MARA dan PUNB

bidang-bidang kritikal dan

akan diperkuatkan

berteknologi tinggi.

supaya bilangan usahawan Bumiputera

Keempat, Program Peneraju Profesional di bawah

yang menerima dana

Yayasan Peneraju Pendidikan

pembiayaan akan

Bumiputera serta program-

bertambah, termasuk

program seumpamanya akan

di Sabah dan Sarawak, menyaksikan pertambahan

diperluaskan dalam melahirkan lebih ramai golongan professional

hartanah seperti Pelaburan Hartanah

pembiayaan pinjaman Amanah

Bumiputera, terutamanya dalam

Berhad, Majlis Amanah Rakyat dan

Ikhtiar Malaysia sebanyak RM300

bidang-bidang kritikal seperti

Perbadanan Usahawan Nasional

juta untuk tempoh lima tahun,

akauntan, doktor pakar, arkitek,

Berhad akan diperkukuhkan bagi

manakala bilangan sahabat

jurutera dan ahli sains aktuari.

membangun atau memperoleh

Amanah Ikhtiar Malaysia, disasarkan

hartanah komersial dan industri,

meningkat daripada 350 ribu kepada

terutamanya di lokasi strategik di

500 ribu orang pada tahun 2015.

seluruh negara.

Dana tambahan sejumlah RM700

Memantapkan Pemilikan Ekuiti Bumiputera Dalam Sektor Korporat Bagi menggalakkan penyertaan

Malah, bagi memperkasakan pemilikan aset hartanah, kerajaan

juta juga diperuntukkan kepada TEKUN Nasional. Satu skim pembiayaan baru

terutamanya golongan menengah

melalui Syarikat Perumahan Rakyat

Bumiputera dalam pemilikan saham,

1Malaysia atau PR1MA serta Syarikat

dinamakan sebagai Skim Permulaan

Permodalan Nasional Berhad akan

Perumahan Negara Berhad dan

Entrepreneur Baru Bumiputera atau

melancarkan Skim Amanah Saham

dengan kerjasama kerajaan-kerajaan

SUPERB diperkenalkan bagi tujuan

Bumiputera 2 atau ASB2, dengan

negeri, akan memperbanyakkan

untuk membantu syarikat start-up

suntikan sebanyak 10 bilion unit

pembinaan rumah mampu milik

dan dana sebanyak RM100 juta

saham.

kepada Bumiputera di seluruh

akan diperuntukkan dalam tempoh

negara, termasuk Sabah dan

tiga tahun, yang akan menyediakan

Sarawak.

kemudahan geran sehingga RM500

Ekuinas diberi tanggungjawab untuk mengambil alih peranan sebagai peneraju program Skim

Peranan UDA Corporation

ribu kepada usahawan baru yang

Jejak Jaya Bumiputera. Program

juga diperkukuh untuk membantu

kreatif dan inovatif dalam bidang-

tersebut akan ditransformasikan

membangun hartanah termasuk

bidang strategik yang mempunyai

melalui ekuiti dan kepakaran

rumah kediaman, kompleks dan

potensi masa hadapan yang besar.

pengurusan, bagi membimbing

ruang perniagaan, bangunan industri

syarikat-syarikat Bumiputera

dan perdagangan di kawasan

supaya dapat disenaraikan di Bursa

bandar. Memperhebatkan Keusahawanan

Bukan Kewangan Bumiputera

Memantapkan Ekosistem Penyampaian Perkhidmatan

Malaysia. Memperkukuhkan Pemilikan Aset

Bagi mempastikan agenda

dan Perniagaan Bumiputera

pembangunan sosio-ekonomi

Penglibatan Bumiputera dalam

secara efektif, sistem penyampaian

Bumiputera dapat dilaksanakan

kegiatan tersebut masih rendah

akan diperkemas dan diperkejap

dan manfaat bukan kewangan

disebabkan terdapat beberapa

untuk mewujudkan ekosistem yang

seperti hartanah dalam kalangan

kekangan yang dihadapi termasuk

cekap, komprehensif dan konstruktif.

masyarakat Bumiputera Islam yang

teknologi pengeluaran yang lapuk,

tidak diuruskan secara teratur atau

kekurangan akses kepada dana dan

Bumiputera (UPB) akan diwujudkan

terbiar, Yayasan Wakaf Malaysia

modal serta pasaran produk yang

di semua kementerian dan

akan diperkemaskan untuk ditukar

terhad.

bertanggungjawab bagi merangka

Bagi mengoptimakan nilai

taraf menjadi entiti Wakaf Korporat. Peranan institusi-institusi

Paparan Berita

memperluaskan Program

Maka dengan itu, peranan agensi pembangunan Usahawan

Unit-unit Pembangunan

cadangan dan melaksana inisiatif Agenda Bumiputera.

