Issuu on Google+


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 1


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 2

±Ó¨dG º«ª°üJ Ö«©°T ÉjQÉe


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 3


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 4

»bÉ°ùdG QGO © áXƒØfi ¥ƒ≤◊G ™«ªL 2002 »HGôØdG QGO ,¤hC’G á©Ñ£dG 2012 »bÉ°ùdG QGO ,á©HÉ°ùdG á©Ñ£dG ISBN 978-1-85516-329-4

»bÉ°ùdG QGO ¿ÉæÑd ,ähÒH 113/5342 :Ü.¢U ,¿GOôa ,»æjƒ©dG ´QÉ°T ,QƒædG ájÉæH 6114 ``` 2033 :…ójÈdG õeôdG 961 `` 1 `` 866443 :¢ùcÉa ,961 `` 1 `` 866442 :∞JÉg Email: info@daralsaqi.com

ÊhÎμdE’G Éæ©bƒe ÈY ÉæÑàc AGô°T ºμæμÁ www.daralsaqi.com


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 5

|¬∏dG ≈dEG »frõoMh »uãnH ƒoμ°TCG ÉnªsfGE } ]86 ájB’G ,∞°Sƒj IQƒ°S[


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 6


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 7

∫hC’G π°üØdG kÉfÉaƒW pâæc .kÉjOÉY p∂d »ÑM ¿ƒμj ≈àM ájOÉY kICGôeG pâfCG »fƒμJ ºd ák eOÉb pâæc .…hôàdGh pÖbt ôàdG ón «eÓLh ≥∏≤dG Qp Éé°TCG πc ¬eÉeCG o±ôéj ≈∏Y ák dRÉf pâæc .á∏jƒ£dG π«∏dG á«fÉÑgQ §p≤°ùoj …òdG ôéØdG ¬Lƒc IQhOh äÉbƒ∏îeh IÉ«Mh AÉe p∂jój ø«Hh Qƒé¡ªdG ÖcƒμdG ø«ÑL .IójóL á«°ùª°T oí˘ æ˘ ª˘ j ’ …ò˘˘dG ∞˘˘°Uɢ˘©˘ dG …t ƒ˘˘ã˘ fC’G o¿É˘˘«˘ JE’G ∂dP ;»˘˘à˘ Ñ˘ «˘ Ñ˘ M pâæ˘˘c ,IÉ«ëdG á£jôN ≈∏Y kIójóL mäÉgÉéJG ¿ uƒμj ɪæ«H É¡JGô«°ùØJ nAÉ«°TC’G ΩÓMC’Gh π«∏dG äGOÉYh OÓ«ªdG ïjQGƒJ ôo u«¨j .äGQÉ°†Mh kɪeoCG o≥∏îj »q dRC’G ΩɶædGh ,ΩÓμdGh ⪰üdG ø«fGƒbh ,QÉ¡ædG QGóL ≈∏Y á≤s∏©ªdG .Ö∏≤dG äÉ°†Ñæd ¬fEG .≈dhC’G IqôªdG o≥°TÉY ÉfCG ,»H o≥paôj ’ AÉ°ùædG øe Gòg p∂Yo ƒf º∏ª∏ojh »JÉàoa ™ªéj ºK ,AÉeódG ÉgQhõJ máq«∏N ôNBG ≈àM »æ≤ë°ùj .ÖëdG »fójôj ɪc ,ôNBG kÓLQ ,ójóL øe »ææé©j h »JGsQP 7


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 8

oπsμ°ûàj »∏NGO »ah ,Iô°TÉÑe p∂«æ«Y ≈dEG oâ¡éJGh ,IÉ°SôªdG oâ©aQ .áªμM ôo JÉaOh lΩÓbCGh ôo «WÉ°SCGh läɨdh iôNCG oÇOÉÑeh ójóL l¿ÉªjEG É¡°†©H ™e oπYÉØàJh ,á¡LGƒªdG IôªZ »a É¡°ùØf o≥o∏îJ âMGQ É¡q∏c »a »à∏ØJ ¿CG πÑb ,áYô°ùH p∂«dEG π°üàd ,™«£à°ùJ Ée π°†aCÉH ¢†©ÑdG .º«¨dG oâ∏p Øoj ɪc Aɪ°ùdG .p∂d kAÉ¡à°TG É«fódG ∫ÉLQ ôn ãcCG oâæc øe ,kÉÄ«°T √ó©H ≈qæªJCG ’ …òdG ô«NC’G …n óu M ,áWÉ°ùÑH ,pâfCG pâæch .≈ãfC’G ≈dEG ájQƒcòdG »JÉLÉ«àMG πc Gk Qnóbn ¿Éc Ée Qp ór ≤H ,√òNC’ ≈©°SCG Gk QGôb ÖëdG øμj ºd ,∂dòd .…òNC’ ≈©°ùj oâæc ,¿ƒæéH á≤∏ª©àªdG ôYÉ°ûªdG øe á«FGóàH’G ádÉëdG ∂∏J »a á°ùFÉj ák °ûHôN ôÑà©oJ ¬«∏Y lπÑ≤e ÉfCG Ée »a ô«μØà∏d mádhÉëe πc ¿CG ôo ©°TCG ôo «°ûJ päÉgÉéJ’G πc .ájÉ¡ædG »a óMGh m¿Éμe ≈dEG Oo ƒ≤J má£jôN ≈∏Y ,Iô˘˘«˘ ¨˘ °üdG π˘˘«˘ °Uɢ˘Ø˘ à˘ dG π˘˘c .äɢ˘aô˘˘°üà˘˘dG π˘˘c .äɢ˘ª˘ ∏˘ μ˘ dG π˘˘c .p∂«˘˘ dGE áëLQCÉàªdG päÉ«æeC’Gh ,äGOÉ©dGh ,¥Gƒ°TC’G πc ,áثأdG päÉ¡HÉ°ûàdGh ƒªæJ »àdG pÖbt ôàdG ôp FGhOh ,Qɶàf’Gh ,πeC’Gh ,ôª©dG päGƒæ°S ≈∏Y .kÉé°†fh ,ká≤gGôeh ,kádƒØW .QGóbC’G πc ,ôjôÑà∏d ál LÉM √ó©H ≈≤ÑJ ’ ,kGóL ójó°T QÉ°üàNÉH ,¿É˘˘ °ùfE’Gh ó˘˘ °ù颢 dGh nìhô˘˘ dG s¢ùL ,»˘˘ æ˘ ˘°ü≤˘˘ æ˘ ˘j GPɢ˘ e tÖ뢢 dG GC ô˘˘ b ܃≤ãdGh ,»∏NGO »a É¡Ä∏e øY ôgódG õéY »àdG päÉZGôØdG ≈°üMCGh 8


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 9

»˘à˘jhOCGh »˘eÓ˘MCG π˘c ø˘é˘Yh ,ô˘ª˘©˘dG Üɢ«˘K »˘a ¬˘˘j󢢫˘ H ɢ˘¡˘ Kó˘˘MCG »˘˘à˘ dG p∂©°†«d ,pâfCG p∑QÉàNGh ,É¡°†©H ™e »eÓbCG ásæ°SCGh »JOÉ°Sh •ƒ«Nh kÉÑcƒc ô°ûY óMCG »eÉæe »a iQCG ¿CG ¿hO ,∫hC’G »JÉ«M ≥jôW »a .ôª≤dGh ¢ùª°ûdGh ál Ä«∏e Aɪ°ùdG{ :AÉ°ùe äGP »eCG »d âdÉb .Qnó≤n dG p•É°ùH ≈∏Y pâÄL ’ ,§≤a ∂d lIóMGh ál ªéf ∑Éæg ,ô«WÉ°SCG É¡q∏ch .…ódh Éj ΩƒéædÉH πÑb ,º∏©J »àdG »àªéf pâfCG pâæch .zôª©dG »a kIóMGh ák ∏«d ’EG ™ª∏J .rân∏an CG GPEG o䃪jh ,âdnõnf GPEG É¡©Ñà«°S ¢VQC’G ∫ÉLQ …s GC ,¿É©ª∏dG á∏«d .≈≤ÑJ ’ É¡fC’ ,Ö©°U ΩƒéædG ≥°ûY ¿CG º∏YCG øcCG ºdh .…Qnóbn ¬æμdh ,ásbOp πμH ø«æKG Qo Éàîj …òdG oA»°ûdG ¬fEG ,kGóHCG Gk QGôb ÖëdG ¿ƒμj ’ ¿hO ,ôYÉ°ûªdG ≈°Vƒa »a ɪ¡côàjh ,á¡LGƒªdG nπ«àa ɪ¡æ«H πo ©p °ûojh .π«dO .ÖëdG ¢ShQO ∫hCG ɪq∏©àj ¿CG ∂dòH ɪgójôj ¬fEG .ôNB’G ≈dEG ɪ¡æe lπc êÉàëj ∞«c @@@ .ô«¨°U ¢†«HCG m º∏b ≈∏Y ál ≤q∏©e …ój ,ɢ¡˘H ø˘«˘¶˘Ø˘à˘ë˘ J kIô˘˘«˘ NCG I󢢫˘ °üb Öà˘˘cC’ p∂æ˘˘e o¬˘ oJò˘˘NCG …ò˘˘dG º˘˘∏˘ ≤˘ dG oäóYh ,»Ñ«L »a ¬oà≤s∏©a ,iôcò∏d ¬H ßØàMCG ¿CG ≈∏Y pâfCG päQô°UCGh 9


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 10

.»JÉ«M »a ¬d ¿ƒμ«°S Qm hO …s CG …QOCG ’ ÉfCGh ,â«ÑdG ≈dEG ¬H øe ∞q«fh ø«àæ°S ó©H ,Iô«ÑμdG »àHÉàμd ô«¨°üdG Gòg ôo îu °SCG GòfCGÉg ,kGô«ãc »©HÉ°UCG ¿ÉjPDƒj ø«¨dÉÑdG ¬àaÉëfh √ô°üpb ¿CG øe ºZôdÉH ,p∂∏«MQ ,kGóL má≤q«°V máMÉ°ùe »a º∏≤dÉH o∞£p ©fCGh ,ô«¨°U m§îH oÖàcCG …òdG ÉfCG .IôμØdG êQÉN hCG ,ô£°ùdG êQÉN ±ôëæ«a ,¬«∏Y Iô£«°ùdG Gk ô«ãc ó≤aCÉa .ÊOÉàYG ¬fCG hCG ,…C’ ó©H ¬oJóàYG »æμdh ≈˘∏˘Y ɢgó˘Mh Aɢμ˘Ñ˘dG π˘ª˘μ˘Jh »˘˘fGõ˘˘MCG ¢ShDhQ ò˘˘NCɢ J »˘˘à˘ dG ΩÓ˘˘bC’G ,»˘˘Jɢ˘ª˘ ∏˘ c ´ƒ˘˘ f äO sƒ˘˘ ©˘ J ,…ó˘˘ j π˘˘ μ˘ °T äO sƒ˘˘ ©˘ J lΩÓ˘˘ bCG »˘˘ g ¥GQhC’G »a Gk óL »l FGƒ°ûY ÉfCÉa ,ábQƒdG ≈∏Y ÉgQƒ°†M päÉÑKEG »a É¡à≤jôWh ø˘˘eh ,ƒ˘˘ª˘ æ˘ à˘ °S ∞˘˘«˘ ch ,⩢˘bh ø˘˘jCG qº˘ à˘ gCG ’h Qhò˘˘Ñ˘ dG »˘˘≤˘ dCG ,…QGò˘˘ H .âéæa iôNCG ⪠s°ü©Jh ,äɪ∏c »æe â∏°ûØa ,ôÑμJ ≈àM ÉgÉYô«°S ¿CG òo uÑMCG πH ,ÉgQɨ°üH qºà¡Jh óp∏J »àdG ∂∏J ,á«qjóãdG áHÉàμdG qÖMCG ’ ø∏a ,√óMh Oƒª°üdG º∏©àjh ,√óMh IÉ«ëdG ¬LGƒ«d ¬ÑàcCG Ée ∑ôJCG .Ée kÉFQÉb ¬LGƒj ÉeóæY ¬©e ¿ƒcCG ɢæ˘ë˘bÓ˘J hCG ,q»˘dGE ¬˘Fɢª˘à˘fG hCG ,¬˘˘«˘ dGE »˘˘Fɢ˘ª˘ à˘ fɢ˘H ô˘˘©˘ °TCG …ò˘˘dG 󢢫˘ Mƒ˘˘dG øe √GQCG Ée ∫ÓN øe ∫AÉ°ùJCG kɪFGO ,º∏≤dG ƒg ,áª∏c ïjôØàd ∑ôà°ûªdG ¬ëæeC’ »JôcGP oâëfCG …òdG ÉfCG ?iôoJ Éj Gk óée ôNB’G íæªj ÉætjCG ,¬pMóc ?kGô£°S »æë檫d ¬MhQ oâëæj …òdG ƒg ΩCG ,kÉÑ©J ≈∏Y ¢†côdG ∫ƒW øe ôseòà«d øμj ºd .pâfCG ÉfQƒëe ƒgh ÉfCG ,kɪàM Gòg t≥ëà°ùJ ¬μ∏ªJ âfÉc øe ¿CG º∏©j …òdG ƒgh ,¥GQhC’G 10


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 11

»æ°ûgóJ ,∂qÑëH πÑb øe ¬oà∏sμ°T ɪc ,∂ª∏≤H »fõM Q uƒ°UCG ¿CG líjôe .ájÉ¡ædG ≈àM ájGóÑdG øe ,¬∏c »fõëH πØμàJ »àdG ICGôªdG ¢VÉjôdGh ,á©qHôªdG »JòaÉf AGQh øe »d oìƒ∏j ¢ùª°ûdG oø«ÑL ¿Éc ¿ƒJCG »a á∏«∏≤dG É¡æ«jÓe ôo o°ûëJ ,á«≤«≤M â°Sƒcƒdƒg ΩÉjC’G √òg AGôë°üdG ¥ƒa âªãL á∏FÉg má«FÉ°†a máæ«Ø°S πãe ΩÉæJh ,QÉëdG º°SƒªdG ºd á¶FÉ≤dG á∏FÉ≤dG √òg ≈àM øμdh ,¿B’G ≈àM ∑ôëàJ ºdh ΩÉY áÄe òæe oäÉNô°U »æ«JCÉJ ÉfCGh ,ácôëdG øY áªMOõªdG É¡nYQGƒ°T nâμp °ùoàd øμJ pÖn¨ n°Th ,ón¡éoªdG ∞««μàdG RÉ¡L õjRCG ºZQ ,ó©H øe ábQɪdG päGQÉ«°ùdG .»JôcGP á«dÉéJQG ™e áØdÉëàªdG Qp ÉμaC’G Qo ón bn AÉL ó≤a ,ôaƒμfÉa »a ¬àHÉàμH oäCGóH Ée oπªcCG hCG ,ÖàcCG oâ°ù∏L »a ,äQôb ób oâæc ɪc ∑Éæg »àHÉàc o⪪JC’ q’EGh kÉFQÉW »JOƒY ,çóM ɪ¡e ál jhGôë°U »àHÉàc QGóbCG ¿CG hóÑj øμdh ,IOQÉÑdG ádõ©dG .á«∏°UC’G É¡æWGƒe »a ’EG π°SÉæàJ ’ ¿GõMC’G ¢†©H s¿GC hóÑjh øne ≈∏Y ΩÓ°ùdG »æJCGôbCGh ,ÉgQCG ºdh râ n°†nb »àdG »JqóL ¬∏dG ºpMQ IóMh ≈dEG oäó©a ,ô«NC’G É¡HÉàpY »ætãÑJ É¡fCÉch ,䃪J ¿CG πÑb É¡dƒM ,t∞˘é˘j CGó˘H …ò˘˘dG ɢ˘æ˘ à˘ «˘ H ¿hO ∑ɢ˘æ˘ g »˘˘dGõ˘˘©˘ fG »˘˘g Ωƒ˘˘∏˘ J ¿CG π˘˘Ñ˘ b »˘˘eCG .iƒîJ äCGóH »àdG ¬JGôéoMh É¡côJ óo ªs ©JCG »àdG Iô«¨°üdG ÜÉÑdG pánLôoa øe m¿Gƒãd É¡o¡Lh »s ∏Y tπ£oj »°SCGQ É¡d o™aQCG ÉfCGh Ahó¡H oº°ùàÑJ ,äÉbô£dG »æéYõJ ’ ≈àM Gòμg áHÉàc pádÉM »a áeOÉîdG ≈àM hCG »eCG »fGôJ ¿CG »Øμj ,Öë°ùæJ ºK kÉYõa 11


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 12

»àdG ¥ÉgQE’G päÉeÓY qøμdh ,Gò¡H ɪ¡ÑdÉWCG øcCG ºd ,É©LGôàj ≈àM ɢª˘¡˘∏˘©˘é˘d »˘Ø˘μ˘J âfɢc ɢª˘gGó˘MEG »˘˘æ˘ à˘ ©˘ Wɢ˘b GPEG »˘˘¡˘ Lh ≈˘˘∏˘ Y oº˘ °ùJô˘˘J .ádõo©dG ≈dEG oêÉàMCG »fCG ¿Gô©°ûJ .ábQƒdG »æeõ¡J ’ ≈àM õ«côàdG ≈dEG oêÉàMCG m±ô˘˘W »˘˘a …Oqô˘ ª˘ J ,Iô˘˘cɢ˘e mÜô˘˘M ᢢMɢ˘°S ¬˘˘ Ñ˘ °ûJ Öà˘˘ μ˘ ª˘ dG áo ˘ dhɢ˘ W ∫ƒ©pªdG ,»æ«ÑL »a ¬t≤°TCG …òdG ôYƒdG ≥jô£dG Éæg ,ôNBG »a »YƒæNh É¡æμdh ,ÉfCG ’EG ÉgGôj ’ AÉ«°TCG ,»JÉ°SCÉe ô©b øY kÉãëH ¬H oÜô°VCG …òdG ôt LCG ’ áHÉàμdG päɶëd »a »æfCG ɪ¡d hóÑjh ,áeOÉîdGh »eC’ πjÉîàJ .´ô°üdÉH kÉHÉ°üe kÉ«LGõpe Gk ôàaO oπ©p °TGoC πH ,Ö°ùëa k’ƒ°ùc kɪ∏b »a ºμëàJ ,áHÉàμdG n∫Éμ°TCG ôo u«¨oJ lICGôeG p∂qæμdh ,Gòμg oÖàcCG øcCG ºd ,•É≤ædG ¢TQh ,AÉæëf’Gh ,áeÉ≤à°S’G »a É¡JGOÉYh ,ΩÓbC’G ∫GƒWCG ,QGôØ°U’Gh ,¢TÉ©àf’G »a É¡cƒ∏°Sh ,¥GQhC’G AGƒà°SG »a ±ô°üàJh .䃪dGh ,∫ƒHòdGh o¢ùª¨J »àdG ,IôcGòdG øe ÉgOGópe ót ªà°ùJ »àdG áHÉàμdG »g ál ëeÉL »àdG ,º¡æH í«ë°ûdG ìhôdG AÉe øe oÜô°ûJ »àdG ,™LƒdG »a É¡YGôj .É¡«a kÉfÉμe É¡d õéMCG ¿CG πÑb ,IÉ«ëdG ≈dEG oêôîJ Qm É£b »a Gk ó©≤e É¡d óLCG ¿CG É¡JóYh .ôàaódG Gòg É¡jhDƒ«°S kÉàqbƒe ádÉ°U »a ¢û«©j óMCG ’ øμdh .iôNC’G ¬à£ëe »a pâfCG É¡æjô¶àæJ .óHC’G ≈dEG Qɶàf’G .IÉ«ëdG ≈dEG É¡Jôég oäGAGôLEG πªàμJ ɪãjQ kIôÑée É¡«a ≈≤Ñà°S 12


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 13

ÉfCG »æ≤jÉ°†jh É¡≤jÉ°†j √AÓàeG »eCG äO sƒ©J …òdG â«ÑdG AGƒN .»àdõY ìôéj ¿CG móMCG øe ójQCG ’ …òdG ¿Éc ¿CG ó©H …óMh »s ∏Y tÖ°üæj ÉgDhÉ£Yh ôaƒμfÉa øe oäóY òæe IqóédG âJÉeh AÉæHC’G ¥sôØJ .RƒéY mIóq Lh AÉæHCG á©Ñ°S ≈∏Y kÉeƒ°ù≤e ≈dEG ¬≤jôW ø«dƒ°ùfC’G óLhh ,»eCG ¥hôY »a ∞Mõj …t ôqμ°ùdG CGóHh âMGôa .øgƒdÉH ô©°ûJ »eCG äCGóHh .πcC’G päÉbhCGh ∫õæªdG á«dó«°U ¬∏dG ≈≤∏J ¿CG ≈°ûîJ É¡fCÉch ,s»∏Y ¬qÑ°üàd É¡FÉ£Y øe ≈≤ÑJ Ée πc ô°üà©J .¬H É¡ÑbÉ©«a ¬æe ál «≤H ÉgóæYh »a ¬∏dG ¬YOƒà°SG ɪH πH ø«æ°ùdÉH ¢SÉ≤J ’ äÉ¡eC’G QɪYCG ¿CG ±ôYCG ≥∏bCG øcCG ºd Gò¡d !䃪dG søgòNCG ≈¡àfG GPEÉa .AÉ£©dG ô«N øe qø¡Hƒ∏b .kGô«ãc É¡«∏Y ø«Hh ,π«∏dGh Ωƒ«dG ∫GƒW ô«¨°üdG »Ñàμe AGQh »à°ù∏pL ¿CG ’EG máHƒ≤ãe mIó«°üb oAÓ°TCG É¡æem πqc ôp ¡X ≈∏Yh ,∑Éægh Éæg IôKÉæàªdG »bGQhCG áJhÉØàe Qm ÉμaCG áePô°Th ,ó©H É¡H ±ôàYCG ºdh â∏ªàcG É¡fCG hCG ,πªàμJ ºd âfÉc ,ΩɶYh ,ºëdh ,ᨰ†oeh ,á≤∏Y É¡°†©Hh ,áØ£of É¡°†©H ,ƒªædG .»eCG øe ôãcCG ,™°SÉ°ûdG ìƒÑdG áMÉ°ùe »æëæªJ ôo ¡X ≈ s£ªàj ,áÑ«JôdG Ωƒª¡dG ¬«a ¿ sƒ∏àJ .A…ôLh A…ôH áHÉàμdG ìƒH »a ák °Sƒª¨e kIôs oe ák ∏¶æM ¬Ñ°ûj É¡MƒH .¬n©HÉ°UCG o≥∏≤dG o≥£≤£jh ,¿õëdG kɪJCÉe hCG IÉ«ëdG Iô°ûb âëJ oå©Ñoj kÉJƒe ¬Ñ°ûj ɪHQ hCG ,¥hôëe ôm sμ o°S .á©eO øY IÉ«ëdG √OhGôJ ∑ƒë°V m êuô¡e ¬Lh hCG ó«Y á∏«d »a kɪJÉb 13


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 14

ô°VÉëe πãe §≤a ܃fòdG Oô°S ø«Hh ôª¡æªdG ±GôàY’G ø«H l¥ôa ’h .kÉ«eÉëeh kɪ¡sàeh kÉ«°VÉb ,º∏b ôÑY ,¿ƒcCG ¿CG ≥gôªdG øe .≥«≤ëàdG .OQÉ°T lÖM ’EG án ªjôL ’h .áÑ©°U lIôcGP ’EG ón gÉ°T IsOQ oπs«îJCG .»àHÉàc AÉæKCG ÖàcCG Ée √ÉéJ ∫É©aC’G OhOQ kɪFGO oπs«îJCG kÉYhô°ûe áHÉàμdG oâ°ù«d .kÉfÉ«MCG ¢SÉædG øe √ô«Z ¿hO ºgóMCG iód π©ØdG oπ©ØfCG ÉeóæY »fCG ’EG .äɨ∏dG Qo ób Gògh ,π°UGƒJ á¨d É¡fEG .kGóHCG kÉ«dGõ©fG oÖbGQCG ’ É¡°ShDhQ ¥ƒa É¡nJƒe oπªëJ »àdG âjôÑμdG OGƒYCG πãe kÉeɪJ ø«H ¬°ùÑMCÉ°S Ée ¿CG o±ôYCG »fC’ ,OGôoj ɪc ’ ójQCG ɪc oÖàcCGh .kGóMCG .ôNBG kÉeƒj »FÉëfCG o¥õu ª«°S ,ºgóMCG øe iQGƒJC’ »s ÑæL É¡àdÓWEG ¬«æ©J âfÉc Ée Gòg .π«∏b ó©H Iô«¡¶dG Iƒ¡≤d »eCG »æjOÉæà°S kÓ«∏b ÉgAGóZ ôo Nu DƒJ ɪHQh .âbƒdG Gòg πãe »a ÜÉÑdG pánLôoa øe áÑ«£dG ,É¡«qª°ùJ ɪc ,á«dÓ°†dG »à©eƒ°U øe êôNCGh »àHÉàc øe »¡àfCG ɪãjQ ÜGƒL øY ¬JÓ°üd âμ°S …òdG ÖgGôdG á°ü≤H kɪFGO »fôucòJ »gh .äÉ°ùeƒªdG √ƒLh ¬∏dG √GQCÉa ,¬qeCG ɢfCGh .Ωɢ©˘£˘dG päÉ˘Ñ˘Lhh Iƒ˘¡˘≤˘dG päɢbhCG ø˘˘e ɢ˘¡˘ ©˘ e »˘˘ã˘ μ˘ e o¢ù∏˘˘à˘ î˘ J kÉæjôªJ oâ°SQÉe ¿CG åÑdCG ºdh ,kGó«Mh AÉ≤ÑdG ≈∏Y …ô¨°U òæe l∫ƒÑée ™e oâ°ù∏L GPEG Oo ôÑJ »eɶY s¿GE .ôaƒμfÉa »a ø«eÉ©d ∂dP ≈∏Y kÓjƒW .áHÉàch kÉfõM nπ©p °T’oC »°ùØæH ƒ∏NCG ¿CG óH ’h øjôNB’G Oƒ«≤H ’EG ¬JÉ«M Oƒ«b øe ¢ü∏îàj ’ ¬fEG .∞«©°†dG ÖJÉμdG QGóbC’ Éj ,QÉ¡ædG øe ¬JôcGP ¢ùÑ∏j ≈àM π«∏dG øe ¬HÉ«K ™°†j ¿CG oåÑ∏j ’h .¬dÉ«N 14


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 15

…qóL ¿CG ôscòJCG .√oó∏pL nπcn BÉJ ’EGh Gk óHCG kÉjQÉY ≈≤Ñj ¿CG ™«£à°ùj ’ ¬fCÉch .zπ©aCG ’ ¿CG »HCG » s ∏Y º°ù≤oj ¿CG πÑb Gk ôYÉ°T ¿ƒcCG ¿CG oäóc{ :∫ƒ≤j ¿Éc ôμѪdG ô«¡©àdG ∂dP GPɪd ,»°VɪdG óeô°S ≈dEG ¬«æ«Y π«MQ oâ∏qeCÉJ øe »NCG »æeôM{ :¬fÉæ°SCG ¢Vô≤J ¿ƒfɪãdGh ôNBG lπ¡c »d ∫Éb ?ô©°û∏d í°†Øjh ,qº¡dG Ö∏éjh ,¿õëdG çQƒjh ,Ö∏≤dG ∞©°†oj ¬fC’ ,ô©°ûdG Gò˘˘¡˘ d äɢ˘eɢ˘¡˘ J’G ∂∏˘˘J π˘˘c â∏˘˘«˘ c ∞˘˘«˘ c ∑Gò˘˘ fBG º˘˘ ¡˘ aCG º˘˘ dh ,zô˘˘ à˘ °ùdG .kÉ≤M É¡H ¿B’G ô©°TCG »æμdh Ö«£dG ¥ƒ∏îªdG ¢ü≤f ,RójE’G ƒg ɪ∏ãe ,ìhô∏d áÑ°ùàμªdG áYÉæªdG o¢ü≤f ,áHÉàμdG .ó°ùé∏d áÑ°ùàμªdG áYÉæªdG mICGôeÉH ¢VôeCGh ,qóëdG Gòg ≈dEG ák Ø«©°V »àYÉæe ¿ƒμJ ¿CG »∏q«îJ .p∂∏ãe »eCG º°SÉ≤j øe päÉæÑdGh AÉæHC’ÉH Gk ôeÉY ¿Éc …òdG pâ«ÑdG »a ór ©o j ºd QGƒ°SCG êQÉN Iô«¨°U Gk ô°SCG º¡d GƒæHh kÉ©«ªL GƒL shõJ .ÉfCG ’EG Ée ák ÑLh ôaƒμfÉa øe »JOƒY âfÉc ≈àM .á«cGôà°T’G »eCG ΩÓMCG êQÉNh â«ÑdG m ∫õ˘æ˘e ≈˘dEG ¬˘Fɢ˘æ˘ HCGh ¬˘˘à˘ Lhõ˘˘H ,ó˘˘dɢ˘N ,º˘˘gô˘˘NBG Ö뢢°ùæ˘˘«˘ d kɢ «˘ aɢ˘c Gk Quô˘ Ñ˘ e .√QòY óu M ≈∏Y â«ÑdG »a kÉfÉμe »d »∏îo«d ,π≤à°ùe .ó©H AGó¨dG oâbh øëj º∏a »eCG »aGhCG ¿CG πÑb kÓ«∏b oÖàcCG »q∏©d ,¢ù«∏L ÓH ádÉ°üdG »a »eCG o¢ù∏éà°S .ô°ü©dG ¿GPCG ≈∏Y ¿ÉàYÉ°S »≤H …ò˘dG •É˘q«˘N ¬˘∏˘dGó˘Ñ˘Y Çô˘≤˘ª˘dG oäƒ˘°U ¬˘æ˘e êô˘î˘«˘d ɢ¡˘Yɢjò˘e oí˘à˘Ø˘ à˘ °Sh pÖ«∏≤J hCG í«Ñ°ùàdÉH ¬æY oπ¨°ûæJ .kÓjƒW ¬©ª°ùJ ødh .¬eOÉ≤àH »æªdDƒj 15


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 16

päGQób ÉgQƒ£°S »a kIôØæà°ùe ,≥FÉbód É¡jój ø«H ájhÉîdG IójôédG É¡Øë°üoe ≈dEG On ƒ©J ¿CG πÑb ,á∏cBÉàªdG áaÉ≤ãdG ÉjÉ≤Hh Iô°ùëæªdG IAGô≤dG ,Ö∏b ô¡X øY ɪ¡æe ¬¶ØëJ Ée ºZQ ɪ¡«a GC ô≤àa ,iôNCG kIôe ÉgQÉcPCGh ’ »eCG ¿C’ ,kÉ©ÑW »¡àæJ ’ »àdG â«ÑdG QƒeCG øe ôm eCG ≈dEG ≈©°ùJ hCG .»¡àæJ ¿CG ÉgójôJ ôàaódG ≈∏Y É¡«eQCG mIó«°ü≤H π©ØfCG ’ ÉfCG .ΩÉjC’G √òg ál Ñ©°U »àHÉàc ≈dEG oêÉàMCG .IôcGòdG ܃«L »a ôw M lÖ«∏≤J .ódƒJ ál jGhQ É¡fEG .»°†eCGh øe óq H ’ .•É°ûædG ≈dEG êÉàMCG ɪe ôãcCG äÉëØ°üdG ø£H »a ∫ƒªîdG â∏nãne ƒd ≈àM .¬oJO sƒ©J …òdG äÉ«HC’G p ¢†cQ øY Gk ó«©H A»£ÑdG »°ûªdG .kÉæ«éY GC ô≤j óMCG ’ ,kÉeɪJ ôªàîJ ¿CG óq H ’ ,kÉ©e »ægP »a Qo ÉμaC’G πc .»JÉ«M »a ák jGhQ ÖàcCG ºd …òdG ÉfCG ,áHÉJôdG o¢ùLÉg »æbqQƒD j ºc ºdh ,πÑb øe ¬∏ãe »s ∏Y ôs e Ée ,Gòg ôgÉ≤dG p∂ÑM ,Gòg ô«ÑμdG p∂sÑM s¿’C OsQƒàJ ºdh ,ôμÑdG »Ñ∏b o±É¨ n°T ’h ,AGQò©dG »à∏q«îe Oo hóM ¬«∏Y r∞≤p nJ .q§b ¬∏Ñb mÖM áo ª∏M »ªa »a mÖM ∫hCGh ,ôª≤dG í£°S ≈∏Y m¿É°ùfEG ∫hCÉH o≥«∏j m ΩÓc øe óq H ’ …òdG ôª≤dG í£°ùH o≥«∏j ø«HCÉJ øe kÉ°†jCG óq H ’h ,»JÉ«M u≥ p°T »a ≥dõæj ¿ÉjOh πãe ,p∑ó©H kIQƒé¡e âs∏X »àdG »JÉ«Mh ,Égó©H ól MCG ¬«dEG ó©j ºd .qøédG .πMQ ∞«ch ,≈JCG ∞«c ,ÉæqÑëd Éj ¿CG ™sbƒàf ºd Éæqæμd ,É¡àsbRCG »a IÉ«ëdG Éæ੪L ,¿ƒ≤à∏j ɪc Éæ«≤àdG 16


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 17

:∑ɢæ˘g ɢæ˘Fɢ≤˘à˘dG ¢ûeɢg ≈˘∏˘Y Iɢ«˘ë˘dG ɢ¡˘ à˘ Ñ˘ à˘ c »˘˘à˘ dG ᢢXƒ˘˘ë˘ ∏˘ ª˘ dG ¿ƒ˘˘μ˘ J .Qó≤dG ìƒd ≈∏Y AGôØ°üdG ábQƒdG â≤s∏Yh ,zÖëdG »a ¿É©≤«°S{ kÉÑM ¿ƒμJ ød kÉ≤Ñ°ùe É¡∏μ°T ™sbƒàf »àdG ábÓ©dG ¿CG óo ≤àYCG kɪFGO Gk ójóL ,ÉæJÉ«M p ≥ n°ùnf ≈∏Y kÉÑjôZ ÖëdG Qo ón bn »JCÉj kɪFGO .∫ÉëdG á©«Ñ£H áJƒf »a Iôp¡Ñoe má«æëd má∏ªéc ¬°ùØf o¢VpôØj kɪFGO ,ÉæeÓMCGh ÉæbGQhCG ≈∏Y .ôª©dG êQÉN ¿Éc »H p∂dÉ©ØfGh ,IOÉ©dG ¥ƒa ¿Éc …n Góe »a p∑OƒLh ¿C’h ø˘«˘fGƒ˘b ¬˘ª˘μ˘ë˘J ’ …l ƒ˘∏˘Y l≥˘«˘∏˘ë˘J ɢgôp ˘ r°SCɢH ɢæ˘à˘bÓ˘Yh ,ᢢ©˘ «˘ Ñ˘ £˘ dG Ohó˘˘M πãe ,kÉeɪJ ¬d oâª∏°ùà°SG ¿CG ¿Éc ,ìÉjôdG oäÉgÉéJG ’h ,á«HPÉédG .ÖFÉJ ôNBG ≈dEG ôNCÉJ ƒd ≈àM ,¿ƒæée »l aGôN ∫hC’G ÖëdG ƒg kɪFGO .kÉ≤gGôe A»éj ,ôª©dG :QGõf ∫Éb Ée …ôqcòJ IO’ƒdGh p䃪dG oπãe p∂tÑM{ zrø«Jqôe OÉ©oj ¿CÉH lÖ©°U »a iôNCG kIôq e o¢Vô©ojh ï°ùæoj ¿Éc ƒd !ø«Jqôe OÉ©oj ¿Éc ƒd √BGh kÉHPÉc p∑QhôZ ¿Éc ƒd oâ«æªJ .IódÉîdG Qó≤dG ájOÉMGoC É¡æμdh .»JÉ«M ’ ?kÉeɪJ »∏ãe{ :»d ø«dƒ≤Jh ,z?p∂∏ãe óLCG øjCG{ :p∂dCÉ°SCG oâæc ÉeóæY øμdh ,ÖcƒμdG Gòg ≈∏Y ≥dÉîdG IOGôoa p∂fCG oº∏YCG oâæc ,zóLƒj .ÉæMGhQCG ¬æe ±ô≤J ¿CG ó©H ¢SCÉ«dÉH ≥p£æf ¿CG kÉfÉ«MCG Éæbhôj 17


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 18

»a má≤fô°T πãe l±ƒØ∏e ÉfCGh kÉfÉ«MCG ôμaCG oâæc ,Éæg pâæc ÉeóæY p∑ɢ˘YGQPh »˘˘fɢ˘ë˘ dG p∑Q󢢰U ɢ˘gɢ˘jEG »˘˘æ˘ ë˘ æ˘ ª˘ j »˘˘à˘ dG ᢢĢ aGó˘˘dG pᢠMɢ˘ °ùª˘˘ dG ó©H óo LCÉ°S oâæc r¿GE ,É¡«a »≤à∏f »àdG p øcÉeC’G …u GC »a ,¿Éàq«î°ùdG ?p∂«∏Y »fõM áaÉ°ùe ôo °üàîJ iôNCG kICGôeG p∂∏«MQ ?Öë∏d oío∏°üJ øe p∑ó©H óo LCÉ°S kÉ≤M πg s¿GC º∏©j ¿Éc ¢†jôe m ≥°TÉY øgòH o≥«∏j ¬æμdh ,w»°S nƒr∏gn l∫GDƒ°S .ôNBG m πLQ ™eh ,ø«M ó©H πMôà°S ¬àÑ«ÑM ≈∏Y ÉæYƒeO ¬H oí°ùªfm πjóæe øe ôãcCG nø°ùd AÉ°ùædG ¢†©H ¿CG lí«ë°U ¬∏ªcCÉH IôcGòdG n§jô°T oí n°ùªJ øe kÉ°†jCG sø¡æe øμdh ,iôNCG ICGôeG ¥Gôa .ÉgóMh É¡«∏Y ™sHôààd ɢe Gk ô˘«˘ã˘c ɢgAɢcPh ICGô˘ª˘ dG n¿É˘˘æ˘ M ¿C’ ,kAɢ˘cPh kɢ fɢ˘æ˘ M Aɢ˘°ùæ˘˘dG ôo ˘ ã˘ cGC h πMôJ ÉeóæY ÉgAGQh o∑ôàJ »àdG ∂∏J »g ,ÖæL ≈dEG kÉÑæL ¿Óª©j .áHÉàμdG IOÉYEG ’h ¿É«°ùædG ’h »q £∏d má∏HÉb ô«Z kIôcGP ’ kÉ«dÉN kÉÑ∏bh ,πÑb øe kÓ°UCG s¢ùnªoJ ºd kIôcGP …óæY päóLh pâfCGh päó˘ sWhh p∂fɢμ˘e päRsõ˘ Yh ,ΩÓ˘˘°ùH ¬˘˘«˘ a pâ∏˘˘Nó˘˘a ,kGó˘˘HCG A»˘˘°T ¬˘˘∏˘ ¨˘ °ûj .p∂d IOQhC’Gh ±É¨°ûdGh AÉeódG päôsî°Sh p∂μ∏e ¬«dEG ÉæàLÉM ióe êôëH ¢ûbÉæf GPɪd ,AGhódG OÉéjEG øY ÉfõéY GPEGh ?¬æY ÉfõéY QqôÑæd ∂dP π©Øf πg ,kÓ°UCG oêÉàMCG kÉ≤M ÉfCG π¡a ,p∂d má∏jóH OÉéjEG øY Gk õLÉY oâeO Ée ,»æYCG É¡LhR ™e â∏nMQn »àdG pâfCG Éj ?p∂æY Gk ó«©H »fòNCÉj mÖM ≈dEG p∑ó©H 18


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 19

áæFÉîdG áHô¨dG p∂«HÉÑ°T ∞∏N ¿ÉàjQÉ©dG √Éæ«Y ’EG p∑Gôj ’ oå«M ≈dEG .AÉaƒdG øe á«dÉîdG É¡àØ°UQCGh øe ìGQh ,…QOCG ’ å«M øe AÉL …òdG p∂ÑM øe …s ój o¢†oØfCG πg ?¬H ¥Éë∏dG ™«£à°SCG ’ å«M pâfCG pâ©aQ ¿CG ó©H »æ«Øμà°S »àdG ∂∏J mICGôeG …t CG ,â∏©a ¿EGh ≈àM ?AÉ°ùædG ¬æY õo é©J óx M ≈dEG ájÉØμdG ∞≤°S .p∂©e »JÉ°SCÉeh ,»©e p∂Jõé©e ,≥gÉ°ûdG ∞≤°ùdG Gòg ihÉ°ùàJ móM ≈dEG áKƒfC’G p∞≤°ùH ∫ƒ°UƒdG »a lIGC ôeG íéæJ ÉeóæY .kÉ°†jCG AÉ°ùædG ¬bƒa π«ëà°ùJh ,AÉ°ùædG ¬àëJ á«°VQCG ≈∏Y ôo s°ùμJCG .IQOÉ¡dG ájƒãfC’G p∂JQób ΩÉeCG oºsæ°üJCG »fC’ ⫢HGƒ˘à˘dG pÜɢ°ûNCG ø˘«˘H ôo ˘Kɢæ˘JCGh kɢæ˘nØ˘oM kɢæ˘nØ˘oM ó˘seô˘JCG .á˘jô˘é˘ë˘dG ó˘Ñ˘©˘ª˘ dG äô˘Kɢæ˘Jh äó˘seô˘Jh äô˘ s°ùμ˘˘Jh âª˘˘sæ˘ °üJ »˘˘à˘ dG äGAɢ˘«˘ eƒ˘˘ª˘ dG •ƒ˘˘«˘ Nh ≈∏Y á°†eɨdG ¢Tƒ≤ædG õn ¨od o¬Ñ°ûJ p∑AGQh É¡æ«côàJ »àdG á∏Ä°SC’Éa .»∏Ñb É¡fC’ ,kÓjƒYh ák °ûgO ¿hô≤dp ìƒàتdG ìôédG áo bôoM É¡d ,QƒÑ≤dG p¿GQóL .á£sæëoªdG á∏Ä°SC’G º¡a ™«£à°ùJ ’ :p∂H »°Vôe º¡a ™«£à°SCG ɪHQ §≤a móMGh ∫GDƒ°S øY »æàÑLCG ƒd πLQ n±hôX ôu«¨J ¿CG Ée lICGôeG o™«£à°ùJ ∞«c Ö©àªdG »Ñ∏b …ôÑNCG ≈∏Y É¡n©«bƒJ o∑ôàJ ºK ¿ƒμdG »a ¬àØ°ù∏ah IÉ«ëdG ≈dEG ¬Jô¶fh ¬°ù«jÉ≤eh IQGôe ¬«ØμJ iôNCG mICGôeG Op ƒLh »a t∂°ûj QÉ°U ≈àM ,¬«a A»°T πc ?¬MGôL É¡«a o≥©n ∏j »àdG IóMƒdG 19


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 20

,¬oJɪs∏°ùeh √oóFÉ≤Y âÑ∏≤fG óbh ¬æY pâ∏MQ ºK ,¬H Gòg pâ∏©a ∞«c ¿ÉeôM ?¬«a ¬pàcôJ …òdG Ö©°üdG ¿ÉeôëdG Gòg »a …ôμØJ ¿CG ¿hO .áYÉæ≤dG Gòg ≈dEG »à«fÉ°ùfEÉH ák ≤°üà∏e ?óëdG Gòg ≈dEG »H ák ¡«Ñ°T pâÄL GPɪd ÉÑàoc ÉæjQób ¿CÉch .Ö«∏°U »r YGQP πãe »MhQ ™e kIóuMƒàe ?iƒà°ùªdG .ø«ÑbÉ©àe ø«Mƒd ≈∏Y Aɪ°ùdG »a É¡æjôJ mICGôeG …t CGh ?∑OƒLh øe Gk RÉéYEG ôãcCG o∂°†jƒ©J ƒg GPɪd øe »æ∏°ûàæàa ,p∑ó©H É¡«æ«Y ø«H ™bC’ iôNCG kIôe »JÉ«M áHÉàc óo «©J ?IqôªdG √òg »æY ≈s∏îàJ ’h ,ºdDƒªdG »©bGh máÄ«H »a ,IôãμH ¬«a tÖëdG ƒªæj ’ ,…ó∏H πãe mó∏H »a ÉgóLCG øjCG ¢ùnÑ∏nJ ,≈dhC’G É¡Jɶëd »a á«©«HôdG ºYGôÑdG √òg o∫Éà¨J áqaÉL májhGôë°U .É¡«∏Y o¢ùpÑ∏oJh ,É¡H ¿CG óH ’ ,kGôq oM ¢û«©jh ,kGôM ƒªæjh ,kGôq oM ódƒj wÖM Éæjód ¢ù«d ´QõoJ ¿CG óH ’ ,äGQhPÉ≤dÉH ¬eÉeCG ≈≤∏oj ¿CG óH ’ ,™«ªédG ¬«∏Y nÖ∏p ≤æj .OôLC’G pÖ©r u°ûdG ≈dEG ≈Øæojh ,∑Gƒ°TC’G ¬fhO .§≤a Éæogh ,ÖëdG ’EG ¬dÓZCÉH ódƒj Ol ƒdƒe óLƒj ’ ô«WÉ°SCG πc ál Hòpc .AGôë°üdG »g uÖoëdG ¥GQhCG Ö°üNCG s¿GC ál Hòpc âYÉ°V ál «dÉ«N ál jôb √òg IQòoY .ÉfóæY øe ïjQÉàdG É¡LôNCG »àdG ≥°û©dG s¿GC ƒg ó«MƒdG ¥ó°üdG .á≤«≤ëdG √ÉéJG ¢ùμY ôaÉ°S l¿É°üM .ΩQEG πãe sÖëdG º¡Øà°SG …òdG nI nhrôYo h ,OQh ΩÉeCG ¬«qØμH ôn ªédG ¢†nÑbn …òdG kÉ°ù«b 20


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 21

.á≤£æªdG ºpMQ êQÉN ,áÄWÉN kÉØ n£of GƒfÉc º¡∏c ,AGôØY päÉÑ«°T øe páªFÉb øe sÖoëdG Éëe ,≈àe …Qóf ’ ,øjCG …Qóf ’ ,™bh Ée ÉC £N ¿CG πÑb Gk PƒÑæe ÖëdG Gòg QÉ°üa .íFÉ°†ØdG páªFÉb »a ¬Ñàch ,ôYÉ°ûªdG ¿CG πÑb ≈àM øWƒdG OhóM êQÉN kÉ«Øæeh ,º∏μàj ¿CG πÑb kÉ°Vƒaôe ,º¡Øoj .OqôªàdG »a ôuμØj Gk ójóL Gk ó¡Y GC óHCG ∞«c ?kÉqÑoM o™æ°UCG ∞«c ,±hô¶dG √òg πãe »a ᢢeG qhO »˘˘a kɢ Jƒ˘˘°U »˘˘eQCG o∞˘ «˘ c ?p º˘˘r∏˘ nμ˘ dG â뢢 J ìRGô˘˘ dG Ö∏˘˘ ≤˘ dG ≈˘˘ ∏˘ Y äƒμ°ùdGh o¢SCÉ«dG É¡∏cCG »àdG ádBÓd Gk óFÉY Gk ôjóg Oo óu LGoC ∞«c ?ió°üdG ?CGó°üdGh …Oƒ©J ¿CG ÉeEG .ìhôdG ¿ÉcQCG ≈∏Y iôNCG kIôe »Ø≤J ≈àM lâr«e ÉfCG øe ôl «N m ∫ÉH lπ∏£a .√ô«Z »æHC’ ¬eógCG ø∏a ’EGh Qƒé¡ªdG â«ÑdG ≈dEG .∫ÉN mâ«H @@@ óu °TC’G AÉ°†«ÑdGh ,IôFÉëdG AGOƒ°ùdG ¥GQhC’G ≈dEG »eCG óæY øe oäóY áMÉ°ùeh »JôcGP 샪éH ájGóÑdG √òg ≈∏Y oøpgGQCG oâdR Ée .Iôr«`nM »a oâ©£à°SG ɪHQ .»JGP IAGôb É¡H ó«YCÉa ,Ωƒj äGP oπªàμJ É¡q∏©d »fõM .¢übÉædG ÖëdG Gòg øe kÉÄ«°T nπªp cCG ¿CG ±É£ªdG ôNBG ≈Øch ,¿õëdGh ÖëdG øe ¬à°ûY ɪH kÉMhó≤e Ö°ùëa oÖàcCG »æfEG »°SBÉe ∞°üfh .øjQƒëªdG øjòg ∫ƒM QhóJ ô°ûÑdG QGóbCG ∞°üf .ɪ¡H .∂dòc »àjGhQh .ɪgóæY øe â≤∏£fG ïjQÉàdG 21


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 22

≈˘∏˘Yh ,»˘dƒ˘ë˘f ≈˘∏˘Y Oɢ˘à˘ ©˘ ª˘ dG …Oɢ˘eô˘˘dG …󢢩˘ ≤˘ e ≈˘˘∏˘ Y oâjƒ˘˘à˘ °SG .π«°ùdG oÖpbGôoj ƒgh √só°S »æÑj ôm Jƒàe m ¢Soóræbo πãe ¬bƒa áÑFGódG »àcôM »bGQhCG ≈∏Y ÅØμfCGh »àëJ kÉeób …ƒWCG kIQÉJh ∫GóàYÉH ¬«∏Y ¢ù∏LCG kIQÉJ ,QGóédÉH ¬©e n≥ p°üàdCG ≈àM AGQƒdG ≈dEG ¬H Oo ƒYCG kÉfÉ«MCGh .ójó°T m π«ªH É¡«a GC ôbCGh ,¥GQhCG øe ¬àÑàc Ée oø p°†àMCGh ,ÖàμªdG ¥ƒa »s ∏LQ ót eCGh .¬eóY hCG É°VôdG ,øjQƒ©°T óo MCG »∏NGO ‘ ôs ≤à°ùj ≈àM ?¬ªJCÉe øe ΩCG º∏ëdG ódƒe øe CGóHCG πg ?ádÉ°SQ ΩCG ájGhQ É¡∏©LCG πg âfÉc GPEGh ?»∏≤Y ΩCG »Ñ∏b ,s»∏Y É¡«∏ª«°S øe ,ájGhQ âfÉc GPEGh ?ɪ¡æe p∂«dEG É¡∏ªë«°S øe ,ádÉ°SQ ák «∏ªY ¿B’G …óæY án HÉàμdG oπ©éJ á«°VɪdG »JÉ«M »a lIô«ãc ä l ÓNGóJ ’ »gh …q ój ø«H Gk OGƒ°S ¥GQhC’G √òg Oo GOõJ m Ωƒj πc .kGóL kIó≤©e !É¡H π©aCÉ°S GPÉe …QOCG ’ ÉfCGh ,É¡H OGôoj GPÉe …QóJ ¢ùª¡dG ¬«a √nôrμojm ¢ù∏ée »a »dÉ©dG p䃰üdG Gò¡H ñô°UCG ¿CG »∏s«îJ Éeh ÉæÑM øe ¬æ∏YCG ¿CG Öéj Ée áfÉeCG ø«H ™«°VCG ¿CG »∏s«îJ .ÖëdÉH .º¡fƒ«Y øY ¬«ØNCG ¿CG Öéj ƒg πg ?ÉgÉ°†b ܃≤©j ¢ùØf »a láLÉM »g πg ?ÖàcCG GPɪdh ∞°ûc »a á«dRC’G º¡JOÉYh º¡°ùØfCG í°†a »a OÉ੪dG pÜÉsàoμdG ¢Vôe ôàaódG Gòg »a p∂ÑM øe ≈s≤ÑJ Ée nOoôWCG ¿CG §≤a o∫hÉMCG »æfCG ΩCG ?º¡JGQƒY ?kÉHÉ«Zh kGQƒ°†M ¬æ«Ä∏ªJ m πLQ »a ƒ∏îj pIôcGòdG øe kGõu«M qπ©d ,ô°†NC’G 22


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 23

?ájGhôdG √ò¡H p∂©e »JôcGP π°ùZ o∫hÉMCG …n GôJCG ?»JÉ«M øe p∂LGôNEG oâdhÉM GPEG p∂d »FÉah ó¡Y o¢†≤fCG …n GôoJCG ,óëdG Gòg ≈dEG kÉ≤∏¨e kÉ q°üf ¿ƒμ«°S AÉaƒdG ≈æ©e ¿CG ™bƒJCG øcCG ºd Oƒ©«°S p∂∏«MQ πÑb ¬æY Ö«éf ¿CG Éæ«°ùf k’GDƒ°S ¿CG ™bƒJCG øcCG ºdh ?AÉ«ahCG π¶f ¿CG »æ©j GPÉe ,™Lh á©qÑb Gk ôªà©e ≥u∏©j ΩCG ?ÖsgÎj πg ?áLhõàe mICGôe’ ÜõYCG l≥°TÉY »Øj ∞«c ?ô£ªdG ™e ¬àÑ«ÑM Oƒ©J ¿CG ô¶àæjh ,Aɪ°ùdG »a ¬«æ«Y Qó≤dG á∏«d »a ¬d ƒYóJ πg ?¬æY âq∏îJ ¿CG ó©H ¬d »g »ØJ ∞«ch ?GPÉe ΩCG ?É¡Lhõd Ö«éà°ùJ ’ ΩCG ?kÓãe !ájôî°ù∏dÉj ?p∂Lhõd ák q«ah »q∏¶Jh ,p∂qÑëd kÉq«ah sπXCG ¿CG øμªj ∞«c »àdG ≈°VƒØdG øe ô°üàîæd óªY øY ∫GDƒ°ùdG Gòg Éæ∏gÉéJ ÉfGôoJCG ?ÖëdG »a k’ÉØWCG Éæc π©ØdÉH ÉæfCG ΩCG ?∑GòfBG ÉfnQÉμaCG âqà°ûoJ âfÉc ∑GòfBG Éæd »æ©j ¿Éc ∞«©°†dG ÉfDhÉah ?ΩÉjC’G ∂∏J Éæ°ùØfCG Éæ©æbCG GPɪH ák ©ª°T π©°TCÉ°S ,∑É°ùfCG ød ,∑ôcòJCÉ°S :áªjó≤dG OƒYƒdÉH ∂°ùªàf ¿CG πc â£≤°S ,pâ∏MQ ɪdh .ádÉ°†dG päɪ∏μdG √òg ôNBG ≈dEG ,AÉ©HQCG πc .√óMh AÉ©HQC’G ¢ù«dh ,p∂ªjƒ≤J øe »eÉjCG ó©H kÉeƒj ¿ƒ©HQCG »°†ª«°S ¬fCG »JÉ«M ¢ù«HGƒc GC ƒ°SCG »a ôs ª«d ¿Éc Ée ∑AÉah oø∏©J ,p∂æe Gk óL lIô«°üb ál ∏sé°ùe ál dÉ°SQ »æ«JCÉJ ¿CG πÑb ,p∂∏«MQ .∫hC’G 23


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 24

’ ƒg ɪc ,»æe p∂d ÜôbCG É«fódG »a A»°T ’ ¿CG oâææX …òdG ÉfCG »àdG äɪ∏μdG s¿GC Gk ô«NCG oâØ°ûàcG ,p∂æe »d ÜôbCG É«fódG »a A»°T IôªZ »a É¡fÉ©£≤j »àdG OƒYƒdGh ,¥ÉæY á¶ëd »a ¿É≤°TÉY É¡dƒ≤j .ájqóéH òNDƒJ q’GC Öéj ,AÉμH !kÉeƒj ¿ƒ©HQCG IQhO ¬«a πªàμJ »c kÉeƒj ø«©HQCG ≈dEG êÉàëj …òdG Gòg xÖM …t GC ?¥ƒ°ûdG ¢SôL ¬«a ´ô≤ojh ,ø«æëdG »gh π«∏dG ∫ƒW »s YGQP ø«H âμH »àdG IÉàØdG É¡àjCG ø«∏©ØJ pâæc GPÉe Aπe ¬d pâ∏b …òdG πLôdG øY kÉeƒj ø«©HQCG p∂∏¨°T …òdG Ée ?»æYqOƒJ RhÉéJ π¡a .zóëdG Gòg ≈dEG ∂≤°ûYCÉ°S »æfCG Q sƒ°üJCG øcCG ºd{ :p∂«a ?§≤a kÉeƒj ø«©HQCG »a ,óëdG Gòg iôJ Éj p∂LhR GPEG ≈àM .¬ªdCG ºéëH Gk QòoY ¬«a p∂d ¢ùªàdCG ôt ªj m Ωƒj tπc ¿Éc »£¨j Gk QòoY ÖëdG ¢ù«eGƒb »a óLCG ºd ,IóªdG √òg πc päRhÉéJ .»àeó°U »Øμj Gk ôÑ°U ’h ,p∂àÄ«£N p∂∏«MQ ó©H »°ùØæd ¬JòîJG …òdG øjõëdG »dõà©e »a o¢ù∏LCG oâæc mäÉÑ o°S »a kÓ«d ΩÉæJh áæjóªdG ÜôZ ÅÑàîJ Iô«¨°U ál Ñ°†g .ÖjóédG QÉé°TC’G o∞«ØMh π«∏dG päGô°ûM oIô°Uô°U ’EG É¡«a o™ª°ùoj ’ ≈àMm ¢TÉZ AÉ°Vƒ°V øY Gk ó«©H ,¢VÉjôdÉH »°SÉeƒ∏HódG »ëdG ±GôWCG É¡jhDƒJ »àdG hCG m¿Éjòg »a ƒYOCGh ,»q∏°UGoC h π«∏dG ∞°üàfG GPEG É¡«dEG …hBG .áæjóªdG hCG ,ø˘«˘Yƒ˘é˘Ø˘ª˘dG Aɢæ˘ë˘fG ÜGô˘˘à˘ dG ≈˘˘∏˘ Y »˘˘æ˘ ë˘ fGC º˘˘K ,Aɢ˘YO »˘˘a …ò˘˘gCG 24


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 25

,»˘æ˘t∏˘p¶˘oJ ɢª˘c ¿B’G p∂˘q∏˘p¶˘oJ ɢ¡˘fC’ ,ó˘°ùM »˘˘a Aɢ˘ª˘ °ùdG π˘˘eCɢ JC’ ™˘˘é˘ £˘ °VCG .ÇOÉ¡dG AÉμÑdG ��fòNCÉjh ,ø«æëdG πÑM »fô°ü©jh ¢ûjÉ©àdGh ´ÉLhC’G Qp GôàLG »a kÉ«μ«°SÓc ,»fõM »a kÉLPÉ°S oâæc .É¡©e »˘Ø˘Jɢg ɢ¡˘d ¢†Ø˘à˘fG ,Iô˘«˘°ü≤˘dG p∂à˘dɢ°SQ »˘˘Ñ˘ «˘ L »˘˘a â°†˘˘nÑ˘ nf ,ICɢ é˘ a ∫ƒªN ≈∏Y ák é°V ôÑà©oj kÉæ«fQ ¿Éc ,IÉ«ëdG ≈dEG OÉY ɪfCÉch ô«¨°üdG É¡àYõaCG ál ©eO »æØL »a äó©JQGh ,p∂Jƒ°U ,p∂àdÉ°SQ o⩪°S .…OGƒdG .¥ƒë°ùªdG πeC’G á°ûgO ,∞°üædGh á©HÉ°ùdG ¿B’G áYÉ°ùdG ,»fó«°S »a ¿B’G ÉfCG ,»fƒ«Y Óg{ .záeÓ°ùdG ™e ,ádÉ°SQ ô¶àfCÉ°S ,∂æY »qæĪW ,ΩGôoj Ée ≈∏Y A»°T πc .á©£≤àªdG p∂ahôM â¡àfGh »a ¬°ùØf s¢SO ºK Q sƒμJh ™sªéJh ¢ûªμfG »bƒa π«∏dG s¿GC oäô©°T .πLQ o≥∏M πÑb øe Égó¡°ûj ºd ák q°üZ »≤∏M !»fƒ«Y ?ÉfO qƒ©J ɪc ,»JÉ«M ,»Ñ«ÑM ¢ù«dh ?(»fƒ«Y) GPɪd ...øμdh ,»ªdCG Gòg ¢ù«d !¬Jɪ∏c ø«eóîà°ùJ pâfCG »àdG á∏é°ùªdG ¬∏FÉ°SQ ôcòJCG oâdR Ée ÉfCGh ,ºdÉ°S ,p∂LhR äɪ∏c ∞«c ,(»fƒ«Y) ,Gòμg GC óÑJ âfÉc É¡∏c ,áÑ£îdG ¿ÉqHEG p∂d É¡côàj ¿Éc p∂HÉ«K øe ôãcCG p∂H ≥°üà∏j kÓLQ ¿CG ¬ÑàfCG ºd ∞«c ?Gòg »a ôμaCG ºd 25


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 26

»a ´Qõj ±ƒ°S ,k᫪«ªM ó°ùédG ´É°VhCG ôãcCG »a ,kÉeƒj ø«©HQCG ∫GƒW ?¬Jɪ∏c p∂fÉ°ùd pâæc πg ?§≤a p∂nfƒ«Y n¿ƒcC’ oâ°üs∏≤J ºK ,p∂nJÉ«M oâæc GPɪd ?»d ó©J ºd p∑ó°ùL á«≤H ¿CG ø«æ∏©oJ ∂dòH ?Gò¡c kɪdCG p∂æe t≥ëà°ùj ák ∏«d ø«©HQCG …QɶàfG ¿Éc πg âÑbÉ©J ºch ,ájQõoe ∫hC’G AÉaƒdG ¿ÉëàeG »a p∂JÉLQO âfÉc ºc .QÉ©dG ºsî°†J ºch ,äGQGóëf’G Égó©H πc É¡∏NGO »a o§∏î«a ,Ée kÓLQ ¥ qhòàJ ≈àM áfRGƒàe ICGôªdG ≈≤ÑJ .É¡FÉahh É¡ÑMh É¡«°VÉeh É¡Ñ∏≤H Gk Qhôeh ,É¡fÉ°ùd øe Gk AóH ,AÉ«°TC’G l∑ƒ∏°S É¡d ,iôNCG ICGôeG »gh ¬æe êôîàd ,áμ°Sɪàe ¬°TGôa πNóJ .IójóL lIôcGPh ,iôNCG lIó«≤Yh ,∞∏àîe ó©H GPɪdh ?iôoJ Éj á∏«∏dG ∂∏J ák dÉ°SQ »d »côàJ ¿CG päQôb ∞«c øe pâLôN áÑ«Äc kIO’h ¿Éc ÉæbGôpa q¿ÉC ch ,kGójóëJ kÉeƒj ø«©HQCG ¿CG ΩCG ,?»æJôcòàa ,á∏«∏dG ∂∏J p∂eÉæe »a p∂JQR … n GôoJCG ?kG qƒJ É¡°SÉØpf ≈∏Y É¡eÉbCG ɪc ,kÉ°†jCG p∂JOÉ°Sh ≈∏Y ¬°ùjQÉàe ΩÉbCG ºdÉ°S πãe kÓLQ É¡eÉeCG πãeCG ºd kICGôeG s¿EG ?¿PEG p∂æØL ≈dEG oâ∏q∏°ùJ øjCG øe ?∑ó°ùL ¿ƒcCG ¿CG ójQCG ’ ,AÉ«ªY lIGC ôeG »g ,IóªdG √òg ∫GƒW »ÑFÉ°üe πμH .(É¡fƒ«Y) É橪éj GPɪd .√òg ¿õëdG á°†Ñf »a oÖu∏bCG ,π«∏dG ≈∏Y oâãμe É¡©ª°SCG ÉfCGh p∂àdÉ°SQ ø«∏qé°ùJ pâfCG Ég ?¿ÉμªdG É橪éj ’h ¿ÉeõdG 26


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 27

?ÉfCG øjCGh ,pâfCG øjCG øμdh ,m¿GƒK ¿ƒ°†Z »a Éeh ,p∑ó©HCG Ée ,¬∏dG Éj ?√òg »àÑ°†g øY ∂∏J »fó«°S óo ©ÑJ ºc !äƒeCG »fCÉH p∂YÉæbEG Ö©°UCG Éeh ,p∂«dEG ∫ƒ°UƒdG s≥°TCG »JOÉé°S ≈∏Y oäOóªJh Gk ô«Ñc kÉ°ùØf oäòNCG ,¥ÉæàN’ÉH oäô©°T .§ p°ûf m ´ƒeO o™æ°üe »æØL »ah ,Aɪ°ùdG »a kÉ≤∏ëÑoe ?GPɪd ?É¡e Éj GPɪd »˘æ˘æ˘«˘°ùæ˘J p∂à˘˘∏˘ ©˘ L π˘˘°ù©˘˘dG ô˘˘¡˘ °T »˘˘a ɢ˘¡˘ JQR »˘˘à˘ dG ∂∏˘˘J m¿Gó˘˘∏˘ H …t GC p∑OuôéJh ôYÉ°ûªdG QOÉ°üJh ܃∏≤dG Qo óu îJ »àdG ∂∏J m¿óe …t GC ?Iƒ°ù≤H ?QÉ£ªdG »a ¢û«àØàdG ádÉ°U …RhÉéàJ ¿CG πÑb AÉaƒdG øe QƒØdG ≈∏Y »H pâ«eôa p∂©e ¿OÉ©ªdG ∞°ûc RÉ¡L »æØ°ûàcG π`g ºK p∂Ñ∏b øe ¿ƒ°ûàتdG »æYõàfG πg ?ºdÉ°S ΩÉeCG »ë°†ØoJ ¿CG πÑb p∂©e »Ñ∏éJ ¿CG p∂d qƒîj ’ p∑ôØ°S RGƒL ¿C’ ,IôFÉW ∫hCG ≈∏Y »fhOÉYCG ?kÉÑ«ÑM ôp ˘tcò˘J ø˘Y kIõ˘LɢY ɢ¡˘Ø˘JGƒ˘g ΩɢeCG ø˘jó˘ª˘ é˘ à˘ J »˘˘à˘ dG ∂∏˘˘J ¥Oɢ˘æ˘ a …t GC …t GC ?»fGƒæY ±hôM oº n°SôoJ ∞«c rân« p°ùnf »àdG ∂∏J m ΩÓbCG …t GC ?»ªbQ ?ádƒ¡°ùdG √ò¡H É¡∏≤Y »a kÓLQ äCÉØWCG »àdG ∂∏J mICGôeG Éj É¡æe kÉ°†©H »d »Ñ∏LG ?øWƒdG êQÉN m¿É«°ùf òjhÉ©J ¿ƒ©«Ñj πg .»àÑ«ÑM ¬∏ãe ±ô©j ºd m ºdCG ôo ¡°T ,ÖFɨdG ôª≤dG É¡àjCG ¿PEG ó«©°S m π°ùY ôo ¡°T iód ≥«∏©J ’ .s…ód ≥«∏©J ’ .¬àÑrμf uºj ≈∏Y »aÉ£dG oπLôdG ¬JÉ«M »a 27


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 28

º∏©J ’ ø«∏LQ ø«H áÑu∏≤àe mICGôeG QÉμaCG p∂æ«ÑL ∞∏N âfÉc ɪHQ .IÉ«ëdG .ÖëJ ɪ¡jCG AGhQh p∂à˘˘ YhQh p∂dɢ˘ ª˘ L p∂Ñ˘˘ ∏˘ °ùj CGó˘˘ H .º˘˘ dɢ˘ °S p∂æ˘˘ e oÜô˘˘ °ûj GC ó˘˘ H »àdG IójóédG ¢VQC’G ≈∏Y á«bô°ûdG ¬à«YÉ£bEG o¢SQɪj GC óH .p∂ª°ùL ?¿B’G …Qƒ©°T øjQƒ°üàJ π¡a .¬cÓeCG ≈dEG É¡sª°V .¿ƒ°ü∏îªdG 䃪j Gòμg ,≥æ°ûdG áÑ°üb ≈∏Y kÉeƒj ¿ƒ©HQCG ɢ¡˘«˘∏˘Y o™˘ubƒ˘J ák ˘jƒ˘Ä˘e ák ˘LQO ¿ƒ˘°ùª˘˘Nh ,ƒ˘˘«˘ dƒ˘˘j ô˘˘¡˘ °T »˘˘a ¢Vɢ˘jô˘˘dGh .Ωƒj πc ¢ùª°ûdG ÉeóæY ºdÉ°ùd ø«ª°ùàÑJ ɪ∏ãe kÉeɪJ ;kÉÑjôb 䃪∏d ¿Éª°ùàÑJ …Éà«∏oc .á«°VɪdG á∏«∏dG π«°UÉØJ øY p∂dCÉ°ùjh ,ìÉÑ°U äGP ß≤«à°ùj oäQôL .»fõoM •ôØd »æe »ëà°ùJ π«∏dG Ωƒéfh pâ«ÑdG ≈dEG oäóY ihQCG »àNCG oâ∏gÉéJ .OQÉÑdG ÜÉÑdG »a ìÉàتdG oâ°ù°SO .kGôq L ≈£oîdG oäó©°U .á°ûgóH »s a ≥∏ëÑJh á≤jóëdG »a É¡ØJÉg »LÉæJ »gh kÉeɪJ »æØæàμj ¿Éc Ée •ôØd É¡àNCG ¬Ñ°ûJ lIôμa »æ«ÑL »a ¢ù«dh »àaôZ ≈dEG .Iô«nëdG päɪ∏X øe máYÉ°S ™HQ »æ«Øμj ¿Éc .»fhôàμdE’G ójôÑdG ôÑY »àdÉ°SQ p∂d oâÑàc ∂àdÉ°SQ ¤EG »Yɪà°SG øeR ƒg máYÉ°S ™HQ .p∂d »aCG ≈àM §≤a π«Ä°†dG p∑hD Éah π°üj ¿CG πÑb kÉeƒj ¿ƒ©HQCG ôt ªj ɪæ«H ,É¡«∏Y »FÉμHh .Gòg ?∂«Øμj mÜÉàY …t GC h ,»æ«°VôoJ ≈ÑràYo …t GC 28


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 29

,»YÉLhCG oäOô°Sh ,™LƒªdG p∂Ñ«MôJ ≈∏Y »àdÉ°SQ »a p∂àÑJÉY .âªàNh mᢠ≤˘ jô˘˘ W n∞˘ dCG oâdhɢ˘ M ,º˘˘ dC’G ø˘˘ e Ö°ü dG º˘˘ °Sƒ˘˘ ª˘ dG Gò˘˘ g ó˘˘ ©˘ ˘H .kɪ∏Mh ,kÉ©Lhh ,kIôcGP ,p∂æe ¢üs∏îJC’ ¬fCG oâæeBG ,»eÓMCG »æ∏à≤J Ée Qó≤H »fGõMCG »æ∏à≤J ’ …òdG ÉfCG »æJPBG ’EGh äô°ùμfG »àdG á«LÉLõdG ΩÓMC’G øe ¢üs∏îJCG ¿CG oÖéj .ÉgÉjɶ°T pá°VQÉY ≈∏Y kÉ≤s∏©e »FÉ≤H ¿CG ó≤àYCG øcCG ºd »fC’ ,p∑É°ùfCG ¿CG oâdhÉM ,AÉ°ùe πc ôNBG m πLQ p ¢TGôa ≈dEG pâfCG øjhCÉJ ɪæ«H ,kAÉah ôÑà©oj ÖëdG .∑QÉ«àNGh p∂àÑZQ ¢†ëªH ...ádhÉfi â∏°ûah ,q»∏Y ™sæªJ Gòg p∂fÉ«°ùf søμdh ,Iô˘˘ cGò˘˘ dG ¿GQó˘˘ L ᢢ °TOɢ˘ î˘ dG p∂Jɢ˘ aô˘˘ °üJ ¢†©˘˘ H √ô˘˘ cGC ¿CG oâdhɢ˘ M IôcɪdG p∂nàbÓY :ô°ûY á©HQC’G Éfô¡°TCG ∫GƒW ¬H »æàjPBG Ée sπc o⩪L p∑Qn É«Y »s ∏Y pâ≤∏WCG ÉeóæY Iô«ÑμdG »JÉÑ«N ,ø°ùëd ºFÉ≤dG p∂sÑoM ,ó©°ùH ó©H ºdÉ°S ¿É°†MCG »a p∑nAɪJQGh ,zº¡∏ãe ’EG nâ°ùd{ :ô«¡°ûdG …s QÉædG ¿CG p íà°ùj ºd …òdG ™«°VƒdG AÉaƒdG Gòg ,kGô«NCG ºK ,»©e ÖëdG áé°V .á∏«d ø«©HQCG ó©H »JCÉj º«∏°ùàdGh É°VôdG ≈dEG kGô°ùL √òg p∂JÉaô°üàd »à«gGôc ôÑYCG ¿CG oâdhÉM oâæc »æfCG kGô«NCG oâØ°ûàcG »æμdh ,iôÑc kIQÉ°ùN øμj ºd p∂∏«MQ ¿CÉH á«°SÉb láLƒe Égôª¨J ¿CG åÑ∏J ’ πeôdG øe máMÉ°ùe ≈∏Y …QÉμaCG º°SQCG 29


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 30

øY oâØsbƒJh ,äÉaÉî°ùdG √òg øY s…ój oâØØμa ,É¡°†©ÑH É¡jhÉ°ùàa ¿CG Ωƒªëe m ≥°TÉY á°Snƒ∏g øe oâªq∏©Jh ,ájQnón≤dG ¥GQhC’ÉH åÑ©dG pádhÉëe .iôNCG ládhÉëe â∏°ûah ,…ójC’G √ƒëªJ ¿CG øμªj ’ QGóbC’G ¬ÑàμJ Ée .IÉ«ëdG á°UQƒH »a iÈμdG »JQÉ°ùN ¿Éc ,π©ØdÉH ,p∂∏«MQ ¿C’ ?ø«ëdÉ°üdG ¬∏dG AÉ«dhCÉH á∏¡édG o≥s∏©àj ɪ∏ãe p∂H »°ùØf o≥u∏YoCG GPɪd oâÑàc ºK ,πÑ≤à°ùªdG ¿GQóL ≈∏Y ¬àÑàc Ée πc …ó«H oäƒëe GPɪd ?܃W á©£bh §FÉMh ájhGR πc ≈∏Y ºgƒdG Qƒ°ûÑ£H p∂ªn °SG l¿ƒgôe ÉfCG GPɪd ,±ƒ«°ùdG πãe »∏≤Y »a á∏Ä°SC’G ´QõJ kICGôeG Éj ?óëdG Gòg ≈dEG p∂jó«H ?¿ƒ©∏ªdG Gòg ƒg Ée ,¬°ùØf ÖëdG ™e »HOCG A»°SCG ¿CG oâdhÉM Ql ón bn Gòg tÖoëdG ?ÉæJÉ«M »a QGóbC’G IQƒ°U ø«°ùëàd ák dhÉfi ’EG ¢ù«dCG ,¥ôàëæd »Øμj ɪH Å«éj kɪFGO ¬fEG .Ée kÉeƒj πªàμj ¿CG øμªj ’ , l¢übÉf .áéLCÉàªdG QÉædG √òg á¡LGƒe »a Éæcôàjh kÉ©jô°S oÖëp °ùæj ºK ?√CGóH Ée kɪFGO tÖëdG oπªp μoj ’ GPɪd º¡aCG ¿CG ójQCG ?πMô«d ¬H Éæà°ûgO kɪFGO tπ¨à°ùj GPɪd Éæà°üb »a ÖëdG ¿Éc ,ká∏°TÉa äAÉL kÉ°†jCG √òg »àdhÉëe qøμdh ,¬©e πeÉ©àdG ø°ùëf ºd ÉæfCG hóÑj øμdh ,OhóëdG ó©HCG ≈dEG kÉ«î°S √òg .ÉæjójCG øe ôs Øa ,zºμÑjÉÑëaÉj ,ºμ«a Ö«©dÉj{ :»æ¨j ¿CG »JQÉ«°S ´Éjòe É¡à¶ëd Qsôb øcCG ºd …òdG ÉfCG »s a oÖ«©dG πg ,kÓ©a É¡«a ôμaCG oâæc »àdG á¶ë∏dG »a 30


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 31

?»FÉah iƒà°ùªH »fƒμJ ºd »àdG pâfCG p∂«a ΩCG ,p∂à«ë°†J iƒà°ùªH .Éæe ôî°ùJ ,QÉ¡æf ÉeóæY ,AÉ«°TC’G πc ¿C’ É¡fCG ΩCG ,ÖëdG á∏μ°ûe »g πg ,ø«Ñ°SÉæe ¿ÉμªdGh ¿ÉeõdG ¿ƒμj ¿CG ?∂dòc ɪ¡∏©éf ¿CG øëf Éæàq«°†b .É橪àée p πMh »a o¥QɨdG o∫GDƒ°ùdG ƒg Gòg @@@ òæeh ,ºdÉ°ùd kÓ°UCG ák Hƒ£îe pâæc ,p∂àÑÑMCG ÉeóæY »fCG ÉæJÉ°SCÉe .§≤a á∏«∏b ™«HÉ°SCG πLôdG øjÉY ¿CG ó©H ,CÓªdG ≈∏Y kÉ«ª°SQ âæ∏YGoC ób áÑ£îdG âfÉc á«dÉîdG áMÉ°ùªdG Qób ≈∏Y äAÉéa ,ø«Jôe ¬d ÉgƒMóàeG »àdG ¬àYÉ°†H ɪμ«Ñ∏b »a ¢ù«dh ,pâfCG pâ≤aGhh ,ƒg ≥aGh .¬JÉ«M øe â«≤H »àdG GC óH …òdG ÉæÑM ,∂dP ≈∏Y π«dódGh ,QGô≤dG Gòg ∑QÉÑoJ lIóMGh ál °†Ñf .§≤a m ΩÉjCÉH áÑ£îdG √òg ó©H kÉeɪJ ≈àM É¡æe êôNCG ºd »àdG áæjõëdG á∏jƒ£dG ágÉàªdG √òg »a Éæ≤∏£fGh .á¶ë∏dG √òg »a Éæ≤s∏Yh ,IÉ«ëdG päÉaôoZ øe Énæ n°ùn∏nàNG , w¢üpd sÖoëdG ¿CG oäô©°T .Üôgh ,Aɪ°ùdG øe ¬°ùØæd o∂p∏ªj ’ m πLôH »g oπn©ØJ GPÉeh ?á£ÑJôe mICGôeÉH π©aCG GPÉe iAGôàj Ée πμH májGQO ≈∏Y øëfh ÉfCGóH ÉæfCG ºZQ ?kAÉ≤JG ’h kÉ©aO É¡ÑM 31


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 32

âfÉc øjCG …QOCG óYCG ºd »æfCG ’EG ,¥ôàëæ°S ,¥ôàØæ°S ÉæfCG º∏©f ,ÉæeÉeCG ¿hO ÉæbôZh Éæ≤°ûY ób ÉæH GPEÉa ,ør«nªpgÉ°S ÉgÉfôÑY »àdG á«æeõdG IƒéØdG ∂∏J .√ò¡c m±hôX §°Sh »a kÓeCG ¬d ¢ùªà∏f hCG ≈æ©e ÖëdG Gò¡d ±ô©f ¿CG ɪc ¬©e πeÉ©JCG oâæc .¢SCÉ«dÉH kÉHƒ°ûe kÉ≤p∏b p∂d »ÑM ¿Éc ájGóÑdG òæe ¬˘ë˘eÓ˘˘e o܃˘˘ë˘ °Th ¬˘˘¡˘ Lh oIô˘˘Ør ˘ o°U »˘˘æ˘ Yhô˘˘J .⫢˘e m π˘˘LQ ™˘˘e π˘˘eɢ˘©˘ JCG »a ál ∏qé°ùe pâfCG .π«ëædG √ó°ùL øe §bÉ°ùàJ »àdG OÉeôdG oäÉnæØn nMh √óæY p∂à«qªgCGh p∂d √QÉÑàYG øμj ºd .ôNBG m πLQ º°SÉH IÉ«ëdG ôJÉaO .§≤a ,søgGóMEG øe á«cõJ nIOÉ¡°T oπªp ëJ kICGôeG p∂fƒc isó©àJ .ógõdG Gò¡H º«¶©dG É¡ÑM lIGC ôeG ™«ÑJ ÉeóæY Ö∏≤dG ádBÉ°V ´ôàîjh ,øjRGƒªdG oÖ∏p ≤j É¡Ñëj øe ¿CG tø¶J ÉeóæY Iô«°üÑdG áq∏pbh oêÉàëj ’ »≤«≤ëdG ÖëdG ɪæ«H ,§≤a É¡°Vuôë«d ,Öoàμjh ,OtôªàdG Gòg .Öëf øe πLCG øe ,Égô°SCÉH ÉæJÉ«M πμ°T ôq«¨f Éæ∏©é«d ¢†jôëJ ≈dEG ±’BG øe kIQqôμe ák î°ùof ,kÉFpó°U kÓ«eôpH ºdÉ°S »d GóH ,kÉqæX ’ ák ≤«≤M ,¬°ùØf §ªædG ¿ƒ°û«©jh ,IóFÉa ÓH É橪àée »a ¿ƒtHój øjòdG ∫ÉLôdG ,¬˘Jɢ«˘M QɢWEG o∞˘u∏˘¨˘oJ ᢫˘≤˘nÑ˘ s£˘dG á˘Ø˘°ù∏˘Ø˘dG .¬˘°ùØ˘f AÉ˘Ñ˘¨˘dGh ,¬˘°ùØ˘f ô˘μ˘ Ø˘ dGh Ql hôZ .kÉÄ«°T …ƒëj ’ …òdG ÆQÉØdG p ñÉØàf’G øe ¬H ¢SCÉH ’ Qm Gó≤ªH AGôZEG ≈∏Y kIQóbh kAÉcP ƒg ¬tæ¶j ,á≤Ø°û∏d ô«ãe lΩƒD dh ,π¡édÉH løsé¡e .kÉ≤pÑdh kɪ«°Sh hóÑj ¿CG ∫hÉëj ƒgh ,∂∏ãe mICGôeG ¬«dEG ÜGòéf’G øe ≈fOCG Gk óM p∂ëæªj ¿Éc AÉ«°TC’G …t CG …QOCG oâ°ùd √ôÑμj pâfCG p∂∏≤Yh .kÉÑjô≤J mäGƒæ°S ô°û©H p∑ôÑμj ¿Éc .¬H É°VôdG hCG 32


