Page 1

NADLEŚNICTWO BARDO ŚLĄSKIE

Lasy Państwowe

www.wroclaw.lasy.gov.pl


ZASIĘG TERYTORIALNY NADLEŚNICTWA BARDO ŚLĄSKIE

NADLEŚNICTWO BARDO ŚLĄSKIE


PRZYRODA I KRAJOBRAZ NADLEŚNICTWA Nadleśnictwo Bardo Śląskie gospodaruje na ponad 13 tysiącach y ha lasów Pogórza g Sudeckiego, g Sudetów Środkowych i Wschodnich. Ponad 94% gruntów nadleśnictwa zajmują lasy, w których dominującymi gatunkami drzew są: świerk (41%), buk (23%), dąb (13%), sosna (9%), modrzew (4%), jawor (4%), brzoza, olsza i jesion (łącznie około 5%). W mniejszym udziale w naszych lasach można spotkać również między innymi sosnę czarną i wejmutkę, jodłę, daglezję, klon, grab, akację, topolę i lipę. Nieduże, ale bardzo malownicze pasmo Gór Bardzkich, praktycznie całkowicie zalesione i niewysokie, nie stanowi wyzwania dla turystów lubiących wysokogórskie wspinaczki. Te góry mają jednak swój niepowtarzalny klimat i bajkowy krajobraz, zamknięty w kompozycji niewysokich wzgórz. Najwyższymi szczytami Gór Bardzkich są Góra Kłodzka (765 m n.p.m.) i Ostra Góra (751 m n.p.m.), natomiast najwyższymi wzniesieniami na terenie nadleśnictwa są Góra Malinowa (838 m n.p.m.) położona w Górach Sowich oraz Jawornik Wielki (871 m n.p.m.) w Górach Złotych.

Zróżnicowanie wiekowe i gatunkowe to charakterystyczne cechy drzewostanów nadleśnictwa

2

|3


Charakterystyczne ukształtowanie Gór Bardzkich

NADLEŚNICTWO BARDO ŚLĄSKIE


POŁOŻENIE Nadleśnictwo Bardo Śląskie stanowi część p przepięknych lasów Dolnego Śląska, położonych prawie w całości na terenie powiatów ząbkowickiego i kłodzkiego. Swoim zasięgiem obejmuje część Gór Sowich, Góryy Bardzkie i część Gór Złotych y oraz spory p y obszar Niziny Śląskiej, oddzielonej od gór linią uskoku tektonicznego. Charakterystyczny dla krajobrazu jest brak przejściowej strefy pogórza. Góryy Bardzkie, będące sercem Nadleśnictwa Bardo Śląskie, zbudowane są ze starych paleozoicznych piaskowców kwarcytowych oraz łupków i zlepieńców. Jak większość pasm w Sudetach, powstały w wyniku ruchów górotwórczych w orogenezach kaledońskiej, hercyńskiej i alpejskiej, a ich dzisiejszy kształt jest wynikiem późniejszej erozji tych masywów. Tereny nadleśnictwa dzieli na dwie części Nysa Kłodzka, której przepiękne przełomy można podziwiać z Obrywu Skalnego na Górze Kalwarii. Na obu brzegach Nysy umiejscowione jest niewielkie miasteczko Bardo, w którym znajduje się siedziba nadleśnictwa.

Strome stoki Gór Bardzkich przecinają liczne wąwozy i jary

4

|5


Widok Barda z lotu ptaka na zawsze pozostaje w pamięci

NADLEŚNICTWO BARDO ŚLĄSKIE


W wyższych położeniach Gór Bardzkich występują acidofilne buczyny i dąbrowy

6

|7


Panorama Gór Bardzkich – widok od strony Srebrnej Góry

NADLEŚNICTWO BARDO ŚLĄSKIE


Odnowienia naturalne muszą być z czasem odsłaniane

Część drzew pozostaje do naturalnego rozpadu

Świetlista dąbrowa w Leśnictwie Opolnica

8

|9


Nieczynny kamieniołom w Złotym Stoku z postępującą naturalną sukcesją roślinności

