De eerste 1000 dagen: samen werken aan een kansrijke start in de regio Utrecht

Page 1

Âť De eerste

1000 dagen n e k r e w Samen n e e n a a t r a t s e kansrijk o i g e r e in d t h c e r t U


~

Colofon Met dank aan: alle geïnterviewden in het kader van ‘De eerste 1000 dagen: samen werken aan een kansrijke start in de regio Utrecht.’ Ontwerp: Hanneke Verheijke, Avant la lettre


*

Introductie Een taart met twee kaarsjes. Het markeert de eerste duizend dagen van een kind. Van het begin van de zwangerschap tot en met het tweede levensjaar. Duizend dagen die ontzettend belangrijk zijn voor de ontwikkeling van een kind en het verschil kunnen maken voor de rest van het leven. Hoe maak je in deze eerste duizend dagen een positief verschil voor ouder en kind? De Werkgroep Kansrijke Start voerde een serie waardevolle gesprekken met professionals, ervaringsdeskundigen, vrijwilligers, ambtenaren en experts in de regio Utrecht. Over de eerste duizend dagen voor ouder en kind. Zo spraken we bijvoorbeeld met een alleenstaande moeder die graag in contact komt met andere moeders om verhalen en adviezen uit te wisselen. Een zorgverlener die manieren zoekt om buiten de bestaande kaders te werken, maar niet weet hoe dit te organiseren. Het zijn verhalen van krachtige en kwetsbare ouders, trotse moeders en hardwerkende zorgprofessionals, die samen waardevolle stappen kunnen en willen zetten om een kansrijke start mogelijk te maken voor iedereen. De inzichten uit deze gesprekken zijn daarom een startpunt. Vanuit de persoonlijke ervaring maken wij de sprong naar wat we kunnen doen als groep. We zoeken naar oplossingen die aandacht hebben voor de complexiteit van het vraagstuk en die aansluiten op de leefwereld. Daarbij ligt de focus op veranderen, experimenteren, leren en toepassen in de praktijk. We hebben inzichten uit de persoonlijke verhalen en ervaringen van moeders, zorgprofessionals en de directe omgeving gebundeld. Vanuit deze inzichten willen wij het gesprek starten, de bevindingen toetsen, kansen zien en mogelijk initiatieven starten. Samen een concrete beweging in gang zetten. Als expert, ervaringsdeskundige en betrokkene nodigen wij u uit om mee te (blijven) denken: wat kan jij doen, op jouw manier vanuit jouw positie? Wat kan jij doen voor het proces? Wat heb je van de ander nodig? Zo kunnen we samen werken aan een kansrijke start voor iedereen! Vragen, meer informatie of wil je meedenken? Neem dan contact op met opgroeien@utrecht.nl

3


. Wat hebben » Trots! moeders nou écht nodig? “ vertrouwen | eigen kracht

Een kindje op de wereld zetten is iets om trots op te zijn, een prestatie van formaat. Moeders die in een kwetsbare situatie verkeren zijn ook trots. Ze hebben iets bereikt, voelen dat ook zo en dat komt krachtig over. Naast de fysieke power die de vrouwen geleverd hebben geeft de trots een extra boost en ervaren zij ook zelf daadwerkelijk dat ze krachtige vrouwen zijn. De geïnterviewde moeders gaven bijvoorbeeld aan dat zij anderen willen helpen door onder andere vrijwilligerswerk te doen. Dit staat in contrast met de term en het beeld dat de doelgroep omschrijft: ‘kwetsbare zwangeren.’ Hoe werken deze vrouwen aan een perspectief?

.

Wat gaat Yemane helpen?

4

~~ ~

KANSRIJKE RICHTINGEN:

• Wat leren wij van de moeders: waarop zijn zij trots? Wat heeft ervoor gezorgd dat zij trots konden zijn/worden? • Wat hebben moeders nodig (in de directe leefomgeving)? En wie pakt dit op? • Wat betekent dit voor mij als hulpverlener? Hoe kunnen we hier samen en met de moeders aan werken?