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 33

AɪdG ≈∏Y »aÉ£dG .kɪFGO í£°ùdG πLQ ƒg .πbC’G ≈∏Y áæ°S øjô°û©H .á≤«ª©dG É¡JQÉëe »a áªFÉædG IDƒdDƒ∏dG pâfCGh .á૪dG ÖdÉë£dG πãe ?áØ°†dG ´óØ°V øe ôëÑdG Iô«eCG ê shõàJ ¿CG oπ≤©oj πg ôàaO Gƒ∏Nóo«d ÜÉÑdG p∂«∏Y íàØoj ¿CG πÑb ,ó≤©dG á∏«d kÉeɪJ ôqcòJCG kÉØFÉN ∞JÉ¡dG ôÑY »æ«JCÉj p∂Jƒ°U ¿Éc .p∂©«bƒJ QɶàfG »a ìÉμædG oâ∏∏X .zᢶ˘ë˘d ô˘NBG ≈˘à˘M »˘©˘e n≥˘ HG{ :»˘˘d pâ∏˘˘b .´ƒ˘˘eó˘˘dɢ˘H kɢ °û©˘˘Jô˘˘e äAɢL GPEG ≈˘à˘M ,á˘ë˘dɢc AGOƒ˘°S Am ɢ˘ª˘ °ùc ɢ˘æ˘ bƒ˘˘a lº˘ Fɢ˘b tº˘ ¡˘ dGh p∂«˘˘Lɢ˘fGC oäô©°T ,∞JÉ¡dG áYÉqª°S pâ≤∏ZCGh ,ìÉμædG ôàaO AÉLh ,áªdDƒªdG á¶ë∏dG kÉbqõªe ¬FÉLQCG »a o∫ƒéjh ,∞æY πμH …ó°ùL o¥ôàîj Gk OÉM kÓ°üf ¿CG .¿Éμe πc »a AÉeódG Gk ôKÉfh ,ÜÉ°üYC’Gh ¥hô©dGh ºë∏dG .»eGóYEG QGôb á°û©JôªdG p∑ó«H pâ©sbh ,ôàaódG ∂dP ¥GQhCG ≈∏Y »fqõ©oj ºdh ,p∂H kÉ©«ªL √hCÉqæg .»dÉLôdG ™ªédG ≈dEG ôàaódG OÉY oâd qƒ– »àdG É¡°ùØf á¶ë∏dG ‘ áLhõàe mICGôeG ≈dEG pâd qƒëJh .óMCG p∂«a .â«e m πLQ ≈dEG ÉfCG ,πLôdm ìÉμpf ón ≤Y oí∏°üJ »àdG áLhOõªdG ôJÉaódG √ò¡H iCÓe IÉ«ëdG .ôNB’ mIÉah nIOÉ¡°Th ¬LƒdG Gòg øY kÉÄ«°T É¡«∏Y o™bu ƒJ »àdG …ójC’G âª∏Y iôoJ πg ?AÉ°†«H hóÑJ »àdG ábQƒ∏d Oƒ°SC’G ød ,IqôªdG √òg p∂Jƒ°üH p∂æe »Øàμj ød ,kÉYô°T ¬àLhR ¿B’G päô°U p∂Ñë°üjh ,AÉ°T ≈àe p∂HÉH ¥ô£«°S ,ô¡°TCG ∫GƒW pâæc ɪc »d p∂côàj 33


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 34

ô¡°T ó©H ±ÉaõdG á∏«d »JCÉJ ≈àM ¬jój ∫ƒ£H p∂H ≈s∏°ùàjh ,AÉ°T ≈àe .ôNBG ¬bƒa øe oÖàcCG …òdG ¬°ùØf …OÉeôdG »°SôμdG ≈∏Y ¢ù∏LCG oâæc .¿B’G ≈àM »JôcGP ìôÑj ºd á∏«∏dG ∂∏J oÖYQ .√òg …Qƒ£°S .Iƒ˘°ù≤˘H »˘ZɢeO ≈˘∏˘Y o¢†Ñ˘≤˘J á˘Ñ˘«˘ gô˘˘dG Iô˘˘μ˘ Ø˘ dGh mâª˘˘°U »˘˘a ¥ô˘˘WoCG .…QÉμaCG »eóoJ á∏Ä°SC’G ¢ù«HÉHOh ,¬jOɪJ ≈°ûîj »fÉ°ùd ¿CG ¿hOh ?´É«°Vh m¿Gƒg øe ¬«a ÉfCG Ée »YCG ¿CG ¿hO p∂àÑÑMCG GPɪd sπc oâ∏sLGC GPɪd ?Üôà≤J »àdG ájhÉ¡dG ¿CÉ°ûH Ée Qm Gôb PÉîJG ∫hÉMCG mäɶëd É¡∏∏îàJ ,áæ°S ∫GƒW kÉ°SÓàNG p∂ÑM ¢ù∏àNCG oâ«≤Hh AÉ«°TC’G p∂«˘dEG π˘ s°Sƒ˘JCG ,π˘¡˘à˘Ñ˘ e ᢢ°ù∏˘˘L p∂©˘˘e ¢ù∏˘˘LC’ ,…Qnó˘ Nn ø˘˘e ɢ˘¡˘ «˘ a ≥˘˘«˘ aCG …òdG ÖëdG Gò¡d kÉÄ«°T »∏©ØJ ¿CG ,…óMh »YƒeO ¢ù«dh ,kÉ©e ÉæYƒeóH ?¬eGóYEG ô¶àæj Ée πc ÉæëæªJ ød QGóbC’Éa ,Ée másé°V øe óH ’ ,Ée má«ë°†J øe óH ’ .»©°S ¿hO √ójôf ó˘≤˘a ,»˘˘∏˘ Mô˘˘J ¿CG π˘˘Ñ˘ b ɢ˘¡˘ H p∂Jó˘˘Yh »˘˘à˘ dG Oƒ˘˘ª˘ °üdG pOƒ˘˘Yh π˘˘c º˘˘ZQ πÑbh ,QGóªdG ∞∏Nh ,øeõdG êQÉN É«MCG oâëÑ°UCG .kÉeɪJ »JÉ«M ânØsbƒJ »a nô°p üHoCG ¿CG ∫hÉMCG .ádÉëdG √òg ∞°ù∏aCG oäòNCG .á∏«∏b mQÉàeCÉH ¢ùª°ûdG ™cQCGh ,kIô°ùjh káæªj oâØàdCG .¬∏LC’ ¢û«YCG kÉÄ«°T ¬«a »æàcôJ …òdG ™≤∏ÑdG ’EG óLCG ’h ,ΩÉfCG »q∏©d má©eO ∞dCÉH má∏«d sπc »Jqóîpe ƒ°TQCGh ,óé°SCGh »a pâWsôa p∂fCG kÉeƒj »Ø°ûàμJ ¿CÉH πeC’G ,∑ƒ∏©°üdG âaÉîdG πeC’G 34


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 35

.óHC’G ≈dEG ¬pà©s«°Vh ,IÉ«ëdG »a oQsôμàj ’ …òdG ô«ÑμdG ÖëdG πLQ ≈dEG áÑ°ùædÉH kÓ©a á∏∏°†e âfÉc ᣫ°ùÑdG ájGóÑdG ¿CG hóÑj Öéj ¬fCG ∑QOCG ≈àM oπÑb øe ÖëdG »a ≥dõfCG ºd …òdG ÉfCG ,»∏ãe ≈ãfCG ájƒØ©H pâasô°üJ »àdG pâfCGh ,s»eób ™°VCG øjCG Gk ó«L ¬ÑàfCG ¿CG ÉeóæY É¡Ñ∏b päÉ°†Ñf o∞pbƒJ É«fódG »a mIƒb øe Ée ¬fCG o∑Qp óJ á«bô°T .¢†Ñæj ¿CG Qo ôu ≤j @@@ .»JôcGP »æe oÜô¡J ∫hC’G ÉæFÉ≤d ≈dEG »a ák bQÉZ ¬«a p∂JóLh …òdG Ωƒ«dG .πjôHCG øe ¢ùeÉîdG ìÉÑ°U Ap GôWEG »a kÉbQÉZ »°ùØf oäóLhh ,IójôL »a É¡oà≤s∏Y »d mIó«°üb pIAGôb ≈≤dCÉa ,áëfÉ°ùdG á°UôØdG √òg »a kIÉC éa tÖoëdG ÉfnónL nhh ,á≤«bQ ICGôeG .Ünôgn h ,¬ncÉnÑ p°T Éæ«∏Y ɪæ«H ΩÉfC’ Égó©H oâÑgP .çsóëàf øëfh §≤a á∏«∏b o≥FÉbO äsôe ƒ¡a ¬ª∏YCG øcCG ºd Ée ÉeCG ,¬ª∏YCG oâæc Ée Gòg .á©eÉédG ≈dEG pâfCG pâÑgP ¢û«©àd Oƒ©J ±ƒ°S ∑GP ôHÉ©dG ÉæFÉ≤d »a »æàcôJ »àdG IÉàØdG √òg s¿CG ô«aÉ°üY páKÓãH Ωƒj πc Égnô©°T É¡«a øujõJ ,AÉ°†«H xÖoM á q°üb »©e .»Ñ∏b øe oêôîJ oÖ∏≤J É¡ªLɪL øe Éædƒ≤Y êôîJ OÉμJ »àdG áWÉ°ùÑdG √òg πμH .ÉænJÉ«M Qo GóbC’G 35


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 36

ô˘˘Ñ˘ Y p∂jOɢ˘fCG oâæ˘˘c ,ô˘˘Hɢ˘©˘ dG Aɢ˘≤˘ ∏˘ dG Gò˘˘g ø˘˘e §˘˘≤˘ a Ωɢ˘jCG ᢢ à˘ °S ó˘˘ ©˘ H .»àYÉqª°S ..ƒdBG :≈∏YCG m䃰üH QqôcCG ,ø«àª°üJh ?ø«©ª°ùJ πg :kÉaôM kÉaôM o¬ o£u≤æj oAÉ«ëdGh p∂oJƒ°U »æ«JCÉjh .ñô°üJ ’ ∑ƒLQCG øμd ,∂©ª°SCG .ñô°UCG øcCG ºd .¢†Ñæj »Ñ∏b ,∂æe kAÉ«M »μHCG Oo ÉcCG ,äÉÑZôdGh äÉ«æeC’G øe m ΩGƒYCG ó©H .áLGò°ùH »àdƒLQ oïØàæJh ,»æªq∏μJ lIÉàa Gk ô«NCG »g Ég ,áàeÉ°üdG pá∏ s£©ªdG ádƒLôdG øe mäGƒæ°Sh .»æe oπnéîJh ÉfòNCÉJ oå«M ≈dEG p∂©e oπnMQCGh ,»JôÑf ôo u«ZCGh ,kGó°ûM »à≤K óo o°ûMCG .äɪ∏μdG oΩɢMORGh kIQɢJ πo ˘é˘î˘dG ¬˘©˘ u£˘˘≤˘ oj ¿É˘˘c …ò˘˘dG ɢ˘æ˘ ã˘ jó˘˘M ø˘˘e mᢠgô˘˘oH 󢢩˘ H .≈˘Ø˘¡˘d m¿PCɢH ¬˘æ˘«˘ fQ o§˘ ≤˘ à˘ dCG .ô˘˘NBG l∞˘ Jɢ˘g p∑QGƒ˘˘é˘ H t¿ô˘˘j ,IQɢ˘J Qɢ˘μ˘ aC’G ∫hC’G ¥ƒ°ûdÉH oπHô°ùJCG ºK ,¥põnf l∫ƒ°†a »fƒ°ùμ«a ≥FÉbód »ææ«côàJ :kÉMRÉe kÉYÉæb ÉfCG òo îJCGh ,øjOƒ©J .p∂«dEG ?¿ƒμJ øe ?¿ƒμj øe :πob 36


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 37

.∂à≤K Ö°ùc k’hÉëe I’ÉÑeÓdG ™æ£°UCG ,≥∏≤H oº°ùàHCG ?¿PEG »l ØWÉY l∫É°üJG !»Ñ«£N ¿Éc ,∂«∏Y ΩGôM Ék eɪJ ø«∏°üØJ pâæc ,IóMGh kIƒ£N ƒ£îf ¿CG πÑbh ¿PEG p∂àjƒØ©H uº n°†pN »a Gò¡d ¬ÑàfCG ºd »æμdh ,ºjôëàdG óu M ≈dEG ∂àØWÉYh ºdÉ°S ø«H ƒëf ƒÑëj p∂H »àbÓY ôo ªY ɪæ«H ,á∏gƒd »æJòNCG iô¨°U m πeCG áÑ«N .kÉÑjô≤J á°ùeÉîdG ¬à≤«bO ¤EG Oƒ©jh ,ÜAÉãàj »Ñ∏b o⩪°S »fCG »s dEG πu«N ,¿PEG ál Hƒ£îe pâfCG .ΩƒædG ø˘e É˘æ˘©˘æ˘ª˘j ɢ˘e ∑ɢ˘æ˘ g ¢ù«˘˘d ,∫ɢ˘M …CG ≈˘˘∏˘ Y p∂©˘˘e ≈˘˘≤˘ HCɢ °S »˘˘æ˘ μ˘ dh .åjóëdG .â©æàeG »æà«dh ô˘Yɢ°ûdG p π˘˘∏˘ ª˘ d Gk PÓ˘˘e p∂Jƒ˘˘°U »˘˘a óo ˘ Lp CG oäô˘˘°U ,¥ƒ˘˘°T 󢢩˘ H kɢ bƒ˘˘°T kÉMÉÑ°Uh ,ΩÉfCG ¿CG πÑb π«∏dG päÉgOQ »a ¬μ∏°SCG kÉæeBG kÉ≤jôWh ,ÇOÉ¡dG »°TGôa »a o¢†ØàfCGh ,q…ô£dG p∂Jƒ°U ¬«a oπpÑ≤à°SCG ,Ωƒ«¨dÉH kÉÄ∏àªe Gk OQÉH .ôëÑdG Qƒ«W πãe ,l±ÉØL .ô¶àfCGh iôμ°S ™HÉ°UCÉH p∂eÉbQCG t¥OCG ΩÉfCG ¿CG πÑb oäô°U »a óo dƒJh ,IóMGh ák ©aO oäGhɪ°ùdG ôo £p ªJ ºK ,l⪰U ,l±ÉØL ,l⪰U Qƒ«£dG ∫õæJh ,kÉaƒØ°U äɪéædG É¡«a o™ªs éàJ ,iôÑc lIôgɶe »àaôZ 37


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 38

≈dEG ™«ªédG »¨°üojh ,QÉé°TC’G ∞MõJh ,QɪbC’G ó°ûàëJh ,kÉfGƒdCG Gòg nºueƒD j ¿CG ∞«æ©dG √Qɪ¡fG pIôªZ »a Qn ôs b …òdG ºn¡∏oªdG póFÉ≤dG pÜÉ£N .p∑óMh ,pâfCG p∂∏LCG øe kÉjóeô°S Gk ódÉN kÓ«d ,…Qƒ¡ªL Qm Gô≤H π«∏dG kÉbƒ°T ânæ≤n nàMG »àdG IOQhC’G ôo ¡°üæàa ,ô°UÉf ,»ª°SÉH ø«°ùª¡J päCGóH .π«∏dG ∫hCG øe »˘bGQhCG ≈˘∏˘ Y kɢ ≤˘ ∏˘ ¨˘ æ˘ e ,»˘˘∏˘ gCG Ωɢ˘eCG kɢ à˘ eɢ˘°U »˘˘à˘ aô˘˘Z oÜɢ˘H 󢢩˘ j º˘˘d ,»aÉëd âëJ ¬ÄuÑNCG .l¿ƒæM mICGôeG o䃰U …óæY QÉ°U ¿B’G .»FGƒ£fGh .¬JÉLQOh ¬JGôÑf πμH Gk Qƒë°ùe ¬©e o∫õfCGh á«æeCG ≈∏Y ,áÑZQ ≈∏Y á≤gGôªdG ΩÉjCG »≤jQ nÖs∏nënJ ºc ,¬∏dG Éj ôãcCG »a ™ªWCG ’ ,É¡«LÉfCG §≤a ,É¡«LÉfCG ≈ãfCG …óæY ¿ƒμJ ¿CG ,IOQÉ°T .∂dP øe .ÉgÉ°ùæj ’h ,ÉæJÉ«æeCG ¬∏dG oπuLDƒj ∞æY øY Gk ó«©H ,äÉ«àØdG ™e nƒ¡∏dG oÜò©à°SCG ÉfCGh ádƒØ£dG òæe ,ÉjGôªdGh ¢ùFGô©dG ø«H qø¡©e kÓjƒW oåμeCG .º¡JÉ°ùcÉ°ûeh ¿É«Ñ°üdG ,qø¡æ«H …OƒLh ≈∏Y äÉ«àØdG ôeBÉàJ hCG ,O’hC’G »s ∏Y õeɨàj ¿CG Éeh o´õfCÉa ,áÄ°TÉædG »JQƒcP É¡∏ªëàJ ’ »àdG äÉfÉgE’Gh õHÉæàdG GC óÑj ≈àM .O’hC’G ™ªàée ≈dEG OƒYCGh ,qø¡æ«H øe »°ùØf ¿CG πÑb Gk QƒcP ¿ƒμf ∞«c kÉfÉ«MCG Éæfƒªq∏©j ¢VÉjôdG »a ,ÖéY ’ óo ¡àéjh .Éæà«fÉ°ùfEG πÑb ÉæJQƒcP πªàμJ .kGô°ûH ¿ƒμf ∞«c Éfƒªq∏©j søgO’hCG nø«qHôj ,qø¡°ùØfCG AÉ°ùædG ≈àM ,¢SQódG Gòg p ø«≤∏J »a ™«ªédG 38


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 39

Qóéj ’ ,πLQ ¬fCÉH ¬àdƒØW òæe øHÓd nø«Mƒjh ,áaô°üdG IQƒcòdG ≈∏Y .äÉæÑdG ™e Ö©∏dG ¬H É¡°ùæL päÉæH ¢UÉ≤àfG ≈∏Y É¡æHG »qHôJ ¿CG xΩ’C øμªj ∞«c º¡aCG ºdh IÉàØdG ôo ÑμJh ,AÉ°ùædG ≈∏Y m π©à°ùoe ƒgh ≈àØdG ôÑμ«a .…QóJ ¿CG ¿hO O’hC’G ¿ƒªq∏©j GPɪd q§b º¡aCG ºd .¬aô©J ºd m πLQ øe ál ØFÉN »gh øe qø¡©e πeÉμàdG ¢ShQO º¡fƒª∏©j ’h ,AÉ°ùædG ≈∏Y π°VÉØàdG ¢ShQO .áë«ë°U ádOÉ©e πLCG @@@ ,AÉ«ëH ÜÉÑdG o¥ôo £J .áeOÉîdG ¬∏ªëJ kÉæNÉ°S …É°ûdG o܃c »æ«JCÉj ¬ë£°S ≈∏Y ƒØ£J .…ój ø«H n܃μdG o™°†Jh ,Oƒ¡©ªdG É¡HOCÉH ¿PCÉà°ùJh ɢfCGh ,á˘YGOƒ˘˘H ᢢ«˘ aɢ˘£˘ dG ¬˘˘bGQhCG iCGô˘˘ª˘ d oº˘ °ùà˘˘HCGh ´É˘˘æ˘ ©˘ æ˘ dG ø˘˘e läɢ˘≤˘ jQh oπeÉLCG ák Ø°TQ o∞ o°TQCGh ,É¡pJ’ƒdóeh päɪ∏μdG päÉjôcP p∂©e ™Lôà°SCG ádƒ°SQ É¡fCÉc Am É«ëà°SG ≈∏Y É¡LhôN o™pHÉJCGh ,ÖgòJ ¿CG πÑb á°ûFÉY É¡H øe nÆQÉØdG »MÉÑ°üdG Ö«∏ëdG n܃c É¡©e kIòNBG ,≈°Sƒe ≈dEG ï«°ûdG .¿Éc å«M ≈dEG ÜÉÑdG ÉgAGQh ák ÑMÉ°Sh ,»Ñàμe ¥ƒa ák «∏L ¿ƒ°ùªîdG É¡eGƒYCG âfÉc ,z»æHG ¬Ñ°ûJ âfCG{ :kIôe »d âdÉb mäÉæH ¢ùªNh ól dh .ôª©dG ∫GƒW ìóμdG ’EG ±ô©j ºd m¬Lh íeÓe ≈∏Y ∞«c .ìôØdG ¬«a ¢†eƒj ¿CG πÑb ¬àjÉ¡f øe Üôà≤j ôl ªYh ,ô«uμ°S lêhRh ?É¡æHG ¬Ñ°TCG »fC’ »∏«dóJ ≈∏Y kIQób ¿B’G ≈àM ∂∏ªJ ÉgGôoJ ¬˘Ñ˘à˘æ˘J ¿CG ɢe ,¬˘Ñ˘∏˘WCG ¿CG ¿hO …ɢ°ûdG p܃˘˘μ˘ H »˘˘æ˘ «˘ JCɢ J kɢ fɢ˘«˘ MCG ᢢ°ûFɢ˘Y 39


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 40

πªëJ øe áeƒeCÉH ɪHQ hCG ,IOÉ©°ùH »s dEG ¬∏ªëJ ≈àM áaô¨dG »a »JóMƒd .π°†ØªdG ¬HGô°T É¡æHG ≈dEG ºMƒdG Gò¡d Gk ô«ãc oâ°ûgófG .kGô«ãc …É°ûdG òt ∏à°SCG ÉfCGh p∂àÑÑMCG òæe .√ó©Hh ,p∂ÑM AÉæKCG »æHÉàfG …òdG »ØWÉ©dG oäô°U GPɪdh ?ø«¡à°ûJ Éeh ø«qÑëJ Ée »a p∑ó«∏≤J ∫hÉMCG oâæc πg âëÑ°UCG ¥ qhòàdG päɪ∏M q¿ÉC ch kÉeɪJ ôqμ°ùdG øe kÉ«dÉN p∂∏ãe ¬«¡à°TCG ?Ö∏≤dG päÉÑZôH ák WƒHôe âfÉch ,zqóëdG Gòg ≈dEG kÉ©FGQ øμJ ’{ :Iqôe »d pâ∏b ÉeóæY ôscòJCG »eO øe mIô£b πc o¢SuôcCG oâæc »fCG »aô©J ºdh ,´ƒeO »r àcôpH p∑Éæ«Y .p∂∏«MQ πÑb ,p∂JOƒY É¡H …ôà°TCG ¿CG o∫hÉMCG ,p∂FÉ°VQE’ Gòg ≈dEG kÉ©FGQ âæc »fCG »fpóréoj ºd .∞°SCÓd kÉÄ«°T ∂dP póéoj ºdh .É¡°ùØf ó«dÉH p¬pઠq£Mh …QhôZ »d pâ«æH .óëdG ,πHÉ≤ªdG QGóédG ≈∏Y …n Éæ«Y â≤s∏©Jh ,áæ«μ°ùH …É°ûdG oâ«°ùàMG .A§ÑH IôcGòdG á«bÉ°S äQGOh ÉæJÉaGôàYG ,IôcGòdG päÉ£≤°S πc ¿hO ,kGójóëJ oäôscòJ GPɪd …QOCG ’ »aÉ£dG ´Éæ©ædG ƒg ɪHQ .ƃ∏ÑdG päÉ°ûgO øY É¡FÉ«M »a ábQɨdG ≈dhC’G ,π«°UÉØàdG π«°UÉØJh ,π«°UÉØàdG p∂æe oâaôY …òdG ÉfCG .∂dòH »fôscP .áKƒfC’G º∏Y »a √CGôbCG mÜÉàc ∫hCG pâæc »àdG pâfCGh á˘∏˘Mô˘ª˘dG ∂∏˘J ɢæ˘d âM sƒ˘d ∞˘«˘ch ?ƃ˘∏˘Ñ˘dG ä’ɢM ɢ˘æ˘ à˘ Hɢ˘à˘ fG ∞˘˘«˘ c .≈dhC’G Iôª∏d Éæ°†©Ñd É¡H ÉæëoH ∞«ch ,ICÉéa ᪰SÉëdG á«uæ°ùdG 40


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 41

mIôq Z ø«M ≈∏Y »Zƒ∏H »fòNCG ∞«c ,πéîH »àjÉμM p∂d oäô s£b ,…ô˘˘ª˘ Y ø˘˘e Iô˘˘°ûY á˘˘ã˘ dɢ˘ã˘ dG »˘˘a kɢ «˘ fƒ˘˘Jô˘˘c kɢ ª˘ ∏˘ «˘ a óo ˘ gɢ˘°TCG oâæ˘˘c ɢ˘ª˘ æ˘ «˘ H áÄjôÑdG ádÉëdG ≈∏Y á«Lƒdƒ«°ùØdG áªé¡dG √òg ≈∏Y Gk ô«ãc p∂àμë°VCGh .≥Ñ°ûdG É¡«a »æHÉàæj »àdG hCG ,âÄLƒa p∂fCG ,∞«ãc Am É«Mh ,ô«°üb OtOôJ ó©H p∑QhóH pâaôàYGh .≈dhC’G p∂FÉeóH ΩÉqªëdG »a ,pâ©péao .ºdCÉH çÉfE’G o≠∏ÑJh ,Isò∏H QƒcòdG o≠∏Ñj …t ô°ûÑdG ¬ o°SÉÑd nπªàμj ¿CG πÑb kÓØW sπX ƒd ≈qæªJ ¢SÉædG øe ºc ?πeÉμdG Éæfƒ£H »a ƒªæJ ¿CG óH ’ ,ô°ûÑdG ¬∏dG ≥∏N ɪc Gk ô°ûH ¿ƒμf »μd kÉØn ©r n°V É¡æeh É¡«a o¢ùÑ∏f tπ¶fh ,É«fódG tÖM Éæfƒ«Y »ah ,ó°ùédG Iƒ¡°T .≈dhC’G ájô°ûÑdG Éæà≤«≤M øe ,ôãcCGh ôãcCG ø«Hôà≤e ,∞r© n°V ¥ƒa .iƒbCG Éæc ,k’ÉØWCG Éæc ÉeóæY .Iô«NC’G Qn ƒ£°ùdG ¬«a n§≤àdCG ¿CG o∫hÉMCGh ,…ôàaO ≈dEG Oo ƒYCG .´Éæ©f ,ƃ∏H ,πeÉμJ ,π°VÉØJ pä’ɢ©˘Ø˘ fG ≈˘˘∏˘ Y Iô˘˘£˘ «˘ °ùdG ™˘˘«˘ £˘ à˘ °ùj ’ mÖJɢ˘μ˘ d lí˘ °VGh lÜGô˘˘£˘ °VG .¬JôcGP .IÉëªe ¿hóH ô«¨°üdG ¢†«HC’G p∂ª∏≤a ,kÉÄ«°T ƒëeCG ød máHÉàc ≈∏Y ón gGƒ°T »JÉaGôëfG ∑ôJCGh ,âaôëfG å«M øe OƒYCÉ°S óo gGƒ°T ,´QÉ°ûdG áëØ°U »a áaôëæªdG äGQÉWE’G QÉKBG »g ɪ∏ãe ,IôFÉM 41


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 42

.IQƒ¡àe mIOÉ«b ∞bh ,…ô¨ p°U »a .sOôoj ’ kÉ«¡dEG kAÉ£Y »s ∏Y pâdõf kÉ≤M Aɪ°ùdG øe ≈∏Y »©e ¢ù∏éJ iôNCG mIÉàa ≈dEG »dƒ°Uh ¬Lh »a »FGƒ£fGh »aƒN oâæc .¿ƒ∏©Øj ɪc ≈©°SCG Óa kÓéN ÅØ£fCG oâæc »fC’ ,ìƒH »u °Sôc »a oºàªJCG .∫É«îdG ΩÉæ°UCGh áHÉàμdGh p⪰üdÉH isõ©JCGh »°ùØf »u∏°SCG øμdh ,z¬∏dG QGóbCG πãe ÉgóMh A»éà°S ,Égô¶àfCÉ°S{ :ìhôdG AGƒN ≈∏Y »HÉH pâfCG pâbôW ≈àM ,¿CÉ°ûdG oâ«°ùfh Gk ôWh »æe â n°†nb á≤gGôªdG .óYƒe ô«Z »NCG QGƒéH ¬∏uãeCG oâæc …òdG ´OÉîdG »FÉØZEG »àdƒØW »a ôo cs òJCG á°ùªîdG »eGƒYCG ¿CG tø¶jh ¬JÉàa »LÉæ«d kÉàaÉN ¬Jƒ°U oÖë°ùj ƒgh ôªY o≥°û©jh .CÉÑàNG ɪd ’EGh kÉYƒæªe o¢SQɪj ¬fCG o∑QOCG ÉfCGh .π©Øj GPÉe »©J ’ kIôe øjô°ûY p∞JÉ¡dG áYÉqª°S oπuÑ≤oj ¬ëªdCG ºK .∞éJQG ɪd ’EGh IOÉ©°ùH .ΩÉæjh É¡fÉμe ≈dEG Égó«©j ¿CG πÑb QÉÑμ∏dh ,π«ªLh ,´ƒæªe :íeÓe áKÓK Öë∏d s¿CG ∑GòfBG oâªq∏©J ó©Hh ,oäôÑch ,oäôÑc .ôÑcCG ÉeóæY ÖëdG ÖμJQCG ¿CG oäQôbh .§≤a kÉeɪJ π©a Ée »a ôªoY oäós∏b Gk ô«NCGh .p∂ÑM »fAÉL ,äGƒæ°ùH øjô°û©dG .¬àaôZ »a ¬©e É¡àªf »àdG á∏«∏dG ∂∏J ,á`dhÉ`ë`ª`dG ó«YC’ ,≥`dõ`fCGh .kÉaô`M kÉaô`M p∂Jƒ°U o≥s∏°ùJCG oâ`æ`c oå`˘˘ ˘sÑ`°û`JCG oâ`æ`c .ô˘˘ ˘qμ`°ùdG ø`e kÓ`Ñ`L o≥`˘˘ ˘s∏`°ù`à`J ᢢ ˘ ©˘ ˘ Fɢ˘ ˘ L má`∏`ª`f π`ã`e …ò`dG ≈`æ`©`ª`dG ∫ƒ`M Qo hOCGh ,Oƒ`©`J ’CG ≈°û`NCG »àdG päÉ`ª`∏μ`dÉ`H 42


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 43

áªdÉμªdG oπ©éj ób Ée πc øY Gk ó«©H Gk ó«©H oÜôgCGh ,kGô`«`ã`c ¬`H oºo∏`MCG .»¡àæJ á«∏«∏dG qƒ∏©dÉH p∂d oâaôàYG ájGóÑdG òæeh ,∑AGREG kÓ«Ä°V oâæc ájGóÑdG òæe ,ïjQÉàdG »a É¡∏©Øj m πLQ ∫hCÉc áeGƒp≤dG ≥M øY p∂d oâdRÉæJh ,áqæªp dGh ¬æe »d ¢ù«dh ,¬∏©Øf Ée πc »a π°†ØdG p∂d{ :ó«Mh m±ôëH p∂d oâ∏bh p∂«a oâ≤°ûY ób âæch ,kÓ«ªL Qhô¨ªdG p∂રU »fAÉLh ,zA»°T .™°VGƒàdG ¿hôNB’G o≥°û©j ɪc Qhô¨dG ±ÉqØ°T m¥Qh ≈∏Y o¬ s£NCG r¿GC »d Quóbo ƒd ¿B’G ¬ÑàcCG Ée s¿GC oº∏YCG ≈∏Y »àbQh ™°VCG ¿CG o™«£à°SCG ¥É°û©dG ø«jÓe É«fódG »a s¿GC oäóLƒd ák KOÉM ¢ù«d .iôÑc ák bQÉØe ÖëdG ¢ù«d .kGRQÉH kÉbôa óLCG Óa ,º¡bGQhCG ø«jÓe Qôμàj ∂dòd .á©«Ñ£dG ¢ù«eGƒæd …l ô£a l¥É«°ùfG ¬fEG .áÑjôZ ák «fƒc ¢ù«dh ,ÉæJGhP »a ¬JQƒ£°SCG ≈∏éàJ ɪæ«H ,kÓ¡°S ,kÉjOÉY »JCÉjh äGôªdG .ÉæJGƒ«M øe í£°ùdG ≈∏Y kÉeƒj p∂H o¢VôeCG oäGC óHh ,…Qóf ’ å«M øe Üsô°ùàj ÖëdG GC óH .Ωƒj ó©H ,»˘˘eɢ˘æ˘ Jh p∑ó˘˘j ø˘˘e ᢢYɢ˘ªq ˘ °ùdG §˘˘≤˘ °ùJ ≈˘˘à˘ M p∂Jɢ˘ Lɢ˘ æ˘ e »˘˘ a ≈˘˘ ≤˘ HGC ´É˘ª˘°S pIò˘∏˘H ™˘«˘ª˘é˘dG π˘Ñ˘b ô˘˘Ø˘ XCG ≈˘˘à˘ M ,»˘˘Jƒ˘˘°U 󢢨˘ dG ó˘˘æ˘ Y p∂¶˘˘bƒ˘˘jh .ΩƒædG Qp ón Nn »a ¢Sƒª¨ªdG p∂Jƒ°U .»Jƒ°U sºK ,¥GƒØdGh ¢SÉ©ædG ø«H ,á¶≤«dG …sóM ø«H .¬¡æoc oº¡aCG ’ kAÉ¡à°TG »bhôY »a oå©Ñj Ée kɪFGO p∂XÉ≤«à°SG ¿Éc 43


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 44

.ɢ¡˘«˘a Ωɢæ˘j iô˘NCG ák ˘ Yɢ˘°S »˘˘æ˘ dCɢ °ùj …ò˘˘dG »˘˘gGƒ˘˘dG ∞˘˘«˘ ©˘ °†dG oäƒ˘˘°üdG p∂« u£ªJh .»eO »a πNóàd p∂ªa øe oêôîJ »àdG áØ«ØîdG oäÉg qhCÉàdGh ÉeóæY áÑZôdG áHƒÑ«Z »a o§≤°SCG OÉcCG ÉfCGh ∞JÉ¡dG áYÉqª°S »a øJÉØdG .®É≤«à°S’G ó©H má∏Ñob ∫hCG »æ«JCÉJ pâæ˘c ∑ô˘jô˘°S ø˘Y 󢫢©˘Ñ˘dG ∞˘Jɢ¡˘dG p∂∏˘°S ø˘e ák ˘Ñ˘jô˘˘b »˘˘fƒ˘˘μ˘ J ≈˘˘à˘ M p∂KQhCG ƒdh ≈àM »Jƒ°U ≈∏Y ΩƒædG p∂d ≈sæ°ùà«d ¢VQC’G ≈∏Y ø«eÉæJ ɢgQqô˘Ñ˘j »˘à˘dG á˘Ø˘«˘Ø˘£˘dG Ω’B’G √ò˘g .®É˘≤˘«˘ à˘ °S’G ó˘˘æ˘ Y ô˘˘¡˘ ¶˘ dG Ω’BG Gò˘˘g É¡édÉYCG ≈≤HCGh ,k’’Oh kAGôZEG ôãcCG p∂XÉ≤«à°SG π©éJ âfÉc ¥ƒ°ûdG »°VQC’G p∂°TGôa øe Gk ô«NCG »eƒ≤J ≈àM .√ô«Z ∂∏eCG ’ m¿ÉæëH p∂©e .p∂eƒj »FóÑJh ,§«°ùÑdG ∫ƒ˘é˘J .åjó˘ë˘d l∫ɢé˘e ∑ɢ˘æ˘ g kɢ Mɢ˘Ñ˘ °U ø˘˘«˘ ∏˘ °ùà˘˘¨˘ J pâfCGh ≈˘˘à˘ M ≈∏Y l≥s∏©e ÉfCGh ,»ª¡a ¿hO ±hôëdG ôã©Ñààa p∂ªa »a IÉ°TôØdG QGhoO »s æ«Y »ah ,¬∏HCG m πØ£c kɪ°ùàÑe ,∞JÉ¡dG øe ôNB’G ±ô£dG √RÉéfEG ô¶àæj m πªY ∞dCG »FGQhh .¢SÉ©ædG É«aGô¨L »a ø«°TÉ s°ûëdG ≈°SÉæJCGh ,A»°T πc oπªp gCG ÉfCGh .»bGQhCGh »LGQOCG »a o䃪j ƒgh sø˘ ¶˘ dG oêõo ˘ eCG .»˘˘Ø˘ Jɢ˘g ≈˘˘∏˘ Y ¬˘˘∏˘ c Ωƒ˘˘«˘ dG p∂©˘˘e »˘˘°†bCGh ,A»˘˘°T π˘˘c ’ »àdG IÉàØdG √òg »JÉ«M »a √ôu«¨à°S …òdG Ée …QOCG ’h ,ø«≤«dÉH .É«fódG »a A»°T É¡¡Ñ°ûj .Iôe ∫hC’ p∑GQCG ¿CG πÑb ,≈dhC’G ÉæØJGƒg ≈∏Y §≤a lΩÉjCG äsôe ≈∏Y Ésæco .»ªY ∫õæe »a »∏FÉY Am Gó¨d Gk ƒYóe pâ«ÑdG øe oâLôN 44


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 45

.∞«°üdG Gòg ¬Ñ°ûj m∞«°U ÜÉàYCG pâ«q∏îJ ¬«ah ,p∂àaôY ¬«a .kGô«ãc »æbQDƒj áæ°ùdG øe π°üØdG Gògh .ø«æ°ùdG ±ÓàNG ™e ,»àjGhQ áHÉàc oäGC óH ¬«ah ,»æY ,™bƒJCG ºd å«M ≈dEG Iô«¡¶dG ∂∏J »JQÉ«°S OƒbCG »°ùØf oäóLh ó©H kÉ櫪j oâØ£©fG ,kÉ≤Øf oäõàLG ,k’ɪ°T »°ü°üîàdG n´QÉ°T oâμ∏°S .áªMOõe máãdÉK óæY oâØbhh ,ø«JQÉ°TEG ≈dEG »fOƒ≤j kÉ櫪j ±É£©f’G ¿Éc .π≤æàªdG »ØJÉg øe p∂ØJÉgCG oäCGóH ø«æμ°ùJ øjCG ±ôYCG oâæc .p∂à«H ≈dEG »fOƒ≤«a Gk QÉ°ùj ÉeCG ,»ªY â«H p∂à«H ó°übCG ¿CG oäôsμa .§≤a m ∫É«d òæe ôHÉ©dG Gò¡H ø«≤ãJ pâæc Ée •ôØd øe p∂Jƒ°U »æ«JCÉj …òdG QGóédG ∂dP áÑjô¨dG »àÑZQ ¿ƒ«©H iQCG »q∏©d IQÉ°TE’G »æëæªJ ɪãjQ kÉ©jô°S »°SCGQ »a É¡oJQOCG ,IôμØdG »æàμs∏ªJ .¬Ø∏N .ô°†NC’G ÉgAƒ°V ÉæàbÓY øY ™LGôàdG ≈dEG p∂H iqOCG ƒd GPÉe ?Gòg p∂Ñ°†ZCG ƒd GPÉe ,p∂bhô˘J ICɢLÉ˘Ø˘ª˘dG ¿CG ƒ˘d GPɢe ø˘μ˘dh ?ɢ˘¡˘ à˘ jGó˘˘H ø˘˘e ák ˘ «˘ ≤˘ °T hó˘˘Ñ˘ J »˘˘à˘ dG ?Iô°TÉÑe p∂cÉÑ°T âëJ ∞bCG ¿B’G »fCG p∑ôÑNCG ÉeóæY IOÉ©°ùdG p∑ôª¨Jh má∏«d πc »æ∏ªëJ »àdG IÉàØdG √òg ≈∏Y …Éæ«Y ™≤J ƒd ≈æªJCG oâæc ¿CG π˘Ñ˘b ,ɢgOu hh ɢ¡˘fɢæ˘ë˘H »˘fô˘ª˘¨˘Jh ,kGô˘«˘ã˘c »˘˘H »˘˘æ˘ à˘ ©˘ Jh ,»˘˘°TGô˘˘a ≈˘˘dGE ?Égô©°T ,ÉgÉæ«Y ,É¡ëeÓe »g ∞«c ?hóÑJ ∞«c iôJ ,ΩÉfCG »æcôàJ .≥p∏bn »ææμdh ≥°û©dG Gòg o∞°üfh ,l≥°ûpY É¡ØJGƒg o∞°üf ,iôÑc ál æjóe ¢VÉjôdG 45


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 46

p à˘Kƒ˘fCG ¿CG oº˘∏˘YCG .»˘æ˘e ¬˘H ø˘«˘Fô˘Ñ˘ à˘ J Gò˘˘¡˘ c kɢ n°ù˘˘rÑ˘ nd ≈˘˘°ûNCG ɢ˘fCGh .IOhGô˘˘e ∂ »fCG ô«Z ,áæjóªdG Qƒ«W πc øe kÉ≤«∏ëJ ≈∏YCG á≤KGƒdG ∑Qƒ«Wh ,áØ∏àîe »a ±ƒîdG IQƒ£°SCG øe ák «LÉf kICGôeG ∑Éæg ¿CÉH ∑GòfBG kÉeɪJ ≥KCG øcCG ºd Gòg ¥ƒa pâfCGh ,…OɪàdG n¿Qòëjh ,áæ°ùdC’G nø«°ûîj qø¡∏c .ÉfOÓH øeh ,p∂H »àaô©e tπ¨à°SCG ÉeóæY É¡ÑμJQCG mábɪM …t ÉC a ,πLôH ál £ÑJôe ±ƒbƒdG s≥M »°ùØf níæeCGh ,á≤ãH ±sô°üJC’ ,ø«æ£≤J øjCGh ,ø«fƒμJ ?∂æe ¿PEG ¿hO ,pâ«ÑdG QGƒ°SCG ΩÉeCG ∫hCG øe .π©ØdG IOQ É¡æe t∞°ûà°SCG »q∏©d ≈dhC’G p∂Jɪ∏c oâ©Lôà°SG Gk óL ál «bGQ ál KƒfCG p∂d .∂°ùØf päÉÑæL øe ák ≤KGh »d øjóÑJ pâfCGh º∏ëdG …u GC øeh ,ø«fƒμJ øe º∏YCG oâæc ø«dhC’G ø«eƒ«dG òæe .IQÉ°†M ôo o£≤J ™ªàée »a iôNCG mIÉàa ™e Gk Qƒ¡°T ôeC’G oÖs∏£àj ób ɪæ«H ,pâfCG mIô°SCG .Gòg áæ°ùdC’G .â«JCG ÉfCG ¿EG p∂LÉYõfÉH Qòæj p∂æe ¬àaôY ɪe A»°T ’ ∫CÉ°SCG øcCG ºd ÉfCGh ,ßtØëJ ¿hO Gk ójhQ p∑QGô°SCG øe »ææ«Hqô≤J pâæc ’ p∂fCG oâææX ≈àM ,p∂H §«ëj Ée πμH pâfCG »q ∏Y øjôª¡æJ ɪæ«H ,kGô«ãc »Jƒ°U øe pâØ°ûàcG ø«M AÉcòdG Iójó°T pâæc p∂fCG á≤«≤ëdGh ,á«dÉÑe .É«≤ o°Sh kÉëàe É¡æY õé©J h ,A’ódG É¡«a ô«ëJ »àdG ôÄÑdG ¬Ñ°TCG lπLQ »fCG πg ?kÓ°UCG ΩÓμdG ≈∏Y »JQób »a ø«qμ°ûJ ΩCG ,»H ø«≤ãJ pâæc πg ?»Ø©°†d ø«MÉJôJ ΩCG ,»J qƒb ≈∏Y ø«ÄμàJ pâæc øY kÉ°†jCG ÉfCG oâª∏μJh .pâª∏μàa ,ΩÓμdG ≈dEG ák LÉàëe pâæc ɪHQ 46


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 47

iôéªdG √qóëj ’ …òdG ôëÑdG πãe ΩÓμdG ¿Éc .»JÉ«M OhóM πc ÉærbôMCG .ΩƒædG hCG ,kÉfÉ«MCG AÉ«ëdG ’EG åjóëdG øY ÉæØbƒj ’ .QÉ¡fC’Éc π«∏dG óu M ≈∏Y ø«eCGƒJ Éær≤°üàdGh ,ìƒÑdG πc ÉfóØæà°SGh ,äÉYÉ°ùdG πc ÉfóæY ΩÓμdG á«¡°T âfÉc Ée •ôØd ¬«Øîf ɪe ô«ãμdG Éæjód ó©j ºd ≈àM .Éguó°TCG ≈∏Y øμj ºd ¿EGh ≈àM ,»JÉ«M »a ôn NBG m ¢üî°T ΩÉeCG …ôo©dG Gò¡H óo rHCG ºd ɪc ,kÉs«Y ,»àdƒØW òæe »≤«aQ ⪰üdG qøμdh ,ôà°ùdG oπªàëj Ée …óæY .áªμM ¢ù«dh ,øXCG âëJ ¬FÉàdG p ìqÓªdG πãe oâØbh ≈àM Gk ô«NCG p∂«dEG »JQÉ«°S oäób IBGô˘ª˘dG ≈˘∏˘Y ák ˘©˘jô˘°S kIô˘¶˘f o⫢≤˘dCG .≥˘«˘ª˘Y l≥˘∏˘b »˘Hh π˘˘«˘ ª˘ é˘ dG p∂cɢ˘qÑ˘ °T »˘˘Ø˘ Jɢ˘g oâ∏˘˘ª˘ M º˘˘K »˘˘eGó˘˘æ˘ g ø˘˘e oâ뢢∏˘ °UCG .IQɢ˘«˘ °ùdG »˘˘a ᢢ«˘ ∏˘ NGó˘˘ dG .∂dõæe QGóL øe Qm ÉàeCG ≈eôe ≈∏Y ,Éæg »fCG p∂JôÑNCGh åÑdCG ºdh ,ó«©°ùdG ∫òédÉH páLõપdG p∂à°ûgO áNô°U »æJAÉL mICGôeG ∞ o «W ¬æe tπ£jh ,íàØoj ô°ü≤dG p∂«HÉÑ°T óMCG ¿Éc ≈àM m¿GƒK ™°†H oâ°ùØæJ .ó«©H øe É¡JGô¶f »s dEG å©ÑJh ,∞JÉg áYÉqª°S Égój »a πªëJ ≈dEG ≈©°SCG ÉfCGh p∂≤«°V ôKCG ºdh RhÉéJCG ºd »fCG oâª∏Y ÉeóæY AGón© t°üdG √ò˘˘¡˘ H kI󢢫˘ ©˘ °S p∂à˘˘jCGQ .»˘˘d päô˘˘°U p∂fCɢ ch ,Qɢ˘¡˘ æ˘ dG í˘˘ °Vh »˘˘ a p∂à˘˘ «˘ H πc p∂«LÉæj …òdG Gòg ájDhQ ≈dEG »∏ãe ák bÉà°ûe pâæc p∂fCÉch ICÉLÉتdG .ô°ü≤dG QGóL âëJ IôªdG √òg l∞bGh ƒgh ,ΩÉjCG òæe á∏«d »àdG ¢ùª°ûdG p ¢VÉ«H øe πªLCG pâfCGh ∑ÉÑ°ûdG øe »d ø«M uƒ∏J pâæc 47


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 48

õu«eC’ óo pgÉLCG oâæc .π«°UÉØàdG »æeôëJh ¢†«HC’G AÓ£dG ≈∏Y o¢ùμ©æJ QÉàeC’G .á«fÉK p∑GQCG ’ ó≤a p∂¡Lh pÜÉ°ûYCG øe »JôcGP ÓC eCGh p∂ëeÓe p∂cÉÑ°Th πHÉ≤ªdG ∫õæªdG ∞«°UQ ≈∏Y »fÉμe ø«H ,kÉÑjô≤J ¿hô°ûY ,¥ô°ûe m¬LƒH »s ∏Y ø«q∏£J √OhóM ø«H pâfCGh ,ô°ü≤dG QGóL »a ≥s∏©ªdG .p∂æe ójõªdG ,ójõªdG ≈dEG »æbƒ°ûj ≥FGQ »l dƒØW l∫òn nL p∂ëjƒ∏J »ah πc .Öjôb Qm ón bn ÉjÉØN »a Ée ák °üb Éæd è°ùæj ÖëdG ¿CG o∑QOCG ’ oâæc pá©°†H ôp °ùμH ¿GPò∏àj ø«∏ØW pIhÉ≤°T øe ôãcCÉc óo Ñj ºd »dƒM Qhój Ée øY íªdCG ¿CGh ,QÉ¡ædG í°Vh »a p∂à«H ó°übCG ¿CG ,p∂ØJÉgCG ¿CG .ÇOÉÑe p∂«Øàc ,p∂cÉÑ°T ≈∏Y á©WÉ≤àªdG ájójóëdG ¿ÉÑ°†≤dG ø«H øeh ,ó©H ∂dP pâcQGóJ ºK ,ICÉLÉتdG IôªZ »a ɪgôà°S pâ«°ùf Úà∏dG ÚàjQÉ©dG .π«∏b ó©H .øÑd …ô¡æc ¿Éà≤FGQ ¿ÉØàc ɢ˘e󢢩˘ H ≈˘˘à˘ Mh ,⢢Øn ˘ n∏˘ Nn »˘˘ à˘ dG äGƒ˘˘ æ˘ °ùdG AGQh ø˘˘ eh ,¿B’G ≈˘˘ à˘ M Ée GPEG …QOCG ’ oâdR Ée ,äGôªdG päÉÄe p∂oà«≤àdGh ,p∂à≤°ûYh ,p∂àaôY ¿Éc ôeC’G ¿CG hCG ,Ωƒ«dG ∂dP ó°üb øY p∂«Øàc ∞°ûc ≈dEG päóªY pâæc .kÉ«≤«≤M kÉfÉ«°ùf áãHÉ©dG Iô«¡¶dG √òg »a ¬dõæe øe AÉL …òdG Gòg »Ñ¡J ¿CG päOQCG ɪHQ ¿CG päOQCG ɪHQ ,øjôMÉ°ùdG ø«dhóédG øjòg É¡«a oπeCÉàj Iò∏dG øe kÓ«∏b .záàqbƒe ÉæJGqòd πc{ :ɪμHÉàc øe ≈dhC’G áëØ°üdG ≈∏Y ¬d »ÑàμJ .p∑ÉØàc âHÉZ ɪ∏ãe ,Ée kÉeƒj »æY ø«Ñ«¨à°S p∂fCG »d pâ«MhCG ɪHQ 48


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 49

∞YÉ°†J ɪ¡d »FÉ¡à°TG ¿CG á∏gƒd oäô©°T ,GPɪd …QOCG ¿CG ¿hO .πéY ≈∏Y ¬pàjóJQGh ,kÉ°ü«ªb pâdhÉæJ ¿CG ó©H ,ICÉéa ?Ωƒ«dG ó©H ɪgGQCG ’ ób »fCG oâææX »æfC’CG ?kÉ≤M ÚàæJÉa ÉàfÉc ɪ¡fC’ hCG kÉØàc »àdƒØW òæe óLCG ºd …òdG ÉfCG ,»fô«ãJ äGòdÉH ±ÉàcC’G ¿C’ hCG ?É¡«∏Y »μHCG ,Ωƒj äGP p∂°ùØæH »d pâ∏b .¬«∏Y É¡FGôZEG Qo ÉKBG ,πLôdÉH ICGôŸG …ô¨oj ÉæJÉÑZQ ≈¡°TCG{ áªjób ádƒ≤ªH »æJôqcPh .kÉ°†jCG p∂©o uàªoj p∂H »YÉàªà°SG s¿CG .zøjôNB’G ÉjGôe »a ÉgGôf ’ ób Qm ÉL øe kÉaƒîJ ÉfCG oâaô°üfGh ,∑ÉqÑ°ûdG ≥∏¨fGh ,AÉ≤∏dG ≈¡àfG OƒbCG ÉfCGh ∫AÉ°ùJCG oâMQh .¬ª¡Øj ɪHQ hCG ,Éæg »aƒbh ≈æ©e º¡Øj ∂dP ó©H ôeC’G ¿Éc ¿EG ¬«∏Y oäôNCÉJ …òdG »ªY ∫õæe ≈dEG »JQÉ«°S ,kÓ˘©˘a ∞˘≤˘°ùdɢ˘H â≤˘˘°üà˘˘dG ɢ˘æ˘ à˘ bÓ˘˘Y ¿CG ΩCG ,kɢ jó˘˘Yɢ˘°üJ kÓ˘ μ˘ °T ò˘˘NCɢ «˘ °S .ô«NC’G ÉguóM ≈dEG â∏°Uhh ák bQh oäôàNGh ,»JôμØe oâLôNCG ,»ªY ±ƒ«°V ≈∏Y èdCG ¿CG πÑb .zá∏«ªL hóÑJ É¡e ¿EG ,πjôHCG øe ô°ûY »fÉãdG{ :É¡«∏Y oâÑàc ,IójóL .kÉæ«≤j Gòg »æX íÑ°ü«°S ¬°ùØf Ωƒ«dG »a ¬sfCG ∑QOCG øcCG ºd .äQƒ°üJ ɪe ÜôbCG ¿Éc »fÉãdG ÉfDhÉ≤d AÉ«ëdG É¡L sƒY mäɪ∏μH »dƒ≤àd pâfCG »æpàØJÉg ,á∏«∏b mäÉYÉ°S ó©H .ΩÉY ¿Éμe »ah ,Üôb øY »àjDhQ »a ø«ÑZôJ p∂fCG 49


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 50

pâ≤s∏°ùJ m¥Gƒ°TCG t…GC ?p∑óæY ¬FÉàdG …Qƒ°†M ¬∏©°TCG …òdG Ée …QOCG oâ°ùd ?áYô°ùdG √ò¡H »FÉ≤∏d ø«©°ùJ p∂à∏©Lh ,p∂JòaÉf øe âHqô°ùJh ,Qƒ°ùdG .ô£ªdG ¬n∏s∏H ôl «¨°U ôl pg ¢†Øàæj »Ñ∏b »ah ,kÉ°Tƒgóe ,kÉ©FÉW p∂àÑLCG .Ωƒ«dG ∂dP øeõdG êôMóJ ∞«c …QOCG ’ ’ ,¬YqOhCG ¿CG ¿hO kÉYô°ùe »ªY pâ«H øe oâLôN ∞«c …QOCG ’ oäòNCG ∞«c …QOCG ’ ,§≤a ák «fÉK øjô°ûY »a »æbP oâ≤∏M ∞«c …QOCG .ôãcCG ’ ,ójóëàdG ¬Lh ≈∏Y ≥FÉbO çÓK »a kÉHÉ«K oâjóJQGh ,kÉeɪM ∫CÉ°SCG »fCÉch IBGôªdG ΩÉeCG …ÉÑLÉM ó≤©fG ,≥∏b á¶ëd »a oâØbh »a »©HÉ°UCG oâcsôM ,ôqJƒJ »a oâbôWCG ,Ée kÉHGƒL »eÉeCG »àdG IQƒ°üdG .áÑjôZ ál ÑgQ »æàMÉàLG ,»eÉeCG Iôã©ÑªdG AÉ«°TC’G .Ée kIÉàa »≤àdCG »JÉ«M »a mIôe ∫hC’ kÉ≤KGh kɪ«°Sh kÉ≤«fCG hóHCÉ°S πg ?óMCG ÉæH »°û«°S πg ?óMCG ÉfGô«°S πg ?§≤a »à«HPÉL …ôÑàîàd óYƒªdG Gòg »©e päòNCG p∑GôoJCG ?kÉ«cP Ék ≤Ñd ø«∏∏©àà°Sh ,ô«NC’G AÉ≤∏dG ¿ƒμ«°S ¬fCG ΩCG ,p∑QÉÑàNG »a íéfCÉ°S …GôoJCG Am É≤∏d …ô¨j ɪH kÉHGòL øcCG ºd »æfCG á≤«≤ëdG ɪæ«H ,AÉ≤∏dG áHƒ©°üH √ó©H ?ôNBG .ø«àn∏Lp nh ø«à©cQ oâ«∏°Uh ,»JOÉé°S oâ°Tôa p∞dCÉH »°ûj ’ Ö«éY Om hô°ûH »JQÉ«°S oäóbh ,pâ«ÑdG øe oâLôNh .»∏≤Y »a ≥∏≤dG päÉÑM øë£J ≈k MQ ,QƒZÉW ÜÉàc øY kÉãëH ∑Éæg ø«fƒμà°S p∂fCG ∞JÉ¡dG »a »d pâ∏b 50


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 51

¿CG ≈ãfCÉc p∂d …Qhô°†dG øe ¿Éc ,™Ñ£dÉH .kÓjƒW ≥«°†dÉH ô©°TCG ºdh .§≤a »∏LCG øe p∂Ä«ée hóÑj ’ ≈àM Gòg »∏©ØJ ɪæ«H .p∑QhôZ ≈∏Y »¶aÉëJ ≈àM …QhôZ …ó°ùØJ ¿CG p∂«∏Y ¿Éc .QƒZÉW ÜÉ°ùëd ∫hC’G AÉ≤∏dG OÉéeCG πc ôs«éoJ ,ô˘Yɢ°ûdG Gò˘¡˘H o⩢ª˘°S ó˘b oâæ˘c ¿EG ɢfó˘Yƒ˘˘e π˘˘Ñ˘ b »˘˘æ˘ pà˘ dCɢ °S ɢ˘eó˘˘æ˘ Y ójõªdG p∑ôÑNCG ¿CG ÉC °TCG ºd .z…óæg ôl YÉ°T{ :∞ëée Qm É°üàNÉH p∂àÑLCG .∑GòfBG Gk ôjôÑJ É¡d ∂∏eCG ºd kIô«Z âfÉc ,ô«ãμdG ¬d oäGC ôb »fCG ºZQ ,¬æY »©e ô°ûMCÉ°S ∞«c .…óFÉ°üb ’EG p∑óæY »d ™Ø°ûj Ée …s ód øμj ºd ?ó«dƒdG ÜÉéYE’G Gòg »a »æªMGõ«d ,¿Éc kÉjCG ,ôNBG Gk ôYÉ°T ,zGQƒL{ ¬àjGhQ ø«H Gk QÉàëe oâæc ∑GP ÉæFÉ≤d øe §≤a máæ°S πÑb Ωƒ«dG »a kÉ©e ɪ¡àjôà°TG .CGóHCG ɪ¡qjÉC H ,zÉæ«fQÉc ÉfBG{ …ƒà°ùdƒJ ájGhQh oäGC ôb ,QƒZÉW ájGhQ oâëàa .Iô«ëH …s ój ø«H ɪ¡Ñq∏bCG äòNCGh ,¬°ùØf .1913 πHƒæH √Rƒa á°ü≤H ák eƒàîe ,á∏eÉc ¬Jô«°S É¡àeó≤e »a …ƒà°ùdƒJ øe IõFÉédG ´õàfG ¬fCG oâª∏Y ÉeóæY iôÑμdG á°ûgódG ∞«ch ,Iô«¨°üdG ábQÉتdG √òg â∏sμ°ûJ ∞«c QOCG ºd ,áæ°ùdG ∂∏J ¬°ùØf ?ÇóàÑe ôm YÉ°T Ióîe ≈∏Y iôNCG kIôe ÉYQÉ°üà«d IÉ«ëdG ≈dEG ¿Ó¡μdG OÉY øe ô«ãμdG oäGC ôb ,á∏«∏b n™«HÉ°SCG ∫ÓNh .GQƒL GC ôbCG ¿CG ÉgóæY oäQôb .»≤jó°U QÉ°Uh ,ÉfGDhQ â≤ØJGh ,ÉfGôoY â≤sKƒJh ,√QÉKBG ¬©e »àbGó°U oâæaO ,p∂eÉeCG …QGƒL Ωƒ«dG ∂dP ∞bh ÉeóæY øμdh ¿CG πLCG øe ,IÉàa ø«ÑL »a 䃪j ¿CG √ô«°†j ød .áë∏°üªdG ÜGôJ »a 51


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 52

ƒg ,¬«Øμj Ée OÉéeC’G øe √óæ©a ,»JÉàa »d ∑ôà«d .ôNBG ôl YÉ°T ¬«a É«ëj .óÑ©j kÉ¡dEG ∫ɨæÑdG »a ¢SÉædG √òîJG …òdG s¿EG Ωƒ«dG ∂dP p∂d oâ∏b ƒd ô©°ûdG óée øe »d ≈≤Ñ«°S ¿Éc GPÉe øe ák æ°S ø«à°S ó©H ,á«FÉæãà°SG á°ù∏L »a ™ªàéj ¬àqeôH …óæ¡dG ¿ÉªdôÑdG AÉæZ »a …ô°ûÑdG ≥ëdG ¿ƒμ∏ªj GƒfÉc GPEG ɪ«a âjƒ°üà∏d ,QƒZÉW IÉah ¿EG .ádsõæe kÉMGƒdCG ÉghòîJG Ió«°üb »ØdCG øe ôãcCG ?á°Só≤ªdG √óFÉ°üb ≈àM ,p∂æY ¬°Sƒª°T oâ«ØNCG GPEG Ö°†¨j ød óéªdG Gòg πc ∫Éf kÉÑJÉc .kÉÄ«°†e ô«¨°üdG »∏jóæb ≈≤Ñj ¬jógCG »q∏©d áÑàμªdG »a ¬Ñàc óMCG øY åëHCG ¿CG oâdhÉM ,Gòg ºZQ øY åëÑdG »a p∂àÑZQ øY »d »ë°üØJ ¿CG ábÉÑ∏dG øe ¢ù«∏a .p∂d .p∂°ùØæH ¬æjôà°ûJ p∂côJCG ºK ÜÉàμdG ô«Z É¡fCG »æÑ«é«d ¬Ñàc óLCG øjCG ±ô°ûªdG oâdCÉ°S ,¢†°†e ≈∏Y .√óMh Öë°ùæj QƒZÉW GP ƒg Ég ,ìÉ«JQ’ÉH oäô©°T ,IOƒLƒe »a áÑ°üàæªdG áYÉ°ùdG oÖbGQCGh ,áÑàμªdG »a »eGóbCG oìôu n°SoCG oâ«≤H .É¡£°Sh ÜPÉ`éà`dG ø`«`H ¥ôØdG ó©H º∏©àj ºd ,qôZp m ¢ù«WÉæ¨e QÉãoY »H ¿Éc …ôJƒJ ºëd oï∏°SCG oäòNCGh »ªØH »`eÉ`¡`HEG ô`Ø`X ≥°üàdG .ô`aÉ`æ`à`dGh m∞≤°S âëJ ,»©e päô°U p∂fCG »fôÑî«d ,kGô«NCG p∂ØJÉg AÉL ≈àM .óMGh AGQh p∞àîj ºd …òdG π«ªédG p∂¡Lh »a åëÑj lÜÉ°T p∂©Ñàj ¿Éc 52


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 53

p∂©HÉJCG ÉfCGh ,áÑàμªdG AÉLQCG »a p∂≤MÓj πX .¬Jhõæd ôm ≤à°ùe øY QɪpN .kGôq °S ¬æ©dCGh ,ó©H øe »cQÉ©e CGóHCG GPɪd ?Ωƒ«dG ∂dP p∂«∏Y »dÉàb »a kÉØ«æY oâæc πg ,Qƒ˘ZɢW ø˘e IAGô˘Ñ˘dɢH p∂«˘∏˘Y »˘æ˘fƒ˘ª˘MGõ˘˘j ø˘˘jò˘˘dG Qƒ˘˘cò˘˘dG ™˘˘e ≈˘˘dhC’G ?ÜÉ°ûdG Gò¡d áæYÓªdGh óëdG Gòg óæY oâØbh ¿PEG GPɪ∏a ,»àjGóH ᪠p°S ∞æ©dG ΩGO Ée øμdh kÉÄ«°T p∂æe º¡HGôàbG AGREG π©aCG º∏a ,∂JÉ«M »a øjôNB’G ∫ÉLôdG ™e ?ôcòj ≈∏Y »JQób OhóM ájGóÑdG òæe º°Sôj ÜÉ°ûdG Gòg OƒLh ¿Éc πg ?§≤a Gk ôq °S ø©∏dG ?»°ùØæd p∂H ®ÉØàM’G ?p∂©e ΩÓμdÉH GC óHCG ≈àM ¬JÉaÉî°S øe ÆôØj ≈àM ô¶àfCG ¿CG oÖéj GPɪd ¬æe Qn óo °üj ≈àM p∑ôÄH øe On Qp nCG q’CG kɪFGO »s ∏Y Gk Qhó≤e ¿Éc GPɪd ∂JÉ«M øY ∫ÉLôdG ±Gô°üfG ô¶àfCG ¿CG kɪFGO »s ∏Y nÖpàco GPɪd ?AÉnYôu dG ?p∑ƒëf kIóMGh kIƒ£N Ωsó≤JCG ¿CG πÑb ?»ÑM GC óHCG ¿CG πÑb ø°ùM πMQ ≈àM oäô¶àfG GPɪd 󢫢©˘ à˘ °SCG ≈˘˘à˘ M p∂Jɢ˘«˘ M ø˘˘e 󢢩˘ °S ≈˘˘°TÓ˘˘à˘ j ≈˘˘à˘ M oäô˘˘¶˘ à˘ fG GPɢ˘ª˘ d ?»FÉjôÑc ÆôØj hCG Gòg ºdÉ°S øe ø«ZôØJ ≈àe ô¶àfCG ¿B’G ≈àM ∫GRCG Ée GPɪdh ?s»dEG …Oƒ©J ≈àM ,p∂æe ó`©`H ,¿B’G ’EG »`à`dƒ`LQ »a äÓ`î`∏`î`à`dG √ò`¡`d ¬`Ñ`à`fCG º`d GPɪdh 53


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 54

?ÖàcCG ÉfCGh ’EG kÉ`ª`FGO »`à`°TÉ`°û`g »``d oí`°†`à`J ’ GPÉ`ª`d ?∂`∏`«`MQ .∫PÉîàdGh ô≤ØdGh ∞©°†dG ’EG »îjQÉJ »a óLCG Óa »JÉ«M ¬Lh ƒ∏LCG ΩÉeCG kɪFGO ÉfCG GPɪd ?∂J qƒb ¬Lh »a »∏ãe kÉØ«©°V QGóbC’G â≤dCG GPɪd äɢMƒ˘ª˘£˘dG ΩɢeCG ,á˘∏˘«˘ë˘à˘°ùª˘˘dG ΩÓ˘˘MC’G Ωɢ˘eCG ,á˘˘Ñ˘ ©˘ °üdG äɢ˘jó˘˘ë˘ à˘ dG ?á«HGô°ùdG ?IÉ«ëdG ¬«∏Y oÜQs óàJ m πeQ o¢ù«c ΩCG ÉfCG lπLQ ,ájƒb lICGôeG óLƒJ ’{ :kɪjób É¡JCGôb »àdG áªμëdG ¬dƒ≤J Ée kÉ≤M πg .z∞«©°V lπLQ §≤a ∑Éæg ,áépª°S má«WGô≤à°SQCG mIôÑæH p∂ªq∏μj ¿CG qÜÉ°ûdG ∫hÉM ,»JÉæ©d ø«H √É«YG Gk ô«NCGh ,p∂æe iCGôe ≈∏Y ¬ªbQ πªëJ »àdG AÉ≤ªëdG ¬à≤jnQh ∑ôJh ,…QGƒL øe Gk Qhôe áÑ«îdG ôt éj πMôa ,¬d ø≤àªdG p∂∏gÉéJh ,p∂રU .É¡fÉμe »a ák ≤∏©e áo ≤jQƒdG âs∏Xh øY p∑Qhó`H ¬pàdCÉ°Sh ,π`«`∏`b πÑb ¬oàdCÉ°S …òdG ±ô°ûªdG ΩÉeCG pâfCG pâØbh .z?Ωƒ«dG Gòg QƒZÉW á°üb Ée{ :Öé©J »a º`à`ª`à`«`d ,Qƒ`ZÉ`W ÜÉ`à`c iôcP É¡fEG{ :áYô°ùH ¬æ«Ñ«éJ p∂∏©L …òdG ƒg ɪHQ p∂aƒN ¿Éch .z¬JÉah »a ¿ƒ∏Øàëj ≈àe òæe ,≥sØ∏ªdG p∑QGòàYG o⩪°S ÉeóæY o⪰ùàHG »a Gk ô«Ñc Gk ôqJƒJ IôHÉ©dG äGAÉ≤∏dG ÉæKpQƒoJ ºc ?QƒZÉW iôcòH ¢VÉjôdG √Éæ∏s«îJ ±ô°ûªdG Gòg ≈àM ,AÉÑbQ ™«ªédG Éæg ,¢VÉjôdG πãe áæjóe ≈àM ,∂°ûdG IQòH ¬∏NGO »a nπà≤f ¿CG Öéj πH ,¬∏aɨf ¿CG Öéj kÉÑ«bQ 54


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 55

¿CG Gk ô«NCG ÉfQô£°VGh ,¬ãÑY ºZQ Éæ«∏Y kÉÑ«bQ ¿Éc åHÉ©dG ÜÉ°ûdG Gòg .¬aGô°üfG ô¶àæf .É¡∏aɨf ¿CG Éæ«∏Y ¿Éc p∂©ÑàJ »àdG áeOÉîdG ≈àM »©aôJ ºd .¬«a ∞bCG oâæc …òdG ¬°ùØf ôªªdÉH pâfCG päQôe kIÉC éa .»°ùØf ∂dɪJCG ºdh .áØ«æY Iô¶æH ÉfCG p∂àbôàNG ɪæ«H q§b »s dEG p∂«æ«Y »a máYÉ°S πÑb É¡àÑàc »àdG äɪ∏μdG ¿CG ô©°TCG oâæc ,∂dɪL •ôØd .É¡°ùªdCG ¿CG ¿hO ,»Ñ«L »a ÉgóMh äôs«¨J »JôμØe á˘LGò˘°ùH »˘Jɢª˘∏˘c p∑AGQh o⫢˘≤˘ dCGh .ᢢeOɢ˘î˘ dG Oƒ˘˘Lh kɢ eɢ˘ª˘ J o⫢˘°ùf .zIƒ∏M pâfCG ºc{ :∫hC’G ≥°TÉ©dG pâfCG ºc :p∂d oâ∏b áKÓK ó©H .á©FGQ pâfCG ºc :p∂d oâ∏b øjô¡°T ó©H ó©H .á«°SÉb pâfCG ºc :p∂d oâ∏b ,ó©°S AÉL ÉeóæY ,á©HQCG ó©H .áfƒæM oâ∏b ,êGhõ∏d Gk OGó©à°SG p∂ÑFÉ≤M ø«eõëJ pâfCGh ,kGô¡°T ô°ûY á©HQCG ’h Gk óªc »ææ«∏à≤J pâfCGh ,kGô¡°T ô°ûY áà°S ó©H .áªdÉX pâfCG ºc :p∂d ,ᢢjGhô˘˘dG â¡˘˘à˘ fG ¿CG ó˘˘ ©˘ Hh .Ió˘˘ Mɢ˘ L pâfCG º˘˘ c :p∂d oâ∏˘˘ b ,ø˘˘ «˘ ∏˘ °üà˘˘ J !≈ãfCG pâfCG ºc :IóMGh »a É¡∏c Öé©àdG äÉeÓY oäô°üàNG ,kGó«©H »æe ÜQÉ¡dG p∑AÉ«M râ©ÑJh ,∫hC’G »dõZ áeOÉîdG p⩪°S ≈àM ?»Jó«°S Éj pâjCGQCG{ :ó©H ɪ«a pâfCG »æpJôÑNCG ɪc p∂d râ n°ùnªgn h .zp∂ªq∏μj ¿Éc ô«¨°üdG ∂dP »æ∏©éJ »àdG »ëeÓe øe oÖé©àJ .ᣫ°ùÑdG √òg »æe oôî°ùJ âfÉc øμJ º∏a ,É¡dƒ≤d áfÉgE’ÉH ô©°TCG ºd »æμdh .kGô«ãc …ôªY øe ô¨°UCG hóHCG 55


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 56

.¬∏LCG øe Éæg ≈dEG É¡Jó«°S äAÉL øe ƒg ô«¨°üdG Gòg ¿CG ∑QóJ »qæ°S ô¨ p°U øμj ºdCG .É¡àfÉgE’ ™sLƒJCG ¿CG äGƒæ°S ó©H ¿B’G »s ∏Y ɪqHQ ºd ¿EGh ,»æY ø«∏MôJ p∂à∏©L »àdG Iô«¨°üdG ÜÉÑ°SC’G øª°V øe ?∂dòH »d »MƒÑJ º¡àæ°ùdCG ≈∏Y …ôéJ AÉ£°ùÑdG .ájGóÑdG òæe ¿PEG áeOÉîdG É¡àcQOCG iƒà°ùe o±ô©J .áªμëdG ™æ°üJ ’ º¡dƒ≤Y âeGO Ée kÉfÉ«MCG äGAƒÑædG ôμØj ’ ¿CG ¬H Qóéj øeh ,É¡«dEG ∫hÉ£àj ¿CG ¬H ≥«∏j øe o±ô©Jh ,É¡Jó«°S .¢SÉ°SC’G øe ôeC’G »a ɢª˘ã˘jQ çƒ˘μ˘ª˘dɢH ɢgɢjEG kIô˘˘eBG »˘˘∏˘ Ø˘ °ùdG ≥˘˘Hɢ˘£˘ dG »˘˘a ɢ˘¡˘ pà˘ cô˘˘J ,kGô˘˘«˘ NGC øe âbƒdG Gòg »a ô«ãμdG √OÉJôj ’ kÉ« q°üb kÉæcQ ÉfCG oäôàNGh ,øjOƒ©J mäGƒ£N ó©H ≈∏Y pâfCGh áªî°†dG ±ƒaôdG ∞∏N oâØbhh ,ô°ü©dG ,ø«Hôà≤J ,s»∏Y ák ∏Ñ≤e p∑GQCÉa ô¶ædG o¢ù∏àNCG oâMQ .»fÉμe øe á∏«∏b .kGô«NCG …óæY pâ∏°Uh ≈àM ,∞æ©H t¥ój »Ñ∏bh ,ø«Hôà≤Jh .∑Éæg øcCG ºd »æà«d ºd ƒd ,∑Éæg ∞bCG ºd ƒd »JÉ«M »a ô«¨àà°S âfÉc Iô«ãc oAÉ«°TCG .É¡Ø∏N ⪰üH p∂≤°ûYCG ºd ƒd ,∞aQC’G AGQh p∑ô¶àfCG IRQÉH É«∏Y ál Ø°T É¡d lIGC ôeG ™æ°üJ ∞«c ¢Só«ªNQCG πãe ∞°ûàcCG ºd ƒd .É«fódG päÉeÉ°ùàHG ´hQCG .óëdG Gòg ≈dEG ká∏«ªL ÉgÉjEG ¬dCÉ°SCG ºd »æμdh ,É¡≤°ûYCG kIGC ôeG »qHQ oâdCÉ°S .∞éj »≤∏Mh ,¿É°û©JôJ …s ój q¿EG 56


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 57

?πLQ ≈∏Y mICGôeG QÉKBG ΩCG ,kÉ≤M ∫R’R ¢SÉ«≤e ôàîjQ ¿Éc πg ΩGO Ée Gòg πãem π«ªL Qm ónb øe oÜôgCG ºd GPɪd ?iôJ Éj oâØbh GPɪd Égô¡bh É«fódG nøÑoZ ∂dP ó©H »æKQƒ«°S ΩGO Ée ,»JÉ«M ∫GƒW »æ≤MÓ«°S ?É¡°SCÉjh Égó°ùMh É¡Jô«Zh É¡ª∏Xh Ée kÉeƒj º°ùJôoà°S âeGO Ée √ò¡c íeÓe ∞°ûàcCG ¿CG »s ∏Y ¿Éc GPɪd ?…ô«Z pIGB ôe ≈∏Y »H É≤∏©àJ ød ø«æ«Yh ,…óMh »d º°ùàÑJ ød máØ°T ≈dEG ô¶fCG GPɪd »x °ù«æ«a mÜQÉb øàe ≈∏Y Ωƒj äGP ô«£à°S ôm ©°T äÓ°üoNh ,…óMh ?ºdÉ°S á≤aôH »qØc »a â°û©JQG »àdG q∞μdG √òg Égó©H òîJC’ ,p∂àëaÉ°U GPɪd ?ôNBG lπLQ ¬æμ°ù«°S ,kÉà«H ¿Gƒãd øY áLôØæªdG ¬àqªb ≈dEG π°UC’ …OQƒdG ¢ü«ª≤dG Qn GQRCG oâ≤s∏°ùJ GPɪd ?§≤a å∏ãªdG Gò¡H »Øàμj ød kɪdÉ°S ¿CG º∏YCG ÉfCGh ,kGôëf ∞°ûμj må∏ãe ¢ùFɢæ˘μ˘dG ¿GQó˘L π˘eCɢà˘f ɢª˘c ,Ö°ùë˘a m ∫ƒ˘˘°†Ø˘˘H p∂∏˘˘eCɢ JCG º˘˘d GPɢ˘ª˘ d ?É¡côàfh »°†ªf ºK á«dÉ£jE’G ?πLQ »fC’ ΩCG ,≈ãfCG p∂fC’ πg ?Ωƒ«dG ∂dP Gk óL ák ∏«ªL pâæc GPɪd ?ÉgôNBG ≈dEG É¡dhCG øe ,ÖëdG á°üb ¿Gô°üàîJ p∑Éæ«Y âfÉc GPɪdh ?¢VQC’G »a q»eób É¡H ø«YQõJ »àdG á««ëdG päGô¶ædG √òg πc GPɪdh á˘Ø˘°ûdG GPɢª˘dh ?᢫˘aɢZ oäÓ˘°ü˘oî˘dG GPɢª˘dh ?ᢰübɢf IAɢ˘Ñ˘ ©˘ dG GPɢ˘ª˘ dh √ò˘g π˘μ˘H ôl ˘°UÉ˘ë˘ e ɢ˘fCG GPɢ˘ª˘ dh ?¢†«˘˘HCG AGò˘˘ë˘ dG GPɢ˘ª˘ dh ?IRQɢ˘H ɢ˘«˘ ∏˘ ©˘ dG 57


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 58

?IôéØàªdG π«°UÉØàdG ?p∂jój ø«H »HÉ°ûdG ¿GƒjO GPɪdh ?p∂«a »fƒªMGõ«d Ωƒ«dG Gòg ’EG Ghóéj ºd øjòdG AGô©°ûdG á°üb Ée Om ƒëL ≈dEG ¬«∏Y ôãYCG mÖM ∫hCG »a »©e ºjó≤dG ºgDhÉah Ö∏≤fG GPɪd ?ø«à∏«ªédG p∂«æ«Y ≈∏Y ôm «≤M mÖdÉμJh ,ñQÉ°U âæààaGh ,¥ÉaB’G º¡Jô¡°T â≤sÑW øjòdG ºg »æe p∂fƒbô°ùj GPɪd ?πÑb øe AÉ°ùædG ±’BG º¡H ¿GQó˘L A§˘Ñ˘H ≥˘q∏˘°ùJCG ɢfCGh º˘¡˘°†«˘°†bh º˘¡˘ u°†≤˘H »˘æ˘ fƒ˘˘°Shó˘˘j GPɢ˘ª˘ d ?»H p∂HÉéYEG kɢHÉ˘Ñ˘°T ∫hC’G Aɢ˘≤˘ ∏˘ dG ò˘˘æ˘ e »s ˘ °ùaɢ˘æ˘ e p∂dƒ˘˘M ø˘˘«˘ ©˘ ª˘ é˘ J pâfCG GPɢ˘ª˘ dh ?ø«à«e AGô©°Th ,ø«ãHÉY ?√ô«Z ¿hO äGòdÉH »HÉ°ûdG päôàNG GPɪd ºK ∞«©°†dG ,»∏ãe ¢†jôªdG ,»∏ãe º«à«dG ,»∏ãe ôYÉ°ûdG Gòg GPɪd ,»∏ãe ܃∏¨ªdG ,»∏ãe π«ëædG ,»∏ãe íjôédG ,»∏ãe ¢ù«©àdG ,»∏ãe ?»∏ãe ,ôjGôÑa »a OƒdƒªdGh ,»∏ãe ô«≤ØdG .¬∏ãe ,øjô°û©dGh á©HÉ°ùdG »a äƒeCG ¿CG »≤H .¬fGõMCG øe ôo s«£JCG ÉfCGh …s ój ø«H ¬àÑs∏b ,¿GƒjódG p∂æe oäòNCG ¿CG oäôqμa .äÉëØ°üdG Ö«∏≤J »a »cÉÑJQG âqà°TCG ¿CG ∫hÉMCG oâæc iôNCG mÜÉéYEG Iô¶æd Gk ô°ùL »HÉ°ûdG ôÑYCG ’ GPɪd .¬æY kÓ«∏b p∂ªq∏cCG ?p∂æe 58


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 59

ó˘˘Ä˘ «˘ d ±É˘˘Ø˘ q°ûdG p∂Jƒ˘˘°U »˘˘fAɢ˘L ,Ió˘˘MGh mᢠª˘ ∏˘ μ˘ H ≥˘˘ £˘ fCG ¿CG π˘˘ Ñ˘ bh .z¬«∏Y »d ÖàcG{ :s…ój ø«H ÜÉàμdGh ádhÉëªdG IQƒ°U ≈dEG ô¶ædG ¢ù∏àNCG ÉfCGh päOQCG ɪc ¬«∏Y áHÉàμdG »a oâYô°T oâæc ɪHQ hCG ?∂dP »a ¬fPCÉà°SCG oâæc …n GôoJ ,ÜÉàμdG áeó≤e »a »HÉ°ûdG ?¬Jɪ∏c ¥ƒa ¬ÑàcCG ¿CG øμªj ɪe Iô«ëdÉH ô©°TCG á˘¡˘LGƒ˘˘e »˘˘a …ô˘˘«˘ Z o™˘ °VCɢ °S .êô˘˘ë˘ dG Gò˘˘g ø˘˘e Üô˘˘gCG ¿CG oäô˘˘μ˘ a øe ,≥FÉbO πÑb »ægP »a Gk ô°VÉM ¿Éc ó≤d .QƒZÉW »a oäôμa .»HÉ°ûdG .¿PEG »s ∏Y GC ô£j øe ∫hCG ƒg ¿ƒμj ¿CG »©«Ñ£dG oäCGôÑJ …òdG ÉfCG ,ÜÉàμdG ≈∏Y ¬d ák dƒ≤e ÖàcCG oäóc »cÉÑJQG Ió°ûd ≈dhC’G »àHòc p∂eÉeCG ∞°ûμæàd ,§≤a máYÉ°S ∞°üf πÑb kÓ¡L ¬æe .kGôμÑe OGQCG ø«M ¬∏dG ¿EG{ :ÖàcCG ¿CG p∂°Th ≈∏Y oâæc »fCG Gk ójóëJ ôscòJCG ΩɶY øe ’h ,¬«∏LQ ΩɶY øe É¡≤∏îj ºd ΩOBG øe AG qƒM ≥∏îj ¿CG ≈dEG ák Ñjôb ,¬d ák jhÉ°ùe ¿ƒμàd ,¬YÓ°VCG óMCG øe É¡≤∏N ɪfEGh ,¬°SCGQ Gk ó«L oâaôY …òdG ÉfCG ,áª∏μdG √ò¡H p∂æe Üsô≤JCG ¿CG ójQCG oâæc .z¬Ñ∏b mäɪ∏c É¡æe k’óH oâÑàc »fCG ô«Z ,∂àKƒfCÉH p∑OGóàYG ióe ΩÉjCG ∫ÓN .ÉgôcPCG oâ°ùd »ææ«∏eCÉàJ ,∞∏îdG øe »ææ«∏eCÉàJ pâfCGh ,QGóédG ≈∏Y ÅμJCG oâæc .má૪e má«∏ªY AGôLEG ≈∏Y m ¢†jôe ™«bƒàc kÉμÑJôe »£N AÉL ≈àM .äGƒæ°S çÓK πÑb Gòg ¿Éc 59