NADLEŚNICTWO BARDO ŚLĄSKIE


NA KARTACH HISTORII Najwcześniejsze wzmianki o planowej gospodarce leśnejj na obszarze zajmowanym j y dziś p przez Nadleśnictwo Bardo Śląskie pochodzą z XVIII wieku. Wtedy to Fryderyk Wielki wydał ustawę, na mocy której w latach 1754 – 1757 przeprowadzone zostały pierwsze pomiary lasów oraz ustalono rozmiary prac w zakresie pozyskania drewna. Rozpoczęto też prace w zakresie odnowienia lasu, polegające głównie na pełnym siewie nasion świerka. Ponieważ w tym czasie drzewostany świerkowe występowały na niewielkich obszarach, sprowadzano nasiona obcych odmian. Drzewostany z nich powstałe w późniejszych okresach okazały się nieodpowiednie dla miejscowych warunków środowiskowych i w konsekwencji następowało ich stopniowe zamieranie. Obecnie na większości zajmowanej powierzchni są przebudowywane na lasy o składzie takim, jak występował tutaj pierwotnie, z dużym p y udziałem buka i jodły. j y Nadleśnictwo Bardo Śląskie powołane zostało w  grudniu 1944 roku. W  jego skład wchodzą drzewostany pochodzące w większości z upaństwowionych lasów dużych majątków ziemskich oraz dawnych lasów państwowych, lasów chłopskich, zalesionych słabych gruntów porolnych i lasów komunalnych. Od czasu powstania przeszło wiele zmian organizacyjnych, g yj y p polegających g j y na łączeniu z sąsiednimi nadleśnictwami (Kłodzko, Świdnica, Henryków, Kamieniec) oraz ponownym podziale na osobne, o zmienionym kształcie i zasięgu terytorialnym. W obecnych granicach nadleśnictwo funkcjonuje od roku 1989. Podzielone jest na dwa Obręby Leśne: Bardo i Kamieniec oraz jedenaście leśnictw rewirowych. Historyczny graniczny kamień przy tzw. „Trzech Granicach”

10

| 11


NADLEŚNICTWO BARDO ŚLĄSKIE


CHRONIMY PRZYRODĘ Ponad 75% powierzchni nadleśnictwa objęte jest powierzchniowymi formami ochrony przyrody. Do najcenniejszych z nich należą rezerwaty: „Cisy” o powierzchni prawie 21 hektarów z ilością około 1500 sztuk cisów i „Cisowa Góra” o powierzchni 18,5 ha z około 1300 osobnikami tego g gatunku. g Są to największe na Dolnym Śląsku naturalne skupiska

Dla przetrwania gatunku niezbędna jest czynna ochrona siewek cisa (osłonki)

Najstarsze cisy na terenie rezerwatów pamiętają czasy ostatnich Królów Polski

12

| 13


Naparstnica wielkokwiatowa

Buławnik mieczolistny (fot. W. Giża)

Storczyk Męski

Orlik pospolity

Szmaciak gąbczasty

Użytek Ekologiczny – Hałda Storczykowa

NADLEŚNICTWO BARDO ŚLĄSKIE


tego rzadkiego i chronionego gatunku. Występujące na terenie rezerwatów cisy osiągają wiek od 100 do około 300 lat, wysokość maksymalnie 12 metrów i 48 centymetrów pierśnicy. Na terenie rezerwatów, poza cisem, można spotkać wiele gatunków roślin objętych ochroną całkowitą. Miedzy innymi: orlika pospolitego, naparstnicę wielkokwiatową, buławnika mieczolistnego, podkolana białego, szmaciaka strzępiastego. Na terenie nadleśnictwa p położona jjest część Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego o powierzchni 2000 hektarów oraz część Parku Krajobrazowego Gór Sowich o powierzchni około 1900 hektarów. Bardzo cennym przyrodniczo elementem jest Użytek y Ekologiczny g y Storczykowa y Hałda, zlokalizowana na terenie Śnieżnickiego Parku Krajobrazowego, w pobliżu miejscowości Złoty Stok. Jej powstanie związane jest z prowadzoną przez siedem wieków działalnością górniczą. Po zakończeniu wydobycia, zbocza hałd zaczęły porastać cenne i rzadkie gatunki roślin. Najcenniejszym z nich jest storczyk męski, wpisany do Polskiej Czerwonej Księgi Roślin. W niektórych latach jego liczebność dochodzi do

Owocujący cis

Sosna Jeffreya – leśnictwo Grodziszcze

14

| 15


U gąsiorka dymorfizm płciowy jest bardzo wyraźny

Dzięcioł pstry i dzięcioły czarne podczas „pracy”