Yemane: “Ik ben trots op wat ik allemaal gedaan heb.” Bobbie: “Ik ben trots op mijn kind. Ik ben trots op de kleine dingen die ik heb bereikt. Ik heb geleerd mijn verwachtingen bij te stellen: zolang mijn kinderen gelukkig zijn ben ik gelukkig.” Linda: “Ik ben trots op mezelf, zonder familie, ik geen Nederlandse taal, ik heb kinderen kregen. Man heeft gewerkt, voor mij was heel moeilijk. Ik heb altijd woordenboek meegenomen, ik heb al mijn problemen opgelost, ik heb het voor mezelf geleerd. Heel zwaar, want ik kende niemand.”

̨​̨

̨

UIT DE INTERVIEWS:

• De moeders willen graag erkenning voor dat wat ze bereiken. Dat doen ze onder moeilijke omstandigheden. • De moeders willen dat de zorgverleners aansluiten bij hun (moeilijke) omstandigheden • Waar nodig in de leefomgeving (relatief kleine) elementen toevoegen (zoals iets tegen de eenzaamheid). Een voorbeeld hiervan is: samen met een andere moeder naar een moederbaby-groep gaan. • Dicht bij huis in de directe leefomgeving actie ondernemen zoals bijvoorbeeld op eigen netwerk en eenzaamheid. • De vele ideeën en de energie van de vrouwen gebruiken en zo ook erkenning (‘gezien worden’) en perspectief bieden.

̨

̨


. hoe bouw ik een goede » Hechting: “ band op met mijn kindje? relaties | veiligheid | kennis

Een goede verbinding tussen kind en ouders is zo fundamenteel dat het haast een vanzelfsprekendheid lijkt. Dat is het niet. Niet iedere ouder weet hoe je goed contact opbouwt met je kindje. Als een kind geen vertrouwen voelt en niet ervaart dat de ouders beschikbaar zijn, kan dat voor onveiligheid zorgen en een gezonde ontwikkeling in de weg staan. Dat kan mogelijk invloed hebben op het aangaan van relaties in het leven, welzijn en gedrag. Kortom: hechting is een essentieel onderdeel van gezond opgroeien en zeker van de eerste 1000 dagen. We kunnen dan ook veel doen als we meedenken in dit vroege stadium: een zwangere vrouw in een kwetsbare situatie heeft op dit punt nog geen negatieve ervaringen met dit thema en wenst het beste voor het kindje. Dat is een mooi startpunt. Het gaat hier om een goede voorbereiding op de opvoeding: over relaties bouwen, op elkaar vertrouwen, stimuleren én begrenzen. Hoe doe je dat? Dat is soms nog best lastig. Heeft een tienermoeder zelf het goede voorbeeld gekregen? Maar ook bij hoogopgeleiden is een tekort aan kennis en inzicht over hechting.

.

Wat gaat Melissa helpen?

~ ~

KANSRIJKE RICHTINGEN:

• Hoe kan je expertise t.a.v. hechting en ontwikkelingsstoornissen meer aan de voorkant inzetten (in de wijk, preventie etc.)? • Waar signaleer je op? Wanneer ben je ‘op tijd’? • Hoe vinden professionals elkaar hierin?

̨​̨

̨

Melissa: “Ik wil een veilige thuisbasis ervaren. In de harmonie en bepaalde structuur in het dagelijks leven creëren, van die patronen zeg maar.” Bobbie: “Na mijn eerste kind heb ik twee jaar met een postnatale depressie gelopen. Ik kreeg geen steun of erkenning van de verloskundige, ziekenhuis, mijn vrienden, familie en zelfs niet van mijn man.” Jeugdarts: “De relaties zijn zo belangrijk. Relaties van ouders met elkaar, samen ouder zijn, de relatie met de kindje. De ouder is de meest veilige plaats voor het kind. Samen tijd doorbrengen als gezin. Dat heeft alles te maken met hechting.”

