Issuu on Google+

`çÆnboÓ' - SkçÀ DççkçÀuçvç Hçççƽçcççl³ç FçÆlçnçmçkçÀçjçbvççÇ pçíJnç Yççjlçç®çç DçY³ççmç kçÀjç³çuçç mçá©Jççlç kçíÀuççÇ, lçíJnç l³ççbvçç Yççjlççlçu³çç SíçÆlçnççÆmçkçÀ omlçSíJçpççb®³çç DçYççJçç®ççÇ pççCççÇJç PççuççÇ. l³ççJçªvç l³ççblçu³çç kçÀçnçRvççÇ `Yççjlççuçç mççbiçC³ççmççjKçç FçÆlçnçmç®ç vççnçÇ' DçMççÇ ìçÇkçÀç mç᪠kçíÀuççÇ. Hçççƽçcççl³ççb®çb Þçí<þlJç DçççÆCç Hç³çç&³ççvçb JçmççnlçJçço ³ççb®çb mçcçLç&vç kçÀjC³ççmççþçÇ çÆlç®çç GHç³ççíiç kçíÀuçç pççT uççiçuçç. l³ççuçç Òçl³çáÊçj oílççvçç FçÆlçnçmçlçp%ç oçcççíoj kçÀçímçbyççRvççÇ kçíÀJçU jçpçíjpçJçç[í-pçcççÇvçoçj DçMççb®³çç, cnCçpçí®ç mçllççOççN³ççb®³çç oHçwlçj-vççWoçRYççíJçlççÇ IçáìcçUCççN³çç Hçççƽçcççl³ç FçÆlçnçmçkçÀçjçb®³çç cç³çç&oç oçKçJçÓvç çÆou³çç. ³ççGuçì uççíkçÀjçÇlççÇ, uççíkçÀkçÀLçç, uççíkçÀoÌJçlçb DçMçç mççO³ççmçáO³çç, mçnpç GHçuçyOç mççOçvççbcçOçÓvç mçJç&mççcççv³ççb®çç, cnCçpçí®ç Yççjlççdzç pçvçmçbmkç=ÀlççÇ®çç npççjçí Jç<ç祮çç FçÆlçnçmç DççpçnçÇ kçÀmçç çÆpçJçblç Dççní, DçççÆCç mçç#çíHççÇ mçbMççíOçkçÀçuçç l³ççlçÓvç YççjlçççÆJç<ç³ççÇ DçççÆCç Yççjlççdzç mçbmkç=ÀlççÇçJÆ ç<ç³ççÇ çÆkçÀlççÇlçjçÇ %ççvç kçÀmçb çÆcçUÓ MçkçÀlçb lçí l³ççbvççÇ oçKçJçÓvç çÆouçb. jçíçÆcçuçç LççHçj, jç. çÆ®çb. {íjí DçMçç DçvçíkçÀçbvççÇ ³çç `kçÀçímçbyççÇ HçOolççÇ'®çç JççHçj kçÀªvç Yççjlççdzç GHçKçb[ççÆJç<ç³ççÇ cçÓuçiççcççÇ mçbMççíOçvç kçíÀuçb. Hçjblçá DçMçç HçOolççÇvçb uççÆuçlç çÆuçKççCç kçÀjlçç ³çíF&uç kçÀç? l³ççlçÓvç Yççjlççdzç mçbmkç=ÀlççÇ®çç SkçÀ J³ççHçkçÀ Dçç{çJçç Içílçç ³çíF&uç kçÀç? Hçççƽçcççl³ç mçççÆnl³ççlç Dçmçç Òç³çlvç Dçç{Ulççí. vççíyçíuç çÆJçpçílçí kçÀçíuçbçÆyçDçvç uçíKçkçÀ içççÆyç´Suç içççÆmç&Dçç cççkçxÀPç ³ççb®ççÇ cçnçkçÀçobyçjçÇ `Jçvç nb[^í[ F³çmç& Dçç@HçÀ mçç@çuÆ çìîçÓ[' ní SkçÀ þUkçÀ GoçnjCç HçìkçÀvç [çíȳççmçcççíj ³çílçb. cççkçÀçWoçí ³çç kçÀçÆuHçlç iççJççlçu³çç SkçÀç kçáÀìábyç箳çç kçÀçnçÇ çÆHç{îççb®³çç kçÀnçCççÇlçÓvç SkçÀ mçbmkç=ÀlççÇ ³ççlç GYççÇ kçíÀuçíuççÇ Dççní. Yççjlççdzç mçççÆnl³çç®çç çÆJç®ççj kçÀjç³ç®çç Pççuçç lçj jçnáuç mççbkç=Àl³çç³çvç ³ççb®³çç `Jççíuiçç mçí içbiçç lçkçÀ' ³çç kçÀçobyçjçÇcçO³çínçÇ Lççí[ç Dçmçç Òç³çlvç nçílçç. `çÆnboÓ' ³çç kçÀçobyçjçÇcçO³çí vçícçç[îççbvçç lçmçb®ç kçÀçnçÇmçb kçÀjç³ç®çb DçmççJçb. KççvçoíMççlçu³çç cççíjiççJç vççJç箳çç SkçÀç Kçí[îççlç kçÀLççvçkçÀç®çç kçWÀêçÆyçboÓ Dççní. çÆlçLçb jçnCççjç DçþjçHçiç[ mçcççpç, l³çç®çí HçjmHçjmçbyçbOç DçççÆCç yççníj®³çç pçiççMççÇ Dççuçíuçí mçbyçbOç ³ççb®ççÇ JççÇCç kçÀçobyçjçÇlç