Bystry obserwator zobaczy dudka …

Bocian czarny od kilku dziesięcioleci wyprowadza lęgi w naszych lasach

i puszczyka

a zimową porą gila

NADLEŚNICTWO BARDO ŚLĄSKIE


kilku tysięcy sztuk, co jest ewenementem na skalę europejską. Prawie 8 tysięcy hektarów powierzchni nadleśnictwa to obszar chronionego krajobrazu – Góry Bardzkie i Sowie. Na terenie administrowanym przez nadleśnictwo znajduje się 79 pomników przyrody. Są to w większości pojedyncze drzewa, reprezentowane między innymi przez tulipanowce amerykańskie, katalpę żółtokwiatową, żywotnika zachodniego, buka purpurowego. W miejscowości Błotnica znajduje się pomnik przyrody nieożywionej w postaci dużego głazu narzutowego, a w granicach miejscowości Bardo inny głaz narzutowy, nazwany Kamieniem Brygidy. Najciekawszym przedstawicielem awifauny na terenie nadleśnictwa jest bocian czarny. Większość terenów leśnych nadleśnictwa włączona została do obszarów Natura 2000, głównie ze względu na niepowtarzalny charakter siedlisk leśnych. Tak dobry ich stan zawdzięczamy wzorowej pracy wielu pokoleń leśników, którzy chronią otaczające nas środowisko.

Zimorodek

Bóbr i wydra pojawiły się w naszym nadleśnictwie po powodzi stulecia w 1997 roku

Pomnik przyrody – głaz narzutowy – Leśnictwo Błotnica

16

| 17


Zbiornik retencyjny w ramach tzw. „Małej Retencji Górskiej”

Wszelkie budowle inżynierskie muszą pozostawać w zgodzie ze środowiskiem

Drzewo dziuplaste

Rzekotka drzewna

Rohatyniec nosorożec

Myszołów szykuje się do łowów

Salamandra plamista

Zaskroniec

Traszka grzebieniasta

NADLEŚNICTWO BARDO ŚLĄSKIE


BIORÓŻNORODNOŚĆ Zwiększenie różnorodności biologicznej uzyskujemy poprzez doprowadzanie do zróżnicowania siedlisk oraz właściwe ich zagospodarowanie. Nadleśnictwo przyczynia się do tego między innymi poprzez budowę zbiorników retencyjnych i innych urządzeń zmniejszających odpływ wód powierzchniowych, w ramach projektu współfinansowanego przez Unię Europejską, stwarzając miejsce do rozrodu zanikających płazów i gadów. Również przywracanie do składu drzewostanów gatunków drzew (jodła, buk), które powinny występować na tych siedliskach, a które od początków XIX wieku były wypierane, głównie przez świerk obcego pochodzenia pozytywnie wpływa na poprawę bioróżnorodności. Koszenie łąk śródleśnych zatrzymuje proces ich zarastania, a koszenie pod koniec okresu wegetacyjnego daje możliwość licznym pożytecznym owadom przejścia pełnego cyklu rozrodczego, jak również wydania nasion roślinności łąkowej, co pozwala na ich rozprzestrzenianie, zaś same nasiona są także źródłem pokarmu dla ptaków. Część drzew stojących jak i leżących pozostawia się do naturalnego rozpadu. Ich drewno stanowi bazę rozwojową i żerową dla pożytecznych owadów. Rozwijają się na nich także organizmy grzybowe, mchy i porosty. Pozostawia się również drzewa dziuplaste dla poprawy warunków bytowych ptactwa.

