Page 9

D E R T I G

J A A R

H E M S P O O R T U N N E L

Links: Vanaf het nieuwe viaduct in de Albert Heijnweg is het nieuwe station van Zaandam in aanbouw duidelijk te zien. De eerste rails liggen er al. Links is juist het begin van de Westzanerdijk te zien, rechts de spoorwegovergang in het oude spoor bij de Gerrit Harenmakersluis, 26 mei 1980. Rechts: Ruim een jaar later is de bouw van het nieuwe station van Zaandam al een heel stuk verder gevorderd, 10 april 1981. J.G.C. van de Meene

beide kanaaloevers al door de tunnel met elkaar verbonden. Ruim twee jaar later, op 21 juni 1981 kregen duizenden belangstellenden gelegenheid om door de tunnel in aanbouw te wandelen. Al eerder, op 6 mei 1978 had de NVBS afdeling Amsterdam een excursie naar het bouwdok georganiseerd. Eveneens in 1982 werd begonnen met de aanleg van de sporen door de tunnel en in de zomer van 1982 werd de bovenleiding gemonteerd. De hellingen van de Hemspoortunnel werden 25 promille en er kwam een derde spoor om extra goederenverkeer te kunnen verwerken. Een belangrijk deel van het goederenvervoer van en naar de Hoogovens in IJmuiden zou in het vervolg via Zaandam geleid worden, omdat de Velsertunnel slechts twee sporen had. Elk spoor kwam in een aparte koker te liggen, waarbij de middelste tunnelbuis bredere maten heeft gekregen, zodat hier bredere transporten doorheen kunnen. De middentunnel werd 6,5 meter breed, de beide buitenste buizen 5,8 meter. De tunnel werd in totaal 21,5 meter breed en elke buis werd 5,9 meter hoog. De totale tunnelhoogte bedroeg 8,75 meter. Het diepste punt ligt op 26,25 meter onder N.A.P. en daarboven is het Noordzeekanaal 15 meter diep. Het ondertunnelde deel heeft een lengte van 1550 meter. Wat betreft de beveiliging werden alle sporen in beide richtingen in drie blokken verdeeld en voorzien van automatisch blokstelsel, ingericht voor enkelspoor rijden. Het eigendom, beheer en onderhoud van de Hemspoortunnel kwam bij de NS te liggen. Ook aan de Amsterdamse zijde werden onder verantwoordelijkheid van de projectgroep Hemspoortunnel Zuid de nodige werkzaamheden verricht. Het nieuwe tracé van de Hemspoortunnel werd ter hoogte van het Amsterdamse Westerpark (bij de Spaarndammerbuurt) aangesloten op het oude tracé. Daarmee kwam de lijn over ongeveer vier kilometer parallel te liggen aan de Oude Lijn Amsterdam – Haarlem. Laatstgenoemde spoorlijn lag een paar honderd meter zuidelijker. Wel werd het baanlichaam van de nieuwe Hemspoorlijn op dit gedeelte al voldoende breed gemaakt, dat later eenvoudig de Oude Lijn er naast kon worden gelegd. Niet alleen in Zaandam verrees een nieuw station, ook ter hoogte van het dorp Sloterdijk kwam een volledig nieuw vervoersknooppunt met aansluitingen tussen trein, tram, bus (en in later jaren de metro). Al aan de Oude Lijn lag sinds 1956 een eenvoudig station, waarvoor een

123

Een opname uit 1958 van de spoorwegovergang bij de Gerrit Harenmakersluis richting de Westzanerdijk in Zaandam. Op dat moment was de klassieke beveiliging nog in bedrijf. Collectie Gemeentearchief Zaanstad

deel van het oude dorp Sloterdijk was afgebroken. Dit was een vroege voorstadhalte voor Amsterdam, ontworpen door NS-architect K. van der Gaast. Met de bouw van het

nieuwe station Amsterdam Sloterdijk werd eind jaren ’70 een begin gemaakt. Het werd ontworpen door architect. H. Reijnders. Iets onder het maaiveld kwamen de sporen en

Een Beneluxtrein, bestaande uit de treinstellen 1202 en 1208, tot Roosendaal in combinatie met de sneltrein naar Vlissingen, net voorbij het viaduct over de ring (A10) op het oude tracé van de “Oude Lijn”. De trein is via Haarlem op weg naar Brussel. Op de achtergrond de toren van de kerk aan de Admiraal de Ruijterweg en de gashouders van de Westergasfabriek. Ook zichtbaar is de schoorsteen van de Linmij wasserij en het kantoorgebouw in aanbouw waar later de Postbank in zou komen, 10 juli 1969. J.A. van der Jagt

R A I L

M A G A Z I N E

3 1 0

Profile for Rail Magazine

Rail Magazine Plus #11  

Dertig jaar Hemspoortunnel

Rail Magazine Plus #11  

Dertig jaar Hemspoortunnel

Advertisement