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 60

»HÉ°ûdG º°SÉ≤dG »HCG ¿GƒjóH ø«¶ØàëJ ¿B’G ≈àM pâæc Ée GPEG ∫AÉ°ùJCG ?∑GP ¬æ«Øq∏îà°S πg ?ºdÉ°S »æ«Y øY ¬æ«ØîJ ∞«ch ?¬H ø«¶ØàëJ øjCG »a »FÉ°†eEG óé«d ºgóMCG ¬ësØ°üJ ƒd GPÉe ?p∂∏gCG pâ«H »a p∑AGQh ?≈dhC’G ¬àëØ°U ÉgQÉѨH ák Øëà∏e »Jɪ∏c sπ¶J ¿CG »fó«Øj GPÉe ,Gƒ∏©Øj ºd ¿EGh ≈àM ?É«fódG ôNBG »a pâfCGh ,¬∏«àb päGôcòe »a o¢ûuàØj lπJÉb áqªK ¢ù«d ,…GôcP ôeCG p∂æY »YO »d äCGôW GPɪd ?»©e »∏JÉb iôcP ÉfCG oäòNCG GPɪd …ôμa øμdh ,∑GôLôÑjO ƒfGô«°S ÜÉàμH oäóYh ,äɶë∏d p∂àcôàa ,ICÉéa IôμØdG o§ u°ûeCGh ,ôª©dG ôNBG ≈àM É¡H ßØàMCG ,¬«∏Y mäɪ∏c ™°†H p∂æe ¥ô°SC’ ?ΩÉjC’G øe kÉeƒj »JôcGP å©°T É¡H ,QÉ˘Ñ˘¨˘dG ɢgô˘¡˘X CÓ˘ª˘j má˘Ñ˘«˘≤˘M ≈˘dEG oâª˘bh .ô˘«˘¨˘°üdG »˘˘Ñ˘ à˘ μ˘ e oâcô˘˘J »HÉàc ɡરU øe oâLôîà°SGh ,ÜÉéà°SG ≈àM ø«Jôe É¡∏Øob oâédÉY pâæc ɪc »eÉeCG ák ∏KÉe p∑óLC’ ≈dhC’G ¬àëØ°U oâëàa .ô«¨°üdG ôØ°UC’G .äGƒæ°S çÓK øe ôãcCG πÑb ,πjôHCG øe ô°ûY »fÉãdG ,Ωƒ«dG ∂dP ..…õjõY{ ™æ°üJ ∂fCG ƒg ¬dƒb ™«£à°SCG Ée πc øμdh ,∫ƒbCG GPÉe …QOCG ’ .z- É¡e - .kGóHCG ∂fÉ«°ùf øμªj ’ ,»JÉ«M »a kIõq«ªe ák ª°üH

60


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 61

ɪc ¬dhCG øe QGƒ°ûpªdG ø«ª°SôJ pâæc ΩCG ?ø«ÄqÑæàJ pâæc πg ,iôoJ ?á°†eɨdG äɪ∏μdG √ò¡H ,¿ƒμ«°S ?∂`JÉ`«`M »a á`ª`°üH øe ôãcCG ¿ƒcCG ’CG ájGóÑdG òæe s»∏Y pâÑàc ∞«c oâæc º¡jCÉa ,¿ƒ∏Môjh ÉæJÉ«M »a päɪ°üÑdG ¿ƒ©°†j øjòdG ôãcCG Ée ?ÉfCG áª∏c pâØ°VCG GPEG ∫GDƒ°ùdG Gòg øe p∂°ùØf øjò≤æJ p∂fCG pâææX πg Gk QhôZ »æ«ëæªJh ,º¡Jɪ°üH QGƒL ≈dEG »àª°üH É¡H »pØ p°ünàd ,zIõq«ªe{ ?kGô«¨°U päɪ°üÑdG πc ,kGóHCG ¬HÉ°ûàJ ’ päɪ°üÑdG s¿GC ádƒØ£dG òæe Éæªs∏©J .kÓ°UCG Iõq«ªe »s ∏Y ø«ÑàμJ pâæc ≈dhC’G päɪ∏μdG òæe .¿PEG áét∏dG »a »H pâ«≤dCG .p∂dƒM øe ΩÉMpR »a kÉ©FÉ°V ¿ƒcCG ¿CG ø«jÓe ø«H »H ø«≤∏J pâfCGÉgh ,᪰üH ≈dEG m πLQ øe o∫ sƒëJCG ÉfCGÉg .É«fódG »a päɪ°üÑdG ºdh ,IOÉ©°ùdG Qp ón Nn »a ¬H ô©°TCG ºdm ìôL ∫hCG n¥õt ªJ ∑GP ÉfDhÉ≤d ¿Éc .¬Øjõf »a oâbôZ óbh ,∫GƒW ôm ¡°TCG ó©H ’EG ¬«dEG ¬ÑàfCG päÓÑ≤dG ∂∏J øe ᪫¶Y ák ∏Ñb »eCG oâ∏qÑb ,â«ÑdG ≈dEG oäóY ÉeóæY oâæc .É¡æY »ædCÉ°ùJ ¿CG πÑb á°SGQódG ΩÉjCG …QÉÑàNG áé«àæH É¡d »°ûJ »àdG âÑ°SQ »fCG ±ôYCG ºd »æμdh ,kÉÑ©°U Gk QÉÑàNG oäõàLG »fCG π©ØdÉH ô©°TCG .IQGóéH âÑ°SQ ,¬«a 61


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 62

É¡æe πμd ,™HÉ°UCG ô°û©H ¿É«¡àæJ ¿Gój ¬d ,kÓeÉc kÓLQ oâLôN .ICGôeG IÉ«M »a IóMGh ál ª°üH ÉfCGh oäóYh ,᪰üH .kGó«©°S oäóY »fCG o™LhC’Gh o⫪JQG .≥°û©dG ÜGôàbG ¬Ñ°ûj lπ«ªæJ »Ñ∏b »ah ,»àaôZ ≈dEG oâjhCG oâ©é£°VG ,…ôJÉaO øe ôãcCG …QGô°SCG ±ô©j …òdG Gòg ,ôjô°ùdG ≈∏Y .QƒÑëH ¬«∏Y øe É¡«a ™sªéJ Ée n§≤p °SC’ ∞æ©H ÉgtõgCG oâMQh ,»JôcGP oâ∏ªM πãe iôNCG kIôe ¬Ñ«côJh ,…ój ø«H ¬Ñ«∏≤Jh ,¬∏qeÉC J »a òNBGh ,Gòg ÉæFÉ≤d .∫RÉÑdG ™£b :á∏«∏dG ∂∏J …ôàaO »a oâÑàc pâæc ,Rôc pán∏réîn c ,ƒfÉ«H pIô≤æc ,∫OÉæY pÜô°ùc ,OQhp ∫hóéc....{ »a ôsμ t°ùdG ΩÉcoQ πãe ô«NC’G ≥ª©dG »a ø«Ñ s°SôàJh ,»∏NGO ≈dEG ø«Hsô°ùàJ mäGƒæ°S s¿GC h ,kGóL mó«©H m øeR òæe p∂≤°ûYCG »fCG ôo ©°TCG ,¿ÉéæØdG ôNBG ,Éæ©e Oo ós éàJ âMGQh ,ICÉéa Éææ«H É¡°ùØf ânî n°ùnf ÖëdG øe kIô«ãc .z......IOÉ©°Sh ,ká©àeh ,kAÉah ,Éfô°VÉM o¢û«©Jh ,É¡«∏Y oâ¶≤«à°SGh ,ÖëdG pIôμa ≈∏Y Ωƒ«dG ∂dP »æ«Y oâ°†ªZCG ß≤«à°SCGh ,¥GôØdG á©eO ≈∏Y »æ«Y ≥∏ZCÉ°S m Ωƒj äGP »fCG º∏YCG ’ ÉfCGh .kÉ°†jCG É¡«∏Y ¿CG »d ∞«c .Iôe ∫hC’ ÖëdG »æHÉàæj …òdG ÉfCG .k’OÉY Gòg øμj ºd ∞«c ?¥GôØdG øe ±ÉNCG ≈àM ≈dhC’G ¬JÉÑàY øe ó©HCG ƒg Ée ≈dEG ô¶fCG 62


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 63

m º˘˘dC’ kAɢ˘≤˘ JG ≈˘˘dhC’G ¬˘˘Jòq ˘ dh ∫hC’G ¬˘˘ fƒ˘˘ æ˘ Lh ∫hC’G √Qɢ˘ ¡˘ HEG ™˘˘ «˘ HCG ¿CG »˘˘ d ?ô¡°TCG ó©H ’EG ¿ƒμj ød »x ∏Ñ≤à°ùe .k’OÉY Gòg øμj ºd @@@ tπ£oJ »eCG âfÉc áYÉ°S ∞°üf πÑb .»∏°UCG ¿CG πÑb ôéØdG oâbh êôN Oo Ou ô˘oJ π˘H ,Iô˘ª˘dG √ò˘˘g ™˘˘LGô˘˘à˘ J ’ ,IOƒ˘˘¡˘ ©˘ ª˘ dG Üɢ˘Ñ˘ dG ᢢLô˘˘ao ø˘˘e »s ˘ ∏˘ Y ¿BGôb s¿GE .IÓ°üdG ,ô°UÉf Éj IÓ°üdG{ :ájôéØdG É¡JGƒYO ø«Hm ∫ÉY m䃰üH »°SCGQ oâ©aQ .zºn∏ t¶dG »a ø«FÉ q°ûªdG ¬∏dG ºMQ .kGOƒ¡°ûe ¿Éc ôéØdG IÓ°üdG ÜÉéM »a ôjóà°ùj ¢†«HC’G É¡¡Lh ¿Éc .¥QƒdG pácn ôr pH øe kÓ«∏b ɪãjQ ¢Vƒ¡ædG ∂°Th ≈∏Y »fCG É¡d »MƒJ ák côM oâ∏©àaG .¥QRC’G ¥Éë∏dG kÉeõà©e ,IOQÉ°T máª∏c ôNBG OQÉWC’ oäó©a .»æàcôJh äQGóà°SG »˘æ˘Jɢa ≈˘à˘M ɢ¡˘à˘sé˘od »˘a »˘æ˘Jò˘NCG á˘Hɢà˘μ˘ dG sø˘ μ˘ dh .π˘˘«˘ ∏˘ b 󢢩˘ H IÓ˘˘°üdɢ˘H .¿GPC’G o䃰U ´É°Vh ,¢VôØdG .IôcGòdG ñGô o°U »a ´É°V ∂∏gCG ɪc »àjGhQ ¥GQhCG ¥uõeCG ≈àM AÉ«ÑfC’G áªμM …óæY πg ?IÓ°üdG øY ¬à∏¨°T ÉeóæY √OÉ«L º«μëdG ¿Éª«∏°S ≈q∏°U øe ∫ƒ≤j kÉãjóM o⩪°S »ufGC ,⪰üH »°ùØf oïuHhCG ÉfCGh ,oäôcòJ øe lπ«≤K »°SCGQh oâbôWCG .»°ùªoj ≈àM ¬∏dG ásepP »a ƒ¡a máYɪL »a ôéØdG .ΩÉjC’G √òg ¬∏dG áqeP »a ¿ƒcCG ¿CG êÉàMCG ºc ,Iƒ¡≤dG π«¡°Uh ô¡°ùdG AGó«H 63


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 64

êQÉN AÉ°ùªdG ≈àM Ωƒ«dG Gòg tπXCÉ°Sh ,á°UôØdG oâ©s«°V »æμdh .¬àsePp .p∑ó©H ≈dhC’G ΩÉjC’G ¿ÉqHEG Gk ô«ãc »æJóYÉ°S ôéØdG IÓ°U á«fÉMhQ tÜOCG kÉ«°TÉe â«ÑdG ≈dEG oäóY ,ø«à∏jƒ£dG É¡«à©cQ øe oâZôa GPEG oâæc π°üæH kÓ«∏b ¥õªàJ äCGóH »àdG Aɪ°ùdG πeCÉJCGh ,ô«NC’G ΩÓ¶dG »a ºàªJ ,zº¡dG »æ«æØj ¿CG πÑb É¡e »s dEG óYCG qÜQ{ :äGqôe oâ°ùªg .Aƒ°†dG »˘dƒ˘Ø˘Lh »˘cÉ˘Ñ˘JQG Rhɢé˘à˘ «˘ d √ɢ˘£˘ N såMh ,z..ø˘˘«˘ eBG{ :»˘˘dƒ˘˘M qø˘ °ùe ÉeCG ,»Jƒ°U §«ëe »a √OƒLƒd ¬ÑàfCG ºd .áeÉ°ùàHG o∞°üf ¬«àØ°T ≈∏Yh .¬d Ö«éà°ùj ¬∏dG qπ©∏a ,≈°†e óbh »a âdGR Ée »àdG »àaôZ IOÉé°S ≈∏Y oäóé°Sh oâ©cQh oäCÉ q°VƒJ .iôNCG kIôe ¢VÉjôdG ≈dEG oäóY ≈àM ôaƒμfÉa ≈dEG oâ∏MQ òæe É¡fÉμe ø«H øe oäóY ɪ∏c »àHƒJ É¡«∏Y ¢SQÉeCG oâæc »àdG IOÉé°ùdG √òg p∑ó©H äQÉ°U .q»dEG …Oƒ©J ≈àM »dÉ¡àHG É¡«∏Y ¢SQÉeCG oäô°U ,p∂jój …òdG »dõà©e ≈dEG á°ùFÉÑdG ásjônë s°ùdG »à∏MQ á≤«aQh »à°ûMh á°ù«fCG øjOƒ©J ’ »JCÉ«°S m ìÉÑ°U πc É¡bƒa ø©dCGh ,»eÓMCGh É¡°TôàaCG ,¬JòîJG .¬«a .™LƒdG nÖ¡«Z ¿ÉμªdG ∂dP oâ«qª°S ødh Gk óMCG ¬æY ôÑNoCG ød m¿Éμe ≈∏Y kɪ°SG ≥∏WoCG GPɪd …QOCG øcCG ºd ≈àM kÓdóe »fõM íÑ°UCG óëdG Gòg ≈dEG πg ?Ée kÉeƒj √õ««ªJ ≈dEG ô£°VCG ¿õëdG Qôb πg ?§≤a »∏NGO »a É¡jOÉfCG »àdG AÉ«°TC’G ≈∏Y Aɪ°SCG ≥∏WCG 64


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 65

™e É¡H oÖWÉîàj mIójóL má¨d AÉ°SQEÉH GC óH ≈àM kÓjƒW »s a º«≤j ¿CG ?»JôcGP ?∑Éæg ≈dEG ÜÉgòdG GPɪd :Gò˘g »˘qª˘°ùJ π˘¨˘æ˘J ¢ùe ,»˘˘J’ɢ˘©˘ Ø˘ fG »˘˘a ≠˘˘dɢ˘HCG ɢ˘fCGh »˘˘à˘ dƒ˘˘Ø˘ W ò˘˘æ˘ e .zOveracting{ âØàNG IOÉ©dG √òg ,ºjób m ≥°TÉY πãe ∫GõàY’G Gòg ¢SQÉeCG GPɪd Gòμg Ée ,ΩÉjC’G √òg äGƒ∏ØdG »a ¿ƒª«¡j ’ º¡fEG .áæ°S áÄe òæe .øeõdG Gòg ¥É q°ûY ±qô°üàj hCG ,´QGƒ°ûdG ¿ƒæL »a ¿ƒæNqój ,ΩƒædG ܃ÑM ¿ƒ©∏àÑj ɪHQ ¥ƒa º¡°ùØfCÉH ¿ƒ≤∏jh ,iôNCG mIGC ôeG …CG hCG º¡JÉÑ«ÑM øe ¿ƒª≤àæj .ÖëdG É¡©e Qo ós îàj läGOÉY É¡t∏c .ôHÉY m ¢ùæL ƒdh ƒg ɪc kÓ©à°ûe ≈≤Ñj ¿CG √ójQCG ,sÖëdG Qo óu NCG ¿CG óo jQCG ’ ÉfCGh .ó©H ô°†àëj ºd lπeCG »∏NGO »a ∫õj ºd .»YÓ°VCG ¬àª©WCG »àdG ¥GQhC’G AÉah .»HÉ«Z ∫GƒW »g ɪc â∏X »àaôZ »a oAÉ«°TC’G ¢†ØæJ ,´ƒÑ°SCG πc »eCG É¡∏NóJ .Iô«≤ØdG Iô«¨°üdG »àaôZ »a »fô¶àæJ ,ádhÉ£dG ø«ªj ≈∏Y âfÉc »àdG ¥GQhC’G òNCÉJ ,π«∏≤dG É¡KÉKCG øY QÉѨdG Qɢ˘°ùj ø˘˘e ɢ˘gò˘˘NCɢ J ,ΩOɢ˘≤˘ dG ´ƒ˘˘Ñ˘ °SC’G »˘˘ah ,ᢢdhɢ˘£˘ dG Qɢ˘°ùj ɢ˘¡˘ ©˘ °†Jh ≈∏Y QÉ°ù«dGh ø«ª«dG ø«H oíLQCÉàJ ¥GQhC’Gh ¿Éàæ°S .ɡ櫪j ≈dEG ,ádhÉ£dG .É¡°ùØf ádhÉ£dG OhôH ¬∏dG{ :É¡«a o¢ùª¡Jh ,É¡Hƒë°T oí°ùªJ .ájhõæªdG »JQƒ°U »eCG πeCÉàJ 65


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 66

ºK .ÖFɨdG øH’Gh ΩC’G á«KÓK .z∂≤qaƒj ¬∏dG ,∂¶Øëj ¬∏dG ,∑qOôj ∫É«eC’G ¥ôàîJ ôaƒμfÉa »a »JOhôH ¿CÉch ,OQÉÑdG ɡ룰S t¢ù°ùëàJ »a á©eódG iOɪàJ ¿CG πÑb »eCG É¡côààa ,»JQƒ°U »a πNóJh ¿ÉeRC’Gh .É¡u«Z ∞«c »àaôZ ájDhQ »a p∂àÑZQ øY ák ∏«d »d pâë°üaCG nΩƒj oäôcòJ ô˘jô˘˘°ùdG .ᢢaô˘˘¨˘ dG Aɢ˘ë˘ fCG »˘˘a ɢ˘¡˘ H oäQOh ô˘˘jƒ˘˘°üà˘˘dG ᢢdBG oâ∏˘˘ª˘ M .hó˘˘Ñ˘ J ,¬H »¶Øàëàd ô«¨°üdG §jô°ûdG p∂«dEG oâjógCGh ,ô©°ûdG ôàaOh ¿É£«ëdGh p∂à˘˘aô˘˘Z ¬˘˘«˘ a »˘˘d päQ sƒ˘˘°U ,ô˘˘NGB l§˘ jô˘˘°T ∂dP 󢢩˘ H p∂æ˘˘e »˘˘æ˘ ∏˘ °ü«˘˘d º˘˘ K ,É¡pàëàa p∂fCG ≈°ùfCG ’ ¢ùHÓªdG øFGõN ≈àM .É¡«a Ée πμH á©°SGƒdG .kÉLQO kÉLQO É¡«a Ée päQ sƒ°Uh p ∫Éμ°TC’Gh ,ÉæJGhõf øe ós oënj ¿CG ¢VÉjôdG »a móMC’ ¢ù«dh ,pâfCGh ÉfCG øcÉeCG »a √òg ÉfAÉ«°TCG o∫OÉÑàf Ésæc .kÉfÉ«MCG Éæbƒ°T Égòîsàj »àdG áÑjô¨dG oâdR Éeh .k’ɨ°ûfG ôãcCG AÉÑbôdGh ,πbCG ¿ƒ«©dG å«M ÉgQÉàîf ,áeÉY ™e ¬«ØNCG ,√GPƒH ∫ÉãªàH …t PƒÑdG oßØàëj ɪc ,§jô°ûdG Gò¡H oßØàMCG .QGô°SC’G áÑ«≤M »a iôNC’G p∂JGQÉcòJ ¿CG áÑ«≤ëdG √ò¡d Quóbo ƒd p∂«∏Y ôª¡æà°S áæjóªdG päÉæ©d øe ºc p∂∏FÉ°SQ ,Iójó©dG p∑Qƒ°U ?É¡∏NGóH Ée ô°ûæjh ,…ô«Z ól MCG É¡ëàØj øjQƒ°üàJ ’ »àdG p∑hD É«°TCG ,á櫪ãdG p∑ÉjGóg ,¢Ssó≤ªdG p∑ô£Y ,᪫ªëdG .É¡H oßØàMCG oâdR Ée »fCG É¡bôëj ¿CG »àq«°Uh ,…ó©H øe áÑ«≤ëdG íJÉa √óéj Ée ∫hCG ¿ƒμ«°S 66


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 67

.pâfCG É¡H »bôàëJ ¿CG πÑb ,É¡«a ɪH ´Gó°üdG Gòg QhÉMCG ÉfCGh mäÉYÉ°S òæe .IÓ°üdG ó©H »Ñàμe ≈dEG Oo ƒYCG ¿Gô˘˘é˘ pgh p¥GQhC’G n¢ù∏˘˘é˘ e »s ˘ ∏˘ Y äô˘˘μ˘ fCG »˘˘eCG .»˘˘°SCGQ Ö˘˘¡p ˘ ∏˘ oj …ò˘˘ dG ΩɢeCG »˘Ø˘Jɢg o≥˘p∏˘ZoCG oäô˘ p°U ø˘jò˘dG ø˘jô˘NB’G ≈˘à˘ M oäô˘˘é˘ g ,ɢ˘¡˘ p°ù˘˘∏p ˘ é˘ e …É°ûdG ÜGƒcCG »d ót ©J äQÉ°U »àdG á°ûFÉYh ,»àjDhQ ≈∏Y º¡MÉëdEG Gk ô«¨°U kÉ≤jôHEG »d oäòîqJGh ,∂dP øe É¡oà«ØYCG ≈àM ,á∏ªoédÉH Iƒ¡≤dGh .π«∏dG ∫GƒW »∏≤Y ÜÉH t¥ój ,»àaôZ »a ≈∏Y ƒë°UCGh ,»bGQhCG ≈∏Y ΩÉfCG ,QÉ¡f π«d áHÉàμdG ≈∏Y oâØμY ¿CG ójQCG »fC’ ,ÖgGQ πãe áaô¨dG »a »°ùØæH ƒ∏NCG ,¢ùeC’G päGO sƒ°ùe ,¿õëdG »fGPBGh kÓjƒW »æY pâ∏MQ ó≤a ,¬ÑàcCG ¿CG êÉàMCG Ée p∂d ÖàcCG ,íjôdG ¬Ñ°ûJ mábQh ≈∏Y mäÉ≤¡°T ÉjÉ≤H øe ’EG áHÉàμdG øY l∫õ©æe ÉfCGh kÉaôM »©HÉ°UCG ¢û≤æJ º∏a ,Góæc »a ÉeCG ,ô««¨J ¿hO ,»g ɪc É¡côJCG .´ÉLhC’ÉH »JôcGP âªsî°†àa ,ø«àæ°S ∫GƒW Gk óMGh kÉ«HôY .óYƒe ô«Z ≈∏Y ,¿B’G É¡≤∏WCG GòfCG Ég ..IôcGòdG ¿É°üM π¡°üjh

67


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 68


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 69

»fÉãdG π°üØdG ..ó≤ØdG ɪ¡«a p∂Ñq«Z ø«à∏dG ø«àæ°ùdG AGQh ..≈dhC’G ¿õëdG ΩÉjCG »a IÉ«M »a ôo s«¨àj A»°T ’ ,≥ØJG ɪثc ∫ó°ùojh IÉ«ëdG QÉà°S oíàØoj .πLôdG .kÓ°UCG oêôs Øàj óMCG ’ Ωƒj πc .§≤a ΩÉghC’G ´GôàNG ≈∏Y ¢SCÉ«dG óo jôj ɪثc ¢û«YCG ,…ó«H »àHBÉc øéYCG h ,AÉ°ùªdG ≈àM ¬H oäÉàbCG Gk ójóL kɪgh o´ÎNCG .»dÉàdG »MÉÑ°U õÑN É¡∏©LC’ ?πμ°ûdG Gò¡H ¿õëdG øe »Ñ«°üf AÉL GPɪd oäôég GPɪd ?ΩÉ©£dG oâcôJ GPɪd ?OÉ«àY’G øY oâaôëfG GPɪd t¢üeCG oâ°ù∏Lh »JQÉ≤M ≈°üM ¢VQC’G øe oâ£≤àdG GPɪd ?øjôNB’G ?ø«HhòéªdÉc ¬HGôJ

69


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 70

,p∂gɢé˘J ,…Qó˘°U »˘a á˘Ñ˘Jɢ©˘dG ∫É˘μ˘ °TC’G p ™˘˘«˘ ª˘ é˘ à˘ H o⫢˘s∏˘ °ùJ GPɢ˘ª˘ d ?øjôNB’G √ÉéJh ÉC édCG øcCG ºd GPɪd ?»¨Ñæj ɪc »HÉÄàcG päÉHƒf o∞©p °SoCG øcCG ºd GPɪd »eÉ£oM É¡«∏Y πuªMCG máæjõM má«æZCG ≈dEG CÉédCG ɪe ´ô°SCÉH ôÑ°üdG ≈dEG øY »JôcGP »a åëHCG hCG ,…Qó°U íjQÉÑJ É¡JÉgBG »a tåHCGh ,øgGƒdG ?iôNCG kIôe É¡dÓN øe p∂«μHC’ ,É¡«∏Y »æpàbQÉa máfõëe mIQƒ°U pÜôbCG ?óëdG Gòg ≈dEG oäô¡fG GPɪd á∏ s°üØe lÜÉ«K »g πg ?¥É°û©dG IÉ«M »a IõgÉL ÖdGƒb »g πg ál Hƒàμe äÉgƒjQÉæ«°S »g πg ?¬àÑ«ÑM ón ≤a m πLQ ¢SÉ≤e ≈∏Y kÉeɪJ ?ø«≤°TÉ©dG ¬∏dG OÉÑY ≈∏Y kÉ≤Ñ°ùe ΩÉjC’G ∂∏J »°ùØf ™e ¬à°SQÉe …òdG ∂dP äGsò∏d Gk ó∏nL ¿Éc ɪHQ ál bôoM »Ñ∏b »ah ,kGóL kÉ°†jôe oâæc »æμdh .p∂∏«MQ âÑ≤YCG »àdG .¢ùeC’G á«dÉãªH ÒμØàdG ≈∏Y »æà∏ªM Ée kÉFOÉg »æàncôn nJ É¡fCG ƒd á«≤«≤M .kGôYÉ°T »fƒc ICÉéa ≈°SÉæJCG ¿CG oäQôb .»æpàbQÉa òæe áHÉàμdG oäôég øe oäòîJGh .…Qó°U »a áãdÉãdG áFôdG √òg ¿hóH oäódh »fCG oâ∏q«îJh GC óH ¿CG òæªa ,ádÉ£ÑdG √òg ≈∏Y »©HÉ°UCG p êÉéàMG ΩÉeCG ák qéoM p∂àeó°U .¬aÉNCG ÉfCGh ,má«∏«d mäÉ°Sƒ∏g ≈dEG o∫ sƒëàj …ô©°T ,…ój »a íLQCÉàj »ª∏bh ,íeÉédG ¢SCÉ«dG Gògh π«∏dGh ÉfCG …óMh ák ëØ°U oäO sƒ°S ɪq∏c ?√ò¡c ál ∏«d ¬H »¡àæJ ¿CG øμªj Ée kÉ≤M kÉØ«îe ¢ù«dCG .áaô¨dG ∞≤°S »a É¡«eó≤H â≤s∏©Jh ,m í«Ñb m ¢TÉqØN πãe »eÉeCG äQÉW 70


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 71

Ék Ø¡c π¶J ¿CG »àaô¨d øμªj Óa ,áHÉàμdG øY ∫RÉæJCG ¿CG »d óH ’ ¿Éc kIGC ôeG ô°ùîj øe ¿CG »°ùØf ´ÉæbEÉH √òg »JQÉ°ùN oäQqôH .¢û«aÉØî∏d p∑ó≤a ¿CGh ,kÉ°†jCG ¬MƒªWh √óéeh √ô©°T ô°ùîj ¿CG ¬«æ©j ø∏a p∂∏ãe ¿CGh ,…ój ΩɶY ƒ∏©j GC óH GC ó°üdG ¿CG o⪡ah ,Gò¡c Gk OGóM ≥ëà°ùj .ôÑcCG ál ©LÉa ,á©LÉØdG ó©H áHÉàμdG »a ÉgõucôJh ,¿GõMC’G ™ªéJ »àdG nIôqÑμªdG án °Só©dG áo HÉàμdG ¬Ñ°ûoJ ≈∏Y ôuahCG ¿CG ∑GòfBG oäOQCG .»Ñ∏b ≈∏Y §≤°ùj ¥QÉM móMGh m ´É© o°T ∞jõædG Gòg ≈dEG áLÉëH øcCG º∏a ,É¡d ¬©æ°UCG …òdG ™LƒdG »°ùØf ≈∏Y …ôàaO oâ≤∏ZCG ,∞©°V πμH .±õæj »MhQ »a Ée πch ,»aÉ°VE’G …òdG ¿õëdG øe ôÑcCG áHÉàμdG øe óFÉ©dG ó©j ºd{ :¬«a É¡àÑàc áª∏c ôNBG ,É¡e â∏MQ ¿CG ó©H ,¬∏LC’ ÖàcCG øe …q ód ó©j ºdh ,ÉgAÉæKCG ¬dòHCG .z…ôJÉaO Ió«°S ≈∏Y ôt °UCG kɪFGO oâæc .»bGQhCG øe ôÑcCG »fõM ¿CG ôo ©o °TCG Iôe ∫hC’ ¿Éc kÉqjGC ,AGƒàM’G ≈∏Y kIQOÉb ¿ƒμJ É¡dÓ¨à°SG ø°ùëof ÉeóæY ábQƒdG ¿CG É¡©e »fõM á°ûbÉæe øY õl LÉY »æμdh .OôÑdG Ió°Th ,ìôédG ºéM ,ø«YƒéتdGh ,ø«HƒμæªdG á¨d º∏μJCG ÉfCGh ,áHÉàμdG á¨d º∏μàJ »g .¿B’G .ºgôYÉ°ûeh º¡eÓMCG º«ª°U »a Iƒ°ù≤H ø«fƒ©£ªdGh »˘eCG »˘æ˘à˘¶˘Ø˘d ò˘æ˘e ô˘Ñ˘ cC’G »˘˘Jɢ˘«˘ M oº˘ ∏˘ M ɢ˘¡˘ e s¿EG ,âYɢ˘°V ɢ˘¡˘ e s¿EG{ m øªK øe ós H ’ ,Ée mIQÉ°ùN øe ós H ’ ,ÉgóMh ™«°†J ød É¡e s¿GE ,É¡LQÉN .zA»°T πμd 71


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 72

¿hO áHÉàμdG ¿C’ ,ÖM ádÉM »a ÉfCGh ÖàcCG ∞«c oâªq∏©J pâfCG p∂©e º°SQCGh º∏≤dG ∂°ùeGoC .á«FGƒ°û©H É¡°SQÉeCG oâæch ,áaôM ’EG â°ù«d ÖM .kGQÉ°ùj hCG kÉ櫪j ±É£©f’ÉH …QGôb òo îJCG §N πc ájÉ¡f ™eh ,•ƒ£îdG ¿B’G .IOQɢ°ûdG »˘Jô˘μ˘a QɢWEɢH á˘≤˘ s°ùæ˘e ≈˘°Vƒ˘a ¿ uƒ˘μ˘à˘d ™˘˘°ùà˘˘J ᢢ«˘ dɢ˘é˘ JQG º∏Y »a ák ¡FÉJ âfÉc ¿CG ó©H ,ICGôeG ∫ƒM Gk QGóe IôμØdG √òg äòîJG .¬∏dG êôNCG ¿CG k’hÉëe QòëH …Qƒ£°S ≈∏Y »Jɪ∏c º¶fCG oâæc p∂∏Ñb É¡JGƒNCG QGƒéH É¡©°VCGh ,ïjQÉàH É¡∏qjPCGh ,kÉfGƒæY É¡«£YCG ºK ,Ió«°ü≤H .ájQÉqîØdG ¬«fGhCÉH ±GqõîdG π©Øj ɪc ,∞éJ ≈àM .ô£°SCG ≈dEG êÉàMCG ’h AGƒ¡dG ≈∏Y ÖàcCG oâëÑ°UCG p∂àÑÑMCG òæeh »¡àfCG ɪdÉM oâÑàc Ée p∂«∏Y GC ôbCÉ°S oâeO Ée OhóM ÓH ÖàcCG ¿CG ™«£à°SCG ¿CG ™«£à°SCG .»ØàîJ ≈àM IOQÉ°ûdG QɪbC’G OQÉWCG ¿CG ™«£à°SCG .¬àHÉàc øe ôÑNCG ¿CG ™«£à°SCG ,ìnõbo ¢Sƒb …qóM âëJ áfƒaóªdG RƒæμdG êôîà°SCG ô˘˘eC’G ∑ô˘˘JCG hCG ,ɢ˘gô˘˘NBG hCG ,I󢢫˘ °ü≤˘˘ dG ∫hCG »˘˘ a p∂Ñ˘˘ MCG »˘˘ fCG ™˘˘ «˘ ª˘ é˘ dG .√É¡àæeh ô©°ûdG GC óàÑe ø«H kÉ©FÉ°V ôÑîdG π©LCGh ,ºgôjó≤àd »JGƒ∏dG äÉ«îjQÉàdG AÉ°ùædG qπé°S »a p∂ª°SG πqé°SCG ¿CG ™«£à°SCG .πeCG ¿hO p∂«a ôμaCG »æ«côàJ ’ øμdh ,∫ÉLôdG QGóbCG ¿ôs«Z ÖàcCG ’ ÉfCÉa ,»Ñ∏b É¡dÓN øe Qo ôu eCG kIô«¨°U kIƒéa kɪFGO »d »côJG .¢ùFÉj ÉfCGh Gòg »æμ∏ªàj ÉeóæY .Ωõ«JÉehôdG Ω’BG ¬Ñ°ûJ ¢SCÉ«dG AÉæKCG áHÉàμdG 72


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 73

áHÉàμdG ∫ƒ°UCÉH »≤dCG .»Ñ«dÉ°SCG πc øY áØ∏àîe á≤jô£H ÖàcCG •ƒæ≤dG ≈∏Y •É≤ædG ™°VCG ’ ,≈æ©e äGP mäɪ∏c ÖàcCG ’ .§FÉëdG ¢VôY ¥GQhC’G päÉjGóH ΩôàMCG ’h ,πªàμJ ≈àM •ƒ£îdG π°UCG ’ ,±hôëdG .º¡j ’ ,kÉ°VôY hCG k’ƒW ÖàcCG .É¡JÉjÉ¡f ’h ™ª°SCGh ,ºdCÉàJ ≈àM ¥GQhC’G ≈∏Y Iƒ≤H É¡£¨°VCG áë«Ñ≤dG áª∏μdGh ÉgOqô°TCG hCG ôNBG lπμ°T É¡d íÑ°üj ≈àM Gk ôØM ÉgôØMCG .¢ùFÉj áqjOÉ°ùH É¡æ«fCG ≈∏Y ¢†cQCG Gòμg .≈橪dG É¡«a ¥sõªàj ≈àM ø«ÑbÉ©àe øjô£°S ø«H .¬«∏Y »μHCGh ,A»°T πc ø©dCGh ,¿ƒæéH »bGQhCG mIôs e ºc .ΩGqóg …l ƒ°Vƒa Ql ƒ©°T kɪFGO ¢SCÉ«dG ¿C’ ¢SCÉjCG »æ«∏©éJ ’ áq∏°S øe ÉgAGõLCG o⩪L mIôq e ºch QÉædG ºa øe …óFÉ°üb oäò≤fCG É¡àg qƒ°T ¿CG ó©H iôNCG mábQh »a É¡àHÉàc oäóYCG mIôq e ºch äÓª¡ªdG GPEG »q ≤qàdG ≈fpR ¬Ñ°ûJ á°ùFÉ«dG áHÉàμdG .ΩÓ¶dG ¬Ñ°ûJ máØ«ãc mäÉ°ûHôîH ÉC cƒJCG »àdG …É°üY ,º∏≤dG ¬æμdh ,∂dP π©aCG ¿CG √ôcCG ÉfCGh .¬Ñ∏b ß≤«à°SG .»ªdCG ≈∏Y É¡H t¢ûgCGh É¡«∏Y .Ö«Äc ÉfCGh ΩƒædG øe oâ≤aCG .πMQCG ¿CG oäQôb ,kGójóëJ ìÉÑ°üdG ∂dP ºK ,kÉbQCG πn©nà°TG ôm jô°S ≈∏Y ¬«a oâÑs∏≤J .√Éæ©e ∑QOCG ºd kÉMÉÑ°U ¿Éc »a nìÉÑ°üdG óo YGƒoJ nAÉ≤ªM mIòaÉf ≈dEG oâªr bo .Ö©J »a ¬°ùØf oπco ÉC j ìGQ ,…ƒédG p±Ó¨dG p¥GôàMG án ëFGQp ¢ùª°ûdG o´É©°T πªM óbh ôNBG m¥hô°T .≈∏ÑëdG ¢VQC’G √ò¡d »eƒ«dG n¿É«ã¨dGh ,≈dhC’G Ap ɪ°ùdG n´Gó o°Uh 73


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 74

m܃ë°ûH É¡oà∏sÑb .Éæà«H »a Iô«NC’G oâæÑdG ,ihQCG âL shõJ ¢ùeCG á∏«d âfÉc ,É¡LhR IQÉ«°S »a ܃cô∏d ót ©à°ùJh É¡fÉà°ùa πjP …ƒ£J »gh É°VQ É¡æ«ÑL ≈∏Yh ,Iƒ≤H É¡¡Lh »a áæ≤àëªdG É¡JOÉ©°S ¿Éë°†ØJ ÉgÉæ«Y .Égô°SCÉH É«fódG Gòg É¡LGhR s¿GC É¡YGOh »a ∑QÉ°ûJ »àdG »à∏FÉY ¿hO …óMh oº∏YCG øe ôãcC’ É¡jƒ£J âs∏X má∏«ªL mÖM á°üb »a Gk ô«NCG kÉMÉéf ’EG øμj ºd »àq«¡°T oísàØàJh ,É¡∏gÉéJCGh Éæà«H »a ¥Gƒ°TC���G áëFGQ tº°TCG ÉfCGh ,áæ°S ?É¡«∏Y ΩƒdCG ¿CG »fÉ°ùY GPÉe ,áæ°ùH ihQCG »fôÑμJ .p∂©e Öë∏d ≈˘˘∏˘ Y π˘˘Ñ˘ b ø˘˘e ɢ˘¡˘ à˘ cô˘˘J ɢ˘ª˘ c ɢ˘¡˘ Ñ˘ ∏˘ b ≈˘˘∏˘ Y …Qɢ˘KBG ∑ô˘˘JCG ¿CG ÖMCG ’ oâÑë°S ÉeóæY ÉæàdƒØW òæe Égô¡X »a áHóædG ∂∏J »æe É¡«Øμj .Égó°ùL ô°ûY kÉ«eGO oÖë°ùæjh Égó∏L »a ¬μÑ°ûe Rô¨«d Ö©∏f øëfh É¡°ü«ªb ôب«°S É¡LhR ¿Éc ¿EG …QOCG ’ ÉfCGh .¿B’G ≈àM √ôKCG ≈≤Ñjh äGôફàæ°S .¬àLhR ó°ùL »a Gk óZ ¬Ø°ûàμj ÉeóæY ¬jƒ°ûàdG Gòg »d Éæeƒf ,á¡HÉ°ûàe ÉæàdƒØW oäÉμë°V ,∫hC’G …ƒãfC’G »eCGƒJ ,ihQCG ,IôcGòdG »a kÉ«MÉ°U ∫GR Ée »eCG ÉæbuôØJ ¿CG πÑb óMGh m ¢TGôa »a ÅaGódG »a º¡æ«H Gƒbôa{ ,á«Yô°ûdG á«HôàdÉH É¡μ t°ùªJh É¡àq«dƒ°UCG Éæ©e póréoJ ºd âfɢ˘c GPEG Iô˘˘«˘ Ñ˘ c »˘˘gh »˘˘©˘ e Ωƒ˘˘ æ˘ dG ≈˘˘ dEG ihQCG äOɢ˘ Y ,z™˘˘ Lɢ˘ °†ª˘˘ dG Ö¨˘°T »˘a lDƒ˘WGƒ˘J ɢ˘æ˘ æ˘ «˘ Hh ,kɢ °†jô˘˘e ɢ˘fCG oâæ˘˘c GPEG ɢ˘¡˘ ©˘ e Ωɢ˘fCGh ,ᢢ°†jô˘˘e .áKƒfC’Gh IQƒcòdG OhóM √ó°ùØJ ºd ádƒØ£dG Gòg ¿Éc .¬JÉjGóH ¢SóMC’ Gk ô«ãc »qæe Öq∏£àj ºd π«ªédG É¡p≤°ûpY ôt °S 74


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 75

,kÉÄ«°T É¡æe OGQCG GPEG É¡àaôZ ÜÉH ¥ô£j ¿CG √Rƒ©j ’ »∏ãe ñC’ kÉë°VGh m ìƒH ≈dEG ∂dP ó©H ∫ sƒëJ ºK l¢†eÉZ lΩÉ°ùàHG Éææ«H GC óH .πéN ÓH è∏j πH »àdG ájÉμëdG áHhòY ™e p¿É©°ùàJ …n Éæ«Yh ,¬©e É¡à°üb »æJôÑNCG .A…ôL π©à°ûj ≈àM ák jOÉY kIÉàa ihQCG øμJ ºd .ô«¨°üdG »u JƒàdG É¡ªa øe oêôîJ §N π©L Ée ƒgh ,¬q∏ëe »a »°SóM ¿Éch ,∞sjõe lÖM É¡Ñ∏b »a ,»eCG »næ«Y øY Gk ó«©H ,É¡JòaÉf »a πNó«d »JòaÉf øe oêôîj ∞JÉ¡dG .∫õæªdG »a ájQƒcòdG »àfÉ°üM QÉà°S âëJh ø«≤°TÉY Éæà«H πªàëj ¿CG ,ihQCG á°üb ±ôYCG ¿CG πÑb ,oπs«îJCG øcCG ºd ¿Éc ÉæÑM ,ÉfGƒ°S ≥Ñj ºdh ,ô¡°TCG πÑb ê shõJ ób ódÉN ¿Éc .¬Ø≤°S âëJ äÉLQO »a kÉbôa áqªK øμdh ,kÉ°†jCG ¬LhCG »a ɪ¡ÑM ¿Éch ,¬LhCG »a .á«ë°†àdG äÉjƒà°ùeh πeC’G ô©°ûJ âfÉc É¡æμdh ,É¡d »à≤K ºZQ kÉÄ«°T Éæà°üb øY ihQCG º∏©J ºd ΩôàëJ ¿CG ák dhÉëe kÉfÉ«MCG ÖFɨdG áØ°üH p∂æY º∏μàJ âfÉc πH ,kɪàM É¡H lΩÉjCG äsôe .»æe ôãcCG »JGOÉY ±ô©J »àdG »g ,âYÉ£à°SG Ée »fɪàc ,ø°ùëeh ihQCGh ,pâfCGh ÉfCG ,Éæà«H »a »ØWÉ©dG êGhOR’G Gòg ≈∏Y ºdÉ°S IQÉ«°S pâfCG pâÑcQ ɪæ«H ,¬JQÉ«°S »a ÖcôJ »g Ég ,kGô«NCGh .∞°SCÓd á°üNQ ’EG ¬ëæªj ºd ,≥°ûY »nJôcòJ â«ÑdG Gòg íæe …òdG s¿ÉC c .§≤a IóMGh mIOÉ©°S âfÉc p∂àjóéHCG øμdh ,A»°T πc »a ák ∏«ªL pâæc ,É¡e Éj ∞°SCÓd 75


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 76

±ôMC’G øμJ ºdh ,zá«ë°†J{ É¡°ü≤æj ¿Éc ,±ôMCG á°ùªN á°übÉf .Éææ«H ¿Éc Ée πc ºZQ »©e p∂«≤Ñàd á«bÉÑdG ¿hô°û©dGh áKÓãdG »a pâjôà°TGh pâ©H ɪqHQ ,ÅWÉîdG √ÉéJ’G »a øμdh ,pâ«që°V ɪqHQ p∂jój ø«H »àdG p∂àYÉ°†H »∏qeCÉJ .ø«Ñoe m¿Gô°ùoîH øμdh ,IÉ«ëdG ¥ƒ°S ,ɢª˘¡˘æ˘«˘H »˘fQp ɢb .kG󢫢 ©˘ H ôs ˘ a …ò˘˘dG Ö뢢dG ô˘˘Fɢ˘W »˘˘∏˘ qeCɢ Jh ,kɢ ª˘ dɢ˘°S ,¿B’G .á∏°TÉa á≤Ø°U p∂JÉHÉ°ùM ôàaO »a »∏qé°Sh ÉfCGh ôªoY »NCG »æëªd ,ó©àÑJ ɪ¡JQÉ«°Sh ál ©eO »q æØL ø«H øe äôØW »Øàc âqHQ .hóÑJ ’ ≈àM »bÉÑdG ¬LƒdG ±ÉØL ≈∏Y É¡aôL ∫hÉMCG .áNhO ¬Ñ°T »°SCGQ »ah ,∫õæªdG áÑàY óæY kÉØbGh oâ«≤Hh ,≈°†eh ≈˘à˘M ¬˘«˘a oâÑ˘s∏˘≤˘J .ø˘jô˘Ñ˘°SCG »r ˘ nà˘ sÑ˘ ë˘ H kɢ Hƒ˘˘ë˘ °üe »˘˘°TGô˘˘a ≈˘˘dEG oâjhCG má∏gƒd »æHÉàfG .kÉjÉ°T âHô°Th IQÉé«°S âæqNO .øgh »a oâªb .ôéØdG .ôcòdG ∞fB’G áHBÉμdG ìÉÑ°U ≈∏Y ¬æe oâ¶≤«à°SG .∞«ØW lø°Sh ,A»°ûH óp©J ’ »àdG ¢VÉjôdG .ájhÉîdG ¢VÉjôdG É¡àjCG ¿õëdG ìÉÑ°U l∫ƒ¨°ûe ™«ªédGh ,mó∏H »a pâfCGh ,mó∏H »a ¿B’G ihQCG .A»°ûH »ØJ ’h áLhR ø£H ñÉØàfG o¢ù«≤J É¡fEG .É¡∏¨°ûj Ée É¡jód »eCG ≈àM .Éæg »æY á«LhõdG Iô°ûædG o™ª°ùJ ,AGóeôdG »JsóL ø«Y »a AGhódG ôo u£≤oJ ,ôªY ≈àM .ô«NC’G ¬HGóàfG øe ódÉN Oƒ©«d á«bÉÑdG ΩÉjC’G ót ©o nJ ,iófh IQÉ°ùd òæe É¡«æ«Y øY ¬Ñs«Z 䃪dG ¿CG ºZQ kÉÑ«°üf É¡àbh øe òNCÉj ¿Éc ∞°Sƒj .çÓK mäGƒæ°S .ΩÉjC’G √òg ∂«dEG êÉàMCG ºc ,∞°Sƒj Éj ¬∏dG ∂ªMQ 76


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 77

..á≤«à©dG Éæà«æZCG ¬Jƒe ¿Éc áæpÑs∏dG πÑb πLC’G ¬cQOCGh ,≈dhC’G ¬JOÉ¡°T »æÑj ƒgh mäGƒæ°S o¢ùªN .Iô«NC’G ,äÉMƒª£dG »a ôμØjh ,äGOÉ¡°ûdÉH o±ôà©j 䃪dG ¿EG ∫Éb øe ?ôª©dG ∂∏¡à°ùJ »àdG ∫ÉeB’ÉH øeDƒjh ,ΩÓMC’G Ωôàëjh .»HCG ó©H Éæà«H »a »fÉãdG AGõ©dG ƒg Gòg ¿É˘c …ò˘dG ᢩ˘eɢé˘dG oÜɢ˘H ¬˘˘à˘ qjƒ˘˘eO ≈˘˘∏˘ Y ó˘˘¡˘ °T ,kɢ jƒ˘˘eO kɢ KOɢ˘M ¿É˘˘c .¿ÉeõdG ¿Éc …òdG pâÑ°ùdG oìÉÑ°Uh ,¿ÉμªdG ɢæ˘cô˘J .ô˘£˘e Ó˘H ɢ¡˘æ˘μ˘dh ,á˘∏˘«˘≤˘K AGOƒ˘°S ál ˘eɢª˘Z »˘Ñ˘ ∏˘ b ≈˘˘∏˘ Y ⢢s∏˘ XGC .kGô¡X Éæà«H »a ¢SÉædG ºMORG .á«MÉÑ°üdG á©«éØdÉH ø«KÉà∏e IôÑ≤ªdG .»eCG á¡LGƒe »a »æ©°†j m ≥jôW …s GC kÉÑqæéàe »àaôZ ≈dEG oâ∏q∏°ùJ .πbC’G ≈∏Y ôm ¡°TCG áKÓK »cÉÑdG É¡¡Lh ájDhQ »æbôëà°S …ô`°ü`H oâ`©`aQ .ô˘˘jô˘˘°ùdG ≈˘˘∏˘ Y oäô˘˘¡˘ fGh ,»˘˘à˘ aô˘˘ Z Üɢ˘ H oâ≤˘˘ ∏˘ ZGC »d ôcòà°ùj ƒgh ,ΩGƒYCG Iô°ûY πÑb kÉ©e É橪éJ »àdG IQƒ°üdG π`eCÉ`JC’ .»°ShQO .»æØL ¬aôY Om ÉæpY ∞æYCÉH oâeó£°UG »æμdh ,»μHCG ¿CG oâdhÉM ∞«c »æªs∏Y …òdG ƒg ,káHÉàc ¬d »aCG ¿CG ,¬«dEG ÖàcCG ¿CG oâdhÉM ™æ°UC’ ,¿õM ÖæL kÉfõM ºK ,áª∏c ™æ°UC’ ,ôNBG ÖæL kÉaôM ™°VCG .Ió«°üb Iô«≤a läÉ«HCG â∏qμ°ûJh ,ôàaódG oâYsô°T ,»Ñàμe øe kɪ∏b oäòNCG 77


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 78

.ábQh áYQÉb ≈∏Y »YƒeO ¤EG π s°SƒàJ ÉC LÉØJ ’{ :Ió«°üb ∫hCG oäô°ûf ÉeóæY »d ¬àë«°üæH oâeó£°UGh ≥«°VCG øe ≥«°VCG ∑ôàaO »a Ió«°üb ™°ShCG ¿CG Ωƒj äGP ∞°ûàμJ ÉeóæY .z∑Qó°U »a ¿õM »æªq∏Y …òdG ƒgh ,Ió«°ü≤H ∞°Sƒj »KQCG ¿CG ∞ëéªdG øe ,π©ØdÉH ?¿PEG ¬d oâesób GPÉe ,É¡ÑàcCG ∞«c â뢢J »˘˘°ùØ˘˘f oäQ sƒ˘˘c ,π˘˘é˘ î˘ ª˘ dG âª˘˘°üdG ≈˘˘∏˘ Y ô˘˘à˘ aó˘˘dG oâ≤˘˘∏˘ ZCG .AÉμÑ∏d ¢ùFÉ«dG QGQóà°S’G Gòg øe π∏ªdÉH ôo ©°TCG oäGC óHh ,¢TGôØdG .ôNBG kÉfÉ°ùfEG Éæoà«H ón ≤a ºK ,IQÉ°Sh iófh ,kGôμÑe ÜC’G áeɪpY ¢ùÑd …òdG ñC’G ,ôªoY »≤H .ÉfCÉa ,ihQCÉa ,ódÉN ºK ,»dÉîdG ∞°Sƒj ¿Éμe á«°Vnôªn dG É¡°VGôYCG »s a ô°üHCG ɪd ºK ,áHÉàμdG ≈dEG ∞°Sƒj »æ≤Ñ°S .»ª∏b ≈∏Y »æØbhCG ≈àM ∫ƒéN mIó«°üb ™∏£e πc ≈sæÑJ ,kÉ°†jCG ,¿É°†eƒJ √Éæ«Yh ,A»°†j ¬¡Lh ¿Éc ,π«d äGP »eƒf øe »æ¶≤jCG ɢ¡˘Ø˘¡˘c ≈˘dEG »˘æ˘∏˘°UhCG ≈˘à˘M ,Iɢ«˘ë˘dG ∞˘∏˘N kɢ©˘e É˘æ˘ ∏˘ ∏˘ °ùJh ,…󢢫˘ H ò˘˘NCG »ææq≤d ,»àeÉg ≈∏Y √ój ™°Vh ,¢VQC’G ≈∏Y ¬©e oâ°ù∏L ,≥«ª©dG ,á°Sqó≤ªdG ±hôëdÉH ºàªJh ,kÉØ«ãc kÉfÉNO »eÉeCG å©Hh ,kɪ°ùr∏Wp øjô°ûY Üɢ˘°ûYCGh ,Aɢ˘ª˘ °ùdG Ωƒ˘˘é˘ f »˘˘H ≈˘˘°UhCGh ,ô˘˘©˘ °ûdG ᢢª˘ «˘ ª˘ J »˘˘ fó˘˘ q∏˘ b º˘˘ K .¢VQC’G ¬˘eGô˘à˘MG ¬˘©˘e ¢SQɢ˘eCG ,Iô˘˘Fɢ˘M ál ˘ aɢ˘°ùe ɢ˘¡˘ fEG ,ɢ˘æ˘ æ˘ «˘ H mäGƒ˘˘æ˘ °S ¢ùª˘˘N 78


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 79

πãe ¬©e ßqØëJCG ’h ,ihQCG πãe ¬©e § q°ùÑJCG ’ ,»JhÉ≤°T »©e o¢SQɪjh ¬bQÉaCG øcCG ºd .PÉà°SCG áqÑoL »a l≥jó°U .kGô«ãc ¬H ≥°üàdCG »æμdh ,ódÉN OÉcCG »fCG áMõe äGP IQÉ°S âdÉb ≈àM .ÖgP ɪæjCG »æÑë°üj .kÉeɪpd q’EG .¬©e √AGòM π©àfCG ¬«μHCG ¿CG ™«£à°SCG ’ ÉfCG GPɪ∏a .ábOÉ°U m ´ƒeóH ¬«∏Y ≈μH º¡t∏c »æfƒîJ GPɪd ?¬«∏Y »fõM »a ™«¶ØdG ΩÉéME’G Gòg GPɪd ?º¡©e øμªj Ée qπc ¿Éc GPɪd ?…ô«°üe É¡H iQCG ¿CG êÉàMCG ÉeóæY AÉμÑdG á q°SÉM ?§≤a Ió«°übh kÉHGôoJ ,∞°Sƒj ¿ÉªãL ¬H …QGhCG ¿CG ¢ù«dh πLQ »nàÄe oâëaÉ°U .»æ«¡à°ûj AÉμÑdG qπ©d AGõ©dG »a oâØbh ΩÉfh ,π«q∏dG søLh ,¢SÉædG ≈°†e .É¡°ùØf á∏«≤ãdG AGOƒ°ùdG áeɪ¨dG ’EG »a »q∏°üJ »gh É¡àaôZ ∑ÉÑ°T øe É¡«dEG oäô¶f .äGô«ãc lAÉ°ùf »eCG óæY ódÉN ΩÉfh .¬àLhR óæY ôªoY πNO .áæ«fCɪ£dÉH oäô©°T .Ö«gQ ´ƒ°ûN iófh IQÉ°S âØàNGh .∫ÉLôdG ¢ù∏ée »a áμjQC’G ≈∏Y ióf êhR ™e .AÉ°ùædG πc ¬H âë°ûsJG …òdG ÖMÉ°ûdG ¿ƒ∏dG ΩÉMpR »a .∞°Sƒj áaôZ ≈∏Y oâLqôY ¬©e oÜôs °ùàjh ,ÜÉÑdG pÖ≤Y øe oÜôs °ùàj ,kÓ©°ûoe ÉgDhƒ°V ¿Éc .∞«ØN Am ÉμH o䃰U kÉ°†jCG ób ¿Éc »àdG ¬°ùHÓe ≈∏Y ák ÄØμæe ihQCG oäóLh ÉeóæY ¢ûgófCG ºd 䃪dG πÑ≤à°ùj ¬fCÉch ,IójóL iôNCG ¢ùÑdh ,ìÉÑ°üdG ∂dP ¬æY É¡©∏N ihQCG âfÉc ¬bôY päGô£b ôNBG .kÉ≤«fCG ¬JÉ«M ∫GƒW ¢TÉY ɪc ,ábÉfCÉH 79


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 80

s¿GC ±ô©J mâNCG ábôoëH √ó°ùL áëFGQ tº°ûJh ,Iƒ≤H É¡«a É¡¡Lh øaóJ .iôNCG kIôe IÉ«ëdG »a óLƒJ ød áëFGôdG √òg »a ∞«Ø£dG oπëμdG n¿ sƒd ,Iƒ≤H É¡àæ°†àMGh ,É¡«eób ≈∏Y É¡àØbhCG kɪFGO lIôjõZ .É¡YƒeO ¬àHGPCG ¿CG ó©H ∞àμdG óæY »HƒK n¢VÉ«H É¡«æ«Y ƒd kÉYƒeO É¡qØc ÓC ªJ ,IqôK á«©eO oÜQÉ°ùe É¡d ,ádƒØ£dG òæe ihQCG ´ƒeO .äOGQCG É¡Ñ«dGhO øe ¢ùHÓªdG ÉæLôNCG .áaô¨dG ≈°Vƒa É¡©e ÖqJQCG oâMQ ¬JÉ«LÉM πc É橪L .É¡LGôNE’ Gk OGó©à°SG á∏«∏b ÖFÉ≤M »a ÉgÉfô°ûMh øjòdG AGô≤ØdGh ihQCGh ÉfCG ,ÉgÉ檰ùàbGh á«°üî°ûdG ¬JÉ≤∏©àeh ¬°VGôZCGh ÉfCG »Ñ«°üfh ,√Qƒ°U πc ihQCG Ö«°üf ¿Éc .¬°ùHÓªH º¡«∏Y ¥ó°üàæ°S .º¡d á«≤ÑdGh ,√ôJÉaO πc øë°T ó«©J »àdG »g .»eCG É¡∏NóJ ¿CG πÑb áaô¨dG ÆGôaE’ ≈©°ùf Ésæc ɪHQ ,¬FÉ«°TCG øe kÉÄ«°T äCGQ ɪ∏c »HCG π«MQ øe mäGƒæ°S ó©H kAÉμH É¡°ùØf Am ɢμ˘H á˘jQɢ£˘H »˘eCG »˘˘Ø˘ μ˘ j .∞˘˘°Sƒ˘˘j Aɢ˘«˘ °TCG ™˘˘e ɢ˘¡˘ °ùØ˘˘f IOɢ˘©˘ dG â°SQɢ˘e .iôNCG É¡«a â∏©à°TG GPEG ¥ôàëà°S ,IóMGh ,¢ùHÓ˘e »˘à˘Ñ˘«˘≤˘ M ’EG √AGQh ∞˘˘u∏˘ î˘ j º˘˘d .kGô˘˘«˘ ã˘ c ∞˘˘°Sƒ˘˘j ɢ˘fó˘˘Yɢ˘°S iôNCG AÉ«°TCGh ,Qƒ°U päÉeƒÑdCG áKÓK ,ôJÉaO áeRQh ,Öàc »àÑ«≤Mh .ᣫ°ùH ´õæj øe ô°†ëoj ¿CG ódÉN ón Yn nh .ájhÉN ¬àaôZ âfÉc ,ôéØdG π«Ñob ?¬∏ªcCÉH mâ«H IôcGP øY ƒg ¬Yõæj øe øμdh ,ìÉÑ°üdG »a É¡KÉKCG É¡æY 80


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 81

π«≤of ,Ö°ùëa ¬bƒa QhôªdG Öæéàf ÉæfEG ,¿õëdG Öæéàf ’ ÉæfEG äGôãY øe Éæ∏«≤j øe ,≥jô£dG ájƒ°ùàH ΩGóbC’G äGôãY øe Éæ°ùØfCG ?܃∏≤dG .á£fÉb máeÉ°ùàHG íÑ°T Égô¨K »ah É¡àcôJ .É¡àaôZ ≈dEG ihQCG oâ©s«°T .»àaôZ ≈dEG oâ«°†eh .á«≤jôaEG Am Gôë°U πãe kÉaÉL …óN ∫GR Éeh ,lánæ p°S »fòNCÉJ ºdh oâÑs∏≤J »a kICGôeG s¿GC »qæX »a Qhó«d øμj ºdh ,∑GòfBG p∂àaôY ób øcCG ºd √òg AÉμÑdG ¢SÉÑëfG á∏μ°ûe É¡©e ¬LGhCG ød ,É¡e É¡oª°SG ,áæjóªdG √òg .kGóHCG .ô£ªdG ∞bƒàj ’ å«M ,AGƒà°S’G §N óæY »æ©°†à°S lICGôeG @@@ òNCÉJ äQÉ°U AÉ«°TC’G πc .ihQCG π«MQ ó©H kÉeɪJ oâ«ÑdG »H ÓN π˘c ø˘e π˘ s°üæ˘à˘ j »q ˘ °ùØ˘˘f l¢†jô˘˘e »˘˘fCɢ ch ôo ˘ ©o ˘ °TCG ɢ˘fCGh kɢ jQɢ˘à˘ ¡˘ à˘ °SG kɢ ©˘ Hɢ˘W ≈∏Y ôëàæJ »àdG p¿Éà«ëdG πãe √óZh ¬eƒj ≈∏Y Ös∏≤àjh ,äÉ«dhDƒ°ùªdG .ÅWÉ°ûdG päɢaOGô˘à˘ª˘dG √ô˘μ˘j πl ˘ LQ »˘˘fC’h ,∂∏˘˘«˘ Mô˘˘H »˘˘fô˘˘cu ò˘˘j ɢ˘¡˘ ∏˘ «˘ MQ ¿C’ .ø«Jôe m¿õM øe Æó∏oj ¿CG √ôμjh ,á©LƒªdG …CÉH É¡©e ƒ¡dCG ,ihQCG ™e kÓ«∏b çsóëJCG ¿CG ΩÉfCG ¿CG πÑb oäO sƒ©J ™ª°SCG ¿CG ,ÉæbGôØd ó©à°ùJ »gh »μÑJ É¡côJCGh ≥aôH É¡qª°VCG ¿CG ,á«¡doCG 81


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 82

.É¡∏eÉfCG É¡YóÑoJ máMƒd ôNBG É¡©e »uHQCGh ,á«æZCG ôNBG É¡©e ôNBG ¿Éch »JÉ«M øe äqôe ΩÉjC’G ±’BG .Gòg ô««¨J π¡°ùdG øe ¢ù«d .ihQCG ¬Lh ΩÉfCG ¿CG πÑb »æØL ¬«∏Y ≥∏¨æj Ée .É¡à≤HÉ°S πãe ,πëdG áo Ñ©°U ,É¡fhóH á«fÉãdG á∏«∏dG »g Ég É¡Ø°üj »àdG ∂∏J øe máqÑM ≈∏Y π°üMCG ƒd GPÉe ,á£Ñëe lIôμa »æHÉàæJ ¿CG ÖjQ ’ ?kÉ«°ùØf kÉ°Vôe áHBÉμdG â°ù«dCG ?ºgÉ°Vôªd ¿ƒ«°ùØædG AÉÑWC’G ≈àM ,ìÉÑ°üdG Gòg á«°SÉb »àHBÉc ?ÜuôLCG ’ nº∏p an ,¿PEG É¡©æªj ÉgAGhO .¬eƒªgh »Ñ∏b πLCG øe ,¬YGó o°Uh »∏≤Y øY É¡eÉeCG ∫RÉæJCG »fCG ,¿B’G ≈àM ,øé°ùj ôt ªdG »ªah ,»æY ¬nª©W Åo uÑîj …É°ûdG o¿Ééæa óæY ,ô«¨°üdG êQódG ≈∏Y É¡oàæsNO »àdG ∂∏J .áæjõëdG ôéØdG nIQÉé«°S íLQCÉàJ ¢ù£°ùZCG øe »fÉãdG áo bQhh ,»eƒLh ΩÉeCG ºLGƒdG Éædõæe ÜÉH »a IQhÉéªdG 䃫ÑdG ≈dEG πªëJ ≈dhC’G ôéØdG oäɪ°ùfh ,ºjƒ≤àdG ≈∏Y .ΩÉæj ¿CG o™«£à°ùj ’ m πLQ án ëFGQ Éæu«M Ωƒª¡dG ¢†©H ¿CG øeDhCG ÉfCG ?GƒeÉf PEG AGó©°S ¿ƒªFÉædG A’Dƒg πg o¢ùFÉ«dG tº¡dG Gòg ɪHQ ,É¡©e É¡ o°SCÉj ódƒj É¡°†©Hh ,É¡©e É¡obQn GC óo ndƒj .¿ƒeÉæj º¡∏©éj oísÑ°ûàj GPɪd ?ôéØdG Gòg IOÉ©°ùdG oΩƒ¡Øe »∏NGO »a oºs∏¡àj GPɪd ¢VÉjôdG t∞∏j …òdG QÉѨdG è«°ùf »a áØ«ãc má«HGô°S m•ƒ«îc oπNGóàjh ?ΩÉjC’G √òg ?Ωƒ«dG Gòg lIó«©°S …q ôéØdG É¡fBGôb o䃰U »s dEG ≈gÉæàj »àdG »eCG πg 82


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 83

kÓμ°T òo No ÉC j ìGQh ,É¡∏ãe Gk RƒéY íÑ°UCG ºjó≤dG nπeQC’G É¡fõM ¿CG ΩCG ?≈dhC’G p¿õëdG pásjóéHCG »a ÉædpR Ée øjòdG øëf ¬ª¡Øf ’ Gk óq≤©e ™«£à°ùJ ,ɪ¡«a ΩÉæJ §≤a ¿ÉàYÉ°S π«∏dG øe É¡«Øμj »àdG ,»JqóL πg s¿GE ?¿õëdG É¡ªgój ¿CG ¿hO á«bÉÑdG ák YÉ°S øjô°ûYh ø«àæK’G »°†≤J ¿CG Üsô°ùàJ ¿CG oøμp ªj »àdG n¥ƒ≤°ûdG ôãcCG ɪa ,kGQGóL ø«fɪK É¡JôcGP »a .»ØàîJh ,IOÉ©°ùdG É¡æe π«∏dG øe pâbƒdG Gòg »a ¬àLhR º¡æe πc óo s°Sƒàj øjòdG »JƒNEG πg »JGƒNCG πgh ?á∏«d πc ¬H ¿ƒªàëj …òdG …ƒãfC’G ∞¡μdG Gò¡H ¿hôjôb kIOÉ©°S ¿ sƒ∏àJ ó«cCÉàdÉH »àdG ihQCG ±ÓîH ,sø¡LGhRCÉH läGó«©°S äÉæÑdG ?Éææ«YCG øY É¡æ«Øîoj ÉgGôf ’ kÉeƒªg s¿CG ΩCG ,¿B’G .¿B’G »eCG páaôZ »a oΩÉfCG ƒd Ot hCG ºc √óæY »μHCG ,A»°T √ó©H ≈≤Ñj ’ Gk óM É¡JôcGòd o±ôYCG ƒd ≈æªJCG ºc .k’hCG çóëj ɪ¡jCG ,…Qó°U OôÑj hCG …Éæ«Y ÅØ£æJ ≈àM É¡«���LQ ≈∏Y .óëdG Gòg óæY kÓjƒW »μHCG »æcôàJ ød »eCG øμdh m ìƒH øe É¡«∏Y ≈°ûNCG ÉfCGh ,»æ°Vô≤j m¿Éªàpc øe »s ∏Y ≈°ûîJ »g Aƒé∏dG øe »æ©æªj Ée Gògh ,kɪàM »YƒeO ܃éà°ùà°S .É¡ªdDƒj .É¡«dEG »àdG »àë°Uh »°Vôe ôeCÉH âª∏Y ƒd GPÉe ?»ÑM ôeCÉH râª∏Y ƒd GPÉe m 샪Wh ,m ¢SCÉjh ,m ≥∏b øe »YGó o°U »a Qhój Ée änCGôn bn ƒd GPÉe ?QƒgóàJ ?ÖFÉN 83


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 84

ßØàMCGh ,äGôÑ©dG ¬ÑLƒªH Öμ°SCG kÉ«ØN kÉbÉØJG É¡©e ó≤YCG »æà«d Éj .§≤a »YƒeO ¬æe k’óH É¡ëæeCGh ,É¡ÄaO É¡æe òNBG .QGô°SC’ÉH .ô«¨àJ ød ,»eCG É¡æμdh πªàëJ ødh ,äÓμ°ûªdG ™«ªL uπM ≈∏Y lIQOÉb É¡fCG tø¶à°S Gk óHCG tπ¶à°S .É¡æe ôÑcCG âëÑ°UCG º¡àÑéfCG øjòdG É¡FÉæHCG äÓμ°ûe ¿CG Iôμa øY o™paGóJ ɪc º¡fGõMC’ É¡àeƒeCG øY o™paGóJ É¡Ñ∏b øe má°†Ñf ôp NBG ≈àM .º¡d É¡àeƒeCG â°ù«dCG .¬d ¿ƒ°Vô©àj ɪd á«dhDƒ°ùªdÉH É¡æe Gk Qƒ©°T ∂dP ¿Éc ɪHQ ?É«fódG √òg »a º¡Ø≤∏àj Ée m¿õM ≈dEG É¡ªpMQ øe º¡àLôNCG »àdG »g .ô«¨JCG ød ,kÉ°†jCG ÉfCGh É¡«a ôo Øu °üJ »àdG nIôé°ûdG ,»gGƒdG Op ƒª t°üdG nIôμa §HCÉJCG Gk óHCG tπXCÉ°S .óMCG ≈dEG ƒμ°ûJ ’h ,áØbGh tπ¶Jh ,íjôdG ’h Gk 󢢫˘ Mh äƒ˘˘eCG ó˘˘b »˘˘fCG ≈˘˘dEG ¬˘˘Ñ˘ à˘ fCG ’h ,è˘˘jô˘˘ ¡˘ à˘ dG Gò˘˘ g o¢SQɢ˘ eGC .¿ƒª∏©j »àdG á«fÉãdG pá∏sé°ùªdG p∂àdÉ°SQ ºZQ ,ø«ª∏©J ’ ób pâfCG ≈àM É¡H oºueQCG mÖM áª∏c …u CG øe ák jhÉN ,áYÉ°S πÑb »ØJÉg »a »d É¡pàcôJ á˘dɢ°Sô˘dG »˘a zʃ˘«˘Y{ ô˘˘«˘ Ñ˘ ©˘ J ô˘˘°ûM ø˘˘Y m ≥˘˘Øq ˘ ∏˘ oe Qm Gò˘˘à˘ YG Gó˘˘Y ,»˘˘Ñ˘ ∏˘ b ºdÉ°S ¬Ñàæj Óa ,IQÉÑ©dG »a å«fCÉàdGh ô«còàdG ™«°†j ≈àM ,á≤HÉ°ùdG º∏a ,É¡°†©ÑH ±hôëdG â£∏àNG ºK ,πLôd ák dÉ°SQ ø«∏é°ùJ p∂fCG .kÉÄ«°T ™ª°SCG 84


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 85

Ik ó˘MGh ák ˘≤˘«˘bO …ó˘é˘J º˘dh IOɢjRh ôl ˘¡˘°T .ΩÓ˘μ˘dG ø˘˘«˘ °Tɢ˘ë˘ à˘ J p∂fCɢ c πNój ’ Gòg kɪdÉ°S ¿CG hóÑj .»àØ¡dh »bGôàMGh »≤∏b É¡«a ø«ØJÉ¡J ¬ØJCG …ôà°û«d ƒdh p∑óMh ¿Éμe »a p∂côàj ’ ¬fCG hóÑj ,kGóHCG ΩÉqªëdG »àdG ∂∏J øe ák «ÑW ák ≤n n∏Yn πH ,kÓLQ »L qhõàJ ºd p∂fCG hóÑj ,A»°T .ó∏édÉH ≥°üà∏J Gò¡a ,kÉeƒj ø«©HQC’G RhÉéàj ¿B’G ≈àM p∂©e √É°†eCG Ée ¿Éc GPEG É¡«a Ée πμH ,á«fÉK ∞dCG ø«°ùªNh áÄe ™HQCGh kÉfƒ«∏e p∂æe òNCG ¬fCG »æ©j ∫ƒW »g ,§≤a m¿GƒK ô°ûY ÉfCG oäòNCGh ,A±ódGh ¿ÉæëdGh ÖëdG øe .kÉ°†jCG p∂«∏Y √QÉKBG øe oπîJ ºd ,má∏sé°ùe máªdÉμe »Ñ∏b »a ¥ôàMG Am õL ∞dCG øY ?Gòg πc øY »ææ«°V qƒ©à°S ∞«c ó˘HC’G ≈˘dEG ø˘«˘à˘°†jô˘ª˘dG ø˘«˘à˘«˘∏˘oμ˘dG ø˘Y ?Iɢ«˘ë˘∏˘d kɢë˘dɢ°U 󢩢j º˘˘dh Gk ô˘˘¡˘ b »˘˘à˘ dG ´ƒ˘˘ eó˘˘ dG ±’BG ±’BGh ?»˘˘ ë˘ ªq ˘ J ø˘˘ d »˘˘ à˘ dG AGOƒ˘˘ °ùdG Iô˘˘ cGò˘˘ dGh ,QÉ¡fG …òdG »MƒªW ∞≤°Sh ,±ôëfG …òdG »JÉ«M §Nh ,âYÉ°V ?p∑ó©H kÉeɪJ É¡Jó≤a »àdG »JOÉ©°Sh ,Iô˘˘ Hɢ˘ Y kɢ ˘Yƒ˘˘ eO oâaQPh »˘˘ æ˘ ˘Y Gk ó˘˘ «˘ ˘©˘ ˘H ᢢ Ñ˘ ˘°Sɢ˘ ˘ë˘ ˘ dG ᢢ ˘dB’G o⫢˘ ˘eQ »a Qhój ɪH ól MCG ô©°ûj ’h äƒeCG ¿CG nIôμa iôNCG kIôe oäô°†ëà°SGh .…Qó°U ..¬∏dG ¥GQhCG »a IôaÉ°ùªdG É¡JOÉé°Sh ,»eCG ø«ÑL ≈àM ..πªàμJ ºdh »Ñàμe ≈∏Y râ n°ùpÑnj »àdG …óFÉ°üb ≈àM 85


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 86

..äƒ˘˘ª˘ dG Qɢ˘¶˘ à˘ fG »˘˘a ¥ô˘˘à˘ ë˘ J »˘˘à˘ dG »˘˘JQɢ˘ é˘ «˘ °S ≈˘˘ à˘ M ..»ëdG 䃫H ø«H »bQCG í°†ØJ »àdG ôéØdG äɪ°ùf ≈àM ..º˘˘ ˘ `˘ ˘ ˘LGƒ˘˘ ˘ ˘`˘ ˘ ˘ `˘ ˘ ˘ dG Üɢ˘ ˘ ˘`˘ ˘ ˘ Ñ˘ ˘ ˘ `˘ ˘ ˘ dG Gò˘˘ ˘ ˘`˘ ˘ ˘ `˘ ˘ ˘ g ≈˘˘ ˘ ˘ `˘ ˘ ˘ à˘ ˘ ˘ `˘ ˘ ˘ M @@@ Éem ºgh ≈dEG »fòNCÉà°S ᩪédG Ωƒj ìÉÑ°U ájhÉîdG ¢VÉjôdG o´QGƒ°T .á∏«≤ãdG »YƒeO ¬H oí°ùeCG ºjób m πjóæe hCG ,¬«∏Y ô£aCG áFOÉ¡dG áªjó≤dG »fÉj ≈≤«°Sƒeh …ôFÉé°Sh »JQÉ«°S ≈dEG ’EG êÉàMCG ’ .QÉÑZh m πMh øe kIôcGPh ,kÉ©e ÉæàaôY »àdG √òg ¥ƒa l§°ùÑæe »l fÉfƒj l•É°ùH .…Qó°U ¿GõMCG »a ôªãà°ùj »fÉj ºK ,∂àaôZ »a Iôe ∫hCG √É≤«°Sƒe o⩪°S .IOQÉÑdG ájóéædG áÑ°†¡dG .»©e ƒg sπXh ,pâ∏MQ .pâfCG ’EG ,ká«ah âs∏X AÉ«°TC’G πc s¿GC »æªdDƒj ƒ˘g º˘s∏˘©˘J ɢª˘c kɢeɢª˘J . q¢ùë˘dG Iô˘£˘ Øp ˘ H ,ᢢYô˘˘°ùH ¬˘˘MhQ án ˘ ¨˘ d oâª˘˘q∏˘ ©˘ J ¬˘˘fC’ .kGó˘˘MGh kɢ °SQO ô˘˘°†ë˘˘j ¿CG ¿hO ᢢ °SOɢ˘ °ùdG »˘˘ a ≈˘˘ dhC’G √ɢ˘ ≤˘ «˘ °Sƒ˘˘ e t¢üàeCG ÉfCGh ,ìhôdG ¿GQóL »a ô≤æj ¿Éc ,¬àq«eÉ°üY »a lπZƒe »l ≤jôZEG ∑qô˘ë˘e Qhó˘˘jh ,…Q󢢰U »˘˘a ¿É˘˘fɢ˘Nó˘˘dG §˘˘∏˘ à˘ î˘ j .…ô˘˘Fɢ˘é˘ °S ≈˘˘°Vƒ˘˘a .QÉîÑdG Iƒ≤H iôcòdG »fÉj ± o õY GC óÑj ¿CG Ée ,√É≤«°Sƒe ´Éª°S »a Öjô¨dG p∂cƒ∏°S ôcòJCG máª∏c ø«H päÓÑ≤dG ø«°ù∏àîJ ,º∏μJCG ÉfCGh ≈àM »∏«Ñ≤àH ø«FóÑJ ≈àM 86


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 87

≈dEG ¬ÑàfCG ºK ,s»dEG ø«¨°üoJ ’ p∂fC’p ≥«°†dÉH ôo ©o °TCGh ,πØW »fCÉch iôNCGh .¬H ≈që°†ªdG øe ôÑcCG óFÉ©dG ¿CG ™e »∏«Ñ≤J »¡à°ûJ á∏«ªédG IÉàØdG √òg âeGO Ée óHC’G ≈dEG o⪰UCÉ°S .¢übôdG ô«Z ,≈≤«°SƒªdG ™e πYÉØà∏d Iô«ãc Ö«dÉ°SCG Éæd ¿EG .»fÉj ±õY A§ÑH É¡YƒeO …Éæ«Y ±QòJ ≈àM ¬àYƒ£≤ªH »fÉj GC óÑj ¿CG Ée ,¿B’G .»¡àæj ≈àM ,≠ª°üdG QÉé°TCG πãe .≈°TÓJCGh íjôdG »fôãæJ ¿CG ójQCG .óseôJCG ¿CG ójQCG .»fÉj Éj »æbpôMCG »fOuôL .¬«∏Y ±õ©J …òdG ô«ÑμdG ƒfÉ«ÑdG ô¡X »a Gk Ohó°ûe Gk ôJh »ædõZG »a á°†jôªdG á«∏oμdG √ò¡d º∏°ùà°SCG ¿CG πÑb »°ùØf √ÉéJ päÉ«dhDƒ°ùªdG øe .…ó°ùL ¬«a øpaój kióe ôNBG ≈dEG ≥«à©dG …u óéædG ôéØdG Gòg »a oπnMQCÉ°S áKÓK oπ©Øj ɪc ¿Gôªo©dGh AGôë°üdG óu M ø«H ∫ƒLCÉ°S .¬nÑ©J oÖ©n àªdG ≈˘˘dEG oäó˘˘Y ó˘˘b oâeO ɢ˘e .º˘˘gó˘˘Mh á˘˘æ˘ jó˘˘ª˘ dG √ò˘˘g »˘˘a ¥É˘˘°û©˘˘ dG ´É˘˘ HQCG ¿ƒ©μ°ùàj GƒfÉc á∏jƒW Gk Qƒ¡°T oâ«°†b ¿CG ó©H ,º¡∏ãe IóMƒdG á°SQɪe .»àÑ«ÑM áaôZ ≈dEG ÉfCG ≈©°SCG ɪæ«H ,π«∏dG áØ°UQCG ≈∏Y É¡«a ..¬∏dG Éj ?π©a IqOQ m π©a qπμd ¿CG øJƒ«f ∞°ûàcG GPɪd ,»≤æY p∂jó«H ¥uƒ£jh ,p∂àaôZ ≈dEG »æ∏ªëj ¿Éc ,ôéØdG Gò¡c lôéa p∂«≤Ñjh ,∑ÉÑ°ûdG øe É¡«eôjh …ó¡o°Sh »∏cÉ°ûeh »eƒªg πc oòoNÉC jh .Aɪ°ùdG Ωƒéfh ¢VQC’G AÉ°ùf øe p∑ô«Z ¿hO ,p∂d »æ«≤Ñjh ,»d 87