Rozlewiska Nysy Kłodzkiej i potoki górskie są niezbędne dla rozwoju płazów

18

| 19


Budynek gospodarczy na Szkółce leśnej „Wilcza” z przechowalnią nasion

Na szkółce „uczą się” rosnąć sadzonki pochodzące z siewu …

NADLEŚNICTWO BARDO ŚLĄSKIE


GOSPODARKA LEŚNA Hodowla lasu Działania mające na celu zachowanie trwałości lasów to najważniejsze zadanie leśników. Hodowla lasu ma na celu prowadzenie gospodarki sprzyjającej zrównoważonemu i niezakłóconemu rozwojowi wszystkich pokoleń lasu. W młodszych drzewostanach wycina się drzewa chore, osłabione i obumierające, aby stworzyć jak najlepsze warunki życiowe roślinom, które dożyją starości i służyć będą następnym pokoleniom. Poprzez usuwanie dojrzałego drzewostanu inicjuje się powstanie młodego pokolenia. Odsłonięcie gleby stwarza warunki do kiełkowania nasion z drzew, które rosły na tym terenie. Tak powstałe uprawy i młodniki są najbardziej odporne na wszelkie szkodliwe czynniki. Jeśli takiego obsiewu nie uzyskamy, lub gdy niezbędne jest wprowadzenie innych gatunków wymaganych dla ekosystemu, koniecznością staje się odnowienie sztuczne czyli sadzenie. Nasiona, z których hodowane są sadzonki pochodzą z najcenniejszych drzew i drzewostanów nadleśnictwa. Do odnowień, zalesień, uzupełnień oraz przebudowy drzewostanów nadleśnictwo używa corocznie około 0,5 mln sadzonek różnych gatunków drzew. W zdecydowanej większości pochodzą one z naszego leśnictwa szkółkarskiego. Szkółka leśna „Wilcza” o łącznej powierzchni 6,6 ha, produkuje głównie gatunki lasotwórcze tj. świerk, jodłę, modrzew, buk, dąb, jawor, jesion, olszę. Produkowane są również gatunki biocenotyczne, jak np. dzika grusza, dzika jabłoń, jarzębina czy kasztanowiec.

… jak też z sadzenia, czyli tzw. szkółkowania

W tunelach wzrasta jodła pod specjalnymi siatkami cieniującymi

Aby sadzonki miały lepsze warunki wzrostu produkuje się kompost

20

| 21


Plantacja modrzewiowa utworzona na bazie najdorodniejszych osobników tego gatunku zapewnia dostęp do najwyższej jakości nasion

NADLEŚNICTWO BARDO ŚLĄSKIE


Z naturalnych odnowień świerka, buka, jodły powstają najsilniejsze i najodporniejsze drzewostany

22

| 23


Malowniczo położone drogi służą nie tylko do wywozu drewna, zabezpieczają dojazd pojazdom w przypadku wystąpienia pożaru lasu

NADLEŚNICTWO BARDO ŚLĄSKIE


Pozyskanie drewna Pomimo niebywałego rozwoju technologii we wszystkich gałęziach przemysłu, popyt na drewno nie maleje. Ale konieczność jego zaspokojenia nie jest celem nadrzędnym gospodarki leśnej. Masa pozyskiwanego drewna musi być i jest mniejsza niż możliwości produkcyjne lasów. Znaczy to, że znacznie więcej drewna przyrasta niż jest wycinane. W trakcie prac związanych z pozyskaniem drewna, główną uwagę zwraca się na ochronę powstałych już odnowień naturalnych, pozostających do dalszej hodowli drzew oraz na jak najmniejsze uszkadzanie gleby i siedlisk leśnych. Służy temu coraz nowocześniejszy sprzęt wykorzystywany przy pracach leśnych, jak harwestery i forwardery.

Do zrywki drewna coraz częściej jest wykorzystywany nowoczesny sprzęt …

… ale nadal koń jest niezastąpiony

W skrajnie trudnych warunkach możliwe jest prowadzenie zrywki drewna przy użyciu kolejek linowych

Harwestery, ze względu na warunki terenowe, mogą być wykorzystywane w nadleśnictwie w bardzo ograniczonym zakresie