RAKAN Sarawak October - December 2013

61


Paparan Berita

News Features

Golongan Peniaga Kecil dan Penjaja Terus Mendapat Manfaat Daripada Kerajaan

K

erajaan sentiasa menyedari betapa

beralih kepada perniagaan yang

berjumlah RM2.3 juta. Perkembangan ini dijelaskan oleh

lebih besar. Bagi tujuan tersebut, selain kerajaan bersetuju untuk

pentingnya peranan

Menteri Perdagangan Dalam Negeri,

memberikan peruntukan sebanyak

golongan peniaga kecil

Koperasi dan Kepenggunaan,

RM100 juta bagi tahun 2013 dan

dan penjaja dalam menyumbang

YB Datuk Hasan Malek ketika

juga tambahan RM50 juta bagi tahun

ke arah pembangunan ekonomi

merasmikan Hari Penjaja dan

2014 di bawah Skim Pembiayaan

Negara. Golongan ini mendapat

Peniaga Kecil peringkat Sarawak

Mikro Tanpa Faedah.

perhatian kerajaan yang telah

2013 di Kompleks Kubah Ria pada

memperkenalkan skim dan

16 November lepas.

bantuan dana agar mereka dapat

Kementerian Perdagangan

Skim Pembiayaan Mikro diuruskan oleh Bank Rakyat adalah untuk pemohon yang menjalankan

merancakkan dan melancarkan

Dalam Negeri, Koperasi dan

perniagaan berkonsep syariah

usaha peniagaan mereka.

Kepenggunaan telah menerima

manakala yang berkonsep non-

sejumlah 21,432 permohonan

syariah pula dikendalikan oleh

Pembiayaan Mikro yang

dari seluruh negara dengan 337

Koperasi Simpanan dan Kredit

diperkenalkan pada Januari tahun ini

permohonan dari Sarawak dengan

Bersatu Malaysia Berhad.

dengan peruntukan sejumlah RM100

95 peratus yang berjaya selepas

juta telah pun diagihkan kepada 319

memenuhi syarat yang ditetapkan.

Skim terkini iaitu Skim

62

penjaja dan peniaga kecil yang ingin

penjaja dan peniaga kecil di Sarawak dengan pinjaman keseluruhannya

Peruntukan tersebut merupakan suntikan modal terutama kepada

RAKAN Sarawak October - December 2013

Selain Skim Pembiayaan Mikro, kerajaan juga turut memperuntukkan dana dalam bentuk geran sejumlah RM4 juta untuk pembiayaan program


News Features

Paparan Berita

dan aktiviti-aktiviti persatuan penjaja dan peniaga kecil di seluruh negara. Setakat 11 November, sejumlah 30 buah Pertubuhan Bukan Kerajaan (NGO) telah diberi kelulusan pembiayaan program tersebut manakala untuk Sarawak, dua persatuan penjaja dan peniaga kecil telah menerima manfaat daripada bantuan dana tersebut iaitu sejumlah RM68,760. Justeru, penjaja dan peniaga kecil juga aktif dalam berpersatuan yang akan membentuk suara majoriti agar segala pandangan

penjaja dan peniaga kecil.

dan akan diselaraskan dalam

Manakala pada peringkat

pelan pembangunan yang dijangka

dan suara golongan ini dapat

negeri Sarawak, Majlis Perunding

disampaikan dan didengari.

Penjaja dan Peniaga Kecil (M3PN)

dibangunkan kelak. Selain usaha pada peringkat

Sarawak dipengerusikan oleh

tertinggi, kerajaan juga sentiasa

dapat mempermudahkan segala

Menteri Muda Pembangunan

menitikberatkan kebajikan

urusan berkaitan dengan kerajaan

Usahawan dan Menteri Muda

penjaja dan peniaga kecil yang

disamping melalui cara ini juga

Perancangan dan Pengurusan

diterjemahkan melalui pelaksanaan

akan mewujudkan jalinan kerjasama

Sumber Negeri Sarawak, YB Datuk

Skim Perlindungan Insurans secara

strategik di antara persatuan,

Haji Naroden Majais dengan disertai

berkelompok yang dinamakan

kerajaan dan pihak swasta dapat

oleh persatuan-persatuan penjaja,

sebagai Pelan Insurans 1Malaysia

dipertingkatkan.

peniaga kecil dan agensi-agensi

Penjaja dan Peniaga Kecil Nasional

kerajaan.

