Issuu on Google+

Երկուշաբթի, 25 Նոյեմբեր 2013

8րդ Տարի, Թիւ 221

էջ 1

è²Î زØàôÈ

ՊԱՇՏՕՆԱԹԵՐԹ՝ ՌԱՄԿԱՎԱՐ ԱԶԱՏԱԿԱՆ ԿՈՒՍԱԿՑՈՒԹԵԱՆ

Երուսաղէմի

Տ․ Նուրհան Պատրիարքին Այցելութիւնը ՊՈՍՏՈՆ

Սուրբ Երկիրը, Երուսաղէմը, Բեթղեհէմն ու Տնօրինական վայրերը մեր ժողովուրդին սրտին մէջ մասնաւոր տեղ գրաւած են միշտ, թէ՛ անցեալին եւ թէ ալ ներկայիս։ Հայոց ներկայութիւնը սրբազան վայրերուն մէջ ետ կ’երթայ մինչեւ չորրորդ դար։ Չորրորդէն մինչեւ ութերորդ դար մեր նախնիները Պաղեստինի մէջ հաստատած էին առաւել քան եօթանասուն վանքեր։ Անոնց մէկ մասը հիմնուած էին մեր նախարարական տոհմերու կողմէ եւ կը կրէին անոնց անունները, ինչպէս՝

Արծրունեաց Ս․ Գէորգայ վանք,

Մամիկոնեանց Ս․ Կարապետի վանք, եւ այլն։ Դարերու ընթացքին մեր ձեռքէն խլուած են այդ վանքերն ու կալուածները։ Բայց հակառակ մեր դէմ ծառացած բազում դժուարութիւններու՝ այսօր Երուսաղէմի հայ պատրիարքութիւնը, յոյն Ուղղափառ եւ Հռոմէական Կաթողիկէ պատրիարքութեանց հետ համահաւասար կը հանդիսանայ Սուրբ Տեղեաց երեք հոգատարներէն մին, եւ հին Երուսաղէմի մէկ վեցերորդը կը պատկանի ազգիս Հայոց։

Դաւանելով ռամկավար եւ ազատական սկզբունքներ, կը հաւատանք բազմակարծութեան եւ ազատ խօսքի իրաւունքի: Հետեւաբար՝ հոս հրատարակուած գրութիւնները անպայման չեն արտայայտեր խմբագրութեանս տեսակէտը: Կամքէ անկախ սպրդած վրիպակներու պարագային, կ՛ապաւինինք յօդուածագիրներուն եւ մեր ընթերցողներուն ներողամտութեան:


Երկուշաբթի, 25 Նոյեմբեր 2013

8րդ Տարի, Թիւ 221

էջ 2

Անցեալին, եւ դեռ մի քանի տասնամեակ առաջ, խնկաբոյր այդ հին "հայաքաղաք"էն կու գային Ամերիկայի Հայոց հոգեւորա-կանները եւ եկեղեցւոյ մէջ ծառայողները. Առաջնորդներ, ծխական հովիւներ, սարկաւագներ, դպրապետեր, ուսուցիչներ եւ գրոց-բրոց մարդիկ։ Անոնք իրենց լուրջ պատրաստութեամբ՝ մեծ աշխատանք կա-տարեցին Ամերիկահայութեան եւ Հայց․ Եկեղեցւոյ գոյատեւման ի նպաստ։ Նոյնը կարելի է ըսել նաեւ սփիւռքի միւս գաղութներուն մասին։ Իսկ Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան Թեմի հարիւր տասն հինգ տարուան պատմութեան ընթացքին՝ եօթանասուն տարի շարունակ Երուսաղէմական հոգեւորականներ ընտրուեցան եւ ծառայեցին որպէս թեմակալ առաջնորդ։ Սովետական տիրա-պետութեան շրջանին՝ Գէորգ Ե․ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի կարգադրութեամբ՝ Երուսաղէմի բարեյիշատակ պատրիարքները եղան սփիւռքի մէջ ներկայացուցիչները Ս․ Էջմիածնի եւ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսութեան։ Երուսաղէմի Հայ Պատրիարքութիւնը եղաւ պաշտպանը Հայց․ Եկեղեցւոյ հաւատքին եւ ջատագովը դաւանանքին, եւ մանաւանդ ամուր նեցուկը մեր եկեղեցւոյ նուիրապետութեան ։ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներուն մէջ կարելի բան չէ որ հայութիւնը երբեք մոռնայ Երուսաղէմի Պատրիարքութեան ծառայութիւնները Հայ ժողովուրդին, Հայց․ Եկեղեցւոյ եւ Ամերիկահայ գաղութին։ Երախտագիտական այդ զգացումէն մղուած պատրաստութիւն կը տեսնուէր ծխական հովիւներու կողմէ պատշաճ կերպով դիմաւորելու եւ հիւրասիրելու Երուսաղէմի Առաքելական Աթոռի Ամենապատիւ Տ․ Նուրհան Արքեպս․ Մանուկեան Պատրիարքը, որ Գալիֆոռնիա կը գտնուէր։ Պատրիարք Հայրը Լոս Անճէլըսէն Պոստոն ժամանեց երկուշաբթի, 28 Հոկտեմբերին։ Մասնաւոր կարգադրութեամբ Պոստոնի շրջանի հայ հոգեւորականներ՝ ոստիկաններու առաջնորդութեամբ օդակայանի սպասման սրահին մէջ դիմաւորեցին Պատրիարք Սրբազանը եւ անոր ընկերացող Հոգշ․ Տ․ Նորայր Վրդ․ Գազազեանը, Երուսաղէմի Ս․ Թարգմանչաց Վարժարանի տեսուչը, եւ ընկերակցեցան անոնց դէպի հայաշատ Ուոթըրթաուն։