24

| 25


Kwaśna buczyna w Leśnictwie Złoty Stok

NADLEŚNICTWO BARDO ŚLĄSKIE


Ochrona lasu Podstawowym zadaniem z zakresu ochrony lasu w Nadleśnictwie jest walka z kornikiem drukarzem, nękającym drzewostany świerkowe i stanowiącym dla nich olbrzymie zagrożenie. Zwalczanie polega na stosowaniu różnego typu pułapek (tzw. feromonowych oraz klasycznych) jak również, w okresie największego zagrożenia przez kornika, przez prowadzenie bardzo szybkiego obrotu surowcem drzewnym i tzw. rotacyjnej metody zwalczania kornika (surowiec drzewny jest pozostawiany do zasiedlenia, po czym bardzo szybko wywożony poza obręb lasu, a na jego miejscu pozostawia się następny do zasiedlenia). Innym sposobem walki ze szkodliwymi owadami zasiedlającymi korony drzew, głównie gatunków iglastych, jest zrębkowanie gałęzi. Utrudnienie walki z kornikiem stanowią powstające dość często wywroty i złomy, będące skutkiem bardzo silnych wiatrów. W 2007 roku – po przejściu huraganu Cyryl, w ciągu jednego dnia powstała masa wywrotów w ilości 5,7 tys. m³. Ochrona lasu to również cała gama prac prognostycznych, polegająca na monitorowaniu pojawiania się różnych gatunków szkodników drzew leśnych ze świata owadów i grzybów. Ważnym elementem ochrony lasu jest zabezpieczanie upraw przed szkodami od zwierzyny. W tym celu stosuje się różnorodne formy zabezpieczenia mechanicznego, w niektórych przypadkach wykorzystywane są repelenty.

Ciągły rozwój leśnictwa, nowoczesne metody hodowli i ochrony lasu wymagają szkoleń będących częścią codziennej pracy leśników

Zrębkowanie pozostałości zrębowych

Ślady żerowania jednego z najgroźniejszych wrogów świerka

26

| 27


Siedziba Leśnictwa Łowieckiego Jemna gdzie mieści się również kwatera myśliwska

NADLEŚNICTWO BARDO ŚLĄSKIE


Gospodarka łowiecka Zwierzyna łowna jest integralnym składnikiem leśnych ekosystemów, a łowiectwo racjonalnym gospodarowaniem jej zasobami, zgodnym z zasadami ochrony przyrody oraz gospodarki leśnej. Tereny nadleśnictwa wraz z otaczającymi polami podzielone są na 10 obwodów łowieckich, na których gospodarują myśliwi zrzeszeni w Polskim Związku Łowieckim. W jednym z obwodów nadleśnictwo prowadzi samodzielną gospodarkę łowiecką w ramach Ośrodka Hodowli Muflona – wspólnie p z Nadleśnictwami Jugów i Świdnica. W obwodzie obejmującym leśnictwo łowieckie Jemna o  powierzchni 3,3 tys. ha przebywa około 220 sztuk muflonów. Ich hodowla w odmiennych od śródziemnomorskich warunkach – zostały sprowadzone około 1900 roku z Korsyki – wymaga intensywnej ochrony, dokarmiania i wzbogacania g p puli genowej. g j Ślimy muflonów obok wieńców jeleni, parostków saren i oręża dzików stanowią cenne trofea myśliwskie. W Nadleśnictwie organizuje się profesjonalnie obsługiwane polowania komercyjne.

Muflony trwale wpisały się w krajobraz Nadleśnictwa Bardo Śląskie, jednak zimą konieczne jest dokarmianie zarówno ich, jak i innej zwierzyny

28

| 29


Dzik zwany jest lekarzem lasu, ale na widok takiej rodzinki lepiej zachować ostrożność

Trwają również starania nad zwiększeniem populacji zająca, którego ilość w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat znacznie zmalała

NADLEŚNICTWO BARDO ŚLĄSKIE


Bogactwo fauny na terenach nadleśnictwa w sposób szczególny podnosi ich atrakcyjność, łatwo można spotkać jelenie, sarny jak i borsuki i lisy