çÆ®ççÆ$çlç kçíÀuçíuççÇ Dççní. Kçb[íjçJç ³çç çÆvçJçíokçÀ箳çç cççO³çcççlçÓvç DçççÆCç l³ç箳çç pççÇJçvçkçÀLçílçÓvç lççÇ mççcççíjçÇ ³çílçí. çÆHç{îççb®çb mçb¬çÀcçCç DçççÆCç SíçÆlçnççÆmçkçÀ mçÊççmçbIç<ç& ³ççbcçáUí ³çç çÆJçCççÇlç Pççuçíuçí yçouç oçKçJçC³ççmççþçÇ Kçb[íjçJç箳çç DçvçíkçÀ çÆHç{îççbçÆJç<ç³ççÇ®³çç DçççÆCç cççíjiççJççlçu³çç Flçj iççJçkçÀN³ççbçÆJç<ç³ççÇ®³çç HçÓJçç&Hççj mççbçÆiçlçu³çç içíuçíu³çç DçvçíkçÀ iççíäçÇ l³ççlç ³çílççlç. çÆvçJçíokçÀ iççJççlçu³çç SkçÀç kçáÀCçyççÇ IçjçC³çç®çç JçbMçpç Dççní. HççjbHççÆjkçÀ MçílççÇJ³çJçmçç³ç vççkçÀçªvç HçájçlçÊJçMççm$çç®çç DçY³ççmçkçÀ yçvçC³çç®çç l³çç®çç Òç³çlvç ®ççuçÓ Dççní. HçoJ³çáÊçj çÆMç#çCççvçblçj lççí HççÇS®ç.[çÇ.mççþçÇ mçbMççíOçvç kçÀjç³çuçç mçá©Jççlç kçÀjlççí Dççní. l³çç çÆvççÆcçÊççvçb lççí 1963cçO³çí cççínWpççíoçjçí FLçb ®ççuçÓ Dçmçuçíu³çç GlKçvçvçcççíçÆncçílç Yççiç Içílççí. npççjçí Jç<çç¥HçÓJçça®³çç DççÐç Yççjlççdzç mçbmkç=ÀlççÇMççÇ l³çç®çç l³ççÜçjí HççÆj®ç³ç nçílççí; çÆMçJçç³ç l³ç箳çç cçáuçKççnÓvç Hçá<kçÀU oÓj DçmçCççN³çç DçççÆCç Dççlç箳çç Yççjlç vççJç箳çç oíMçç®çç Mç$çÓ cççvçu³çç içíuçíu³çç HçççÆkçÀmlççvçMççÇnçÇ l³çç®çç HççÆj®ç³ç nçílççí. DçMçç çÆJççÆJçOç IçìkçÀçbÜçjí mçyçbOç Yççjlççdzç GHçKçb[ç®çç DçççÆCç çÆlçLçu³çç mçbmkç=ÀlççÇ®çç Dçç{çJçç IçíC³çç®çç Òç³çlvç Dçmçb kçÀçnçÇmçb kçÀçobyçjçÇ®çb mJçªHç çÆomçlçb. Yççjlççdzç lçÊJççÆJç®ççj mçJç&mççcççv³ç Yççjlççdzççb®³çç jçíp箳çç pçiçC³çç®çç DççÆJçYççp³ç Yççiç ³çç mJçªHççlçÓvç kçÀçobyçjçÇlç ³çílççlç. Yççjlççdzç mçcççpçç®ççÇ mççÆn<Cçálçç, J³çççÆcçÞçlçç, mçcçbpçmçHçCçç, mçJçç¥vçç mççbYççUÓvç IçíC³çç®ççÇ Jç=ÊççÇ DçMçç ®ççbiçu³çç IçìkçÀçbyçjçíyçj®ç ªçÆ{çÆÒç³çlçç, pççlççÇpççlççRcçOçuçí sçíìícççíþí níJçíoçJçí, níkçíÀKççíjHçCçç DçMççnçÇ DçvçíkçÀ iççíäçÇ l³ççlç ³çílççlç. çÆJççÆJçOç JçbMç-JçCçç&b®³çç uççíkçÀçb®³çç npççjçí Jç<ç祮³çç HçjmHçjmçbyçbOççblçÓvç yçvçuçíuççÇ mççbmkç=ÀçÆlçkçÀ JççÇCç cçáK³çlç: SkçÀç iççJç箳çç FçÆlçnçmççlçÓvç Guçiç[Óvç oçKçJçC³çç®çç nç Òç³çlvç Dççní. YçìkçíÀ, iççJçkçáÀmççyççníj®çí, cçámçuçcççvç, HçjcçáuçKççlçÓvç ³çíTvç mLçççƳçkçÀ Pççuçíuçí, Hçjçiçboç Pççuçíuçí Dçmçí DçvçíkçÀpçCç kçÀLççvçkçÀçlç [çíkçÀçJçÓvç pççlççlç. JçíM³çç, JççjkçÀjçÇ, cçnçvçáYççJççÇ, oíMçcçáKç, HççìçÇuç Dçmçí DçvçíkçÀ ÒçkçÀçj®çí uççíkçÀ l³ççlç Dççnílç. Lççí[kçw³ççlç, kçÀçobyçjçÇ®çç Hçì KçÓHç®ç J³ççHçkçÀ DçççÆCç cnCçÓvç cçnçkçÀçobyçjçÇ ní çÆyç©o MççíYççJçb Dçmçç Dççní. lçjçÇnçÇ kçÀçobyçjçÇ HçÀçjMççÇ Gb®ççÇ iççþÓ MçkçÀlç vççnçÇ. çÆnboÓ