UIT DE INTERVIEWS:

• De expertise t.a.v. hechting meer ‘aan huis’, in de wijk inzetten (in plaats van meer gespecialiseerde hulpverlening). Meer aan de ‘voorkant’ in de zorg/hulpverlening. Dat vraagt kennisoverdracht en ook tijd in de agenda. Hoe doen we dat bij de aanstaande moeders uit lage SES groepen. • Preventief is: ouders informeren en ondersteunen, voorbereiden op ouderschap (ouderschap niet als het volgende ‘project’ in hun leven). Hoe stellen de toekomstige ouders hun kindje centraal. • Niet alle ouders hebben er een goed beeld bij hoe het is om ouder te zijn en waar je dan terecht kunt met vragen. 5


. » Schaamte & vertrouwen “ taboes | angst | achterdocht | vertrouwensrelaties

Ouderschap is op zichzelf al een kwetsbaar proces. Er komen genoeg onzekerheden bij kijken. Maar ouders in een sociaal en/of mentaal kwetsbare situatie zijn soms bang dat ze als slechte ouders worden gezien. Zeker als ze een onzekerheid kenbaar maken. Velen denken dan hun kindje dan wordt weggeplaatst door jeugdzorg of het buurtteam. Ook zijn er ouders met achterdocht, bijvoorbeeld door een lang historie met hulpverlening. Sommigen zijn zelf als kind al hiermee in aanraking gekomen: het vertrouwen is dan ver te zoeken. Veel professionals benoemen het grote belang van een vertrouwensrelatie. Zij willen naast de moeder staan, erbij betrokken blijven. Ook zijn zij zich ervan bewust dat het om kwetsbaarheid gaat: een overdracht naar een collega is kwetsbaar. De betrokkenheid van professionals is merkbaar en wordt ervaren zolang het oprecht is, echt uit het hart komt.

.

Wat gaat Lucy helpen?

6

~~

KANSRIJKE RICHTINGEN:

• Hoe bouwen we aan vertrouwen? • Wat doet de duur en intensiteit van de relatie tussen hulpverlener en moeder op dit punt? • Wat hebben we nodig om vanuit een vertrouwensrelatie te werken?

Morwa: “Ik wilde een eind maken aan mijn leven. Maar ik zei niks…Was bang dat mijn kind zou worden afgenomen of dat ik in een instelling word gegooid.”

Voorzorg verpleegkundige: “Moeders hebben iemand nodig die ze vertrouwen geeft. Samen de tijd nemen om toe te groeien naar bijvoorbeeld psychologische hulp, als dat nodig is.”


. ik de enige? Hoe ontmoet ik » Ben “ andere (aanstaande) ouders? eenzaamheid | ontmoeting | eigen kracht | groepen

Moeder zijn. Het gaat altijd door! Het contact met zorg en hulpverleners maakt hier in verhouding maar een klein onderdeel van uit. De eerste 1000 dagen van een kindje vinden vooral thuis plaats. Hoe kan je binnen die thuissituatie een steviger netwerk, steun en meer vertrouwen realiseren met elkaar? Moeder zijn is vaak ook een eenzame situatie. Veel moeders met verschillende achtergronden en opleidingsniveaus, spreken over de behoefte aan ontmoeting. Er zijn moeders voor wie het opvoeden van een kind niet zo logisch is: ze weten niet hoe ze dit op de juiste manier moeten aanpakken. Ze willen het kindje enerzijds alles geven en aan de andere kant kost het moeite om alle ballen in de lucht te houden. Tel daar bij op dat ze ook vaak hoge eisen aan zichzelf stellen en er ontstaat een lastige mix. Zowel de ontmoeting van moeders en ouders onderling als het belang van een informeel netwerk in de buurt komt zo naar voren. Voor ouders die afkomstig zijn uit een andere cultuur (zoals vluchtelingen) is informeel contact ook een vorm van ‘erbij horen.’ Professionals zijn enthousiast over groepen als Centering Pregnancy, moeder-babygroepen, mamma-cafés: zowel professioneel begeleide groepen als informele groepen (wijkbewoners onderling, of met vrijwilligers) blijken belangrijk te zijn. Zouden de groepen niet gewoon ‘de standaard’ moeten zijn? Dat vragen sommige professionals zich af, met het inzicht dat het 1 op 1 contact met zorgverleners kan plaatsvinden wanneer nodig. Dit thema gaat over lotgenotencontact, inzet van ervaringsdeskundigheid en laagdrempelige groepen. Belangrijk aandachtspunt bij dit onderwerp is op welke wijze juist ook moeders in kwetsbare situaties kunnen deelnemen: professionals gaven aan dat die groep vaak niet wordt bereikt.

