Page 1

Nummer 24, juni 2018 De leden van Team CI wensen u veel leesplezier!

Periodieke evaluaties Het hoe en waarom van de evaluatiedagen Binnen ons CI-centrum komen kinderen jaarlijks langs voor een nieuwe afregeling. Op verschillende momenten wordt deze afspraak uitgebreid met meerdere onderzoeken. Dit doen wij omdat onze CI-zorg meer behelst dan alleen het horen. Na plaatsing van de CI volgen we dus in ieder geval het op gang komen van de hoormogelijkheden, die een belangrijke voorwaarde vormen voor de ontwikkeling van spraak en taal, schoolse vaardigheden en sociaal-emotionele ontwikkeling. De auditieve input moet hiervoor optimaal worden verwerkt en begrepen. Bij de uitgebreide evaluaties vinden er daarom naast de afregeling ook aanvullende onderzoeken plaats naar deze auditieve en talige verwerkingsmogelijkheden. We verzamelen, afhankelijk van leeftijd of hulpvraag, verschillende gegevens om onze begeleiding en evaluatie steeds beter af te kunnen stemmen op de behoefte van uw jonge kind tot aan de leeftijd van jongvolwassene. Op basis van deze uitkomsten bepalen we dan kind-specifieke behandeldoelen in samenwerking met gezinsbegeleidingsdiensten, scholen, ambulante begeleidingsdiensten en stage of werk. Naast deze uitgebreidere evaluaties doen we regelmatig wetenschappelijk onderzoek. Hierover kunt u meer lezen in deze nieuwsbrief.

Capability - een uitbreiding van de standaard evaluatie Psycholoog Wouter Rijke onderzoekt mogelijkheden van deze toevoeging Tijdens de evaluatiedag kijken we onder andere naar spraakverstaan, woordbegrip, werkgeheugen, concentratie en fonologische verwerking. Zo kunnen we u inzicht geven in waar extra aandacht nodig is. Onlangs hebben we het kijken naar de capability hieraan toegevoegd. Wat houdt dat in? Capability is de mogelijkheid om te doen en zijn wat voor jou waardevol is. Wij stellen de vraag: kun jij doen en zijn wat voor jou waardevol is? Wij proberen inzicht te krijgen in welke activiteiten dat zijn, welke beperkingen zich daar voordoen, wat daarvan mogelijke oorzaken zijn, en hoe die, samen met andere partijen, mogelijk verholpen kunnen worden. Het begrip capability omvat al deze aspecten. Uit een proefonderzoek is al gebleken dat er kinderen zijn die ondanks goede scores op spraakverstaan en woordbegrip, toch verhinderd worden om optimaal deel te nemen aan belangrijke manieren van doen en leven. Vooral communicatie, sociale activiteiten en mee kunnen doen op school kan lastig zijn. Door gericht te vragen naar capability van kinderen, naast de standaard evaluatie, kunnen we de adviezen op een nog breder vlak geven.

Inhoud Periodieke evaluaties Het hoe en waarom van de evaluatiedagen Capability - een uitbreiding van de standaard evaluatie Psycholoog Wouter Rijke onderzoekt mogelijkheden van deze toevoeging Ervaringsverhaal van Crista en Ton, ouders van Fin “Fin hoort er helemaal bij� Hoe ontwikkelen zich de hogere cognitieve vaardigheden? Orthopedagoog en promovenda Merle Boerrigter onderzoekt executieve functies