© DççÆYçpççÇlç jCççÆoJçí

1


mçá©JççlççÇHççmçÓvç®ç kçÀçnçÇ iççíäçÇ KçìkçÀlç jçnlççlç. J³ççkçÀjCç, çÆJçjçcççÆ®çvnb ³ççbçÆJç<ç³ççÇ®çí ÒçcççCç çÆuçKççCçç®çí çÆvç³çcç cççí[Óvç çÆuççÆnCçb nç `kçÀçímçuçç'HççmçÓvç ®ççuçlç Dççuçíuçç ÒçkçÀçj FLçbnçÇ Dççní. Hçç$ççb®³çç lççW[®çí mçbJçço DçJçlçjCç çÆ®çvnçbçÆMçJçç³ç ³çílççlç; l³ççcçáUí çÆvçJçíovç mçbHçÓvç mçbJçço kçÀOççÇ mç᪠nçílççí lçí kçÀUlç vççnçÇ. cçOçÓvç®ç SKççoç Mçyo çÆlçjH³çç çÆkçbÀJçç þUkçÀ þMççlç ³çílççí; l³ççcççiçí kçÀçnçÇ Òç³ççípçvç çÆomçlç vççnçÇ. çÆuçbiç-Jç®çvç-kçÀçU ³ççb®çí iççWOçU mççlçl³ççvçb çÆomçlççlç. cççmçu³ççoçKçuç ní Jççkçw³ç Hççnç:

¿çç Dççc箳ççkçÀ[®³çç YççjçÇ mçáJçççÆmçkçÀ lççboUç®çí HçájçíUçMç çÆÒç³çç Iççí<çç Jç#ççJçlççÇ vçlç&kçÀçÇvçb MççíçÆYçJçblç Dççkç=ÀlççRcçOçí jbiçJçuçíu³çç uççuç cç[kçw³ççlç JççHçíÀJçj çÆMçpçJççJçí DçççÆCç cçiç DççcnçÇ oçíIççbvççÇ lçí HçájçíUçMç SkçÀcçíkçÀçbvçç KççT IççuççJçí, l³çç nfçÇ DççþJçCççÇ ¿çç cççíl³ç箳çç uççbyç vççkçÀHçá[îççbcçOçÓvç #çCççlç çÆpçJçblç Pççu³çç DçççÆCç MçíHçìçÇ nçuçJçlç kçáÀF¥ kçáÀF¥ kçÀjlç cçuçç DççíUKç oílç nç cççi箳çç Hçç³ççbJçj GYçç jçnlççí, Hççnç. DçMçç iççíäçRcçáUí DççMç³ççMççÇ mçámçbiçlç Dçmçç kçÀçnçÇ HççÆjCççcç nçílç Dçmçíuç, lçj l³çç çÆvç³çcç cççí[C³ççuççnçÇ kçÀçnçÇ DçLç& ³çíT MçkçÀlççí. `kçÀçímçuçç'cçOçu³çç Hççb[ájbiç mççbiçJççÇkçÀj ³çç çÆvçJçíokçÀç®ççÇ DçmçblçáçÆuçlç, oçíuçç³çcççvç cççvççÆmçkçÀ çÆmLçlççÇ, l³ç箳ççcçOçuçç DçbiçYçÓlç Kççí[mççUHçCçç DçççÆCç yçb[KççíjçÇ ní IçìkçÀ çÆJç®ççjçlç Içílçuçí, lçj l³çç YçççÆ<çkçÀ cççí[lççí[çÇ®çç kçÀçobyçjçÇ®³çç DççMç³ççMççÇ mçbyçbOç uççiçlççí DçççÆCç lççÇ mçcçLç&vççdzç þjlçí. `çÆnboÓ'®çç vçç³çkçÀ-çÆvçJçíokçÀ Kçb[íjçJç cçç$ç mççbiçJççÇkçÀjmççjKçç vççnçÇ. DççHçu³çç Dçç³çá<³ççlçuçç SkçÀ cçnÊJçç®çç çÆvçCç&³ç IçíC³ç箳çç ìHH³ççJçj lççí Dççní; l³ççcçáUí lççí kçÀçnçÇmçç mçbYç´çÆcçlç Dççní, HçCç l³çç®çb cççvççÆmçkçÀ mçblçáuçvç {Uuçíuçb vççnçÇ. lççí lçmçç Kççí[kçÀjnçÇ vççnçÇ; Guçì içbYççÇj Dççní. HçoJ³çáÊçj çÆMç#çCç IçíTvç Dççlçç HççÇS®ç.[çÇ.®ççÇ lç³ççjçÇ kçÀjCççjç DçççÆCç DççHçuçb kçÀçcç GÊçcçHçCçí Hççj Hçç[Óvç çÆMç#çkçÀ-mçnkçÀçjçÇ ³ççb®çb kçÀçÌlçákçÀ PçíuçCççjç Dçmçç Dççní. G®®ççÆMç#çCçç®ççÇ Içj®ççÇ HçjbHçjç vçmçlççvççnçÇ l³ççvçb ÒççHlç kçíÀuçíuçb ³çMç GuuçíKçvççdzç®ç Dççní. çÆMçJçç³ç, kçÀçobyçjçÇÇ çÆvçJJçU çÆvçJçíokçÀ箳çç J³ççqkçwlçiçlç Dçç³çá<³çç®ççÇ kçÀnçCççÇ mççbiçlç vççnçÇ, lçj YççjlçKçb[ççÆJç<ç³ççÇ çÆJçJçí®çvç kçÀjC³çç®çç Òç³çlvç kçÀjlçí. cnCçpçí kçÀçobyçjçÇ®çç DççJççkçÀç DçççÆCç DççMç³çnçÇ KçÓHç J³ççHçkçÀ Dççní. Yçç<çí®ççÇ DçMççÇ cççí[lççí[ ³çç Hççéç&YçÓcççÇMççÇ HçÀçjMççÇ mçámçbiçlç Jççìlç vççnçÇ; l³ççvçb Guçì kçÀçobyçjçÇ®çb Jçpçvç kçÀcççÇ nçílçb. l³ççcçáUí nçÇ nílçáHçájmmçj cççí[lççí[ vç Jççìlçç çÆvçJJçU yçíçÆHçÀçÆkçÀjçÇ Jççìlçí. kçÀçobyçjçÇ®ççÇ j®çvçç çÆJçmkçÀUçÇlç Dççní. mçá©JççlççÇ®³çç