(P1MPIN) seperti yang diumumkan

Pada masa yang sama, ia akan

Melalui National Blue Ocean Strategy (NBOS), kerajaan telah

Kementerian tersebut juga

YAB Perdana Menteri ketika Bajet

merangka program Penjaja

buat julung kalinya, mengadakan

2013 melibatkan peruntukan

1Malaysia (PP1M) bertujuan

Konvensyen Penjaja dan Peniaga

sejumlah RM16 juta.

untuk menaiktaraf kawasan fizikal

Kecil Nasional 2012 bagi

perniagaan yang lebih bersih dan

mendapatkan input-input terkini

Program Transformasi Penjaja dan

menarik dengan sebuah projek telah

untuk membentuk hala tuju berkaitan

Peniaga Kecil 2013 yang berbentuk

pun dilaksanakan iaitu Gerai Terbuka

masa depan golongan tersebut.

Latihan Jati Diri bagi membantu

Medan Selera Simunjan. Antara inisiatif jangka panjang

Kementerian juga mengadakan

Melalui platform tersebut,

mengubah minda dan memberikan

sejumlah 45 resolusi telah dihasilkan

motivasi kepada golongan ini.

dan pendek yang telah kerajaan laksanakan sejak kementerian ini diberi tanggungjawab pada 27 Mei 2012 ialah penubuhan Majlis Perunding Penjaja dan Peniaga Kecil Peringkat Kebangsaan dan Negeri. Majlis tersebut diwujudkan untuk berfungsi sebagai badan

63

perantaraan antara kerajaan persekutuan, kerajaan negeri, pihak berkuasa tempatan dan persatuan

RAKAN Sarawak October - December 2013


Paparan Berita

News Features

Apa itu GST dan Kepentingannya

B

agi merealisasikan impian

sehingga peruncit. Pengeluaran dan

global; harga eksport Malaysia

negara ke arah ekonomi

penjualan akan melalui beberapa

akan lebih berdaya saing di

berpendapatan tinggi,

peringkat pungutan dan pembayaran

persada global kerana eksport

kerajaan sekali lagi telah

GST di mana setiap pembekal

tidak dikenakan GST, dan GST yang

mengorak langkah setapak ke

membayar GST kepada pembekal

ditanggung ke atas input boleh

hadapan dengan memperkenalkan

masing-masing ke atas barang atau

didapatkan semula di sepanjang

satu sistem cukai iaitu Cukai

perkhidmatan dan sebaliknya juga

rantaian pembekalan.

Barang dan Perkhidmatan atau

mereka memungut GST.

Goods and Services Tax (GST) bagi

yang tersendiri menjadikan

menggantikan sistem cukai yang

cukai yang lebih baik dan adil

pentadbiran cukai lebih berkawalan

sedia ada.

berbanding dengan cukai jualan

kendiri dan dengan ini akan

dan cukai perkhidmatan (CJP). GST

mempertingkatkan lagi pematuhan

Cukai Nilai Tambah (VAT), adalah

akan membantu mengurangkan

dalam percukaian sekaligus

cukai kepenggunaan berperingkat

kos perniagaan iaitu perniagaan

mengurangkan kareanah birokrasi

yang dikenakan ke atas barang dan

bermanfaat kerana boleh

yang mana GST tidak memerlukan

perkhidmatan di semua peringkat

mendapatkan balik cukai input atas

peniaga memohon kelulusan bahan

rantaian pembekalan.

bahan mentah dan perbelanjaan

bebas cukai dan pengecualian khas.

GST, yang juga dikenali sebagai

64

GST merupakan suatu sistem

Dengan tersedianya mekanisme

GST dikenakan ke atas nilai tambah di sepanjang rantaian pembekalan bermula dari pengilang

yang ditanggung. Di samping itu, GST membantu mempertimbangkan daya saing

RAKAN Sarawak October - December 2013

GST dikenakan secara sama rata antara perniagaan yang terlibat, sama ada di peringkat


News Features Begitu juga dengan kadar

mendaftarkan diri mereka

atau di sektor perkhidmatan. Ia juga

penggunaan domestik kuasa

jika perolehan yang melebihi

menghapuskan cukai bertindih di

elektrik di bawah 200 unit, air,

RM500,000 dan mereka juga akan

bawah CJP.

barang dan perkhidmatan yang

mendapat pulangan cukai daripada

dieksport serta pelabuhan dan

kerajaan.