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 88

É¡∏ªMCGh ∫õfCG ≈àM ,∑ÉÑ q°ûdG Gòg πØ°SCG ,AÉnæØp dG »a »eƒªg ≈≤Ñà°S .»©e Gk ô¡°TCG ÖëdG π©a oâ°SQÉe ¿CG ó©H ,π©ØdG IOQ »a ¿B’G ÉfCG Ég »a ¬d á°ùcÉ©e ,QGó≤ªdG »a ¬d ájhÉ°ùe ,kÓ©a ∫Éb ɪc »gh ,á∏jƒW .√ÉéJ’G .¿B’G p∂H oÜòs ©JCG GòfCG Ég ,p∂H oâ©àªà°SG Ée Qó≤H .kɪdDƒe p∑OƒëL π©a AÉL ,kÉaQÉL p∂fÉæM oπ©a ¿Éc Ée Qó≤Hh √òg ≈∏Y »u≤M øe ¿Éc ¿EG ,á°ûMƒdG √ƒLh ≈∏Y º«gCG ÉfCGh o∫AÉ°ùJCG ?»æjhDƒj Ée É¡«a óLCG ¿CG ¿É°ùfEÉc IÉ«ëdG ɢ˘gQƒ˘˘ë˘ L ɢ˘¡˘ jhDƒ˘ à˘ °S ¢VQC’G ¥ƒ˘˘a tÜó˘˘J »˘˘à˘ dG äGô˘˘°û뢢 dG ≈˘˘ à˘ M .IÒ¨°üdG »¡àæj ¿CG πÑ≤a ,kGó«Mh 䃪j ød ,âeÉ°üdG ´QÉ°ûdG Gòg ≈àM .kɪàM ôNBG l´QÉ°T ¬cQó«°S .QƒÑb º¡d ≈JƒªdG ≈àM πc o¢†oaôj ,»∏ãe kÓLQ …hDƒj ¿CG øμªj Ée ∑Éæg ó©j ºd ɪHQ ,áfQÉ≤ªdGh ôteòàdG »a iOɪàjh ,AÉ°ùædG πch ,´É°VhC’G πch ,AÉ«°TC’G .É¡H í°†æj »àdG ¥ô©dG päÉsÑëdh ¬æ«Ñéd kihCÉe øY åëÑj ƒg oâªf .É¡«dEG …hBGh »eCÉH IOhó°ùªdG ≥jô£dG √òg nπ p°UCG ¿CG âdhÉM ,»àFQ án HôoZ o§ u°ûªJ É¡FÉsæM áëFGQ oâcôJh ,ân∏Nn m ΩÉjCG πÑb É¡∏LQ ≈∏Y ,Iƒ≤H É¡n©HÉ°UCG ºã∏J …ô©°T oäÓ°üoN âfÉc .Ö°ùëa ΩÉfCG ƒd oäOOhh 88


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 89

≈˘˘∏`Y º`fCG º˘˘d äGƒ˘˘æ˘ °S ò˘˘æ˘ e »˘˘fCG ≈˘˘dEG »˘˘Jô˘˘cGP o¬˘ uÑ˘ æ˘ J ɢ˘¡˘ o°Sɢ˘ Ø˘ fCG âfɢ˘ ch ¬`«`a Qhój Ée âª∏Yh »æ«ÑL äCGôb É¡fCÉch ,»æJôÑNCG »gh ,Égò`î`a mó°ùL øe ƒm °†Y …CG ≈∏Y ΩÉfCG øcCG ºd »àdƒØW òæe »æfCG ,QÉμaC’G ø`e .ôNBG »°ùØf ≈∏Y o™bƒ≤JCGh ΩƒædG óæY ÅØμfCG ,∫ƒ≤J ɪc ,kɪFGO oâæc ɢjÓ˘N ɢ¡˘d mIOɢ°Sh A±O ø˘˘Y oå뢢HGC »˘˘fÉC ˘ ch ᢢ∏˘ «˘ ë˘ æ˘ dG »˘˘YGQP óo ˘ s°Sƒ˘˘JGC h »a Ió°ûH ¬°†aQCGh ,ô««¨àdG √ôcCGh ,áHô¨dG ±ÉNCG »fC’ ,É¡°ùØf …ó°ùL .ΩƒædG ,¿ÉeCÓd kÉLÉ«àMG ádƒØ£dG päɶëd ôãcCG êÉàMCG oäô°Uh ,ΩƒædG óæY áHô¨dG äɶëd óq °TCG äQÉ°U ,¿B’G .¬«∏Y ΩÉfC’ ,ôNB’G ó°ùédG Gòg ≈dEG Gk ô«ãc ..ΩƒædG ¬æμdh .IôcGòdG Ap Éaƒd lºjób l¥Éã«e ™ªéàJ É¡∏c ,á°û©JôªdG ΩÓMC’Gh ,AÉ«°TC’G AGó°UCGh ,¢SÉædG o√ƒLh É¡pWƒ«N ø«H ån©ÑJh ,ºYÉædG É¡¡Lh √ uƒ°ûàd ,á≤gôªdG IOÉ°SƒdG ≈∏Y .¢SCÉ«dG IOhôH .A±ódÉH ô©°ûæd ,ΩÉæf ¿CG πÑb ÉfQÉμaCG »a nºgƒdG π©°ûof ∂dòd ób kÓeCG án ªs K ¬«a oΩÉæf …òdG …u óeô°ùdGp ΩÓ¶dG Gòg ôNBG »a s¿GC ôn ©o °ûæd .ΩOÉ≤dG ìÉÑ°üdG ¬H oA»éj ¿CG π˘˘Ñ˘ b ,¥hô˘˘°ûdG óo ˘ YGƒ˘˘J âfɢ˘c »˘˘à˘ dG ≈˘˘∏˘ °ùμ˘˘dG »˘˘Jò˘˘ aɢ˘ f oìɢ˘ Ñ˘ °U .≈∏ÑoM ÉgQòjh ,Égôé¡j 89


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 90

,¬ n°†p¡éoJ ¿CG o∂∏ªJ ’ ,mOQÉ°T º∏oM ΩÉeCG ,kÉÄ«°ûa kÉÄ«°T o≥«°†J âMGQ .√ó∏J ¿CG ∂∏ªJ ’h ≈∏Y QGóédG oºëp à∏jh ,kÉeɪJ IòaÉædG √òg ≥∏¨æJ ,ø«YƒÑ°SCG ó©H ôn NBGm í£°S ≈dEG ,»àÑ«≤M ™e áHQÉg lIôFÉW »æ∏ªëJh ,øμJ ºd ¿CÉc É¡fÉμe .Öcƒμ∏d t¢ü¨˘˘ j …ò˘˘ dG Öà˘˘ μ˘ ª˘ dG ≈˘˘ ∏˘ ˘Y ᢢ °ùHɢ˘ «˘ ˘dG »˘˘ bGQhCG »˘˘ Ø˘ ˘∏˘ ˘N oâcô˘˘ J á∏Ñ≤H »qeCG AÉqæMp oâYsOhh ,iô©Jh ´ƒéJ »eÓbCG oâcôJh ,p∂ª«KGôéH kɪ∏M É¡«a ´ôàNCG »q∏©d ,iôNCG m ¢VQCG ≈dEG »JOÉ¡°T oâ∏ªMh ,á∏jƒW A»˘é˘J »˘à˘dG ΩÓ˘MC’G ¿C’ ,¬˘≤˘«˘≤˘ë˘à˘d ≈˘˘©˘ °SCG º˘˘K ,¬˘˘H º˘˘∏˘ MCGh ,»˘˘°ùØ˘˘æ˘ H .≥≤ëàJ ’h ,»æ≤æ°ûJ ÉgóMh ô˘scò˘˘JCG ,󢢫˘ ©˘ Ñ˘ dG »˘˘≤˘ j󢢰U ɢ˘j ,Qɢ˘jO ɢ˘j ¢SCɢ «˘ dG ô˘˘à˘ aO »˘˘a âfCG lº˘ jó˘˘b :∂∏FÉ°SQ má∏jƒW máØbh ≈dEG êÉàëf ÉæfCG óH ’ ,ôªà°ùJ ¿CG IÉ«ë∏d øμªj ’ ÉeóæY{ É¡«a ôªà°ùf ¿CG ¢†aôJh ,Éæd É¡JÉHô°V πgÉéàf ¿CG √ôμJ IÉ«ëdG .¿õë∏d .…Qnó≤n dG É¡MÓ°S ΩÉeCG ÉæeGõ¡fG ø∏©æd ,kGQGôe ∞≤f ¿CG ¿hO ,ôª©dG øe ójõe ≈dEG ÉæéàMG ɪq∏c ¿õëdG øe kÉÄ«°T É¡d oΩóu ≤f ÉæfEG 䃪dG ø«H .䃪f ,ÉæYÓ°VCG »a óo ªs éàJ hCG ,ÉæfGõMCG »¡àæJ ÉeóæYh ¬°ùØf ƒg ÉæfõoM ájGóH ¬qæ¶f …òdG 䃪dG .¢†bÉæJh lDƒWGƒJ ¿õëdGh Éæμdh ,䃪dG ≈°ûîf ¿CG ≈dEG máLÉM »a Éæ°ùd ∂dòd .¬fõoM ájÉ¡f .z≈fGõM øëfh IÉ«ëdG ÉæH ôªà°ùJ ¿CG ≈°ûîf 90


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 91

Gk QGhOCGh Iô«ãc mäÉbɪM É¡«a oâ°SQÉe ,ô¡°TCG IsóY ≈ªYCG p∑ó©H oâãÑd Gk ô«ãc ∫õàîJh ,»e’BG ó«°UQ øe o∞Yp É°†Jh ,π°ûØdÉH »¡àæJ É¡q∏c ,IqóY ôãcCG »æëæªJ ød »©e âÑ©J »àdG ¢VÉjôdG ¿CG oäô©°T .»°ùØæH »à≤K øe »a πëØà°ùJ »àdG ≈∏oμdG Ω’BGh ,»H ¿hô©°ûj ’ øjòdG ¢SÉædG ΩÉMpR øe ,∑GPh ¿ÉμªdG Gòg »a ÉæÑM ≥£æà°ùJ »àdG IôcGòdG ø«fCGh ,»Jô°UÉN pÖjôªdG Ap Gƒ£f’G nAGREG »eCG Éæ«Y ¬H »°ûJ …òdG pÖté©àdG øe ójõªdGh .…ôeCG ¬«dEG ∫BG …òdG ≈˘dEG ᢫˘fɢã˘dGh ,á˘jó˘æ˘μ˘dG IQÉ˘Ø˘°ù∏˘d ɢg’hCG ,QGô˘˘≤˘ dG ó˘˘∏˘ J mäGQɢ˘jR Iqó˘ Y .p∂∏«MQ ó©H m±ô≤H π«∏dG ∞°üf ™LÉ°†j QÉ°U …òdG p∂à«H ∞«°UQ ∞∏N »d iAGôàJ .Ωó©dG ¬FGQh øe ɪfCÉc Gk óL lº∏¶e p∂àaôZ o∑ÉqÑ°T ,ÉæJÉμë°V .É¡«a ÉgÉæ«°†b »àdG á∏jƒ£dG ΩÉjC’G oìÉÑ°TCG á∏«≤ãdG É¡JQÉà°S Éæ°†©H óo s°Sƒàfh ,É¡∏Ñb ΩÉæf »àdG á≤FGôdG ÉæJÉjÉμM ,Éæ°TÉ©JQG ,ÉæJÉ°ùªg .øjó°ùédG OhóëH ô©°ûf ’h É¡dÓN ÉfCGh ,AÉμÑdG ≈àM l¢ûMƒe ´QÉ°ûdGh ,kGóL l¢ù«©J ¿GQóédG o⪰U .Osô°ûoe x§pb πãe ,IQÉfEG …r OƒªY ø«H iOÉ¡JCG oâMQh ,¢ùeGódG ΩÓ¶dG »a ,AÉ£¨dG âëJ Éæ≤æàYG ÉeóæY øjôcòJCG pâfCGh ,zQGóbC’G åÑY{ ®ƒØëe Ö«éf ájGhQ »a ¬JCGôb Ée p∂d »μMCG pâªf ≈àM ,äÉjÉ¡ædG ø«©bƒàJh ,çGóMC’G ø«≤Ñà°ùJh ,É¡«a »ææ«©WÉ≤J π∏°ùàJ p∂°SÉØfCGh ,»ªa oÖYGóJ p∑ô©°T oäÓ°üoNh ,»≤æoY ≈∏Y Gk ô«NCG øH ±OO ê shõJ ∞«c p∑ôÑNCG ¿CG πÑb pâªf .ájGhôdG p¬foCG ºdh ,»fPCG ≈dEG 91


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 92

ƒaƒN ¢TôY ≈∏Y ø«μ∏e É°ù∏Lh ,ïæY »°S iôe Iô«eC’G øe ´Q .º«¶©dG ’ ɢæ˘e oêô˘î˘J »˘à˘ dG äGƒ˘˘°UC’G ¿Cɢ H ∫ƒ˘˘≤˘ j kɢ «˘ ª˘ ∏˘ Y kɢ ã˘ ë˘ H kIôq ˘ e oäGC ô˘˘b É¡cQóJ Oƒ©J ’ ≈àM Ö°ùëa kÉéjQóJ äƒØîdG »a òNCÉJ É¡fEG ,Ωó©æJ GƒYôàNG ɪHQ º¡fCGh ,óHC’G ≈dEG ô«KC’G »a kIôaÉ°ùe ôªà°ùJ ɪæ«H ,ÉæYɪ°SCG .ÉædƒM øe á¡FÉàdG äGƒ°UC’G √òg º«î°†J ó«©j Gk RÉ¡L ºLôàà°S päɪ∏μdG …t GC ?∂àaôZ »a ¬∏ãe Gk RÉ¡L Gƒ©°Vh ƒd GPÉe ,á«æZCG ᪨f hCG ,mágBG ™LQ hCG ,iôJ Éj ák ª∏c ¿ƒμà°S πgh ?k’hCG É¡°ùØf …Gój p∂àà∏aCG Ωƒj ,ôjô°ùdÉH p∂eÉ£JQG áé°V ɪHQ hCG ,áμë°V 䃰U hCG ?∂∏ªM øY ÉàdPÉîJ ¿CG ó©H ICÉéa ôãcCG ƒg »Jƒ°U ¿Éc ɪHQ ?ºdÉ°S hCG ó©°S ™e p∂ãjóM Gƒ©ª°S ɪHQ .kÉJƒØN päGƒ°UC’G @@@ »àfƒYôH É¡bGQhCG oâbôMCG »àdG ICGôªdG o∞«W ¿Éc ,π«MôdG ᩪ©e »a .∞æ©H »∏≤Y o¢Toô¡j .p∂æe ák ∏jóH É¡«a ôμaCG »æ∏©L É¡¶M Aƒ°S qøμdh ,pâfCG øμJ ºd lICGôeG êQÉN ø«©Ñ≤J pâfCGh ,ôNBG m∞«°UQ ≈∏Y ,ôNBG mâ«H »a o™nÑ≤J »g iô˘NC’Gh ,kGón ˘rL nh »˘æ˘à˘∏˘à˘b ɢª˘cGó˘MEG .…ó˘∏˘H »˘˘a Qɢ˘¡˘ æ˘ dGh π˘˘«˘ ∏˘ dG ¥É˘˘£˘ f .kÉÑfP »æà∏àb 92


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 93

Om ɪ p°V øe ICÉéa oâ°ùsLƒJ ºK ,É`¡`H p∂`Mô`L óo `uª`°VCG ¿CG oäó`c »˘˘FGQh ôt ˘ LCG ɢ˘fCGh ,ᢢ«˘ fɢ˘fCG »˘˘a o⩢˘LGô˘˘à˘ a ,¬˘˘«˘ Ø˘ °ûj ’h nìô˘˘é˘ dG oº˘ ªu ˘ °ù˘˘oj ák æjõM »FGQh ÉgoQPn GC h ,≥jô£dG áYQÉb ≈∏Y É¡obõu eCGh É¡dÉeBGh É¡eÓMCG s¢ùªJ ºd »gh á≤s∏£oe ÉgÉë°Vh má∏«d ø«H äQÉ°U ∞«c º¡ØJ ’ ,áeƒª¡e .ó©H n™˘«˘Hɢ°SCɢH êGhõ˘dG ó˘Yƒ˘e π˘Ñ˘bh ,ɢ¡˘oà˘≤˘s∏˘W ™˘«˘Hɢ°SCɢH ɢ¡˘«˘∏˘Y pó˘r≤˘n©˘dG 󢩢 H ,kGóL ák ªμëe É¡d »àæ©W âfÉc Gòg º∏ëdG ∞°üàæe »a kÉeɪJ .iôNCG º¡aCG ºdh ,»HƒfP ¬Lh ≈∏Y ÉgDhÉeO äôKÉæJ »àdG É¡FÉjôÑc º«ª°U »ah ,óëdG Gòg ≈dEG pâfCG ¬æ«Ä∏ªJ kÉÑ∏b ¿CG oäô©°T »æμdh ,Gòg oâ∏©a GPɪd .É¡JOÉ©°ùd á«aÉc ák MÉ°ùe iôNCG lICGôeG ¬«a óéJ ød GC ƒ°SCG ÉfCG ¿ƒcCG ¿CG ÉgQóbh …Qób ¿Éc ɪHQ ?¿B’G »ægôμJ ÉgGôoJ ºc GòfCG Ég .»JÉ«M »a m πLQ GC ƒ°SCG ºdÉ°S p∂LhR ƒg ɪc ,É¡JÉ«M »a m πLQ p∂«àØ°T øe o∞£p ≤j ƒg ∫Gõj Ée ɪæ«H ,º«dC’G ¥QÉëdG É¡ÑfP øe lÜQÉg .AÉ°ûj ɪc ÖæY Oƒ≤æY hCG ák MÉØJ Ωƒj πc óbh ’EG íæªoj A»°T »Ñ∏b »a ¢ù«d .»fõëH É¡°ùufOCG ¿CG πÑb É¡à≤q∏W ºéM π«îJCG oâæch ,kGô¡°U »fô¡°üj ÖfòdG ¿Éc .kÓ°UCG p∂d ¬àëæe .kÉÄ«°T ∂∏eCG øcCG ºd »æμdh ,É¡«dEG QGóbC’G ¬H »æà∏°SQCG …òdG ºdC’G ’h ,»g øe …QOCG ’ mIGC ôeG ≈∏Y Gk óbÉY »æJóLƒa kÉeƒj â≤aCGh ,âμÑJQG .äÉà≤J ôm ªb …CG øe ’h ,ΩÉæJ m᪫Z …CG ≈∏Y É¡©e oâjQGƒJh ,¢ùHÓe páÑ«≤M »a É¡JCÉsÑN »àdG »g √ò¡c ôo YÉ°ûe 93


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 94

»a GPÉe …QOCG ’ ,ôNBG Om ɪ p°V ≈dEG »àæjóe oâcôJh ,ôØ°S pIôcòJ ∞∏N .¬ØFÉØdh ¬æ£ob ôo s«¨àJ ɪHQ ÉgÉ°ùfCG oäóc »àdG IOÉ©°ùdG áëFGQ ≥°ûæà°SCG ¿CG o™«£à°SCG ƒd ¿CG »æ¨∏Ñj ɪHQh .»æ«μÑj ’ m ºgh ≈dEG p∂H »ª∏M o∫ sƒëàj ɪHQ .AÉ«°TC’G kÓ°üa ¿CGh ,Ée kÓLQ …ó©H âL shõJ É¡fCGh ,kÉeɪJ ¥ôàëJ ºd »à≤q∏£e ,ƒªæjh ,Oqóéàjh ,∫ qƒëàj ób ,»∏ãe kɪjób kÓLQ ¿CGh ,tπëj ób kÉØ∏àîe .¢û«©jh .¢ùHÓªdG ¢†©H ≈dEG áaÉ°VE’ÉH ,»àÑ«≤M »a »©e ¬à∏ªM Ée Gòg .pâfCÉa ,»Ñ∏b »a ¬à∏ªM Ée ÉeCG ..ø«àμMÉ°†dG p∂«æ«Y oâ∏ªM ..IRQÉÑdG É«∏©dG p∂àØ°Th ..ø«q«°ùª°T ø« n°Uô≤c øjôjóà°ùªdG p∂jó¡fh ..p∂≤æY »ÑfÉL ≈∏Y ô£©dG áëFGQh ø˘«˘H ø˘e ɢgó˘Mh ɢ¡˘oà˘∏˘°ûà˘fG ,p∂d ɢ¡˘à˘Ñ˘à˘c »˘à˘dG á˘ª˘ jó˘˘≤˘ dG »˘˘J󢢫˘ °übh ..q»∏Y ÅμàJ hCG ,É¡«∏Y ÅμJCG »q∏©d ,»©e É¡à∏ªMh ,É¡JÉ≤«aQ ..kÉ°†jCG ,ôWGƒN ôàaOh ,Qƒ°U ΩƒÑdCG oâ∏ªMh ..ôaƒμfÉa ≈dEG oâ∏MQh .ôãcCG õm «côàH ¿õëdG ≈∏Y óYÉ°ùj ÅaGO mäÉnà n°T ≈dEG @@@

94


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 95

päÉeÓY »FGQh oâcôJ …òdG ÉfCG .πMQCG GPɪd …QóJ ’ »eCG âfÉc kÉà«Hh ,É¡H ¢SCÉH ’ ák Ø«Xhh ,ábôàëe ∞°üf kIGC ôeGh ,iôÑc m ΩÉ¡Øà°SG oâeõ˘Mh ,kɢ©˘e ɢgOÉ˘Ø˘MGC h ɢgAɢ˘æ˘ HGC ø˘˘°†à˘˘ë˘ «˘ °S kɢ eƒ˘˘j ¬˘˘tæ˘ ¶˘ J »˘˘eGC âfɢ˘c ,∫É«eC’G äÉÄe ∞∏N ÅÑàîJ ,πÑb øe É¡æY ™ª°ùJ ºd máæjóe ≈dEG »ÑFÉ≤M .äGƒæ°S ™°†Hh øe »s ∏Y ±ÉîJ âfÉc ,»∏NGO »a πªà©j GPÉe º¡ØJ ’ xΩGC áÑ«£H ¿CG ó©H IóMƒdÉH ô©°TCG »fCG É¡àeƒeCÉH âsæX ɪHQ .√òg áÑ«ÄμdG »ëeÓe .Ée ≈ãfCG ≈dEG êÉàMCG »fCGh ,ihQCG âL qhõJ ≈ãfCG …CG ≈dEG êÉàMCG øcCG ºd »æμdh ,á≤«≤ëdG øe ák Ñjôb »eCG âfÉc .ΩÓ°ùdGh ák æWƒà°ùe m Ωƒj πc ¬«a »æÑj ìGQh ,ºdÉ°S ¬q∏àMG ¬∏ªcCÉH løWh …óæY .kIójóL .π˘Ñ˘b ø˘e ɢfCG ¬˘à˘Ñ˘à˘c Gk ô˘˘£˘ °S ƒ˘˘ë˘ ª˘ jh Gk ô˘˘£˘ °S p∂bƒ˘˘a oÖà˘˘μ˘ j m Ωƒ˘˘j π˘˘c kɪFGO AÉ°ùædG .…ô©°ûJ ¿CG ¿hO kÉÄ«°ûa kÉÄ«°T p∂«æ«Y øe lºdÉ°S »æYõæ«°S .áHÉàμdG IOÉYE’ ál ∏HÉb l¥GQhCG ó`Ñ`Y ¥ƒ``a ø`°ù`M Ö`à`μ`j º`dCG ?ø`°ù`M ¥ƒ`a É``fCG Ö`à`cCG º`dCG ?ø`ª`Mô`dG mäGô¶æH â°ùªg .ôjòëàdGh Ö«fCÉàdG óæY É¡JOÉ©c »eCG »æe âHôàbG øe oâμë°V zêhõàJ ¿CG ∑ÉjEG ,»æH Éj{ :≥∏b πμ°Th AÉLQ ¿ƒd É¡d »àdG ¥ó°üdG IôÑæH â°ùªgh É¡«àæLh oâ∏qÑbh É¡æe oâHôàbG .kÓ«∏b É¡dƒb 95


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 96

ôμaCG Ée ôNBG ,»eCG Éj »æ«bqó°U{ :É¡bÓàNG ™«£à°SCG ’h kÉfÉ«MCG »æe êôîJ .zAÉ°ùædG ,¿B’G ¬«a .ânLôn Nn h Iô«ëdGh º¡ØdG ø«H »gh »æàcôJ ,É¡°SCGôH »eCG »d äCÉehCG .ôØ°ùdG ≈°Vƒa ≈dEG ÉfCG oäóYh .¿õë∏d øeBG ¿Éμe ƒg ≈ØæªdG ,ø«æ°ùdG ±’BG òæe ≈dEG OƒYCG ɪãjQ ,âbƒdG ¢†©H »°ùØf »ØfCG ¿CG ójQCG oâæc ÉfCGh .IÉ«ëdG .á s°üZ ºéëH »w Ñ∏b läÉ«H âfÉc .ôØ°ùdG ÖFÉ≤M ÖuJQCG ÉfCGh …QGƒéH ¢ù∏éàd »eCG äOÉY GPɪd ∑QóJ ºd .»fóYÉ°ùJ ¿CG ∫hÉëJh AÉμÑdGh ∂ë°†dG ø«H oìphGôJ âMGQh ÖàμªdG ¥ƒa øe »g É¡JnòNn GC »àdG …ôJÉaO ∞£∏H oäóYCG É¡∏ªMCÉ°S »fCG ájGóÑdG »a âsæX .áÑ«≤ëdG πNGOm ∫ÉN õm u«M øY É¡d oånëÑJ .»LhôN óæY É¡H »fôucòJ âMGôa …ó«H áHBÉμdG ™e »¶Ø∏dG É¡HQÉ≤J ¿C’ áHÉàμdG πªàëj Gò¡c lπ«MQ øμj ºd øe ≈àM ôo s«£JCGh äÉaGôoîdÉH øeDhCG oâëÑ°UCG …òdG ÉfCG .kGô«ãc »æbQDƒj .ôàaO ±ÓZ hCG áª∏c πμ°T ,ô°UÉf{ :í«°üJ »gh â«ÑdG ÜÉH óæY »H â≤ëdh ôJÉaódG »eCG ân∏nªnM hóÑj …òdG »eCG ¬Lh ≈dEG tâØàdGh ácôëdG øY oâØbƒJ ,z∑ôJÉaO â«°ùf .…ôJÉaOh »eCG ¥Gôa ºdCÉH kÉ≤M oäô©°T á¶ë∏dG ∂∏J .á©eO ÉØ°T ≈∏Y .â∏MQh É¡oàcôJ .AÉμÑdG »a »eCG änònNGC h ,¬°ùØf âbƒdG »a kÉ©e ɪ¡à≤fÉY 96


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 97

mÜÉÑ°SCG »a ôμaCG ’ .áaÉédG ¿É°üZC’G πãe o¥ôàMCG »eCG »μÑJ ÉeóæY .™HQCG m¿ƒ«©H »μÑj ,óMGh l¢üî°T ÉæfCG o∞°ûàcCG §≤a ,á«≤£æe .z∂¶Øëj ¬∏dG ßØMG ,¬∏dG ∂àYOh{ :»Øàîj OÉμj m䃰üH »æYqOƒJ :kÉ≤KGh hóÑj ¬∏©LCG ¿CG ∫hÉMCG m䃰üH OqOQCGh ø«Jƒ£N É¡æY ó©àHCG ≈∏Y »∏cƒJh ,∂àë°Uh ,∂°ùØæd »¡ÑàfG ,¬sªj Éj ô«N ≈∏Y ∂aƒ°TCG{ .z¬∏dG ¬∏dG ßØMG ,∂¶Øëj ¬∏dG ßØMG{ :»Ø∏N OOôJ É¡©ª°SCGh ôãcCG ó©àHCG íª°ùjh ,∑ôeCG ô q°ù«j ¬∏dG{ :¢†«ØN Am ÉYO ≈dEG ∫ƒëàJ ºK ,z∂¶Øëj ’ …òdG ¬∏dG ∂YOƒà°SG ,¬©FGOh ™«°†J ’ …òdG ¬∏dG ∂YOƒà°SG ,∂HQO .z¬©FGOh ™«°†J áÑFÉf É¡H âsªdCG ɪq∏c ,Ωó≤dG òæe ÉgÉæμ°S kIô«Mh ák bôoM É¡Jƒ°U »a ¿EG É¡fCG ô©°TCG .ô°VÉëdG ¿õëd »°VɪdG ¿õM Éà°†¡æà°SGh É¡Ñ∏b »a Éà n£ p°ûnf ák æ°S øjô°ûY ¬«μÑJ âs∏X É¡fCG ô©°TCGh ,ó©àѪdG …ô¡X ≈∏Y »HCG »μÑJ »àdG »g ,ºdC’ÉH øîãªdG É¡Ñ∏b »a Gk ójóL Gk ôØ oX rânÑ n°ûfCG máªs ∏e πc »a πNGódG øe ÉæJôcGP pÜÉÑb »a kÉ≤q∏©e ¬«≤Ñf ∞«c Éæàªs∏Y ºK ák sHÉ°T ¬Jó≤a ɪdÉM ádÉ°SôdG ƒ∏J ádÉ°SôdG ¬d ÖàcCG oäóY ≈àM óLÉ°ùªdG äÉsjôoK πãe .IÉ«ëdG »a ≈dhC’G »fGõMCG â¡LGhh áHÉàμdG oâªq∏©J Ωó£°UCG kɪFGO oâæc .»HCG ø«Hh »æ«H máëjôe Qm GƒM á¨d Gk óHCG ó≤àaCG ºd ¬oJƒ°U .iƒ∏°ùdÉH oäôgɶJh ™bGƒdG ≈dEG oâæcQ ɪ∏c »∏NGO √OƒLƒH §≤à∏J ºdh kÓØW ¬àaôY …òdG ÉfCG ,»°ùØf AÉLQCG »a o∫ƒéj ∫GR Ée ôt ëdG 97


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 98

≈∏Y ≈sé°ùªdG √ó°ùL IQƒ°Uh ¬fÉæM øe π«∏≤dG iƒ°S ¬æe »JôcGP .䃪dG ¢TGôa ºd É¡fCG ɪq«°S’h .äÉÑgGôdG πãe √GôcòH ¿ófóJ kÉæeR »eCG â°TÉY πc »a kÓjóæb o¬o∏©°ûJ âfÉc .¬fÉ«°ùæd ák °Uôa Éæd ∑ôàJ ºd .√ó©H êhõàJ ,¬˘YÉ˘Ñ˘Wh ¬˘Jô˘«˘°S AGƒ˘°VCG ≈˘∏˘Y π˘«˘∏˘dG »˘«˘ë˘Jh ,ɢ¡˘dƒ˘M √ò˘î˘sà˘ f m ¢ù∏˘˘é˘ e ∞«c »eCG Éæàªs∏Y .º«≤à°ùªdG ≥jô£dG øY ÉfróoM ɪ∏c ÉfôFɪ°V ¬H oÖpbÉ©Jh Éæàªs∏Y .ôcòdG t≥ëà°ùj ’ kÉjô°ûH Gk OÉeQ ’EG É¡fhóH ¿ƒμf Óa √GôcP øpeór of ,ÉæJGƒ£Nh ÉfQÉμaCG ø«H ák ªFÉb É¡FÉ≤HEG πLCG øe ógÉéf á«°†b √òîàf ∞«c ,AGQƒdG »a ô«°ùdG ¬jƒ£j ’ ,ΩÉeC’G ≈dEG Gk Ohóªe ¬«∏Y ÉæfõM ân∏©n nLh .…Qóf ’ å«M ≈dEG ≈©°ùf øëfh p∂æ«H áaÉ°ùªdG ¿CG ô©°TCG »fCÉμa ,»HCÉc »æe ák Ñjôb pâfCG päô°U ɪc ÉædÉ°Uh ∫GƒW .kGô«¨°U kÉbôa ɪμæ«H õu«eCG OÉcCG ’ .kɪFGO πNGóàJ »eCG ø«Hh kICGô˘˘eG ¿CGh ,p∂fɢ˘æ˘ M •ô˘˘Ø˘ d »˘˘eCG p∂fCG ¢ùª˘˘î˘ dG »˘˘ q°SGƒ˘˘ë˘ H º˘˘ °ùbCG oâæ˘˘ c »˘a ɢ¡˘à˘eƒ˘eCGh ɢ¡˘Ñ˘M π˘NGó˘à˘j lICGô˘eG »˘g ,ø˘«˘∏˘©˘Ø˘J ɢª˘c kÓ˘«˘d »˘æ˘æ˘°†à˘ë˘J .»JôFGO ºd »fCG ÉæàbÓY AÉæKCG ô©°ûJ »eCG âfÉc ∂∏J áeƒeC’G á«LGhORG ΩÉeCGh ,πÑb øe oâæc ɪc kÓ«d Égôjô°S ≈dEG ÉC édCG óYCG ºd .¬aô©J …òdG É¡æHG óYCG sº°TCGh É¡JOÉé°S QGƒL ™é£°VC’ »°TGôa oπªMCG ÉfCGh É¡HÉH o¥ôWCG óYCG ºdh .qΩGC áaôZ áÄaGO »g ºc »æªq∏©J »àdG áÑ«ÑëdG É¡àëFGQ póMCG n¢SÉØfCG »eCG rΩón ©r nJ ºd ,»HCG ,ôNB’G É¡næcÉ°S É¡oàaôZ änó≤n an ¿CG òæe 98


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 99

äQÉ°Uh Égoô¡X ≈æëfG ɪ¡e ,»eCG äôpÑc ɪ¡e .áaô¨dG É¡cQÉ°ûj É¡FÉæHCG ɢª˘∏˘c ,kG󢫢L …n ɢ£˘oN ¬˘aô˘©˘J …ò˘dG ø˘eB’G Cɢé˘∏˘ ª˘ dG tπ˘ ¶˘ J ɢ˘¡˘ fEɢ a ,Iô˘˘«˘ °üb .IÉ«ëdG ∫ÉZOCG »a É¡æY Gk ó«©H oâ∏qZƒJ p∂Ñ˘M ¿É˘c .¿É˘æ˘ë˘dG ø˘e »˘æ˘©˘Ñ˘°û˘˘oj ɢ˘e …ó˘˘æ˘ Y ¿É˘˘c ,∑Gò˘˘fBG »˘˘æ˘ μ˘ dh ’ ,AÉæHC’G Gòμg .É¡«dEG ÉC édCG º∏a áØWÉY øe ¬«dEG êÉàMCG Ée πc »æëæªj ,…QOCG ¿CG ¿hO É¡æY ≈q∏îJCG .º¡jódGƒH ôu pÑdG ∞≤°S ≈dEG Gk óHCG ¿ƒ∏°üj á°†eh É¡«æ«Y »a ¢ù«dh »fô¶àæJ »eCG oäóLh »uæY pâfCG pâ«s∏îJ Éqªdh .ÖàY ,QÉ¡f äGP p∂«dEG ¥Éà°TCG ÉeóæY »d á«HGô°ùdG p∂àeƒeCÉH ô©°TCG oâæc »a o¥ƒ°ûdG o∫ sƒëàj ,øjuOôJ ’ ÉeóæYh ,p∑Os Q ô¶àfCGh ,p∂eÉbQCG t¥OCÉa ,ôqJƒàH ∫É°üJ’G π°UGhCG .≥∏b mÜÉ«ãH ôo sKóàj »x ØN m±ƒN ≈dEG »∏NGO ¬¡æoc …QOCG â°ùd AÉμH ≈∏Y hCG ,p∂Jƒ°U ≈∏Y QÉ¡fCG ¿CG ÉeEG ,ágôH ó©Hh m Ωƒj äGP »fCG º∏YCG »fC’ p∂«dEG páqë∏ªdG páLÉëdG √ò¡d oºsdCÉJCG .¬ÑÑ°S ’h p∂àaôZ »a ∞JÉ¡dG Gòg t¿ô«°S Ωƒj äGPh ,p∑óo Lp CG Óa p∂æY oåëHCÉ°S »a p∂fCG º∏YCG ÉfCGh p∂H π°üJCG ¿C’ »æ©aóJ áfƒæéem ¢SCÉj páHƒf »a ájhÉîdG .p∂àaôZ »a »cÉÑdG πØ£dG Gòg ø«fôd oâØà∏j óMCG ’ ¿CGh ,É«fódG ôNBG óbh IÉ«M ìô°ùe âfÉc »àdG áaô¨dG πeCÉàj ,¬°SCGQ ™aô«°S ,kGô«ãc t¿ô«°S ÜGƒcC’Gh …OQƒdG ôjô°ùdG .áàeÉ°U AÉ«°TC’G πc .Iô«¨°U kIôÑ≤e äQÉ°U .ÖàμdGh ¥GQhC’Gh ájhGòdG ´ƒª°ûdGh áªjó≤dG ÜGƒKC’G ÉjÉ≤H h áZQÉØdG .䃪jh ,ƒÑîj ºK ,kÓjƒW oÖëàæj 99


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 100

.É«fódG ΩÉeCG p∂tÑM ¬«a »æcôJ …òdG í°VÉØdG …rô©o dG Gò¡d Oo ôo HCG ’EG ø˘˘μ˘ j º˘˘d »˘˘eCGh ø˘˘Wƒ˘˘dGh ᢢHɢ˘à˘ μ˘ ∏˘ d »˘˘fGó˘˘ ≤˘ a ¿CG ó˘˘ ≤˘ à˘ YCG oäô˘˘ °U ≈∏Y ¿õëdG ™ªàéj ¿CG oäOQCG .p∑ô«Z iôNCG AÉ«°TCG ó≤Ød »æe mä’hÉëe ɪHQ .∫hC’G p∂fõM ºdÉ©e ôKóæJ ≈àM ¢†©ÑH ¬°†©H êõફa ¿õëdG ÖgP kÉfƒæée »æsæX ɪHQh ,ó©H ɪ«a Gòg ¬d ∫ƒbCG ÉfCGh º¡°†©H »æbsó°U ø˘˘e kɢ eÓ˘˘jEG 󢢰TCG Ió˘˘MGƒ˘˘dG á˘˘æ˘ ©˘ £˘ dG ¿CG ø˘˘eDhCG »˘˘æ˘ μ˘ dh ,¬˘˘∏˘ ≤˘ ©˘ H Ö뢢 dG ,᪫∏°S º°ùédG áo «≤H ¿ƒμJ ÉeóæY kÉ©Lh ôãcCG ¿ƒμj ìôédGh ,ø«àæ©£dG l¿õM »H OôØæj ’ ≈àM m¿GõMCG IsóY ø«H …QÉμaCG âuà°TCG ¿CG oäOQCG ÉfCGh .»æ∏à≤«a ,óMGh @@@ ,ó«©ÑdG …ódGh ôª¡æj íÑ°UCG .π£¡∏d kÉfPEG ô¶àæj ó©j ºd kÉHò¡e o¬oàaôY …òdG ô£ªdG äɢbô˘£˘dG âbô˘Z .á˘nÑ˘ n°üà˘¨˘ª˘dɢc ¬˘à˘ë˘J pIɢ≤˘∏˘ª˘dG á˘æ˘jó˘ª˘dG ≈˘˘∏˘ Y mᢠ°SGô˘˘°ûH ¬fEG .ôaƒμfÉa ≈dEG »dƒ°Uh òæe É¡∏ãe ó¡°TCG ºd má∏«d »a ´QGƒ°ûdGh ¬Lh Qn GC ºd ´ƒÑ°SCG òæe .√òg päGAÉà°ûdG áæjóe »a »d ∫hC’G AÉà°ûdG k’GõàNG É¡dõàîj ô£ªdGh É¡eƒ«¨H ál Øëà∏e Aɪ°ùdG .áØFÉîdG ¢ùª°ûdG êÉLR ≈∏Y ájOÉeôdG É¡àHBÉc ân©n∏Nn ≈àM ¢†©H ¥ƒa É¡°†©H oºco ônJ »gh ¿õ˘ë˘dG ø˘e kɢMɢ°Th â˘nÑ˘në˘ n°Sh ,á˘≤˘∏˘¨˘ª˘dG q∫É˘ë˘ ª˘ dG päɢ˘¡˘ LGhh ò˘˘aGƒ˘˘æ˘ dG ¥GQhCÉH páØëà∏ªdG ,IQÉfE’G IóªYCÉH áfƒ©£ªdG áØ°UQC’G ≈∏Y ∞«Ø°ûdG 100


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 101

.ô«NC’G p⪰üdG óu M »a ábQɨdG ,ôé°ûdG .¬àcôJ »a ¿hôFÉM ô£ªdG áØ°SÓah ,ÜÉs«°ùdG äÉe ¿CG òæe ?rô£ªdG oå©Ñj m¿õM …s CG ø«ª∏©JCG{ ?rôª¡fG GPEG oÖjQGõªdG oè o°ûæJ ∞«ch ?r´É«°†dÉH ¬«a óo «MƒdG ôo ©o °ûj ∞«ch ,mAÉ¡àfG ÓH r´É«édÉc,p¥GôoªdG ΩódÉc .zrô£ªdG ƒg ,≈JƒªdÉc ,∫ÉØWC’Éc ,uÖëdÉc ál «≤H ¬©e ôo o£≤J …òdG ô£ªdG Gòg nIô«M √AGQh ≈≤HCGh ,ÜÉs«°ùdG πMQ .á°SÉ«°ùdÉH áÑ©àªdG ¥Gô©dG ¢VQC’ ¢ùFÉ«dG ¬pbÉ£æà°SGh áæjõëdG ¬MhQ øe …òdG ∫ƒgòdG óu M »a ≈ s£ªJCGh √òg ô£ªdG án ∏«d oÖbGQCG ÉfCGh ¬JôcòJ π˘˘c Gk ô˘˘Ø˘ æ˘ à˘ °ùe ,ᢢ≤˘ °ûdG ¿GQó˘˘L ø˘˘«˘ H kɢ °Sƒ˘˘Ñ˘ ë˘ e Qɢ˘£˘ e’C G ¬˘˘«˘ a »˘˘æ˘ à˘ cô˘˘ J ¬jôà©j ¿CG πÑb Ö©àªdG »ZÉeO o§ u°ûfCG ,IôWɪdG á«æguòdG päÉbQÉتdG ôo ˘u«˘¨˘j »˘à˘dG Iò˘aɢæ˘dG ΩɢeCG päɢaOGô˘à˘ª˘dGh päɢ°†bɢæ˘à˘ª˘dG o™˘ª˘LGC h ,∫ƒ˘˘Hò˘˘dG .á«fÉK πc É¡ëeÓe ô£ªdG .∞tbƒJ ¿hO √ó©H oπ£p ¡j ôo £ªdG sπXh ,kÉæjõM ÜÉs«°ùdG äÉe âØàcGh Éæd º¡àncôn nJ É¡à«d .ÉæFGô©°T AÉeóH ál î£∏e á°SÉ«°ùdG √òg ºc º˘dh ø˘«˘æ˘°ùdG äGô˘°ûY ò˘æ˘e á˘HPɢμ˘dG ɢ¡˘JGQɢ©˘°T o∑ƒ˘∏˘ J »˘˘à˘ dG ܃˘˘©˘ °ûdɢ˘H º¡Hƒ©°T AÉæ©H Gƒæé©æj ¿CG AGô©°ûdG Qn ón bn ¿CG hóÑj øμdh .ó©H É¡≤°üÑJ ¿CGh ,±É˘à˘¡˘dɢH ø˘«˘dƒ˘¨˘°ûe Gƒ˘eGO ɢe º˘¡˘æ˘ Y Gƒ˘˘μ˘ Ñ˘ j ¿CGh ,äƒ˘˘ª˘ dG ≈˘˘à˘ M 101


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 102

.Ée Iôgɶe »a ô«°ùj Ö©°ûdG ΩGO Ée øWƒdG IRÉæL »a Ghô«°ùj ,kGQɨ°U Éqæc ¿CG òæeh{ rAɪ°ùdG pâfÉc rAÉà°ûdG »a º«¨J ôr £ªdG oπ£p ¡jh r´ƒéf iôãdG oÖ p°ûr©oj ø«M ΩÉY sπch .zr´ƒL ¬«a ¢ù«d o¥Gô©dGh lΩÉY ôs e Ée GPEG êôNCG oâæc .ô£ªdG n∞ p°ù∏aCG ¿CG Gk ô«ãc âdhÉM ,ÜÉs«°ùdG ó©H øY oäõéY GPEGh .øjó«Mh ƒgh ÉfCG ≈≤HCG å«M ≈dEG ¢VÉjôdG »a π£g ¿CG É¡«a ∫hÉMCG »àdG ≈dhC’G päÉ°UÉgQE’G óo ¡°ûj Éæà«H oí£°S ¿Éc êhôîdG ø«ÑL ±ò≤J Iô«¨°üdG •É≤ædG øe o±’B’G .¬JO qƒ°ùe ≈∏Y ô£ªdG ìô°TCG ∫RC’G »eCGƒJ oAÉ≤d ,∞«æ©dG »t °VQC’G …t hɪ°ùdG o¥Éæ©dG Gòg .¢VQC’G .IÉ«ëdGh äÉbƒ∏îªdG ô«°üe ɪ¡«≤JÉY ≈∏Y ¿Óªëj øjò∏dG »a ál eQÉY ál ÑZQ ™«ªédG âHÉàfG âeÉZ ≈àeh ,kGô«ãc º«¨J ’ ¢VÉjôdG ,√ô˘à˘aó˘H ô˘Yɢ°ûdG .¬˘ª˘¡˘ a Ö°ùM Qò˘˘¡˘ j ™˘˘«˘ ª˘ é˘ dG .ᢢjô˘˘£˘ ª˘ dG á˘˘Ø˘ °ù∏˘˘Ø˘ dG Oô˘°ûà˘ª˘dGh ,¬˘eƒ˘¡˘°ùH ≥˘°Tɢ©˘dGh ,ɢgOƒ˘«˘≤˘H ≈˘ã˘fC’Gh ,¬˘Jô˘cGò˘H qø˘ °ùª˘˘dGh .¬eƒéfh ¬FGƒfCÉH »μ∏ØdGh ,¬FÉØëH hóÑJ É¡«a ô£ªdG oIQhO âfÉc .IójóL kIO qƒ°ùe oâëàa ,ôaƒμfÉa »a ,≥Ñ s°ûdÉH áÄ«∏ªdG áØ«ãμdG Ωƒ«¨dG ºéëH ,ábÉ°T á«∏°SÉæJ má«∏ªY πãe »d 102


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 103

á°ùHÉ«dG päÉ°TÉ©JQGh ,Aɪ°ùdG ≈dEG É¡Jƒ¡°ûH óo ©°üJ »àdG QÉëÑdG p ´É°ùJGh .∫ÉØWC’Gh ¥RôdG ô¶àæJ »àdG äQÉ°U ᪫≤©dG »JôcGP ≈àM ,A»°T πc oí≤u ∏oj Öjô¨dG ôo £ªdG Gòg øe ≈∏ÑoM m ø«M ó©H ÉgóLC’ òjò∏dG »°SÉ≤dG √Qɪ¡fG âëJ ™é£°†J óo ©p nJ ’ »àdG Aɪ°ùdG Oo ƒcQ ¬FÉeO »a o§∏àîj lπØW É¡FÉ°ûMCG »ah ,ójóL .¢ù«©àdG »°VɪdG ∂dP oäÉæ«Lh ,A»°ûH øe ’EG ´QÉ°ûdG ÓN .π°ùμdG ≈∏Y É¡fõM »a oå©ÑnJ Éæg oAÉ«°TC’G pIô˘«˘¨˘°üdG p√ɢ«˘ª˘dG p∑ôn ˘pH ≈˘∏˘Y º˘¡˘Ø˘Wɢ©˘e n∫ƒ˘˘jP ¿ƒ˘˘Ñ˘ ë˘ °ùj Ú∏˘˘«˘ ∏˘ b mIɢ˘°û˘˘oe ,AGOƒ°S n∞WÉ©e ¿hóJôj º¡ª¶©eh ,≥jô£dG Ap Gƒà°SG ≈∏Y pIôeBÉàªdG Gk QÉ¡f ¿CÉchCG ,áæjóªdG √òg »a o™«ªédG É¡«∏Y o≥Øàj ¿GƒdC’G ¢†©H ¿CÉch Aɪ°ùdG ¿ƒÑbÉ©j ,OGƒ°ùdG ’EG º¡eƒLh »a ≥ëà°ùj ’ ¿Éc Gò¡c kÉ«FÉà°T Ö°†Z ¿hô˘«˘ã˘jh ,ɢgós ˘°V ák ˘«˘ª˘∏˘°S kIô˘gɢ˘¶˘ e ¿ƒ˘˘≤˘ ∏˘ £˘ j ,Oƒ˘˘°SC’G ¿ƒ˘˘∏˘ dɢ˘H IôKÉæàªdG nAGOƒ°ùdG n•É≤ædG √òg √ôμJh ,º¡bƒa øe tπ£p oJ »àdG Ωƒ«¨dG .…ô°ûÑdG É¡∏«°ùZ nAÉëfCG ¬fEG .…OƒLƒH »dÉÑj ’ Éæg ô£ªdG ¿CG Góæc ≈dEG oâ∏°Uh òæe ôo ©°TCG ¬àëJ oÖs∏≤JCG ÉfCGh ,¬°ùØf áHÉJôdG iƒà°ùªH mäÉYÉ°S òæe √Qɪ¡fG oπ p°UGƒj ,»HCG Éj kÉfƒæée oâ°ùd ÉfCG .k’ÉH »d »≤∏oj ¿CG ¿hO ¢ù≤Wh m ¢ù≤W p∞dCÉH âfɢc .kÓ˘«˘∏˘ b »˘˘æ˘ ª˘ q∏˘ μ˘ J äAɢ˘L GPEG …OÓ˘˘H Qɢ˘£˘ eCG ¿CG oäO sƒ˘˘©˘ J »˘˘æ˘ μ˘ dh o§≤o °ùJ »àdG päGô£≤dG s¿ÉC ch ,k’hõf AÉμÑdG hCG kAÉμH ∫hõædG ‘ »æcQÉ°ûJ .∞«°UôdG ≈∏Y o§≤o °ùJ »àdG iôNC’G ¬Ñ°ûJ ’ »Øàc ≈∏Y 103


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 104

.ôNBG lA»°T ô£ªdG Éæg ±’BG òæe o¬ n°ùØf nπ£¡dG o¢SpQɪj øne pIOÓÑH oπ£p ¡j .∞«î°S Ol QÉH lA»°T ¿ƒLÉàëj ô°ûÑdG ¢†©H s¿CG ,Aɪ°ùdG ¬à¶Ød ɪq∏c ,º∏©j ¬à«d .äGƒæ°ùdG oßbƒJ »àdG ájQɪ¡f’G ¬à©«Ñ£d øμdh ,Ö°ùëa IÉ«ë∏d ¢ù«d ,kGô«ãc ¬«dEG ɪc ,áæeBG májhÉg »a πjƒ£dG •ƒ≤°ùdG »a áÑZôdG øeGƒc º¡bɪYCG »a .ô£ªdG oπ©n Øj âfÉc GPEG .ô£e Iô£b ¿Éc ƒdh ,A»°T t…GC »Øàc nâuHôoj ¿CG oêÉàMCG ÉfCGh Gòμg ?¬H ô©°û«°S øªa …OƒLƒH ô©°ûJ ’ A»°T πc tπp¶oJ »àdG Aɪ°ùdG Aɪ°ùdG ¿CÉc .É¡d ᪫b ’ ájô°ûH lIOÉjR .áLÉëdG øY ¢l †FÉa »fCÉch hóHCÉ°S ,mÖfP ÓH ,Gòμg .Ö°ùëa ¬«a o∞pbCG …òdG ¿ÉμªdG ô£ªoJ πH »fô£ªoJ ’ Éæg o±ôaôj AÉL ,¬ª°Sƒe ô«Z »a lôLÉ¡e lôFÉW »fC’ ,…ó°V oõs«ëàJ ÉgGQCG ∞°üf ¿Éc ¿EGh ,Éæg øY lÖjôZ »fC’ hCG ,πeC’G á≤£æe êQÉN ¬«MÉæéH ,ΩRÓdG øe ôãcCG kÉæjõM oâÄL »fC’ hCG ,»∏ãe AÉHôZ áæjóªdG √òg »a øe øªa ,áHBÉμdG ܃ÑM »Ñ«L »a oâHsôgh ,AGOƒ°S mIô«°TCÉàH OÓÑdG oâr∏NOh .ø«°ùFÉÑdG √ƒLh OÉàYG …òdG ÉgOƒªL πμH Aɪ°ùdG »æ°†aôJ Gòg πLCG .áHBÉμdÉH ô©°TCG IÉ«ëdG QGôØ°UG πμH .á°ûMƒdÉH ô©°TCG É«fódG OGƒ°S πμH πc øe ¢ùtLƒàdÉH ô©°TCGh ,ΩÓ¶dG päÉ≤ÑW πãe kÉØ«ãc »s ∏Y t∞à∏j ≥∏≤dG päGô©°T ±ƒîdG o∞pàæj .áÑjôe má«FGó©H »©e πeÉ©àJ ÉgGQCGh ,AÉ«°TC’G É¡aƒL »a o∞ép JQCG ÉfCGh AÉ°ùªdG Gòg kÉÑ©J Åo «≤J »à≤°T .s»ÑLÉMh »æ«ÑL .ø«eƒªëªdG πãe 104


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 105

?…ôqJƒJ øe ót MCG ∞«c §≤a ±ôYCG oâæc ƒd êɢLR ≈˘˘∏˘ Y kɢ «˘ FGƒ˘˘°ûY ´Rs ƒ˘˘à˘ J »˘˘à˘ dG ô˘˘£˘ ª˘ dG päɢ˘qÑ˘ M oÖbGQCG oâØ˘˘bh ≈∏Y ô£ªdG §≤°ùj ÉeóæY :äôμa .AÉѨH »¡Lh »a ≥∏ëÑJ ºK »JòaÉf ,Iô˘«˘Ñ˘μ˘dG Aɢª˘°ùdG ø˘e √ó˘ª˘à˘°SG …ò˘dG …ô˘ n£˘nª˘dG o¬˘n≤˘ndCG ó˘˘≤˘ Ø˘ j ¬˘˘fEɢ a ,A»˘˘°T …òdG Én¡≤n ndGC ´ƒeódG äó≤a ,»æØL »ah .á«ÑZ AÉe Iô£b Oôée oípÑ°üjh .ø«Jô£≤dG ø«H ™ªéj Ée A»°T .¿õëdG AÉjôÑc øe ¬oJòNCG ..AÉμH ¬ª°SG lA»°T .AÉÑZ hCG ,´óØ°V Qó°U πãe ICÉéa ïØàæj ºK ,kGô«¨°U ÉæHƒ∏b ≈dEG oπs∏°ùàj A»°T .ôéØæf ’ ≈àM Éæfƒ«Y ôÑY oÜôs °ùà«a ,¿ÉμªdG ¬H o≥«°†njh Ωƒj πc .AÉ«°TC’G √òg ΩÉeCG »Ñ∏b òaÉæe ós °SCG ¿CG ™«£à°SCG »æà«d Iô¨ãdG √òg øe mäGƒæ°ùd oâ«fÉY .ågÓdG »Ñ∏b ≈dEG ô«ãμdG É¡æe π∏°ùàj É¡oà≤∏ZCG Ée pIôãc øe Gk óL oâÑ©J .AÉμÑdG páeƒKôL ΩÉeCG áaƒ°ûμªdG á«Ñ∏≤dG kɪFGO o∫PÉîJCG »æμdh .íjôdG á∏«d º¡NGƒcCG oIÉYôdG ≥∏¨oj ɪc á∏«d πc òîsàj ¿CG »∏ãe ≈∏Y áHƒ©°üdG øe ¬fCG oâæeBG .»°ùØæH É¡ëàaCGh É¡eÉeCG oâæc »àdG OƒYƒdG ál Lôëe »g ºc .»μÑj ’CÉH Gk QGôb .Gò¡c Gk QGôb .iôNCG ák ∏«d ´ƒeódÉH nånÑ©n dG On hÉYCG q’GC IBGôªdG »a »Hƒë°T ΩÉeCG É¡o©£bCG ´ƒeódG IQGôM .óYƒdG Gòg ΩÉeCG Gk óL løgGh »fCG ôo ©°TCG á∏«∏dG √òg Qp ɪ¡fÓd »Jƒ¡°T ôo «ãJh »s æØL ∞∏N á°SÉ s°ùëdG á≤£æªdG ÆóZóJ äCGóH »˘∏˘NGO »˘a oï˘Ø˘à˘æ˘j oΩƒ˘∏˘¶˘ª˘dG oÖJɢ˘©˘ dG A»˘˘°ûdG ∂dP .ô˘˘£˘ ª˘ dG Gò˘˘g π˘˘ã˘ e 105


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 106

¬ªYRCG …òdG »μ°SɪJ ≈∏Y kÉ£¨°V Oo GOõjh kÉjQƒ©°T ’ oºîs °†àj .Ió°ûH .IòaÉædG êÉLR ∞∏N πÑb ôaƒμfÉa »a ≈dhC’G »à∏«d ≈dEG iôcòdG pá∏é©H o™aóJ ,áÑ«Äc ál ∏«d »æÑqfƒD j »∏NGO »a Ée πch ,»g ɪc ák ehõëe É¡«a »ÑFÉ≤M âs∏X .ô¡°T ’h ,á∏«∏dG √òg ¬Ñ°ûJ ák ∏«d âfÉc .IOƒ©dG πLCG øe »¡Lh »a oñôo °üjh .áØFÉN mábGsõH πãe kÉ°†Ñ≤æe ¿Éc …ó°ùL »a A»°T πc .kIQÉ≤M É¡æY tπ≤J .∫hC’G áHô¨dG o∞«°UQ ,QÉ£ªdG áHGƒH êQÉN ≈dhC’G »JGƒ£N ™°VCG óo ≤p YCG .»æ≤jÉ°†j Ée πc øe ΩÉ≤àf’G »a áÑZôdGh ôJƒàdGh ≥∏≤dÉH ôo ©o °TCG kÉ«°SÉb hóHCG ¿CG o∫hÉMCG .»¡Lh ≈∏Y áeGô°üdG oº°SQCG .kÓ«∏b »s ÑLÉM »àdG áØ«î°ùdG Ap É«°TC’G πc ™e »°ùØf »a kÉ£NÉ°S Gk QGƒM ôo jOCGh kÉeRÉMh Osóªàj …òdG Oo ôÑdG .∂dòc AÉ«°TC’G πc âfÉc É¡à∏«d .≥«°†dG »s a å©ÑJ o√ƒ˘Lhh ,∫ɢY mäƒ˘°üH »˘æ˘æ˘©˘∏˘j …ò˘dG ôo ˘£˘ ª˘ dGh ,…ó˘˘∏˘ L ¥ƒ˘˘a ᢢYô˘˘°ùH »àdG á∏«≤ãdG oÖFÉ≤ëdGh ,äGOɪédG πãe »dƒM ¿hôÑ©j øjòdG ¢SÉædG o´Gó˘˘ o°Uh ,¬˘˘aGô˘˘WCG ¢VQC’G â∏˘˘s∏˘ H …ò˘˘dG o∞˘ £˘ ©˘ ª˘ dGh ,»˘˘ Ø˘ à˘ c ™˘˘ ∏˘ î˘ J …òdG πjƒ£dG t∞°üdGh ,¢ü«NôdG IôFÉ£dG ó©≤e ≈∏Y ™°ùàdG äÉYÉ°ùdG ôØ°ùdG RGƒL ≈∏Y ¢†Ñ≤æJ »àdG ábuô©àªdG …ójh ,kGô«NCG »FGQh ¬àØs∏N ,¬°ùØf ìô£«d âbƒdG Gòg ’EG óéj ºd …òdG ∞«æ©dG o∫GDƒ°ùdGh ,Iƒ≤H ?Éæg π©aCG GPÉe ?kGô«ãc A±ódG óo ≤p àaCG …òdG ÉfCG ,√ò¡c ák jô n£ne ák æjóe oäôàNG GPɪd ’h ,kÉYQÉ°T É¡«a ßØMCG ’h ,kGóMCG É¡«a ±ôYCG ’ »àdG áæjóªdG GPɪdh 106


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 107

kÉbÓªY Gk ô°ùL »H âs≤°T »àdG IôLC’G IQÉ«°S »fòNCÉJ øjCG ≈dEG ≈àM ∑QOCG oπNo OCGh ,kÓ°UCG á≤gôªdG »°ùØf isóëJCG »fCÉch oähóH GPɪd ?»¡àæj ’ ?»g ’h É¡∏tªëJ ≈∏Y Qo póbCG ÉfCG ’ ,á«°SÉb ák cô©e É¡©e äGP oÖs∏≤JCG ÉfCGh É¡JQhô°†H »°ùØf oâ©æbCG »àdG ádõ©dG »g √òg πg ,ɢ¡˘ æ˘ Y »˘˘°ùØ˘˘f oäOr hGQ …Gô˘˘oJ ∞˘˘«˘ c ?¢Vɢ˘jô˘˘dG »˘˘a »˘˘°TGô˘˘a ≈˘˘∏˘ Y m ∫ɢ˘«˘ d Ahó¡dG ≈dEG »àÑ«ÑM π«MQ ó©H á q°SɪdG »àLÉëHh ,É¡JQhô°†H É¡à©æbCGh ¬àdƒØW òæe »∏ãe lº«àj ô©°ûj ¿CG øμªj iôJ Éj ∞«c ?¿õëdGh áMGôdGh øe ≈≤ÑJ Ée πc øe ™∏îfCG ¿CG oâ©£à°SG ∞«ch ?¿õëdG ≈dEG áLÉëdÉH πÑLh Qm É°üYEG ∞dCG ∞∏N »°ùØæH »≤dC’ »JÉ«M »a áÄaGódG AÉ«°TC’G ?è∏K IQÉ«°ùd »Ø∏îdG ó©≤ªdG »a l™HÉb ÉfCGh ,»Jôμa o¢†≤fCG §≤a ¿B’G ,í°†àJ √ò¡c mIôWÉe má∏«d »a ájhÉîdG áæjóªdG ºdÉ©e äCGóH óbh ,IôLC’G Gk ó¡Y ¿CG oâæ≤jCGh ,iôNC’G »g í°†àJ kÉ°†jCG …QÉμaCG áaÉî°S äCGóHh ≈dEG iôNCG Iôe ¢UƒμædG áYÉé°T ∂∏eCG ’ …òdG ÉfCG .CGóÑj ±ƒ°S kÉÑ«Äc »fCG ,»eCG oâ©æbCGh ,º¡à©æbCGh »JGOÉ¡°T »©e oâ∏ªM ¿CG ó©H ,…ó∏H .»à°SGQO ∫ɪcEG ≈∏Y lπÑ≤e .AÉ«°TC’G πt«îJ »a á«©bGƒdG ºo¡ o°ü≤æJ ,∫ÉØWC’Éc »a l¥QÉZ ÉfCGh ,ôNB’G ¿õëdG ≈dEG êÉàMCG »fCG »°ùØæd oäQqôH ∞«c »a äQGƒJh ,É¡oLhR É¡d É¡∏ªM hCG ,É¡ÑFÉ≤M É¡e â∏nªnM ¿CG òæe »fGõMCG ?ÜÉ«¨dG ÜÉÑ°V 107


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 108

?∫É«eC’G ¬«dEG ™ n£r≤oJh ∫ÉMôdG ¬d ót n°ûoJ äQÉ°U …òdG ¿õëdG Gòg Ée ºK máæjóe ≈dEG oâÄLh ,øWƒdG ≈àM ,A»°T πc øe »°ùØf oâjsôY GPɪd ,»æe Ösé©àj §«ëªdG ∞∏N ™HÉ≤dG øWƒdG ∂dPh ?√òg πãe mIOQÉH ’EG ,lºjóf É¡«a »d øμj ºd »dÉ«d ¬YQGƒ°T »æJOsô°T ºc iCGQ …òdG ƒgh ,É¡à«H ∞«°UQ »fÉμHCG ºc iCGQh ,…ôFÉé°Sh »JôcGPh »YƒeO øe ál s«≤H ≈dEG É¡JƒNEG óMCG êôN GPEG ≈àM .ó©H øY ÜÉÑdG oÖbGQCG oâæc ∞«ch πãe kIGC ôeG ¿C’ ’EG A»°ûd ’ ,áæjóªdG ´QGƒ°T »a »JQÉ«°ùH ¬à©ÑJ ¬d m¿ÉC °T πgCGh É¡Jô°SCG ≈∏Y É¡d »ÑM ¢†«Øj ¿CGh πH ,§≤a É¡ÑMCG ¿CG »Øμj ’ É¡e .kÉ°†jCG É¡à«H øe ø«Hôà≤ªdG ∂ÄdhCG ɪ«°S’ ,»HCG Éj ¥É°û©dG ∫GƒMCG »g ál Ñ«éY π¡a ,√ƒæcÉ°Sh É¡à«H ’EG É¡æe ¢VÉjôdG »a ≥Ñj ºd .»∏ãe ¿ƒæédG ô«Ø°T ¬∏HC’Éc áæjóªdG »a É¡JƒNEG ≥M’CG É¡à«H ΩÉeCG l¢†HGQ ÉfCGh »∏μ°T ¿Éc máeɪM πc ÖbGQCG É¡JòaÉf ≈∏Y mäÉYÉ°ùd »eƒ¡°S ¿Éc πg ?kÉ≤°TÉY hóÑj ák ˘Ø˘¡˘d hó˘Ñ˘j ɢ«˘fó˘˘dG ô˘˘NBG »˘˘a ɢ˘¡˘ fCG º˘˘∏˘ YCG ɢ˘fCGh ,ô˘˘«˘ £˘ j m ñô˘˘a π˘˘ch ,¢†«˘˘Ñ˘ J É¡à≤dCG »àdG ájhÉîdG Ühô°ûªdG áÑ∏©H »XÉØàMG ¿Éc πgh ?kÉbÉ«à°TGh »a ø«∏eÉc øjô¡°ûd ∫õæªdG ≈dEG ∞dóJ ¿CG πÑb ÜÉÑdG ΩÉeCG É¡àNCG ?√ÉàHCG Éj kÉÑM ΩCG kÓÑN ôÑà©j »àfGõN @@@ ,»HCG Éj 108


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 109

.kɪàM l¿õM óLƒj øWƒdG »a oêGƒeC’G oÖë°ùæJ ɪc »Ñ∏b ¿GQóL ≈∏Y oÖpë°ùæj .§«°ùH lÇOÉg l¿õM ¬pJGƒ∏°U …uODƒj ,ø≤àe m ´ƒ°ûîH o∫õæj .Rƒé©dG ÅWÉ°ûdG ≈∏Y oIô«¨°üdG .ºu£ëoj ’ ,¥uõªoj ’ ,ñoô°üj ’ ,AÉ«°TC’G oôpã©Ñoj ’ ,iOɪàj ’ ,¢ùª¡H ,kÉ«aÉ°U ,kÉ°üdÉN .√ójôf ɪc kÉeɪJ A»é«a ¬«dEG êÉàëf ób ÉæfCG ±ô©j l¿õM :§≤a .±ƒN ¬©e ¢ù«d ,≥∏b ¬©e ¢ù«d .iôNCG ál ÑFÉ°T ¬Hƒ°ûJ ’ .π«∏dG QÉKBG π°ù¨j ,∫hC’G ôéØdG ´É©°T πãe ôl gÉW o¥ƒ∏îªdG Gòg .¿õëdG Gòg ,øØ∏d kÉØëàe √GQCG oâdR Éeh oâæc »a o™é£°†j ºK ,ÜOCÉH ¿PCÉà°ùjh ,√óYƒe »a A»éj …òdG Öu«£dG ’h ,áYO »a ΩÉæjh ∫ÉØWC’G IAGôÑH ¬°ùØf ≈∏Y o¢ûpªμæjh ,Ée má«Ñ∏b mIôéM ,ÉæHƒ∏b päÉbO oº u¶æjh ,ÉfAÉ≤°T É¡H ™aój »àdG ¬°SÉØfCG ΩɶàfG ’EG ¬æe ≈≤Ñj .AÉ«MCG Éæ«≤Ñjh ,ÉfôYÉ°ûe päÉé∏Nh ?»æWh OhóM êQÉN ôNB’G ¿õëdG øY oåëHCG »æ∏©L …òdG Ée ?ábɪëdG √ò¡H ÖjôZ m¿õM øY Öu≤fC’ ôaƒμfÉa ≈dEG oâLôN GPɪd »°ùØf »bCG ∞«c ó©H º∏©JCG ºd …òdG ÉfCG ,AGhódG »°ùØæd oâØ°Uh GPɪd ?ÖM áëØd øe kÉÑ©°U ôaƒμfÉa o¿õM ¿Éch ,»Hô¨dG ∫ɪ°ûdG ≈dEG π«e ±’BG á©Ñ°S √QÉ°ùμfG ≈∏Y iOɪàj .kGô«ãc ¬«∏Y ≈dÉ©àj .¬ØdCÉj ’h »Ñ∏b ∞dCÉj ’ .kGóL øe kás∏oK ¬©e oÖë°üjh ,»μ∏a mÖ≤K πãe ,Oƒ°SCG ,kÉ°†eÉZ ,kÉØ«æY A»éjh ,¿ƒNô°üj .…Qó°U »a ¿ƒ©ªàéjh ,ôªîdG øe káLÉLRh ,QGô°TC’G 109


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 110

.á∏«M º¡©aód ∂∏eCG ’ ,º¡æY lõLÉY ÉfCGh ,A»°T πc ¿ƒHuôîj ,¿hôueój áo ëFGQ ¬ªa »a »æ∏à≤Jh ,lá∏FÉe l¢SCÉc √ój »a kɪFGO .»HCG Éj lπªp K l¿õM ¬fÉæWCG πμH ôt ªj ,äÉHô©dG óo jóY Ql É£b ¬fCÉc ,kGóL lπ«≤K .´É«°†dGh ¢SCÉ«dG .kÉ©∏°V kÉ©∏°V É¡ª u£ëjh ,»YÓ°VCG ≈∏Y .¬bÓNCG √òg â°ù«d ,¬æY oåëHCG …òdG ¿õëdG ™sªéàJ ¿CG oøμp ªoj »àdG p±hÉîªdG πc ΩÉMORÉH ôo ©o °TCG ,√òg »à∏«d »a oâd sƒéJ .πeCGÓdGh ,≈æ©eÓdGh ,¿ÉeCGÓdG .ÉfCG …Qó°U »a Ée máHôZ »a ôo ©o °TCGh Iƒ≤H o∞éJQCG oâæc .òØæob πãe »àaôZ »a oâe sƒμJ .á≤°ûdG »a ≈˘∏˘Y Üɢ«˘ã˘dG oº˘ocQCG .ɢ¡˘ ∏˘ gɢ˘é˘ JCGh »˘˘eɢ˘¶˘ Y »˘˘a o¢Sƒ˘˘é˘ J ≈˘˘ªs ˘ oM QOGƒ˘˘Ñ˘ H o∫hÉæJCGh ,á∏«≤ãdG á«aƒμdGh ,AGòëdGh ,∞£©ªdGh ,¢ü«ª≤dG .…ó°ùL øe oÜôgCG »æμdh ,A»°T ≈∏Y …ƒdCG ’ ,´QÉ°ûdG ≈dEG oêôNCGh ,»àq∏¶e .∞©°†dG päɶëd »a Gk ó«L É¡JÉ«f Aƒ°S ±ôYCG »àdG »à≤°T ¿GQóL »a ôo oÑμJ Ap ÉμÑdG áo s°üZ .Ωób ÉC £Jh ≈£oN …ƒà°ùJ ¿CG øμªj ɪã«M oâ«°ûe o¢üNQCG .π«Ä°Vh ¬aÉJ ÉfCG ºc .ádBÉ°†dG GC óÑe o∞°ù∏Øàj »∏NGO »ah »≤∏M ?»æª¡Ø«d kÉàbh ∂∏ªj iôoJ Éj IqQɪdG A’Dƒg …t GC .áæjóªdG √òg »a m πLQ ¢Vô©H íÑ°üoJ ≈àM ¢o ûpªμæJ IÉ«ëdGh 䃪dG ø«H áaÉ°ùªdG ¿CG oäô©°T .¬dƒ£H íÑ°üJ ≈àM oOsóªàJ ™bGƒdGh º∏ëdG ø«H áaÉ°ùªdG ¿CGh ,≥jô£dG Gòg ìÉÑ°U .ágÉàªdG √òg »a »JÉaô°üJ πc o™bu ƒj ¿Éc QÉ«¡f’G s¿ÉC c áeÉY má≤jóM »a »x Ñ°ûN »x °Sôc ≈∏Y kɪFÉf mäÉYÉ°S çÓK oâ«≤H ¢ùeC’G oÖbGQCG oâ°ù∏L .ôéØdG òæe mäÉYÉ°S É¡«a »°ûeCG ÉfCGh Ö©àdG »æcQOCG 110


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 111

ódƒJ »àdG ºYGôÑdGh ,ÉgQɨ°U oßpbƒJ »àdG ôn «aÉ°ü©dGh ,ìÉÑ°üdG nAGóàHG .π«∏dG ∫GƒW oâªf ób øcCG ºdh ,»°SôμdG ≈∏Y oâªpfh ,䃪àd ?äÉà°ûdG Gòg ≈dEG ÜÉ°ûdG Gòg ÉC é∏j GPɪd o∫AÉ°ùàj ºgóMCG ¿Éc πg øe ô«éà°ùªdG Gòg .≈ØæªdG ¿õM ≈dEG øWƒdG ¿õM øe ÜQÉ¡dG Gòg Pp ÉîJG ≈∏Y ¬JQób »a Gk ô«ãc t∂°ûj QÉ°U …òdG Gòg .´É«°†H m ´É«°V .¬JÉ«M »a máÑFÉ°U mäGQGôb má˘q∏˘°S »˘a º˘¡˘eÓ˘MCG Gƒ˘©˘ ª˘ L ø˘˘jò˘˘dG ø˘˘«˘ ©˘ Fɢ˘°†dG ô˘˘«˘ Z ól ˘ MCG ¿É˘˘c π˘˘g ¿Éc πg ,ΩÓMCG ¿hO IÉ«ëdG ó«b ≈∏Y »≤Hh ,kÉ©«ªL âYÉ°†a ,IóMGh Gk ó q°Sƒàe ,u»°SôμdG ≈∏Y ìÉÑ°üdG ∂dP lºFÉf ÉfCGh »H ôt ª«°S ºgô«Z óMCG »dÉM »a »fBGQ GPEG ≈àM ,ƒμ°ûj ’h ìƒÑj ’ …òdG ¢SôNC’G »fÉ°ùd .zâªpæa ,nâæpeCÉa ,nâ°ùÄj{ :kÉbOÉ°U ∫Éb √òg .¿ƒ°ùFÉ«dG hCG ¿ƒdOÉ©dG ’EG Gòμg ΩÉæj ’ ≈∏Y »æJôÑLCG ,»à≤°T n∞°üf »æª°SÉ≤J »àdG ∂∏àc ,kIóMh qøμdh áμjQC’G .¥ÉæàN’G ≈àM á°ûMƒdG º«KGôéH lIAƒHƒe É¡«a ájhGR πc .Gòg oÖàμªdGh .¿ÉjôédG »a …óæY AÉeódG IQhO ôs ªà°ùJ ¿CG ¢†aôJ Iô«¨°üdG ,¢ù«©J m ¢VÉe ≈∏Y á≤∏¨ªdG ¬LGQOCG »a ≥∏≤dG ñGôaCG »qHôj §«°ùÑdG ô°üà©J øjOô°S áÑ∏Y ≈dEG ¬«∏Y »FÉ≤∏à°SG OôéªH o∫ sƒëàj ô«KƒdG ôo jô°ùdGh .kÉ°ùLÉg kÉ°ùLÉg »JôcGP .≥fÉN Qw ÉM lπμ°T ,IOhôÑdG ºZQ ,Éæg p⪰ü∏d .IOƒ©dG ≈æªJCG ºc oπcBÉàJ »¡Lh oíeÓe .áHôZ πLQ oâ°ùd »fCG …ôØ°S πÑb º∏YCG oâæc 111


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 112

™«ªL »a IqOÉM óo FGhR ¬d ƒªæJ »LGõeh .øWƒdG ¿GQóL êQÉN áYô°ùH É¡tæXCG oâæch ,A»°T πc ≈∏Y Gk Oqôªàe kÉMQÉL ô«°üj ≈àM äÉgÉéJ’G ∞©°†dG •É≤æd ΩÓ°ùà°S’G ¢†aQCG »à≤gGôe òæe ÉfCGh .∞©°V á£≤f øjô°ûY ÉgGóëJCG .áæeõªdG IOÉ©dG πμ°T òNCÉJ »àdG ∂∏J ɪq«°S ’ ,√òg ¿EGh ,kÉ≤n gn Qn »æJOGR »æàeõg ¿EÉa ,»æY »∏îàdG ≈∏Y ÉgôÑLCG ≈àM ,Iôe .áªdDƒe …ôFÉ°ùN âfÉc É¡oàeõg @@@ ,»HCG Éj ∂∏J …ó«H o¢ùsª∏JCG .á°ù«©àdG »JôcGP p∞∏N øe Ωƒ«dG ∂d oÖàcCG »JÉjôcP Qp GóL »a p¿ÉeôëdG o∫hÉ©e Én¡ràn∏Øn ZCG »àdG Iô«¨°üdG ¥ƒ≤°ûdG ô«Z kÉ«gGh kÉØ«©°V É¡dÓN øe Oo ôo °ûj …òdG Ap ƒ°†dG n¢ü«°üH o≥Mp ’CG .∂©e ≈∏Y kIô«¨°U ák jhGR ¿Éª o°Sôj øjóYÉÑàe ø« s£îH QÉ°ûàf’G ≈∏Y ¬JQób móbÉa .ɢ¡˘oJO qƒ˘©˘J »˘à˘dG º˘àr ˘o«˘dG ᢠn°ù˘˘r∏˘ Lp ɢ˘¡˘ «˘ a o¢ù∏˘˘LCG .Ió˘˘Mƒ˘˘dGh âª˘˘°üdG ¢VQCG .∂d oÖàcCGh »eÓbCGh »bGQhCG ™ªLCGh πÑb Ö¡∏dG áæ°ùdCG ≥HÉ°SCG .¥GôàM’ÉH oäGC óH ɪ∏c »HCG Éj ∂d oÖàcCG »≤∏bh »aƒNh »ªdCG ¥GQhCG ™°†H ≈∏Y ôãfCG .ÖàcCGh »©HÉ°UCG ≠∏ÑJ ¿CG ≈°ûNCG ’ ,»HCG Éj ∂«∏Y ≈°ûNCG ’h .…QÉ«¡fGh »fÉ«ãZh »YGó o°Uh .√CGô≤J ød ɪe ∂«∏Y ô°UÉf/∂æHG

112


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 113

@@@ á˘˘æ˘ °S ø˘˘jô˘˘°ûY ò˘˘æ˘ e äɢ˘e …ò˘˘dG π˘˘Lô˘˘dG Gò˘˘ ¡˘ d oÖà˘˘ cCG oâæ˘˘ c Gò˘˘ μ˘ g »a ¿ƒÑFÉZ ºgh päGƒeC’ÉH ’EG o≥«∏j ’ ìƒÑdG ¢†©H s¿’C .kÓ«dP »æØs∏Nh ≈dEG CÉédCG ∂dòd .±GôàY’G ¬Ñ°ûJ Ée Gk ô«ãc »àHÉàc .…óeô°ùdG º¡ªdÉY ≈°ûNCG ’ »æfC’h .ìƒÑdÉH …ô¨oJ AGƒàM’G øe ák ≤£æe »æëæªj ¬fC’ »HCG ôuÑ©j ¿CG o™«£à°ùj ’ …òdG ƒg ,»Jɪ∏μd p¬ªp ¡a nAƒ°S ’h ,q»∏Y √QÉμfEG IsOQn ø«ªîJ øe »ææuμªoj Ée áªjó≤dG »JôcGP »a ¢ù«dh ,∫ÉM …CÉH É¡æY päGƒæ°S øe ôn ãcCG ¬©e p ¢†bCG ºd »æfC’ ,ÖàcCG Ée ≈∏Y á∏ªàëªdG ¬∏©a .ôª©dG á«≤H »©e p ºào«∏d ¿Éc ºK ,≈dhC’G pádƒØ£dG ÉfCGh .ÉfCG ¿Éc ¬∏ªcCÉH mâ«H AÉμH ≈∏Y ΩƒædG øe ß≤«à°ùj …òdG oπØ£dG ≈∏Y »μÑJ »gh »d IQÉ°S ¿É°†àMG ô«°ùØJ »a kÓjƒW oäôàMG …òdG »q∏©d AGOƒ°ùdG »eCG pÜÉ«K ΩÉeCG kÉ°†jCG kÓjƒW oâØbh …òdG ÉfCGh .»dƒgP .ø«à«cÉÑdG É¡«æ«©H »¡Lh ≈dEG ô¶ædG oÖsæéàJ ÉgGôoJ GPɪd º¡aCG »æμdh ,äÉe ób »HCG ¿CG ºgóMCG »fôÑîj ¿C’ máLÉM »a øcCG ºd …ôªY oÖ p°SÉæj Rm ÉéjEÉH »d oìôn °ûj øe ≈dEG áLÉëdG óu °TCG »a É¡àbh oâæc ™«ªédG »μoÑj …òdG 䃪dG Gòg »æ©j GPÉe ,Iô«ÑμdG »à°ûgOh ,ô«¨°üdG ?óëdG Gòg ≈dEG Éæg ,ÜCG »d ó©j ºd ¬fCG º¡aC’ iôNCG äGƒæ°S çÓK ô¶àfCG ¿CG »s ∏Y ¿Éc ,kÉHCG mIô°SCG πμd s¿GC »gh ,áeÉ©dG IóYÉ≤dG ≈∏Y Gk Phò°T oâëÑ°UCG »æfCGh ¿É˘c .¿É˘eC’ɢH ¿hô˘˘©˘ °ûjh ,ɢ˘¡˘ H ¿hPƒ˘˘∏˘ j m π˘˘LQ án ˘ eɢ˘b Oƒ˘˘°SCG m Ωƒ˘˘j π˘˘μ˘ dh 113


