Page 64

Pocztowe zasady doręczania na tle wybranych szczególnych zasad doręczania tzw. przesyłek urzędowych

nieją odstępstwa. Jeżeli bowiem doręczana przesyłka jest inna niż rejestrowana, to można ją „doręczyć” poprzez pozostawienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. W razie zaś nieobecności adresata lub niemożliwości doręczenia do skrzynki oddawczej pocztowej przesyłkę wydaje się adresatowi w placówce pocztowej, jak również w  miejscu uzgodnionym przez adresata z operatorem pocztowym. Możliwość uzgodnienia miejsca odbioru przesyłki przez adresata z operatorem osłabia i w konsekwencji wyłącza zasadę doręczania przesyłek pod adresem wskazanym na przesyłce. Może to też sugerować uprawnienie każdego adresata do wskazania operatorowi miejsca doręczenia przesyłek kierowanych do adresata i to innego niż miejsce wskazane jako adres na przesyłce. Nie jest to jednak uprawnienie bezwzględnie wiążące operatora, o czym będzie jeszcze mowa niżej. Doręczenie do rąk adresata, określane jest w doktrynie i orzecznictwie terminem doręczenia właściwego11. Możliwe jest także doręczenie do rąk innych osób niż adresat ze skutkiem jak dla doręczenia właściwego. Taka sytuacja występuje przy doręczeniu przesyłki przedstawicielowi ustawowemu adresata lub pełnomocnikowi adresata upoważnionemu na podstawie pełnomocnictwa udzielonego na zasadach ogólnych lub na podstawie pełnomocnictwa pocztowego. Doręczenie następuje wówczas pod adresem wskazanym na przesyłce pocztowej, przekazie pocztowym lub w  umowie o świadczenie usługi pocztowej albo w placówce pocztowej. Wybór miejsca doręczenia istotnie ograniczono, a zatem niedopuszczalne będzie w tej sytuacji uzgadnianie przez przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika miejsca odbioru korespondencji innego niż pod adresem wskazanym na przesyłce lub w placówce pocztowej. Poza wyżej wymienionymi przypadkami doręczenie przesyłki do rąk innych osób niż adresat określane jest jako tzw. doręczenie zastępcze12. Na gruncie u.p.p. możliwe jest zatem doręczenie do rąk osoby pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce pocztowej zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego13. Doręczenie może nastąpić jedynie „pod adresem” wskazanym na przesyłce pocztowej, przekazie pocztowym lub w  umowie o świadczenie usługi pocztowej albo „w placówce pocztowej”, ale w tym ostatnim przypadku tylko po dodatkowym złożeniu na piśmie oświadczenia przez osobę pełnoletnią o zamieszkiwaniu razem z adresatem. Warto zauważyć, że w razie doręczenia przesyłki osobie pełnoletniej „pod adresem” ustawodawca nie wymaga uzyskania pisemnego oświadczenia tej osoby o zamieszkiwaniu z adresatem. Zapewne ustawodawca uznał, że skoro zastano taką osobę pełnoletnią pod tym adresem, to przyjmuje się, że zamieszkuje ona razem z adresatem. Przyjąć jednak należy, że osoba doręczająca, mimo wszystko, powinna uzyskać od osoby pełnoletniej przyjmującej za adresata przesyłkę przynajmniej ustne zapewnienie, iż zamieszkuje razem z adresatem. Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca nie wymaga, aby zamieszkiwanie z adresatem wiązało się zarówno z jakimikolwiek relacjami z adresatem, jak i z jakimkolwiek okresem zamieszkiwania. Równie do-