Wat gaat Linda helpen?

̨​̨

.

~~ ~

KANSRIJKE RICHTINGEN:

• Hoe kunnen we samen in de wijk meer doen met ontmoeting en met groepen? • Welke groep(en) zien wij voor ons? In onze eigen buurt/ wijk/gemeente? • Op welke wijze kunnen we aansluiten bij moeders in kwetsbare situaties?

̨

Yemane : “Ik heb hier geen vrienden waarmee ik diepe gesprekken kan voeren.” Morwa: “Mijn man was aan het werken, mijn broer en zijn vrouw werkten fulltime, mijn moeder heeft reuma, mijn vader was net klaar met de chemo en dit deel je ook niet met vrienden. Niemand had je.” Professional: “Ik hoor jonge moeders zeggen: waar zijn al die jonge moeders waar ik contact mee wil? Netwerk in de buurt is belangrijk, iemand die naar je omkijkt je even kan helpen als dat nodig is.”

̨

UIT DE INTERVIEWS:

• Groepen tot een standaard aanbod maken en alleen daar waar nodig de 1 op 1 gesprekken met zorg/hulpverlener (die nu de ‘standaard’ vormen). • Onderneem zoveel mogelijk in (meer informele) groepen in de wijk . • Denk aan: groepsconsulten en een laagdrempelige nulde-lijn. Maar ook moeder-kind huizen waar iedereen uit de wijk komt, mama-cafés lotgenoten-contact. Centering Pregnancy voor iedereen! Voorbeeld: een Facebookgroep van mama’s uit Zeist geeft aan dat het in de kern gaat om contact tussen lotgenoten, ervaringsdeskundigen, delen met elkaar. • Werk vanuit plaatsen waar moeders al komen 7


. ouders en kind écht » Als centraal staan:

samenwerking | netwerken in de wijk | organiseren

hoe werk je dan samen? Een zeer groot deel van de geïnterviewden benadrukt het belang van contacten op wijkniveau. De waarde van elkaar kennen, elkaar weten te vinden en expertises benutten. De vraag dient zich aan of we niet via organisaties, maar via –persoonlijke- netwerken moeten investeren in de eerste 1000 dagen? De professionals verwachten van wel. Waarschijnlijk kunnen zij zo meer preventief werken en beter hulp op maat bieden. Samen eenzelfde ‘verhaal’ hebben rond de (aanstaande)moeders, samen rondom de moeder staan. Op elkaar kunnen rekenen en goede contacten onderhouden met het informele aanbod in een wijk. Maar ook de ruimte mogen voelen als professional om het organisatieperspectief of protocol los te laten als het nodig is. Er is belang bij het verbinden van het medische en het sociale domein, dat is evident. Maar hoe organiseer je dat nu met elkaar? Wat is daar voor nodig?

.

Wat gaat Miriam helpen?

8

~~

KANSRIJKE RICHTINGEN:

• Als de eerste 1000 dagen ECHT centraal staan: ervaar jij dan de vrijheid en ruimte om – via de samenwerking- het verschil te maken? • Hoe kunnen we de samenwerking versterken? Hoe kunnen we eerste 1000 dagen netwerken bouwen op wijk- of gemeenteniveau, of kunnen we ze benutten en faciliteren?

Miriam: “Ik heb Centering Pregnancy gedaan. Erg leuk in groepsverband. Maar dat kon niet bij tweede kind, want geen oppas voor andere kind. Ik vertrouw andere mensen mijn kinderen niet toe om op te passen.” Een hulpverlener: “We zouden één, helder verhaal moeten hebben voor de moeders. In de wijk en binnen de gemeente.”

̨​̨

̨​̨

Een hulpverlener: “Ik wil gemakkelijker kunnen samenwerken, zonder te hoeven ‘vechten’ voor de moeder.”

UIT DE INTERVIEWS:

• Neem de wijk (gemeente) als uitgangspunt: iedere wijk is anders! • Niet alles in beton gieten. Meer vrijheid is gewenst. Handelen buiten de protocollen! • Hoe ga je er mee om als de schotten weg zijn? De werkdruk blijft… • Gaat over vertrouwen tússen professionals en vertrouwen ín professionals (ook als er iets mis gaat) en bovendien: vertrouwen in moeders (dat ze het kunnen). • Het is binnen een netwerk belangrijk om te weten waar iedereen voor staat, namen en rugnummers. • Eén aanmeldpunt voor signalen van kwetsbare zwangeren en toewijzing: iedere aangemelde zwangere krijgt hulp (nu risico tussen wal en schip).