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 114

AÓeR ≈∏Y ÜòμdG øY ∞bƒJCG ≈àM áYÉé°ûdG øe ôo «ãμdG »æ°ü≤æj ¥ÉØ°TE’G äGô¶f √ôcCG »fC’ ¢ù«d .»HCG øY »æfƒdCÉ°ùj ÉeóæY á°SQóªdG .ºà«dÉH º¡æ«H Gk õ«ªe ¿ƒcCG ¿CG √ôcCG »fC’ ,kÉ°†jCG πH ,§≤a …óMh »æëæªj ¬fEÉa º¡∏ãe ¿ƒcCG ¿CG øe 䃪dG »æeôëj ÉeóæY ºc .Iqôe qπc ¬«dEG »àLÉM Ö°SÉæj πμ°ûHh .√ójQCG ɪc »HCG QÉ«àNG ájôM ÉgóæY …GôoJ øªd ,»æª¡Øj º∏a ¢TÉY ¬fCG ƒd ôÑcCG áeó°üdG ¿ƒμà°S ?¥GQhC’G ≈∏Y áæ°S øjô°ûY ±GôàY’G ¢SQÉeCÉ°S ,äôÑc Ωƒj »©e áHƒàμªdG äÉaGôàY’G √òg oâ«≤HCG »fCG ƒd oâ«æªJ ?¥GQhC’G ¥GôMEG oâª∏©J øjCG øe .ÖfP ó©H kÉÑfP ¿Gô«ædG É¡ª©WCG ºdh ,∂dP øe oâZôa ɪ∏a ,√ó≤àaCG …x ƒHCG Qm Gƒëd Gk ô°ùL áHÉàμdG ôo oÑYCG oâæc .É¡fGôØZh êGQOC’G øe ܃fòdÉH ≈dhCG ¿Gô«ædG ¿CG oâjCGQ .πLôdG Gò¡d ÖàcCG óYCG ºd p∂àÑÑMCG òæeh ∫É¡àH’ÉH ,¬ªMô«d Om ƒé°S πc ¬∏dG ≈dEG ∫É¡àH’G oâdóÑà°SG ɪc kÉeɪJ :»eCG »d âdÉb .»∏LCG øe p∂«≤Ñjh ,»©e p∂«≤Ñjh ,»d p∂«≤Ñj ¿CG ¬«dEG áeÓY oäÉC ehCGh ,zÜÉéà°ùe Qɨ°üdG AÉYO ¿EG ,ô°UÉf Éj ∂«HC’ o´OG{ º∏©j ¿CG óo jQCG ’ »fC’ ,§≤a …Oƒé°S »a ¬d ƒYOCG ¿CG oäôàNGh ,º¡ØdG ,kÉeÉY ô°ûY á°ùªN áªMôdG »HC’ oâdCÉ°Sh .º«àj »fCG …QGƒéH »∏°üj øe ô©°TCG oâæc »fC’ .p∂«dEG ∫ qƒëJCÉa …Oƒé°S nIƒ∏N p∑óo ≤a ºëà≤j ¿CG πÑb pÖ£°T ≈∏Y Ql OÉb ,»d päô°U GPEG AGƒàM’G øe √ÉjEG »ëæe p∂æμªj Ée ¿CG .kÉeɪJ …ôªY øe ºà«dG päGƒæ°S 114


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 115

»eÉæe »`a oâ`jCGQ ,Oƒ`é`°ùdG »a p∂ª°SG …ÉàØ°T äOÉàYG ¿CG ó©H ƒg ,Éæà«H »a ¬H ßØàëf ÉædR Ée ,ô«Ñc m܃c øe ø«Hô°ûJ p∂fCG á∏«d äGP .¬«a ’EG ¬°Vôe ¿ÉqHGE AɪdG ¬«≤°ùf øμf ºd …òdG »HCG ܃c ¿CG oâª˘¡˘a »˘˘æ˘ μ˘ dh ,kGó˘˘MCG ô˘˘Ñ˘ NCG º˘˘d ɢ˘ª˘ c º˘˘∏˘ ë˘ dG Gò˘˘¡˘ H p∑ô˘˘Ñ˘ NCG º˘˘d áHƒJ ¿CGh ,p∂d äQÉ°U ób »HC’ Égôuî°SCG oâæc »àdG Oƒé°ùdG päɶëd …óæY ¢ù«d ÉfCGh ,kÉ°†jCG p∂d äQÉ°U ób ¬d É¡©aQCG oâæc »àdG áHÉàμdG »æÑqfDƒj ¿CG øe k’óH ,πbC’G ≈∏Y ɪgɪરùàbG ɪμà«∏a ,ø«JÉg øe ≈∏ZCG .OQÉ°ûdG ΩÉæªdG Gòg mIƒ°ù≤H .øjôNB’ÉH »dm ≥t∏©J πc π£HCG ¬fCG ≈àM á°SGó≤dG øe ¿Éc p∂ÑM søμdh ¬d ±GôàY’G øe …óæY kAGôZEG ÌcCG ÖëdÉH p∂d o±GôàY’G QÉ°U ,Ö°ùëa lΩóf pÖfòdG ó©H ¢ù«d r¿GC ô©°TCG oäô°Uh .iôNC’G ܃fòdÉH .Ée m±GôàYG Isòd kÉ°†jCG ∑Éæg πH »Øa .…ódGh iôcP ™e o™ nWÉ≤àj Gòg p∂©bGh QÉ°U ∞«c …QOCG â°ùd ƒgh ,ɪμæ«H o™ªn éj Ée kÉÄ«°T ¿CG kÉfÉ«MCG Qƒ°üJCG oâëÑ°UCG áHQÉ¡dG »J’É«N ɢ˘ª˘ μ˘ Ñ˘ MCG »˘˘fEG ,ø˘˘jô˘˘NB’G ™˘˘e ƒ˘˘g ɢ˘ª˘ c kɢ Whô˘˘°ûe ¢ù«˘˘d ɢ˘ª˘ μ˘ d »˘˘ Ñ˘ M ¿CG .Ö°ùëa ,¬æY ¬©ª°SCGh ,¬æe √ôscòJCG Ée πc …ódGh »a oâ≤°ûY p∂aôYCG ¿CG πÑb p∂«a oâ≤°ûY ,p∂àaôY ¿CG ó©Hh .∑Éægh Éæg IôKÉæàªdG p√Qp nƒ o°U »a √GQCGh p∂«u∏îJ ’EG ÖëdG Gòg pIôFGO øe kÉÄ«°T »æãà°SCG ¿CG ¿hO ,p∂æe o¬oàjCGQ Ée πc .»æY 115


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 116

Gòμg »æY pâ«s∏îJ pâfCGh ,䃪dG IOGQEÉH Gk ôÑée »æY ≈q∏îJ »HCG …s CG ÉæahôX ΩÉeCG »euó≤J ºd p∂fC’h ,»æe p∂H QóLCG ¿Éc kɪdÉ°S s¿’C §≤a näƒ˘ª˘j ¿CG ø˘e kɢª˘«˘¶˘Y √ɢæ˘aô˘Y …ò˘dG Ö뢢dG Gò˘˘g ¬˘˘H ø˘˘jò˘˘≤˘ æ˘ oJ ᢢdhɢ˘ë˘ e .kGô«≤M Éæ∏∏X .á°Ssó≤e kIPÉ«dEG ¬∏©éf ¿CG Éfrópc øjòdG øëfh kÉjOÉY ÉæÑM QÉ°U πH ,iôNC’G äÉbÓ©dG ܃«Y øe §≤a ¢ù«d kÉgsõæe √Gôf ÖëdG ∫GƒW hóÑj øμdh .ô°ûÑdG πãe 䃪jh ódƒj kÉjOÉY kÉjó«∏≤J ¿ƒμj ¿CG øe ≈àM ø«H äCÉ°ûf ,ôãcCG ’ ábÓY Oôée ¬∏©L ≈∏Y ôt °üj ,¿B’G ≈àM ,Qó≤dG ¿CG ,√ô«Z ™e πMôJ ¿CG »g äQsôb ºK ,ô¡°TCG á©°†H É¡H ÉbôàMGh ,ø«æKG .á∏«d πc qº¡dG √ô°üà©j ,Ωƒj ∫hCG ¬àcôJ ɪc ƒg sπXh øY ≈fGƒàj ød ¬fCG øeDƒj ƒgh , qhó©dG ¿ƒé°S »a ô«°SC’G óo ªn cn »H ∂dP ≈dEG ∂∏ªj ’ ,ós«≤e õl LÉY ¬æμdh ,¬às«°†b πLCG øe ¬°ùØf ô«éØJ ,¬MhQ n¿ÉcQCG õo é©dG s∑On ¿CG ó©H ,¬«dEG QÉ°U »x °ùØf m ΩÉ n£oM …t ÉC a .kÓ«Ñ°S .√óMh ¬H ¥ôàMÉa ,¬∏NGO »a ôo «¨°üdG ¬ofÉcôH QÉKh oπ¡°üj p∂fÉ°üM sπ©d .á«°†≤dG √òg p∂«ÑæL »a oπ©à°ûJ ƒd ƒYOCÉ°S pâdhÉM …òdG õLÉëdG Gòg …ôÑ©àd ¬Jƒ¡°U ø«£àªJ p∂q∏©dh Ée kÉeƒj p∂fCG ,§«°ùH mÖÑ°ùd ,∂dòH ™æàbCG ’ ÉfCGh ,¬YÉØJQÉH »æ«©æ≤J ¿CG Gk ô«ãc .»dhÉëJ ºd ≈àM ,IÉ«ëdG pó«b ≈∏Y ƒgh p∂àÑÑMCG »fCG ƒd Qo sƒ°üJCG oâæc ºc ,»HCG ™e ô˘Ñ˘Y Ö«˘Ñ˘ë˘dG p∂Jƒ˘°U ¬˘«˘ dEG oâ∏˘˘ª˘ Mh ,ᢢ∏˘ «˘ ª˘ L pâfCG º˘˘c ¬˘˘Jô˘˘Ñ˘ NCG oâæ˘˘c 116


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 117

¿É˘eC’G ø˘e mᢩ˘°SGh má˘Mɢ°ùª˘H ô˘©˘°TCɢ°S ɢgó˘æ˘Y .p∂©˘e º˘∏˘μ˘à˘ «˘ d ,∞˘˘Jɢ˘¡˘ dG ∞«c »eÉeCG ô°üHCG ¿CG áYhQ ΩÉeCG kÉ°ûgóæe ¿ƒcCÉ°S .∫òédGh IOÉ©°ùdGh .kÉ°†jCG »Ñ∏b ≈dEG mICGôeG ÜôbCG ™e »Ñ∏b ≈dEG m πLQ ÜôbCG πYÉØàj mäGqôe p∂©e oâ°ù∏L ɪc p∂æY »μMC’ kÉeƒj ¬©e o¢ùp∏LCG ƒd πq«îJCG Gk óL ¬aÉJh ,¬àeÉb nAGREG Gk óL ôl «°üb »fCÉH p∂d ±ÎYCG âæc .¬æY »μMC’ ,p∂ÑëH lπ«Ä°V ÉfCG ºc ¬JôÑNC’ ,p∂æY ¬d oâ«μM ƒdh ,¬Jô«°S QGƒL .p∂LhR ™e øμdh ,kÉ°†jCG l¬aÉJh ,p∂fhóH l∞«©°V …QÉ«àNG pâæc p∂fC’h ,pâfCG p∑QÉ«àNG ¿Éc »àÑ«ÑM Éj p∂LhR s¿’C ™∏àHCG ¿CG ∫hÉMCG ,Éæg ÉfCG oâ«≤Hh ,ɪJôaÉ°Sh ,ɪàLhõJ ¿CG nçón nM ,ÉfCG .IÉ«ëdG QÉÑàYG »a m᪫b …q GC »JGQÉ«àN’ ¿ƒμj ’ ¿CG nIôμa áHƒ©°üH

117


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 118


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 119

ådÉãdG π°üØdG ,…QGóbCG ìƒd ≈∏Y ¢ûHôN .πMQh »JÉ«M n¬Lh ôs«Z .πjôHCG ≈¡àfG ɢeó˘æ˘Yh .á˘Ñ˘Nɢ°üdG á˘≤˘«˘≤˘ë˘dG QÉ˘Ñ˘Z ∞˘s∏˘Nh ,ø˘eõ˘dG nIƒ˘¡˘°U ≈˘£˘à˘eG º˘˘K .Ö«dƒ«J Iôgõc »eO »a ák °Sƒª¨e ,»eÉeCG p∂JóLh ,™°û≤fG .±ôà©f ºdh ÖëdG »a Éæ©bh Ée .ìƒÑdG OhóM øe Éæ«∏Y ¬°VôØj Ée πμH ¬°û«©f kÉ©bGh íÑ°üj ºd .ÉæàbÓY ô«°ùØàd »ØμJ ’ ôYÉ°ûe ø«H íLQCÉàf ÉædR oº∏μàf .kGó«L ôNB’G ÉfÓc oº¡n Øj ,ø«Ñ«W ,ø«¡HÉ°ûàe ÉfhóH ÉæfCG ô«Z .»˘˘°VÉŸG päɢ˘¡˘ Hɢ˘°ûJ ø˘˘e o¢ûgó˘˘æ˘ f .¬˘˘°ùØ˘˘f ¢Sɢ˘°ùME’ɢ˘Hh ɢ˘¡˘ °ùØ˘˘f ᢢ¨˘ ∏˘ dG iDhô˘˘dG ,ɢ˘¡˘ °ùØ˘˘f ᢢdƒ˘˘Ø˘ £˘ dG ≈˘˘eO ,ɢ˘¡˘ °ùØ˘˘f äGOɢ˘©˘ dG ,ɢ˘¡˘ °ùØ˘˘f äɢ˘Ø˘ °üdG .óMGh ¿BG »a É¡°ùØf áª∏μdG kÉfÉ«MCG ≥£æf .É¡°ùØf ¿ƒæ¶dGh QÉμaC’Gh Éæ«°ùØf äGQGôb »a ±ôà©f .∑ôà°ûªdG Éææ«ÑL »a É¡°ùØf IôμØdG Éæd GC ô£J .ÉfQGóbCG óqMƒj kÉÄ«°T ásªK s¿CG IÉ«ëdG ™e m ∫óL »a πNóf ¿CG ¿hO .¬˘˘«˘ dEG ô˘˘aɢ˘æ˘ à˘ dG Oƒ˘˘≤˘ j kɢ fɢ˘ «˘ MCG .Ö뢢 dG ≈˘˘ dEG ¬˘˘ Hɢ˘ °ûà˘˘ dG Oƒ˘˘ ≤˘ j kɢ fɢ˘ «˘ MGC 119


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 120

Gk ô«ãc É¡fRGƒJ ó≤ØJ »àdG ∂∏Jh ,É¡gÉÑ°TCG ÖëJ áfƒæëdG oäÉ«°üî°ûdG .ÉgOGó°VCG ÖëJ IÉ«ëdG AÉæKCG ᪫¨dG tÖëJ ’ kÉfÉ«MCGh ,∞¡μdG ICGôªdG …QÉ©dG oπLôdG tÖëj kÉfÉ«MCG kÉ≤q∏©e t∂Øæj ’ íØ°ùdG qøμdh ,níØ°ùdG áo ªq ≤dG ∫RɨJ Ée Gk QOÉf .É¡àNCG ’EG .É¡H π°†aCG p∂fC’ ΩCG »∏ãe p∂fC’ ?p∂àÑÑMCG äÉjô¶ædG √òg øe májô¶f …CÉH ?»æe .ôãcCG p∂«dEG »fòNCG Éæ¡HÉ°ûJ ¿CG ô©°TCG ,áªjó≤dG »àdƒØW IOÉY ᪶àæªdG √ô«HGƒW »a πªædG áÑbGôe âfÉc GPEG p∂Ñ«°üf ∞°üf É¡eÉ©WEG óu M ≈dEG »∏°üàd kÓ«∏b »JOÉY pâfCG päRhÉéJ ó≤a »a ¥ô¨dG øe á∏ªf ák ∏ªf ÉgPÉ≤fEG hCG ,á∏FÉ≤dG ¢ùª°T âëJ iƒ∏ëdG øe .»eƒ«dG ΩɪëdG ¿É°†«a äGô°ûëdG ¢†©H .kÉfÉ«MCG ádƒØ£dG òæe AÉ£©dG ≈∏Y ÉæJQób oí°†àJ »a PÉà°SC’G ∫GDƒ°S ôscòJCG .É¡æe πªædGh ,É¡JÉ«°üî°ûH kÉfÉ«MCG ÉfsOh oÖ°ùμJ :™HGôdG ∞°üdG ?Ió«Øe mIô°ûM ≈∏Y k’Éãe »d oÜô°†j ºμæe øe :OÉëdG »Jƒ°üH ´ƒªédG ø«H oâjôÑfG .πªædG:iôNCG »ædCÉ°ùj ,∑GQóà°SÓd »©aO ∫hÉëj ,…PÉà°SCG o∂ë°†j .ÉæJƒ«H ï q°Sƒjh ,ÉæeÉ©W πcCÉj ¬fEG ?πªædG ¬H Éfó«Øj ¿CG øμªj GPÉeh 120


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 121

,á«eÓμdG ¬J sƒb ¬LGhCG ÉfCGh »Jƒ°U IsóMp âàØN .»∏éN »bƒa ÖcQ .᫪∏©dG ¬à£∏°Sh .πªædG ¢ù«dh ,πëædG …ó°üb ,∞°SBG_ .âæ°ùMCG ,º©fGòg nºpd ?πªædG …PÉà°SCG √ôμj GPɪd .á q°üëdG AÉæKCG Gk ô«ãc oäôμa ?Ió«Øe ô«Z É¡fEG ∫Éb øe ?áHhDhódG Iô°ûëdG √òg ≈∏Y ô«ÑμdG ôeBÉàdG π°SÉμàdG ΩóYh ,•É°ûædGh πª©dG ≈∏Y πãªdG É¡H oÜô°†f Éæ°ùdCG ?»NGôàdGh ∞«c hCG ?∞«°üdG ΩÉjCG AÉà°ûdG äƒb ôNsóf ∞«c É¡æe ºs∏©àf Éæ°ùdCG ø˘˘e ¬˘˘«˘ a ɢ˘æ˘ Y ≈˘˘∏˘ î˘ à˘ j ’ ,kɢ fɢ˘eCG ô˘˘ã˘ cCG xÖ뢢d ܃˘˘∏˘ ≤˘ dG päɢ˘°†Ñ˘˘f ô˘˘Nós ˘ f ?ºgÉæÑÑMCG âμë°VCGh ,á∏FÉ¡dG ¿Éª«∏°S ¢Tƒ«L âØbhCG »àdG »g á∏ªædG â°ù«dCG ?áªMôdG ¬dCÉ°ùjh ¬∏dG ôμ°ûj ¿C’ ¬à©aOh ,¬qæ°S ?Éæd kIó«Øe ¿ƒμJ ’ ∞«μa ,Gòg πãe ≈dEG kÉ«Ñf ál ∏ªf â©aO GPEG º¡eÓc ø«H äÉ°†bÉæàdG √ò¡H kɪFGO »ZÉeO ¿ƒªq∏©ªdG ¥ôëj GPɪd ≈˘à˘M ,âª˘°üdG IOɢY »s ˘a â∏˘˘ë˘ Ø˘ à˘ °SG Gò˘˘g π˘˘LCG ø˘˘e ɢ˘ª˘ HQ ?…Qɢ˘μ˘ aCGh .áHÉàμdG oâª∏©J .…óæY áaô©ªdG Ωópb áªjób lø«μ°S Ée ´ôàNCG ¿CG ≈dEG »æ©aój ¢ShQódG áHÉJQ øe kÉfÉ«MCG »∏∏e ¿Éc º¡ª¡a ≈∏Y »°ü©à°ùj ób ɪY ÜÓ£dG ¿ÉgPCG »a oåëHCG .»æ«q∏°ùj 121


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 122

.IAƒ∏ªªdG PÉà°SC’G IQƒqÑ°S ≈∏Y ôcÉe m ∫GDƒ°ùc ¬MôWCGh øe ƒ∏îj ’ …q ƒHCG mÜÉéYEÉH »d o¢ùª¡j ,kÉeƒj IòJÉ°SC’G óMCG »æª¡Øj :ôHÉY m ≥«°V .º¡ØdG ≈∏Y ∑AÉbó°UCG óYÉ°ùàd ∫CÉ°ùJ ∂æμdh ,ºgÉa âfCGπH »æe kÉZƒÑf ∂dP øμj ºd .Éæg á°ü≤dG √òg ôcP ≈dEG »H áLÉM ’ ɢ¡˘H oâ°ü°üZ ø˘μ˘dh .»˘JGó˘d oâ≤˘Ñ˘°S ≈˘à˘M á˘aô˘˘©˘ ª˘ dG ´Ó˘˘à˘ HG »˘˘a kɢ ª˘ ¡˘ f .º¡∏Ñb pâfCG p∂©e äQôμJ É¡fCG ƒg á°ü≤dG √òg áHÉàc ≈dEG »æ©aój …òdG ≥HÉ£àdG Gòg GPɪd .»d É¡æ«μëJ pâfCGh ∫ƒgòdG Ió°T øe oâªdCÉJ .kÉeɪJ ?π«°UÉØàdG √òg πc »a áHGô¨∏d ô«ãªdG É¡à≤∏àNG »fCG »æ¶J ¿CG oâ«°ûN .√òg »à°ü≤H p∑ôÑNCG ºd É¡eƒj .p∂©e ≥HÉ£àdG Gòg »YqOC’ ∫GR ɪa ÖëdG ÉeCG .¬HÉ°ûJh ál °ûgO .√òg πãe âfÉc ≈dhC’G ÉæJÉjGóH p∑Ó˘°SCG ø˘«˘H ô˘«˘¨˘°üdG ¬˘°SCGQ ôo ˘ o°ûë˘jh á˘bÓ˘©˘ dG ò˘˘aGƒ˘˘f ø˘˘e k’ƒ˘˘é˘ N tπ˘ £˘ oj √ô©°T päÓ°üoN kÉ©e oÖYp Góf .¬ÑbGôf Éæch .∫ÉØWC’G ∫ƒ°†ØH ∞JÉ¡dG .kGóHCG Éæ°†©H ≈dEG ô¶æf ’h ,πéîH º°ùàÑfh ¢ùe oäôscòJ ɪ∏c áHÉàμdG øe ´ƒædG Gòg πãe »a áÑZôdG Ωó©H oô©°TCG ,zôNBG ≥°TÉY Oqôée{ :Ió«∏ÑdG »à°üb ≈∏Y áHÉJôdG ºμM ≥∏£oJ »gh π¨æJ ’ ,zoh.. just another lover{ :kÉWÉÑMEG ôãcCG hóÑàd ájõ«∏éfE’ÉH É¡àdÉb .§«ëªdG AGQh øe ΩOÉ≤dG øgP »a É¡æY oåëÑJ âfÉc ô«WÉ°SC’G …CG …QOCG 122


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 123

ºc ºgôÑNCG ¿CG ≈dEG áLÉM ’ ¬fCG oäô©°T »fC’ áHÉàμdG √òg oâgôc á˘ª˘∏˘c ɢ¡˘dõ˘à˘î˘J á˘dƒ˘∏˘ª˘ª˘dG äɢeó˘≤˘ª˘dG √ò˘g π˘c .kÓ˘ã˘ e p∂H lÖ颢©˘ e ɢ˘fCG .¢†©H hòM º¡°†©H hòëj ¥É°û©dGh ø«æ°ùdG ±’BG òæe .kGô«NCG ÖëdG »YGO ’ .¥GôàMÓd á«FÉ«ª«μdG ádOÉ©ªdG ôs«¨àJ ºd ø«æ°ùdG ø«jÓe òæe .ïjQÉàdG ≈∏Y º¡∏«MCG ¿CG »Øμj .IóFGõdG ô£°SCÓd .§≤a ø«æK’G øëf Éæd l∂∏ªa ô«¨°üdG ÉæîjQÉJ ÉeCG .»fÉãdG ÉfDhÉ≤d ±pRGC ƒjÉe ∞°üàæe »a Iô«NC’G É¡àq©°TCG ¢ùª°ûdG ¢†ØæJ .ÇOÉg lº©£eh lIô«¨°U ál dhÉW ÉæJhBG √òg á∏jƒ£dG päÉ°ùª∏dG áØLQ »JOQhCG »a …ô°ùJh Ωƒ«dG ∂dP ô°üY §≤°ùj .¬fGhCG πÑb RƒédG ôªãoj .…ó°ùL »a ∫ƒ≤ëdG Oo ôs ªàJ .IqôªdG .Iƒ∏ëdG ¬FÉeóH ÉgQGô°†NG oí°ûsà«a ¬bGQhCG ≈∏Y äƒàdG ,¿ÉæëdG ¬Ñ°ûj ,A±ódG ¬Ñ°ûj »eÉeCG ô°VÉëdG p∂¡Lh »a Ée πc .ÖëdG ¬Ñ°ûj øμnj ºd .Éææ«H πKɪdG ⪰üdG πëb ¥ƒa âØMR .k’hCG p∑ój äAÉL p∑Gój ânÑnμJQG .ádhÉW âNGOh ™HÉ°UCG âμHÉ°ûJ .AGóàH’G ICGôL …óæY á˘jó˘∏˘é˘ dG »˘˘à˘ ≤˘ gGô˘˘ª˘ d l∞˘ «˘ æ˘ Y ¢l †jô˘˘ë˘ J .s…ó˘˘j ¥ƒ˘˘a ≈˘˘°ü뢢J ’ nº˘ FGô˘˘L l∞«ØW l¥ô©J .º°ü©ªdG ≈∏Y q∞μdGh ,q∞μdG ≈∏Y ™Ñ°UE’G QÉK .≈dhC’G ,√ò¡c káeƒ©f ΩhÉbCG ’ ÉfCG .áMƒàØe m¥ƒ°T áeÉ°ùe øe kGô£Y tõæj p∂jój »a »fò≤fCGh Üsò¡e l¿GòÄà°SG .áÑZôdG ¿óoe Éj p∑uóM óæY »ØbƒJ .Gò¡c kÉѨ°T .¥ƒ°T áàμ°S øe ∫OÉædG 123


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 124

’ .»ªa øe êhôî∏d ™aóæj Am »°T πc .≈dhC’G áØ°TôdG »a oâªã©∏J .áÑFÉN ¢SCÉμdG oäóYCG .ô«°üY Iô£b ¿Éc ƒdh QÉ«àdG ¢ùμ©j A»°T .Iô°VÉëªdG »æàJÉa ,ìÉÑ°üdG Gòg Gk ôNCÉàe oâ¶≤«à°SG πμ°T ≈∏Y p∂°SCGQ ¥ƒa p∂«àHÉqÑ°S pâªbCG ,∫òéH »eÉeCG p⪰ùàHG .ô°ûdG ád’O ø«fôb .ΩÉæJ ∂YóJ ºd ∂àfÉ£«°T ¿C’ ɪHQ .p∂°SCÉc »a √AÉØWEG pâdhÉM .kAÉ«M p∂odòL ∫Éëà°SGh ,oâμë°V áØ°ûdG ∫hÉ£àJ .É¡æe ÉØ°Tôàd É¡aôW ≈∏Y ¿É©ªéàJ ɪgh p∂«àØ°T oâ∏qeCÉJ ≥ªoM »æ«£àªj .ø«àØ°ûdG ø«JÉg p∑ÓàeG »a áÑZQ »fòNCÉJh ,kÓ«∏b É«∏©dG .p πY øe π«°ùdG ¬ s£M ôm î°U Oƒª∏éc »∏NGóH ¥õædG π¡°üj .¿É°SôØdG äÉcôëdG √òg ’EG ÖëdG πÑb Ée »a o∂∏ªf ’ ÉæfCÉch ,á«fÉãdG pIôq ª∏d …s GC p∂d ÖàcCG ¿CG »æe pâÑ∏Wh ô«¨°üdG p∑ôàaO »d pâLôNCG ,ájƒãfC’G .A»°T á˘fƒ˘∏˘ª˘dG ô˘«˘aɢ°ü©˘dGh ΩÓ˘MCÓ˘d kɢ cɢ˘qÑ˘ °T oí˘ à˘ Ø˘ j p∑Oƒ˘˘Lh ¿EG{ :oâÑ˘˘à˘ c .zÖëdGh t¢ù°ùéJCG ,ô«¨°U mâ q°üæJ Rp É¡L πãe ,QòëH Iô«NC’G áª∏μdG oâ°ù°SO .∂Ñ∏b päÉ°†Ñf ≈∏Y ¬H ..π«Mô∏d pâªb .ø«à«dÉààe ø«Jôe p∂LGQOCG päóYh .kGó«Mh p∑AGQh »æ«Øq∏îJ ¿CG ’h ,»ÑgòJ ¿CG »©«£à°ùJ ºd 124


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 125

á£∏°ùd ɪ¡æY ∫RÉæàdG ø«°†aôJ .áØ¡d »a …s ó«H ø«μ s°ùªàJ päóY ô«Z hóÑJ AÉ«°TC’G oπ©éj ¿B’G ≈àM ÖëdG oÜÉ«Z .ÉæªgO …òdG âbƒdG ¥ƒ˘°ûdG Gò˘g GPɢª˘d ?∂Jô˘¶˘f »˘a Å˘eɢ¶˘dG o≥˘ª˘©˘dG Gò˘˘g GPɢ˘ª˘ d .ᢢ«˘ ≤˘ £˘ æ˘ e oäGô˘¶˘fh ,π˘©˘à˘°ûª˘dG ᢰûgó˘dG π˘«˘à˘a GPɢª˘ d ?»˘˘©˘ Hɢ˘°UCG ø˘˘«˘ H ¥hô˘˘ë˘ ª˘ dG ?IôFÉëdG ¿ÉμªdG ,ÜÉÑdG √ÉéJÉH mäGƒ£N ô°ûY »°ûªJ »àdG IÉàØdG √òg ∫ƒgòH πeCÉJCG kIôe ÖgòJ ¿CG πÑb ,¿GƒK IóY …ó«H ∂°ùªàd ô°û©dG äGƒ£îdG Oƒ©J ºK .iôNCG ?§≤a p ´GOƒdG »a p∂à≤jôW É¡fCG ΩCG ,…ójC’G á¨d »g ál fƒæéeCG .áHƒ©°üH Égó©H »æàbQÉa ,ΩÓμdG øe ál YÉ°S IQGôªdG øe A»°ûH ,Égó©H »æàbQÉah ,ÖëdG øe Gk ô¡°T ô°ûY á©HQCGh .ó©H kɪ°SG ¬d GƒYôàîj ºd ≈àM .¿PEG ¢VÉîªdG AÉL »eÓMCG ân≤s∏°ùJ .çóëdG iƒà°ùe ≈dEG ᪰SÉëdG á¶ë∏dG päõØb Iõ驪dG âHôàbG .á∏«ëà°ùe É¡àææX Ée •ôØd É¡«a ôμaCG ’ »àdG á«Ñ«¨dG .ôª≤dG ≥°ûfGh .ÖëdG »s ∏Y pâæ∏YCGh .Ωƒ«dG ∂dP ÉæbGôàaG øe §≤a mäÉYÉ°S ™°†H ,äÉYÉ°S ó©H p∂Jƒ°U »fAÉL ,≈dhC’G äÉ°ThÉæªdG áeó°U øe ó©H r≥paoCG ºd …òdG ÉfCG .z∂ÑMCG ,ô°UÉf{ :¢VQC’G IQGôM πμH ∫ƒ≤«d ,»ØJÉg »a IôªdG √òg 125


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 126

áÑ°SÉæe É¡fƒc ≈dEG Gk ô«ãc ¬ÑàæJ ºd .á«FGƒ°ûY nøcÉeCG oAÉ«°TC’G äòîJGh Gòg ΩÉeCG ,kÉÑMQ ,kÉ≤«fCG ¿ÉμªdG hóÑj ¿CG ≈∏Y ák °üjôM âfÉc Ée Qp ó≤H .ójóédG ódƒªdG On ÉfR p∑ôàaO »a áo °Sƒ°SóªdG »àª∏c âMób πg iôoJ :É¡à¶ëd oäôqμa ?ÖëdG kÉ«qæH Gk ôàaO É¡æe oâLôNCG .iôNCG kIôq e »àÑ«≤M ≈dEG »Ñàμe øe oâªb ∂∏J p∂d CGôbCGh .ôã©ÑªdG p∂ s£N πeCÉJCG .á«fÉãdG ¬àëØ°U oâëàa .kÉ≤«fCG p∂Øq∏μj ºd .Iqôe ∫hC’ ÖëdG É¡H »s ∏Y pâæ∏YCG »àdG ≈dhC’G päɪ∏μdG ≈dEG »àØà∏àd ,¥QƒdG ≈∏Y p∑ôYÉ°ûe »ª¶æàd ∂∏J ÉæJÉYÉ°S ’EG ¥ƒ°ûdG .ô«ÑμdG ¢SƒbÉædG äÉbO ≈dEG »¡Ñàæàd ,åHÉ©dG ÖëdG πØW õØ≤J »àdG º∏ëdG oIôÑf .º©£ªdG øe oâLôN ¿CG ó©H p∂dÉ°üJG »fAÉL kÉãëH áæjóªdG o´QPCG ÉfCG oâæc ɪæ«H »fPCG »a ∫õæJh Öcƒc ¥ƒa kÉÑcƒc .áéuæ°ûàªdG É¡J’É©ØfGh »©HÉ°UCG QhôZ ¬«a o´Ru hCG É¡«a m ´QÉ°T ∫ƒWCG øY »æ«ØμJ äÉaqô°üJ ,…ój πLCG øe ø«Jôe p∂©LGôJ ,p∂JÉ°ùªd âfÉc lICGôeG p∂æμdh ,»fÉæM ¿hõîe ÆôØj ¿CG πÑb ,πbC’G ≈∏Y ø«àæ°ùd ,kGóL .kGóHCG oÖgòJ hCG kÉ©«ªL »JCÉJ ?∂dGDƒ°S ôo còJCG ,ô°UÉf ?É¡e Éj É¡jCG ,á∏Ä°SCG É¡∏c âfÉc ?n∂«a »æÑé©j GPÉe .πLCG 126


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 127

.¿B’G kÉHGƒL …s ód ¿CG tøXCG ?ƒg Ée .á¶ëd »àdG päÉëØ°üdG á°ûî°ûN .p∂jój ø«H ábQƒdG äÉaÉ£©fÉH oäô©°T ¬«ah ,iôNCG kIôe p∂Jƒ°U ™Lôj ¿CG πÑb ¢SɪëH p∂©HÉ°UCG ø«H ôaÉ°ùJ .≥KGh ¬Ñ°T l¢TÉ©JQG …QóJ ’h ,áHÉLE’G øY oåëHCG »ææ¶Jh ?∂«a »æÑé©oj GPÉe »ædCÉ°ùJ{ »æÑé©oJ ,kGóL l¿ƒæM ∂sf’C »æÑé©oJ .»∏NGO »a ál YhQõe »àHÉLEG s¿CG ∂àsbQ .kÉfÉ°ùfEG ìôéJ ∞«c ±ô©J ’h ™«£à°ùJ ’ ,≥«bQ lÇOÉg ∂qf’C »˘a oÖ˘s©˘°ûà˘J ,ɢ¡˘μ˘s∏˘ª˘à˘J ,»˘°ù«˘°SɢMCG Æó˘Zó˘J ,»˘˘à˘ Yɢ˘æ˘ e ¿GQó˘˘L hõ˘˘¨˘ J ,∑ uƒª°ùHh ,∂MhôHh ,∑ôμØH lº«¶Y ∂qf’C »æÑé©oJ .É¡bɪYCG ¥ÉªYCG .π©ØJh ∫ƒ≤J Ée πc »a lº«¶Yh øe »s ∏Y ≠Ñ°ùoj .AÉ£©eh ºjôch »l î°S ∂∏NGO sÖëdG ¿C’ »æÑé©oJ ɢ¡˘©˘Ñ˘°û˘ojh »˘à˘«˘fɢfCG …uò˘¨˘j .CGó˘¡˘j ’ ô˘Yɢ˘°ûª˘˘dG ø˘˘e ôm ˘ ë˘ Ñ˘ c ,ɢ˘«˘ fó˘˘dG º˘˘©n ˘ pf .QGô≤dG áÑMÉ°Uh ∞bƒªdG áμ∏e É¡∏©éjh ,É¡∏qdójh ..kGô«NCG .z»Ñ«ÑM ∂sf’ C ,»æÑé©oJ .áHÉàμdG »a Gk óL …l ƒãfCG l܃∏°SCG .ICGôeG Ö∏b »a ÖëdG ¿ qƒμàj ∞«c º¡aCG »æ∏©éj l≥aƒe lêQt óJ .ÖëdG ºK ,äGòdG ¿Gôμf ,AÉ£©dG , qƒª°ùdG ,Ahó¡dG ,¿ÉæëdG 127


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 128

§≤a ¬àª¡a …òdG .»∏NGO »a √òg »JÉØ°U âÑsJôJ ∞«c …QOCG ’ πãªH mICGôeG AGREG ∂∏eCG øcCG ºdh ,ÖëdG ¿ƒé©e p∂∏NGO âf sƒc É¡fCG .pâ∏b ɪc ¿ƒcCG ¿CG ’EG ∑QÉÑàYG øe ,ÉgóMh áeƒeC’G âKpQh mICGôeG AGREG kÉfƒæM ¿ƒcCG ¿CG ’EG ∂∏eCG ºd .AGƒM .áeQÉ©dG áKƒfC’G øe ¿ÉaƒW ΩÉeCG kÉFOÉg ¿ƒcCG ¿CG ’EG ∂∏eCG ºd .∂dòc »ææjôJ pâeO Ée kɪ«¶Y ¿ƒcCG ¿CG ’EG ∂∏eCG ºd .øjójôJ ɪc p∂à«fÉfCG …òZC’ »JGP øe Ö∏àMCG ¿CG ’EG ∂∏eCG ºd :ájGóÑdG »a ∫ƒ≤j º¡q∏c .AGóàH’G áHÉJQ ¥ƒa äõØb ó≤d !á°ûgóe .»Ñ«ÑM :pâ∏≤a pâfCG ÉeCG ,∂ÑMCG ÖëdG ¿GQóLp ≥t∏°ùJ »a ÉæàjƒØY âfÉc Ée Qó≤H kÉÄaGO Éæ°ùªg øμj ºd ,ΩOÉ≤dG ÖëdG Gòg ™e ák ÄWGƒàe hóÑJ ÉædƒM øe AÉ«°TC’G âfÉc .áÄaGO ≈àM á∏«d πc AGhôdG øe mÖ°SÉæe óx ëHh Ahó¡H ƒªæJ ÉfôYÉ°ûe âfÉch .Ée kÉeƒj πªàμJ .Iô«ÑμdG p∂àHÉLEG »a ôμaCG ÉfCGh »àaôZ »a á∏«∏dG ∂∏J oâ©Ñb ⫪dG ó∏édG ∞ n °üf Am É¡à°TG ¿hO oâ∏cCGh ,»Ñàμeh …ôjô°S oâjPBG .kÉeO äsõæa ,…QÉØXCG ¥ƒa ¿CG óH Óa kÓ©a »æàÑÑMCG pâæc GPEG ,π«dO øe óH ’ ,∞JÉ¡dG oâ∏ªM .Ωƒ«dG ó©H p∂Jƒ°U ôs«¨àj 128


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 129

.áHƒgƒe ,á©FGQ mIÉàØd ¿B’G CGôbCG ,É¡e ?ÖàμJ GPÉe ?¿ƒμJ øe ?GPÉe ?á∏©Øæe pâfCG GPɪd ?…QóJ ’CG .p∂ªa ÉsjõàJ ÉgGQCG ’ máeÉ°ùàHG íÑ°T s¿GC oäô©°T .p∂æe É¡©ª°SC’ oâ∏°üJG ɪHQ ?º¡ØJ πg ,∂ÑMCG »fC’ .Iô«¨dG QÉÑàNG ,…ó«∏≤àdG …QÉÑàNG íéf .∞JÉ¡dG oâ≤∏ZCGh p∂àYsOh øe Gk AóH …ó∏L ôo u°ûbCG oäGC óH .»JÉ«M øe Üôà≤j ºî°V »w μ∏a ôl t«¨J .ójóL ól °ùL »d ƒªæ«°S Gk óZ .…QÉØXCG s¿GC ,kGôHÉY ºFÉ°ùf nÜô p°S ôéØdG ´Gó o°üH án≤gn ôoªdG áo aô¨dG pânKós M{ »a n¢†nHQn ’h ,¢ùnØnf ≈∏Y l¢ùnØnf √Qó°U »a øμ°ùj ºd ó«MƒdG ÉgôYÉ°T Iô«¡X ≈àM ,ΩƒædG ≈dEG á∏«∏dG ∂∏J ™ég ’h ,¥rôYp ≈∏Y l¥ôr Yp ¬ª°ùL .z»dÉàdG Ωƒ«dG @@@ .ìƒÑdG IôFGO »a Gk óL lÇQÉW lπLQ ,ø°ùM ..ô¡°TCÉH »∏Ñb ∫õf ..ΩÉjCÉH …ó©H πMQ ≈∏Y kÉjQhô°V ∂dP øμj ºd .ºªoëdÉc p∂ªa øe »s ∏Y √tô°S Öμ°ùfG 129


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 130

º°TƒdG πãe p∂«∏Y √QÉKBG o∑ôàj ∞«c kÉ≤M o±ô©j ¿Éc ¬fC’ ìƒÑJ mICGôeG .√ó©H »JCÉ«°S øe ¥ôë«d …hóÑdG á©°UÉf ál ∏Ñb .¢VÉjôdG ≈dEG É«∏«°Sôe øe πjƒ£dG ∞«dQÉH §N ,ø°ùM áfÉ«îdG øY Gk ó«©Hh á≤gGôªdG ó©H AÉL .É«LƒdƒæμàdG ø«ÑL ¥ƒa ¢VÉ«ÑdG .kÉ©jô°S ¬àæj ºd ∂dòd .π«MôdG ¤EG ¬à©aO »àdG ¬FÉjôÑc »a ≈àM kÓ«ªLh ÜÉ«¨dGh ÖNÉ°üdG Qƒ°†ëdG oπLQ .ÖëdG øe á≤∏≤e áØ°UÉY ¿Éc ICÉéa ¬àdƒLQ πμH p∂«∏Y ôª¡æj ∞«c kÉeɪJ o±ô©j lπLQ .kÉÑî°U ôãcC’G ?k’ɪL ôo ãcCG ɪ¡jCG ,ø«àdÉëdG ø«H kIôFÉM p∂côà«d Éem πX ≈dEG oÖë°ùæj ºK ?ÖëdG ≈∏Y kÉ°†jôëJ ôãcCG ɪ¡jCG kÉ«ØN Gk Qób ¬JÉ«M »a s¿GC …Qój ’ ƒgh É°ùfôa »a kÓjƒW ¢TÉY mIÉàa …ój ø«H ∫õæ«d ,¢VÉjôdG ≈dEG ∫É«eC’G ±’BG Ée kÉeƒj o™£≤j ¬∏©é«°S .¬ÑëJ äQÉ°U ,É¡e É¡ª°SG ≈àM .ÖëdG »a Gk óL ál ªjôc .¿ÉeõdGh ¿ÉμªdG øjôuHóJ »àdG pâfCG .pâfCG p∑ô«HóJ øe kɪFGO ÉfDhÉ≤d ¿Éc ÉfCG »©e .πMôjh √ô£pY p∂©HÉ°UCG ø«H ∑ôà«d §≤a Qƒ°†ëdÉH ø°ùM ≈ØàcG πªàμJ ≈àM ,Ö«¨j ¿CG »¨Ñæj ºch ,óLƒj ¿CG »¨Ñæj ºc oº¡n Øj ¬fEG .¬HÉ«Z ´ƒ°ûNh √Qƒ°†M á°SGób øe ƒg ìÉJôj ɪæ«H p∂°ùØæH ¬d p∂ÑM ø«≤∏îJ p∂∏©éj ∞«c º¡Øj …òdG √ô£Yh ,∞JÉ¡dG p∂«dEG ¬∏≤æj »àdG ¬Jƒ°üH »Øàμjh ,AÉæ©dG Gòg .IôcGòdG ¥ƒa p∂d ¬côàj 130


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 131

»d Gk ô«N ¿Éc .≥ª©dG Gòg ≈dEG p∂qÑM »a ¥ôZCG ¿CG πÑb ≈¡àfGh AÉL ÜGƒHC’G â≤∏ZCG »àdG »g É橪àée É¡°VôØj »àdG ∂∏àc kÉahôX ¿CG ¬à∏©L ¬FÉjôÑμc kAÉjôÑc ¿CGh ,ó©H øe »¡Lh »a É¡≤∏¨à°S ɪc ɪμeÉeCG .»d ø«∏¶àa ÉæaGôYCG øe Gk ôNÉ°S πMôj ∫GR Ée ¬fCG ƒdh .kÉfÉ«MCG ¢†©ÑdG Éæ°†©H Iƒb ∑Qóf ∫ÉLôdG øëf ¬æμdh ,ø«aôàªdG Qƒ°üb ≈dEG oAGô≤ØdG ô¶æj ɪc p∂«dEG oäô¶æd Gk OƒLƒe ’h ,¬àëFGQ øe ó©H ≥ØoJ ºd kIGC ôeG ¬Ø∏N ∑ôà«d ,≈dhC’G ÉæeÉjCG »a ÜÉZ .¬jój »a ɪ¡à≤HCG Ée ∫ƒ£H ,¥ƒ°ûdG øe ál ∏jƒW ál jÉμM É¡jój »a ∫GõJ ,ô∏°ûàHÉμ°S ô£©H Öjô¨dG p∂≤t∏©J ¿CG kɪFGO t∂°TCG oâæc GPɪd …QOCG ’ ,»dÉLQ ôl £Y ¬fCG øe ºZôdÉH ,p∂àaôZ »a ¬æe mIô«Ñc mIQhQÉ≤H p∂XÉØàMGh p∂HÉéYEG øμj ɪd ɪHQ ?√ô£Y Gòg ¿Éc kÉ≤M πg ?ø°ùM ô£©d kAÉah ¿Éc oâæc .∂dGDƒ°S ≈∏Y hD ôLCG ºd .»d pâæs«H ɪc ÜÉÑ°SC’G øe kÉ«dÉN ô£©dÉH IQhQÉb oÖ∏u bCGh ,…ƒ≤dG øe ∞«©°†dG QGôa πãe ¬æY p∂©e ΩÓμdG øe ôt aCG É¡LÉLR øe ø°ùM »s ∏Y êôîj ¿CG ≈°ûNCGh ,QòëH …s ój ø«H ô£©dG .qꃩŸG »àdG pâfCG ,»æbôëoj ød Iô«¨dG øe kÉÄ«°T s¿GC ák ≤KGh ¬æY ø«KóëàJ pâæc .∂dP πÑb Gk ô q°S p∂«∏Y ¬àæ∏YCG ób oâæc »æμdh ,ó©H p∂qÑM »s ∏Y »æ∏©J ºd É¡∏LQ .™FÉ°†dG É¡ÑM Gk ô«NCG änónL nh »àdG ≈ãfC’G π©ØJ ɪc ø«KsóëàJ Aɪ°SC’G ø«H øe »bÉÑdG º°S’Gh ,áªjó≤dG äÉjÉμëdG πc »a Oƒ≤تdG .á£bÉ°ùàªdG 131


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 132

.IôªédG o¥ôàëJ ɪc ..Ahó¡H »¨°UCG oâæch Gòg ¿Éc .êÉéàMG s≥M hCG ,iƒμ°T Iô«°TCÉJ ó©H ÖëdG »æëæªj ºd ºàcCG ºd »æà«d .≈dhC’G Iôª∏d ,∂ÑMCG :»d »dƒ≤J ¿CG πÑb ,ƒjÉe πÑb »fƒc ≈àM ¬fCG ô¡°TCÉH Égó©H oâª∏©J .»LÉéàMG πàbCG ºdh …Gƒμ°T .ø«FÉ°ûJ ɪثc ∫ÉLôdÉH »aô°üàJ ¿CG p∂©æªj ød p∂Ñ«ÑM ø«àjQÉ©dG ¬jó«H Ée ák μª°S ¢†Ñ≤j ¿CG ™eõoj …òdG OÉ«°üdG ƒg l¿ƒæée .§≤a ¿É°ù∏H ø°ùM øY »ææ«KqóëJ pâæc ÉeóæY p∂æe »FÉ«M »æëæªj ºd »a ∞JÉ¡dG ∂∏°S AGQh øe Üô°ùæJ .á≤«bO πc ák ©eO ’EG ≈¡dh má≤°TÉY .§b É¡jôJ ºd ,§«ëªdG πãe m øcÉ°S m π«d ¥ÉªYCG .É¡H p∂d ±ôàYCG GòfCG Ég »æμdh .p∂©e ≈dhC’G »à©eód ∫hC’G ÜC’G ¿Éc ,πMQ …òdG ø°ùM »°ùØf oäóLh ¿CG ó©Hh kÉeɪJ πMQ ¿CG ó©H É¡«∏Y Gk ô«ãc ΩóædÉH ô©°TCG ºd ¬fCG oäô©°T .¬«a p∂©e ¿Éc m∞bƒe pÜôbCG øe p∂«dEG nÜôbCG π«∏b ó©H ºd …òdG ƒg ,¬Jƒ≤H ±GôàY’G Gòg t≥ëà°ùj .á©eódG ∂∏J t≥ëà°ùj ô©°TCG »æμdh ,…Qój ’ ¿Éc ¿EGh ,»d p∂côJ πH ,kGô«ãc p∂«a »fPDƒj .Gò¡d ¿Éaô©dÉH »∏NGO »a ∑ôJ ,ƒg ¬àjÉ¡fh ,p∂©e »àjGóH ø«H »t àbƒdG o™WÉ≤àdG Gòg á£∏°ùd Gk ôKCG m Ωƒj πc »°ùØf »a ∞°ûàcCG oâdR Ée …òdG ÉfCG ,Ée Gk ôKCG QhO πuãeCG .¬æY p∂eÓc ΩÉeCG n∂°SɪàdG ∫hÉMCG oâæc ,s»∏Y p∂àKƒfCG 132


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 133

l≥°TÉY o™sLƒàj »∏NGO »ah .É¡«∏Y ø«μÑJ kÉØàc p∂ëæªj …òdG ≥jó°üdG ø˘˘«˘ fƒ˘˘μ˘ J ó˘˘b p∂fCG kɢ eƒ˘˘j Q sƒ˘˘°üJ …ò˘˘dG »˘˘Ñ˘ ∏˘ b Ωƒ˘˘dCG oâMQh .¢Sƒ˘˘Ñ˘ ë˘ e .¬ªgh ≈∏Y áªMôdG á°UÉ°UQ ø«≤∏£J ¿B’G pâfCG Ég .¬àÑ«ÑM .p∂©e »àbÓY p πμ°T øe o¢ùsLƒJCG πLôdG Gòg ó©H kÓjƒW oâ«≤Hh …ò˘˘dG §˘˘Fɢ˘ë˘ dG QhO ø˘˘e ô˘˘ã˘ cCG ≈˘˘dEG p∂©˘˘ e »˘˘ ≤˘ JQCG q’CG ≈˘˘ °ûNCG oâæ˘˘ c ¬ãÑf …òdG âeÉ°üdG á≤jóëdG »u °Sôc hCG ,Ö©àdG ó©H ¬«dEG øjóæà°ùJ lÖM ¬Øu∏îj …òdG ™LƒdG á£ëe ɪHQ hCG ,¬côàf ºK ÉæYƒeOh ÉæëjQÉÑJ .Iô«NC’G ¬eÉjCG »a p¥Qu DƒªdG uÖëdG nÜÉàc lIGC ôeG É¡H oπØp ≤J á°üb ôNBG ¿ƒcCG ¿CG oâ«°ûN .êhõàJ ¿CG πÑb »àdG áÑdÉ°ùdG ájuóëdG á©ØæªdG äGP ≥°û©dG án jÉμM ¿ƒcCG ¿CG oâ«°ûN .kÉÄ«°T …óéJ ’ ál ¨d πeÉμdG »ØWÉ©dG ∫É©Øf’G{ :ºjób »°ùfôa mÜÉàc »a kIôe ä o GC ôb oâ∏b .z¬HôéJ ºd lICGôeGh ,ÖëdG ÜsôL lπLQ ábÓ£H É¡ª∏μàj ,᫪«∏bEG kIôe »s dEG ÉgOÉYCGh Gk OhQÉH »d ÉgÉ°ûM .∞JÉg äGP QÉjód É¡°ùØf áª∏μdG π©éjh ,Ée kIhÉ°ûZ πLôdG »æ«Y øe o´õæj ,ójóL mÖM πc{ :iôNCG .ziôNCG kIhÉ°ûZ ICGôªdG »æ«Y ≈∏Y .ɪ¡jôéëe øe »s æ«Y ™∏≤j ¿CG OÉc É¡e tÖM ,QÉjO Éj m§«ëe »a ÅØ£æJ Qm Éf Iôjõéc º∏μàj ƒgh ,ø«eƒj ó©H »æHÉLCG ..ô«Ñc 133


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 134

øe ∂«dEG oÜôbCG É¡fEG ,Aɪ°ùdG »a ÉgGôJ »àdG á©eÓdG áªéædG ∂∏J .∂∏Ñb kÓLQ â≤°ûY lIGC ôeG ∂d »ØJ ¿CG .¥ÓWE’G ≈∏Y ∂eÉμMCG p øÑJ ’ ,QÉjO ,A’õ˘æ˘dG ɢ¡˘«˘∏˘Y Ühɢæ˘à˘j ,¥OÉ˘æ˘ Ø˘ dG ±ô˘˘Z ¬˘˘Ñ˘ °ûJ Ap ɢ˘°ùæ˘˘dG ܃˘˘∏˘ b .óMGh m ¢üî°ûd kÉμ∏e √ô°SCÉH ¥óæØdG ≈≤Ñjh óMGƒdG ¢üî°ûdG Gòg ÉfCG oâæc ƒd :ôμaCG .¥ôWCGh ⪰üdG o™∏àHCG ?ºdÉ°S ,π«≤ãdG πjõædG Gòg oπMôj ≈àe iôJ ,p∂Ñ∏b ∂∏ªj …òdG :QÉjO Oô£à°ùj .∂«æ©j ’ ¬æμd ,ó«Mh lAÉæãà°SG …q ód ?ƒg Ée t≥ëà°ùJ »àdG Ió«MƒdG »g ,∫hC’G πLôdG sÖM ΩôàëJ kICGôeG s¿EG .»fÉãdG ¬ÑM ¿ƒμJ ¿CG ¿Éc ?p∂∏LCG øe ø°ùM ΩôàMCG ¿CG »s ∏Y πg ?¢ùμ©dÉH QÉjO º¡aCG πg »eGôàMG ≈∏Y oâ«≤H .áæ°S ó©H QÉjO »≤àdCG ¿CG πÑb kÉ≤M ¬à∏©a Ée Gòg Éææ«H ɪ«a ø°ùëd »x eÓc Qm ƒ°†M πc AGREG »àª°U ¿Éc .ºjó≤dG p∂Ñëd Ée π©Øj ºdh ,πMQh ≈JCG .¬∏ãe ô«Ñc m πLQ ΩÉeCG ô«ÑμdG AÉæëf’G ¬Ñ°ûj .¬H ¬jQOõf ¿CG ≥ëà°ùj É¡æe tº°TCG oâæc »à≤aôH É¡æ«°†≤J »àdG Iô«¨°üdG p∑ôjhÉ°ûe ≈àM p∑ó˘˘Mh ø˘˘«˘ dõ˘˘æ˘ J p∂cô˘˘JCG .ó˘˘jô˘˘Ñ˘ dG Öà˘˘μ˘ e ¤EG p∑ò˘˘ NBG .ø˘˘ °ùM ᢢ ë˘ FGQ p∂dCÉ°SCG ’h ,ø«àμ°ùJh p∂àÑ«≤M »a ¬æ« u°SóJ ,ô«Ñc m±hô¶ªH øjOƒ©Jh 134


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 135

.ø°ùM ™HÉ°UCG ±hô¶ªdG Gòg ≈∏Y ¿CG º°ùbCG OÉcCG ÉfCGh .kÉÄ«°T ¬æY ¢SQɪJ ¿CG ÉgOGQCG ƒg √Qƒ°U ΩCG ?p∂«dEG ÉgOÉYCG pâfCG p∑Qƒ°U »g πg ?ÖFɨdG √QhO »ª∏à°ùàd ójôÑdG Öàμe ≈dEG p∂∏ªë«°S øe ¿CG ø°ùM …Qój ¿Éc πg ?»dÉàdG p∂≤°TÉY ƒg ¬àdÉ°SQ ºd ÉgAGREG p∂રU ¿CG ô«Z ,∫ÉM ájCG ≈∏Y ø°ùM ádÉ°SQ øμJ ºd ɪHQ kÉYÉ°ùJG OGORG ɪ∏c ,ô«ÑμdG øWƒdG ¬Ñ°ûJ p∂∏ãe lIGC ôeG .»æ«ÑL ôuμ©j ∫õj .√OhóM ájɪM »a ôãcCG Éæ≤gQCG oíªdCG ,∑ôjô°S ¥ƒa ák «eôe É¡JóLh »àdG p∂ØJÉg IQƒJÉa »a oÖu∏bCG ¬æe »aƒN .ø°ùM ’EG ¬æ«aô©J ól MCG É¡æμ°ùj ¿CG øμªj ’ Om ÓH »a kÉeÉbQCG »æ«JCÉj ,z?¬«∏Y pâ∏°üJG πg{ :kAGƒe p∂d AƒeCÉa »Jô«Z ón n°SCG o¢V uhôj ..ºdÉ°S ¿Éc ..»à≤jó°U âfÉc ..ƒg øμj ºd ..’{ :¢û©JôªdG p∂Hòc .√QôcCG ’h »dGDƒ°S o™∏àHCGh ,z..¿Éc ..¿Éc É``j ∂`HÉ`«`Z »a ¬`°ù`Ø`æ`H ¬`°ù`Ø`f »`æ`Ñ`j …ò`dG Ö`ë`dG n∂`d kÉ`Ä`«`æ`g .ø°ùM øe ôãcCG ÖëdG »a ø«©≤J pâfCG .Gòμg Éæà°üb QGóbC’G o¢ùμ©J GPɪd êPÉ°ùdG oπLôdG »H GPEÉa ,p∂©e »JÉ«M »a ≈dhC’G ¬àÑàY ÉC WCG ÉfCGh ,Iôe ø«H πªëj ¿CG ¬H QóLCG ¿Éc ¿CG ó©H ,ÖëdG ájóéHCG p∂æe º∏©àj …òdG .πbC’G ≈∏Y É¡H p∂jô¨«d ,¬àØ°ù∏a øe kÉÄ«°T ¬jój m±Éc Ql ób ∂°T ÓH ¬æμdh ,ÖëdG øe ø°ùM p∂ªs∏Y ºc …QOCG â°ùd 135


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 136

»a √ô£Y áëFGQh ,p∂Ñàμe ≈∏Y ¬∏FÉ°SQh ,p∂LGQOCG »a √pQ nƒ o°U AÉ≤HE’ .p∂JôcGP ,p∂H »bÉ°üàdG Ió°ûd ɪHQ »æàÑÑMCGh ,p∂æY ¬HÉ«Z p ∫ƒ£d ƒg ¬pàÑÑMCG √òg πc »HÉ«¨d ¿ƒμj ≈àM ±hô¶dG øe »æ°ü≤æj ¿Éc ºc …QOCG oâ°ùd ºd p∂∏ãe mICGôe’ kÉjô¨e ¿Éc πLôdG Gòg päÉà°T øe lA»°T ?á«HPÉédG å«M ,∑Éæg .øWh ¿GQóL ∞∏N IÉ«ëdG »g ∞«c πÑb øe ±ô©J ,ÉæJɪ∏c oπμ°Th ,ÉfOÉ°ùLCG áo ëFGQ ¬©e ∞∏àîJ ôNBG ≈æ©e Öë∏d íÑ°üj .AÉjôÑμdGh ÖëdG »a Éæ o°Sƒ≤Wh »àdG ≈dhC’G ¬àÑ«ÑM øe ºs∏©Jh ô«ãμdG ¬àHôZ øe ºs∏©J lπLQ Gòg ¿GõMC’G √òg πμH AÉL ºK kÉ°†jCG ô«ãμdG ¬jój ø«H É¡°SÉØfCG ôNBG â n¶nØnd ,¬côàj ºK ,âbƒdG ¢†©H p∂Ñ∏b ÜÉH ≈∏Y n∞≤p «d ,ÖëdÉH …ô¨oJ »àdG .¬Ø£©e p±GôWCÉHp ø«à≤s∏©ªdG p∂«æ«©H ¥Éë∏dG øY Gk õLÉY √AGQh »æcôàjh »a kIGC ôeG π©éj …òdG Gò¡c kÉ«eGQO Gk ó©oH »æëæªàd IÉ«ëdG âfÉc πg AÉL »fõM ¿CG ôcPCG »æμdh .ɪHQ ?É«∏«°Sôe »a kÓLQ »¡à°ûJ ,¢VÉjôdG .á≤Ø°T øe ôãcCG ô«ãj ¿CG øμªj ’ ,kÉjOÉY ,kÉÑMÉ°T .¿ƒ¡à°ûj ɪc A»Œ º¡fGõMCG ≈àM ,¢UÉî°TC’G ¢†©H @@@ ɢª˘∏˘c »˘d ø˘jAGô˘à˘J pâdRɢeh ,∂Jɢ˘«˘ M ≈˘˘∏˘ Y l™˘ jô˘˘°S »l ˘ dɢ˘LQ lÖbɢ˘©˘ J ºZQ ô«NC’G óëdG ≈àM É¡àKƒfCÉH ót à©J mIGC ôeÉc ôNBG kÉeƒj p∂©e oâ«°†eCG 136


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 137

â«ÑdG »a Qƒcò∏d áMƒæªªdG á∏FÉ¡dG äGRÉ«àe’Gh ,∞ëéªdG RÉ«ëf’G ∫hC’ áª∏μdG √òg p∂æe o™ª°SCG ÉfCGh Gk óL ák ©°SGh »à°ûgO âfÉc .ô«ÑμdG .z¬æe Öéæàd ’EG ,É¡JÉ«M »a πLQ ≈dEG ≈ãfCG oêÉàëJ ’{ :Iôe »àdG á«fƒμdG pIô£pØdG päÉ°SÉ°SCG ≈∏Y Gòg ºgGódG p∂HÓ≤fG »æ∏gPCG Gk RÉëæe äÉ«àØdG ™e »àdƒØW ƒ¡d òæe »°ùØf oäó¡Y ÉfCG .IÉ«ëdG πªëJ ∞bCG ºd ∂dòd .πLôdG ™e á«JÉ«ëdG É¡JÉeGó£°UG πc »a ≈ãfC’G ≈dEG ºd .ôeC’G Gòg ó«æØJ hCG äÉÑKEG pádhÉëe »a p∂©e m ¢†«≤f ±ôW ≈∏Y kÉeƒj kÓLQ ¿CG øeDhCG oâæc »æμdh ,iƒbC’Gh ∞©°VC’G CGóѪH »JÉ«M »a øeDhGC É¡«dEG ¬àLÉM ™aGóH ∂dP π©Øj ƒg É¡jPDƒj ób ɪe √ÉãfCG ájɪM ≈∏Y Gk QOÉb .k’hCG ICGôªdGh .PDƒeh »l LQÉN ƒg Ée πc ós °V »bGƒdG ICGôªdG o´QO πLôdG .ôNB’G »ªëj ɪgÓc .√ó°ùL ≈∏Y ¬MhQ äÉHÓ≤fG øe »∏NGódG ¬YQO ɢ¡˘°ùØ˘f á˘jɢª˘Mh π˘Lô˘dG ø˘Y AÉ˘æ˘¨˘ à˘ °S’G ≈˘˘∏˘ Y kIQOɢ˘b ICGô˘˘ª˘ dG âfɢ˘c GPEGh .É¡æY ¬«æ¨j Ée πLôdG óéj ’ ó≤a ,¿ƒfÉ≤dGh ™ªàéªdG ¤EG Gk OÉæà°SG uí o°ûd âàØàdGh QÉ«¡f’G øe ÉæMGhQCG »ªëj Ée É«fódG ø«fGƒb »a ¢ù«∏a .¿ÉæëdG ácô©ªdG √òg ânÑ n°ûnf ƒdh ,IÉ«ëdG ácô©e »a kɪFGO iƒbC’G »g ICGôªdG .AÉ°ùædG πÑb AÉ°†«ÑdG ä p ÉjGôdG ∫ÉLôdG ™naôn d kÉeƒj πμH …óæY kɪjób kÉaGôàYG »∏NGO »a o≥paGƒj p∂àKƒfCÉH p∑OGóàYG ¿Éc øe k’ɪàcG ôãcCG »x JÉ«M m ´hô°ûªc áKƒfCÓd kÉq«ØN Gk OÉ«≤fGh ,…ƒãfCG ƒg Ée 137


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 138

Gk OGó©J ôãcCG søg ∂dòd .É¡JÉ¡qeCGh IÉ«ëdG ¢SÉ°SCG søg çÉfE’G ¿CGh ,πLôdG .¢VQC’G ≈∏Y QƒcòdG øe ∂∏J p∂æe ôcòJCGh ,äɪ∏μdG √òg oÖàcCG ÉfCGh ,§≤a ¿B’G oâdAÉ°ùJ .§≤a ¬æe »Ñéæàd ¿PEG ºdÉ°S øe p∂LGhR ¿Éc ¿EG ,áª∏μdG ∑Éæg ,π©ØdÉH …QOCG ’ ?»Jô«M á«£¨àd »ØμJ Öé©J áeÓY ºc kÉ≤∏£e »d ¬H »MƒÑJ ød p∂fCG øeDhGC ÉfCGh ,∂°ùØf IQGôb »a »l ØN lÜGƒL .Öà©dG øe áLQódG √òg ≈∏Y ÉfCGh Aɢ«˘°TC’G ɢª˘æ˘«˘H ,ᢨ˘eGó˘dG ᢩ˘æ˘≤˘ª˘dG Iô˘«˘Ñ˘μ˘ dG Üɢ˘Ñ˘ °SC’ɢ˘H ìƒ˘˘Ñ˘ f ø˘˘ë˘ f AÉ«°TC’G √òg .É¡∏«∏©J áHƒ©°U øe kÉHhôg hCG kÓéN É¡«Øîf ób IÒ¨°üdG .¬àqeôH QGô≤dG ™æ°U øY ádhDƒ°ùªdG »g ¿ƒμJ ób Iô«¨°üdG »∏îà∏d p∂à©aO »àdG Iô«¨°üdG ÜÉÑ°SC’G »a ôãcCG QÉàMCG ’ »æ«YO .É¡MGôLh Iô«ÑμdG ÜÉÑ°SC’G ´Gó°U »æ«Øμj ,ºdÉ°ùH •ÉÑJQ’Gh ,»æY @@@ .É¡Lƒ∏K »s ∏Y ºcGôàJ ≈àM ô¶àfCG ºdh º«eO Am Éà°T »a ôaƒμfÉa oâ¨∏H »bGQhCG oâ∏ªMh ,¢VÉjôdG øe »FÉeO »a ¢SƒéJ mIQGôM á«≤ÑH oâYõa »JOÉ¡°T â∏Ñb »àdG á©eÉédG ,ô°ùjôa ¿ƒªjÉ°S ≈dEG ≈dhC’G ΩÉjC’G »a ’ ,kÉÑjô≤J áæ°S päƒ≤H áÄ∏પdG »Hƒ«Lh ,܃°SôdG päÉeÓ©H áÄ«∏ªdG .ôãcCG májƒg oêGôîà°SG »d ≈sæ°ùàj ≈àM »ª°SôdG ∫ƒÑ≤dG ÜÉ£N oäòNCG 138


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 139

º˘d »˘à˘dG »˘à˘q∏˘¶˘ e oâë˘˘à˘ ah iô˘˘NCG kIô˘˘e »˘˘bGQhCG oâ∏˘˘ª˘ M .ɢ˘æ˘ g »˘˘à˘ eɢ˘bE’ .πªY øY o¢ûuàaCG oâLôNh ,ó©H ÉgO qƒ©JCG oâ≤s∏Y …òdG QGòYC’G oÖé°ûe É¡fEG .iôNCG kIOÉ¡°T »uHQC’ oâÄL Ée »fô°ûëj ,ádõoY ∫hóræH »s æ«Y ø«H oíLQCÉàj ¿Éc .»∏«MQ ÜÉÑ°SCG ¬«∏Y päÉZGôa øe ôt ªj .䃪dG πμ°T òo NCÉj ’ m⪰U »a ,áÄaGO á©bƒb πNGO Qɢ˘KBGh Qɢ˘é˘ MC’Gh ≈˘˘°ü뢢dG ò˘˘NCɢ Jh ,Iô˘˘cGò˘˘ dG Å˘˘ Wɢ˘ °T o§˘ u°ûª˘˘ J mᢠcƒ˘˘ °T .p∂∏Ñb ¿Éc ɪc ,kɪYÉf πeôdG óo «©Jh ,ΩGóbC’G ?√ò¡c mÜÉÑ°SCÉH »eCG o™æ≤oj øe .»fõM É¡©æ≤j ¿CG Ö©°UCG Éeh ,»MƒªW É¡©æ≤j ¿CG π¡°SCG Ée .É¡eÉeCG 샪£dÉH »fõM ≥uØdCG ¿CG Ö©°UCG Éeh ≈˘à˘M »˘∏˘≤˘Y »˘a ɢ¡˘ª˘°SG oäÉC ˘sÑ˘Nh ,äGƒ˘æ˘°S π˘Ñ˘b ô˘aƒ˘μ˘fÉ˘Ø˘ H o⩢˘ª˘ °S Ée »àdG …QÉμaCG í£°S ≈dEG änõØn bn .π«MôdG oäQôb Ωƒj ¬«dEG âéàMG É¡fÉμe ≈dEG »q eób ¥ƒ°ùj ¿Éc GPÉe …QOCG ’ .ìÉëdEÉH ák «eÓg âdGR ¿ó˘ª˘dG π˘˘c .kGô˘˘«˘ ã˘ c ô˘˘μ˘ aCG º˘˘d .Qsô˘ Ñ˘ e …CGQ ¿hO ɢ˘¡˘ «˘ dEG oâ∏˘˘MQ .󢢫˘ ©˘ Ñ˘ dG .¿õM Iô«°TCÉàH ÉgÉæ∏NO GPEG ihÉ°ùàJ »°ShQO â¡àfG Ée GPEG kÉjhÉN ≈≤HCG ’ ≈àM Ée kÓªY óLCG ¿CG »s ∏Y ¿Éc oπÑ≤à°ùJ máæjóe ≈∏Y kÓ¡°S ∂dP øμj ºd .»JGôNqóe â¡àfG Ée GPEG kÉjhÉWh løjõM º¡t∏ch .πeCGh πªY øY åëÑj º¡t∏c .ΩÉY πc øjôLÉ¡ªdG ±’BG l¿õM ’EG ¿ÉWhC’G ¥Gôa ≈dEG ƒYój A»°T Óa .ΩõédG ¬Lh ≈∏Y »∏ãe ¿CG πÑb AÉ«°TC’G πμH áæjóªdG √òg »a »JÉbhCG ƒ°ûMCG ¿CG óo jQCG .q∫É°V 139


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 140

lA±O ±ƒ°üdG ás«aƒc »a ¢ù«d .IóMhh ák HôZ »eɶY É¡Lƒ∏K ƒ°ûëJ »à°SGQO ø«H √ƒàj ¬∏©d »©Lh É¡«a øaOCG ≈°Vƒa øe óH ’ .ôLÉ¡ªd ák YÉ°S É¡æ«H ¬d AÉμÑdG óéj ¿CG πÑb »¡àæJ Ωƒ«dG äÉYÉ°S π©d hCG ,»∏ªYh .IOQÉ°T Iô˘«˘¨˘°üdG á˘Ñ˘«˘≤˘ë˘dG oâ∏˘ª˘ M .ô˘˘ã˘ cCG ’ ´ƒ˘˘Ñ˘ °SCG 󢢩˘ H »˘˘à˘ °SGQO äCGó˘˘H »a ôWɪdG ìÉÑ°üdG ∂dP äÉĪdG ™e oâ≤s∏©Jh ô«¨°üdG ¢†«HC’G p∂ª∏bh ¿óe »a hô૪dG ΩÉ≤e ôaƒμfÉa »a Ωƒ≤j …òdG …u ƒ∏©dG QÉ£≤dG päÉHôY ´QGƒ°T øe ÉæàëJ ôt ªj Ée πc ≈∏Y oêôs ØJCGh áæjóªdG ÉæH o™£≤j ¿Éc .iôNCG oâ«°ûeh QÉ£≤dG ∞sbƒJ äÉ£ëe IóY ó©H .πÑb øe ÉgQCG ºd øcÉeCGh »à∏¶e oâjƒW .»©eÉédG ≈æѪdG oâ∏NOh ,á£ëªdG øe á«bÉÑdG áaÉ°ùªdG .ᢢ ˘ ˘ °SGQó`dG á`YÉ`b ø`Y oâ°û˘˘ ˘ ˘ sà˘ ˘ ˘ a .Ö`jô`Z ≈`£`î`H ƒ`¡`Ñ`dG äõ`à`LGh ¿hô°ûY »dƒMh ÜÉ°T PÉà°SCG ΩÉeCG »°ùØf oäóLhh øjôªe oâ`μ`∏`°S .ôNBG kÉÑdÉW ≈˘∏˘Y ák ˘YRs ƒ˘e º˘¡˘ë˘eÓ˘e âfɢc ,π˘é˘Y ≈˘˘∏˘ Y º˘˘¡˘ gƒ˘˘Lh oâ뢢Øs ˘ °üJ ø˘e ΩOɢ≤˘dG ôo ˘q«˘ë˘j ɢª˘HQ Ö«˘˘é˘ Y »˘˘Lƒ˘˘dƒ˘˘«˘ H m ´ qƒ˘˘æ˘ J »˘˘a ¢VQC’G pÜɢ˘£˘ bGC .ºdÉ©dG »a kÉYÉ°ùJG ´QPC’G ôãcCG ,Góæc É¡fEG .ƒg mó∏H …CG »a êQÉîdG .É¡Ä∏ªd ¿ƒaÉc ô°ûH ’h ,á©°SÉ°ûdG äGôàeƒ∏«μdG ø«jÓe É¡fCÉc oíeÓe âYRs ƒJ iôNC’G óYÉ≤ªdG ≈∏Y .á«ZÉW ál jƒ«°SBG oíeÓe »a ó«MƒdG »Hô©dG »æfCG kÉë°VGh GóH ,á«HƒæédGh ≈£°SƒdG ÉμjôeCG øe .¿ÉμªdG Gòg 140


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 141

»JÉ«M »a πªcCG ºd …òdG ÉfCG ,¿ÉμªdG Gòg »a ∫hC’G Ohô°ûdG »æHÉàfG .á∏«∏b ≥FÉbO ƒdh ,kGó«©H ¬«a Oô°TCG ºd Gk óMGh kÉ°SQO ?¿B’G ø«°SQóJ má©eÉL …u GC »a ,iôoJ QhO s¿GE .áMƒd πãe áHô¨dG »a ºdÉ°S QGƒéH »©Ñ≤J ød p∂fCG º∏YCG pâfCG .kÉYƒæN p∑QÉμaCG ôãcCG »a Qhój ød É¡LhR IÉ«ëd á∏uªμªdG áLhõdG ¿CG ø˘˘μ˘ ª˘ j ɢ˘e 󢢩˘ H ɢ˘«˘ fó˘˘dG »˘˘a ¢ù«˘˘dh Aɢ˘«˘ °TC’G p∂dƒ˘˘M ø˘˘e Qhó˘˘J lIGC ô˘˘eG .p∂°ùØf ’EG ¬dƒM øjQhóJ p∂∏©éj É¡«a ìÉéædG ≈∏Y »JQó≤H o≥KCG »àdG AÉ«°TC’G ôãcCG{ :Iôe »d pâ∏b …õ«∏éfE’G ÜOC’G º°ùb ≈∏Y äsôe »àdG Iô«¨°üdG oIõ驪dG .z»à°SGQO õæμjOh ô«Ñ°ùμ°T o¢ûgój m¥ƒØàH pâLsôîJ .pâfCG âfÉc á©eÉédG »a .ºî°V l샪W ™ª∏j p∂«æ«Y »a .º¡°ùØfCG 䃫dEGh ÜÉ˘Ñ˘ °SC’G ø˘˘e ø˘˘Wƒ˘˘dG êQɢ˘N p∂à˘˘°SGQO ∫ɢ˘ª˘ cEG ᢢ°Uô˘˘a âfɢ˘c ɢ˘ª˘ HQ .ºdÉ°ùH p∂à©æbCG »àdG Iô«¨°üdG .»îjQÉJ »a Gk QÉãY ôãcC’G »g á«©eÉédG »à°SGQO âfÉc ,q»dEG áÑ°ùædÉH ºK ,p∂H Gk QÉ¡ÑfG AóÑdG »a ,CGƒ°SC’G ƒëf oêôMóàJ QƒeC’Gh p∂àaôY òæe ≥˘≤˘MCG »˘˘fCG p∂ª˘˘ghCGh π˘˘°ûa 󢢩˘ H kÓ˘ °ûa ihɢ˘¡˘ JCG oâæ˘˘c .p∂«˘˘∏˘ Y Gk ô˘˘ q°ù뢢J .p∂«°Vôj …òdG ìÉéædG .p∑AGòjEG OQCG ºd »æμdh ,kÉÑ©°U ¿Éc »Hòc oäóYh .√qOGƒe ™«ªL oäô°ùN ¬«a p∂àaôY …òdG »°SGQódG π°üØdG .ø«æM »sØîo H 141


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 142

m ´ƒæc ,á°ûgó∏d kÉ©e ɪ¡àÑ°ùc ɪgAÉæKCG p∂àÑÑMCG ¿Gò∏dG ¿Ó°üØdG øY êôîàdG øY …ôNCÉJh »∏°ûa p∂aô°üj ’ ≈àM ,äGòdG päÉÑKEG øe .Ée kÉeƒj »æe êGhõdG ôeCG kÉjô¨e ¬∏©LCG ¿CG ∫hÉMCGh ,πØW ¢SɪëH »s dEG p∂≤jôW o∞°UQCG oâæc .¬«a »°ûªdÉH oπªMCG oâæc .kAGóéà°SG ¬àÑ°ùc .ô«NC’G ¿Éc ¬«a pâ∏MQ …òdG π°üØdG ≈∏Y kÉ©«ªL »fhóYÉ°S ≈àM ,IòJÉ°SC’G ¥ÉØ°TEG sQóà°SC’ á°†jôªdG »àbQh ‘ mIô«≤M mIGò≤c oâLsôîJ .ø«àØ«©°†dG q»à«∏oc ™e kÉØWÉ©J ,qOGƒªdG RhÉéJ .¿õë∏d ’EG ,A»°ûd oí∏°üj ’ kÉ©«°Vh kÉ°Sóæ¡e º∏©dG ¿ƒ«Y ?IOÉ¡°T ≈dEG êÉàëj ’ ¬fEG ∫Éb øne ,¬JGP óu ëH lº∏Y ¿õëdG ôu«¨J iôNCG ôYÉ°ûe ¬£dÉîJ ’ kÉaÉqØ°T kÉfõM ô£≤à°ùj ¿CG o™«£à°ùj øe ?¬àëFGQh ¬ª©Wh ¬fƒd ádÉM »a oÖàcCG GòfCG Ég ,∂∏«MQ øe ø«àæ°S ó©H ∂dP ™«£à°SCG ÉfCG .§≤a ¿õM ,™LƒdG ,±ƒîdG ,ôqJƒàdG ,•ÉÑME’G §≤°S .≥∏≤dG »Ø∏N øe §≤°S ,´É«°†dG ,¢VôªdG ,¢SCÉ«dG ,äÉà°ûdG ,qº¡dG ,¿ƒæédG ,áHBÉμdG ,áÑjôdG ,¿É˘˘«˘ ã˘ ¨˘ dG ,Aɢ˘μ˘ Ñ˘ dG ,ô˘˘Fɢ˘é˘ °ùdG ,܃˘˘Ñ˘ ë˘ dG ,º˘˘gƒ˘˘ dG ,Oqô˘ °ûà˘˘ dG ,¥QC’G .A»≤dG ,Ωƒ¡°ùdG ,∫Ó°†dG Ö∏˘˘°U »˘˘a kɢ YhQõ˘˘e kɢ jQɢ˘°U √ó˘˘Mh ¿õ˘˘ë˘ dG »˘˘≤˘ Hh ,â£˘˘≤˘ °S ɢ˘¡˘ q∏˘ c .áæ«Ø°ùdG 142


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 143

.Iô«ãc mäGOÉY »JÉ«M »a QÉjO ôs«Z ó≤d á˘æ˘ë˘°T π˘≤˘à˘æ˘J ɢª˘HQ ,ɢjRGƒ˘J GPEG ø˘«˘ μ˘ ∏˘ °ùdG s¿CG oâª˘˘∏˘ ©˘ J ,»˘˘uæ˘ ≤u ˘ ∏˘ j º˘˘d .ôNB’G ≈dEG ɪgóMCG .QÉjO »fôs«Z Gòμg @@@ iôNCG ôLCÉà°SC’ ≈dhC’G »àq≤°T oâcôJ .ô¡°TCG ó©H ∞jôîdG AÉL päÉHÉZ ¬Ñ°ûj øeõdG πLCG øe kAÉæëfG É¡«a oâjCGQ ,RƒéY lIó«°S É¡μ∏ªJ áæjóªdG √òg »Øa .É¡bGQhCG »μÑàd ΩÉjC’G √òg »æëæJ »àdG ôaƒμfÉa …òdG ƒg √óMh ô£ªdG .√RhÉéàj ’h ,kÉeɪJ √uóM óæY m π°üa πc o∞≤p j .∞bƒàj ’ ≈˘∏˘Y á˘ª˘Fɢæ˘dG á˘æ˘jó˘ª˘dG »˘nØ˘°ü˘pf o§˘pHô˘j …ò˘dG ¥Ó˘ª˘©˘dG ôp ˘°ù颢dG ≈˘˘∏˘ Y IójóédG »à≤°T âfÉc ,q…ôëH l≥«°†e ɪ¡∏°üØj ,á°ùHÉ«dG øe ø«à©£b ≈∏Y ∫õæàd ø«àØ°†dG ø«H ô«£J »àdG áYOGƒdG Qƒ«£dG º∏M »æëæªJ øe ÉgQÉ£aEG ìÉÑ°U πc É¡oHÉë°UCG É¡d ∑ôàj »àdG ∫RÉæªdG ¢†©H äÉaô°T .ΩÉ©£dG ÉjÉ≤Hh ܃ÑëdG »©e ø«°ù∏éJ p∂∏s«îJCG mIôe πc .áaô°ûdG √òg »a ø«æëdG oâæeOCG •ôa øe »¡àæ«°S ∫ɪédG s¿ÉC c .ÉæH Gk ôjóL ¿ÉμªdG Gòg ¿Éc ºc .É¡«a √òg πc »fõM oäQôL …òdG ÉfCG »∏NGO »a løeÉc íÑ≤dG qøμdh ¬FÉî°S øe Gk PÓeh ,¿É«°ùæ∏d kIòjƒ©J áæjóªdG √òg »a óo Lp CG »∏©d ,∫É«eC’G 143