GST adalah lebih telus dari CJP kerana pengguna akan tahu sama

juga terminal lapangan terbang.

ada barang atau perkhidmatan

Pembekal di bawah kategori ini

mereka tidak akan dikenakan

diperolehi tertakluk kepada cukai

hendaklah mendaftarkan diri mereka

sebarang GST terhadap bekalan

dan amaun cukai yang perlu dibayar.

jika mendapat perolehan kurang

mereka sebaliknya diberikan kredit

daripada RM500.

cukai input (pulangan) daripada

Terdapat tiga kategori pembekal yang dikenakan cukai

Perkhidmatan yang dikecualikan

Bagi ketiga-tiga kategori ini,

kerajaan.

berlainan mengikut kadar dan jenis

daripada cukai pula termasuklah

pembekalan iaitu cukai yang sama

perubatan, kenderaan awam,

keuntungan kepada rakyat dalam

rata (standard), kadar sifar dan juga

pengambilalihan tanah bagi

mereka menjalani rutin harian di

pengecualian cukai untuk barang-

kegunaan pelbagai seperti pertanian,

mana cukai-cukai telah disatukan

barang tertentu.

perumahan, sekolah dan tapak

menjadi satu cukai dalam sesebuah

pengebumian, insuran dan juga

transaksi.

Bagi kadar sifar cukai, antara barang yang tergolong dalam kategori ini adalah makanan asas

perkhidmatan kewangan.

Paparan Berita

pengilangan, pemborong, peruncit

Ringkasnya, GST memberi lebih

Diharap dengan wujudnya cukai

Manakala bagi kategori

ini dapat membantu menaiktaraf

seperti beras, gula, tepung, minyak

kadar cukai rata 6%, cukai akan

lagi ekonomi bagi membantu

masak, garam, sayur-sayuran segar,

dikenakan ke atas semua produk

mengurangkan golongan rakyat

rempah ratus dan pelbagai lagi

dan perkhidmatan melainkan yang

miskin tegar di negara lebih-lebih

makanan asas termasuk daging,

tersenarai dalam kategori sifar

lagi sekarang apabila semakin

ikan, telur dan makanan laut serta

cukai dan pengecualian. Pembekal

menghampiri impian mencapai

stok perkapalan.

dalam kategori ini juga hendaklah

Wawasan 2020.

65

RAKAN Sarawak October - December 2013


Paparan Berita

News Features

Pembangunan Tenaga Kerja

Lebih Mapan

Untuk Masa Hadapan

N

egeri Sarawak

untuk membetulkan keadaan di

dari tahun 2005 sehingga 2013 iaitu

telah menyediakan

mana berlaku ketidaksepadanan

18,581 orang pelajar kepada 44,131

perancangan tenaga

antara peluang-peluang pendidikan

orang pelajar.

kerja yang lebih

dan pekerjaan di Sarawak dengan kewujudan institusi Pendidikan

TVET awam dan swasta dari tahun

pembangunan ke arah tahun 2020

Teknikal dan Latihan Vokasional

2011 sehingga 2013 ialah seramai

dan tahun-tahun seterusnya.

(TVET).

27,842 orang yang terdiri daripada

Lantaran itu, Kerajaan Negeri

Hasilnya, kapasiti telah pun

tahap pendidikan diploma, Sijil

Sarawak juga akan melaksanakan

menunjukkan peningkatan; pada

Kemahiran Malaysia (SKM) dan

pelan strategik untuk mengelakkan

tahun 2005 terdapat seramai 14,200

sijil, manakala jumlah siswazah

sebarang salah padan antara

orang pelatih dan pada tahun 2013

daripada IPT awam dan swasta

kelayakan tenaga kerja dan peluang

ia telah meningkat kepada 27,780

pula, dari tahun 2011 sehingga

pekerjaan yang bakal disediakan.

orang.

2013 ialah 25,072 orang daripada

Sehingga kini, Sarawak

66

Jumlah output daripada institusi

mapan sebagai persediaan untuk

Di samping itu, kemasukan ke

tahap pendidikan PhD (Kedoktoran),

mempunyai sebanyak 119 buah

TVET juga meningkat; daripada

Sarjana, Sarjana Muda, Diploma dan

institut pengajian tinggi, dan institut

9,807 orang pelatih pada tahun 2005

Sijil.

pendidikan teknik dan vokasional

kepada 21,219 orang pelatih pada

dengan 55 buah di Kuching, diikuti

tahun 2013. Ini merangkumi TVET

oleh Ketua Menteri, YAB Pehin

Miri (15), Sibu (15), Bintulu (7), Kota

awam dan swasta.