Ervaringsverhaal van Crista en Ton, ouders van Fin “Fin hoort er helemaal bij” “Toen Fin nog kleiner was en we bezig waren met de keuze voor overgang naar het regulier onderwijs, waren de controles en de onderzoeken erg belangrijk voor ons. Hoe scoort hij op de Peabody en hoe gaat het met zijn taalontwikkeling? Heeft al het voorlezen, gebaren, uitleggen van emoties en logopedie een positief effect gehad? Anderzijds vonden we het ook een lastig moment omdat je als ouder natuurlijk je kind helemaal prima vindt zoals hij is (of hij nou wel of niet goed scoort op zo’n test). Uiteindelijk heeft het ons wel geholpen bij de keus voor het regulier onderwijs. Ook omdat revalidatietherapeut Ingeborg ons veel kon vertellen over de ervaringen van andere kinderen op het regulier onderwijs. We hadden wel onze bedenkingen bij haar advies dat hij vanaf groep 4 volledig regulier onderwijs zou kunnen volgen. Fin had het naar zijn zin op de dovenschool (Enkschool in Zwolle) en kon zich ook in gebarentaal prima uitdrukken. Achteraf zijn we blij dat we deze keuze wel gemaakt hebben. Fin gaat komend schooljaar naar groep 7 in het regulier onderwijs en het gaat prima met hem op school. Hij heeft het naar zijn zin, heeft leuke vriendjes, hoeft niet meer lang in de taxi, hij haalt goede cijfers en hoort er gewoon helemaal bij. De laatste jaren zijn de afspraken lang niet meer zo spannend. Fin is zelf ook minder gespannen omdat hij goed kan aangeven wat hij prettig of vervelend vindt (qua afregeling). Als kleuter schoten hem de tranen nog wel eens in de ogen wanneer er tijdens het afregelen een te scherp geluid kwam. Pas toen hij een jaar of 7 was kon hij ook zelf benoemen waarom hij het spannend vond. Na de afspraak ging hij steevast vermoeid en met rode wangen weer mee naar huis. Toch ging hij nooit met tegenzin naar het Radboud. Hij vond de muizen op de muren leuk en speelde fijn in de ‘huiskamer’. Het was fijn dat we altijd uitgebreid advies kregen over het gebruik van de soloapparatuur en ook hulp bij de aanvraag. Ook kregen we eens tijdens de technische controle zakjes die Fin mocht gebruiken zodat hij zijn CI tijdens zwemles kon dragen (we hadden toen nog geen water-CI, maar gelukkig wel een tolk NGT voor tijdens de zwemles). Ook vragen over het veilig beoefenen van sport (voetbal en karate) werden uitgebreid besproken. Zo werd er altijd met ons meegedacht.” Lonneke Kersbergen, ambulant begeleider o.a. van Fin: “Als ambulant begeleider van leerlingen met CI in het reguliere onderwijs, hoor ik weleens dat de ouders er tegen op zien om naar Nijmegen te gaan, omdat het een lange, intensieve dag is, vaak in combinatie met een lange autorit. Ze merken dat het veel van de energie en concentratie van hun kind vraagt. Soms zijn ze teleurgesteld over de testuitslagen, bijvoorbeeld over de score van de woordenschattest. Bij de testafname merken ze dat hun kind sommige woorden niet kent, of het verkeerde plaatje aanwijst terwijl hij/zij het woord wel zou kennen. Als dan in het verslag ook nog staat dat er een achterstand is ten opzichte van horende kinderen, ervaren sommige ouders dat als frustrerend. Maar ik ervaar steeds weer dat het voor ouders en begeleiders belangrijk is dat de kinderen goed gevolgd worden. De evaluatiedagen leiden tot concrete handvatten voor de begeleiding van de kinderen.”

Hoe ontwikkelen de hogere cognitieve vaardigheden zich? Orthopedagoog en promovenda Merle Boerrigter onderzoekt executieve functies Uit verschillende wetenschappelijke studies is gebleken dat gehoorverlies een negatieve invloed kan hebben op de ontwikkeling van de zogenaamde executieve functies, hogere cognitieve vaardigheden die nodig zijn om je gedrag en handelen goed te kunnen laten verlopen. Deze zijn tijdens de gehele kindertijd en adolescentie in ontwikkeling. Voorbeelden van executieve functies zijn: werkgeheugen: het onthouden en gebruiken van informatie; inhibitie: het remmen van gedrag op momenten dat het nodig is; cognitieve flexibiliteit: aanpassen aan veranderende omstandigheden; aandacht en concentratie: aandacht erbij houden ondanks afleidingen; en planning: taken overzien, plannen en doelgericht uitvoeren. Deze executieve functies zijn belangrijk om op school tot leren te kunnen komen, maar ook in je gedrag naar anderen toe. Om deze reden zijn de afgelopen twee jaar een groot aantal kinderen met CI binnen het Radboud gescreend op de ontwikkeling van de executieve functies. Gebleken is dat zij over het algemeen wat meer problemen ervaren in de planning van taken en het verbaal werkgeheugen. Ouders, leerkrachten en ambulante begeleiders hebben specifieke tips gekregen hoe zij deze ontwikkeling het beste kunnen stimuleren, zoals het geven van specifieke instructie of spelletjes om het verbale geheugen te oefenen. De kinderen hadden echter weinig problemen in de cognitieve flexibiliteit en inhibitie. Zij konden deze taakjes net zo goed uitvoeren als hun horende leeftijdsgenoten. Deze nieuwsbrief is uitgegeven door Hearing&Implants. Voor vragen en opmerkingen kunt u contact opnemen met ci@kno.umcn.nl. Nieuwsbrief digitaal ontvangen? Aanmelden kan via de website www.radboudumc.nl/ci.

Hoort juni 2018  
Hoort juni 2018