Երկուշաբթի, 25 Նոյեմբեր 2013

8րդ Տարի, Թիւ 221

Յաջորդ երկու օրերուն Պատրիարք Հայրը ընդունեցաւ այցելութիւնը Մեծագոյն Պոստոնի հայ համայնքներու հոգեւոր հովիւներուն, հոգեւորականներու եւ ազգայիններու։ Նորին Ամենապատուութիւնը կարգ մը շահեկան տեղեկութիւններ տուաւ Երուսաղէմի Հայ պատրիարքութեան եւ իր ծրագիրներուն մասին։ Նաեւ տեղեկացաւ Պոստոնէն դէպի Երուսաղէմ խմբային եւ անձնական բնոյթի ուխտագնացութիւններու եւ այցելութիւններու մասին։ Նոյեմբեր 1-ի երեկոյեան՝ Նիւ Ինկլընտի գրեթէ բոլոր հայ հոգեւորականները եւ այլ հիւր եկեղեցականներ Արեւելեան Թեմի Առաջնորդ Տ․ Խաժակ Արքեպս․ Պարսամեանի գլխաւորութեամբ ընթրեցին Պատրիարք Սրբազանին հետ՝ հիւրընկալութեամբ Ութըրթաունի Ս․ Յակոբ Եկեղեցւոյ հիւրընկալ յանձնախումբին։ Ընթրիքէն ետք տասնվեց հոգեւորականներու եւ բազմաթիւ սարկաւագներու թափորով Ս․ Յակոբ Եկեղեցի առաջնորդուեցան Պատրիարք Սրբազանը եւ Առաջնորդ Սրբազանը։ Հրաշափառի երգեցողութեամբ տաճարէն ներս մուտք գործեց թափորը՝ ճեղքելով բազմութիւնը, որ բերնէ բերան լեցուցած էր եկեղեցին։ Պատրիարք Սրբազան Հօր հանդիսապետութեամբ կատարուեցաւ աւանդական երեկոյեան ժամերգութիւն, պահ մը յիշեցնելով Երուսաղէմի Սրբոց Յակոբեանց Մայր տաճարին մէջ ամէն օր կատարուող այդ նոյն հոգեպարար արարողութիւնը։

ՌԱԿ ՄԱՏԵՆԱՇԱՐ Ռամկավար Ազատական Կուսակցութեան նորագոյն նախաձեռնութիւնը՝ ի սպաս Հայ դպրութեան

էջ 3


Երկուշաբթի, 25 Նոյեմբեր 2013

8րդ Տարի, Թիւ 221

էջ 4

Ժամերգութեան աւարտին հոգեւորականաց դասը եւ ժողովուրդը ուղղուեցան դէպի եկեղեցւոյ մշակութային սրահը, ուր հաւաքուած էին առաւել քան 300 հայորդիներ՝ Պոստոնաբնակ Երուսաղէմահայեր, Պատրիարք Սրբազանին նախկին ծուխէն՝ Սփրինկֆիլտէն ծխականներ, շրջակայ քաղաքներու ծուխերէն բազմաթիւ հաւատացեալներ, Ամերիկա ծնած ու ծլած երիտասարդներ եւ մտաւորականներ։