Sri Haji Abdul Taib Mahmud yang

Perkara ini kerapkali ditekankan

Samarahan (6), Mukah (6), Sri Aman

Untuk Institut Pengajian Tinggi

berkata terdapat keperluan segera

(4), Betong (4), Sarikei (3), Kapit (2),

(IPT), kapasiti meningkat daripada

dalam menggalakkan pemahaman

dan Limbang (2).

27,600 orang pelajar pada tahun

yang lebih baik terhadap pendidikan

2005 kepada 60,190 orang pelajar

teknikal.

Aspek perancangan tenaga kerja yang teliti penting dalam

pada tahun 2013 dan kemasukan

memberi peluang yang terbaik

juga menunjukkan peningkatan

RAKAN Sarawak October - December 2013

Berdasarkan statistik siswazah Sarjana Muda untuk tahun 2011


News Features

Paparan Berita

sehingga 2013, siswazah Sarjana Muda Kejuruteraan adalah seramai 1,833 orang yang terdiri daripada lapan bidang kursus. Tiga bidang kursus yang menjadi pilihan utama ialah Sarjana Muda Kejuruteraan Awam dengan seramai 620 orang siswazah; diikuti oleh Sarjana Muda Kejuruteraan Mekanikal (444); dan Sarjana Muda Kejuruteraan Elektrik dan Elektronik (312). Bagi Diploma Kejuruteraan pula, jumlah graduan adalah 3,954 orang daripada 13 bidang kursus; tiga bidang kursus yang menjadi pilihan

Keadaan ini jauh berbeza jika

mahukan pelaburan mereka

utama ialah Diploma Kejuruteraan

dibandingkan dengan tahun-tahun

diuruskan dengan cekap oleh tenaga

Awam dengan seramai 918 orang

sebelum dekad 1980-an yang pada

kerja untuk memastikan pelaburan

graduan; Diploma Kejuruteraan

masa itu ekonomi berkisar sekitar

mereka mendatangkan hasil.

Elektrik dan Elektronik (917) dan

sektor ekonomi pertanian. Ketika

Diploma Kejuruteraan Mekanikal

itu, hanya wujud tujuh institut latihan

pembangunan modal insan oleh

seramai 557 orang graduan.

awal dan teknikal dengan kapasiti

Kerajaan Negeri akan memastikan

untuk menampung 400 orang pelatih

bahawa rakyat dapat memainkan

sahaja.

peranan yang aktif dalam memenuhi

Output bagi SKM pula ialah 5,338 yang terdiri daripada 11 bidang kursus. Tiga bidang kursus yang

Kemudian, ia beransur meningkat

Komitmen dan usaha

keperluan tenaga kerja manusia ini. Apabila terciptanya peluang

menjadi pilihan utama ialah SKM

pada tahun 1980 sehingga 2000

Juruelektrik dengan output seramai

yang menyaksikan kemunculan 46

pekerjaan bernilai tinggi dan

1,226; SKM Automotif (987); dan

buah IPT awam dan swasta dan

berkualiti, ia akan memastikan

SKM Kimpalan (899).

institut TVET dengan kapasiti 8,000

imbuhan yang tinggi untuk rakyat

orang pelatih.

Sarawak yang memiliki kemahiran

Output Sijil Kejuruteraan ialah 3,128 yang terdiri daripada sembilan

Pada tahun 2000 sehingga 2030,

yang bersesuaian. Strategi di Sarawak adalah untuk

bidang kursus. Tiga bidang kursus

era industri berat dan ekonomi

yang menjadi pilihan utama ialah Sijil

berasaskan pengetahuan di

membina dan memperkukuhkan

Kejuruteraan Marin dengan output

Sarawak dijangka akan merangsang

kapasiti dalam institusi latihan dan

seramai 1,309; Sijil Kimpalan (475);

kebangkitan institusi latihan teknikal

pendidikan supaya rakyat Sarawak

dan Sijil Kejuruteraan Elektrik dan

dengan sebanyak 77 institut dengan

boleh mengambil peluang pekerjaan

Elektronik (385).

kapasiti 88,000 orang pelatih.

yang ditawarkan oleh Koridor

Kesungguhan dan komitmen

Secara tidak langsung, jumlah

Tenaga Diperbaharui Sarawak

dalam menggalakkan lebih ramai

peluang pekerjaan di Sarawak juga

(SCORE) sepenuhnya di samping

melibatkan diri dalam bidang

dijangka akan meningkat sebanyak

menawarkan insentif untuk golongan

kemahiran teknikal di Sarawak

2.5 kali ganda, daripada 900,000

belia untuk mengikuti pengajian

telah didorong oleh gaji yang lebih

orang kepada 2.5 juta menjelang

tinggi.

lumayan yang ditawarkan untuk

2030.

bidang tersebut.

Usaha membina kekuatan

Justeru, tuntutan keperluan

dan kapasiti ini perlu bermula

tenaga kerja bagi Sarawak pada

di peringkat di sekolah, kolej,

semakin tinggi untuk bidang ini,

tahun-tahun akan datang akan

universiti teknikal dan institusi latihan

adalah amat penting bagi Sarawak

memberi lebih banyak peluang

vokasional yang amat menuntut

untuk meletakkan setiap kudrat dan

kepada golongan pekerja mahir dan

kerjasama golongan industri dan

tenaga untuk memastikan negeri ini

separa mahir, termasuklah dalam

korporat untuk mempromosi institusi

boleh menggalakkan lebih ramai lagi

bidang pengurusan.

latihan, pembangunan kurikulum,

Disebabkan permintaan yang

belia untuk mengikuti pendidikan teknikal.

Bagi golongan yang melabur di negeri Sarawak pula, mereka

dan kemudahan pembangunan dan penyelidikan (R&D).

RAKAN Sarawak October - December 2013

67


Paparan Berita

News Features

The Psychology Behind

Brainstorming

Why it Doesn’t Always Work and 4 Ways To Get Ideas More Consistently

C

reative thinking is a process that many have trouble with; after all, coming up with fresh, new

having your ideas critiqued, especially by your boss.

How many times have you found yourselves in a

ideas on the go isn’t exactly easy. That’s where

meeting room with a whiteboard, fiddling with coloured

brainstorming comes into play. By working in

markers and a lot of awkward silence as you tried to

groups, the creative process is thought to be enhanced

force ideas onto the board? And how many times did

by the multiple inputs given by participants. But is that

you come out of those sessions with great ideas to act

always the case?

on?

Much talk is centred on meeting rooms and

Although a chat with other team members is often

conference talks in a topic that is supposed to ring

helpful (or even necessary) to help shape an idea into

synonymous with creativity. Are there possibly better

the structure of a successful initiative, the initial ideas of

ways to come up with fresh ideas then a structured

our best content rarely come from a group effort.

brainstorming session? Here are a few tips:

Try recalling an experience or an idea that may have

come to you before at an unlikely moment. Sharing

1. Spend time alone to generate better ideas

astonishing results.

Obviously counterintuitive to the whole idea of

Baratunde Thurston points out how beneficial it can be

2. Debate your ideas — you’ll come up with even more

to generate ideas individually before presenting them

Another surprising argument against brainstorming

brainstorming, New York Times best-selling author

to a group.

68

it with other team members can sometimes produce

As he says, brainstorming sessions often have

social issues that lead people to hold back their ideas, such as not wanting to be the first to speak up, not

is that the general rule that a brainstorming team should accept every idea without criticism is actually harmful to the process.

A study conducted in both the USA and France

needing to participate if one or two people contribute

found that debating ideas and offering criticism actually

a lot and drown others out, or just being worried about

improves the number of ideas generated by a group.

RAKAN Sarawak October - December 2013


News Features In both cases, the study split participants into

Paparan Berita

three groups: one with standard brainstorming “rules” who were specifically told not to criticise each other’s ideas; one with instructions to debate, and even criticise, each other’s ideas, and one group with no instructions; Table 1. Mean number of ideas generated by groups by condition and country Group

Minimal

Brainstorming

Debate

USA

18.8

20.0

24.0

France

15.6

18.3

21.0

Combined

16.2a

18.7

21.7b

Differing subscripts indicate that the means are signifcantly different at p < 0.05

The group that was told to debate and criticise

the ideas they came up with actually generated the most ideas on average. The individuals involved also generated more ideas when questioned by themselves afterwards if they had been involved in the “debate” group. Even more impressive: this held true across both countries, so it’s not just a culture-specific phenomenon.