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 144

»a πFÉjC’G ¢ShDhQ πãe »JôcGP ¿GQóL ≈∏Y ák ≤∏©e âJÉH »àdG á°ûMƒdG .AÓÑædG øjOÉ«°üdG p䃫H ô˘aƒ˘μ˘fɢa .ɢ¡˘bGƒ˘°SCG »˘a oπ˘eC’G sí˘ °T GPEG ô˘˘Ø˘ °UCG Iɢ˘«˘ ë˘ dG ¬˘˘Lh í˘˘Ñ˘ °üj lIô«¨°U »g ºc .É¡«dEG πMQCG ¿CG πÑb Gk OôH ∞éJôJ »eɶY øμdh ,IOQÉH ,ôaƒμfÉa ≈dEG »≤jôW »a .Éææμ°ùJ »àdG ¿óªdG AGREG É¡æμ°ùf »àdG ¿óªdG .kGó«Mh ,¢ùjQÉH »a ΩÉjCG áKÓK oâ«°†b .≈ØæªdG πÑb lIRÉLEG øe ¬«a oπ°ùàZCG ºî°V m ΩÉqªM »a ôμaCG .É¡¡Ñ°ûJ áæjóe »a ôμaCG oâæc .AGQò©dG ôaƒμfÉa ≈∏Y πNOCG ¿CG πÑb »JôcGP πãe á¶ØëàªdG AGôØ°üdG É¡Fɪ°Sh ¢ùjQÉH AÉà°T »a »s eób oâ≤∏WCG o´ôàîJ .É¡°ù«eGƒf ≈∏Y AÉ«°TC’G oÖ∏≤J ¿óªdG ¢†©H .á«∏NGO má°SQóe .kÉÄ«°T »∏NGO »a ∑qôëJ ’h ,ÉgQG qhR ΩÉeCG É¡à≤jô£H oêô¡ÑàJ ,É¡dɪL »a ô«ãμdG »æØ∏μj ’ ¥óæa »a ô«¡°ûdG É¡YQÉ°T øe ó«©H ô«Z oâæμ°S º°ùàÑJh äÉμfôØH iƒ∏ëdG ™«ÑJ ál «°ùfôa Rl ƒéY ¬HÉH óæY .AÉà°ûdG º°Sƒe .áØ°UQC’G ¥ƒa kÉMÉÑ°U »eƒj oäGC óHh ,kÉ°ù«c É¡æe oâ©àHG .πHÉ≤e ¿hO ≈∏Y o≥∏u ©jh πeCÉH ¬q«°Sôc päÓéY ôt éj lÜÉ°T ,ø«°ùdG ±ÉØ°V ≈∏Y .z∂æe ó©°SCG ÉfCG ,s»∏Y ≥Ø°ûJ ’{ :áHƒ©°üH É¡JCGôb ák Mƒd √ô¡X .áæjóe …u GC »a Égóéf ¿CG oÖ©°üj á«dƒØ£dG ìGhQC’G √òg øjôHÉ©dG º°Sôj Üô¨ªdG øe ΩÉ q°SQ ΩÉeCG oâ°ù∏L ,≈¡≤e »a CGóHh ¬∏ªëj m ™°SGh m ¢SGqôco ≈∏Y ák Ø«¶f ák ëØ°U íàa .ó«gR m ≠∏Ñe πHÉ≤e 144


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 145

.¬«∏Y áªcGôàªdG á©æbC’G o´õæjh »¡Lh ¢û≤æj t¢Tô˘˘j …ò˘˘dG º˘˘Yɢ˘æ˘ dG ô˘˘£˘ ª˘ dG π˘˘eCɢ JCG ɢ˘fCGh ≥˘˘«˘ ª˘ Y läƒ˘˘ μ˘ °S »˘˘ æ˘ Hɢ˘ à˘ fG :»d ∫Éb .∞«°UôdG ?»ÑMÉ°U Éj ∂H Ée.A»°T ’?≥°TÉY…QOõJ kIô¶f ¬«∏Y »≤dCG ¿CG »a ôμaCG oâæc .¬¡Lh ≈dEG »s æ«Y oäóYCG ¬dGDƒ°S ÉjÉæK øe ICÉéa »d päRôH GPɪd …QOCG ’ .Üò¡ªdG ô«Z ¬dGDƒ°S .kÉjQÉY p∑ó°ùL ¬àMƒd »a ¿B’G º°Sôj ¬fCÉc hCG ,p∂ª°SG ôcP ¬fCÉch ôÑμj .áÑjôZ máæjóe »a ôl HÉY ΩÉ q°SQ ¬≤∏£j m ∫GDƒ°S øe p∂«∏Y QÉZCG .᪡ѪdG á∏Ä°SC’G πª°û«d »Jô«Z ºéM ¬àMƒ∏H l∫ƒ¨°ûe ¬fCG oâØ°ûàcG ¿CG ó©H ¬æY Gk ó«©H »Jô¶æH oâM sƒW .’ ΩCG »æbGQ ¬dGDƒ°S ¿Éc GPEG »dÉÑj ’ ¬fCÉch »q dEG ô¶æj ’ ¬fCGh :¬d oâ∏b ,Ωƒ¡°ùdG ÉfòNCÉj §≤a ÖëdG ∫hCG »a .≥jó°U Éj kɪjób Gòg ¿Éc `` .ÉæJGô¶æH ≈àM IÉ«ëdG Iƒ£°ùd ΩÓ°ùà°S’G ƒg ÉfòNCÉj ɪa ¬fõM »a ÉeCG π˘μ˘°T ò˘NCɢJ »˘à˘dG Iɢ«˘ë˘ ∏˘ d Gò˘˘g .∫ɢ˘M π˘˘c ≈˘˘∏˘ Y lΩÓ˘˘°ùà˘˘°SG ɢ˘¡˘ ∏˘ c `` .¿õëdG πμ°T òNCÉJ »àdG IÉ«ë∏d ôNB’Gh ,ÖëdG áMƒ∏dG ≈∏Y ¬JÉHô°V âMGQh ,∫ÉÑe ’ m¿õM ¿ƒd √Éæ«Y äòîJG :≈∏YCG kÉJƒ°U Qó°üJ 145


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 146

?øjCG øe `` .áéæW `` ?É¡àcôJ GPɪd `` .∞jô°T πªY øY kÉãëH `` .É¡à°SQɪe ™«£à°ùJ iôNCG áØjô°T ∫ɪYCG ∑Éæg `` .∫ɪdG ±ÉNCG »æμdh ,…ó«°S Éj º©f `` :Oô£à°ùj ¿CG πÑb »àª°U »a »æcôJ .»∏≤Y áª≤dh ,»°û«Y áª≤d øY ¢SÉædG √ƒLh »a oåëHCG `` ?∂dP ∞«c `` ∑ôÑNCG ¿CG ¿B’G o™«£à°SCG .kÉgƒLh º°SQCG ÉfCGh â°†e ák æ°S ¿hô°ûY `` .∂qeCÉH kÉ¡Ñ°T ôãcCG ∂fCG AÉ«°TC’G √òg πãe ¿ƒØ°ûàμj ø«eÉ q°SôdG ¿CG oäQƒ°üJ ,¢ûgOoCG ºd .ádƒ¡°ùH .kGô«ãc »qeGC ¬Ñ°TCG ÉfCG ,í«ë°U Gòg l§Ñëe âfCG .∂dòc Gk ó«L ºæJ ºdh .ô¡°TCG ∫GƒW Gk ó«L πcCÉJ ºd .…ó«°S Éj ∞æ©H ?âaôY ∞«c ¥hóæ°U »a ¿ÉJô«Ñc ¿Éàëàa kɪFGO ¿Éæ«©dG .…ó«°S Éj ∑Éæ«Y .¢ùØædG 146


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 147

.kGó«©H »q æ«Y oâ≤∏WCGh ,»ëeÓe »a o¢SsôØàj ¬àcôJ ?∂à≤jÉ°V .kGóZ É¡côJCG ¿CG πÑb ¢ùjQÉH πeCÉJCG »æfEG .»≤jó°U Éj ’ ?∑Éæg ɪ¡≤q∏©j …òdG Ée ,Aɪ°ùdG »a ∑Éæ«Y ?¢ùjQÉH Aɪ°S â°ù«dCG o¢VQC’G .…OÓHh ∑OÓH Aɪ°S É¡°ùØf √òg .CGõs éàj ’ wπc oAɪ°ùdG .ô°ûÑdG É¡© u£≤j §≤a ?᫪«∏bE’G √DhGƒLCG mó∏H πμd ¢ù«dCG ?Gò¡H ΩõéJ ∞«c ?Ohóë∏d ¬HCÉj Gk QƒØ°üY âjCGQ πg øμdh ,º©f ..¬dCÉ°SCG ¿CG πÑb ôμaC’ má∏gƒd t⪰U ?ôYÉ°ûªdGh ?É¡æY GPÉe ?∂jCGôH Ohóë∏d ¬HCÉJ πg ?»æ©J GPÉe .A»°T ’ ó©H »fGôJ ød ,∞îJ ’h ∂jód Ée πb .k’ƒ°†a »fójõJ âfCG .Ωƒ«dG ôo s«¨àJ ºgôYÉ°ûe âfÉc Ée GPEG §≤a ôμaCG oâæc .≥jó°U Éj A»°T ’ .øWƒdG OhóM GhRhÉéJ GPEG 147


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 148

¬ª°SQ ôLCG ¬Jó≤f .ÉgÉjEG »fÉ£YCGh á«ehQ mádÉ°SQ πãe »àMƒd iƒW oäQôe .»°ûeCG oâªbh ádhÉ£dG ≈∏Y iôNCG mäÉμfôa oâcôJ .¬dƒ°†ah ¿GƒæY ≈dEG É¡à∏°SQCGh ±hô¶e »a áMƒ∏dG oâ°ù°SO .…ójôH Öàμe ≈∏Y .¢Sƒ∏éfCG ¢Sƒd »a ihQCG ?»æª°SôJ ¿CG kɪFGO ihQCG ¢†aôJ ºdCG .¬d ák Mƒd âªJCG ób âfÉc §≤a ´ƒÑ°SCÉH ∞°Sƒj IÉah πÑb É¡fC’ ìÉÑ°üdG ∂dP âbÉaCG ÉeóæYh .…QóJ ¿CG ¿hO ¬Jƒe ≈∏Y o™bu ƒJ âfÉc »gh ÉgQGƒL øe äsôe »Ñ°ûîdG πeÉëdG ≈∏Y ál ≤∏©e ¬àMƒdh É¡eƒf øe .â«e m πLQ áMƒd âëÑ°UCG É¡sfGC …QóJ ’ ák °ûjQ ç uƒ∏J ºdh .§b Égó©H Éæe Gk óMCG º°SôJ ¿CG ihQCG hD ôéJ ºd .ø«à∏eÉc ø«àæ°S ∫GƒW m¿ƒ∏H »a Gk ó«Mh ¢TÉYh ¢SÉædG ∫õàYG …òdG »æ«°üdG ΩÉ q°SôdG ∂dP ôo cs òJCG ’ …òdG ƒg ,kGOôa Gk Oôa ¬à∏FÉY º°Sôj ìGQh ,áÑugôàe ám YɪL ™e ∞¡c á°ûgO ΩÉeCG É¡bôë«d ¬«HCG áMƒd πªM ,äGƒæ°S ó©Hh .kGôÑN º¡æY ™ª°ùj OGƒ°ùdG s¿GE .äÉe ó≤d :¬HGƒL ¿Éc ºgóMCG ¬dCÉ°S ÉeóæYh .áYɪédG .áMƒ∏dG ∞æàμj äÉe ób √ƒHCG ¿Éc ôÑîdG ™∏£à°ùj øe áYɪédG â∏°SQCG ÉeóæYh .kÓ©a √òg kÉÄ«°T »JQƒ°U É¡d »æ©J ¿CG øμªj »àdG Ió«MƒdG »g ihQCG ºd .áMƒ∏dG ¢VÉ«H »a ÖMÉ°ûdG Gòg »æ«æ©j øμj ºd ÉfCG ≈àM .ΩÉjC’G 148


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 149

Iô«ãc mäÉbƒ∏îe ™e ósMƒJC’ πH iôNCG kÉî°ùf »°ùØf ï°ùfC’ πMQCG .∂ÑM Iôàa ∫GƒW IôaÉæàe …Qó°U »a â°TÉY .A»°ûH OƒYCG ’h ¬∏LC’ o¢û«YCG Am »°T øY »JÉ«M »a o¢ûuàaCG kÉfÉ«MCG Iôe ábɪëdG √òg ≈dEG OƒYCG ’CG oäQôb Iôe ôNBG ¬æY oâ°ûsàa ¿CG òæeh .iôNCG .ΩOÉ≤dG pÜGôîH ,»°VɪdG óo ©p nj kÉfÉ«MCG ≈àM iôcòdG päGôéM »a ÜGô¨dÉc o≥©æj tπ¶j ,䃪j ’ ¬fEG .QɶfC’G âØ∏j »a Ée kÉHÓ≤fG çpóëo«°S ÉæJƒe ¿CG ô©°ûf ÉeóæY 䃪dG »¡à°ûf ÉæfEG .kÉÄ«°T ÉæoJƒe ôq«¨j ¿CG øe ¬ØJCG ÉæfCG ô©°ûf ÉeóæY 䃪dG ≈æªàfh ,¿ƒμdG .á«æeC’Gh AÉ¡à°T’G ø«H l¥ôa l§«°ùH lπªYh π«Ä°V »l °SGQO ól ¡L »fòNCÉj GC óHh .á≤°T ≈dEG oâjhCG »˘à˘dG á˘≤˘ °ûdG .Ωƒ˘˘«˘ dG äɢ˘Yɢ˘°S ∞˘˘°üf »˘˘æ˘ e π˘˘cCɢ j ,√Oɢ˘é˘ jEG »˘˘a oâ≤˘˘au h kÉKÉKCG É¡«a oâYRs h .kÉeɪJ »FGƒjE’ ák «aÉc äóH π¨æJ ¢ùe øe É¡JôLCÉà°SG ᢢdhɢ˘£˘ dG ≈˘˘∏˘ Y ᢢ∏˘ «˘ ∏˘ b lÖà˘˘ c .¢Vɢ˘ jô˘˘ dG »˘˘ a »˘˘ à˘ aô˘˘ Z çɢ˘ KCG ø˘˘ e ô˘˘ ≤˘ aCG »dÉ«d É¡«∏Y oâªf á≤«ªY ál μjQCG .»μ°ùØjƒà°SOh ∂«Ø«Zh …Gƒé檫¡d π¨æJ ¢ùe øe ¬à©àHG πª©à°ùe Rl ÉØ∏Jh ïÑ£e äGhOCG .kGôjô°S ´ÉàHCG ¿CG πÑb .É¡°ùØf ¿CG »d ¿Éë«àj ¬«a …OGôØfGh ¿ÉμªdG Gòg á«°Uƒ°üN ¿CG oäô©°T øcQ ¤EG √óæ°SCGh ,ÇOÉg Rm GhôH »a »©e É¡à∏ªM »àdG p∂JQƒ°U ™°VCG 149


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 150

m ¢ùª°ûc AÉ s°VƒdG p∂¡Lh .ìƒàتdG ¢†«HC’G p∂°ü«ªb .øªjC’G …ôjô°S .IQƒ°üdG ¥Qh øe ô£≤j …òdG p∂à°ù∏L AÉ«Mh .»©e âHôg ¿É˘c ,»˘æ˘é˘Yõ˘j ø˘μ˘j º˘d Iô˘˘cGò˘˘dG Üɢ˘H ≈˘˘∏˘ Y »˘˘dɢ˘©˘ dG o¥ô˘˘£˘ dG Gò˘˘g .kÓeCG »æëæªj IQhQÉb oâcôJ ,á«dÉîdG »àëjô°ùJ ≈∏©a ,óMGh m¥QÉ£H p∞àcCG ºdh π«¡°Uh ,QÉ¡ædGh π«∏dG ¿ÉeOEG øe máHô≤e ≈∏Y ∫ƒH ø«L ô«KC’G p∑ô£Y .™LƒªdG ¥ƒ°ûdG ó©H »ØàîJ ºK ô°ûàæJh ´ƒ°†J äGòdÉH ô£©dG Gòg áëFGQ øμJ ºd mäɪ«îe »æÑJ .¢ùØædG áé°ùfCG ¥ôàîJ âfÉc .Qƒ£©dG πc πãe m øeR .Ö©àªdG ó°ùédG É¡«∏Y Åμàjh ,á©FÉ°†dG ìhôdG É¡«a º«≤J ÅLÓeh kÉcÉμàMG ôãcCGh ,¥ƒ°ûdG ìÉëdEG »a kIhGô°V ót °TCG áëFGôdG IôcGP øe É¡àªq∏©J »àdG á≤«≤ëdG √òg ø«cQóJ pâæc p∂fCÉc .Ö∏≤dG ¿GQóéH pâcQOCG .p∂∏«MQ πÑb áÄ∏પdG IQhQÉ≤dG √òg »d ø«côàJ pâfCGh ,ø°ùM .kÉeɪJ …Oƒª°U oÖjòj ô£©dG Gòg s¿GC kɪFGO »àNhO ¢ù«≤J ≈ãfCG ¢SróëH ≈˘dEG ¬˘Ñ˘ë˘ °ùJ »˘˘à˘ dG ¢Sɢ˘Ø˘ fC’G ’EG ≈˘˘≤˘ Ñ˘ J ’ ≈˘˘à˘ M »˘˘fɢ˘μ˘ e »˘˘a »˘˘fó˘˘ªu ˘ é˘ j .πNGódG ób »fƒμJ ’CG oâ«æªJh ,…óMh »d ¿ƒμj ¿CG oâ«æªJ …òdG p∑ô£Y ¬fEG .ºdÉ°S ó°ùéd á°SsôμªdG p∂àæjR á∏ªL »a kÉ°†jCG ¬JôàNG π˘c ò˘˘NCɢ «˘ °S ƒ˘˘g ΩGO ɢ˘e π˘˘bC’G ≈˘˘∏˘ Y ô˘˘£˘ ©˘ dG Gò˘˘¡˘ H »˘˘d ø˘˘«˘ Ø˘ J p∂à˘˘«˘ d .AÉ«°TC’G 150


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 151

É¡∏μ°ûd º°ùàÑJ âfÉc ,Ωƒj äGP É¡jój ø«H ¬JQhQÉb π¨æJ ¢ùe âÑs∏b :âdÉb ,ájQÉY mIGC ôeG ó°ùéc hóÑj …òdG .kÉ«dÉLQ »d hóÑj ’ ?ô£©dG Gòg Ωóîà°ùJ πg `` .ó°ùé∏d Ωóîà°ùoJ Qƒ£©dG πc â°ù«d ,»Jó«°S Éj ¬eóîà°SCG `` ?¿PEG ¬eóîà°ùJ A»°T …C’ `` .IôcGò∏d `` IQhQÉ≤dG íªd .¬fƒæL »a ¢Sƒª¨ªdG ¬≤«∏©J QÉjód ¿Éc ,ôNBGm Ωƒj »a øe ¬ØfCG Üsôbh Ahó¡H É¡æe ÜôàbG §≤a .É¡°ùª∏j ºd .»àëjô°ùJ ≈∏Y :kÓFÉb ΩɪàgG ¿hO º°ùàÑj ƒgh ¬°SCGQ ™aQ ºK ,IRQÉÑdG É¡àqªb .á≤«fCG hóÑJ `` :çGôàc’G Ωó©H oäôgɶJ ?ó°ü≤J øe `` :åÑîH º°ùàÑjh ,πFɪdG ¬æØéH õª¨j ƒgh ÜÉLCG .∂JôcGP `` .ó©H p∂æY ¬JôÑNCG ób øcCG ºdh @@@ .kGóL áÑ«W π¨æJ ¢ùe oâ«ØdCG ó≤d ø˘Y ᢰùμ˘©˘æ˘ª˘dG á˘Ñ˘«˘p£˘dG ,ɢæ˘d kɢ©˘Ø˘fh kAɢ≤˘f ô˘˘ã˘ cCG ɢ˘ª˘ ¡˘ jCG :ô˘˘μ˘ aCG kɢ fɢ˘«˘ MGC ?IÉ«ëdG √ò¡d m ≥«ªY m º¡a øe Ióªà°ùªdG áÑ«p£dG ΩCG ,áLGò°S 151


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 152

âfÉc .A»°ûH ΩõLCG ¿CG oâ©£à°SG ,É¡d »Jô«L øe má∏jƒW ôm ¡°TCG ó©H .AÉ£Y ƒæ°U ,áÑ«£∏d »fÉãdG πμ°ûdG øe π¨æJ ¢ùe »˘Fɢ°VQ ø˘e êô˘î˘J ¿CG ák ˘dhɢë˘e ≥˘«˘à˘©˘dG ɢ¡˘q«˘°Sô˘μ˘H »˘æ˘≤˘MÓ˘˘J ⢢s∏˘ X mIGC ôeG áÑZQ o≥pgôoj »Jƒμ°S ¿Éc .É¡à≤°T »a »æ≤jÉ°†j mÖ«Y …u ÉC H ºdÉ°ùªdG .¿ÉgódG »a máØ«ØW m¥ƒ≤°T øY »d Qo òà©J âMGQ .AÉ£©dG »a áÑ«W ,kÉàaÉN Gk ôjô°U Qó°üj ΩƒædG áaôZ ÜÉH .ø«Jôe ∞««μàdG RÉ¡L â∏s¨°T .kÉfÉ«MCG Qƒ«£dG ¢†©H É¡Ø∏N ΩÉæJ ΩɪëdG IòaÉfh RÉØ∏àdG ¿ƒμj ¿CG OÉc .É¡°ùØf óæY øe »g ¬«qÑ∏J âfÉc Ée ’EG É¡dCÉ°SCG ºd .¬æªK É¡d oâ©aOh πLôdG AÉ«ëH oâμ s°ùªJ ¿CG ’ƒd ájóg ¬æe â∏N ¿CG ó©H á≤°ûdG »d â∏N .âu«e lπLQ á≤°ûdG »a »Ø∏°S ¢†©H .∫ɪ°ûdG »a êƒ∏ãdÉH ál ∏≤ãe lIôé°T ¬°SCGQ ¥ƒa äQÉ¡fG .IÉ«ëdG Gk QÉÑNCG óFGôédG ¬æY ânÑnàcn .kGôàe ø«KÓãdG É¡dƒW Ro hÉéàj ∑Éæg QÉé°TC’G É¡©«Ñjh ø««∏°UC’G Góæc ¿Éμ°S π«KɪJ oâëæj ,kGó«L kÉJÉqëf ¿Éc .Iô«¨°U »a âdGR Ée ¬JGhOCGh ¬∏«eREG .ƒfÓ«HÉc ô°ùL óæY ¬d ôm éàe »a ìÉq«°ù∏d π¨æJ ¢ùe »æàdCÉ°S .áJƒëæe ∞°üf Iô«°üb π«KɪJ á©°†Hh á≤°ûdG ¿õîe ÉfCGh kÓéN oâ≤aGh .√Gôcòd kÉeGôàMG ∑GP É¡æcQ »a …óæY É¡«≤HCG ¿CG .ΩÉæ°UCG ™e ≈æμ°ùdG øe o¢ùsLƒJCG .ô«ãμH Iô«édG OhóM ÉgDhÉ£Y RhÉéàj ¿CG πÑb .»JQÉL »gh ôl ¡°T ôs e ¥ sƒ°ùààd âÑngPn ɪq∏c .Iô«°ü≤dG AÉ°ùªdG äÉjÉμMh ìÉÑ°üdG oäÉq«ëJ Éææ«H ƒëf »àaô°T AGQh øe ôt ªJ âfÉc .Iôe πc ôs«¨àj »d A»°ûH É¡©e äOÉY 152


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 153

É¡≤FÉ°ùH IQÉ«°ùdG o∂∏ªJ .´ƒÑ°SC’G »a Gk óMGh kÉeƒj É¡eóîJ »àdG IQÉ«°ùdG oêô˘î˘J .¿hô˘NBG ¿h󢩢≤˘e ɢ¡˘μ˘ ∏˘ ª˘ j iô˘˘NC’G Ωɢ˘jC’G .§˘˘≤˘ a Ωƒ˘˘«˘ dG Gò˘˘g á«©ªL ô°†ëJ .ºMOõe ≈k ¡≤e »a o¢ù∏éJ .É¡°ü≤æj Ée …ôà°ûàd kÉMÉÑ°U áà°S ≈dEG kAÉ°ùe Oƒ©Jh ,GôHhCG ,ká«Mô°ùe ,kÉ°Vô©e ,kÉØëàe QhõJ .πjC’G .ÇOÉ¡dG ≥«°†ªdG ΩÉeCG IóMƒdG øe m ΩÉjCG âfÉc É¡fCG Ú≤jó°U Éfô°U ¿CG ó©H »æJôÑNCG .s»∏Y oπØs £àJ øμJ ºd É¡«a »fGôJ »àdG äÉYÉ°ùdG ∫ƒ£H ák ∏jƒW ák jÉμM »FGQh s¿GC kɪFGO ô©°ûJ ¬àjôà°TG …òdG ô«¨°üdG ƒfÉ«ÑdG ≈∏Y kÉÄØμæe ,»àaô°T »a Gk ó«Mh ¢ù∏LCG π¨æJ ¢ùeh á©eÉédG oäó≤f ¿CG ó©H ∫Ée øe »©e ≈≤ÑJ Ée p ¢ùrªîo H ¢ù«d .áYô°ùH ±õ©dG nºt∏©J ∫hÉMCG oâæc .áeOÉb ô¡°TCG áà°ùd ɪ¡dGƒeCG É¡«dEG »LÉ«àMG ºZQ kÉØ°ù©J É¡Jôég »àdG »àHÉàc øY »æ°V uƒ©j Ée …óæY øe óH ’ .πÑb øe Gò¡c kÓJÉb kÉfƒμ°S »©HÉ°UCG ±ô©J ºd .≈≤«°SƒªdG ’EG .ìhôdG »q∏°ùj Ée ôm ≤f ≈∏Y πØ£JCG oâæc .kÉeɪJ ¬æ≤JCG ºd »æμdh »≤«°SƒªdG ºq∏°ùdG oäGC ôb ∫hÉMCG .A»£ÑdG êQóàdGh á©°VGƒàªdG IGPÉëªdG ≈∏Y ∫hÉ£JCGh QGƒ°SC’G To ¬àYƒ£≤e »a »fÉj ó«∏≤J ≈≤«°SƒªdG ºq∏©J øe ø«dhC’G øjô¡°ûdG òæe »æμdh .äÉ«°ùeC’G ¢†©H É¡¡Ñ°ûj kÉÄ«°T o™æ°UCG ,The One Who Knows »a májQób mIQÉé«°S AÉØ£fG ¬Ñ°ûj ,øjõM A»£H Rm É°ûæH Oo ô°TCG oâæc Ée kÉÑdÉZ .π£H Qó°U Ée …òdG ÉfCG .IóMƒdG ,π¨æJ ¢ùe ø«Hh »æ«H ™ªéj ¿Éc ól MGh lA»°T 153


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 154

ândGR Ée »àdG »gh ,ô¡°TCG áKÓK πÑb »dƒ°Uh òæe É¡H o∞ëàdCG âdR .áæ°S ø«KÓK òæe π«Ä°†dG Égó°ùL »a oøoμ°ùJ .Ú≤jó°U Éfô°U ,¿õëdG ¢ûeÉg ≈∏Y o¬nfƒc ôeC’G RhÉéàj ºd .IQhÉéªdG É¡à≤°T »a AÉ°û©∏d kIôe »æàYO ák ˘Mɢ°ùe ɢ¡˘dõ˘æ˘e »˘a oâØ˘°ûà˘cG »˘˘æ˘ μ˘ dh ,ó˘˘jó˘˘L m ø˘˘cɢ˘°ùd m±Qɢ˘©˘ J nIƒ˘˘YO ¿ÉàÑ«W ÉgÉæ«Y .É¡ëeÓe øe å©Ñæj ¿Éc ɪHQ ÒÑc Am ±O øe ák ©°SGh ø«H º°ù≤æJ É¡JGô©°T .ôª©dG óo «YÉéJ o√ôo p°UÉëJ l≥«bO É¡ªa .¿ÉàjƒØY QÉKBG IÉ«ëdG ¬«∏Y âncôn nJ É¡¡Lhh ,ÇOÉg É¡Jƒ°Uh ,AÉ°†«ÑdGh AGô≤°ûdG .á«dÉààªdG äÉÑ«îdG øe ôm ªY øëf ,ÉfôÑîJ ¿CG ójôJ É¡fEG .ø«qæ°ùªdG o√ƒLh kÉfÉ«MCG kÉÄaO øcÉeC’G ôãcCG søμdh ,IÉ«ëdG ÉjÉÑN øe ô«ãμdG øY ,≥jô£dG n∫hCG o™sμ°ùàf ÉædR Ée øjòdG .QÉÑàYÓd kÉjôK kÉY qƒæJ Éæd o∑ôo àj √ƒLƒdG √òg n⪰U º`dCG øe ÅÑàNCG kÉæeR oân∏n∏ nX ,Rƒé©dG É¡¡Lh øe mIó©L πc ∞∏N .Ée ø«H ø°†àëJ »gh ,»ædCÉ°ùJ âfÉc kÉfÉ«MCG »æ°ûgóJ »àdG É¡àjƒØ©H É¡fCÉch ,kÓ«∏b ΩÉeC’G ≈dEG É¡ª°ùéH oπ«ªJh ,…É°ûdG øe Gk ô«Ñc kÉHƒc É¡«sØc .Aɨ°UEÓd ót ©à°ùJ ?Éæg ≈dEG â«JCG GPɪd π«ªL m¿É°ùfEG ≈∏Y ÜòμdG »a ál ÑZQ …óæY ¢ù«d ?πªY ΩCG ál °SGQO .óMC’ ìƒÑdG »a ál ÑZQ kÉ°†jCG …óæY ¢ù«d .É¡∏ãe 154


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 155

AÉL É¡dGDƒ°S s¿GC ƒd »Hhôg ÜÉH É¡æe QÉàNC’ oâæc IójóY läÉHÉë°ùfG .kÉMƒ°Vh πbCG É¡JÉHÉLEG ÉfQsôc Ée p•ôa øe ,á∏Ä°SC’G ¢†©H .»Jó«°S Éj …QOCG ’ .Éæ©æ≤J ó©J ºd ,ìÉëdEÉH Éæ°ùØfCG ≈∏Y ,º¡ØH É¡°SCGQ äsõgh ,á¶uØëàªdG »àHÉLEG ΩÉeCG kÓ«∏b É¡«àØ°T â s£e Ée É¡bGQ ɪfCÉch Öu«W ôm μªH ânª n°ùnàHG .¢VQC’G ¤EG ¿Éàbô£e ÉgÉæ«Yh .≈dhC’G ¬àHÉLEG ∞°ù∏Øj …òdG Gòg AGREG mÖjôZ óx ëàH änô©n n°T hCG ,¬à∏b :Ahó¡H âdÉb ,q»dEG É¡°SCGQ ân©an Qn ?∂dòc ¢ù«dCG ,»æH Éj √ò¡c á∏Ä°SCG ≈dEG oêÉàëf kɪFGO ?…ó«H É¡ÑàcCG ºd ál HÉLEG »fó«ØJ GPɪH …QOCG óYCG ºd ,q»dEG áÑ°ùædÉH É¡∏c Éæà∏Ä°SCG ?ájÉ¡ædG »a oÖ«éJ »àdG »g QGóbC’G âeGO Ée o∫ÉC °ùf GPɪd .¬d ≈æ©e ’ …l ôμa l¿É«ãZ ÉæH ᣫëªdG AÉ«°TC’G πc .ÉfÉ°Vƒa ¬Lh »a n∞≤p æd É¡«dEG êÉàëf Éæ«≤j á∏Ä°SCG á©°†H ™e ¬«°†≤f …òdG ¿É«ã¨dG s¿GE .ÉæYGóN ≈∏Y kÉfÉ«MCG ôo eBÉàJ »a kÉfÉ©eEG ,É¡H ÉæJCÉLÉØe IÉ«ëdG o±ôàëJ »àdG ∂∏J øe IôNCÉàe máeó°U øe .ÉæàfÉgEG øe kÉ°û«L É¡eÉeCG Éæ©°Vh ƒdh »Jó«°S Éj ÉæàfÉgEG øY õé©J ød É¡oYQõJh √òg Éæà∏Ä°SCG oƃ°üJ »àdG IÉ«ëdG É¡°ùØf »g â°ù«dCG .á∏Ä°SC’G .ágÉàªdG óo ∏p nJ »àdG »g É¡°ùØf IÉ«ëdG ?Éæfƒ«Y ∞∏N ?≈°Vƒa »a ¢û«©J ¿CG óo jôJ πg 155


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 156

øé°S »a ΩÉ©£dG øY ÜGô°VE’G ¬Ñ°ûj ≈°VƒØdG o¢†©H ?’ nºpd .áÄq«°ùdG QGóbC’G ≈∏Y kÉLÉéàMG ,IÉ«ëdG .∂fGõMCG ∂«∏Y ôqaƒJ ød É¡æμdh .πbC’G ≈∏Y É¡àqà°ûJ É¡fEG .∂©e ≈≤Ñà°S .A»°T πc Ögòj ¿CG øe ôl «N @@@ ..QòëH »¨°UCG oâæc ,∂∏J É¡à°üb »a .¿õM ¬dƒ≤à°S Ée ¿CG ƒd É¡fõM AGƒàMG ≈∏Y »JQó≤H kÉ≤KGh øcCG ºd mÜÉ°T ≈∏Y Åo μàJ ób ôª©dG Gò¡H kICGôeG ¿CG oâªgƒJ GPɪd …QOCG â°ùdh ák eÉ°ùàHG É¡ªa ≈∏Y oº°SôJ É¡fCG ºZQ ,∫hC’G ¬fõM »uHôj ∫GR Ée »∏ãe ¢VQC’G ôª¨j ,É¡Jɪ∏c ø«H oÜôs °ùàj ¿Éc ºjó≤dG ¿õëdG ¿CG ’EG ,ás«°VQ .…ó∏L o¢ù s°ùëàjh ,¿GQóédGh »˘Fɢ«˘M oâ£˘HCɢJ .Aɢ°û©˘˘dG 󢢩˘ H kÓ˘ jƒ˘˘W åμ˘˘ª˘ dG ø˘˘e oâLsô˘ ë˘ J ó˘˘b oâæ˘˘c ÉgAGhO ∫hÉæàJ ¿CG πÑb ΩÉæJ ød É¡fCG »æJôÑNCG ,∂ÑJôªdG ±Gô°üf’ÉH o⪪gh .AÉ≤ÑdG ≈∏Y oâ≤aGh .áæeÉãdG ƒëf ƒÑëJ É¡àbh áYÉ°ùdG âfÉc .Iô°TÉ©dG óæY .®ÉØdC’G AÉ≤àfG ≈∏Y kGóL kGô«Ñc Éææ«H ôª©dG ¿Éc .kÉ«aÉ°U kÉeÓc º∏μàf ÉæãÑd Ió«°ùdG øe oπÑbCÉ°S ÉfCGh ,∫ƒ≤j Ée πc ô«¨°üdG ÜÉ°ûdG øe oπÑ≤à°S »¡a .…Qój ’ å«M øe ôNB’G ≈∏Y o≥Ø°ûoj ÉfÓc .∫ƒ≤J Ée πc kÉ°†jCG Rƒé©dG 156


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 157

ɢ¡˘d π˘ª˘MCG º˘d ,í˘£˘°ùdG ≈˘∏˘Y ᢫˘aɢ£˘ dG »˘˘Jɢ˘«˘ M Ohó˘˘M ø˘˘Y ɢ˘¡˘ à˘ Kóq ˘ M ÉgòNCÉj kÉfÉ«MCG IÉ«ëdG ¿EG ΩÓμdG ¢Vô©e »a É¡d oâ∏b ,áª∏¶ªdG »bɪYCG íÑ°T ∫õj ºd ɪæ«H kÓ«∏b äó¡æJ ,≥ª©H º°ùàÑJ âfÉc ,OÉæ©dG ¥õf .kɪFÉb É¡àeÉ°ùàHG .kGô°ûH ¿ƒμæd …Qhô°V ôl °üæY ¿õëdG .iôNC’G »g É¡fGõMCG É¡jód .Éæà«fÉ°ùfEG »a ôKDƒj ’ ¬eóY hCG √OƒLh ,»FÉæãà°SG lA»°ûa IOÉ©°ùdG ÉeCG øe ájƒØYh ,IÉ«ëdG É¡Ø«îJ ó©J ºd mIGC ôeG ábÓ£H √Oô°ùJ âMGQ .ÉgôªY »a IójóY mäGqôe É¡°ùØf á°ü≤dG â s°üb kIó«Mh ,Gòμg É¡côJ …òdG π°UÉØdG QƒëªdG pÖbt ôJ IóYQ »æJòNCG .Ió©≤eh :É¡ãjóM â©HÉJ ÉC £N ∑Éæg ¿Éc .≈æѪdG nπ≤K ¢VQC’G áo HôJ πªàëJ ºd ,øjô¡°T ó©H ∫hC’G ¬≤HÉW øe lAGõLCG äQÉ¡fÉa .øjô«¨°üdG ø«HÉ°ûdG º«ª°üJ »a Ée ƒg ¬æaóàd .kÉ©e Éæbƒa ¬H k’ÉØàMG »dÉ«∏dG ∂∏J ¬àëJ Éæªfh √ÉfõéfCG …òdG .äGƒæ°ùdG √òg ∫GƒW ¿B’G »fGôJ ɪc ÉfCG »æ«≤ÑJh ,óHC’G ≈dEG Éæª∏Mh òæe k’ƒ∏°ûe π«Ä°†dG É¡ª°ùL ø°†àëj …òdG ∑qôëàªdG É¡s«°Sôc oπseCÉJCG ’ƒd Rƒé©dG √òg »°ûªJ ¿CG øμªj ¿Éc päGƒ£îdG øe ºc .áæ°S ø«KÓK øe ºc ?ÖμJôJ ¿CG øμªj ¿Éc AÉ£NC’G øe ºc ?áªjó≤dG áKOÉëdG ∂∏J ?™« p°†oJ ¿CG øμªj ¿Éc äÓeCÉàdG ,√ó˘¡˘e »˘˘a ≈˘˘°†b …ò˘˘dG º˘˘∏˘ ë˘ dGh ,¬˘˘à˘ jGó˘˘H »˘˘a äɢ˘e …ò˘˘dG tÖ뢢dG 157


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 158

.qOÉM Qm ƒëe øe ¬d Éj ,Gòμg π∏°ûdG ɪgÉ≤HCG ¿Éà∏dG ÉgÉeóbh .ó©H ɪ«a »æª¡ØJ É¡∏©L …òdG ƒg Gòg óMGƒdG QƒëªdG ¿Éc ɪHQ .¢ùFÉj lÖM »JÉ«M nÖn∏bn …òdG ÉfCGh ,πªY áo HÉ°UEG É¡JÉ«M âÑ∏b »àdG »g ?IÉ«M áHÉ°UEG kÉ°†jCG ÖëdG ¢ù«dCG ó©H p∂æY ΩÓμdG »a ÖZQCG »fCG ô©°TCG .kÓ«∏b »Jƒμ°S Qo GóL n≥≤s °ûnJ Gk óL ál ª«ªM π¨æJ ¢ùe .p∂àaôY òæe ôª©dG ¿Éjô°T »a ák fƒaóe pâr«≤H ¿CG IOƒY Iô«°TCÉJ »æàëæe ɪHQ .áæeBG ák ª∏c É¡æe o⩪°S ɪHQ .É¡Jɪ∏c »a ?…Qój øe ,IÉ«ëdG ≈dEG ,º∏μàJ »gh …QÉμaCG ≈dEG õØb …òdG ójóédG ÖdÉ≤dG Gòg »fsõØà°SG .QƒëªdG oâæc πg ?áæ°S ø«KÓK ó©H …Qƒëe πμ°ûH ƒD ÑæàdG ∫hÉMCG oâæc πg ?É¡fGhCG πÑb »àNƒî«°T º¡a ∫hÉMCG .»eÓMCG »a oâ¨dÉH πÑb AGƒ¡dG »a kɪFGO o䃪J »àdG íFÉ°üædG ¬Ñ°ûj .kÉ£pÑëe É¡eÓc AÉL ´Éª°S ≈dEG ¬«a ¥ƒàf …òdG âbƒdG »a kɪFGO »JCÉJ É¡fC’ ÉæfGPBG ≠∏ÑJ ¿CG .ôNBG A»°T .¿ƒqæ°ùªdG p∂ÄdhCG º¡eÓc ¬HÉ°ûàj .kGô«¨°U nâdR Ée ,…õjõY Éj ∑Qƒëe ≈∏Y s∞à∏J ¿CG ∫hÉM ák MÉ°ùe ¿õëdG p∂d ∑ôJ π¡a ,»Jó«°S Éj kÉ°†jCG kIÒ¨°U pâæch ?¬«∏Y ±ÉØàdÓd ák «aÉc 158


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 159

ºdC’G ¢ùjQÉ°†J s¿GC º∏YCG ÉfCG ,»æH Éj øeõdG oIQƒYh ÉæªμëJ kÉfÉ«MCG ≈∏Y ,¢ù∏àîf ó≤a ,Éæ∏©a GPEG Éææμdh ,ÉfAGQh ÉgÉæcôJ GPEG »ØàîJ ød .ájDhô∏d ™°ShCG k’Éée ,πbC’G ............... `` :∞«ØN m ∫É© o°S ó©H É¡eÓc »a ó¡àéJ ,»àª°U ÉgõuØëoj ºd má≤«≤M Oôée ÉgôÑà©J ¿CG âfCG ∫hÉM ,∂àÑ«N ól MCG ní n°ùªj ød `` .Ö°ùëa É¡©bƒàJ ΩÓ°ùà°S’G ¿CG oâª∏©J ó≤d ,»Jó«°S Éj »àÑ«N øe óo «Øà°SCG »∏©d `` πH ,Éæ∏JÉ≤àd päCÉJ ºd ¿GõMC’G ¢†©H ,¬àehÉ≤e øe o™é°TCG kÉfÉ«MCG ¿õë∏d .QGóbC’G ΩÉeCG ÉæMGôL ∫ƒM º°üà©àd ΩÉ°üàY’G Gò¡H äGƒæ°ùd oäòpNGoC »àdG ÉfCG ,¿PEG »àÑ«N øe óØà°SG `` ôt LCG ∞≤°ùdG ∂dP ¬«a QÉ¡fG …òdG Ωƒ«dG òæe oâdR Éeh ,¬«qª°ùJ …òdG q’CG âæ≤jCG ¿B’Gh .êÓ©dG päÉ°ù∏L ≈àM oâ°†aQ ó≤d .™HQC’G »JÓéY .»æH Éj ä m GOɪL ≈dEG ∫ sƒëàf ¿CG t≥ëà°ùj É«fódG »a A»°T .É¡H »ª∏ëH o≥«∏j Gk ôÑb ¿B’G ≈àM óLCG ºd `` ¬∏dG π©éj ºd É¡°û«©f »àdG IÉ«ëdG √òg »a .ôNBGm ≥°TÉY Oôée ,√hCG `` ÉfôFÉ°üe ºu∏°ùæd kÉ«aÉc kÉØn ©r n°V Éæëæe ¬æμdh ,øjôNB’G …ójCG »a ÉfôFÉ°üe .º¡d ?ô¡≤dÉH kÉHƒ°ûe ΩCG kÉ«aÉ°U p∂fõM ¿Éc πg ,»Jó«°S `` .√óMh »JCÉj ¿õM ’ `` 159


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 160

.¬∏HC’G ∂dP »nYGQP ø«H ∫GõJ ’ »gh ,IôªL »Ñ∏b »a øμdh `` .Iô«¨°U ≈dhC’G ¿GõMC’G »g ºc ,ÉgÉ°ùæJ ¿CG ∫hÉM `` ≥∏Mõàd AGhódG IOGqó°S âYõàfGh Iô«NC’G É¡àª∏c π¨æJ ¢ùe âdÉb ¢SCÉc É¡©e Üô°ûJ ¿CG ¿hO Ahó¡H É¡©∏àÑJ ºK ,IóMGh ák ÑM áÑ∏©dG øe ó©H ɪ«a p∂«qª°SCG oäô°U .…Qƒëe øY É¡JôÑNCG »fCG oâeóf ,á∏gƒd .AÉe :kɪFGO p∂«qª°ùj QÉ°U ÉeóæY QÉjO ájôî°S »æàØbhCG ≈àM ,Gòμg á∏«∏dG ∂∏J Ms.axis

AGó˘°SEG ô˘«˘Z ¿ƒ˘qæ˘°ùª˘dG oø˘≤˘à˘j ’CG .»˘Mƒ˘Ñ˘d kɢ«˘ aɢ˘c kɢ æ˘ ª˘ K ɢ˘¡˘ æ˘ e ó˘˘LCG ’ ∫CÉ°ùJ ºdCG .á∏¡°S º¡Jɪ∏c »g ºc ,zÉgÉ°ùæJ ¿CG ∫hÉM{ ?íFÉ°üædG ?’ ΩCG ÉgÉ°ùfCG ¿CG ójQCG oâæc Ée GPEG º∏μàJ ¿CG πÑb É¡°ùØf .ôÑcCG l¿õM »àÑ«ÑM ¿É«°ùf øμdh ,ÊõM òt ∏à°SCG ’ ÉfCG ’EG Iô°ûY ájOÉëdG óæY ¿ÉHô≤©dG ºëàdG óbh êhôîdG »a É¡fPCÉà°SCG .»°†eCGh ,QGƒfC’G ÅØ£J É¡côJCGh ,≥FÉbO ¢ùªN t∂°TCG ’ .kGóL ál Ñ«W É¡fEG .≥fÉN m ≥«°†H ô©°TCG ÉfCGh ÉgóæY øe oâLôN oÖdÉWCG GPɪd ?É¡dh ‹ ¬HCÉj øe ,»fGõMCÉH Qhô¨ªdG ÉfCG »æμdh .∂dP »a »°ùØf º¡aCG ¿CG QóLC’G øe ¢ù«d GC ?∫ÉØWC’G π©Øj ɪc »ª¡ØH ™«ªédG ?¿hôNB’G »æª¡Øj ¿CG πÑb k’hCG .z∂°ùØf ±ôYG{ ºjó≤dG •Gô≤°S º o gh .¬°ùØf ±ôY Ée Ωƒ«dG ≈àM ¢TÉY ƒd ø«Yƒaóe o¢û«©f ÉæfEG .É¡«a 䃪fh ódƒf »àdG ≥ÑFõdG á«YhCG ,Éæ°ùØfCG 160


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 161

.Éfô«Z πÑb m Ωƒj äGP É¡aô©æ°S ÉæfCG ø¶f .Qhô¨dG Iõjô¨H .¬°ùØf º¡Øj óMCG Óa ,kÉ°†©H Éæ°†©H º¡Øj »c Gk ô°ûH ¬∏dG Éæ≤n∏Nn πÑb läÉYÉ°S »eÉeCG âdGR Ée .»à≤°T ≈dEG IOƒ©dG »a ÖZQCG øcCG ºd ,π¨æJ ¢ùe â∏©a ɪc »FGhO áÑM ∫hÉæJCG ¿CG πÑbh ,ΩƒædG »fQhõj ¿CG ÉfCG ¬«∏Y º«≤f …òdG ≥«°†ªdG áØ°V ≈∏Y »°ûeCG oâ«≤H .»°TGôa ≈dEG …hBGh ,»Hƒ«L »a …q ój t¢SOCG …óMh ÉfCGh kÉ«dÉN ´QÉ°ûdG ¿Éc .π¨æJ ¢ùeh .»°ûeCGh lƒ°ûëe …óæY mójQh πc .á«∏NGódG …õ«dÉgO ∞æàμj l∞«ãc lÜÉÑ°V .kÉLQÉN ¬eO Oô£jh ,kÉ≤∏b ,…QÉμaCG p∞«ØM ≈dEG »¨°üoJ »àdG √É«ªdG p⪰U øe kÉaƒN o¢ùsLƒJCG »°†eCÉa ,»Ø∏N o§≤o °ùJh ,≥jô£dG ∫hCG øe »©e o∑ôs ëàJ »àdG ∂∏J .•ƒ≤°ùdG ’EG t≥ëà°ùJ ’ Qp ÉμaC’G o¢†©H .É¡côJCGh ? É¡H ø«¡HCÉà°S πg ,kÉMÉÑ°U p∂à∏°Uh ,ádÉ°SQ p∂d âÑàc ƒd ≈≤ÑJ ¿CG É¡H ≈dhCG É¡FÉjôÑc øY ™aGóJ ∞«c o±ô©J ’ »àdG oπFÉ°SôdG áeRCG ,ô«ÑμdG ºdÉ©dG πãe ,Gòg ô«¨°üdG ÉæªdÉY »a ¿C’ ,AÉ°†«H kÉbGQhCG .¥Qh »˘fCG ó˘≤˘à˘YCG ’ ɢfCGh ,zó˘≤˘ Ø˘ J ɢ˘e ≈˘˘dEG n∂à˘˘Lɢ˘M π˘˘gɢ˘é˘ J{:¿ƒ˘˘dƒ˘˘≤˘ j o¢TÉ©JQG o√ôn uμ©oj ’CG ¬fCÉ°ûa ,kGócGQ ¿õëdG ΩGO Ée ,áHÉàμdG ≈dEG êÉàMCG .IôcGòdG @@@ 161


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 162

.ôNBG ƒ∏J Am É≤d øY oåëÑf øëfh ,ÉæFGóàHG pá°ûgO ≈∏Y ΩÉjC’G ôt ªJ ™«ªédG pá∏aɨe oIòs dh ,kÉÑî°U ôãcCG ø«æëdGh ,IhÉ≤°T ôãcCG ¥ƒ°ûdG QÉ°U »a »≤à∏f ¿CG ó©H p∂àcôJ ɪ∏ch .kÉ©e Éfó©°ùJ âfÉc ÖëdG p πLCG øe øY Gk õLÉY oäô°Uh ,á∏«ªédG p∂ëeÓe »JôcGP »a âYÉ°V ,ΩÉY m¿Éμe ≈dEG p∂ØJÉg ™e oâ∏MQh ,¥ƒ°ûdG nπ¡n n°Uh ,π«∏dG »æqæLGnC ≈àe ÉgôtcòJ .≈∏YC’G ÖëdG p ¢ShOôa ,kÓ«d »FÉ£Z oÖë°SCG oâæc .ΩÉjC’G ∂∏J IôcGòdG OhôÑd Gk ô«ãc oÖéYCG kIô˘e p∂¡˘Lh º˘°SQC’ óo ˘¡˘à˘LCGh ,᢫˘FGô˘à˘ ª˘ dG ìɢ˘Ñ˘ °TC’G ø˘˘e »˘˘¡˘ Lh »˘˘£˘ ZCG ,ô£ªdG •É≤æH má°ûqѨe mIQƒ°üc p∂«dEG ôo ¶fCG .™«£à°SCG Óa »æØL »a iôNCG .»JCÉj ’h »æ≤gôj lA»°ûa áLRÉ£dG π«°UÉØàdG ÉeCG má∏Ñob ∫hCG ,ó«dƒdG ÖëdG Gòg º°SÉH »æpàëæe ƒ«fƒj øe ∫hC’G ìÉÑ°U .ÉæàbÓY »a IôØ°T É¡ànØs∏N »àdG áHóoædG ≈∏Y áYô°ùH É¡pà©ÑW …OɪàªdG p∂FÉ«M πμH ,»àFQ ≈dEG Üsô°ùJ p∂°SÉØfCG øe kÉ°ùnØnf ¿CG ô©°TC’ ,»æbP »a ábÓëdG .¬JóHôYh ìÉÑ°üdG Gòg ôn rμ o°S »æKQƒ«d ¿Éc GPEG º∏YCG øcCG ºd .≈dhC’G á∏Ñ≤dGh ∫hC’G AÉ≤∏dG ø«H Gsôe ¿Gô¡°T É¡fCG hCG ,¥É°û©dG ¢ü°üb »a ≈dhC’G πÑo≤dG √ó©H »JCÉJ lâHÉK l∫óq ©e ∑Éæg .É¡àbh »a äAÉL ∂∏J Éæà∏Ñob s¿GC oäô©°T »æμdh ,kÓ°UCG »JCÉJ ’ ájÉæ©H Gòg Éæbóæa ÉfôàNG .óMCG ¬«a ÉfGôj ’ m¿Éμe »a »≤à∏f mIôe ∫hC’ p∞dCGh ,áYóN ∞dCG »a oäôsμah .Éæ≤°ûY ô°UÉëJ »àdG áæjóªdG Ö∏b »a 162


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 163

á∏«ªL máaôZ »a kÉ©e Éæ°ù∏L Gk ô«NCGh .º¡fƒ«Y ≈∏Y É¡H …ƒàdCG má≤jôW .áeÉ©dG øcÉeC’G »a IôqJƒàªdG äGAÉ≤∏dG Éæà≤gQCG ¿CG ó©H ÉfóMh ΩÉeCG õØbCG oâæc m¿GƒK çÓK πch ,áaô¨dG πNGO p∑QɶàfG »a oâ°ù∏L ’ ,ÉæWÉÑMEG hCG ÉfQhôZ m Ωƒj πc ÉæëæªJ »àdG á©eÓdG ás«°†ØdG É¡àjCG .IBGôªdG ≥˘Hɢ£˘dG ø˘˘e ÖNɢ˘°üdG ´Qɢ˘°ûdG π˘˘eCɢ JC’ Oƒ˘˘YCG º˘˘K .ɢ˘¡˘ e Ωɢ˘eCG »˘˘æ˘ «˘ dò˘˘î˘ J lIOÉY É¡fCG mô¡°TCG ó©H o⪡a .Gòg ÉfOÉ©«e ≈∏Y kÓ«∏b päôNCÉJ .¢SOÉ°ùdG .√AÉ«à°SG pâØN GPEG ºdÉ°S ∞JGƒg ’EG Égô°ùμJ ’ ,∂JGOÉY øe lIô«¡°T kIOÉ©°S ∞éJôJ mó«H p∂d oâëàa .áØFÉNh ák àaÉN p∂JÉbôW »s dEG âgÉæJ p∂à˘˘ q«˘ ë˘ J ,ᢢ s«˘ ≤˘ °ûdG p∂à˘˘ eɢ˘ °ùà��˘ HG ,π˘˘ «˘ ª˘ é˘ dG p∂¡˘˘ Lh ÊAɢ˘ L .Iƒ˘˘ °ûfh p∑ô£Y ¬eO øe ô°üàYG ¬°ùØæH ∫ƒH ¿ÉLh ,IRQÉÑdG p∂àØ°T ,ádƒéîdG .ìÉÑ°üdG ∂dP â£˘∏˘à˘NG .ó˘ë˘dG Gò˘g ≈˘˘dEG »˘˘æ˘ e p∂HGô˘˘à˘ bɢ˘H Gk Pƒ˘˘NCɢ e p∂©˘˘e oâ°ù∏˘˘L »àdG Ió«MƒdG á≤©∏ªdG »a Éæ≤jQ §∏àNGh É¡°†©ÑH ¿hô°û©dG Éæ©HÉ°UCG ,A»°T πc ,A»°T πc øY oçós ëàf øëfh kÉ©e ºjôμ°ùjB’G É¡H o∫hÉæàf .»°SGQO m Ωƒj ∫hCG »a ,∞«°üdG pIRÉLEG ó©H ¿É«≤à∏j ø«∏ØW ¢SɪëH »˘˘à˘ Mɢ˘°ùª˘˘d m ≥˘˘«˘ ª˘ Y m π˘˘teCɢ J »˘˘a ɢ˘æ˘ «˘ ≤˘ Hh ΩÓ˘˘μ˘ dG ø˘˘Y ɢ˘æ˘ Ø˘ bƒ˘˘J ,kGô˘˘«˘ NGC .ø«¡LƒdG ¿CG oÖéj GPɪd ?≈dhC’G á∏Ñ≤dG ÖMÉ°U ÉfCG ¿ƒcCG ¿CG oâdhÉM GPɪd øjòdG øëfh ,øjô¨J »JÓdG qøàfCG kɪFGO GPɪd ?k’hCG πLôdG iOɪàj ?»°ü©f 163


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 164

o∂ n°ùªoJ ∞«c ±ôYCG øcCG ºd .É¡∏«Ñ≤àH tºgCG ÉfCGh ∑ÉÑJQÉH p∑ój oâ©aQ áØ«©°†dG áehÉ≤ªdG p∂JOGRh ,q»«M m∞©°†H pâfCG »æàehÉb .çÉfE’G …ójCG ôp ¡X ≈∏Y ≈dhC’G »à∏Ñb oâYQRh ,Iôe ∫hC’ Gk ô«NCG oâ«æëfG .kAGôZEG .É¡àjÉ¡f »a ôμaCG ºd ájGóÑH kÉfPDƒe ,p∂Øc nìôoL p∑QhóH pâ∏sÑb ,AGóàH’G êôM p∂«Øμj Ée ÉfCG p∂àëæe ¿CG ó©H .»æbP ?ìôL ¥ƒa »d p∂JÓÑb ≈dhCG âfÉc GPɪd »a ø«côàJ ±ƒ°S ìGôédG øe ºc πÑb øe ø«aô©J pâæc p∂fC’ πg p∂ÑÑ°ùH ¿Éc »æbP »a ìôédG Gòg s¿GC ø«aô©J pâæc p∂fC’ ΩCG ?…ó°ùL ¥ƒa p∂«àØ°T »©Ñ£J ¿CG â«¡à°TG p∂fC’ ΩCG ?p∂«∏Y ôNCÉJCG ’ ≈àM kÉ°†jCG ?ó∏édG õLÉM øY Gk ó«©H ,Iô°TÉÑe »eO »x Ø°û∏H Om ôq ªàd ¿ÉàdƒéN ¿ÉàjGóH ,»æbP ¥ƒa ál ∏Ñb ,∑ój ¥ƒa ál ∏Ñb .√É°ùfCG ød Gòg päÓÑ≤dG oïjQÉJ .ºî°V kÉ≤q∏©e »æcôàJh ,Qƒë°ùe ôm FÉW πãe »s ∏Y o∫õæJ »gh ák s«¡°T âfÉc ºc .ô«WÉ°SC’G ø«H kÉëLQCÉàe ,äÉaGôîdG ø«H ≈˘˘à˘ M lICGô˘˘eG »˘˘fô˘˘ã˘ ©˘ Ñ˘ à˘ a ,kGó˘˘MGh ¿ƒ˘˘cCG ¿CG ≈˘˘æ˘ ©˘ e oº˘ ¡˘ aCG mIô˘˘ e ∫hC’ ..≈°VƒØdG ..IÉ«ëdG øe ≥∏£ªdG AÉ°VôdÉH n¢SÉ°ùME’G oÜôu LCG mIôe ∫hC’h ..¥ôàMCG ’h ,nπ©à°TCG ¿CG øμªj ∞«c o±ôYCG mIôe ∫hC’h ..ô°ùμfCG ’h ,≥s≤°ûJCGh 164


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 165

..äƒeCG ’h ,máHƒÑ«Z »a nπNOCGh øe tπ£p oj lìÉÑ°U Éææ«H .k’ƒéN kÉFOÉg oâæch .áÄjôLh ák ©aóæe pâæc ,á∏Ñ≤dG √òg äAÉL ºK ,ÉæH ô©°ûJ ’h Éæ∏ªëJ ál μjQCGh ,Iƒ∏N p∑ÉÑ°T π˘˘ã˘ e ɢ˘fCG o⩢˘ aó˘˘ fGh ,Iô˘˘ «˘ ë˘ Ñ˘ dG π˘˘ ã˘ e pâfCG pâæ˘˘ μ˘ °S ,QGhOC’G âdsó˘ Ñ˘ Jh .QÉ°üYE’G .ÖëdG Gòg ól ≤©e ƒg ºc ,ÜGƒHC’G íàØJ »àdG ájqô°ùdG IôØ°ûdG oπªëJ ¬bGQhCG …q GC o∑Qóf ’ øëf øe …Qóf ’h ,º«bôàdG øe »dÉîdG ¬HÉàc »a pájGóÑdG áëØ°U o±ô©f ’h .»¡àæj øjCGh ,CGóÑj øjCG ≈˘à˘M ø˘«˘à˘Mƒ˘à˘Ø˘e »s ˘æ˘«˘Y »˘≤˘HCG oâæ˘c »˘˘fCG ᢢLQó˘˘d l¢ûgó˘˘e p∂∏˘˘«˘ Ñ˘ ≤˘ J p∑ô©°T oäÓ°üN âfÉc ,ójóL Om Ó«eh Ée mäƒe ø«Hh ,á∏Ñ≤dG ô°†àëJ :»d ø«dƒ≤J pâæch ,¬LƒdG p±ÉØ°V ≈∏Y ák «eGÎe .ø«æ«©dG ìƒàØe p∂∏uÑ≤j øªH »≤ãJ ’ :kÉeƒj oäGC ôb .¿PEG »H »≤ãJ ’ :ø«°ùª¡J ºK ,¿ƒæM m⪰U øe ál ∏gh ÉfòNCÉJ ?»Ñ«ÑM â°ùdCG ,∂H ≥KCG »æμdh øëf ™bGƒdG »a ,kɪFGO º¡Ñëf øªH ≥ãf ’ ÉæfEG ,ó©H ɪ«a oäôμa .kÉeɪJ º¡©e á≤ãdG ádCÉ°ùe πgÉéàf .»æe ôãcCG p∂«¡à°ûj ¿CG øμªj É«fódG »a lπLQ óLƒj ’ ¬fCG oøeDhCG oâæc .ø«àØ°ûdG ø«JÉg ájÉ¡f ≈àM p∂∏qÑbCG ¿CG É¡à¶ëd oäQôb 165


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 166

»æμdh ,ôeC’G ÇOÉH √ó«LCG øcCG ºd ,kÓjƒW Gk QGƒM ɪ¡©e oäó≤Y ¿CG ɢ¡˘«˘ a ìô˘˘°TCG ák ˘ °SQó˘˘e í˘˘à˘ aCG ¿CG §˘˘≤˘ a ≥˘˘Fɢ˘bO 󢢩˘ H oäQô˘˘bh ,oâª˘˘∏˘ ©˘ J ..áNhOh ,m√ÉØ°T ™HQCG èàæj p∂«àØ°T ™e »q àØ°T ´ƒªée ..CɪXh ,m ´QPCG ™HQCG RôØj ΩƒªëªdG ÉæbÉæY ¿CGh ..Iô«Mh ,kÉ©Ñ°UEG øjô°ûY ∑ôàj q∞cC’G ¿É°†àMG ¿CGh ..Iƒ¡°Th ,ø«fÉ°ùdh ,øjQó°Uh ,ø«àFQh ,ø«Ñ∏bh .ádɪãdG ≈àM áÑZôdG ¢SCÉc ÉæYsôéJ .ìÉÑ°üdG ∂dP kÉÑM ÉfôëàfGh ..Ö©àf ºdh ,Éæ°†cQ ,Éæ°†cQ ,Éæ°†cQh ÉæHô°Th Éæ∏cCGh ..πjƒ£dG ,πjƒ£dG ¥Éæ©dG Éæd »≤Hh ¢SÉØfC’G πch ,Éæjó°ùL øe t¢Sɪàj Ée πc É¡ª∏μàj á°†eÉZ ál ¨d É¡oà°û≤fh ,kAÉ«M »æY É¡à«ØNCG »àdG päGô¶ædG πch ,Éæ«àFQ øe IOƒ≤تdG .∂Ñ∏b »a π«eRE’ÉH ÉfCG pâfCGh .ó«dh mÖM …u GC ºa »a ≈dhC’G Ö«∏ëdG oIô£b »g á°ûgódG πch ,Iô«°üb mäÉjÉμM âfÉc p∂J’É©ØfG πc .ìÉÑ°üdG Gòg »æà°ûgOCG ≈∏Y m πØW pä’hÉfi âfÉc p∂JÉ°ùªdh ,Ö r°üN º°SGƒe âfÉc p∂Jɪ∏c .iô¨°U ák «°ùfôa Ik QƒK ÉàfÉc p∑Éæ«Yh ,≈dhC’G ¬à°SGqôc Gk ô«ãc oâNO .ìÉÑ°üdG ∂dP p∂àYhQ päÓéY âëJ kÉeɪJ oâ≤ë°ùfG ÉJOÉY Úà∏dG p∂«Øàch ,ø«àØéJôªdG p∂«àØ°Th ,IRhÉéàªdG p∂©HÉ°UCG ™e πc ÚJó«©H ɪ¡oàææX ¿CG ó©H ,»eÉeCG ÚàjQÉY ,kÉeɪJ Úàaƒ°ûμe »s dEG .iôNCG Iôe ɪgGQCG ¿CG øY ó©ÑdG 166


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 167

âëJ Ö∏≤àªdG Éæ°ù≤W »a ,A»°T πc pâcsôMh ,A»°T πc pâæsμ°S .áaô¨dG ∞≤°S ºc .QGhódG »æÑ«°üj ≈àM »HÉ°üYCG ≈∏Y ±õ©dG øjó«éJ pâæc ºc ,á˘≤˘∏˘¨˘ª˘dG á˘bRC’Gh ,᢫˘dɢî˘dG äɢ˘Mɢ˘°ùª˘˘dG »˘˘a ¢übô˘˘dG ø˘˘j󢢫˘ é˘ J pâæ˘˘c .ÜGôàb’G É¡æe ™æªjh ,∫GƒéàdG É¡«a ô¶ëoj »àdG ≥WÉæªdGh m¿ÉæMh ,∫É©ØfG ó©H Am hógh ,IQƒK ó©H m¿ƒμ°S »a á©FGQ pâæc ºc .áeQÉY ájƒãfCG á«°ûMh ó©H ôo `u«`¨Jh ,êƒ∏ãdG √òg πc oå©n ÑJh ,≥FGôëdG √òg πc oπ©p °ûJ mICGôeG …t GC ,QõédGh óªdG päÉcôM »a ø«JhôdGh ,QÉ¡ædGh π«∏dG IôμØe »a äÉbhC’G !πMôJh ,áWÉ°ùÑH É¡°ùHÓe …óJôJ ºK Ée ÉfCGh ∞JÉ¡dG ÈY »d pâ∏b ,Iô«¡¶dG óæY IQÉ«°ùdG »a pâÑcQ ɪdÉM :áaô¨dG »a »°ùØf º∏ªdCG ∫GRCG .ô°UÉf .»àÑ«ÑM Éj p∂«qÑd .∂H lIó«©°S »fCG ô©°TCG .kÉ°†jCG ÉfCGh .∂ÑMCGh !.................... .πMGôdG ∑ÓªdG É¡àjCG p∂ÑMCG kÉ°†jCG ÉfCG AÉ°†«ÑdG »àbÉj âfÉc ,êhôî∏d Gk OGó©à°SG á«°ùª°ûdG »JQÉ q¶f oâ°ùÑd 167


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 168

.âLôNh ,πNGó∏d É¡àjƒW ,∂JôªoM QÉKBG ¢†©H oí°†ØJ .Gòg π©Øæ°S ÉæfCG º∏YCG oâæc øY Gk ó«©H ÉfOÉ°ùLCG ∞≤J ø∏a ,¿ƒæédG Gò¡H ÉæMGhQCG »≤à∏J ÉeóæY ∂dP ¿C’ iôNC’G »g »≤à∏J ¿CG É¡d óH ’ Ée kÉeƒj .√òg ÖëdG á∏ØM ¬∏HÉ≤J ¿CG óH ’ ,iCɪ¶dG ìhôdG á¡L ¬H …hôf …òdG ∞«æ©dG ¿Ó«ªdG .≥jô£dG ∫hCG øe kÉ°†jCG »g ÉC ª¶J Ol É°ùLCG kÉ°†jCG oâæc Gk AóH .áNhódG Òãj É¡fGQhO .ÖëdG ºdÓ°S kÓ©a lIôq«ëe »g ºc oâ«æªJ ºK .∂àjCGQh ,∑GQCG ¿CG oâ«æªJ ºK .p∂àØJÉgh ,p∂ØJÉgCG ¿CG ≈æªJCG ∞sbƒàj ºdh .p∂à∏sÑbh ,p∂∏uÑbCG ¿CG oâ«æªJ ºK .p∂àëaÉ°Uh ,p∂ëaÉ°UCG ¿CG .±ƒ≤°ùdG o™an ôj øe kɪFGO ∑Éæg ,äÉ«æeC’G ôo jóg ák YÉ°S ¬æe n¥ôp °ùæd ,øeõdG p܃«L »a ÉæjójCG πo Np óof Ésæco ,IQÉ¡e πμH »Øîojh ,ôã©ÑªdG Éæbƒ°T oø p°†àëj ,øeBG ô«Z hCG øeBG m¿Éμe »a ,Öë∏d .óMCG ¬H ô©°ûj ’ ,áÑZôdG øe kÉeƒàμe Gk QÉéØfG ¬aƒ≤°Sh ¬fGQóoL n∞∏N ø«bô°ùJ .¿ƒæëdG Éæbóæa øe É¡ p°ùØf áaô¨dG »a óZ ó©Hh Gk óZ Éæ«≤àdG ºMôf ºd .Éæg …óæY ø«dõæJh ,Öjô≤dG »°VÉjôdG p∂jOÉf øe ák YÉ°S ÉeóæY AÉ«°TC’G √òg ÉæªMôJ øμJ º∏a ,≥¡°ûj kÉMÉÑ°üe ’h ,»μÑJ kIQÉà°S .IOQÉH π«KɪJ Éfôu«°üjh ,ÉæeɶY ¥ƒ°ûdG oâëæj ,ø«°ùFÉH É¡eÉeCG ∞≤f Éæc ôn ¨Øjh ,¬∏≤Y ôo jô°ùdG ón ≤p Øj ≈àM É¡«a p∂æ°†àMCG ál ¶ëd äAÉL ,¿B’G ,AÉ«°TC’G øe º≤àfCG ¿CG oäQôb »fC’ ,É¡¶M IBGôªdG nÜóo æJh ,√Éa o∑ÉqÑ°ûdG .∑ó°ùL Iƒ≤H 168


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 169

ÉæahôX ¬H oíªn °ùJ Ée Qp ó≤H p∑GQCG ¿CG ƒg ¿B’G »ægP »a Qhój Ée πc ºdDƒªdG »t æeõdG o∞≤°ùdG Gòg ,Öjô≤dG p∂∏«MQ ±RCÉj ¿CG πÑbh ,á≤∏¨ªdG ,•ƒ≤°ù∏d kÓjBG ¿Éc ¬fC’ ,kGô«ãc »ÑM ™LhCG AÉæëf’G ≈∏Y »fôÑLCG …òdG Qɢ«˘¡˘f’G ᢶ˘ë˘d ôo ˘¶˘à˘fGC ¬˘à˘ë˘J ɢfGC h ,á˘Yô˘°ùH ≈˘˘°TÓ˘˘à˘ J ¬˘˘eɢ˘eGC ø˘˘e Ωɢ˘j’C Gh .IOƒYƒªdG ≈∏Y QGô°UE’ÉH p∂æe sπeCG ¿CG ≈dEG ΩÉjC’G ∂∏J ≈©°SCG oâæc ɪHQ …òdG óo «MƒdG øeB’G ôt ÑdG ƒg Gòg ¿CG oäQƒ°üJ ɪHQ .Ωƒj πc p∂àjDhQ Ée GPEG ±ôYCG ºd .π«d äGP p∂bGôa »H o∞ p°ü©j ø«M ¬«dEG ÉC édCG ¿CG øμªj ¬eÉjCG »a ƒgh m øÑéH p∂ÑM øe ÜÉë°ùf’G ∫hÉMCG Qƒ©°ûdG Gò¡H oâæc ,kÉØ«î°S âæc ºc Ωƒj ó©H kÉeƒj »d âàÑKCG AÉ«°TC’G πc søμdh ,≈dhC’G .p∂©e »àbÓ©d Gk OhóM º°SQCG ¿CG o∫hÉMCG ÉeóæY kÉØ«î°S kɪFGO ¿ƒcCG ºch pâæch ,π∏ªdG ≈æ©e »°SƒeÉb »a ôn s«¨J å«ëH ÖëdG Iuó°T øe oâæc …QÉ¡ÑfG ∞≤°S »a ák ≤q∏©e »fƒ«Y pâ«≤HCG å«ëH áYhôdG pIós °T øe pâfCG óu M ≈dEG »∏ p°üJ ¿CG øY kÓ°†a ,áHÉJôdG iƒà°ùe ≈dEG ø«dõæJ ’ .kɪFGO p∂H .π∏ªdG ?IôMÉ°ùdG p∂੪°T ÅØWCG ≈àM É«fódG êƒ∏K øe êÉàMCG oâæc ºc »s ∏Y oπ«£oJh ,π«∏dG »μÑj ≈àM ,QÉ¡ædG »s ∏Y oπ«£oJ »àdG ICGôªdG pâfCG .kGô«ãc »s ∏Y ál ÑJÉY o¢ùª°ûdGh ípÑ°UGoC ≈àM ,π«∏dG oπ p°ùZCGh ,IójóL kICGôeG πuÑbCGh ,IójóL kICGôeG o≥°ûYCG oâæc m Ωƒj πc o∫õæJ âfÉc ɪfCÉch ,pâfCG ’EG øμJ ºd ,IójóL mICGôeG pó°ùL ≈∏Y »°ùØf 169


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 170

o∫õæJh ,»dÉàdG π«∏dG »a Oƒ©J ’ ,áªéf ∞dCG má∏«d πc p∂æ«ÑL ≈∏Y .IójóL läɪéf ø«©«£à°ùJ ’ pâfCG .Éæ«∏Y Oo ôs ªàj øeB’G ÉæfÉμe ?p∑GQCG øjCG øμdh s¿GC ôo ©°TCG ÉfCGh ,ΩÉjCG áKÓK πc ’h ,ø«eƒj πc ’h ,Ωƒj πc êhôîdG Éæ∏∏e .p∂H ôeÉZCG º∏a ,kÉ©e ÉfBGôe øe kÓ«∏b â n°ùsLƒJ ¥óæØdG »a ¿ƒ«©dG øμªj øjCG .íFÉ°†ØdÉH páaƒØëªdG páeÉ©dG p øcÉeC’G »a âeÉ°üdG ÉfAÉ¡à°TG »˘a ¬˘°ùÑ˘ë˘Jh Öë˘dG o≥˘æ˘î˘J ɢ˘¡˘ ∏˘ c má˘ æ˘ jó˘˘e »˘˘a »˘˘à˘ Ñ˘ «˘ Ñ˘ M ™˘˘e ¢ù∏˘˘LCG ¿CG ?ÉæbhôY êQÉN p∂©e oÜôo gCGh ,p∂dõæe ÜÉH óæY øe á∏Lh p∂£≤àdCG oäô°U ,IQÉ«°ùdG øe oπsLôJCG .ÜGôàdGh πeôdG ágÉàe »a øjó«Mh ≈≤Ñf .áæjóªdG oπeCÉJCG .»dƒØ£dG p∂dòL »a ÉgOƒ≤e ∞∏N p∂côJCGh ,p∂fÉμe òo NBGh ≈˘∏˘Y ø˘«˘à˘∏˘«˘ª˘é˘dG p∂jó˘jh ,á˘Ä˘«˘£˘Ñ˘dG IQɢ«˘°ùdG pá˘cô˘ë˘H A…ô˘Ñ˘ dG p∑Qɢ˘¡˘ Ñ˘ fG .IQƒé¡ªdG ≥jô£dG ≈∏Y ø«à≤∏©ªdG p∂«æ«Yh ,Oƒ≤ªdG ?∂JÉ«M »a IOÉ«≤dG p∂ªq∏Y øe ∫hCG »æfCG kÉeƒj ø«°ùæà°S πg âfÉc ôm ©°T á∏°üoN »æëHòJ ÉfCGh ,kÓ©a ∫ɪédG n≥FÉa p∂¡Lh ¿Éc IQÉ«°ùdG ø«ØbƒJ .Éæbƒa oπs∏°ùàj π«∏dG ∑ôàf .Ahó¡H p∂«Øàc ≈∏Y ΩÉæJ p∂«àØ°T o§≤àdCG .»à«MÉf ≈dEG p∂¡Lh …ó«H ôo jOCGh ≥jô£dG øY Gk ó«©H ,»àFQ »a oÖ©s °ûàJ áÄaGódG p∂°SÉØfCG o∑ôJCGh ,∫nó°ùoªdG ΩÓ¶dG âëJ .∫É«eCG ó©H ≈∏Y ÉgQGƒfCG hóÑJ »àdG áæjóªdG ∞∏N Iƒ≤H p∂æ°†àMCGh ɢ˘fò˘˘NCɢ jh ,IOƒ˘˘©˘ dG ≥˘˘ jô˘˘ W »˘˘ a »˘˘ ∏˘ LQ ≈˘˘ ∏˘ Y iô˘˘ °ù«˘˘ dG p∑ó˘˘ j oΩɢ˘ æ˘ J 170


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 171

tπ¶fh ,∂dòH »JOÉ«b »d â몰S ɪ∏c äGô¶ædG ∫OÉÑàfh ,äƒμ°ùdG Gòg p∂«æ«Y »a ΩGO Ée »¡àæj ’CG ≈æªàf …òdG ≥jô£dG ∫GƒW ø«ªFÉg ¢ùª¡j ,»°ûàjQ »∏æjƒd ,Éæ≤jó°U ΩGO Éeh ,¿ƒæëdG …t ônª≤n dG o´É©°ûdG .øjõëdG ¬FÉæZ »a áYhôH πqé°ùªdG ôÑY Hello Is it me you're looking for.. I can see it in your eyes.. I can see it in your smile.. You're all I've ever wanted, And my arms are open wide..