Yççiççlç kçÀçobyçjçÇ mLçU-kçÀçU, JççmlçJç-mJçHvç-mççbiççíJççbiççÇ ³ççblç çÆHçÀjlç jçnlçí. cççínWpççíoçjçícçOçu³çç GlKçvçvç cççíçÆncçílç mççcççÇuç Dçmçuçíuçç vçç³çkçÀ; çÆlçLçí YçíìCççN³çç cççCçmççb®çí l³ççuçç Dççuçíuçí DçvçáYçJç; çÆlçLçí mççHç[CççN³çç Hçájçlçvç JçmlçÓbcçáUí l³ç箳çç cçvççlç GlHçVç nçíCççjí FçÆlçnçmç-mçbmkç=ÀlççÇçÆJç<ç³çkçÀ çÆJç®ççj; l³ç箳çç iççJççkçÀ[®³çç DççþJçCççÇ; iççJççkçÀ[®³çç HçÓJçç&Hççj ®ççuçlç Dççuçíu³çç SíkçÀçÇJç kçÀnçC³çç DçççÆCç ³çç mçiçȳç箳çç l³ç箳çç cçvççlç nçíCççN³çç DçodYçálç kçÀçu³ççcçáUí mJçHvççlç l³ççuçç nçíCççN³çç YççjlçKçb[ççÆJç<ç³ççÇ®³çç pçççÆCçJçç DçMçç mçJç祮çb çÆcçÞçCç ³çç Yççiççlç Dççní. J³ççqkçwlçiçlç DçvçáYçJç, mcç=lççÇ, pçççÆCçJçç DçççÆCç HçjbHçjílçÓvç ³çíCççjb yçjbJççF&ì mççbmkç=ÀçÆlçkçÀ DççíPçb DçMçç iççíäçR®çb ní çÆcçÞçCç Dçç#çíHççn& vççnçÇ çÆkçbÀJçç kçÀçobyçjçÇ®³çç DççMç³ççMççÇ çÆJçmçbiçlçnçÇ vççnçÇ. cçç$ç, l³çç çÆcçÞçCç箳çç DçMçç çÆJçmkçÀUçÇlç j®çvçícçOçÓvç kçÀçobyçjçÇ®³çç DççMç³ççuçç kçÀçnçÇ çÆJçMçí<ç GþçJç çÆcçUlççí DçmçbnçÇ nçílç vççnçÇ. kçÀçobyçjçÇ®³çç vçblçj®³çç Yççiççlç cçç$ç DçMççÇ çÆJçmkçÀUçÇlç j®çvçç vççnçÇ. çÆvçJçíokçÀ箳çç yççuçHçCçç®ççÇ, kçáÀcççjHçCçç®ççÇ kçÀnçCççÇ mççbiçlç mççbiçlç kçÀçobyçjçÇ HççÆnu³çç ÒçkçÀjCççDçKçíj®³çç Jçlç&cççvççlç (1960®çb oMçkçÀ; çÆJçMççÇlçuçç çÆvçJçíokçÀ; Jç[çÇuç DççpççjçÇ Dçmçu³çç®çb kçÀUlçç®ç lççí IçjçÇ Hçjlçlççí, FLçJçj) ³çílçí. DççOççÇ®³çç çÆJçmkçÀUçÇlç j®çvçícçOçÓvç pçmçç DççMç³ççuçç HçÀçjmçç GþçJç çÆcçUlç vççnçÇ lçmçç®ç vçblçj®³çç mçjUmççíì j®çvçícçOçÓvçnçÇ lççí çÆcçUlç vççnçÇ. l³ççcçáUí j®çvçílç Dçmçç yçouç kçÀç kçíÀuçç DçmççJçç Dçmçç ÒçMvç Hç[lççí; l³ççcççiçí HçÀçj kçÀçnçÇ çÆJç®ççj vçmççJçç DçMççÇ MçbkçÀçnçÇ ³çílçí. kçÀçobyçjçÇlç uççíìCççjç kçÀçU nç kçÀçnçÇ çÆHç{îççb®çç Dççní. pçáv³çç J³çJçmLçílçuçç çÆpçJnçUç DçççÆCç vççl³ççbcçOçuççÇ cçç³çç ³ççbmççjK³çç iççíäçRçÆJç<ç³ççÇ çÆvçJçíokçÀçuçç (DçççÆCç Hç³çç&³ççvçb uçíKçkçÀçuççnçÇ) JççìCççjb Òçícç l³ççlç çÆomçlçb. OçççÆcç&kçÀ-jçpçkçÀçdzç kçÀçjCççbcçáUí DççHçu³ççHççmçÓvç oÓj içíuçç lçjçÇnçÇ ³çç YçÓcççÇlçuçç cççCçÓmç FLçÓvç-çÆlçLçÓvç mççjKçç®ç Dçmçu³çç®çç Òçl³ç³ç HçççÆkçÀmlççvççlç çÆvçJçíokçÀçuçç çÆnboÓ