Ճոխ սեղաններու շուրջ բոլորուած ժողովուրդը ջերմօրէն ողջունեց Ամենապատիւ Պատրիարք Հայրը եւ հոգեւորականներու շքախումբը։ Օրուան յայտագիրը վարեց Տիար Պերճ Չէքիճեան, նախկին Երուսաղէմահայ եւ Ժառանգաւորաց Վարժարանին երբեմնի ուսուցիչ, որուն աշակերտած է նաեւ Պատրիարք Սրբազան Հայրը։ Պրն․ Չէքիճեան վերյիշեց Սաղիմական հին օրերը եւ իր պատանի աշակերտին սարկաւագ եւ կուսակրօն քահանայ ձեռնադրուիլը եւ մինչեւ պատրիարքական գահ բարձրանալը։ Ընթացք տալով օրուան յայտագրին՝ Պրն․ Չէքիճեան հրաւիրեց երիտասարդուհի մը եւ երիտասարդ մը՝ մին Քէմպրիճի Ս․ Երրորդութիւն Եկեղեցիէն եւ միւսը Ուոթըրթաունի Ս․ Յակոբ Եկեղեցիէն, որոնք վերջերս որպէս ուխտաւոր գացած էին Երուսաղէմ։ Անոնք ներկաներուն հետ բաժնեցին իրենց տպաւորութիւնները եւ ապրումները Ս․ Երկրէն։ Ապա


Երկուշաբթի, 25 Նոյեմբեր 2013

8րդ Տարի, Թիւ 221

էջ 5

ցոյց տրուեցաւ մի քանի տարի առաջ երիտասարդական ուխտագնացութեան մը առթիւ պատրաստուած տեսաժապաւէն մը, որուն մէջ կ՛երեւէր եւ կը խօսէր Ամերիկահայոց երկարամեայ սիրուած նախկին Առաջնորդը՝ երջանկայիշատակ Տ․ Թորգոմ Բ․ Պատրիարքը՝ ներկաներէն շատերուն յուզում պատճառելով։ Թեմակալ Առաջնորդ Տ․ Խաժակ Արքեպս․ Պարսամեան ներկայացուց Ժառանգաւորաց Վարժարանի եւ Ընծայարանի իր երբեմնի դասընկեր եւ այժմ Երուսաղէմի Առաքելական Ս․ Աթոռի Պատրիարք Տ․ Նուրհան Արքեպս․ Մանուկեանը։ Սրբազանին ներածական խօսքերէն եւ հանդիսականներու յարգանքի ցոյցէն ետք՝ Նորին Ամենապատուութիւնը հայերէն լեզուով համառօտ պատգամ մը տուաւ եւ ապա խօսեցաւ անգլերէն, անդրադառնալով Ս․ Երկրին մէջ Հայ ժողովուրդի ներկայութեան կարեւորութեան եւ այդ առընչութեամբ հայ Պատրիարքութեան եւ Սրբոց Յակոբեանց Միաբանութեան կատարած եւ կատարելիք դերին։ Տնօրինական Տեղեաց մէջ հայոց իրաւունքներու վերաբերեալ տրուած պատմական տեղեկութիւնները եւ Ս․ Տեղեաց հոգատարի այժմու մեր ունեցած դերը ներկայ գտնուող Ամերիկահայերուն համար մեծապէս հետաքրքրական էին։ Լուսաբանութիւնները կարեւոր էին ցոյց տալու թէ ինչ կը նշանակէր մերինին նման փոքր ազգային եկեղեցւոյ մը համար Քրիստոնէութեան սրտին մէջ գրաւել լայն տարածք մը, ունենալ ինքզինք պարտադրող ներկայութիւնը մը եւ որպէս արդիւնք՝ ստանալ միջազգային, միջկրօնական եւ միջքրիստոնէական ճանաչում։ Պատրիարք Սրբազան Հայրը երկարօրէն անդրադարձաւ Պատրիարքութեան ներկայ վիճակին եւ ապագայի ծրագիրներուն մասին, որոնց մէջ գլխաւոր եւ անյետաձգելի տեղը կը գրաւէ հինաւուրց Ս․ Յակոբեանց փառաւոր Մայր Տաճարին հիմնական եւ մեծածախս վերանորոգումը։ Այլ եւ այլ ծրագիրներու կարգին են՝ յաճախակի ուխտագնացութիւններ, ուխտաւորներու կեցութեան համար յարմարութիւններու ստեղծում, «Ս․ Յակոբայ Ասպետներ» անուամբ կազմակերպութեան մը հաստատումը հոն ուր որ կայ հայ գաղութ, ընդհանուր արթնութեան մը ստեղծումը Երուսաղէմի նկատմամբ՝ յօգուտ եւ ի պայծառութիւն Հայց․ Եկեղեցւոյ, Հայ ժողովուրդին եւ ի փառս Աստուծոյ, ինչպէս նաեւ Ժառանգաւորաց Վարժարանի եւ Ընծայարանի բարելաւում, եւ այլն։ Նորին Ամենապատուութիւնը նաեւ շեշտեց, թէ այսօր որքան անհրաժեշտ էր Ս․ Տեղեաց մէջ տեսնել հոծ թիւով հայեր՝ որպէս մշտական բնակիչ, ուխտաւոր, գործի բերմամբ այցելու, ժամանակաւոր կերպով բնակութիւն հաստատող, մասնագիտական նպատակներով երթեւեկող, մեր վանքերուն մէջ ժամանակաւոր կերպով կամաւոր ծառայութեան լծուող, եւ այլն։ Իսկ բարերար անձերու եւ սոսկ անհատներու կ՛առաջարկուէր որդեգրել իրենց սրտին խօսող ծրագիր մը, որուն համար ընել յատկացում եւ կամ այդ ուղղութեամբ տրամադրելի