ø˘«˘°ûª˘˘J .Qò˘˘ë˘ H …QGƒ˘˘L ø˘˘e ø˘˘«˘ ≤˘ dõ˘˘æ˘ J .p∂dõ˘˘æ˘ e Üɢ˘H ó˘˘æ˘ Y o∞˘ bGC .πMQCGh ,ÜÉÑdG ∞∏N ø«ØàîJ .áØFÉN mäGƒ£N âdGR Ée ¬FÉbó°UCG óMC’ Gk QÉL ¿CG Ωƒj äGP ôªoY »NCG øe o⩪°S Iôª∏d É¡à«H ≈dEG É¡∏°UhCG ¿CG òæe ∫õæªdG áÑàY ≈∏Y ák «fÉb ¬àæHG ≥°TÉY AÉeO IBGô˘˘ª˘ dG ≈˘˘∏˘ Y kIô˘˘¶˘ f »˘˘≤˘ dCG ɢ˘fCGh ó˘˘¡˘ °ûª˘˘dG Qƒ˘˘°üJ ø˘˘e o¢û©˘˘JQCG .Iô˘˘«˘ NC’G ≈dEG π°üàd p∂∏gCG π©a IsOQ øμJ ºd .»fGôj ’ Gk óMCG ¿CG ócCÉJC’ á«Ø∏îdG .kÉfÉeôM Éfƒ∏à≤j ¿CG ≈°ûNCG oâæc »æμdh ,kÉ©ÑW óëdG Gòg QÉ°U »àdG pâfCG .¬«a p∑É≤dCG ôNBG m π°üa øY oåëHCG ,øjAÉà°T ø«H ∞˘«˘c oÖé˘YCG .á˘æ˘ «˘ μ˘ °ùdGh ¿É˘˘eC’ɢ˘H …Qƒ˘˘©˘ °T päGQhô˘˘°V ø˘˘e p∑hD ɢ˘≤˘ d »Ñ∏b »a áæ«fCɪW nåYGƒH ≥∏≤dGh pÖbt ôàdÉH t¢ü¨J »àdG ÉæJGAÉ≤d ¿ƒμJ 171


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 172

πc »a mIôe n∞dCG n≥jô£dG ¿É s°ùéJ ¿Éà∏dG p∑Éæ«Y ôo «°üJ ∞«ch ,ºFÉ¡dG øe m±ƒN ¿hO ɪ¡«dEG ÉC édCG Am hóg »nàMGh IQÉ«°ùdG ÉæH ¬©£≤J m π«e .øjôNB’G @@@ Gk ô°UÉëe ÖëdG ¢û«©j ¿CG øμªj ∞«c áHƒ©°üH π¨æJ ¢ùe º¡ØJ ’ Qƒ«£dG ´GƒfCG ¢†©H{ :Iôe äGP »d âdÉb É¡fCG ºZQ ,Ée máæjóe »a iôoJ ,kɪFGO √òg É¡dƒb »a ôo uμaCG âæc .zá≤∏¨ªdG ¢UÉØbC’G »a π°SÉæàJ ?¿Ó°ùæj πg ,¢üØ≤dG êQÉN kÓ«∏b Gô«£j ¿CG ø«Lhõ∏d ≈sæ°ùJ ƒd ,¬«a ÉfCG Ée ≈∏Y kÉ°SÉ«b ,√ò¡c ák jôM ¿CG oäô©°T »fC’ ∂dP »a oäôμa l¢üØb ∑ÉjEGh »æ©ªéj ƒd ≈æªJCG Ée ós °ûd .¬∏q«îJ »a kɨdÉÑe kÉaôJ hóÑJ ób !Ö°ùëa Ée oÖ«LCG oâæch ,z?Ωƒj πc ÉgGôJ âæc πg{ :π«∏H »ædCÉ°ùJ âfÉc ¿C’ ,ÜòμdG »a iOɪJCG ’ »ææμd ,zɪHQ{ :»°ùØf »a √oóLp CG m êôëH ,IôFÉëdG »JÉHÉLEG ≈∏Y ƒæëJ ∞«c kÉ≤M o±ôp ©J âfÉc Rƒé©dG √òg ájqô°ùdG QÉ£eC’G πc É¡jój ø«H ôª¡æJ ≈àM ,âbƒdG ¢†©H É¡æY oâoμ°ùàa .Ée má∏«d »a »≤à∏j ¿CG øμªj …òdG ∫qó©ªdG øe ô«ãμH ôãcCG ÉæJGAÉ≤d s¿GC º∏YCG oâæc ,kGóL ák s«î°S âfÉc ÉæahôX øμdh ,¢VÉjôdG πãe máæjóe »a ¬JÉàa lÜÉ°T ¬H .DƒWGƒJh máÑ«W πμH ¿ÉeõdGh ¿ÉμªdG kɪFGO ÉæëæªJh 172


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 173

ΩÉeCG É¡©°VCG ÉfOÓH »a ÖëdG πμ°ûd ák eƒ¡Øe kIQƒ°U º°SQCG ¿CG ∫hÉMCG .. π¨æJ ¢ùe mâÑc ≈∏Y IQƒãdÉH l´ƒaóe ¬fC’ ,∞«æY ¢VÉjôdG »a ÖëdG ƒg ºc ƒg íéæJ ’ »àdG äGQƒãdG ô«°üe ¿C’ ,kÉ°†jCG ∞FÉN ƒg ºch ,çQGƒàe .ΩGóYE’G .º¡∏«L á¨d ¢Vôa ¿ƒdhÉëj äÉ«àah ál «àa áªK ,¬aƒNh ¬ØæY ø«H GhQÉ°S º¡fCG Gƒ°ùMCG ɪ∏c ¿ƒ©LGôàjh ,QÉÑμdG ºgGPBG ɪ∏c ¿ƒeó≤àj .≥∏≤dÉH Ghô©°Th ºgóMh á∏j��W mäGƒ£N ¥ƒ°ûdG .kÉÑM o∫ shDƒj m º¡Ñe Qm ƒ©°T πc .∑Éæg Gk ô«ãc ÖëdG o∞sjõn ojh ôYÉ°ûe É¡∏ch ,ÖM OôªàdGh ,ÖM Iƒ¡°ûdGh ,ÖM áÑZôdGh ,ÖM ܃K øμdh ,kÉ°†jCG ÉgóMh »ØàîJh ÉgóMh »JCÉJ ,É¡°†©H øY á∏°üØæe .ÖëdG ƒg ,ô«ª°†dG ΩÉeCG kÉYÉ°ùJG ôãcC’G »∏NGódG ôjôÑàdG á«°ùfÉehQ ƒëf o∞Mõj º¡°†©Hh ,øjô«ãμdG ¢ùLÉg á«fGƒéfhódG ICGôeG .QGô°SC’G áæjóe »a ¿Éàjô¶ædG ´QÉ°üàJ .A»°ûH Oƒ©j ’h Ió«Mh ∑Éæg ,kɪFGO øμdh .»Øμj ’ ól MGh lπLQ ,kGÒNCGh ,»ØμJ ’ IóMGh .∂dòH ¿hôNB’G ɪ¡d íª°S ƒd ôNB’G ɪgóMCG »Øμj lπLQh lICGôeG ?¿GƒL ¿hO oâ∏b πg .áªdDƒªdG IôcGòdG äÉb’õf’ Éj ...¬«a ɪà«≤àdG …òdG âfÎfE’G ™bƒe »a ø°ùM º°SG ¬fEG ≥˘˘jô˘˘W »˘˘a ᢢ≤˘ «˘ ª˘ ©˘ dG º˘˘gô˘˘Ø˘ oM ∫ɢ˘Lô˘˘dG ¢†©˘˘H o∑ô˘˘à˘ j ∞˘˘ «˘ c pâjCGQCG 173


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 174

É¡«a ≥dõæf ≈àM ¿õëdÉH Éæ≤jôW AÉ°ùædG ¢†©H øgóJ ∞«ch ?øjôNB’G ?áªMQ ¿hóH ’ .»Ø∏°S óLCG ¿CG óH ’ .Ée kÉeƒj º°S’G Gò¡H ¬æY nåëHCG ¿CG oäôμa É`æ`d ¬à©æ°U …òdG ∑ôà°ûªdG ¿ÉeôëdG ó©≤e ≈∏Y ¬©e ¢ù∏LCG ¿CG óH .kÉ`©`e øe ¿Éc Ée GPEG º∏YCG ¿CG óo jQCG ?∂æe »Ø o°T πg §≤a º∏YCG ¿CG óo jQCG øªa ,¬°ùØf ¢VôªdÉHp øn«HÉ°üe ÉæeO ɪa .∂∏ãe mICGôeG øe AÉØ°ûdG ø쪪dG .∂©e »ë°üdG ¬qØ∏e ≈∏Y ™∏ sWCG ¿CG kɪàM »d ó«ØªdG ÉfCG ≈Ø°TCG ¿CG »æ©j ’ Gò¡a ,kÓ©a AÉØ°û∏d ƒg πKɪJ ƒd ≈àM øμdh .IQhô°†dÉH .»eɶY p∂tÑM ós g …òdG ÉfCGh ,iƒbCG ¬uÑM á«æoH ¿EG p∂æe ¬°ùØf »≤j ¿CG ´É£à°SG …òdG ƒg ,≥ªYCG ÖëdG »a ¬oJôÑNh .ÜÉë°ùf’ÉH ô°ûY á©HQCG p∂H oâbôàMG ÉfCGh ,mäÉYÉ°S ’EG p∂©e åÑ∏j ºd ¬fCG ɪc .kÉeɪJ »æe p∑GhóY âæsμªJ ≈àM ,á∏eÉc Gk ô¡°T ¿CG πÑb …ô¡X AGQh kIGC ôeG »≤dCG ∞«c ¬à«≤àdG GPEG ø°ùM »æªq∏©«°S πg ó°ùL øY Gk ó«©H ÖëdG º«KGôL »≤HCG ∞«c »æªq∏©«°S πg ?»g π©ØJ ?kGô«ãc oäôNCÉJ »qfCG ΩCG »©e ∂dP oí∏Ø«°S πg ?»FÉjôÑc ?kGóL Gk ô«£N ¿Éc ∫ÉLôdG ™e p∂Ñ©d ¿CG Ée kÉeƒj päôμa πg ÉeCG ,ádƒ¡°ùH √QGóe ô««¨J ≈∏Y IQó≤dG ¬d ,≥«°TQ lÖcƒc ICGôªdG 174


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 175

√QGóe øe ¬àMõMR ™«£à°ùJ ’ á«fƒμdG çOGƒëdG oÖ©°UCÉa πLôdG .kÉfÉ«MCG á`ª`«`Nh ¬`Ñ`bGƒ`Yh ,kÉ`Ñ`©`°U ∫É``Lô`dG QGó`bCG ô``«`«`¨`J ¿É`c Gò`¡`d .kÉfÉ«MCG ,ƒjƒj πãe »H pâaô°üJ p∂sfGC ô©°TCG ,Ö°ùëa …QGóbCG päôs«Z p∂à«d .∂àKƒfCG ™HÉ°UCG øe móMGh m ™Ñ°UEG ≈∏Y É¡∏c »JÉ«M âëLQCÉàa á˘dƒ˘Lô˘dG äɢë˘Ø˘°U ø˘Y kI󢫢 ©˘ H »˘˘≤˘ Ñ˘ J ¿CG Oô˘˘ª˘ à˘ ª˘ dG p∂dɢ˘©˘ Ø˘ fG ≈˘˘HÉC ˘ j ºd .Ée lêhR p∂d ¬ëàØj ≈àM ák àeÉ°U ÜÉàμdG ΩÉeCG »Ø≤J ºd .áYƒæªªdG πØ£àdG øY ø«ªéëJ á°ùHÉ©dG √ƒLƒdGh áeQÉ°üdG äGô¶ædG p∂∏©éJ ó©H ák °üb ¬bGQhCG »a ø«Hqô°ùàJh IÉ«ëdG øe kÉfÉeRCG ø«°ù∏àîJ pâMQ .¬«∏Y .πLQ ó©H kÓLQ päÉëØ°üdG ≈∏Y øjqôªJh ,á°üb !äÉëØ°üdG oÖ«∏≤J ..p∑óæY A»°T π¡°SCG ¿Éch kɢª˘FGO p∂«˘°ùæ˘j ≈˘à˘ M kɢ jô˘˘¨˘ e ¿É˘˘c ,Ió˘˘jó˘˘é˘ dG á˘˘ë˘ Ø˘ °üdG ∫ƒ˘˘°†a ¿C’ .É¡∏Ñb »àdG áëØ°üdG äÉNô°U ºd .ÉgQƒ£°S øe ¬àbô°S Ée ≈∏Y máëØ°U …CG ¿B’G ≈àM ¢Vôà©J ºd ™«ªédG º∏©«a ¬°ùØf í°†Ø«d lπLQ øμj ºd .CÓªdG ΩÉeCG p∑ƒμ°ûàd øμJ .¬æY â∏îJ kICGôeG ¿CG ,ºdÉ°S É¡fGƒæY IójóL ák ëØ°U ø«ëàØJ Ö«∏≤àdG áÑ©d ø«q∏ªJ ÉeóæYh ’ ,¬àdƒLQ ¢VGô©à°SG »a ≈gÉÑà«a ≈dhC’G p∂àëØ°U ¬fCG tø¶j ƒgh .ÜÉàμdG Gòg »a Gk óL ál ªjób p∂fCG …Qój 175


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 176

,⪰üdG Ωõà∏à°S â°†e »àdG äÉëØ°üdG πc âfÉc Ée GPEG ∫AÉ°ùJCG ..hCG ΩGôμdG Qhôe É¡«∏Y øjqôªJ p∂côàJh .çÉfE’G Qhôe @@@ .ôaƒμfÉa »a Gk ó«Mh ¢û«©dG øe »d Pm Óe ≈dEG π¨æJ ¢ùe o∫ sƒëàJ »JCÉj ø∏a ,äBG ºd ¿EG »æfCG oâØ°ûàcG ¿CG ó©H AÉ°ùe πc É¡«aGhCG oäô°U âbôàNG ∞«c …QOCG oâ°ùdh ,É¡LhR äÉe ¿CG òæe »g lIó«Mh .óMCG .á«M âq∏Xh äGƒæ°ùdG √òg πc É¡JóMh s¿GC oâØ°ûàcG ,áØdC’G øe n™«HÉ°SCG ó©Hh .kÉ©jô°S »FGƒ£fG nπ«îf oâan ôn Nn m πLQ QhôZ ’EG øμj ºd ÉgóæY ≈dhC’G »à∏«d »a ¿Éc …òdG »LÉYõfG kÉqÑW »s ∏Y o¢SpQɪJ É¡fCG º¡aCG ºd …òdG ÉfCG oâæc ɪæ«H »æª¡ØJ âfÉc .øjõM .º∏μàf ’ ób .kÓjƒW É¡©e çƒμª∏d oìÉJQCG oäGC óH .É¡°ü«î°ûJ AÉæKCG »àdG Iô°SC’G A±óH ô©°TC’ kÓ«∏b RÉØ∏àdG èeGôH É¡©e ™HÉJCG ¿CG »Øμj t¢ü≤J .IOƒLƒe »g âfÉc GPEG Gk ó«Mh AÉ≤ÑdG øe »fQuòëJ âfÉc .ó≤aCG .»à«H ¬fCÉch É¡à«H A»LCG oäô°U ≈àM AÉcPh m∞£∏H »FÉ«M áëæLCG QGóédG o∞°üf .≥«fC’G »μ«°SÓμdG ¬©HÉW q§b ó≤Øj ºd ô«¨°üdG É¡à«H oâjCGQ .ìÉÑ°U πc ÖLÉæ°ùdG É¡tbóJ ,ô«¨°üdG p ≥«°†ªdG ≈∏Y tπ£oJ lIòaÉf IÉ°üM hCG RƒL áÑM ¬©e oπªp ëj oÜÉéæ°ùdG ¿Éc .»æ°ûgOCGh »°ùØæH ∂dP ≈àM kÉØ«ØN kÉbôW IòaÉædG êÉLRo É¡H o¥ôo £«a ,¬fÉæ°SCÉH »Øàμj hCG Iô«¨°U 176


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 177

øe √DhGòZ É¡jój »ah ,∑qôëàªdG É¡q«°SôμH π¨æJ ¢ùe º¡«dEG êôîJ .ΩÉ©£dG ÉjÉ≤Hh õÑîdG π¨æJ ¢ùe ôu«¨àd Iô«édG øe á∏jƒ£dG äGƒæ°ùdG √òg πc »ØμJ ’CG …ôà°ûJ âfÉc É¡fCÉc ?É¡bRQ äGQÉ°ùe äôs«Z ɪ∏ãe ÖLÉæ°ùdG ∑ƒ∏°S »æe …ôà°ûJ ɪc ,AGò¨dG ¢†©ÑH Iô«¨°üdG äÉbƒ∏îªdG √òg ádÓWEG .A±ódG ¢†©ÑH ,Iô«¨°üdG »JÉjÉμMh »YƒeO AÉμÑdG O sƒ©JCG ºd …òdG ÉfCG ,πéN ¿hO É¡eÉeCG »μHCG oäCGóH ¿CG òæe ø˘μ˘J º˘d kɢfɢ«˘MCG .ᢩ˘eO π˘μ˘H kɢ≤˘M »˘æ˘à˘ ©˘ J âfɢ˘c ,»˘˘à˘ dƒ˘˘Ø˘ W ò˘˘æ˘ e kÓ˘ °UCG kÉNÉæeh ÉgQƒ°†M oÖ p°SÉæj kÉfÉμe »YƒeO oínæªJ âfÉc Ée Qó≤H »æ«°SGƒJ Gk ô«ãc Ro hÉéJCG »fCG »foô©p °ûoJ ’ âfÉc ɪHQ .áHQGƒe ¿hO o∫õp æJ É¡∏©éj øY Gk ó«©H ,kÉ«©«ÑW k’É©ØfG hóÑj ¬∏©éJh ,»μHCG ÉeóæY É¡H »àbÓY On hóM .áHGô¨dG oπ˘eGƒ˘˘M ɢ˘gQGƒ˘˘L ≈˘˘dEG t∞˘ n£˘˘ r°üJ ICɢ aó˘˘e ¿É˘˘c ô˘˘NB’G QGó˘˘é˘ dG o∞˘ °üf ¢†©H øe π¨æJ ¢ùe ¬jôà°ûJ …òdG Ö°ûîdG nΩGƒcCG oπªp ëJ á«∏£e ál «fó©e ºd ¿ÉàμjQCG âfÉc É¡eÉeCGh .∞JÉ¡dÉH kÉfÉ«MCG o¬Ñ∏£J hCG ÚdG qƒ÷G áYÉÑdG π«Ä°†dG Égó°ùéd kÉ«aÉc ¿Éc ∑ôëàªdG »°SôμdG ¿C’ ,§b ɪ¡«∏Y ¢ù∏éJ .»dÉãeCG øe A±ódG »ÑdÉ£d ɪg ¿ÉàμjQC’G ¿ÉJÉg .Oƒ≤Y áKÓK òæe ,º¡eɶYh º¡àé°ùfCG tπàëjh º¡dÉ°UhCG »a OôÑdG o∞Mõj øjòdG ∂ÄdhCG má∏«d πc º¡JÉFQ »a ºgƒHQ iOɪàjh ,ºgQhó°U »a ∞°UGƒ©dG tÖ¡Jh .¥ôa óLƒj Óa ,ÖëdG øY Gk ó«©H hCG ,øWƒdG øY Gk ó«©H É¡fƒ°†≤j 177


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 178

.QÉjOh ÉfCG »d âfÉc l≥jó°U ¬¨∏Ñj ºd Ée …Qó°U øe ân¨n∏nH ób π¨æJ ¢ùe âfÉc .ôHÉcCG ød oº¡ØJ .¬«a ák fƒæM É¡àjCGQ Ée Qó≤H ¿CÉ°ûdG ∂dP »a kIô«ÑN øμJ ºdh ,º∏b hCG Am GƒàMG »©éàæe ó«YÉéàdG ɪ¡H o§«ëJ ø«à∏dG É¡«æ«Y øe oπ©éJ ∞«c .ÉgAGQh Ée º¡a »a É¡≤ªY kÉfÉ«MCGh ,QƒeC’G º¡a »a É¡àWÉ°ùH É¡d .¿ÉeCGh ¿hO É¡jqóëJ øe o∞μæà°SCGh ,kÉ©jô°S É¡d oº∏°ùà°SCG »æ∏©éj Ée Gk ô«ãc Gògh πãe mIOQÉH máæjóe »a ,»JÉ«M ΩÉjCG ∞©°VCG kÓ©a Ro ÉàLCG …òdG ÉfCG ,πFÉW .ôaƒμfÉa ø˘Y ø˘ã˘ë˘Ñ˘j »˘JGƒ˘∏˘dG õ˘Fɢ˘é˘ ©˘ dG ∞˘˘æ˘ °U ø˘˘e π˘˘¨˘ æ˘ J ¢ùe »˘˘d óo ˘ Ñ˘ J º˘˘d ,kGô«N É«fódG øYQõj »JGƒ∏dG ∂ÄdhCG øe äóH πH .Ö°ùëa äÉjÉμëdG .É¡æY ø∏Môj ¿CG πÑb Gò˘¡˘d á˘jôq ˘°ùdG í˘«˘JÉ˘Ø˘ª˘ dG ø˘˘«˘ μ˘ ∏˘ ª˘ J p∑ó˘˘Mh pâfCG pâæ˘˘c ∞˘˘«˘ c ôo ˘ cs ò˘˘JGC kÉ°UÉî°TCG Öëf Ée Gk ô«ãc .kɪFGO ÖëdG ¬æsª°†àj ’ ôl eCG Gògh ,Ö∏≤dG ¿CG åÑdCG ’ AÉ«°TCG ∂ p æY oâ«ØNCG GPEG oâæc »æμdh ,ô«ãμdG º¡æY »Øîf É¡FÉeO »a ál bQÉZ »gh ,∂«dEG …s ój ø«H É¡∏ªMCG ºK ,Iƒ°ù≤H É¡ëHPCG p∂æY »ØNCG ’ ¿CG ∫hC’G ÖëdG Ωƒj òæe oäQôb »fC’ ∂dP .É¡ªKEGh ¬Lh »a mäÉHóf ≈dEG o∫ sƒëà«°S ±É£ªdG ôNBG »a ¬«Øîf Ée πμa .kÉÄ«°T pâ∏MQ .kGóL lIó«©H pâfCG ¿B’G .É¡H √ sƒ°ûàj ¿CG ¬d óo jQCG øcCG ºdh ,ÖëdG .≥°TÉY áfÉeCÉH p∂«∏Y ¬oà«∏eCG ,ô«Ñc lÜÉàc p∂JôcGP »ah »æY .kÉfÉ«MCG ÖëdG ô°UÉëoj ¿CG øμªoj ∞«c kÓ«∏b º¡ØJ ¿CG ójôJ π¨æJ ¢ùe 178


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 179

oπnéNCG øcCG ºd .™«HÉ°SC’G ø«H kÉeɪd ’EG ÉgGQCG ’ kICGôeG ≥°ûYCG ¿CG ≈æ©e ¬«fÉYCG Ée ¿CG âsæX ɪHQ .É¡dGDƒ°S AGQh Ée o∑QOCG oâæc »æμdh »æWh øe ôãcCG º¡≤°ûY ¿ƒμj ’ ¥É°û©dG øe ôo «ãμdGh ,’EG ¢ù«d Cɪ¶dG øe ál dÉM ƒg ¿ƒ«Y øe ¿hƒJôj ɪdÉM Gòg º¡≤°ûY ÅØ£æjh ,§≤a ÉC ªX pádÉM øe ¢ù«d ¬«a oïØn æjh n≥°û©dG oèuLDƒj sø¡æe º¡fÉeôM s¿ÉC c .kÓjƒW º¡JÉÑ«ÑM .QÉædG äóªN ,ô r£n≤dG ∫õf Ésª∏a ,ôãcCG ?IÉ«ëdG ∑uôëe ƒg ɪc ,ÖëdG o∑ôu ëe ¿PEG o¢ùæédG ƒg πg o´Qõ˘«˘°S .Gò˘g »˘Ñ˘M »˘a ¬˘°ùØ˘˘f ôn ˘ n°û˘˘nM ƒ˘˘d Gk ô˘˘«˘ ã˘ c ó˘˘jhô˘˘a »˘˘æ˘ jPDƒ˘ «˘ °S m ∫óL ≈dEG máLÉëH oâ°ùd ÉfCGh .´ó°üæj ≈àM ø«≤«dGp ≥ªY »a päÉ°†bÉæàdG .ÖëdG ∞¡c øe »æLôîj .lIóMGh lIô£b »ÑM øe s∞L Éeh p∂©e ¢ùæédG oâHsôL ,ô¡°TCG ôÑY ,ôNB’G øe ÉfóMCG …ƒJôj ¿Éc p∂LGhR øe mIOhó©e m ΩÉjCG πÑb ≈àMh ô≤a ≈∏Y kÉHƒ∏°üe ,ø«∏ÑëH p∑ôjô°S ºFGƒb ≈∏Y kÉ≤q∏©e ójhôa ¿Éch .¬àjô¶f :ôNBÓd ÉfóMCG ±É°ûàcG päÉjGóH »a ,∫GDƒ°ùdG Gòg kÉeƒj p∂àdCÉ°S ?¢ùæédÉH ôo KCÉàj ÉæÑM ¿CG ø«æ¶J πg ºa »a ±hôëdG oAGƒàdG p∂Jɪ∏c »ah pâÑLCG ,kÓ«∏b AÉ«ëdG p∑òNCG :ádƒéN má∏ØW .. øμdh ,…QOCG oâ°ùd?GPÉe øμd179


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 180

.kÉbôa çóëoj ¬fCG ôo ©°TCG ¢ùæédG ¿C’ .ÉæÑM AÉæKCG ¬H oâæeBG »fCG hCG ,kÉ°†jCG ∂dòH øeDhCG oâæc ÉfCG ¿CG ∫hɢ˘ë˘ j …l 󢢰ùL lAGó˘˘f ƒ˘˘g ɢ˘ª˘ fEG ,kɢ Yƒ˘˘L ¢ù«˘˘d Ö뢢dG ¬˘˘Øt ˘ ë˘ j …ò˘˘ dG .ìGhQC’G åjóM »a n∑QÉ°ûj ?ÉæHƒfP øY GPÉe øμdh ÖfòdG »æbôëj ’ GPɪd .ô«ª°†dG ÜÉàc »a áÑFɨdG áëØ°üdG √òg Gk óL kÉ«©«ÑW ¬H Ωƒ≤f Ée hóÑj GPɪd ?óëdG Gòg ≈dEG p∂æe Üô°TCG ÉfCGh ?êGhRC’G AÉ≤∏c »a p∂ÑM É¡nÑ`s`Ñ°S »àdG á°ùμædG √òg »a kÓjƒW oäôμa »æ«bqó°U .»æjôà©j øμj ºd ÖfòdG Qƒ©°T ≈àM ,»FOÉÑe »æbuQƒD j øμj ºd .ÉæeÉëàdG ≈¡àfG ɪ∏c p∂æe ák «ØpN ¬∏dG ôبà°SCG oâæc .p∂æe »fÉeôëH ,p∂æY »ØØ©J ΩóY ≈∏Y »æÑbÉ©j ¿CG ’EG .âØ∏àNG äÉHƒ≤©dG ôo «jÉ©e ≈àM »æjO Qm òëH ádƒØ£dG òæe »eCG »s a o¬àsHQ …òdG ô«ª°†dG á©aGôe »a ≈≤HCG ≈˘˘∏˘ Y QGô˘˘°UE’G …ó˘˘æ˘ Y ¢ù«˘˘∏˘ a ,ɢ˘e kɢ eƒ˘˘ j ál ˘ ∏˘ MGQ p∂fCɢ H oπ˘ s∏˘ ©˘ JCGh ,´Gh ,QGóbC’G É¡æμdh p∂æe êGhõdG »a Gk ó¡L ∫BG ºd »fCÉH πs∏©JCGh ,á«°ü©ªdG ºμëH á«°ü©ª∏d Iô«NC’G OhóëdG πÑb ∞≤j p∂«a »eÉ≤e ¿CG πs∏©JCGh óé°SCGh ,…ô¡X ∞∏N Gk ô«NCG ¬«≤dCG ɪe ô«ãμdÉH πs∏©JCGh πq∏©JCG .p∂àjQòY .»d ôبj ¬∏©d ,p∂æe oâLôN ɪ∏c IôFÉM mäGóé°S ¬∏d Ée kÉeƒj »æMôéà°S .QƒædG IQƒ°S øe ≈dhC’G äÉjB’G »q æ«©H RhÉéJCÉ°S 180


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 181

»àdG áeÉ≤à°S’Gh kɪjób »°ùØf ≈∏Y É¡à«∏eCG »àdG ø«fGƒ≤dG ôJÉaO »a »q ÑæL ø«H ≥«bódG t¢ùëdGh ,QÉبà°S’G É¡ª«≤j ’CG ≈°ûNCGh »s a âsLƒYG .≈°Sƒe päÉjBGh p∂ÑM ôë°S ø«H o¥õs ªàj …òdG ¿CG πÑb ó«MƒdG É¡∏ØW âÑéfCG »g .Gòg »a π¨æJ ¢ùe »æª¡ØJ ød É¡LhR »°†≤«a ,kÉ©e ɪ¡æe É¡eôëJ ¬∏dG IOGQEÉH GPEÉa ,¬«HCG øe êhõàJ Gk QGO o´On ƒo«a É¡æHG áfÉ°†M u≥M øe ábÉYE’G É¡©æªJh ,√ÉæÑe ¢VÉ≤fCG âëJ .ôÑc ≈àM ,∫ÉØWC’G ájÉYôd áeÉY

181


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 182


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 183

™HGôdG π°üØdG :∫Éb »ætæ¶j ’ ƒgh äGƒæ°S ™Ñ°S òæe .ôëÑdG ≈∏Y ¢Sƒ∏édG ∂æY r´O ò`æ`e ¬«∏Y Åo «≤j …ò`dG ÅWÉ°ûdG øe RôÑj Ée ᪠p°S ¬d kÉÄJÉf Gk AõL ’EG .Ωó`≤`dG ≈∏Y iôNC’G oAÉ«°TC’G ¬eôàëJ ¿CG øμªj Ée ôNBG ¿CG ø«M ó©H o∑Qóà°S .ô°ûÑdG ºg ,ÖcƒμdG ähõfGh kÓ«∏b o¢ùª°ûdG ähP .≈dhC’G p π«∏dG nIõNh ôo ¶p àæj kAÉ°ùe ¿Éc ¬«a ôo ©o °ûf …òdG AÉ°ùªdG øe âbƒdG ∂dP »a Éæc .≥aC’G ôNBG »a ák ÄaGO ák ∏«dP É¡n≤jôW o¢ùª°ûdG òNCÉJ ÉeóæY ,kÉÑÑ°S É¡d ±ô©f ’ AÉμÑdG »a máÑZôH .É¡Hô¨e ƒëf É¡ÑFÉ≤M oπªp ëJ »gÉg ,ìÉÑ°üdG òæe nIÉ«ëdG Éæ«a oø≤p ëJ »àdG ∂∏J .¿ƒμdG »a On ôo r°ûnàd ¬eÉeCG ô°ûÑdG ∞≤j .QƒædG ≈∏Y Gk ôeBÉJ √GQCG »fC’ Ühô¨dG o√ôcCG kɪFGO 183


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 184

ÉfOÉ°ùLCG »a oå©n Ñj Quôμàe »l fƒc l•ÉÑMEG .Ωƒj Qp É°†àMG πc øjõLÉY .ΩÓ¶dG ≥aC’G »a oå©n Ñj ɪ∏ãe ∞©°†dG ,¬˘ª˘a ‘ oí˘LQCɢà˘J ¬˘JQɢ颫˘ °Sh ,¢†«˘˘Ø˘ N mäƒ˘˘°üH oº˘ ∏˘ μ˘ à˘ j Qɢ˘jOp ¿É˘˘c ôo o¶æj ô«¨°U x≥ p°T øe ’EG kÉÑjô≤J ¿Éà≤∏¨æe ,≥aC’G ≈∏Y ¿ÉàÑ°üàæe √Éæ«Yh ,QɢjO ¬˘Ñ˘à˘æ˘j .í˘jô˘dG ¬˘aPɢ≤˘à˘J ô˘«˘ ¨˘ °U »w ˘ bQh l¢ù«˘˘c ɢ˘æ˘ H ôt ˘ ª˘ j .¬˘˘dÓ˘˘N ø˘˘e ™e ™aóæªdG ¿ÉNódG ø«H øe º∏μàj ºK ,¬JQÉé«°S øe kÉ°ùØf oÖë°ùjh .ôëÑdG AGƒg oÖëp °ùæj √ôJ ≥FÉbód n∑ô°üÑH ¬©ÑJG .»≤jó°U Éj ¢ù«μdG Gòg πqeCÉJ ¬ZpôØoJ ºK ,AGƒ¡dÉH ïØàæj .…ƒ¡j ºK ,kGQÉàeCG ™ØJôj ,¢VQC’G ÜGôJ ≈∏Y .ôNBG m¿Éμe ≈dEG ôo «£jh É¡°†©ÑH ¬aGôWCG o≥°üà∏àa ,A»°T πc øe íjôdG .¬àdBG ¬àLôNCG òæe CGƒ°SC’G ¬MÉÑ°U .Gòg ¬HGòY óo pgÉéj ƒgh ìÉÑ°üdG òæe πs«îJ .¿ƒμ°ùdG ≈∏Y IQó≤dG ≈àM ∂∏ªj ’ ƒgh ¬fGƒgh ¬Ø©°V πs«îJ .䃪dG ≈∏Y ∂JQób ≈àM ,A»°T πc Ée kÉeƒj ó≤ØJ ¿CG nâfCG ¬oàjCGQ ɪHQ Gò¡c lA»°T ¬«a Ék ª∏«a ôscòJCG .á°ûgóH ¬©e ¢ù«μdG oπseCÉJCG ∫GƒW p∂àaôZ »a É¡oàjCGQ »àdG ΩÓaC’G nIôcGP s¿GC oº∏YCG oâæc ƒdh .p∂©e .º∏«a …s GC p∂©e oâjCGQ Ée ó©H ɪ«a »æªdDƒà°S áæ°S :∞«îe Am §ÑH »dƒgP »a ¢ùª¡jh ,¬JQÉé«°S ¿ÉNO QÉjpO ¢†Øæj .ôëÑdG ∑ôJÉa ,¬∏ãe ¿ƒμà°S Ωƒj äGP »˘a ɢ¡˘©˘e QɢjO oIQɢ颫˘°Sh ¢ùª˘°ûdG Å˘Ø˘£˘æ˘Jh ,kG󢫢©˘ H o¢ù«˘˘μ˘ dG π˘˘Mô˘˘j ,s»˘eó˘b …ƒ˘WCɢa ,Ió˘j󢢰T ál ˘ Hô˘˘Z »˘˘æ˘ ª˘ gó˘˘J .ᢢª˘ î˘ °†dG ô˘˘ë˘ Ñ˘ dG ᢢ°†Ø˘˘æ˘ e 184


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 185

øe êôîjh ,s»àÑcQ ¤EG »æbP óæ°SCGh ,Iƒ≤H …Qó°U ≈dEG ɪ¡tª°VCGh .≥p∏bn l¢SQƒf »s æ«Y ’ oâeO Ée .¿Éc kÉjCG ¬eÓc ≈∏Y ÅμJCG ¿CG oäQôbh º∏μàj QÉjO oâcôJ »àdG p íjôdG ¬Lh »a ák ØbGh nÖ p°üàæJ ¿CG É¡æμªj ák ª∏c »∏NGO »a o∂∏eCG :∫ƒ≤«°Sh ,kÓ«∏b o⪰UCÉ°S .¢ù«μdG pâ©LhCG ¿CG ó©H »H ¢üHôàJ ,iôNCG nAÉ«°TC’ »°ùØf oºu∏°SCG ÉfCGh â«JCG òæe mäGƒæ°S ¢ùªN oâ«°†b ¿CG óH ’h ,É¡∏ãe A»°T ±É£ªdG ôNBG »a »æfCG ¬H øeDhGC oâæc Ée πch »æe oΩóbCG É¡fCG ôo ©o °TCG oâæc ɪdh .IÉ«M Éæd πuμ°ûæd ôNB’G ™e ÉfóMCG π©Øæj »æcuôëJ .É¡àªMQ âëJ â o «≤Hh ,A»°T πc É¡d oâcôJ ó≤a ¿ÉμŸG »a pá¶ëd »a ¬dÉ≤pY øe nân∏Øn fG ɪ∏c »eÉeR É¡d óo «YCG ÉfCGh ,»∏NGO ∑sôëàJh .OtôªJ ;á«eƒ«dG É¡JGQGóe »a »H ôo ©o °ûJ øμJ ºd É¡fCG ,äGƒæ°S ó©H ,o⪡a »°ûªJ »àdG áo Ø°UQC’G .∑Éæg è∏ãdGh ,Éæg ôëÑdG .»H Gk óL ál ≤«°üd oAÉ«°TCG »àdG ∫õæªdG áo aô°T ,≥jô£dG oπuμ°ûoj …òdG IQÉ«°ùdG Oƒ≤e ,¿ƒØbGh øëfh ºd kÉ°†jCG ÉfCGh ,Aɪ°ùdG É¡bƒa tπàÑJ »àdG »°ùHÓe ,¢ùª°ûdG øY oÜôo ¨J .»°ùØæH ôo ©o °TCG øcCG o∞éJôJ »HÉ°üYCG âfÉc ,QÉjO ™e »°ùØæH ô©°TCG øcCG ºd kÉ°†jCG ÉfCGh ≈dEG o¿ÉNódG nÖnë n°ùfGh ,IôªdG √òg kÉ©e ø«JQÉé«°S Éæ∏©°TCG .»∏NGO »a oπép ©à°SCG øcCG ºd .π¡e ≈∏Y QÉædG É¡∏cCÉJ »àaÉØd âs∏Xh ,Iƒ≤H ¬«àFQ .iôNCG ák «ë°V íjô∏d ºu∏°SCG ¿CG oâgôc ɪHQ .É¡Jƒe 185


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 186

:≥p∏bn Am hó¡H ¬d oâ∏b .QÉjO Éj Éæ∏LCG øe á«fƒμdG É¡JÉÑLGh oAÉ«°TC’G n∑ôàJ ød ’ m¬Lh øe oÜôgCG ø«àæ°ùd oâ«≤Hh ,∞°SCÓd Gk ôNCÉàe Gòg oâcQOCG ó«©à°SCG ¿CG oâdhÉM ,¥Gô©dG »æ¶Ød òæe »fOQÉ£j ¬æXCG »æμdh ,√GQCG .Iôe ôNBG »æàcnônJ øjCG oπ¡éJ âfÉc É¡sæμdh ,AÉ«°TC’G √òg øe »°ùØf øe ¬àeÉb πeCÉJC’ ÉfCG oâØbhh ,äGƒ£îH ƒg »æ≤Ñ°S .»°ûªæd ÉæØbh .∞∏îdG ô«°UÉYC’G øe ºc .´ƒédG ¢†ØàfG òæe Éæg ≈≤∏ªdG …QÉ°üdG Gòg øe ºch ?ÅWÉ°ûdG Gòg ≈dEG π°Uh ≈àM áLƒe ó©H ák Lƒe ¬àaPÉ≤J ?Ée kÉeƒj Éæg ∞≤j ≈àM »£àªj ¿CG ¬«∏Y ¿Éc ¿õëdG päGƒ¡°U …òdG ÉfCG ,ôNBG ó∏Hh iôNCG IôcGP ≈dEG êÉàMCG oâæc ɪHQ .¬©e oâ«°ûe AGôë°U »a s∞LCG ¿CG πÑbh ,¬fõM »Ñ∏b ó≤Øj ¿CG πÑb áHô¨dÉH oâØëàdG o⪰üdG nπëp Øà°ùj ¿CG πÑb É¡°†©H ≈∏Y »Jɪ∏c oºco QCG ¿CG oäQôb .…OÓH .…ó°ùL »a :∫ƒ≤j ∂æWh r¥Qp ÉØJ ºd ∂fCÉc ,¬H ¿ƒ©àªà°ùJ kÉaôJ kÉ°†jCG ºμfõM QÉ°U πÑb Gk ó«©H oíjôdG ∂∏ªëà°S .¬«dEG Oƒ©J ¿CG Qó≤J ’ ∂fCG º∏©J âfCGh kÉeƒj ≈˘˘°ùæ˘˘J ∞˘˘«˘ c ∂ª˘˘u∏˘ ©˘ oj ,Oô˘˘Ñ˘ dG ø˘˘e Gk Qró˘ bn h ,º˘˘dC’G ø˘˘e Gk ós ˘ M Üuô˘ é˘ J ¿CG .∂æWh ¤EG Oƒ©Jh √òg áaôàªdG ∂Jôég ¿C’ kÓ«∏b É¡«∏Y oäO sƒ©J .á«°SÉb ¬Jɪ∏c søμdh ,∞£Y ásªK ¬«æ«Y »a 186


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 187

´QÉ°T »a ô«Ñc ≈¡≤e »a äGôe IóY Éæ«≤àdG .∫hC’G ¬eƒég ¢ù«d Gòg ≈˘à˘M ,√É˘æ˘«˘Y »˘æ˘ª˘Lɢ¡˘J âfɢc mIô˘˘e π˘˘c »˘˘ah ,ô˘˘aƒ˘˘μ˘ fɢ˘a »˘˘a ¿ƒ˘˘°ùHhQ .iôNCG ák ë∏°SCG ¬eƒé¡d òîJÉa ,ÉæaQÉ©J ,…óëàdG ¬Ñ°ûJ mIhÉØëH ¬Øu∏¨jh QòëdG o¢ùsLƒàj .¬JGô¶æH kÉ«HôY ¿Éc Gòg »a o¢ù∏LCG ,ó«Mh »fCG º¡Ø«d »JGô¶f øe ôãcCG ≈dEG oêÉàëj ’ ¿Éch »æ o°ùpÑ∏oJ »àdG »à≤°T øe kÉHQÉg ,kÓªY õéfCG hCG kÉ°SQO ÖàcC’ ≈¡≤ªdG iQCG »æμdh ,»æfƒaô©j ’h ,º¡aôYCG ’ øe ≈dEG kÉÄL’ ,IóMƒdG ܃K .πbC’G ≈∏Y ¿ÉeC’G øe ≈fOCG Gk óq M oå©Ñj kÉjô°ûH kÉ©ªàée º¡«a ,OhôÑH É¡cuôëj ºK ,¬Jƒ¡b »a ôqμ°ùdG ¢SÉ«cCG ÆôØj ƒgh ¬∏eCÉJCG oâæc ,Iô«Ñc ák Ø°TQ o∞ p°Tôj ƒgh ¬ëeÓe ¢†Ñ≤æJh ,¬jój ø«H ܃μdG oπªp ëjh »Jô¶f ô°ùμ«d ,∫óà©jh ¬JQÉé«°S π©°ûjh ,∂¡æªdG ¿ÉéæØdG ∑ôàj ºK .AÉ¡∏ÑdG ¬æ«Y .â«JCG òæe á«FÉjõ«ØdG ádÉëdG √òg oäó≤a ÉfCGh .kÉÑ∏°U hóÑj kÉMƒ°Vh ôãcCG ô¡¶j Ée kÉLGhORG ¬Jô¶f »a ∑ôààd kÓ«∏b ô°ùμæJ iô°ù«dG »àdG ¬æbòH ,kGóL ál ≤n gn ôr oe ¬àeÉ°Sh .kÓãe »∏ãe ,≈fOCG ƒg Ée ≈dEG ô¶f GPEG ,¬æ«ÑL ≈∏Y IôKÉæàªdG ∞«ãμdG √ô©°T päÓ°üoNh ,ΩÉjCG òæe ≥n∏oëJ ºd .≠ÑàdG ôKCG øe øjhGôª°ùdG ¬«àØ°Th .»˘ë˘dɢ˘°U »˘˘a â°ù«˘˘d päGô˘˘¶˘ æ˘ dG án ˘ cô˘˘©˘ e s¿CG oäô˘˘©˘ °T ,Ωƒ˘˘«˘ dG ∂dP »˘dɢà˘dG Aɢ°ùª˘˘dG »˘˘a oäór ˘ Yo h ,∑GP »˘˘fɢ˘μ˘ e oâcô˘˘Jh ¬˘˘jóu ˘ ë˘ J ø˘˘e oâHô˘˘g ¬fCÉc ,áMQÉÑdG É¡«a o¬oàcôJ »àdG É¡°ùØf áÄ«¡dGh ,¬°ùØf ¿ÉμŸG ‘ √óLC’ 187


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 188

,É¡H oâ«JCG »àdG IójóédG »àÄ«¡H »fCG á¶ë∏dG ∂∏J oäô©°T .Éæg ΩÉf hóHCG ,kÓ«∏b ¢ùeC’G ádhÉW øe ó©HCG É¡JôàNG »àdG iôNC’G ádhÉ£dGh .áMƒ∏dG äÉÑK »a Gk RÉ°ûf n¿ÉNOh ¬ëeÓe oâØdCG .Éæ°†©H ±ô©f ¿CG ¿hO É¡«a Éæ«≤àdG läGAÉ°ùe m ≥jó°üH É¡H oÖuMôj »àdG á«bGô©dG ¬àé¡dh ,á©WÉ≤dG ¬pJGô¶fh √ôFÉé°S .ôHÉY »x HôY »àdG Góæc øe á«bô°ûdG ¿óªdG ±ÓîH .¿ƒ∏«∏b ôaƒμfÉa oÜôYh QÉ°U ≈àM ,ø««æ«£°ù∏ØdGh ,ø«jQƒ°ùdGh ,øjôLÉ¡ªdG ø««fÉæÑ∏dÉH t¢ü¨J ÉgÒZh GƒJCG h ƒàfQƒJh ∫Éjôàfƒe »a Rl QÉH »l ∏ÑLh »w eÉ°T ôl KCG ºgQƒ°†ëd .¥ô°ûdG ¿óe øe ᢢ dòq ˘ dG ¬˘˘ «˘ ∏˘ Y âHô˘˘ o°V …ò˘˘ dG ø˘˘ e ¿É˘˘ eõ˘˘ dG Gò˘˘ g »˘˘ a …QOCG ó˘˘ YCG º˘˘ d ójôf ,áÑjôZ Om ÓH »a Rl QÉH ôl KCG Éæd ¿ƒμj ¿CG ójôf ’ .kÓ©a áæμ°ùªdGh .Ö°ùëa óMCG É¡æe ÉfOô£j ’ kÉfÉWhCG ɪfEG ¬æWh øe Gk ôLÉ¡e ¢VQC’G √òg Iôe ∫hC’ ÉC £j »HôY ¿É°ùfEG πc .Ée m º∏¶d ñqQƒD j øe ºch ?¬æWh ≈dEG ôm LÉ¡e πc ó«©f ≈àM êÉàëf ºcÉëªdG øe ºc ?ájóHC’G ÉjÉ°†≤dG √ò¡d Gk QɶàfG º¡«Øμ«°S ôª©dG .≈ØæªdG »a ôNBG lºu∏¶àe ,QÉjO ƒg »°SCGQ oäóæ°SCGh ,≈¡≤ªdG »a »eÉeCG √OƒLh oâ∏gÉéJ ,Ωƒ«dG ∂dP ≈∏Y kÉ£ZÉ°V ,»æ«ÑL »naôW óæY IqOÉM májhGõH ø«à«≤à∏ªdG …s ój ≈dEG 188


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 189

.ádhÉ£dG ≈°Vƒa »a kÉbQÉZh ,ø«©dG pÜÉ°üYCG …Éæ«Y Os ôà°ùJ ≈àM kÓ«∏b ô¶àfCG ¿CG óH ’ ¿Éc »°SCGQ â©aQ ¿CG ó©H ¢ù∏Lh πHÉ≤ªdG »s °SôμdG ƒg Öë°S ,∂dP AÉæKCG .QÉ°üHE’G ≈∏Y IQó≤dG .Iô«¨°üdG »JAɪZEG øe ≥«aCG ¿CG πÑb »eÉeCG .OGó¨H øe ,QÉjpO .¢VÉjôdG øe ,ô°UÉf .øWh ≈dEG ¬FɪàfG øe oπª°TCG áæjóe ≈dEG √AɪàfG ¿CG ô©°ûj ,»∏ãe ¬fEG @@@ ..kGô«ãc ,kGô«ãc Éæªà°Th ,kÓjƒW ÉæKsóëJ kÉÑjô≤J á«Hô©dG ᪶fC’G tπc ¬p©ªb øY äõéY …òdG ó«MƒdG A»°ûdG »°SGôμdG Gƒ∏©L ƒdh ,k’ÉLQ »gÉ≤ªdG GƒYQR ƒdh ,É¡«æWGƒe áæ p°ùdCG ƒg ô˘ã˘cCG º˘¡˘à˘jô˘î˘°S ⫢≤˘Ñ˘d ,ɢgOG qhQ ≈˘∏˘Y ¢ù«˘°SGƒ˘L ɢ¡˘ °ùØ˘˘f ä’hɢ˘£˘ dGh .k’hGóJ á«Ñ©°ûdG päÉæqμ°ùªdG ¿ƒdOÉÑàj º¡fEG .øWƒdG ô«Z øY ¿ƒKóëàj ɪq∏b AÉHô¨dG »≤à∏j ÉeóæY .iôNCG kIôe Gƒ≤à∏j ≈àM ,¥ôØàdG óæY É¡fhó«©à°ùjh ,ká«ØN ìGôédG Ée π°†aCG ¿Éc ɪHQ .âHÉK É¡oªéM áHô¨dG päÉMGôL ¿CG ¢ûgóªdG ál ˘∏˘°†©˘ª˘a ,AÉ˘Ø˘°ûdG ɢeCG .ìô˘é˘dG Oó˘˘ª˘ J ∞˘˘bƒ˘˘J ɢ˘¡˘ fCG ɢ˘æ˘ H ᢢHô˘˘¨˘ dG ¬˘˘∏˘ ©˘ Ø˘ J .á∏«ëà°ùe »a Ió«MƒdG ìGôédG »g áHô¨dG päÉMGôL ¿CG kÉ°†jCG ¢ûgóªdGh 189


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 190

âëJ êQóæJ ¿CG ¿hO º¡FÉHBG øe AÉæHC’G É¡Kôj ¿CG øμªj »àdG IÉ«ëdG ºd øjòdG ºg ,¿hôLÉ¡e ,¿ƒ«Øæe º¡fCG Gk óHCG Gƒ°ùæj ød .áKGQƒdG ø«fGƒb .É¡HGôJ GƒÄWh ’h ,kÓ°UCG ºgOÓH Aɪ°S Ghôj ºd »àdG á«KGQƒdG ¿õëdG ø«fGƒb kɪàM É¡fEG ?IÉ°SCɪdG GƒKQh ∞«c .∫óæe É¡©°†j ,»fõM nº¡n Øj ¿CG o™«£à°ùj QÉjO ¿Éc Ée GPEG Gk ócCÉàe øcCG ºd Gòg ºZQ Qó˘˘b Gk ó˘˘≤˘ ©˘ e º˘˘¡˘ Ø˘ dG Gò˘˘g π˘˘©˘ LCG ¿CG ᢢjGó˘˘Ñ˘ dG ò˘˘æ˘ e äó˘˘¡˘ à˘ LG »˘˘fCG ô˘˘ «˘ Z …u GC »a kÉYuô°ùàe ,…ôYÉ°ûe OÉ≤àfG »a Gk óL kÉ«°SÉb ¿Éc ¬fC’ ,»àYÉ£à°SG »a áÑZôdG »°ùØf »a óLCG øcCG ºdh ,™LGôàj ’ ¬«a kÉ©WÉbh ,¬≤∏£ojm ºμM .¬JÉYÉæb …uóëJh ,¬dGóL ôuμØf øjòdG ∂ÄdhCG øe ,A»°ûdG πc πH ,A»°ûdG ¢†©H kÉjQƒK ¿Éc .Iô«¨°U ∑QÉ©e »a º¡©e πNóf ¿CG πÑb kÉfÉ«MCG :Ωƒ≤j ¿CG πÑb kIôe »d ∫Éb .ICGôeÉc kÉMƒªW øoc ,πLôc kÉ°ùFÉj øμJ ’ ?óëdG Gòg ≈dEG ák ©WÉb ¬Jɪ∏c ¿ƒμJ ¿CG ≈∏Y ôq °üj GPɪd º¡aCG ºd ±hôM ≈°TÉëàjh ,»¡ædG ±hôMh ,ôeC’G ∫É©aCÉH πªoédG CÓªj GPɪd …ô«Z kÓLQ ¿CG ƒd ?A»°ûdG ¢†©H IôNÉ°S É¡o≤∏p £j ºK ,´É£à°SG Ée áq∏©dG øeõdG Gòg πÑb ¬àaOÉ°U »fCG ƒdh ,kÓjƒW ¬dOÉéd ¬©e ºq∏μJ …òdG ƒg .Ahógh m¿ƒcQ øe ¿B’G ¬«∏Y ÉfCG Ée ô«Z ≈∏Y ¬©e oâæμd ¬JGQÉ¡e øe ójó©dG ó≤a »fÉ°ùd ÉfCGh ,kGô«ãc »fõé©oj ¬fÉ°ùd oähôÑL 190


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 191

.∂dP øe ów H »d øμj ºdh ,⪰üdG ±ôàMG Ée ∫ƒ£d ájQGƒëdG …ôKBÉe øe áHô¨dG pâ©s«°V Ée pá∏ªL »a »Hô©dG ∫GóédG oâ«°ùf ɪHQ ™Ñ°S âdÉW óbh ∂dòH ≈dhCG âfÉc ƒg ¬àHôZ øμdh ,á∏«°UC’G á«Hô©dG AÉe n܃c ÉfCG oÖ∏WCG .¬ªq∏μJ »a áWÉ°ùÑH »fõpé©oj kÓLQ ¿Éc .äGƒæ°S má∏ªéH É¡∏c ¬JÉ«M ƒg ôo p°üàîj ɪæ«H ,…ôqJƒJ Ió°ûd äɪ∏c ô°ûY »a ..IóMGh .ôjÉ£àªdG ¬ª«°ûg ¢†©H ÉfCGh ,¥ôàëj løWh ¥ô°ûdG »a »æªé∏jh ,¬JôÑf ∫GõdR »a o¢û©JôJh …É°T n܃c ¬d oπªëJ …ój ?∑GP ¬æWh »a √AGQh πLôdG Gòg ¬Øs∏N ôªédG øe ºc :∫GDƒ°ùdG OQɢ˘ª˘ dG Gò˘˘g !¿Gô˘˘«˘ æ˘ dG ¬˘˘«˘ æ˘ Ø˘ J ’h ..¥ô˘˘ à˘ ë˘ j o¥Gô˘˘ ©˘ dGh m¿ô˘˘ b ™˘˘ HQo o䃪jh ,ºgô«Z o¢VQC’G nâpÑræoàd ¬Jɨ oW πcCÉJ É¡fEG .ºjó≤dG …t ôeƒ°ùdG m ÅWÉ°T nøªK oÖ©°ûdG o™aójh ,ºcÉM ó©H kɪcÉMh ,IQƒK ó©H kIQƒK o¢SÉædG GC óÑj ºK ,ΩÓ°S ¿ÉHôb äGƒæ°S ó©H ô«ÑμdG ¬æY ∫RÉæà«d ,¬FÉæHCG øe kÉfƒ«∏e .ôNBG läƒe ..QÉjO ∫Éb øe É¡æ«HGôb Ωƒj πc ¬«dEG Ωuó≤Jh 䃪dG óo oÑ©J ák æjóe OGó¨H äQÉ°U kÉàeÉ°U ∫GR Ée á∏LOh .Iô«ãc lÜÓc ´QGƒ°ûdG »a .øjôFÉãdGh ∫ÉØWC’G .Ωɶæ∏d kÉ°Sƒ°SÉL íÑ°UCG Gk ôFÉK √ÉæaôY …òdG oäGôØdGh ,¿B’G ≈àM :¬ãjóM πªμj ºK ¬àaôY òæe mIôe ∫hC’ óo ¡s æàj QÉjO øe Oó©dG Gòg ájô°ûÑdG ïjQÉJ »a ™ªàéj ºd .ádhO ¿ƒKÓK ÉæàscO 191


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 192

øe k’GóàYG ôãcCG âfÉc á«Ñ«∏°üdG ÜhôëdG ≈àM .IóMGh máqeCG ≈∏Y ºeC’G oèrænj º∏a Ééf øe ÉeCG .äÉe øe º¡fGô«f »a äÉe .»HôëdG p±Gô°SE’G Gòg .¢VôªdGh ´ƒédG ICÉWh øe .AGQƒdG ≈dEG QÉjO »fOÉYCG ¢ù«ªîdG ìÉÑ°U oâ¶≤«à°SG .»àdƒØW nÜôM è«∏îdG oÜôM âfÉc ¿B’G »gh ,ádhO â∏cCG ádhO s¿GC Iô°ûY á«fÉãdG ≥£æªH º¡aCG ¿CG ∫hÉMCG ÉfCGh Iôμæà°ùªdG QÉÑμdG √ƒLh »a äGô¶ædG oìhGQCG oâæc .≠°†ªdG QƒW »a É¡H ƒ°ùcCG ¿CG ™«£à°SCG íeÓe º¡æe ¢ù∏àNCG ¿CG ∫hÉMCGh ,á°ûgóæªdG .º¡ØdG ≈∏Y Gk ô«¨°U hóHCG ’ ≈àM º¡©e »¡Lh AÉæY ÉæàØc ó¨dG ∞ë°U .kÓjƒW √òg Iô«ëdG ádÉM ôªà°ùJ ºdh á©æbCG Éæ«∏Y âYRs hh ,áeRC’G √ÉéJ Ö°SÉæªdG Qƒ©°ûdG øY åëÑdG ¿CG kɢ©˘«˘ª˘L É˘æ˘«˘∏˘Y ¿É˘c .󢩢H ɢª˘«˘a Rɢ˘¨˘ dG ᢢ©˘ æ˘ bCG âYRh ɢ˘ª˘ c ∞˘˘bƒ˘˘ª˘ dG ,äGƒæ°S ó©H ¬Ñàæf ¿CG πÑb »q bGôY ƒg Ée πc ø©∏fh Ö°†¨fh ôμæà°ùf ábɪëd ≈dhC’G á«ë°†dG ¿Éc ¥Gô©dG Ö©°T ¿CG ,√ÉÑàf’ÉH ôgɶàf hCG .Qhô¨e m πLQ Éæ«∏Y ø««àjƒμdG π«°S ≥saóJ .ÜQÉ¡dG Ö©°ûdG øe ±’B’G ™aófG ™«ªédG √ƒLh ≈∏Y ⪰ùJQG .Ée IÉ°SCÉe º¡æe m ≥aO πc ™eh kÉneôp Yn Qó≤dG AÉL GPɪd Gƒª¡Øj ºd .º¡ëeÓe »a ¬°ùØf ôØM m ∫ƒgP äÉeÓY ∞°ü©J ºd GPɪd ?É¡∏Ñb Aɪ°ùdG Oq ƒ°ùJ ºd GPɪd ?óëdG Gòg ≈dEG kÉjQƒëe ?ôjòf º¡JCÉj ºd GPɪd ?∫É«d ™Ñ°S íjôdG 192


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 193

májÉμM Oqôée É¡fCG ΩCG ?º¡JÉ°üoY ÜsòY ΩCG ,º¡«æeDƒe ¬∏dG ≈∏àHG πg ?kɪdDƒe É¡°ûeÉg ¿Éc Qó≤dG ¥É«°S »a AGOƒ°S ?¿hOƒ©«°S πg :¬àHÉLEG kÉ©«ªL ¿ƒ°ûîj …òdG ∫GDƒ°ùdG ¿Éc Gk óZ :¿hOOôj GƒfÉc øjòdG 48 »«æ«£°ù∏a πãe kÉ©«ªL GƒLôN º¡fC’ .Oƒ©f .¿B’G ≈àM ¿ƒ«æ«£°ù∏ØdG ó©j ºdh â°†e kÉeÉY ¿ƒ°ùªNh á©HQCG »àdG Oƒ¡édG ºZQh ,π«FGô°SEG ™e Üô©dG É¡°VÉN »àdG ÜhôëdG ºZQ »a ™«ªédG ÉgógÉ°T »àdG QRÉéªdG ºZQh ,∂dP AÉæKCG ºdÉ©dG É¡dòH .GhOƒ©j ºd ,á«æ«£°ù∏ØdG »°VGQC’G º¡°VQCG »a ¢ù«d ?ΩÉjC’G ∂∏J ¿ƒ«àjƒμdG Oƒ©j ¿CG øμªj ¿Éc GPɪ∏a »w dRCG whóY º¡¡LGƒj øe ¢ù«dh ,¢Só≤dG πãe ¿ƒª∏°ùªdG ¬«dEG ƒØ¡j lΩôM á«°SÉ«°ùdG áfÉ«îdG π©éj l§Øf º¡eGóbCG âëJ ôséØàj ɪæ«H ,Oƒ¡«dG πãe .ôeC’G ≈°†àbG GPEG Gk óL kIQn ôs Ñe á≤jó°üdG ∫hódG øe ¢SQGó˘˘ª˘ dGh ,ᢢ eɢ˘ ©˘ dG äɢ˘ fɢ˘ μ˘ °SE’G äCÓ˘ à˘ eG ,™˘˘ «˘ Hɢ˘ °SCG ±ô˘˘ X »˘˘ a øWh É¡jód ó©j ºd á«àjƒc ôm °SCÉH ,á«dÉîdG á«eƒμëdG »fÉѪdGh ,á∏ s£©ªdG ,kÉ©e ܃∏≤dG IÉ°SCɪdG É¡à∏©°TCG »àdG QÉædG äô¡°U .¢SÉædG Qhó°U ’EG Gò¡d ¿ƒ©dG ój óq ªd ™«ªédG sÖg .óMGh m »HôY m¿ƒ∏H Éæfƒ«Y âf sƒ∏Jh ,iôNCG ák dhO ∞«°†à°ùJ ,Ée ál dhO âfÉc ,ΩÉjCG ó©Hh .ô«ÑμdG Aƒé∏dG !É¡∏ªcCÉH oâdR Ée .çóë∏d AGOƒ°ùdG á«Ø∏îdG ’ƒd É¡YhQCG ¿Éc Ée óo gÉ°ûe 193


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 194

…ôà°ûj ¿CG ∫hÉëj ô«¨°U ôm éàe ΩÉeCG ¬Jô°SCÉH ∞bh …òdG πLôdG ôscòJCG äôØ£a ,᪫b äGP ó©J ºd á«àjƒc ô«fÉfO ’EG ¬Ñ«L »a ¢ù«dh kÉÄ«°T º¡d ≈≤dCG ,∫ɪdG øe ák eRQ ¬eÉeCG óLh ≈àM É¡ë°ùªj óμj ºd ál ©eO ¬æ«Y øe .¬¡Lh »Øîj ƒgh iQGƒJh ,¬eÉeCG ôl HÉY É¡H ≈∏Y Gƒ°Vô©«d ¥OÉæØdG ÜGƒHCG ΩÉeCG ¿ƒØ≤j GƒfÉc øjòdG oäGô°û©dG Gƒ©ªéJ øjòdG ¿hôNB’Gh ,¥óæØdG øe k’óH º¡Hƒ∏bh º¡Jƒ«H ø«eOÉ≤dG á°TÉYE’Gh ,ihCɪdG ™jRƒJh ,´ƒªédG º«¶æJ »a Gƒª¡°ù«d kÉHÉÑ°Th kÉÑ«°T ,º˘¡˘æ˘e …CG ¢ùØ˘f »˘˘a ¿Gƒ˘˘¡˘ dɢ˘H Qƒ˘˘©˘ °ûdG π˘˘∏˘ °ùà˘˘j ¿CG π˘˘Ñ˘ b mâbh ´ô˘˘°SCɢ H .¿õëdGh ôKCÉàdG øe »μÑoj É¡«a Ée πc kÉeÉjCG âfÉch ≈˘∏˘Y ɢ¡˘YÉ˘Ø˘JQG ø˘gô˘Ñ˘ «˘ d ¿ƒ˘˘æ˘ é˘ H ƒ˘˘jOGô˘˘dG Iõ˘˘¡˘ LCG Qɢ˘©˘ °SCG ⩢˘Ø˘ JQG äɢ˘YGPE’G ᢢ«˘ bG󢢰üe ∫ƒ˘˘M ™˘˘«˘ ª˘ é˘ dG ¢Sƒ˘˘ Ø˘ f »˘˘ a mᢠ∏˘ °UCɢ à˘ e m∑ƒ˘˘ μ˘ °T .πÑb øe ÜôëdÉH ™ª°ùj ºd ô°ûÑdG øe ¬∏ªcCÉH lπ«L Éæg .á«eƒμëdG ∞≤j mIôe ∫hC’h .¢û«©dG óZQh ΩÓ°ùdGh øeC’G øe ¬«∏Y äqôe läGƒæ°S .IQGqôédG ¬°Tƒ«éH √OhóM ≈∏Y Ée whóY ’EG ɢ˘¡˘ æ˘ e êô˘˘î˘ j ’ m√Gƒ˘˘aCG ≈˘˘dEG ¬˘˘«˘ HCG Iô˘˘ μ˘ H ≈˘˘ ∏˘ Y ´Qɢ˘ °ûdG Ö∏˘˘ ≤˘ fGh .º˘¡˘FɢHBG ø˘e ¬˘fƒ˘©˘ª˘°ùj ɢª˘H ¿ƒ˘bós ˘°ûà˘j GhCGó˘H ∫É˘Ø˘WC’G ≈˘˘à˘ M .ᢢ°Sɢ˘«˘ °ùdG ô¶àæj ™«ªédGh ôNBG Gk ô¡°T ∞«°üdG IRÉLEG äOóªJh ¢SQGóªdG â∏ u£oY .ÜôëdÉH AóÑdG IQÉ°TEG •É°ShCG »a »cÉîdÉH ág qƒªªdG ájôμ°ù©dG ¢ùHÓªdG á°Vƒe äô°ûàfGh ál ˘q«˘ª˘M ¢Sƒ˘Ø˘æ˘dG »˘a âé˘LCɢJh .º˘«˘°û¡˘dG »˘a Qɢæ˘dG Qɢ°ûà˘˘fG ø˘˘«˘ ≤˘ gGô˘˘ª˘ dG 194


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 195

∫ qƒëJh .´ qƒ£àdG õcGôe ≈dEG ÜÉÑ°ûdG øe ±’B’G ™aGóJh .ádƒ¡ée »˘˘à˘ dG Üô˘˘ë˘ dG ᢢ«˘ æ˘ ZCG ó˘˘MGh mäƒ˘˘°üH Oo Ou ô˘˘J ᢢª˘ «˘ N ≈˘˘dEG √ô˘˘°SCɢ H ø˘˘Wƒ˘˘dG :ΩÉjC’G ∂∏J Ió°ûH äô¡à°TG É¡«ZÉH Éj âfG øjh áqæédG ܃Ñg âsÑg É¡jóØf .. ìhôdGh ¬qæX ÜÉN Éf qhóY mIƒ≤H ∫GDƒ°ùdG ¢†ØàfGh ?…hɪ«μdG ¬MÓ°S ΩGqó°U Ωóîà°ù«°S πg É¡JÉëjô°üJ »a kɪFGO á¶ØëàªdG áeƒμëdG ™ª°ùf øëfh ÉæbhôY »a ób á«bGƒdG á©æbC’G øe ø«jÓªdG âfÉc ,ΩÉjCG ∫ÓNh .∂dP á«fÉμeEG ócDƒJ ø«©Ñàe º¡Jƒ«H »a ÅLÓe OGóYEÉH ™«ª÷G GC óHh ,ø«æWGƒªdG ≈∏Y âYRu h ™˘«˘ª˘L ≈˘∏˘Y º˘°ùJQGh ,Qɢ¡˘f π˘«˘d ɢ¡˘ ã˘ Ñ˘ j Rɢ˘Ø˘ ∏˘ à˘ dG π˘˘X »˘˘à˘ dG äGOɢ˘°TQE’G »a ¬ª°û¡àd kÉÑ°ùëJ ≥°UÓdG §jô°ûdG øe ¿É©WÉ≤àe ¿É£N ∂«HÉÑ°ûdG ™«ªédG ¢ù∏Lh ,äÉà°TC’G âª∏ª∏Jh ,äGOÉ©dG äôs«¨Jh ,á∏ªàëe mIQÉZ .≈dhC’G QGòfE’G IQÉqØ°U Ösbôàj âfÉc ¿CG òæe É¡îjQÉJ »a Ée lñhQÉ°U ¢VÉjôdG »a ôéØæj Iôe ∫hC’h ºK »fÉãdG AÉLh .ø«æ°ùdG ±’BG πÑb áeɪ«dG ôéM ≈YóJ ák «°ùæe ák jôb ¿ƒMõæj áæjóªdG πgCG øe oäGô°û©dG ¿Éc »dÉàdG ìÉÑ°üdG »ah ,ådÉãdG á©æbCGh ,Ég qhóYCG »àdG ÅLÓªdG ºgAGQh ø«Øq∏îe kÉHƒæLh kÉHôZ É¡æY .É¡H Gƒ∏Hô°ùJ »àdG áYÉé°ûdG ÜÉ«Kh ,Éghôà°TG »àdG RɨdG .kÉ°Vôe øeC’G íÑ°UCG ≈àM ,øeC’G OÉàYG løWh Oq ôj ƒgh ™bGƒªdG äÉÄe GƒqcO .¥Gô©dG ≈∏Y …QÉædG o∞°ü≤dG ™HÉàJ 195


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 196

πJh ,á«bô°ûdG á≤£æªdGh ,¢VÉjôdG ≈∏Y ,á∏«∏b ïjQGƒ°U AÉ«ëà°SG ≈∏Y π«FGô°SEG ™e Ée kÉeƒj ¿ƒμæ°S ÉæfCG ÉæfÉÑ°ùM »a Qhó«d øμj ºdh .Ö«HCG .IóMGh ádhód øj qhóY ¿Gô«ædG kÓ©°ûe ¬°û«éH ΩGqó°U Ωõ¡fGh .ÜôëdG â¡àfGh ô¡°TCG áà°S ™e á«eÓYE’G ¬àcô©e Ö°ùc ≈dEG kÉ«YÉ°Sh ,∫ÉØWC’Éc §ØædG QÉHBG »a kÉLÉ¡àHG ,kÉ«cÉH ¢übôj ¿CG ≈∏Y ôÑLGoC h ,¬fõM ≈∏Y Ö∏oZ …òdG ¬Ñ©°T .∑QÉ©ªdG qΩGC »a QRq ƒD ªdG ô°üædÉH ¬˘˘jƒ˘˘NCG ≈˘˘dEG qº˘ °†æ˘˘«˘ d ,Oƒ˘˘°SC’G ÜBɢ H ¬˘˘q∏˘ c ∂dP ø˘˘e Üô˘˘©˘ dG êô˘˘ Nh .Oƒ°SC’G ∫ƒ∏jCGh ,Oƒ°SC’G ¿GôjõM ,øjô«ÑμdG .Qƒ¡°ûdG Oo uƒ°ùf ìGôédG óqª°†f ¿CG ™«£à°ùf ’ ÉeóæY ÉæfC’ ó∏J ’ Üô©dG IÉ°Tôa âeGO Ée ÉgOGƒ°S ô¶àæJ ôm ¡°TCG á©°ùJ ÉfóæY »≤H Ée ¿CG Éæ°ùØfCG ºgƒf ≈àM äÉ«ª°ùàdG √òg ÉæYôàNG ɪHQ .OGƒ°ùdG ’EG òæe OGƒ°ùdÉH ø«∏Hô°ùàe Éæ°ùd ÉæfCGh ,§≤a ô¡°TCG á©°†H Oƒ°SC’ÉH ï s£∏J .ø«æ°ùdG äGô°ûY ,º°SôdG »a ÉæHƒ∏°SCG ô««¨àH »HôY Ql Gôb Qó°üj ¿CG πÑb l¿hôb ôt ªà°S ¿Éédƒ°U ™e Oƒ°SC’G ¿ƒ∏dG åjQƒJ øY AɪYõdG ∞bƒàj ¿CG πÑbh …QOCG ’ .kɪFGO á¡HÉ°ûàe á«Hô©dG Éæ«°SBÉe ¿C’ .º¡Ø∏îj øe ≈dEG ºμëdG ≈∏Y kÉY qƒæJ ôãcCG ÉæîjQÉJ íÑ°üj ≈àM º¡fÉ«¨W πμ°T ¿hôq«¨j ’ GPɪd .áq∏ªe ô«Z ïjQÉJ Öàc ÉfOÉØMCG íæªf ɪHQ .πbC’G ∂ë°†dG ¬«a ihÉ°ùàj …òdG ¿ÉμªdG ƒg kɪFGO ô©≤dG{ :ïjQÉàdG ∫ƒ≤j 196


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 197

»≤∏J áÑ©°U ∫DhÉØJ áÑM »g Ég .¿PEG ó¡©dG ájÉ¡f »g ɪHQ .zAÉμÑdGh .Éæ≤jôW »a É¡°ùØæH ó©H √ó∏H OhóM »a çóM ɪH QÉjO »fôÑîj ¿C’ máLÉM »a øcCG ºd .kÉ°†jCG Gk óMCG ôÑîj ¿C’ máLÉM »a ƒg øμj ºd .è«∏îdG ÜôM ∞˘WGƒ˘˘Y ∫ɢ˘Ø˘ WC’G √Gƒ˘˘aCɢ H õt ˘ à˘ Ñ˘ j ΩGqó˘ °U CGó˘˘H ,äGƒ˘˘æ˘ °ùdG √ò˘˘g 󢢩˘ H ¬«eób ¢Sô¨Jh ¬£Øf π≤æJ Ö«HÉfCG º¡°VGôeCGh º¡YƒéH …ôà°ûj .ºdÉ©dG ´ƒéf oøëfh ,ºFGƒb â°S GP ¬à£∏°S »°Sôc QÉ°U ≈àM »°SôμdG »a õ˘˘«˘ dɢ˘gO »˘˘a l¢ùÑ˘˘à˘ ∏˘ e A»˘˘°T π˘˘ch ,IGô˘˘©˘ dG ≈˘˘Yƒ˘˘é˘ dG ™˘˘e kɢ ª˘ dCG iô˘˘©˘ fh ∫GR Éeh ,kGó≤©æe ¢ù∏éªdG ∫GR Éeh ,kÉjQÉL ≥«≤ëàdG ∫GR Éeh ,á°SÉ«°ùdG .≈YƒL ∫ÉØWC’G ∫GR Éeh ,kÉ«cÉH ¥Gô©dG .∂dP »d ∫Éb ,kÉæHG ó≤a QÉjO Iô«ÑμdG ¬°SCGQh ,Ió°ûH ¿ÉJôFÉZ √Éæ«Y .√ó¡e »a kÉ©«°VQ ¿Éc ,QÉ°üëdG ¬Lh »a kÉeO A»≤«d ¬pFÉ©eCÉH oAGódG o∂pàØj .¬àÑbQ oπ≤p ãoJh ,πo≤ãJ ¬fCG √ôÑNCG ¿CG πÑb äÉe .ôÑμj ƒd ≈æªJCG oâæc .ΩɶædG ¬Lh »a kÉeOh √ó°ùLh ÉfCG …óMh .¬àæaO Ωƒj ól MCG »©e øμj ºdh ,á«ë°V ¿Éc .√ôÑbh ô«¨°üdG ?¬qeCGh .ΩÉjCÉH ¬JO’h ó©H âJÉe ób âfÉc ¬àdCÉ°S »fGôoJCG ,»dGDƒ°S ¬H oâ«eQ …òdG ∞«î°ùdG ƒjQÉæ«°ùdG Gò¡d Éj »dGDƒ°S »d GóH ?kGójóëJ áHÉLE’G √òg ¬æe ™ª°SC’ ,ájƒØ©dG √òg πμH 197


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 198

,oâbôWCG .Égó©H »àdG áHÉLE’G QôÑ«d §≤a åjóëdG »a Ql ƒ°ûëe ¬fCÉch .¬MƒH iƒà°ùªH ¿ƒcCG ¿CG »a »∏°ûa kÉÑqfƒD e :kÉ©jô°S »JôãY øe ádÉbE’G k’hÉëe ¬àdCÉ°S ?â∏MQ Gòg πLCG øeCG òæe ¬àcôJ »fCG ƒd oâ«æªJ .¬eÉeCG kÉë«Ñb iôNCG kIôe »dGDƒ°S êôN á∏Ä°SC’G √tõØà°ùJ ’ ¬∏ãe ¿CG º∏YCG .¬©WÉbCG ¿CG ¿hO Ahó¡H π°UGƒj ájGóÑdG .™LGôàdG ≈∏Y ¬∏ªëJ ɪHQ πH ,ójõª∏d hóÑàd kÓ«∏b ¬d É¡oàØr °ù∏a ɪ¡e .¬fõM øe ô«ãμH ô¨°UCG »à∏Ä°SCG âfÉc äó˘dƒ˘a ,á˘Ø˘«˘î˘e ¬˘à˘jɢμ˘M âfɢch ,π˘Ø˘£˘c Qɢjó˘˘d »˘˘¨˘ °UCG oâæ˘˘c .ô˘˘Ñ˘ cCG .áØéJôe á∏Ä°SC’G .á∏«∏dG ∂∏J ¬Jô¶f ≈°ùfCG ød ,â««M Ée ¿CÉch ,á≤«ªY lIQGôe ɪ¡Ø∏N øe o∫pó°ùæJ ø«à∏HGP ø«æ«Y »s dEG ™aQ »˘a ∂∏˘J ¬˘Jô˘¶˘f oÖ˘ u∏˘ bCG kɢ eɢ˘jCG o⫢˘≤˘ H .¬˘˘«˘ æ˘ «˘ Y CÓ˘ ª˘ J âfɢ˘c ák ˘ aɢ˘L kɢ Yƒ˘˘eO πãe »¡Lh »a É¡H ≈≤dCGh ,º«ëédG øe É¡LôNCG »àdG ¬nàª∏ch ,»JôcGP .i qƒ∏àj m¿É£«°T øaód á≤q«°V m ´hó°U øe ôãcCG Éæëæªj ¿CG øWƒdG õé©j ÉeóæY ?≈≤Ñf πg ,ÉæFÉæHCG :∫ƒ≤j ƒgh ,¬MôL ¢†Øæjh ,QÉjO ós¡æàj ¿CG πÑb ≥FÉbO kÉ©e ÉæરU ,áaÉ°UôdG »a .≈JƒªdG π«°S ≥saóàjh É¡HGƒHCG oíàØJ IójóL ôo HÉ≤e .¿Éμe πc »a ,᫪à°SôdG »a ,Iô°üÑdG »a ,᫪XÉμdG »a ,ñôμdG »a 198


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 199

â«≤Hh ,øjô¡°T »a ™HGôdG É¡n∏ØW »q æ«Y ΩÉeCG wΩCG ânæan On ,Ωƒj äGP 䃪dG áeÉb ’EG ±ƒîdG øWh »a ál «dÉY ál eÉb ≥ÑJ ºd,»æbuó°U .Ió«Mh .Ö«¡ªdG áeÉbh ,kÉØFÉN ,kÉ©FÉL ¬æWh ∫GR Ée .ôaƒμfÉa »a iôNCG kIôe nÜÉq«°ùdG ôo cs òJCG :ºjó≤dG √AÉμH ôo cs òJCG .ƒg √BGQ Ée ±É©°VCG kÉ°†jôeh kɢ ©˘ Fɢ˘ L kɢ Ñ˘ ©˘ ˘°T nâjCGQ ,sâØ˘˘ à˘ ˘dG oå«˘˘ M Ap ɢ˘ ˘ª˘ ˘ dɢ˘ ˘H o¬˘ ˘ an ƒ˘˘ ˘L CÓ˘ ˘ ª˘ ˘ j , n¿É˘˘ ˘ jô˘˘ ˘ Yo ál ˘ ª˘ ¨˘ oW iô˘˘ã˘ à˘ d ..kɢ eO n´hQõ˘˘ dG »˘˘ ≤˘ °ùj Ap ɢ˘ ≤˘ ˘°TE’G ≈˘˘ ∏˘ ˘Y ɢ˘ ¡˘ ˘JOɢ˘ ©˘ ˘°S »˘˘ æ˘ ˘Ñ˘ ˘J ák ˘ ˘°Uɢ˘ ˘°UQ ¬˘˘ ˘à˘ ˘ ª˘ ˘ ©˘ ˘ WCG ôn ˘ ˘ sé˘ ˘ °†J GPEGh Ap ɢ˘ ˘Zƒ˘˘ ˘Ñ˘ ˘ dGh ..p¿É˘˘ ˘Ø˘ ˘ cC’ɢ˘ ˘H o¬˘ ˘ nà˘ ˘ n°ùch ƒgh ¬°ùØæH 䃪dG QÉàNG …òdG ƒg ,䃪j ¿CG ÜÉq«°ù∏d Gk ô«N ¿Éc ÉÃQ ¿CG øe ¬d Gk ô«N 䃪dG ¿Éc .z¬dEG Éj äƒeCG ¿CG óo jQCG{ :¬°TGôa »a ñô°üj â«ÑdG ¿CG GƒØ°ûàcG ¬à«H ≈dEG ¬JRÉæL Gƒ∏ªM øe s¿GC iô«d ¬Jƒe ó©H ≈≤Ñj .¬∏gCG ¬æe Oô oW ,m ∫ÉN ?¥Gô©dG »a AGô©°ûdG ¢û«©j πg ?≈ØæªdG ≈dEG ¥Gô©dG äGQOÉ°U ôo ãcCG ºg ,ø«æ°S òæe ,AGô©°ûdG GPɪd IQƒJÉa kɪFGO AGô©°ûdG ™aój GPɪdh ?AGô©°T ¿hóH mÖ©°T øe ≈≤Ñj GPÉe ?ºdC’G 199


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 200

,»˘˘Jɢ˘q«˘ Ñ˘ dGh ,Üɢ˘q«˘ °ùdGh ,…Q󢢫˘ ë˘ dGh ,…ô˘˘gGƒ˘˘é˘ dG oäƒ˘˘ ª˘ j GPɢ˘ ª˘ d ¥Gô˘©˘dG päÉ˘Ñ˘°†g ø˘Y Gk 󢫢©˘H ,ø˘Wƒ˘˘dG êQɢ˘N º˘˘¡˘ «˘ aɢ˘æ˘ e »˘˘a ,º˘˘gô˘˘«˘ Zh óo p°ûæjh ,¿PEG Qƒμ«éd »æ¨«°S √GôoJ øe ?≈æëæªdGh ,p±ôédGh ,¬« s£°Th :»μÑj ƒgh ,»JÉq«ÑdG πãe lπLQ 䃪j GPɪdh ?ô£ª∏d ..»qHQ Éj øëf GPɪd uÖM ÓH ,m øWh ÓH ..pÖYQ »a o䃪f ..o䃪f ..≈ØæªdG »a øëf GPɪd .»qHQ Éj ..øëf GPɪd É¡JÉHÉLEG Gƒ∏°Uh øjòdG ∂ÄdhCG lπ«∏bh ,»aÉæªdG á∏Ä°SCG kɪFGO lIQƒàÑe ál ∏Ä°SCG .¬æe º¡fhOô£jh øWƒdÉH ál ª¨W ôKCÉà°ùj GPɪd Gƒª¡ah ,º¡fõëH ,¿ƒ˘ª˘à˘æ˘j ’ å«˘M Ghó˘dh ø˘jò˘dG ∫É˘Ø˘WC’G oìô˘é˘J .ɢ¡˘à˘jƒ˘Ø˘Y º˘˘¡˘ ©˘ £˘ ≤˘ J .GƒJCG øjCG øe Gƒaô©«d º¡FÉHBG IôcGP Gƒ≤s∏°ùàj ¿CG GhOGQCGh @@@ .π¨æJ ¢ùe ±ô©j QÉjO ¿Éc ,»à°ûgód ¿CG øμªj π¨æJ ¢ùe ¿CG º¡aCG oâæc ¿EGh ,πjC’G á«©ªL »a ÉgÉ≤àdG ™Ñ£dÉH »fEÉa ,IóMƒdG ™aGóH kÉfÉ«MCG äÉYɪàL’G √òg πãe »a ∑QÉ°ûJ 200


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 201

êGõe ¿CG GóY ,πjC’Gh QÉjO ø«H §Hôj ¿CG øμªj …òdG Ée º¡aCG øcCG ºd .ø«Ñu©°ûàªdG πjC’G »nfôb ¬Ñ°ûj kÉfÉ«MCG QÉjO »a ÉaQÉ©J ɪ¡fCGh ,’EG ¢ù«d áæMÉ°ûdG ≥FÉ°S ¿Éc ¬fCG ó©H ɪ«a oâª∏Y ܃c QÉjO »°ùàëj oå«Mh ,¿hó©≤ªdG ¢ù∏éj å«M ,ô«NC’G u∞°üdG å«M ≈dEG ôjƒ°üàdGhp ¢Vô©dG ä’BÉH Oo ƒ©«a ,ÜÉ£îdG »¡àæj ɪãjQ mIƒ¡b äGQɢjR ɢª˘¡˘æ˘«˘H âfɢch ,qπ˘ª˘e mÜɢ£˘ N ¢ûeɢ˘g ≈˘˘∏˘ Y ɢ˘aQɢ˘©˘ J .ɢ˘¡˘ H ≈˘˘JCG âcôJ ób Égóé«d OÉY ºK ,áÑjôb áæjóe ≈dEG QÉjO QOÉZ Éeó©H â©£≤fG .kÓjƒW É¡æY åëÑdG ∫hÉëj º∏a ,É¡dõæe øY Gk ó«©H …q ôëÑdG AÉ°ùªdG ∂dP »©e ¬JòNCG .É¡«dEG ¬JóYCG »æμdh äCGóH …òdG ÉfCG ,»eÉeCG ¬J qƒb º u£ëJ Ée áeƒKôL øe ¬«∏Y oâØN .¬MôL ,ƒg ¬HÉ°üYCG ∫ÓN øe ∂°SɪJCG ¿CG ∫hÉMCGh ,Qƒ©°T ¿hóH É¡«∏Y ÅμJCG .≈fGõM ’h AÉ¡∏H hóÑf Éæ∏©éJ ’ »àdG áfRGƒàªdG I’ÉÑeÓdG º∏©JCGh QÉjO ÉãL ,É«≤àdG ɪdh .¿ƒμJ øe √ôÑNCG ¿CG ¿hO É¡dõæe ≈dEG ¬JòNCG ¬H kIó«©°S âfÉc .≠dÉH Qm hô°ùH ∂ë°†j ƒgh kÓjƒW É¡≤æàYGh ¬«àÑcQ ≈∏Y »a ás∏≤dG Üô©dG ¢†©H ±ô©J É¡fCG πÑb øe »æJôÑNCG âfÉc ¿EGh kÉ°†jCG .º¡æ«H øe QÉjO tøXCG øcCG ºd »æμdh ,ôaƒμfÉa º°SôJ »àdG É¡JCÉaóe ΩÉeCG .á«fÉëdG π¨æJ ¢ùe áμjQCG ≈∏Y ø«æKG Éfô°U ∂°SɪJCG ÉfCGh ôNBG l™HÉW ÉæJÉ°ù∏éd íÑ°UCG .πHÉ≤ªdG QGóédG ≈∏Y ÉædÓX .É¡æe kAÉ«M ¬eÉeCG ∂°SɪJCGh ,QÉjO øe kAÉ«M π¨æJ ¢ùe ΩÉeCG Iò˘˘dh ,¿É˘˘eRh ¿É˘˘μ˘ e ƒ˘˘g ɢ˘e Qó˘˘≤˘ H iô˘˘NCG kɢ fPCG kɢ ª˘ FGO ¢ù«˘˘ d ìƒ˘˘ Ñ˘ dG 201