© DççÆYçpççÇlç jCççÆoJçí

2


Yçíìuçíu³çç DçvçíkçÀ cçç³çí®³çç cççCçmççbÜçjí ³çílççí. HççjbHççÆjkçÀ J³çJçmLçíçÆJç<ç³ççÇ®ççÇ ìçÇkçÀçnçÇ kçÀçobyçjçÇlç Dççní. yçç³çkçÀçb®çí DçççÆCç iççJçkçáÀmççyççníj®³ççb®çí nçíCççjí nçuç DçççÆCç Mççí<çCç ³ççb®çb çÆ®ç$çCç kçÀçobyçjçÇlç Dççní. Kçí[JçU Dç%ççvççlçÓvç nçíCççjí ®çákçÀçÇ®çí DçççÆCç DçJçÌÐçkçÀçdzç GHç®ççj, MçjçÇjç®ççÇ níUmççb[ DçMçç iççíäçÇnçÇ l³çç J³çJçmLçílçu³çç $çáìçÇ oçKçJçlççlç. ³çç yçnáHçí[çÇ JçÌçÆJçO³ççcçáUí nç Yççiç SkçÀçbiççÇ çÆkçbÀJçç çÆvçJJçU mcçjCçjbpçvççlcçkçÀ nçílç vççnçÇ. çÆvçJçíokçÀ ³çç mçJç& J³çJçmLçíuçç kçbÀìçUÓvç Içj®³ççb®³çç cçpççaçÆJç©Oo pççlççí; kçáÀCçy³çç®çç HçjbHçjçiçlç MçílççÇJ³çJçmçç³ç ìçkçÓÀvç lççí Mçnjçlç pççlççí DçççÆCç G®®ççÆMç#çCç Içílççí. MçnjçÇkçÀjCç, çÆMç#çCç DçççÆCç SkçbÀojçÇlç J³ççqkçwlçkçWÀêçÇ DççOçáçÆvçkçÀ çÆJç®ççj pçáv³çç J³çJçmLçíuçç ÒçYççJççÇ Hç³çç&³ç cnCçÓvç cçç$ç ³çílç vççnçÇlç. G®®ççÆMç#çCç IçíTvçnçÇ, DçvçíkçÀ çÆþkçÀçCççÇ çÆHçÀªvçnçÇ DçççÆCç JçíiçJçíiçȳçç cççCçmç��bMççÇ HççÆj®ç³ç nçíTvçnçÇ çÆvçJçíokçÀ DçpçÓvç ®çç®çHç[lççí Dççní. l³ççuçç pçiçC³çç®ççÇ kçÀçnçÇ JçíiçUçÇ çÆoMçç mççHç[uççÇ Dççní Dçmçb cnCçlçç ³çílç vççnçÇ. Mçnjb, lçb$ç%ççvç, DççOçáçÆvçkçÀ pççÇJçvçcççvç ³ççb®çb çÆ®ç$çCç ní ÒççcçáK³ççvçb níìçUCççÇ®³çç mçájçlç Dççní DçççÆCç cnCçÓvç lçí kçÀçnçÇmçb SkçÀçbiççÇ Jççìlçb. oçÆuçlç ®çUJçUçÇvçb iççJçkçáÀmççyççníj®³çç cççCçmççb®çb Yçuçb kçíÀuçb vççnçÇ; çÆMç#çCççcçáUí DçççÆCç Mçnjçlç GHçuçyOç DçmçCççN³çç mJççlçb$³ççcçáUí DççOçáçÆvçkçÀ m$ççÇuçç DççÆOçkçÀ mJççLçça yçvçJçuçb; iççJççlçuççÇ JçíM³çç DççojCççdzç, HçCç MçnjçlçuççÇ mçáçÆMççÆ#çlç, Hççb{jHçíMçç m$ççÇ G®s=bKçuç DçççÆCç Yç´ä DçMççÇ kçÀçnçÇMççÇ cççb[CççÇ kçÀçobyçjçÇlç Dççní. lçÊJçlç:, uçíKçkçÀ箳çç cçlççbvçámççj mççcçççÆpçkçÀ ìçÇkçÀç kçÀçobyçjçÇlç DçmçCçb içÌj vççnçÇ. HçCç kçÀçíCçl³çç®ç DççOçáçÆvçkçÀ IçìkçÀ箳çç cçáUçMççÇ pççTvç uçíKçkçÀ l³ççuçç çÆYç[lççí Dççní Dçmçb FLçb Jççìlç vççnçÇ. ûççcççÇCç pççÇJçvççlçu³çç içáCçoçí<ççbmççÆnlç l³ççyçÎuç uçíKçkçÀçuçç JççìCççjb Òçícç pçmçb HçoçíHçoçÇ pççCçJçlçb, lçmçb®ç DççOçáçÆvçkçÀ MçnjçÇ pççÇJçvçççÆJç<ç³ççÇ l³ççuçç lçí Jççìlç vççnçÇ, nínçÇ mçlçlç pççCçJçlç jçnlçb. SkçÀ cçlç cnCçÓvç lçí ûçç¿ç Oçjlçç ³çíF&uçnçÇ; HçCç l³ççcçáUí kçÀçobyçjçÇ®çç nç Yççiç kçÀçíj[ç, lççíkçÀ[ç, SkçÀçjuçíuçç Jççìlççí. Yççjlççlç DçiçoçÇ yççÌOokçÀçUçHççmçÓvç GÐççíiçÒçOççvç vççiçj DçççÆCç MçílççÇÒçOççvç ûççcççÇCç mçcççpçJ³çJçmLçílçuçí HçÀjkçÀ DççÆmlçlJççlç nçílçí. HçCç vççiçjçÇ mçbmkç=ÀlççÇ®çb çÆJççÆJçOççbiççÇ oMç&vç FLçb nçílç vççnçÇ. npççjçí Jç<ç祮³çç Yççjlççdzç mçbmkç=ÀlççÇ®³çç HçìçJçj Dçmçç³çuçç nJççÇ lçíJç{çÇ mçJç&mçcççJçíMçkçÀlçç, J³ççHçkçÀlçç DçççÆCç mçcçbpçmçHçCçç ³ççb®çç l³ççcçáUí DçYççJç pççCçJçlççí. MçílççÇ DçççÆCç MçílçkçÀN³ççYççíJçlççÇ iççJçiçç[ç çÆHçÀjlç Dçmçí cnCçÓvç kçÀçobyçjçÇ®çb çÆvçJçíovç SkçÀç kçáÀCçyççÇ Hçá©<ç箳çç cççO³çcççlçÓvç ³çíCçb ní ®ççuçÓvç pççlçb. HçCç cçiç l³çç®ç çÆvçJçíokçÀçuçç HçájçlçÊJç%ç kçíÀuçíuçb Dççní DçççÆCç HçççÆkçÀmlççvççHç³ç¥lçnçÇ vçíTvç DççCçuçíuçb Dççní. l³ç箳çç Kçí[îççlçu³çç DçvçáYçJççÆJçéç箳çç yççníj®çb pçí kçÀçobyçjçÇlç cççb[ç³ç®çb Dççní l³çç®çmççþçÇ Dçmçç ³ççíiçç³ççíiç Iç[JçÓvç DççCçuçíuçç Jççìlççí. J³ççHçkçÀ DççMç³ç箳çç mççí³ççÇmççþçÇ DçççÆCç vçç³çkçÀ-çÆvçJçíokçÀç®çb ÒçLçcçHçá©<ççÇ DçvçáYçJçkçÀLçvç, çÆ®çblçvç DçççÆCç çÆJçJçí®çvç ³çç mJçªHçç®çç kçÀçobyçjçÇ®çç vçícçç[HçbLççÇ Iççì çÆìkçÀJçC³ççmççþçÇ®çç nç kçÀçnçÇmçç Dçfnçmç DçmççJçç Dçmçb Jççìlç jçnlçb. HçCç vçícçç[îççb®³çç Flçj kçÀçobyçN³ççblçu³ççÒçcççCçí nç Iççì ³çç kçÀçobyçjçÇ®³çç DççMç³çç®ççÇ cçÓuçYçÓlç içjpç Jççìlç vççnçÇ. çÆvçJçíokçÀ HçájçlçÊJç%ç Dççní cnCçÓvç l³ç箳çç lççW[çÇ Kçí[JçU uççíkçÀçbvçç cççnçÇlç vçmçuçíuçç FçÆlçnçmç Iççuçlçç ³çílççí Kçjç; HçCç lççí iççJççlçu³çç çÆkçbÀJçç HçççÆkçÀmlççvççlçu³çç çÆvçJçíokçÀ箳çç DçvçáYçJççbmççjKçç kçÀçobyçjçÇlç çÆcçmçUÓvç pççlç vççnçÇ; JçjJçj®çç DçççÆCç GHçjç Jççìlç jçnlççí. SkçbÀojçÇlç®ç kçÀçobyçjçÇlçuçí Içìvçç-Òçmçbiç ní kçÀçobyçjçÇ®³çç ÒçJççnçlç mçnpç Iç[Óvç pççlç vççnçÇlç, lçj l³ççb®çí Jç=Êççblç çÆvçJçíokçÀ箳çç lççW[çÇ ìçkçÀu³ççmççjKçí Jççìlççlç. l³ççcçáUí ÒçLçcçHçá©<ççÇ çÆvçJçíovç nçÇ kçÀçobyçjçÇ®ççÇ lççkçÀo þjC³ççSíJçpççÇ l³ççlçuçç oáyç&U IçìkçÀ nçílççí. kçÀçobyçjçÇ®çç vçblçj®çç Yççiç HçÀçj uççbyçlççí. kçÀç@uçípççÆJçéç箳çç HççíjkçÀì JçCç&vççbvççÇ MçbYçjçnÓvç DççÆOçkçÀ Hççvçb J³ççHçuçíuççÇ Dççnílç. Flçkçw³çç Jç<çç¥vçblçj SkçÀç HçÓCç& Jçíiçȳçç çÆJç<ç³ççJçj®³çç kçÀçobyçjçÇlç, DççMç³çç®ççÇ lçMççÇ içjpç vçmçlççvççnçÇ DççHçu³çç cçvççlçu³çç Hççb[ájbiç mççbiçJççÇkçÀjçuçç çÆkçbÀJçç ®ççbiçoíJççuçç vçícçç[í mçbHçççÆolç kçÀª MçkçÀlç vççnçÇlç. Yççjlççdzç mçcççpçç®ççÇ Glçjb[, l³ççlçu³çç çÆJççÆJçOç IçìkçÀçb®çí HçjmHçjmçbyçbOç DçççÆCç l³ççblçÓvç®ç Yççjlççdzç lçÊJççÆJç®ççjçbvçç çÆcçUCççjç DççOççj DçMçç lççíHç³ç¥lç Dççuçíu³çç kçÀçobyçjçÇlçu³çç cçpçkçáÀjçMççÇ DçççÆCç DççMç³ççMççÇ mçbyçbOç vçmçCççjí Dçmçí Hçá<kçÀU Òçmçbiç l³ççcçáUí vçblçj®³çç ³çç Yççiççlç Jçç®ççJçí uççiçlççlç. lççíHç³ç¥l箳çç kçÀçobyçjçÇlçu³çç içáblççiçáblççÇ®³çç DçççÆCç J³ççHçkçÀ DçMçç mççcçççÆpçkçÀ çÆ®ç$çCççlç kçÀçíCçlççÇnçÇ Yçj vç IççuçCççN³çç Hçç$ççbb®ççÇ JçCç&vçb DçHç®çvç nçíF&Hç³ç¥lç mçnvç kçÀjçJççÇ uççiçlççlç. MçíjíyççpççÇ, Hçç®çkçÀU çÆJçvççío, çÆJççÆJçOç mçcççpçIçìkçÀçb®ççÇ níìçUCççÇ ³ççb®çç YççÆ[cççj nçílççí. Flçj kçÀçobyçN³ççblçuççÇ vçícçç[îççb®ççÇ çÆJçvççíoyçáOoçÇ FLçb çÆl箳çç DçYççJççcçáUí®ç uç#ççlç ³çílçí. DççMç³çç®ççÇ içjpç vççnçÇ cnCçÓvç çÆJçvççío cçáÎçcç ìçUuçç Dççní çÆnboÓ