If you do have to have brainstorming sessions, you

could take this on board and open up your sessions to include some debate around which ideas would work best. Another way to make this work for you would be to just grab one or two other people and bounce off each other. Especially if you can find a couple of trusted friends or colleagues who aren’t afraid to jump into a debate with you, this could open up some new avenues to explore.

or a replacement idea that’s as good as the original. If you’re spending time alone thinking up ideas, this is a good rule to keep in mind as well. Fleshing out those ideas before you suggest them to your colleagues can help you to “sell” your ideas more effectively. It also helps you to explain your idea more clearly if you’ve spent some time honing it and imagining how it could work in context.

4. Act before you think to capitalise on inspiration Another way of fleshing out your ideas is to act on them straight away. Acting on your idea doesn’t have to mean implementing it, it could just mean getting it out of your head and into some kind of physical form. Let’s say you’re spending time alone, coming up with some ideas for improvement, which you’ll share with your team later on.

If you come up with some ideas for new calls-to-

action or a redesign, you could draw a sketch of how

3. Pitch hashed-out ideas for a better success rate

works best in these cases is to suggest a new angle

Someone once said that the best boss they ever knew had a standing rule: don’t bring me a problem unless you’re also offering at least one possible solution.

Try to remember this whenever you bring up an issue with someone, since putting a problem in your boss’ hands and walking away isn’t a fast track to getting it solved. What usually

that might look. This gives you something visual that you can show to your colleagues, helping them to imagine your idea as it might be implemented.

If you come up with some new topics, you could

flesh these out with a quick outline. Again, this gives you something tangible rather than a vague idea that’s easy to brush off.

It also gives your colleagues something they can

push against when debating, so it could lead to even better ideas once you get back to your team.

The other great thing that comes from acting

immediately is that you can act on your initial inspiration in the moment. Getting something— anything—on paper immediately can help propel an idea forward into becoming a real project. Sourced from writer Belle Beth Cooper: http://blog.bufferapp. com/4-ways-to-generate-better-ideas-than-you-ever-could-ina-brainstorming-session

RAKAN Sarawak October - December 2013

69


Tips/Jokes/Puzzles

1

2 3

Before going to Europe on business, a man drives his Rolls-Royce to a downtown New York City bank and asks for an immediate loan of $5,000. The loan officer, taken aback, requests collateral. “Well then, here are the keys to my Rolls-Royce,” the man says. The loan officer promptly has the car driven into the bank’s underground parking for safe keeping and gives the man the $5,000. Two weeks later, the man walks through the bank’s doors and asks to settle up his loan and get his car back. “That will be $5,000 in principal, and $15.40 in interest,” the loan officer says. The man writes out a check and starts to walk away. “Wait, sir,” the loan officer says. “You are a millionaire. Why in the world would you need to borrow $5,000?” The man smiles, “Where else could I find a safer place to park my RollsRoyce in Manhattan for two weeks and pay only $15.40?” Why did Mickey Mouse go to space? ..................... To visit Pluto A young man, who was also an avid golfer, found himself with a few hours to spare one afternoon. He figured that if he hurried and played very fast, he could get in 9 holes before he had to head home. Just as he was about to tee off, an old gentleman shuffled onto the tee and asked if he could accompany the young man as he was golfing alone. Not being able to say no, he allowed the old man to join him.

4

To his surprise, the old man played fairly quickly. He didn’t hit the ball far, but plodded along consistently and didn’t waste much time. Finally, they reached the 9th fairway and the young man found himself with a tough shot. There was a large pine tree right in front of his ball and directly between his ball and the green. After several minutes of debating how to hit the shot, the old man finally said, “You know, when I was your age, I’d hit the ball right over that tree.” With that challenge placed before him, the youngster swung hard, hit the ball up, right smack into the top of the tree trunk and it thudded back on the ground not a foot from where it had originally laid. The old man offered one more comment, “Of course, when I was your age, that pine tree was only 3 feet tall.” An elderly woman called 911 on her cell phone to report that her car had been broken in to. She is hysterical as she explains her situation to the dispatcher: “They’ve stolen the stereo, the steering wheel, the brake pedal and even the accelerator!” she cried. The dispatcher said, “Stay calm. An officer is on the way.” A few minutes later, the officer radios in. “Disregard.” He says. “She got in the back-seat by mistake.”

WORDSMITH’S TOOLBOX

B

eing able to use the right words for the right occasion, writing or saying them correctly in the proper context...it’s a skill that anyone aspiring to be a “better communicator” must learn to acquire and constantly, improve on. As the line in that popular song, “Words”, by the Bee Gees says: “It’s only words, and words are all I have to take your heart away...”, the right words are the key to bridging that communication gap and bringing people closer and working well with each other. So, from our wordsmith’s toolbox, here are some tips on how we can make “words work for us”....