Երկուշաբթի, 25 Նոյեմբեր 2013

8րդ Տարի, Թիւ 221

էջ 6

դարձնել մասնագիտական տեղեկութիւններ։ Այլ խօսքով՝ նիւթական յատկացումեր ընել որոշ նպատակի մը համար եւ աշխատիլ այդ նպատակի իրագործման ի խնդիր, իսկ մասնագէտներու պարագային՝ երթալ Երուսաղէմ եւ ժամանակ տրամադրել՝ ցուցմունքներ ընելու եւ մարդ պատրաստելու։ Ժողովուրդը յափշտակութեամբ ունկնդրեց եւ մեծ խանդավառութեամբ ընդունեցաւ Պատրիարք Սրբազան Հօր խօսքը։ Նորին Ամենապատուութեան աղօթքով փակուեցաւ հաւաքոյթը, որմէ ետք ներկաներ խուռներամ հաւաքուեցան անոր շուրջ՝ աջահամբոյրի համար։ Մասնաւորաբար սրտառուչ էր հին Երուսաղէմացիներու եւ Սփրինկֆիլտի ծխականներուն հանդիպումը Պատրիարք Սրբազանին հետ։ Հանդիսութիւնը առիթը ստեղծեց ներկաներուն համար նկատի առնելու, որ թէպէտեւ այսօր Ս․ Երկրին մէջ մեր հայ գաղութը չէ այն ինչ որ էր երեք քառորդ դար առաջ, բայց շնորհիւ մեր վանքերուն, կալուածներուն, եւ մանաւանդ Ս․ Տեղեաց մէջ մեր ունեցած իրաւունքներուն, Հայց․ Եկեղեցին կայ եւ կը մնայ հոն՝ հազարաւոր քրիստոնեայ եւ ոչ քրիստոնեայ ուխտաւորներու աչքին առջեւ, որոնք անզգալաբ��ր կ՛իմանան հայ անունը։ Այդ միջազգային ճանաչումը Սրբոց Յակոբեանց Միաբանութեան եւ հայ Պատրիարքութեան վերապահուած չէ, այլ՝ բովանդակ Հայ ժողովուրդին։ Նման ճանաչում ստանալու համար՝ ազգեր հսկայական միջոցներ կը տրամադրեն՝ հազիւ նուազագոյն արդիւնքի մը հասնելու։ Մեր պարագային այդ միջոցները մեր պապերն ու ապուպապերը ստեղծած են մեզի համար։ Պահել եւ պահպանել այն ինչ որ դարերու աւանդն է ոչ միայն անհրաժեշտ է մեր ինքնութեան զօրացման համար, այլեւ մեծ օգուտներ կրնայ բերել Հայց․ Ս․ Եկեղեցւոյ, Հայ հայրենիքին եւ Հայ ժողովուրդին։ Մեր Եկեղեցւոյ եւ ժողովուրդին անմիջական շահը կը պահանջէ, որ զօրանայ Հայ Երուսաղէմը, որպէս զի շարունակէ առաւել եւս ծաւալել իր ազգաշէն եւ եկեղեցաշէն գործունէութիւնը։ Այս տեսակէտէ մեծապէս ողջունելի է Ս․ Յակոբեանց զինուորեալ Միաբանութիւնը եւ Երուսաղէմի Առաքելական Ս․ Աթոռի ներկայ արժանաւոր գահակալը՝ Ամենապատիւ Տ․ Նուրհան Պատրիարքը, որոնք խորապէս գիտակից իրենց վստահուած աւանդին՝ շէն կը պահեն Ս․ Յակոբայ տունը ի վայելումն Հայ ժողովուրդին։