© DççÆYçpççÇlç jCççÆoJçí

3


DçmçbnçÇ Jççìlç vççnçÇ, kçÀçjCç cçiç kçÀçobyçjçÇlç DçmLççvççÇ JççìCççjçÇ MçíjíyççpççÇ DçççÆCç Hçç®çkçÀUHçCççnçÇ mçnpç ìçUlçç Dççuçç Dçmçlçç. l³ççGuçì, çÆvçJçíokçÀ箳çç J³ççqkçwlçiçlç DçvçáYçJççbvçç kçÀçobyçjçÇ®³çç DççMç³ççMççÇ mçámçbyçOo DçççÆCç HçÓjkçÀ DçMçç HçOolççÇvçb j®çlçç DçççÆCç pççí[lçç ³çíCçb ³çç kçÀçobyçjçÇkçÀçj箳çç SkçÀç cçÓuçYçÓlç kçÀlç&J³çç®çb FLçb çÆJçmcçjCç®ç Pççuçíuçb çÆomçlçb. çÆvçJJçU çÆvçJçíokçÀç®çb ®ççÆj$ç mççbiçCççN³çç kçÀçobyçjçÇlç kçÀoççÆ®çlç ní IçìkçÀ FlçkçíÀ KçìkçÀuçí vçmçlçí; HçCç Yççjlççdzç GHçKçb[çSJç{îçç Dçpçñç DçççÆCç içáblççiçáblççÇ®³çç DççJççkçw³ç箳çç kçÀçobyçjçÇ®çç Hçç³çç®ç ní mçJç& IçìkçÀ {çmçUJçlççlç. l³ççb®çç SkçÀçÆ$çlç HççÆjCççcç nç `çÆnboÓ'uçç kçÀçobyçjçÇ cnCçÓvç GYçb jçnÓ oílç vççnçÇ. çÆvçJçíokçÀç®çb DçvçáYçJçkçÀLçvç, l³çç®ççÇ J³ççqkçwlçiçlç cçlçb, l³ç箳çç HçÓJç&pççb®çç FçÆlçnçmç, cççíjiççJç®çç FçÆlçJç=Êççblç DçççÆCç ³çç mçJçç&blç DçOçÓvçcçOçÓvç çÆJçKçájuçíuçç YççjlçKçb[ç®çç FçÆlçnçmç ³ççb®çb lçí SkçÀ DçpççiçU iççþçí[b nçílçb. npççjçí Jç<ç¥ pçáv³çç Yççjlççdzç mçbmkç=ÀlççÇ®ççÇ yçnáHçí[çÇ DçççÆCç yçnájbiççÇ JççÇCç vçícçç[îççbvçç `çÆnboÓ'cçO³çí cççb[ç³ç®ççÇ nçílççÇ. Yççjlççdzç GHçKçb[çlçu³çç cççCçmççb®³çç pçççÆCçJççbcçOçuçç SkçÀ cççíþç Yççiç nç mççjKçç®ç Dççní; lççÇ®ç DççHçuççÇ mçbmkç=ÀlççÇ Dççní; lçácnçÇ çÆl箳ççHççmçÓvç çÆkçÀlççÇnçÇ oÓj pççC³çç®çç Òç³çlvç kçÀíuççlç lçjçÇ lççÇ lçác箳ççlç Jçmçlç Dçmçlçí, ní l³ççbvçç oçKçJçÓvç Ðçç³ç®çb nçílçb. `ª{ FçÆlçnçmç箳çç ®ççÌkçÀìçÇvçámççj cççPççÇ cçáUb cççínWpççíoçjçílç Dççnílç, HçCç çÆlçLçuççÇ çÆuçHççÇ DçvççkçÀuçvççdzç Dççní; ³ççGuçì cççP³çç FçÆlçnçmçç®çb DçççÆCç mçbmkç=ÀlççÇ®çb KççíuçJçj ©pçuçíuçb cçÓU Kçjb lçj cççP³çç pçJçUHççmç, cççP³çç HççÆjmçjçlç, cççlççÇlç, mçbmkçÀçjçblç, cççCçmççblç Dççní; HçÀkçwlç çÆlçLçHç³ç¥lç Hççínçí®çC³çç®ççÇ ¢äçÇ cçuçç çÆcçUç³çuçç nJççÇ' nçÇ vçícçç[îççbvçç DççÆYçÒçílç ¢äçÇ nUÓnUÓ, kçÀçobyçjçÇ®³çç DçKçíjçÇuçç vçç³çkçÀçÆvçJçíokçÀçkçÀ[í ³çílçí. kçÀçobyçjçÇlçuçç DççÆYççÆvçJçíMç JçiçUuçç lçj nçÇ®ç `kçÀçímçbyççÇ kçáÀUç'®ççÇ FçÆlçnçmç-¢äçÇ Dççní. kçÀçíìîçJçOççÇ cççCçmççb®çb Dçç³çá<³ç J³ççHçÓvç Jçj oMççbiçáUb GjCççjçÇ nçÇ mçIçvç mçcççpç-JççÇCç çÆl箳ççlçuççÇ mçcç=OoçÇ DçççÆCç çÆl箳ççJçj®ççÇ çÆþiçUb ³ççbmççÆnlç oçKçJçCçb ní DçJçIç[®ç kçÀçcç nçílçb. mçOçvçlçí®çí, oíMççíoíMççR®³çç mçbmkç=ÀlççÇb®çí DçççÆCç DççOçáçÆvçkçÀ Dçç®ççj-çÆJç®ççjçb®çí çÆkçÀlççÇnçÇ Lçj l³ççJçj yçmçuçí lçjçÇnçÇ Dççlç uçKçuçKçCççjb, Dçmmçuç DçççÆCç Kççmç kçÀçnçÇlçjçÇ çÆMçuuçkçÀ þíJçCççjçÇ; çÆp箳ççmççþçÇ HçávnçHçávnç DççHçu³çç cççCçmççbkçÀ[í, lçÊJççÆJç®ççjçbkçÀ[í DçççÆCç cççlççÇkçÀ[í Dççí{ I³ççJççÇMççÇ JççìçJççÇ DçMççÇ kçÀçnçÇlçjçÇ DçbiçYçÓlç lççkçÀo yççUiçCççjçÇ Yççjlççdzç mçbmkç=ÀlççÇ oíMççÇJççoçÇ vçícçç[îççbvçç oçKçJçç³ç®ççÇ nçílççÇ. l³ççlçuçb vçkçwkçÀçÇ kçÀç³ç Dçmmçuç DçççÆCç pçHçC³ççmççjKçb Dççní ³çççÆJç<ç³ççÇ®çí vçícçç[îççb®çí çÆJç®ççj DççHçu³ççuçç Hçìçílç vç Hçìçílç; cçjçþçÇ (DçççÆCç YççjlççdzçnçÇ) mçççÆnl³ççlç Dçmçb kçÀçnçÇlçjçÇ kçÀªvç oçKçJçC³çç®ççÇ nçÇ F®sç kçÀçÌlçákçÀçmHço nçílççÇ. vçícçç[îççbmççjK³çç ÒççÆlçYççMççuççÇ uçíKçkçÀçuçç®ç lçí kçÀoççÆ®çlç pçcçÓ MçkçÀuçb Dçmçlçb; HçCç lçí pçcçuçíuçb vççnçÇ nínçÇ Kçjb Dççní. l³ççcçáUí SkçÀ uççKçcççíuçç®ççÇ mçbOççÇ l³ççbvççÇ içcççJçuççÇ Dçmçb®ç DçKçíj cnCççJçb uççiçlçb.

çÆnboÓ

© DççÆYçpççÇlç jCççÆoJçí

4


Bhalchandra Nemade's 'Hindu'