brze można wydać przesyłkę osobie pełnoletniej, która oświadczy, że mieszka z adresatem od tygodnia. Już w tym miejscu należy jednak zauważyć, że operator wyznaczony ma obowiązek przyjąć od adresata pisemne zastrzeżenie, zawierające wskazanie osoby pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem, której – zgodnie z poleceniem adresata – nie można wydawać przesyłek kierowanych do adresata14. Istotne jest to, że takie zastrzeżenie jest wiążące także dla każdego innego operatora pocztowego, co wynika z treści art. 37 ust. 2 pkt 3 u.p.p. Rozporządzenie jest z kolei adresowane jedynie do operatora wyznaczonego w przeciwieństwie do u.p.p. U.p.p. wymaga zatem od każdego operatora, aby przed doręczeniem przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego osobie pełnoletniej zamieszkałej razem z adresatem upewnił się, czy adresat nie wyłączył tej osoby z kręgu uprawnionych do odbioru przesyłek kierowanych do adresata, co w praktyce jest dość uciążliwym obowiązkiem dla doręczającego. W odniesieniu do innych przesyłek niż rejestrowane operatorzy i ich doręczyciele nie mają już takiego obowiązku. Z kolei w przypadku, kiedy adresatem jest organ władzy publicznej, przesyłkę można doręczyć osobie uprawnionej do odbioru przesyłek pocztowych w urzędzie organu władzy publicznej, o którym mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. Nr 182, poz. 1228). Jeżeli zaś adresatem przesyłki jest dana osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej i osoba fizyczna w niej przebywająca niebędąca członkiem organu zarządzającego albo pracownikiem danej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, przesyłkę można wydać osobie uprawnionej do odbioru przesyłek pocztowych w tych podmiotach. Uprawnionym do odbioru przesyłki jest również kierownik jednostki organizacyjnej lub osoba fizyczna przez niego upoważniona, jeżeli adresatem przesyłki pocztowej jest osoba fizyczna przebywająca w jednostce, w której ze względu na charakter tej jednostki lub powszechnie uznawany zwyczaj doręczenie przesyłki adresatowi jest znacznie utrudnione lub niemożliwe (np. przesyłka adresowana do górnika przebywającego w pracy pod ziemią). U.p.p. (art. 37 ust. 4) przewiduje także fikcję doręczenia przesyłki rejestrowanej poprzez jej pozostawienie w  oddawczej skrzynce pocztowej. Muszą być jednak spełnione dwa warunki. Po pierwsze, adresat musi złożyć stosowny pisemny wniosek w odpowiedniej placówce pocztowej lub w postaci elektronicznej (jeżeli taką postać dopuszcza regulamin świadczenia usług pocztowych lub regulamin świadczenia usług powszechnych.). Po drugie, fikcja doręczenia dotyczy tylko przesyłek listowych rejestrowanych, z wyłączeniem przesyłek kurierskich. Szczególne zasady „doręczenia” przewidziano w razie śmierci adresata. W  takiej sytuacji stosuje się odpowiednio przepisy art. 32–34 u.p.p. Operator pocztowy podejmuje zatem najpierw próbę zwrotu przesyłki do rąk nadawcy. Jeżeli nie odniesie to skutku, przesyłka traktowana jako przesyłka niedoręczalna. Może zatem ostatecznie zostać otwarta, a nawet zniszczona. W ocenie

11 W. Siedlecki, op.cit., s. 253–254; A. Zieliński, op.cit., s. 252, 256, 259–260; T. Radkiewcz, Znaczenie doręczeń pocztowych w postępowaniu cywilnym w Rynek usług pocztowych pod redakcją R. Czaplewskiego i K. Flagi-Gieruszyńskiej, Warszawa 2008, s. 475 i n. oraz literatura tam powołana; G. Julke, Doręczenia w sądowym postępowaniu egzekucyjnym, PPE 2004, nr 5-6; T. Żyznowski w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, tom I, pod red. H. Doleckiego i T. Wiśniewskiego, LEX 2013, kom. do art. 138 k.p.c. 12 M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera, kom. do art. 72 p.p.s.a., Warszawa 2013, które na gruncie p.p.s.a. uważają, iż funkcją doręczenia zastępczego jest zapewnienie szybkości postępowania i ochrony interesów stron, zwłaszcza tych o sprzecznych interesach; K. Piasecki, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz do art. 1–366, tom I, pod red. K. Piaseckiego, kom. do art. 138 k.p.c. oraz literatura wskazana w przypisie nr 11. 13 Art. 37 ust. 2 pkt. 3 u.p.p. 14 § 32 ust. 1 rozporządzenia.

3D

Radca Prawny nr 148 / kwiecień 2014  

Radca Prawny nr 148 / kwiecień 2014  

Advertisement