̨

̨


. vroeg: hoe gaat » Niemand het met jou?

van protocol naar mensgericht | relaties | professional-ouder | signaleren

Zwangerschap en geboorte draaien om moeder en kind. Een spannende periode en life changing. De moeder als persoon wordt hierin nog wel eens onbedoeld vergeten. Hulpverleners stellen gerust, relativeren en vragen naar het kind. Ook medische controles zijn op het kindje gefocust. Dat het met de moeder soms niet (helemaal) goed gaat wordt niet altijd opgemerkt. Hulpverleners wuiven volgens de moeders nog wel eens de ernst weg en dat er zoveel verschillende zorgverleners zijn helpt ook niet mee. Soms is er voor elk consult een andere hulpverlener. Gewenste veranderingen gaan binnen dit thema over het ‘zien’ van de moeder, de vrouw, persoon. Los van het idee dat er iets aan de hand is. Maar ook het missen van de urgentie uit de signalen die de moeder afgeeft is een punt van aandacht. Worden deze signalen ook te laat opgepakt en erkend bijvoorbeeld? Krijgt de moeder hier stress van? Of wellicht van andere factoren? En wat doe je dan? Moeder Bobbie vond het achteraf jammer, dat niemand haar had gezien en aan haar werd gevraagd: “Hoe gaat het met jou, geniet je van de zwangerschap en is het zwaar?”

Wat gaat Bobbie helpen?

~ ~ ~

Morwa: “De erkenning dat er echt iets mis was, maakte me zo blij! Er zal mijn kind nu niets meer gebeuren! Ik zal mijn kind niets meer aandoen.”

.

KANSRIJKE RICHTINGEN:

• Hoe kunnen we hier meer aandacht voor hebben? Voor de mens, erkenning, herkenning. In het bijzonder ook de (aanstaande) moeders uit lage SES groepen. • Wat belemmert ons in het opbouwen van een vertrouwensrelatie - Micro: de moeder en de professional - Meso: de voorwaarden in organisatie, netwerken, deskundigheid/intervisie - Meso – macro niveau: beleid en ruimte • Hoe zorgen we voor continuïteit in de zorgverlening/1 gezicht?

9


. » Ik lig wakker van…

basisbehoeften en perspectief | afspraken | handelen in crisis

Een plek om te wonen, financieel rondkomen, veiligheid thuis: het zijn zaken waar heel wat stress bij kan komen kijken. Er is veel kennis over de invloed van stress op de zwangerschap en het ongeboren kind. De mate van stress is een grote bron van gezondheidsverschillen. Ook stress die het jonge kind ervaart, omdat de ouders bijvoorbeeld geldzorgen hebben. Of spanning bij de zwangere die nog niet weet waar zij een plek gaat vinden voor haar kindje. Of wanneer dat plekje niet veilig is, omdat haar vriend overheersend of gewelddadig is. Het aspect financieel rondkomen lag gevoelig. De geïnterviewde moeders wilden hier niet uitgebreid over praten. Soms werd het wel benoemd maar het werd ook duidelijk dat niet elke moeder een goed overzicht heeft hiervan. Als voorbeeld: wel paardrijden, maar soms geen eten hebben voor het weekend. Een zeer kwetsbare groep zijn de ongeboren kinderen van moeders die leven met een gewelddadige partner en/of met psychische problemen en/ of middelengebruik. Hier is snel en vroeg-in-de-zwangerschap ingrijpen van cruciaal belang van wege de gevaren voor het kindje. Gevaren kunnen ontstaan door de stress, het gebruik van middelen, roken en geweld). De aanpak voor deze situaties moet integraal zijn: aan alle levensgebieden moet gewerkt worden door hulp/zorgverleners. Samen vanuit één positie naast de moeder.

Wat gaat Veerle helpen?