30

| 31


TURYSTYKA I EDUKACJA Tereny Nadleśnictwa Bardo Śląskie poprzecinane są licznymi szlakami turystycznymi, na których cały rok odbywa się wzmożony ruch. Nadleśnictwo stale przeprowadza w szkołach i przedszkolach tzw. lekcje edukacyjne, na których dzieci i młodzież poznają m.in. tajniki zawodu leśnika oraz dowiadują się, jakie korzyści można czerpać z lasu. Zapraszamy dzieci i młodzież na wycieczki do lasu, gdzie dowiadują się na czym polega np. budowa piętrowa lasu, dowiadują się jak należy zachować się w lesie, poznają rośliny i zwierzęta żyjące w naszych lasach. Aby uwrażliwić młodzież na ochronę środowiska rokrocznie organizowane są akcje sprzątania lasu, zimą natomiast wspólne dokarmianie zwierzyny. Dzieci, młodzież jak również osoby dorosłe mogą zaznajomić się z trudem sadzenia lasu na naszym terenie poprzez uczestniczenie w akcji zalesieniowej. Współpracujemy z wieloma szkołami nie tylko z terenu naszego nadleśnictwa. Dla chcących odwiedzić nasze lasy nie zabraknie miejsc na dobrze przygotowanych parkingach leśnych i miejscach postojowych. Niepowtarzalny charakter nadleśnictwa powoduje jego szczególną atrakcyjność turystyczną. Przez grzbiety i doliny Gór Bardzkich prowadzi między innymi niebieski europejski długodystansowy szlak turystyczny. Istnieje możliwość korzystania ze ścieżek rowerowych i tras narciarstwa biegowego. Następuje stały rozwój tego rodzaju przedsięwzięć. Corocznie odbywa się wiele imprez sportowo – rekreacyjnych, takich ja maratony rowerowe (MTB), masowe biegi terenowe i wiele rajdów pieszych. Niezwykłą atrakcją turystyczną są organizowane spływy pontonowe przełomami Nysy Kłodzkiej.

NADLEŚNICTWO BARDO ŚLĄSKIE


Miłośnicy Nordic Walking również znajdą atrakcyjne miejsca

Leśnicy prowadzą lekcje edukacyjne – ta odbyła się w Rezerwacie Cisy

Powstają wciąż nowe urządzenia służące turystom na szlakach

Liczne szlaki turystyczne zachęcają do pieszych wycieczek

32

| 33


Storczyk

Drzewostany w klasie odnowienia w Leśnictwie Złoty Stok

NADLEŚNICTWO BARDO ŚLĄSKIE


Wiekowe cisy można również spotkać poza rezerwatami

Sadzenie lasu

Samosiewy gatunków liściastych wypierają świerka

34

| 35


„Piękny Widok” to jedno z miejsc, z których możemy podziwiać panoramę Barda i okolic

NADLEŚNICTWO BARDO ŚLĄSKIE


Oprócz atrakcji przyrodniczych, w zasięgu terytorialnym nadleśnictwa można podziwiać wysokiej klasyy zabytki y kulturyy materialnej. j Na szczególną g uwagę zasługują zabytki Ząbkowic Śląskich z Krzywą Wieżą i ruinami renesansowego g zamku, Kłodzka – z gotyckim mostem Św. Jana, XVIII – wieczne forty w Srebrnej Górze i Kłodzku, zabytki Barda – z  Bazyliką Mniejszą, pocysterskim klasztorem O.O. Redemptorystów i muzeum sztuki sakralnej, XVI – wiecznym mostem kamiennym i kaplicami na Górze Różańcowej, neogotycki pałac Marianny Orańskiej w Kamieńcu Ząbkowickim, kopalnia złota w Złotym Stoku, gdzie pierwsze ślady wydobycia pochodzą sprzed około dwóch tysięcy lat, budowle inżynieryjne dawnej Sowiogórskiej Kolei Zębatej. Zapraszamy p y do odwiedzania ggościnnych y terenów Nadleśnictwa Bardo Śląskie i korzystania z tych i wielu innych atrakcji przyrodniczych i turystycznych. Nadleśniczyy i Pracownicyy Nadleśnictwa Bardo Śląskie „Cudowne Źródełko” przy Drodze Krzyżowej w Bardzie

Most kamienny w Bardzie

Kaplica Górska na szczycie G. Kalwarii

36

| 37


Widok na część Twierdzy w Srebrnej Górze z Donjonem

Pałac Marianny Orańskiej w Kamieńcu Ząbkowickim

NADLEŚNICTWO BARDO ŚLĄSKIE

Centrum Srebrnej Góry


Rynek z Ratuszem w Ząbkowicach Śląskich

Most Świętego Jana w Kłodzku

Krzywa Wieża w Ząbkowicach Śląskich

Sztolnie Kopalni Złota w Złotym Stoku

38

| 39


fotografie: Andrzej Stachurski oraz archiwum Nadleśnictwa Bardo Śląskie

NADLEŚNICTWO BARDO ŚLĄSKIE

57-256 Bardo, ul.Noworudzka 9a tel.: (074) 8171-383, fax: (074) 8171-384 e-mail: bardo@wroclaw.lasy.gov.pl

www.wroclaw.lasy.gov.pl

Katalog Bardo 205x205  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you