Apiphobia

Apiphobia (from Latin apis for “honey bee”), also known as melissophobia (from Greek melissa for “honeybee” and occasionally misspelt as melissaphobia), is a fear of bees or bee stings.

Tachophobia 70

Tachophobia refers to the condition of having an abnormal, extreme, and persistent fear of speed. It can lead to a variety of disturbing symptoms such as: breathlessness, difficulty in thinking or speaking clearly, dizziness, dry mouth, fear of dying or losing control, nausea, palpitations, shaking, sweating profusely or a full blown anxiety attack. Tachophobia are a relatively common form of anxiety disorder and may be treated conventionally using cognitive behavioural therapy including exposure and fear reduction techniques.

RAKAN Sarawak October - December 2013


Tips/Jokes/Puzzles Across

(Puzzle No. 75) - SCORE 1

1. There will be a high demand on ___, as a total of 836,000 jobs will be created in the corridor by 2030.

2

5. The other Growth Nodes of SCORE includes ____ and Tunoh, which will focus on tourism and resource-based.

3

5

6. It will be a new Heavy Industry Centre where a new port designed to handle 18 million tonnes of cargo per annum, serve especially energyintensive industries like aluminium smelters for the import of raw materials and exports of finished products is currently underway.

4

8. The lead agency in the development of Sarawak Corridor of Renewable Energy (SCORE). 9. This area will be developed into an Industrial Port City and Halal Hub.

6 9

Down

8

1. The ____ Hydroelectric Project located in the uppermost part of the Rajang River basin has a capacity of 944MW and the expected average annual output is 5,542GWh. 2. SCORE aims to achieve the goals of accelerating the State’s ___ growth and development, as well as improving the quality of life for the people of Sarawak. 3. SCORE was located within the central region of Sarawak where its riverine system had the potential to generate up to 20,000MW of _____. 4. Located right in the heart of the Corridor, ____ will be developed into a Smart City becoming the service hub and nerve centre for the corridor. 5. The ___ Hydroelectric Dam has reached a height of 207 metres making it the second tallest Concrete Faced Rockfill Dam (CFRD) in the world with a generating capacity of 2400MW.

Please fill the correct answer. First six winners will each receive a mystery gift. Please mail (no fax copies please) the original copy of the Quiz to Faradale Media-M Sdn. Bhd., Menara MAA, Suite 10-6B & 10-7, Level 10, Jalan Ban Hock, 93100 Kuching, Sarawak, Malaysia to reach us latest by 30th June 2014. Please mark your envelope with “Puzzle No. 75” on the top left corner. The judges’ decision is final and no correspondence will be entertained. All entries must complete the particulars below : 1. Contestant's Name:

2. MyKad No:

-

___________________________________________________________

(as in your IC)

3. Correspondence Address : (please fill in 3(a) if you are in the Civil Service)

4. Telephone Contact:

a. Department/ agency : -

1. Office

-

______________________________________________________

______________________________________________________

______________________________________________________

______________________________________________________

b. Postcode

-

2. Mobile

3. Residence

-

____________________

(City)

RAKAN Sarawak October - December 2013

71


End Notes

Tema Hari Perkhidmatan Awam sejak tahun 2000 2000

Ke Arah Pembangunan Perkhidmatan Awam yang Cergas dan Cerdas 2002

Kecemerlangan Perkhidmatan Awam Pemangkin Masyarakat Berilmu dalam Era Globalisasi 2003

K-Perkhidmatan Awam Menyambut Era Kegemilangan 2004

Leveraging Public Service through e-Government 2005

Integriti Asas Kecemerlangan Perkhidmatan Awam 2006

Effective Service Delivery and Financial Prudence in the Civil Service 2007

Driving Excellence through Strategic Government 2008

Perkhidmatan Awam Berilmu Pemangkin Pembangunan Mapan 2009

Transforming the Public Service though High Performance Team and Excellent Service Delivery 2010

Integriti dan Profesionalisme Asas Kecemerlangan Perkhidmatan Awam 2011

Create and Innovate Make a Difference 2012

Merakyatkan Perkhidmatan Awam 72

2013

Perkhidmatan Cemerlang Tonggak Keharmonian dan Kemakmuran

RAKAN Sarawak October - December 2013


Rakan Sarawak (Oct - Dec 2013)