10

~~

KANSRIJKE RICHTINGEN:

• Wat hebben we nodig om goed te kunnen handelen in crisissituaties? • Wat kunnen we doen aan stress doordat de basis niet op orde is? • (denk aan: een plek om te wonen, rondkomen, persoonlijk perspectief op lange termijn)

.

Veerle: “Als ik ga slapen, voel ik hier heel veel verantwoordelijkheid en stress. Moeilijk, cultuur anders en familie niet hier.” Verpleegkundige JGZ: “Ik zou willen dat er sprake is van samenwerken rond het gezin in plaats van vechten voor het gezin (bij bijv. vele regels, rondom o.a. werk- en inkomen).” Verloskundige: “De komst van de baby maakt de andere zorgen nog erger, de aandacht en tips voor de baby komt dan vaak niet goed binnen. Als ik bij een multiprobleemgezin de hulp goed georganiseerd heb, wordt de zwangerschap met minder stress uitgedragen en verloopt de bevalling beter.”

̨

̨

UIT DE INTERVIEWS:

• Enerzijds gaat dit onderwerp dus over het op orde krijgen van ‘de basis’, een veilige en gezonde thuissituatie. Een lange termijn perspectief: hoe zorgen we ervoor dat mensen uit deze ‘permanente overlevingsstand’ komen. • Professionals benoemen ook het belang van een persoonlijk perspectief voor de moeder: een opleiding of werk. Pas dan wordt de cirkel wellicht doorbroken, ook voor het kind. • Anderzijds zijn er situaties waar acuut hulp en inzet nodig is: als er een crisis is/dreigt te ontstaan: dan moet je handelen. Een moeder heeft geen plek, geen spullen, een partner dreigt, een huisuitzetting moet voorkomen worden. Wat doe je dan? Hoe organiseren we dat met elkaar. Is dat ook ‘permanent improviseren’, of kan dat ook anders? Wie bel je als het misloopt?

̨


. » Rondkomen attitude | beeld

Het is bij het vorige verhaal al naar voren gekomen: financieel rondkomen is een bron van stress en ligt heel gevoelig. Moeders willen hier liever niet uitgebreid over praten. Moeders uit de lage SES-wijken gaven aan dat ze af en toe moeite hebben met rondkomen. Maar hebben zij voldoende inzicht en overzicht van financiën en de mogelijke middelen? Veel professionals benadrukken dat moeders stress hebben door het ontbreken van basisbehoeften. Professionals vinden dat de sociale basis op orde moet zijn. Voldoende middelen van bestaan, veiligheid, etc. Niet kunnen rondkomen levert erg veel spanning op. De regelingen die er zijn ontlasten in eerste instantie niet en zijn soms zelfs een extra bron van stress: vragenlijsten invullen, verantwoorden van de financiële situatie. Het wordt er eerst niet gemakkelijker op. Vervolgens zijn er de risico’s van huisuitzetting omdat ouders de huur niet kunnen betalen. Logischerwijs is dit ook heel stressvol tijdens de zwangerschap of als er kinderen zijn.

.

Wat gaat Francis helpen?

~

̨

Francis: “Ik heb geen vrienden om mij heen. Wel komt mijn broer eens in de twee weken een uurtje oppassen, als ik naar paardrijden ga. … Ik heb moeite met rondkomen.” Professional: “Een basisinkomen zou helpen om ieder op zijn kracht en talent in te zetten in de maatschappij. Meer vrijwilligers en minder stress. Meer ruimte om er voor elkaar te zijn.”

UIT DE INTERVIEWS:

• Onze dienstverlening is vaak stress verhogend voor kwetsbare moeders.

KANSRIJKE RICHTINGEN:

• Hoe kan onze dienstverlening aansluiten bij de ouders en het kind, en stress verminderen? • Hoe werken we samen aan de sociale basis?