Թղթակից

www.facebook.com/RAGmamoul


ՄԵՐ ՆՊԱՏԱԿԸ ՄԵՐ ՆՊԱՏԱԿԸ ՌԱԿ ՄԱՄՈՒԼԻ նպատակն է ազգային մեր յոյզերն ու մտահոգութիւնները տարածել աշխարհի չորս ծագերը՝ հրապարակելով Հայրենի թէ Սփիւռքահայ մտաւորականներու յօդուածները, հայրենիքի եւ զանազան գաղութներու վերաբերող թղթակցութիւններ, ինչպէս նաեւ ՌԱԿ-ի հետ առնչուող հաղորդագրութիւններ, աւելի քան 25,000 Ե-նամակի հասցէատէրերու, բոլորն ալ՝ Հայ ժողովուրդի զաւակներ: Օրէ օր աճող մեր հասցէացանկը առիթը կուտայ յօդուածագիրներու, իրենց մտքի պտուղը հանդիսացող ու կարեւոր հարցեր լուսարձակի տակ առնող գրութիւններ, մեր միջոցով, յանձնելու հազարաւոր Հայորդիներու ուշադրութեան: MONTH, YEAR VOL # ISSUE # Օգտուելով ժամանակակից հնարաւորութիւններու շնորհած այլեւայլ միջոցներէն եւ հաւատարիմ մեր առաքելութեան, օրական մէկ նիւթի դրութեամբ, ամէնէն արագ, ոչ-դասական եւ բոլորին հասանելի կերպով, մեզի ուղարկուած յօդուածներն ու թղթակցութիւնները, մեր գրասենեակներուն մէջ սիրով խմբագրելէ ետք, պիտի հասցնենք բոլոր անոնց, որոնք ծարաւ են ազգային առումով կենսական հարցերու հրապարակային քննարկման եւ, առ հասարակ՝ Հայկականութեան:

è²Î زØàôÈ ՊԱՇՏՕՆԱԹԵՐԹ՝

ՀՐԱՊԱՐԱԿԻ ՎՐԱՅ Է՝

ՌԱՄԿԱՎԱՐ ԱԶԱՏԱԿԱՆ ԿՈՒՍԱԿՑՈՒԹԵԱՆ Պատասխանատու Խմբագիր՝ ԱՍԱՏՈՒՐ ՏԷՎԼԵԹԵԱՆ Խմբագրական Կազմ՝ ԴՈԿՏ. ՄԻՆԱՍ ԳՈՃԱՅԵԱՆ (Լոս Անճելըս, ԱՄՆ) ԿԱՍԻԱ ՃԸՂԱԼԵԱՆ (Գահիրէ, Եգիպտոս) ՍԵՒԱԿ ՅԱԿՈԲԵԱՆ (Պէյրութ, Լիբանան) ՀԱՅԿ ՆԱԳԳԱՇԵԱՆ (Մոնթրէալ, Գանատա) ՅԱԿՈԲ ՉԱՄՔԷՐԹԷՆԵԱՆ (Սիտնի, Աւստրալիա) ԱԼԻՆ ՊԱԼԵԱՆ (Տուպայ, ԱՄԷ) ԿԱՐԱՊԵՏ ՍԱՅԱՊԱԼԵԱՆ (Մարսէյլ, Ֆրանսա) ՏԻԱՆԱ ՏԷՐ ԿԱՐԱՊԵՏԵԱՆ (Պուէնոս Այրէս, Արժանթին) Վարչական Պատասխանատու՝ ԱՆԱՀԻՏ ՉԷՕՐԷՔՃԵԱՆ Հեռ. +374 77 00 22 11 Հեռատիպ +1 647 435 0800 Ե-նամակ: ragmamoul@gmail.com

Հայերէն երգերու եւ բանաստեղծութիւններու՝ գունաւոր եւ պատկերազարդ մանկական գիրքը: Ստանալու համար գրել՝ Anakashian61@hotmail.com


Monday 25 11 13, volume # 8, issue # 221