11


. » Kwetsbaarheid is breed hoge eisen |ouders, professionals, organisaties

Wat is kwetsbaarheid en wie is er kwetsbaar? Vanuit sommige professionals is behoefte aan focus en een definitie van deze term. Veel genoemde kwetsbaarheden zijn LVB, psychische en psychiatrische achtergrond, migratie achtergrond, tienermoeders, lage sociaal economische status (SES), moeders zonder vaste partner. Dat is ook het geval. Maar kwetsbaarheid is ook breder, zo blijkt uit de verhalen van professionals die werkzaam zijn in de wijken met hoogopgeleiden. Professionals noemen de hoge eisen en perfectionisme bij ouders. Dit leidt nogal eens tot angst, burn-out, depressie. De ouders komen vaak als er al flinke klachten zijn bij de huisarts. Deze ouders hebben vaak ook hoge verwachtingen van zichzelf als ouder, de hulpverlening en van hun (komend) kindje.

.

Wat gaat Elma helpen?

12

~~ ~

KANSRIJKE RICHTINGEN:

• Hoe herken je kwetsbaarheid, hoe kijk je? Verschillende vormen van kwetsbaarheid • Hoe herken je hoge eisen, en de effecten ervan, bij ouders, bij hun kinderen? • Hoe zijn we er snel bij? Denk hierbij aan de giftige cocktail van kwetsbaarheid bij partnergeweld, psychische problemen en middelengebruik…

̨

̨​̨

Bobbie: “Waarom had niemand het gezien en had het aan mij gevraagd. Ik dacht dat zwanger zijn een roze wolk was, ideale dromen.”

Kinderarts: “Vrouwen zonder voorgeschiedenis die al lang op hun tenen lopen zijn er ook. Iedereen kan kwetsbaar zijn. 25% van de zwangeren is kwetsbaar.”

UIT DE INTERVIEWS:

• Perfectionisme bij de ouders leidt tot stress, burn-out, depressies. • Kinderarts adviseert: ouders ondersteunen t.a.v. opvoeden, ouderschap • Ook de professional wordt meegenomen in de hoge eisen? In diverse gesprekken blikken de zorgverleners ook terug op zichzelf: wij zijn ook mensen in deze cultuur. Hoe doe ik dat met mijn kinderen? • Vertrouwensarts: “Als je de beperkte middelen wil inzetten richt je dan vooral op die groepen waar het risico op kindermishandeling het grootst is.”

̨


. ouderschap » Voorbereiding “ en bevalling. Wat staat angst | eigen kracht

mij te wachten?

Elke bevalling is anders en elk ouderschap is anders. Het bleek dan ook een duidelijke angst te zijn van moeders. Sommige moeders keken hier zelfs op terug als het begin van hun postnatale depressie. Soms ontbreekt het moeders aan basale informatie: over de zwangerschap, de bevalling, en waar ze terecht kunnen. Dat geldt voor hele jonge ouders, voor ouders met een beperkte kennis en voor ouders uit een nietNederlandse cultuur afkomstig. Verbetering is mogelijk op de voorbereiding: wat komt er op je af? Hoe doe je dat als ouders?

.

Wat gaat Morwa helpen?

~~

KANSRIJKE RICHTINGEN:

• Hoe gaan we in op de grote angst van vrouwen voor de bevalling? Ook wat beteft ouders met een achterstand in kennis, voorbereiding, taal, culturele gewoonten? • Hoe zorgen we voor goede basale informatie voor alle zwangeren, ook over de Nederlandse situatie? • Hoe kunnen we met informatie en contact beter aansluiten op de plekken waar vrouwen elkaar ontmoeten?

Morwa: “Elke verloskundige zei tegen mij: Wij zijn vrouwen, wij kunnen het wel. Maak je maar niet druk. Maar ik was zo bang! Waar moet het kind uit?”

Professional: “Voorbereiden op de rol van ouders, ouderschap niet als een volgend ‘project’ in hun leven. Hoe stellen zij hun kindje centraal?”

̨​̨ ̨

UIT DE INTERVIEWS:

• Werk vanuit de plaatsen waar moeders toch al komen. • Contactpersonen/ cliëntondersteuners aanwezig bij consult verloskundige. • Ouders informeren en ondersteunen, voorbereiden op ouderschap. Sommige ouders hebben weinig beeld bij hoe het is ouder te zijn en waar je dan terecht kunt met vragen. • Inzet/beschikbaarheid van tools die ouders ondersteunen. Zoals programma’s Prezorg, Stevig Ouderschap. Deze tools zijn bekend bij de verloskundige en huisarts zodat zij minder moeite hebben met verwijzen.

̨

13


» To do...

14