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 202

…òdG p∞«î°ùdG uånÑdG Gòg øY ∞bƒJCG ¿CG ¿B’G π u°†aCG ÉfCGh .±GôàYG ∞«©°V πLQ iƒ°S â°ùd »æfCÉH kÉeɪJ É©æàbG ≈àM ,É¡eÉeCG kAÉ«Y »fOGR .á≤Ø°ûdG ô«ãj ,AGƒ£f’G ,ø«àæKG øY »∏©a IOQ ∞∏àîJ ’ AÉjƒbCÉH Ωó£°UCG ÉeóæY ɪ∏c »æfCG IôμØH ∂dP âédÉY ɪdÉWh kÉØ«©°V oâæc ɪdÉW .AɪJQ’G hCG ƒg kÉjƒb ódh …òdGh ,AÉjƒbCG Ghódƒj ºd º¡fCGh ,kÉjƒb äô°U äôÑc .ÆQÉa ñÉØàfG á∏«°üM »a áHÉàμdG πμ°T ∞«c …QOCG ’h ,∞©°V ádÉM »a âÑàc ɪdÉW .Iƒ≤dG ä’ÉM QGó˘bC’G ɢ˘¡˘ à˘ ≤˘ sÑ˘ W ,ᢢ«˘ °Tɢ˘¨˘ à˘ e äɢ˘≤˘ Ñ˘ W ¬˘˘fEG .Ö©˘˘°U A»˘˘°T »˘˘Ø˘ ©˘ °V ¿C’ .≈∏ÑJ ’h Éæ«∏ÑoJ »àdG ¢ùHÓªdG πãe ìhôdG áfGõN »a ™ªàéªdGh ±hô¶dGh »a äÓ°†©dG á«HôJh ,»Ø©°V øe Iƒ≤dG OÓ«à°SG ádhÉëe QGôμJ øe oâªÄ°S .âsØL »àdG AÉ«°TC’G π«μ°ûJ ó«©f ¿CG Ö©°üdG øe .øgGƒdG ó°ùédG GPEG ≈àM .ádõ©dG áYÉé°T »æHÉàæJ .»àaôZ »a §≤a A±ódÉH ô©°TCG »fôª¨j ’ OôÑdG ¿CG ôo ©°TCG íjôdÉH ôm °TÉÑe ΩGó£°UG ∫hCG »a oâLôN .á«∏NGódG …ôJÉaO »a á©°SÉ°T kÉbGQhCG ¥uõªj πH ,Ö°ùëa ≈∏Y ôeBÉàj ¬fEG .»fÉ°ùd π©Øj ɪc ¬ÑMÉ°U ¿ƒîj kÉfÉ°ùd o±ôYCG ’ »a …ój o™ØJôJ .kGó«©H É¡H oì qƒ£«a ¬aôW ≈∏Y »∏≤Y É¡©°†j »àdG AÉ«°TC’G »cÉÑJQG QÉ°U .áØLôdG »fhô©J ,»æe oâ∏ØJ ,É¡WÉ≤àd’ má°ùFÉj mádhÉëe .kÉë°VGh »Ø©°V ô«°ü«°S ,á«fÉãdG IôªdG »a ,kÉë°VGh 202


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 203

¢UɢTC’G .á˘dBɢ°†dɢH π˘H ,á˘eɢî˘Ø˘dɢH »˘fô˘©˘°ûJ ’ Iô˘«˘Ñ˘ μ˘ dG ø˘˘cɢ˘eC’G øªc ,»æjQOõJ »gh kɪFGO º¡JÉæë°S oπs«îJCG ∞«c …QOCG ’ ¿ƒqª¡ªdG .√ô≤ØH ô«≤ØdGh ,¬àq∏©H π«∏©dGh ,√ɪ©H ≈ªYC’G ôq«©j ó¡L ∂∏¡à°ùJ πHÉæ°ùdG Iôãc ,∫PÉîàdÉH »fô©°ûJ áÑ°üîdG º°SGƒªdG .A»°T »d ≈≤Ñj ød .ø«MGƒ£dG m∂FÉM πãe o¢ù∏LCG ¬«a .»JQƒY ¬H …QGhCG …òdG …QÉ©dG »HƒK ,π«∏dG .»¡Lh πμ°T øe πéNCG »æfC’ ,ájQÉ¡ædG »à©æbCG o∑ƒMCG ,Ωôg …òdG ´ƒædG øe »Ø©°V Ωƒª°S s¿GC á°ûjÉ©ªdG øe mäGƒæ°S ó©H oâæeBG Gòg πc ™bôd »Øμj »∏NGO »a A»°T ’ .É¡°ùØf øe É¡dÉ°üeCG ót ªà°ùJ ’ .øeõdG ¬Øs∏N …òdG ≥àØdG Gòg ≈dEG ô£°VCG ¿CG ¿hO p∂«dEG »àLÉM πμ°T »ª¡ØJ ¿CG ≈æªJCG oâæc ≈dEG iô©JCG ¿CG πÑb »àq∏Y ¢ü«î°ûJ »a »ëéæJ ¿CG ≈æªJCG oâæc .ΩÓμdG .óëdG Gòg ¿CG øμªj …òdG ó«MƒdG A»°ûdG p∂fCG oäô©°T »æfC’ ∂«dEG êÉàMCG »FGQh ∞≤J ¿CG Öéj »àdG Ió«MƒdG ICGôªdG .IOÉ©°ùH »JÉ«M ¬H πªcCG .kɪ«¶Y ¿ƒcC’ .AÉ£Z âëJ ΩƒædG º©W Iôe ∫hC’ oâbP ,p∂àÑÑMCG ÉeóæY oâμ s°ùªJ .»JÉ«M »a ¢ü≤ædG ÖfGƒL πc »∏ªμàd kÉeɪJ âÄL p∂fC’ …óMh »æàcôJ p∂æμdh ,Éjô«Ñ«°S ≈dEG Oƒ©j ¿CG √ôμj …òdG ¿ƒæéH p∂H .êƒ∏ãdG §°Sh 203


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 204

øjQƒ°üàJ πg ?∂æe »LGhR »H ¬∏©Øj ¿CG øμªj GPÉe ø«cQóJ πg ᢰübɢæ˘dG »˘JɢZGô˘a Å˘∏˘à˘ª˘Jh ,∂ª˘°SɢH §˘Ñ˘JQG GPEG »˘ª˘°SG o™˘ ª˘ ∏˘ «˘ °S ∞˘˘«˘ c 󢩢H º˘¡˘nfó˘oe ¿ƒ˘«˘fɢHɢ«˘dG ô˘sª˘Y ∞˘«˘c p⩢ª˘°S π˘g ?á˘∏˘eɢμ˘à˘ ª˘ dG p∂Jɢ˘«˘ ë˘ H π˘˘g ?¢ùª˘˘°ûdG ó˘˘∏˘ J »˘˘gh Aɢ˘ª˘ °ùdG ¢Vɢ˘î˘ e kɢ eƒ˘˘j pâjCGQ π˘˘g ?Üô˘˘ë˘ dG Iô˘ª˘ ∏˘ d ¬˘˘qeCG Ωɢ˘¡˘ HEG ≈˘˘∏˘ Y ¬˘˘Øq ˘ c äQGO GPEG ™˘˘«˘ °Vô˘˘dG Qƒ˘˘©˘ °ûH kIô˘˘e päô˘˘©˘ °T âs∏X GPEG »∏NGO ≥∏îoà°S »àdG päÉHɨdG áMÉ°ùe ø«cQóJ πg ?≈dhC’G ÉeóæY ¿ƒcCÉ°S m¿É°ùfEG …s GC ø«ª∏©J πg ?ôª©dG ∫ƒW kIôª¡æe p∑QÉ£eCG …òdG »ªah ,É¡H ™ª°SCG »àdG »fPCGh ,É¡H ô°üHCG »àdG »æ«Y pâfCG øjô«°üJ ¢û«©«°S m πLQ …s GC ø«ª∏©J πg ?IÉ«ëdG ≈dEG ÉgóeCG »àdG …ójh ,¬H º∏μJCG ?¬«∏Y p∂fhóH o䃪«°S m πLQ …s GC h ,ÖcƒμdG Gòg ≈∏Y p∂H »a p∂∏ãe lIGC ôeG É¡YQõJ ¿CG øμªj »àdG päGõ驪dG OóY øjQóJ πg ?»≤jôW á«ÑjôéJ ák î°ùf »æàëæe p∂H »àbÓY .»ª«eôàd Gk óL m±Éc ∂ p ÑM ¿EG »JôcGP øe »¨∏j »¡Lh ¥ƒa p∂©HÉ°UCG Qhôeh ,¢ùØædÉH OGóàY’G øe .áªjó≤dG ´ƒeódG ïjQÉJ πc ..¢ùª°ûdG É¡àjCG p∑Aƒ°V »æ«ëæeG ..AGƒ¡dGh ,AɪdGh ,AGò¨dG »æ«ëæeG ..ÖëdGh ,ƒªædGh ,ô«îdGh ,Ö°üîdGh ,IOÉ©°ùdG »æ«ëæeG ,áKƒfC’G ¢Tô©d Ió«MƒdG áãjQƒdG É¡àjCG ..p∑óée »æ«ëæeG 204


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 205

.OÉéeC’G íæªJ kICGôeG Éj

@@@ ,∂àaôZ »a É¡à«°†b »àdG äÓ«∏dG OóY »°üMoCG ¿CG ¿B’G ™«£à°SCG ’ ÉæH t∞ëJ ,¿ÉμªdGh ¿ÉeõdG ¿Éjóëàeh ,ánaón n°U »r ≤s °ûc ¿É≤°üà∏e øëfh .Égô°SCÉH máæjóe á°ûgO !p∂àaôZ »a πg ?Gò¡c kÉfƒæL Éæ°ùØfC’ ´ôàîf ≈àM É«fódG ¿ƒæL ≈¡àfG πg A»é«a ,¥ƒ°ûdG áeÉN øe ÉfOqôªJ πuμ°ûf ≈àM OqôªàdG ∫Éμ°TCG â¡àfG ?IQGôëdG √ò¡H å«M ÖëdG nπ©pa n±uô°üof ¿CG ÉfQsôbh ÉfAGQh ±ƒîdG øe ô«ãμdG Éæ«eQ Éæ«eQh ,ø«YC’Gh âbƒdG ¢ùLÉg øe Éæ°üs∏îJ .á¨∏dG ø«fGƒb ÉftóëJ ’ .ôqJƒJh mÖqbôJ øe á≤HÉ°ùdG ÉæJGAÉ≤d n∞næàcG Ée πc ÖëdG Qƒo°S nêQÉN øe ¢ù«dCG .ô°ü≤dG »a ∂H kÉ°UÉN ¿Éc ø«àaôZ øe lí«°ùa lìÉæL sπ∏°ùàj ¿CG ,áÑ«JôdG ¬pJÉ«Mh p√Op Ot ôJ øe Gk ô«ãc sπe ,»∏ãem ≥°TÉY ≈∏Y π¡°ùdG kÉHÉH óé«d ,OQÉ°ûdG p∞«°UôdG ≈∏Y √É£N kÓ≤u æoe ,™«ªédG ΩÉæj Éeó©H í«°ùØdG AÉæØdG ôÑ©jh ,πYÉØdG í°†Øàa p∑ô£Y áëFGQ ¬Hôb oìƒØJ kÉHQGƒe áaQGƒdG o¿É°üZC’G ¬« u£¨J …òdG pÜÉÑdG ≈dEG Gk ó«L ¬≤jôW o±ô©j ƒgh óo éj ÉgôNBG »a ,á©°SGh mádÉ°U ≈dEG ¬H »¡àæj …òdG p ênQón dGh ,áØ«ãμdG ?áØFÉîdG É¡Ñ∏b päÉbOh ,É¡«æ«Yh ,¬àÑ«ÑM áaôZ 205


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 206

¿Éc ,IôμØdÉH p∂YÉæbEG o∫hÉMCG kÓeÉc kÉYƒÑ°SCG oâãμe ∞«c ôcòJCG ôNBG ≈àM oâ«≤H »æμdh ,áÑgQh kÉaƒN p∂«μÑoj OÉμj É¡«a p∑ô«μØJ Oôée ™∏ÑdG áÑ©°U ák ª≤d âfÉc ɪæ«H ,É¡à«fÉμeEÉH p∂YÉæbE’ ≈©°SCG πeC’G ¢SÉØfCG .∞FÉîdG p∂≤∏M »a πFÉ¡dG p∂ÑYQh ,kÉ«éjQóJ GC ó¡J p∂Ñ∏b äÉbO âfÉc ´ƒÑ°SCG ó©Hh ¿Éc ≈àM ,§ s°Sƒàjh o™Ø°ûj ΩƒªëªdG ¥ƒ°ûdGh ,™LGôàjh o¢ûªμæj .π«∏dG ∞°üàæe ó©H áãdÉãdG ,»Ä«ée Ωƒj ƒg ƒ«dƒj øe ∫hC’G »a áàeÉ°U läÉëØ°U ∂∏J ,ƒ«fƒj »a p∂∏ÑbCGh ,πjôHCG »a p∂«≤àdCG ÉÑeÉ°ùdG »g √ò¡a ,ƒ«dƒj »a p∂eƒf áaôZ πNGO ¿ƒcCG ¿CG ÉeCG .ÖëdG .q§b É¡©bƒJCG ºd »àdG áÑNÉ°üdG ∫ƒëàj GC óH kÓ©a πg .»JÉ«M »a πÑb øe ∞æ©dG Gò¡H ¢übQCG ºd ÉfCGh √ƒLh »a Iõ«ªªdG ÉæëeÓe Éæd âëÑ°UCG πg ?∞∏àîe m πμ°T ≈dEG ÉæÑM º˘gOhó˘Mh º˘¡˘Ñ˘«˘dɢ°SCG 󢫢∏˘≤˘J ø˘Y ɢæ˘à˘«˘°üT â˘q∏˘≤˘ à˘ °SG π˘˘g ?¥É˘˘°û©˘˘dG ´òL »a É櫪°SG ôØëf ¿CG Éæd qƒîj …òdG ÉæHƒ∏°SCG Éæd QÉ°U πg ?á≤«°†dG ?±ôMC’G ¬HÉ°ûJ ≈°ûîf ¿CG ¿hO ó«à©dG ÖëdG ¿CG ∂Ñ˘˘ë˘ ˘d äOQCG GPEG{ :∫ƒ˘˘ ≤˘ ˘j ɢ˘ e Gk ô˘˘ Yɢ˘ °T oäGC ô˘˘ b ,Ö뢢 dG Gò˘˘ μ˘ ˘g ∂°ùeCG ,íéæj ¿CG ∂LGhõd äOQCG GPEG .≈ãfCÓd áqaódG ∑ôJCG ,íéæj .zâfCG áqaódG »fCG É¡H ¥ó°UCG ’ lIƒ°ûf »Hh oâ∏∏°ùJ .IôMÉ°S á∏«∏dG ∂∏J âfÉc ºc ø«eƒj oåμeCÉ°S ÉgóæY .»àÑ«ÑM áaôZ øe §≤a mäGƒ£N ≈eôe ≈∏Y 206


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 207

ÖëdG ÜÉàc ∞«dCÉJ GC óHCÉ°S ÉgóæY .IóMGh ák YÉ°S ¿É°ü≤æj ’ ø«∏eÉc .Ö«bôdG q¢ü≤e ≈°ûNCG ¿CG ¿hO »≤«≤ëdG ≈dEG áÑFGódG ∂JGô¶f ¬©£≤J ’ kAÉ≤d p∂«≤àdCÉ°S »fCG ¥qó°UCG øcCG ºd ,p∂jój ø«H ΩÉfCÉ°S kÉ≤M »fCG ¥qó°UCG øcCG ºd ?p∂dƒM øe ≈dEG hCG ∂àYÉ°S .p∂«YGQP ø«Hh ,p∑Qó°U ¥ƒah ,p∑ôjô°S »ah ?á≤«≤ëdG ™e ¿RGƒJCG ≈àM Qhô¨dG øe »æ«Øμj ºc äQÉ°Uh ,ádÉ°üdG ÜÉH oâëàa .p∂«dEG ≈©°SCG ÉfCGh º∏ëdG »fòNCÉj º°ùàѪdG p∂¡Lh tπ£j É¡æeh .kÉeɪJ »eÉeCG É¡d p∂Ø°Uh Ö°ùM p∂àaôZ ,lAÉ«Mh ,lQòM p∂ëeÓe »a §∏àNG óbh ´Gô°SE’G ≈∏Y »ææ«qãëJ pâfCGh .ôØN áo eÉ°ùàHGh Éæàsª°Vh ,p∂HÉH Éæ«∏Y ≥∏¨fG ºK Iô«NC’G ôn °û©dG päGƒ£îdG oâ©£b Gòg ∑QÉHh ,Éæ©e ÖëdG ∫õfh .§b kÓLQ »∏Ñb ôr p°ürÑoJ ºd á©HQCG l¿GQóL ,áØ¡∏dÉH Éæfƒ«Y ¿ sƒdh ,øjqQÉÑdG ¬«æHG √Qó°U ≈dEG sº°Vh ,¿ƒæéªdG OôªàdG .ôKCÉàdG Ió°T øe ,≈μHh ,ÉgÉjEG Éfós∏bh ,≈dhC’G á∏Ño≤dG ¬Ñ«L øe êôNCGh »àØ°T øe kÉehôëe á∏«∏dG √òg ΩÉæj m ≥°TÉY ºc .»àÑ«ÑM Éj ÉgÉæ∏©a É¡¡Ñ°ûJ ’h ,É¡∏Ñb »àdG ¬Ñ°ûJ ’ ák ∏Ñob má≤«bO πc øëf o≥∏îf ɪæ«H ,¬àÑ«ÑM má°†nØæpe »a QÉ¡ædGh π«∏dG ÅØ£fh ,áYÉ°ùdG »Hô≤Y ∫Éà¨f ?Égó©H »àdG ø«YC’G »a oÖjòofh ,kÉeƒ«Zh Gk QɪbCG ÉfOÉ°ùLCG pÜór nL »a ´Qõfh ,IóMGh .Ωƒéf øe Aɪ°ùdG ¬ÑéæJ Ée πc áÄeɶdG ,kÉeɪJ ΩƒædG áaôZ ∞°üàæe ≈dEG oâ∏°Uh ≈àM ô«¨°üdG ôs ªªdG oâ©£b 207


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 208

ó©Hh .IOÉ©°ùdGh p ¢SɪëdG pIós °T øe »YÓ°VCG êQÉN õo Ø≤j Oo Éμj »Ñ∏bh ºd Gk óMCG ¿CG päócCÉJh ,ÜÉÑdG päó°UhCG ɪdÉM pâfCG »H pâ≤ëd mäɶëd øe o∞°ûμJ »àdG á«é°ùØæÑdG ádÓp¨dG »a »æàÄLh ,πNOCG ÉfCGh »fôj ø˘˘«˘ H l™˘ Fɢ˘°V ɢ˘fCGh ,p∂«˘˘bɢ˘°S π˘˘c ≈˘˘fOC’G ø˘˘eh ,p∑Q󢢰U n∞˘ °üf ≈˘˘ ∏˘ YC’G »°SCGQ »ah p∂H CGóHCG øjCG øe ôl FÉM ,≈fOC’G ¢VÉ«ÑdGh ≈∏YC’G ¢VÉ«ÑdG ,∫hC’G o¥Éæ©dG ¿Éch .áæédG »a ≈dhC’G á¶ë∏dG oπμ°T ¬d »w M Ql GhoO .Iƒ°ûædG ¿ƒæL »a Éæjó°ùL »a p¿É°†côj ’GR Ée ÉfÉÑ∏bh ÉàfÉc p∂«æ«Y qøμdh ,∂JGô¶f πμ°T ≈dhC’G ≥FÉbódG »a º¡aCG ºd .Iƒ°ùb πμH ,»æfÉ©∏àÑJ p∂àeÉ°ùàHGh ,kÉ≤ªY p∑Éæ«Y OGOõJh ,p∑õt gCG ,s»dEG øjô¶æJh p∂ªq∏coCG .kÉYÉ°ùJG ¿Éc ¬∏c Éæ©bGh ¿CG ΩCG ?p∂°ùØf øe ΩCG »æe ák °Tƒgóe pâæc p∑GôoJCG ?á°ûgO πØM :≥FÉbO ó©H pâªàªJ .Qƒ©°ûdG ƒ∏M ?Qƒ©°T …CG .»àaô¨H ¿ƒμJ ¿CG »a lπLQ ¬°SQɪj …òdG ∞«æ©dG ΩÉëàb’G Gòg ≈ãfC’G ô q°ùØJ Gòμg .É¡àaôZ øμj ºd .pâfCG ’EG øμJ ºd p∂àaôZh ,p∂àaôZ iƒ°S »fƒμJ ºd pâfCG 208


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 209

mIÉàa ≈∏Y kɪFGO Ió°UƒªdG áaô¨dG ∫ƒNO ≈∏Y hD ôéj â«ÑdG πgCG øe ól MCG .óMGh m¿GB »a ,É«fódG ÓC ªJh ,ádõ©dG o±ôàëJ ,áØ∏àîe É¡fÉÑ°†b .p∂Ñ∏b ¿GQóL ∞q∏¨j …òdG ¿ƒ∏dG ¬°ùØf ƒg …OQƒdG É¡fƒd .OôªàdG IAƒÑd p∂∏NGO ¢ùÑëJ »àdG õLGƒëdG É¡°ùØf »g ájójóëdG CGóH …òdGh äGƒæ°S òæe AƒÑîªdG p∂fƒæL É¡°ùØf »g áeQÉ©dG ÉgÉ°Vƒa .Éæg »dÉNOEÉH ¬°ùØf øY í°üØj ø«H É¡Ñ«ÑM íÑ°UCG mICGôeG oäGô¶f ¿B’G p∂JGô¶fh ,p∂∏NGO ¿B’G ÉfCG ,kGóHCG É¡«a ól MCG É¡YRÉæj ’ ,É¡d l∂∏e √ó°ùL »a mIô©°T πch ,É¡jój .ø«∏eÉc ø«eƒ«d .øjôàe øe ÌcCG ôNB’G øY ÉfóMCG ó©àÑj ºdh »¡àæjh Ωƒ«dG GC óÑj .Ée m¥ÉæY »a ⪰üdG ≈∏Y ≈≤Ñf hCG ,»μÑfh ∂ë°†f ,ƒ¡∏f ,çóëàf ,∞¨°T »a º∏«ØdG ™HÉàf .IóMGh ¢SCÉc øe oÜô°ûf ,IóMGh má≤©∏ªH oπcCÉf ál ÄaGO Éææ«YCGh ,ôjô°ùdG ≈∏Y Ös∏≤àfh ,≈≤«°SƒªdG ™ª°ùfh ,QÉ©°TC’G GC ô≤f .ΩƒædG ÉæÑ∏¨j ≈àM ,ÖëdÉH pâfCG ál FOÉg .ôgÉ£dG p∑Oƒ∏N kÓeCÉàe o¢ù∏LCG ,áªFÉf pâfCGh â o ≤aCG GPEGh .∫É°UƒdG ΩÉjCG πãe ál ∏«ªLh ,ô«¨°U m∑Óe πãe ál YOGh .ônë s°ùdG πãe p∑ô©°T päÓ°üoN »a oπMQCGh ,á≤«≤ëdÉc ô«æªdG p∂¡Lhp ¢VÉ«H »a ôo aÉ°SCG ≈∏Y m ∫ÉØWCG á°ùªN πãe áªFÉædG p∂©HÉ°UCG oºoãdCGh ,øjQÉ¡f ø«H á¡FÉàdG .…QÉ©dG …Qó°U ?ájÉμM ôëÑ∏d »μë«d mÜhôZ äGP o∫õæj ø«M ≥aC’G pâjCGQ πg 209


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 210

»a kIô«¨°U ák æàa ÉàfÉc .áªFÉf pâfCGh m∞£∏H ¿ÉLôØæJ p∑ÉàØ°T âfÉc Gòμg Ro hôÑdG Gòg »æëHòjh ,≈∏YCÓd kÓ«∏b RôÑJ É«∏©dG ,ÇOÉg m »HÉë°S m¬Lh Gòg πc Égtõ¡j ,AÉeódG øe Iô£b ôNBG ≈àM kÉfÉjô°T kÉfÉjô°T π«ªédG õu«ªj …òdG ô«¨°üdG o¢Sƒ≤dG Gòg »æjô¨j ,áØ°T √RôØJ …òdG ∫ɪédG .áÑZôdG √óæY ∞≤J ów M »JõjôZ »a ≈≤Ñj ’ ≈àM p∂«àØ°T ƒdh ?ø«¶≤«à°ùJ πg ,áªFÉf pâfCGh É«∏©dG áØ°ûdG √òg ≈∏Y p∂à∏sÑb ƒd …òdG p πLôdG Qo ÉμaCG É¡fEG ?ÖfòdÉH ôo ©°TCG πg á∏Ñ≤dG ôKEG â¶≤«à°SG p∂fCG ¿Gõ«e »a IôبªdGh á«°ü©ªdG o¢ù«≤jh ,¬jój ø«H áªFÉædG áæàØdG oπseCÉàj .kÉÑfòe ,¬eƒf ≈dEG Oƒ©jh ,»dÉÑj ’h ɪ¡«∏Y o∫õæj Gk ô«NCGh ,¬FÉ¡à°TG ’ pâfCG ,ôÑcCG p∂ÑfP ¿ƒμj ,»eƒf AÉæKCG pâfCG ø«¶≤«à°ùJ ÉeóæYh ø«qØ∏Jh ,…Qó°U ≈∏Y ¬∏c p∂°SCGôH ø«≤∏oJ πH ,Ö°ùëa »ªa ø«∏qÑ≤n oJ »≤æY ó∏L ôo ¡n °üJ IôgÉ£dG p∂°SÉØfCG ø«côàJh ,p∂H § n «ëJ ≈àM »YGQP m º∏M πªLCG ƒØ¨j …Qó°U ≈∏Yh ,π«ªLm º∏M p∞dCG »a o¥QɨdG ÉfCG ,≥aôH .ΩÓMC’G oâª∏©J òæe ,»JÉ«M »a ,É¡«a o∑ôs ëJCG ,m ø≤àem ºgh »a »fCG ôo ©o °TCG ,Éæg p∂©e É¡«°†bCG má≤«bO πc »eQCGh ,¬«a Ée πμH p∂«°VÉe o¢Vô©à°SCG .äÉjôcòdGh ôª©dG p∂©e oÖu∏bCG É¡æe kÉjCG »∏ZoCG ’ ón FÓb nçÓK ,»∏Ñ≤à°ùeh …ô°VÉMh »s °VÉe p∂jój ø«H .π«ªédG p∂≤æY ≈∏Y mᢠ°ûgó˘˘H ɢ˘¡˘ oYnQPCG .á˘˘ë˘ «˘ °ùØ˘˘dG ᢢjOQƒ˘˘dG p∂à˘˘aô˘˘Z »˘˘a mᢠjhGR π˘˘ c oπ˘ seCɢ JCG É¡æe áMÉѪdG ∂∏J ,Iô«¨°üdG ájƒãfC’G p∑AÉ«°TCG s…ój ø«H oÖu∏bCG .IOÉ©°Sh 210


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 211

Éæg A»°T πc .ôNB’G ºdÉ©∏d ∞«æ©dG oΩÉëàb’G Gòg »æ°ûgóoj .áeqôëªdGh ∞°TÉæe ≈àM IòaÉædG ôFÉà°S øe ,¬ÑMCG ¿CG t≥ëà°ùj ƒ¡a Gòd ,p∂H l≥∏©àe »a áªcGôàªdG ≈eódGh ,IBGôªdGh ,óFÉ°SƒdGh ,ôjô°ùdÉH kGQhôe ,ΩɪëdG ≈∏Y ø«ààaÉîdG ø«à©ª°ûdGh ,ô£©dG ôjQGƒbh ,áæjõdG äGhOCGh ,∑Éæg m øcQ πc .áÑÑëªdG p∑É°Vƒa ≈àMh ,p∂Ñàc ,p∑Qƒ°U ,p∂bGQhCG .ôjô°ùdG »ÑfÉL .pâfCG √Qƒëe ,Ée k’ɪL ≥∏îàd É¡à≤jô£H o≥°n SÉæàJ Éæg AÉ«°TC’G »àÑ«ÑM áaôZ »a lº«≤e »fCG o¢VÉjôdG ¥uó°üoJ πg .IòaÉædG óæY o∞pbnCG ¿É°üZC’Gh QÉé°TC’Gh ô°ü≤dG AÉæpa má≤q«°V máLôoa øe oπseCÉJCG ?ø«eƒj òæe ɪp¡«°ûe »a ø«à∏«ªédG p∂«àNCGh ,∞tbƒJ ÓH ¬fõéj »JGƒ∏dG päÉeOÉîdGh ∂dP .ôã©jh áHhò©dG »a ¥QɨdG iôÑμdG øHG ¢†côj ɪ¡eÉeCGh ,óÄàªdG ,…ôéM »a ¬©°VCGh ¬∏uÑbC’ ,kÉeƒj »s dEG ¬à∏ªM …òdG ±ÉqØ°ûdG πØ£dG ¬àdÉN áaôZ »a »fBGQ …òdG ó«MƒdG ógÉ°ûdG ,áÄjôÑdG ¬àdƒØ£H ¿ƒμ«d .á≤°TÉ©dG hCG ,Ωƒf øe p∂¶bƒ«d ¿ƒæ◊G p∂JódGh o䃰U ∞JÉ¡dG ôÑY Éæ«JCÉj »a Gk ô«ãc ôsNÉC J …òdG É¡dɪLh É¡àqbQ AGƒ¡dG »a πuÑbCG oâæc .kÉ©e Éæ¶bƒj ,ø«°ùªîdG ºZQ Égó°ùLh É¡¡Lh »a kÉ≤q∏©e sπXh ,áÑ«£dG É¡ëeÓe ,kÉ°ùªg »æ˘æ˘«˘∏˘qÑ˘≤˘Jh ,π˘°ùμ˘H ɢ¡˘æ˘«˘Ñ˘«˘é˘J pâæ˘ch .IO’ƒ˘dGh π˘ª˘ë˘dG º˘ZQh ¿CG º∏©J ¿CG ¿hO É¡Jƒ°U oπnMôjh ,»≤°ûdG ÖëdG oπØW Éææ«H o∂ë°†jh .É¡àæHG ™e ,áaô¨dG ∂∏J »a ™Ñ≤j ,ôNBG kÉ°üî°T .¬d OhóM ’ Ék «ØWÉY kÉaôJ ¿Éc 211


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 212

,â©˘Ñ˘ °T ,⩢˘Ñ˘ °T ,⩢˘Ñ˘ °T .kÓ˘ ©˘ a Ö뢢dG ø˘˘e kɢ fɢ˘æ˘ WCG ɢ˘æ˘ μ˘ ∏˘ ¡˘ à˘ °SG ,áÑ°VɨdG ø«YC’Gh ,Oƒ«≤dGh QGƒ°SC’G øe ôo în r°ùnf Éæc .kɪ¡f oäOORGh AGƒg øe o¢ùsØæàj ,í£°ùdG ≈∏Y ∫GR Ée ÉæÑM ¿C’ ,á°ùHÉ©dG √ƒLƒdGh øëf Ég .ôëÑdG ÜÉ°ûYCGh ∑ɪ°SC’G ¬∏àb ≈∏Y äôeBÉJ Éeó©H ,É«fódG ,kÉ©e tºëà°ùfh ,kÉbÉ«à°TG ≥«Øfh ,kÉbÉæY ΩÉæf .ÉæMƒÑ°Uh ÉæbƒÑZ ÖëdGh »˘a ≥˘°û©˘dG ø˘FGõ˘N ø˘e ≥˘Ø˘æ˘f .á˘Ø˘°ûH ák ˘Ø˘°T iƒ˘∏˘ë˘dG ܃˘˘Ñ˘ M o§˘ ≤˘ à˘ ∏˘ fh .ÇOÉg mâ«H »a ¿ÉæeBG ¿ÉLhR ÉæfCÉc .äGƒæ°S »a Éfô«Z ¬≤Øæj Ée äÉYÉ°S øe kÉHGô°SCG p∂HÉH ∞∏N s¿GC Éæ©e ô°ü≤dG Gòg »æcÉ°S øe ól MCG º∏©j ’ øe oÜôs °ùàJ äCGóH äɪéædG øe ø«jÓeh ,íàØfG GPEG ™aóæà°S ô«aÉ°ü©dG .ÜÉÑdG pÖ≤Yh IòaÉædG Qp ÉWEG .p∂àKƒfCG É¡«a »æbôëJ läGAÉ°ùe É¡«a o§∏àîJ iôÑc ál NhO p∂H »FÉ≤dh »LhôN ≈dEG »dƒNO òæe ¿B’G ¢VÉjôdG »a πg ?¿hôNBG √OÉàYG ôl eCG ¬∏©aCG Ée πg .á≤«≤ëdG ºdÉ©e l¿ƒæL ¬jód øe ∑Éæg πg ?…ô«Z ¬àÑ«ÑM áaôZ »a ΩÉæj ôNBG lπLQ ?»àÑ«ÑM áaô¨c ál æeBG ál aôZh ,»fƒæéc Ql Gô°SCG kɪFGO º¡°ü°üb ¿EG .±ô©f ød Éææμdh Gòg Éfô«Z π©a ɪHQ ,s»æ«Y »a ¬JCÉqÑN ,ø«aO ôl °S p∂©e »à°üb »g ɪ∏ãe ,º¡ÑM É¡«∏Y o∞bs ƒàj ,p∂àaôZ ¿GƒdCGh ,p∂à«H ¿GƒæYh ,p∂à«°üî°T áq«gÉe ¬©e oäCÉqÑN ɪc .p∑ó°ùL π«°UÉØJh @@@ 212


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 213

áHô¨dG »a É¡∏©°TCG ,»©HÉ°UCG ø«H Gk Oôªàe kÉ©Ñ°UEG IQÉé«°ùdG äQÉ°U ÉfCGh »eÉeCG »MƒªW Ω sƒμàj .»∏°ûah »àÑ«N »n¡Lh ô°üHC’ áª∏¶ªdG oπcBG ɪe ôãcCG øuNOCG oäô p°U .ø«NóàdG ’EG ,A»°T …u GC π©a øY õl LÉY .Üô°TCGh πc mÖ≤Y ø«KÓãH oπØàëJ ál °†Øæpe »àq≤°T »a Iô«¨°üdG ádhÉ£dG ≈∏Y o¬co ôJCGh ,≥ª©H É¡fÉNoO É¡æe oÖnë°SCG ÉfCGh ,kGóL kÉÑ©°U É¡æ«NóJ ¿Éc .á∏«d Gk ôªe óéj É¡æe kÉÄ«°T sπ©d ,AGƒ¡dG »a ¬ãØfCG ºK ,»fÉ«ãZh »eƒª¡H øé©æj oâ∏©°TCG ºK ,á°†ØæªdG ô©b »a É¡oà≤ë°S ,râr∏ p°ûna GPEG ≈àM .¬©e êhôî∏d .iôNCG •ƒ«N o¬pÑ°ûJ »Ñ∏b ôîæJ »àdG ºgƒdG ádÉM ¿CG oäô©°T ,p∂∏«MQ ó©H .¬HÉ°ûàdG Gòg »æHòL .AÉÑ¡dG ƒëf óo YÉ°üàJ »àdG ¿ÉNódG óØæj ≈àM A»£ÑdG É¡bG��àMG πo eCÉJCG oåÑdCG ºK kIQÉé«°S π©°TCG oâæc äCGóH ΩÉjCG ó©Hh .kGóMGh kÉ°ùØf É¡æe Öë°SCG ¿CG ¿hO kÉÑfÉL É¡«≤dCÉa ,É¡¨ÑJ ,Ahó¡H ¢SÉØfC’G Öë°SCGh »àØ°T øe É¡HuôbCG äô°Uh ,É¡fõëd »KQCG .OÉeQ ≈dEG É¡©e o∫ sƒëJCGh ót °TCG ƒg Ée óo Lƒj ’ .áÄq«°ùdG päGOÉ©dGh ¢SCÉ«dG ø«H ºjób •ÉÑJQG áqªK ÉeóæY É¡°SQɪf päÉØdÉîªdG πc ,¢SCÉj pádÉM øe ¿É°ùfEG ÇOÉÑe ≈∏Y Gk ô£N ¿õëdG ∞°ü©j kɪFGO .¬∏LC’ ÉæFOÉѪH ßØàëf Ée ÉæeÉeCG ó©j ºd ¬fCG ô©°ûf Om É°ùLCG »a läGQƒY o∞ p°ûμæJh ,ô«ãμdG …ƒ¡jh ,π«∏≤dG óo ªo °ü«a ,πoãªo dÉH oåëÑj ,IÉ«ëdGp ∫ƒ°üa »a kÉjQÉY É¡fÉ°ùfEG ≈≤Ñjh ,QGô≤à°S’G Égôà°ùj ¿Éc 213


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 214

hCG ,oô¡s ©àj ɪHQh ,Üô°ûj hCG øuNój .¬njôr Yo »£¨jh ,√nó∏L Åaój ɪY áàbƒŸG ¿É«°ùædG oä’ƒ°ùÑc »g AÉ«°TC’G √òg πc .Ée Gk Qqóîe ≈WÉ©àj .âæeRCG »àdG º¡JÉMGôL ≈fGõëdG É¡H Quóîj »àdG .pâfCG ¬«a »æàcôJ m ¢SCÉj …t GC äô¡°U »àdG ¢ùjɨfƒcR πãe päô°U p∂fCG oäô©°T ,pâLhõJ òæe p∂fCG hCG .ô«ÑμdG ¢SƒbÉædG øe Am õL ≈dEG âd sƒëJh ,¿OÉ©ªdG ™e É¡°ùØf p∂ëÑ°T s¿GC hCG ,π«dÉcCG ôªãJ ájQƒ£°SCG mIôé°T ≈dEG ¢ù«æaOR πãe pâd sƒëJ .ø«∏«g πãe ,É«fódG ÆGôa »a ≈ØàNG ?∂dP ó©H »s dEG p∑ó«©j øeh ?á≤«≤ëdG ≈dEG p∑ó«©j øe Iõé©eh ,Ö«¨J ÉeóæY IQƒ£°SCG ≈dEG ∫ sƒëàJ »àdG ∂∏J mICGôeG …t GC .∫õæJ ÉeóæY .»°SCÉj øNOCG oâ°ù∏L ,äGõ驪dGh ô«WÉ°SC’G √òg ø«H …òdG ºë∏dG áëFGQ tº°TCGh »àFQ »a ¬æ≤MCG .ôªMCG l™Lh …ôFÉé°S .䃪j …òdG πeC’Gh ,»°†≤æj …òdG ôª©dGh ,¥ôàëj »a Ée kÉÄ«°T øμdh .»¡àæJ ≈àe …QOCG oâ°ùd ,á∏jƒW ál jÉμM ΩÉjC’G p πjƒ£dG Qp óëæªdG øe ,øjõëdG »eGQódG É¡ªJQ øe oΩÉC °ùj GC óH »∏NGO ∑uôëj ’ …òdG ô«≤ëdG p䃪dG ≈dEGh ,IÉ«ëdG IôÑ≤e ≈dEG Oo ƒ≤j …òdG .Iôé°T ø°üZ .Gòμg äƒeCG ød ÉfCG ,π˘∏˘ ©p ˘ dGh o¢VGô˘˘eC’G ɢ˘gCÓ˘ ª˘ J »˘˘Jô˘˘cGPh ,Oɢ˘fõ˘˘dG ᢢeƒ˘˘∏˘ ã˘ e …ó˘˘Fɢ˘°üb 214


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 215

É¡æ«∏©Øà°S πgh ,øjOƒ©J ≈àe ,p∂«∏Y ák Øbƒàe âëÑ°UCG É¡∏c »JÉ«Mh ?»°ùØf ™u«°VCGh ,´É«°†dG Çôªà°SCG ¿CG πÑb Ωƒj äGP ƒdh ,É«fódG òFGò∏H …Qƒ©°T kÉeɪJ ón ≤p aCG ¿CG πÑb p∑GQCG ƒd ≈æªJCG ºc ó©H uº¨dG oäÓéY ¬«∏Y ôq ªJ ºd ɪe …ôªY øe ≈s≤ÑJ ɪH ∂dP oâjóàaG »a »s dEG kIóFÉY ,AÉ«°TC’G QGóe êQÉN p∑óLCG ƒd ≈æªJCG .kÉHƒ≤K √CÓªJh .p∂àaôZ »a m Ωƒj ∫hCG É¡H »æà∏Ñ≤à°SG »àdG ∂∏J o¬pÑ°ûJ ,á«é°ùØæH mádÓpZ mäGƒæ°S ∞£©e p∂«∏Y »≤dCGh ,âeÉ°üdG ôp £ªdG πãe p∂jój ø«H ôo ª¡fCG .ájôÑdG p ¢ûFÉ°ûëdG πãe …Qó°U »a ɪf …òdG ±ƒîdGh ¿ÉeôëdG øe ÉkC £N äôLÉg »àdG Qƒ«£dG §Ñ¡Jh ,¿ÉeC’G ¿ƒμj ≈dhC’G ÅaGôªdG »Øa …òdG ôo ëÑdG GC ó¡jh ,π«∏dG áHƒÑ«Z øe Aɪ°ùdG ƒë°üJh ,º°SƒªdG πÑb .ÖëdG ≈Yój Qƒ©°T Éææ«H ∫GR Ée GPEG »àÑ«ÑM Éj óo cCÉJCGh ,ÉfQGóbCG n≥gn QCG :p∂àdCÉ°S Ωƒj øjôcòJCG ?»ææ«°ùæJ πg :⪰U ó©H p∂Jƒ°U »fAÉLh ?™«£à°SCG πgh OÉμJ mIó«¡æàH kÉØq∏¨e ,OQÉ°ûdG ≥aC’G ¬Ñ°ûj ,p∂dGDƒ°S hCG ,p∂HGƒL ¿Éc p∂ª¡JCG »æàææX p∂fC’ ,IQGôëH É¡à∏«d pâ«μHh .∞JÉ¡dG ∑Ó°SCG o¥ôp ëJ m±ô£H p∑QòMCG oâæc »fCG ôeC’G »a Ée πc .∂dòc øcCG ºd .I’ÉÑeÓdÉH »a mIÉëªe ôÑcCG ¿ƒμj Éæ∏NGO »a kÉjqô°S kÉ≤jôW ∂n∏ n°S GPEG øeõdG s¿GC »q ØN .É«fódG 215


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 216

√òg p∂d oâÑàc Ée mÜÉàc ≈∏Y ,zäƒeCG ,AÉaƒdG oâμ°ùj ÉeóæY{ oâæc .»æ«°Vôj ó©j ºd lºjób lπeCG »∏NGO »ah ,p∂«dEG ¬àjógCGh ,á∏ªédG ó≤Y »a pâfCG ɪc kÉ«ª°SQ »àÑ«ÑM ÖëdG ó≤Y »a »∏¶J ¿CG ≈æªJCG »°ùØf o™pæboCG ≈dhC’G ÖëdG ΩÉjCG »a ∑GòfBG oâæc .kÉ«ª°SQ ¬àLhR êGhõdG »æ°V uƒ©j A»°T Óa ¿B’G ÉeCG ,ádPÉîàªdG áfÉÑédG Iô«¨°üdG ΩÉghC’G √ò¡H ô«Zh ᫪°SôdG Oƒ≤©dG πμH ,pâfCG ’EG ,kió°S ™«°†J »àdG »Ñ∏b päÉbO .᫪°SôdG ní˘Ñ˘°UCG .äô˘˘ s°ùμ˘˘J »˘˘eÓ˘˘bCG ,âg sƒ˘˘°ûJ »˘˘ë˘ eÓ˘˘e ,äô˘˘s«˘ ¨˘ J »˘˘JGOɢ˘Y máÑ∏ë oW ≈∏Y åÑ∏j ’ ,ø p°SBG ™≤æà°ùe »a m …ô¡f m ´óØ°V πãe »LGõe ≈dEG âd sƒëJ »à¨dh .IqOÉM äQÉ°U »Jɪ∏c .iôNCG ¥ƒa õØ≤j ≈àM π«∏dG ôNBG »°ùØf É¡H ÖWÉNCG »àdG äɪ¡ª¡dGh äɪ¨ª¨dG øe m èjõe kÉaôMh ,πªàμJ ºd ák ª∏c »æe ôo μp æJ »àdG ¿GPB’G oäóàYGh É¡JóàYG ≈àM ΩÓμdÉH p∑Gƒ°S øe πc ≈∏Y tø°VCG »fCÉch ,»≤∏M ∞≤°S »a kÉ≤q∏©e sπX .䃰üdGh Éj Gk ó«L ɪ¡æ«aô©J .kGóHCG k’OÉY ɪ¡«a ¿ƒcCG ’ »dGƒMCG øe ¿ÉàdÉM .Ö°†¨dGh ¿õëdG .ɪ¡æe ô«ãμdG oâ«fÉY »fCÉH ±ôàYCG ÉfCGh .»àÑ«ÑM o¢ùÑMCGh .AÉ«°TC’G o§∏NCG .QƒeC’G o¢ùpμYCG .áHƒ∏≤e má≤jô£H ɪgAÉæKCG ôμaCG »q∏©d ,â©£à°SG Ée »àaôZ ¿GQóL ø«H √ò¡c ál ∏«d ¬æY o¢†sîªàJ Ée πc .ábɪM oÖμp JQCG ’ ¿hQój ’ øjòdG ºg .»H ák ≤«aQ º¡dÉ©aCG OhOQ ó©J ºd ¿hôNB’G ≈àM 216


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 217

¢ù∏àNCG »fCÉch ,»dÉM ¬«dEG ∫BG Ée πc øe ø«Ñ°VÉZ GhQÉ°U »s ∏Y GC ôW GPÉe áFOÉ¡dG º¡JÓ«d ≈dEG oÜôs °ùàJ »bQCG áëFGQ ¿CÉc hCG ,º¡«bBÉe øe »YƒeO .ÉgƒØ°U ôo uμ©àa »˘à˘dG á˘ª˘jó˘≤˘dG ᢫˘ æ˘ ZC’G o¥ôo ˘ £˘ J ,»˘˘Jô˘˘cGP »˘˘Ñ˘ fɢ˘L ≈˘˘∏˘ Yh ,p∂eƒ˘˘dGC h .zIô«Ñc ≥°TÉ©dG ágô°T ,»Ñ«ÑM Éj{ ÜÉà©dG nÜÉH ,É¡æ«ÑëJ ?iƒ∏°ù∏d á∏HÉ≤dG AÉ«°TC’G øª°V p∂JÉ«M »a kɪFGO ÉæÑM sπX GPɪd ák æeDƒe ¥GôØdG É¡Ø∏N øe ¿CG º∏©f »àdG ô¡°TC’G ∫GƒW pâ«≤H GPɪdh ?πtªëàdG hCG ¿É«°ùædG ≈∏Y p∂JQó≤H ¿EGh ,p∑Gƒ°S kÉæWh ∂∏eCG ’ ÊEG p∂d o∫ƒbCG ,p∂jóéà°SCG oâæc kɪFGO päô˘°U p∂fEGh ,»˘Fɢª˘à˘fGh …OÓ˘«˘eh »˘î˘ jQɢ˘Jh ,»˘˘à˘ jƒ˘˘g Qɢ˘°U p∑Oƒ˘˘Lh »˘˘fô˘˘°Uɢ˘ë˘ j ɢ˘eó˘˘æ˘ Y »˘˘fɢ˘eCG p∂fEGh .ᢢ∏˘ «˘ Ñ˘ ≤˘ dG AGƒ˘˘ à˘ MGh ¢VQC’G ¥Gô˘˘ YCG …Qó°U πNój ÉeóæY …ô«aRh ,QÉμaC’G ™«°†J ÉeóæY »æ«ÑLh ,±ƒîdG .¬d ≥jôW ’ l≥«¡°T ?Gòg »a ≠dÉHCG »æàææX GPɪd ?»æ«bqó°üJ ºd GPɪd ôãcCG ák î°ùf p∑Éæ«Y p∂àëæe ɪHQ ,¬«a ÉfCG Ée …ô¶fGh ¿B’G »dÉ©J .πÑb øe p∑ÉfPoCG ¬à©ª°S ɪe ák «bGó°üe º˘∏˘a ɢ˘fCG ɢ˘eCG ,√ò˘˘g ¿É˘˘«˘ °ùæ˘˘dGh iƒ˘˘∏˘ °ùdG IAƒ˘˘Ñ˘ f p∂©˘˘e âbnó˘ n°U ɢ˘ª˘ HQ øe ≈dhC’G á∏«∏dG Qƒ©°T »æHÉàæj ¿B’G ≈àM âdR Ée .kÉJÉàH »©e ¥ó°üJ …t GC »JÉ«M »a ôs«¨àj ºdh ,É¡°ùØf áMƒ∏ªdG »©eOC’ ∫õJ ºd .p∂bGôa …òdG …ôμØdG A»≤dG ’h ,¿É«ã¨dG ’h ,⪰üdG ’h ,OGƒ°ùdG ’ .A»°T 217


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 218

áÑàY ≈∏Y »æ«eôj ºK ,áLPÉ°S kihD Q h mäÓ«îJh kÉeÉghCG »ZÉeO o≥pgôoj .kÉ«dÉH kÉjô°ûH kÉbƒ∏îe ,ôéØdG áeó°U ´ÓàHÉH íª°ùj ɪe ≥«°VCG …óæY ¿ÉªjE’G A…ôe ¿Éc ɪHQ »a É¡H »≤∏àd QGóbC’G ój ÉgQuƒμJ »àdG ™LGƒØdG πμc .É¡pª°†gh p∂bGôa p∂d …ó≤a ™e kÉeɪJ óeÉ©J ádƒØ£dG òæe »dRC’G »Ø©°V .ô°ûÑdG √GƒaCG ¿ƒcCG ¿CG øe »æ©æªj kÉ«ØWÉY kGõLÉM »∏NGO á≤∏¨ªdG á≤£æªdG »a ó«°û«d .¿É«°ùædG ádhÉëe hCG ¿É«°ùædG øe ≈àM »æ©æªjh ,∫É©aC’G OhOQ »a kÉ«©«ÑW ¿Éc .»YƒeO ¢ùÑM »a áÄ«°ùdG »JOÉY o¢SQÉeCG ÉfCGh …ô¨°U òæe ¬ªàcCGh »≤∏ëH Ωó£°ü«d íjôédG »Ñ∏b øe kÉeOÉb Iƒ≤H ™aóæj AÉμÑdG kAÓ°TCG √CÓªjh ,…Qó°U »a ô°ûàæ«d iôNCG kIôe Oƒ©j ≈àM ,áHƒ©°üH m ø˘rjón ˘H »˘à˘dƒ˘LQ oâ∏˘Ñ˘≤˘à˘°SGh ,∞˘«˘©˘°†dG Qó˘°üdG Gò˘¡˘ H oäô˘˘Ñ˘ c .kɢ ë˘ ∏˘ eh IÉ«ëdG íæeCG oâdR Éeh ,√OGó°S »a ≈©°SCG oâdR Ée ,´ƒeódG øe m ºî°V .AÉμÑdG øe kÓjƒW kÉ£°ùb má∏«d πc ’EG »∏ãe Öëj óMCG ’ .kɪàM kÉjƒ°S kÓLQ oâ°ùd .É¡e Éj l¢†jôe ÉfCG .á˘bɢª˘M π˘ch ,∞˘©˘°V π˘ch ,±ô˘M π˘c »s ˘∏˘ Y ¿hô˘˘μ˘ æ˘ «˘ °S .≈˘˘°Vô˘˘ª˘ dG u≥M »a l∞ëp ée »fCG ¿hóé«a AÉjƒ°SC’G ¿Gõ«ªH ájÉμëdG ¿ƒ°ù«≤«°S »a ΩÉæJ ÉeóæY k’OÉY hóÑj ≈àM ,º¡fGõ«e oâdsó©d oâÄ°T ƒdh ,»°ùØf .»∏ãe m πLQ o¿GõMCG iôNC’G »ah ,p∂∏ãe lICGôeG ¬«àqØc ióMEG á∏eÉ°T Qm É«¡fG áo dÉM .∂°SɪàdG ≈∏Y ¿GóYÉ°ùJ ’ QÉ¡ædGh π«∏dG Iƒ°ùb »ëæe ≈∏Y kIQOÉb ó©J ºdh ∞æ©H äQÉN »àqªg .…QÉμaCG πc É¡«∏Y o≥ØàJ 218


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 219

»ª≤°S ¿CGh ,p∑q’EG m êÓ©H øeDhCG øcCG ºd .áªjõ©dG øe »°ùØf ¬H èdÉYCG Ée .䃪dG hCG pâfCG ,ÚæKÉH ’EG »¡àæj ’ Gòg ,p∂H »æ«JCÉjm π«ªLm º∏M Qp ɶàfG »a ¬ægƒd oâª∏°ùà°S’ ,kɪgh ¿Éc ƒd .≈≤Ñj ’ ¿CG πÑb ,»bÉÑdG p∂ÑM ≈dEG kIóFÉY A»°T ’h .AÉ«°TC’G πc øμ°ùJ IOhôÑdG .»àÑ«ÑM Éj m ¢SÉb A»°T πc p∂°SÉØfCGh ,p∂ª°ùL IQGôMh ,p∂Jƒ°U IôÑf ’EG »∏NGO »a A±ódG å©Ñj ,¬jóéà°SCG lA±O ’EG ÉfCG »d ≥Ñj ºdh .ºdÉ°S Qó°U ôo u£©J âëÑ°UCG »àdG …ô˘˘Fɢ˘é˘ °S ɢ˘¡˘ fGE ,p∂fɢ˘eGC ’h p∑hD Gƒ˘˘à˘ MG ¬˘˘«˘ a ¢ù«˘˘dh ,IQGô˘˘ë˘ dG á˘˘Ø˘ °U ¬˘˘ d .ΩƒædG ܃ÑMh @@@ ºd πLôdG Gòg s¿’C .ø°ùM øY ø«ª∏μàJ ÉeóæY kɪFGO óo jÉMCG oâæc ≈∏Y »ZÉ£dG √Qƒ°†M .ΩÓμ∏d ák °Uôa ≈àM »d í«àj √OƒLh øμj ≈dEG oÖë°ùfCGh ,ɪμæY Gk ó«©H »¡Lh ≈∏Y º«gCG »æcôJ p∂Ñ∏b päÉbO .AÉHô¨dG »μÑj ɪc ór©oH øY p∂«μHCGh ,π¶dG áHGôob Qhôe ó©H ,É¡«a p∂àdCÉ°S »àdG á∏«∏dG .¿B’G ≈àM ôo cs òJCG oâdR Ée .¬ÑëH ¢†Ñæj ∫GR Ée p∂Ñ∏b ¿Éc ¿EG ,¬HÉ«Z ≈∏Y øjô¡°ûdG ø°ùM øμdh ,…óMh ¬Ä∏e ≈∏Y Gk QOÉb øcCG ºd p∂∏ãe mICGôeG oÖ∏b ÜÉ«¨dG πLQ ¬fEG .AÉeódG ¬«JCÉJ m øcQ ôNBG ≈àM ¬∏¨°T ≈∏Y Gk QOÉb ¿Éc rπn¨ r°TCG ºd ÉfCG »fCÉch ,π«∏dG πãe iôcòdG ≈∏Y oºu«îj …òdG ,π«≤ãdG 219


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 220

»àdG päÉMÉ°ùªdG Qó≤Hh ,ÜÉë°ùf’G ƒg CGóH ¿CG ó©H øe ’EG p∂Ñ∏b .Ö°ùëa É¡côJ á≤«≤M ?∫ƒbCG ¿CG »©°SƒH GPÉe .√ôeCG »a p∂°ûbÉfCG ¿CG oÖnZQCG øcCG ºd »æY »ª∏μàJ ød p∂æXCG oâæc »æfCÉch ,∂dP ≈∏Y hD ôLCG øcCG ºd ôeC’G ∂dP ¿ƒcCG ¿CG ≈æªJCG ’ oâæc ¿EGh ,¬æY pâª∏μJ ɪc ΩÉjC’G øe kÉeƒj .ºgóMC’ ¬æY ø«KóëàJ …òdG ÖFɨdG ¬©e oπªp ëj lπLQ ƒg ôNBG m πLQ p∞àc ≈∏Y p∂«μÑj …òdG oπLôdG Gòg IOhÉ©ªd ƒYój Gk ôeCG ¬àeôoM øe ÜGôàb’G π©éj ≥°û©dG øe Gk Qƒ°†M øe »d ɪH p∂«dEG oâ©sØ°ûJh ,kÉeɪJ ¬fÉ«°ùæH p∂àÑdÉW âæc ƒ∏a .ô«μØàdG º˘∏˘ª˘dC’ âbƒ˘dG ø˘e »˘æ˘eõ˘∏˘«˘°S º˘μ˘ a ≈˘˘dhC’G ¬˘˘eɢ˘jCG »˘˘a ,m ≥˘˘°Tɢ˘Y pIƒ˘˘¶˘ M ºd p∂Ñ∏b ¿CÉch ?IôÑμàªdG ábɪëdG √ò¡H É¡æY oâë°üaCG »àdG »Jô«Z …òdG päÉ°ûHôN m ºq∏©e πc É¡«a oí n°ùªj á°SQóe »a m ìƒd iƒ°S øμj .É¡ë°ùªj øe QɶàfG »a ,ƒg ¬JÉ°ûHôN ™°†«d ,¬≤Ñ°S ¢ShDhQ »˘a ¬˘Ñ˘à˘μ˘j ɢe º˘¡˘ª˘ dG ,¬˘˘JQƒ˘˘qÑ˘ °S »˘˘a ¬˘˘Ñ˘ à˘ μ˘ j ɢ˘e º˘˘¡˘ ª˘ dG ¢ù«˘˘d »a ¬côàf Ée º¡ªdG ,IôcGòdG ≈∏Y ¬Ñàμf Ée º¡ªdG ¢ù«dh ,√ò«eÓJ .܃∏≤dG .Iô°TÉÑe p∂Ñ∏b ≈∏Y Öàc ø°ùMh .kÉfõMh kÉaƒNh kIô«M ô£≤j »q a Ée πch ,ÖfQC’G πãe o¢ûªμfCÉ°S ºdh .Iô«Z ô£≤j mÖ∏b øe âà∏aCG áë«Ñb kIOGôL ∫GDƒ°ùdG Gòg ¿Éc π«∏dG øe ô«NC’G p ™jõ¡dG pábɪM »a äQÉW »àdG IOGôédG √òg øμJ 220


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 221

p∂HGƒLh p∂bó°Uh p∂àMGô°U ΩGóbCG âëJ p䃪dG øe ôãcCG ≥ëà°ùJ .»æ©LhCG …òdG :∞«©°V m䃰üH pâ≤£fh ,IôqJƒàe kIó«¡æJ pâ≤∏WCG ºK ,≥ª©H pâ°ùsØæJ .¬ÑMCG oâdR Ée ,º©f »Ñ∏b »a Égô«Z mäÉjôNCG π©d ,á૪dG »JOGôL oâ©∏àHGh ,ÉfCG tâμ°Sh .É¡H ¿ôÑà©j »FÉjôÑch oâ°ù∏L ôéØdG p ¢SÉØfCG ≈∏Y .á∏«∏dG ∂∏J »FÉμH ¿Éc Gk Qq ÉM É˘æ˘°†©˘H …uõ˘©˘fh ,kɢ°†©˘H É˘æ˘°†©˘H »˘μ˘Ñ˘fh ,kɢ°†©˘H É˘æ˘°†©˘H oº˘∏˘ª˘∏˘f ,»˘˘Ñ˘ ∏˘ bh .IOGôédG ∂∏J ºJCÉe »a ,kÉ°†©H πãe lπLQ o™«£à°ùj iôJ Éj OGôédG øe ºc :á∏«∏dG ∂∏J o∫AÉ°ùJCG oâMQ ¬ndƒ°üëe p∂∏p ¡oJh ,º¡æH ¬«a nº o°†≤àd ,…Qó°U ´QGõe »a √ôãæj ¿CG ø°ùM ?AÉjôÑμdG øe »a nπà≤J ¿CG ,p∂Hƒ∏°SCG πãªH tÖëJ ,lIGC ôeG ™«£à°ùJ Op GôédG øe ºch ?Iô«¨dG º°SGƒe ?¬d p∂ÑM nπgÉéJC’ ¿PEG »æeõ∏j ºgƒdG øe ºch ¿CG Ωƒ«dG ∂dP »d pâ몰S .ø°ùM p π«MôH »Ñ∏b ø«Ñu«£J pâæc ɪHQ É¡«a p∑ôÑîj ¿Éc .É«∏«°Sôe øe ∂ p d É¡côJ »àdG Iô«NC’G ¬àdÉ°SQ ™ª°SCG øY õl LÉY ¬æμdh ,p∂«dEG ¬bÉ«à°TGh ¬fõM p∂ãÑjh ,Oƒ©j ød ¬fCGh ,¬∏«MôH ,ôÑ©à°SG ,¬àdÉ°SQ ôpNGB »ah ,ônNGB πLôd ák Hƒ£îe pâeO Ée p∂©e AÉ≤ÑdG .≈°†eh ,ká∏Ñb ∑ôJh 221


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 222

p cô˘˘à˘ jh ,»˘˘eɢ˘eCG √Aɢ˘jô˘˘Ñ˘ c o¢†˘˘Øo ˘ æ˘ j ƒ˘˘ gh mᢠ«˘ Ø˘ N mᢠfɢ˘ gEɢ H oäô˘˘ ©˘ °T ∂ ¢ù«˘dCG ?¬˘∏˘ã˘e π˘©˘aCG ≈˘à˘M ¢ùØ˘æ˘ dɢ˘H ᢢ≤˘ ã˘ dG ø˘˘e »˘˘æ˘ eõ˘˘∏˘ j º˘˘c .∂Ñ˘˘Wɢ˘î˘ d ?¬°ùØf ô«°üªdG ájÉ¡ædG »a ¬H »æ©ªéj kÉÄ«°T ºdÉ°S Ωuó≤j ’h ,Ωó©dÉH ôضfh ôãcC’G ø°ùMh ÉfCG Ωuó≤f GPɪd ?p∂q∏c p∂H ôضjh ôcòoj ?»æY π«MôdÉH p∑QGôb ≈sæÑJ …òdG ∫ó©dG ¿Gõ«e øjCG ,k’Ée Ωuó≤f ¿CG »Øμj QÉ°U ,ê qhõàf »μd kÉÑM Ωuó≤f ¿CG »Øμj ó©j ºd .øjôNB’G päÉÑ«ÑM ¥ô°ùæa ,k’hCG »JCÉfh .Gòg ájôààdG á∏Ä°SC’G ∞MR ΩÉeCG »©e ∞≤j øe ≈dEG máLÉëH oâæc ôo YÉ°ûe .¬°ùØf OQƒªdG øe ÉgÉ≤à°SG ¬fC’ kÉeɪJ »MôL á¨d º¡Øj l¢üî°T ÜôbC’G ó«MƒdG ƒg ø°ùM ¿Éch ,IóMGh IBGôe áëØ°U ≈∏Y á¡HÉ°ûàe .√ò¡c mIô«M ≈dEG ?¬æY åëHCG πg »u °Sôc ≈∏Y Ωƒj äGP É°ù∏L ø«ÑbÉ©àe ø«≤°TÉY s¿GC ïjQÉàdG ºq∏μJ πg ?¿’òîdG ∞«ZQ ¿Éª°SÉ≤àj ,óMGh áÑ«N .»°VɪdG »a ≥HGƒ°S ¬d ¿ƒμj ’ ÖFÉ°üdG QGô≤dG .ïjQÉàdG »æª¡j ’ RÉ¡L ΩÉeCG oâ°ù∏L .Ωƒ«dG É¡æªK ™aóf ájô°ûH AÉ£NCG á∏ªL »°VɪdG ø˘«˘jÓ˘ª˘ dG ,¿Gƒ˘˘L ¿hO ,¬˘˘ª˘ °SG ø˘˘Y âfô˘˘à˘ fE’G »˘˘a o¢û˘˘uà˘ aCG ô˘˘Jƒ˘˘«˘ Ñ˘ ª˘ μ˘ dG ,É«∏«°Sôe »a oäÉĪdG ,É°ùfôa »a º¡æe o±’B’G ,º°S’G Gòg ¿ƒ∏ëàæj .ÜôY §≤a º¡æe ¢†©ÑdGh 222


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 223

᢫˘∏˘ª˘Y ɢ«˘Lƒ˘dƒ˘æ˘μ˘à˘dG É˘æ˘«˘∏˘Y oπ˘u¡˘ °ùJ kɢ fɢ˘«˘ MCG ,kGô˘˘«˘ NCG ø˘˘°ùM ƒ˘˘g Gò˘˘g .´ÉLhC’G Op É«£°UG á∏ªL »q ∏Y ≈≤dCG .¬©e CGóHCG GPɪH …QOCG ’ ÉfCGh …RÉ¡L ΩÉeCG oäóqªéJ .⪰UCG ºK ,¬d ÉgOQCG ÉfCGh á°û©Jôe »ahôM äóH ,Iô«°üb á«Ñ«MôJ ?¬àÑjQ πÑb ¬eɪàgG IQÉKEG ∫hÉMCG ∞«c ?¬æY »ãëH áq∏Yp ¬d ô u°ùaCG ∞«c ¬˘ë˘£˘°S ≈˘∏˘Y ák ˘≤˘«˘à˘Y ák ˘∏˘Ä˘°SCG o⫢eQ .¬˘«˘∏˘Ñ˘f ¿CG π˘Ñ˘b kɢ«˘dɢH ɢæ˘ã˘ jó˘˘M CGó˘˘H ,á∏jƒ£dG »à°üb É¡æe Qo ôu eCG máLôoa øY É¡JÉHÉLEG »a oåëHCG oâæc .OQÉÑdG .áÑFÉZ É¡«fÉ©eh ,Iô«°üb âs∏X ¬JGQÉÑY qøμdh ≥KƒàJ ≈àM »à°üb ÅÑNCGh ,Ωƒ«dG ¬«∏Y ±ô©àdÉH »ØàcCG ¿CG oäQôb .¬H »àbÓY ,ᢩ˘°SGƒ˘dG ¬˘˘à˘ aɢ˘≤˘ K »˘˘æ˘ à˘ °ûgOCG .¬˘˘à˘ bG󢢰Uh √qOh Ö°ùc »˘˘a oâë˘˘é˘ f .AÉØàM’Gh AÉ£©dG ≈∏Y áë°VGƒdG ¬JQóbh ,≥KGƒdG ¬fGõJGh .áMGô°U ôãcCG ÉfDhÉ≤d QÉ°U ,ΩÉjCG ó©H :¬àdCÉ°S ?πÑb øe âÑÑMCG πg .kÉ≤∏£e .ÜPÉc óëdG Gòg ≈dEG πg ?¬æe CGôÑàj m ºKEG ≈dEG √óæY ≥°û©dG ∫ sƒëJ GPɪd ?√óæY ÖëdG óFÉ≤Y päôs«Z »a …Oƒ¡L πc ™«°†à°S .¬Hòc ≈∏Y ôq °üj ÉeóæY Gk ó«©H »H »≤∏«°S 223


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 224

…OGƒdG »a Iô«NC’G AGhódG áÑ∏Y …ój øe §≤°ùà°S .ió o°S ¬æY åëÑdG .≥«ë°ùdG :¬d oâ∏b .âÑÑMCG ÉfCG ?âdR Éeh ..É¡e É¡fEG ,É¡aô©J âfCGh ,πLCG ɪHQ .iôNCG kIôe á°TÉ°ûdG ≈∏Y ¬ahôM Oƒ©J ¿CG πÑb kÓjƒW ⪰U ó©H ,QÉμaC’G ¬eÉeCG §HGôàJ äCGóH ɪHQ hCG ,A»°ûdG ¢†©H kÉehó°üe ¿Éc .¬æY »ãëH áq∏Yp ±ôY ¿CG .IóMGh áª∏μH »ædCÉ°S ?≈àe .É¡æY ∂∏«MQ ôscòJCG ÊEG ,âFÉØdG πjôHCG øe ¢ùeÉîdG »a .∑ó©H ?¿B’G »æe ójôJ GPÉeh ó©à°ùj ¬fCÉch ±ÉØédG Gò¡H »æÑWÉîj GC óH GPɪd .¬Ñ«LCG GPɪH Qp OCG ºd ¿CG πÑb ∂dP »ØfCG ¿C’ oâYQÉ°S ?¬H o⪰TCG »fCG øX πg ?…Oô£d .πMôj .»LôY πμ°T º¡Øj mó o°†nY ≈∏Y ÉC cq ƒJCG ¿CG ójQCG ?êôY …CG .â∏MQh ,âLhõJ É¡e .∑GP É¡LhR âfCG øμJ ºd ¿PEG 224


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 225

.’ .áHÉàμ∏d Oƒ©j ¿CG πÑb ,kÓ«∏b ø°ùM ⪰U »°ûªJ ∞«c º∏©àJ ¿CG ∂«∏Y .óMC’ Gk RÉqμYo Ée kÉeƒj øcCG ºd .IóMGh m πLQ ≈∏Y õØ≤dG º∏©àJ hCG ,ICGôeG ∂æY ≈∏îàJ ÉeóæY ∑óMh äƒéf ∂fCG hCG ,…õjõY Éj kÓLpQ ∂d â≤HCG É¡fC’ Gòg ∫ƒ≤J âfCG .ôª©dG á«≤H »æ£H ≈∏Y ∞MRCG ¿CG »s ∏©a ÉfCG ÉeCG .∂∏LôH .Oƒ©j ¿CG πÑb ,IôªdG √òg kÓjƒW ⪰U .kÉfÉ«MCG Éæ∏LQCG øe kAÉah ôãcCG É¡fEG .á«Ñ°ûN kÓLQ òN .¬HÉ«Z áeG qhO »a oâ«≤Hh ,á∏«∏dG ∂∏J »æY πMQh @@@ º˘˘¡˘ fC’ ¢ù«˘˘d ?kGô˘˘«˘ NCG ¿ƒ˘˘qæ˘ °ùª˘˘dG oäƒ˘˘ª˘ j GPɢ˘ª˘ d »s ˘ æ˘ oH ɢ˘ j oº˘ ˘∏˘ ˘©˘ ˘JCG ∫ÓN øe º¡fC’ øμdh ,ôª©dG øe º¡d ≈≤ÑJ Éeh ,º¡JGƒæ°S GhóØæà°SG É¡fƒª¡Øj ÉeóæYh .∞°SCÓd Éjh ,IÉ«ëdG Gƒª¡a ºgôªoYh º¡JGƒæ°S o¥GQhCGh ºgQƒÑb √ô°UÉëJ Gvô°S √ƒª¡a Ée sπ¶«d ,ÉgQhóH »g ºgOô£J .º¡JÉjôcP øe áÑjô≤dG áæjóªdG .ô∏°ùjh »a Qp Éé°TC’G ôNBG …uô©oj o∞jôîdG ¿Éc oíjôdG É¡cuôëJ »àdG AGôØ°üdG ¥GQhC’ÉH kIôFÉM päÉbô£dG n∑ôà«d ,ôaƒμfÉa .π∏ªH áfÉ«N »a É¡fÉ°üZCG É¡æY âs∏îJ »àdG ¥GQhC’G ó¡°ûe øe A»°T 225


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 226

p GQhC’G øY º∏μàJ É¡fEG .π¨æJ ¢ùe päɪ∏c ™e o∑ôà°ûj ∂∏J ∞jôîdG ¥ áHBÉμdG øe lπjƒW l§Nh ,âu«ªdG ôp ª©dGh ,AGôØ°üdG päGƒæ°ùdGh ,á°ùHÉ«dG .A»°T πμH ôt ªj .á°ûgóH kɪFGO É¡eÓc GC óÑJ .É¡©∏H ó«YCGh ,»fGõMCG ¢ü°üoZ ÉfCG ôt àLCGh :É¡d ∫ƒbCG .»d Gk ô«N ¿Éμd AÉ«°TC’G ¢†©H o⪡a oâæc ƒd ô«NC’G ô£°ùdG .√CGô≤J ’h kɪFGO ô«NC’G ô£°ùdG óæY ∞b .º¡ØJ ’ ¬«a ân∏nMQn …òdG Ωƒ«dG s¿GE .¬«∏Y ∂«æ«©H »≤∏J ¿CG QPÉM .»æH Éj lΩƒª°ùe »a ¬°û≤æJ ºd ∂à«d .ɪμÑM øe ô«NC’G ô£°ùdG ƒg ¿Éc ó©J ºdh ∂JÉàa ¬s≤à°ûJ ¿CG ∂H QóLCG ¿Éc .á°SÉ©àdG √òg ∂°ùØf ≈∏Y ôuaƒàd kÉeƒj ∂JôcGP É¡o≤pÑ°ùJ Iô«¨°U kIQƒ£°SCG É¡«dEG áÑ°ùædÉH nâæc ó≤a á≤HÉ°ùdG päÉëØ°üdG øe ák jÉμM …õjõY Éj ô«NC’G ô£°ùdG »a näô°U ∂sæμdh ,Ö°ùëa á°ûgódG .áFó°U É¡fCÉch kÉMƒàØe É¡ªa ≈≤Ñjh ,á≤HÉ°ùdG É¡JQÉÑY πc π¨æJ ¢ùe oßØ∏J ≈dEG óæà°ùàd Égô¡¶H Oo ƒ©Jh .kGô«NCG ¬≤∏¨J É¡æμdh ôNBG kÉÄ«°T ∫ƒ≤J ¿CG óo jôJ .»°SôμdG ¬«a oêÉàMCG …òdG øeõdG »a á≤«≤ë∏d oºdDƒªdG oêÉàæà°S’G Gòg GPɪd ø«H øe äsò°T »àdG Rƒé©dG √òg ?»MôL ¬H ≥∏ZCG m º«MQ m ºgh ≈dEG »e’BG oíàØJ ,É¡JOÉY ô«Z ≈∏Y ,rânënÑ°UCG Éæg áHô¨dÉH áØëà∏ªdG AÉ«°TC’G 226


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 227

»æcôàJh ¬H ôKóJCG …òdG ⪰üdG í£°S §°ûμJ Ée Gk ô«ãc äQÉ°U .ICGôéH .…óMh OôÑdG á¡LGƒe »a iôNCG kIôe π¨æJ ¢ùe oÖ∏p ≤J .Iƒ¡≤dG ¿Ééæa »a ø«JôFGO ø«H »°ùØf ôo o°üMCG É¡JQɶf p êÉLR ôÑY kÉÑjô≤J ø«≤∏¨æe ø«æØéH GC ô≤Jh ,I’ÉÑe ÓH É¡JójôL .kÉeɪJ …OƒLh oπgÉéàJh ,•ƒ≤°ùdG ≈∏Y áμ°TƒªdG ?ô«NCG ôl £°S p∂∏ãªd πg ?p∂©e ô«NC’G ô£°ùdG ¿Éc øjCG .ÉædÉØWCG πμ°T oâ∏s«îJ p∂æ£H ≈dEG oäô¶f ɪq∏c »a p∂¡Lh päô°ûMh ,¥GôØdG øe ±ƒîdG πLh »a pâ«μH ɪq∏c ¿CG …QOCG ’ ÉfCGh Iƒ≤dG ¢SQÉeCG .»≤∏≤J Óa p∑ô¶àfCG ¿CG p∂JóYh ,…Qó°U .p∂jój »a ºμëdG äÉfÉédƒ°U πc ¢o ùªgCGh ,z…óMh ,»d âfCG{ :øjò¡J ,¥ÉæY ∞æ©H »æJòNCG ɪq∏c ƒg øjCG iôoJ .zâfCG n∂d{ :OOôJ ¿hO ø«Ñ«éJ ,z?pâfCGh{ p∂fÉjòg »a ?É«fódG ∫ƒ≤M ôNBG ≈dEG IOhóªªdG ä’É©Øf’G √òg πc »a ô«NC’G ô£°ùdG ,äɢ˘ª˘ ∏˘ μ˘ dG √ò˘˘g π˘˘c »˘˘d âdɢ˘b kICGô˘˘eG ≈˘˘°ùfCG ¿CG ø˘˘μ˘ ª˘ ª˘ dG ø˘˘e π˘˘g ?ÖëdG Gòg πc »eO »a âsÑ°Uh ,AÉ«°TC’G √òg πc »©e âYóHCGh …òdG πeC’G Gò¡H »që°VCG π¡a ,É¡H ø«≤£æJ ’h IOƒ©dÉH øjó©J pâæc ?∫É«îdGh á≤«≤ëdG ø«H íLQCÉàj áaÉ°ùe søμdh ,∂«dEG Oƒ≤j ød ¬fCG oº∏YCG πjƒW m∞«°UQ ≈∏Y kÉaƒbh ICGôªdG √òg ¬dƒ≤J Ée ¿Éc GPEG ,»°SCÉj ôÑY p∂dCÉ°SCG ,¬«dEG »æJòNCG õé©dG ?á≤«≤M 227


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 228

ôo ©°TCG »æμdh ,ôNCÉàªdG º¡ØdG Gòg √ôu«¨oj ¿CG oøμªj Ée …QOCG oâ°ùd .¿É«°ùædG ≈dEG êÉàMCG ɪe ôãcCG º¡ØdG ≈dEG máLÉëH ,IójôédG ∞≤∏J ¿CG πÑb Gòμg Gk QƒàÑe É¡eÓc ≈≤Ñj ¿CG ≈°ûNCG oâæc …ôLCG ≈àe …QOCG â°ù∏a ,kÓjƒW …Qó°U »a É¡©°†Ñpe sπ¶j ’ ≈àM .iôNCG ák MGôL É¡©e :¢ùLÉ¡H OƒYCG ≈àM ¿ó©ªdG øe Éæà°üb øμJ ºd .ôNBG A»°T ÉæqÑM ,π¨æJ ¢ùe øμJ ºd .IôHÉY mábÓY »aôW ≈∏Y ¢†Ñ≤f ø«≤gGôe øμf ºd .CGó°üJ Üô°ùàj ¿Éc .kÉÑ©°U AÉL ÉæÑM .ádƒ¡°ùdG √ò¡H Éæ«Ñ∏b »a ôt ≤à°ùJ AÉ«°TC’G .É¡æe A»°T …ó°ùL »a ∫GR Ée .π«∏dG Éæe êoôîj ≈àM ôNB’G ‘ ÉfóMCG êÉàMCG oâ°ùd .∞«°üdG πãe ÖFɨdG ¬æ°üZ ≈∏Y ôª¡æj GC óHh ôÑch ɪf ’ ÉeóæY ,≈°ùfCG ∞«c ±ôYCG ÉfCG ,√ò¡c máLƒe ≈dEG ¿õëdG πMÉ°S »a .¿É«°ùædG ’EG »d ≈≤Ñj ∞°TQC’ »fÉéæa oâ£≤àdGh ,…ó«H kÉë«°ûoe Iô«NC’G á∏ªédG oâ«≤dCG .¬æe ?ôHÉY ∑ m ÉÑJQG ôn HÉ≤e ’EG â°ù«d päÉØ°TôdG øe ºc AÉL …òdG É¡Jƒ°U søμdh ,Iô©°T ó«b É¡cuôëJ ºd »Jɪ∏c ¿CG »d GóH .iôNCG lIôÑf ¬d âfÉc IójôédG AGQh øe .¿PEG ¢ùæà∏a ¿É«°ùædG ≈∏Y Gk QOÉb âeO Ée .√ò¡c ák jÉ¡f Éæd ójQCG ’ 228


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 229

?∑óMh ájÉ¡ædG ÖàμJ ¿CG Öéj GPɪdh .......... ?Iô«°ü≤dG nπªn oédG tÖMCG »fEG ∫Éb øe ÉæJɪ∏c ¿CG ócDƒªdG øªa ,óëdG Gòg ≈dEG Ée Ql GƒM Éædõàîj ÉeóæY .ójôf ɪY ¿ƒμJ Ée ó©HCG ,kÓ©a kIOq ÉM ¿ƒμà°S ÖM øY íaÉfCGh πJÉbC’ Éæg oâÄL Ée .É¡juóëJ ≈∏Y »fôÑéj GPÉe »a É¡jƒWCG ¿CG ójQCG ’ .É¡æY ≈∏îJCG ¿CG ójQCG ’ .ÉgÉ°ùfCG ¿CG ójQCG ’ mICGôeG .»JÉ«M qπé°S .¿É«°ùædG ≈∏Y ál esôëe lICGôeG pâfCG óYGƒb πc âÑ∏≤fG ƒdh Gk óHCG ¢VÉe m π©Ød kÓYÉa A»éJ ’ lICGôeG pâfCG .á¨∏dG ô°ûÑdG päɨd πc øe …óæY ≈dhCG »gh .…óæY ¬æ«fGƒb Öë∏d ¿EG .º¡æ«fGƒbh .´ÉLhCÓd kÉæ≤M ,ΩÓ°ùà°S’G ÜqôLC’ Éæg oâÄL »æμdh :∫ƒbCG »ÑM …ƒWCG ¿CG ¢†aôj »∏NGO »a A»°T .É¡e ≈°ùfCG ¿CG ójQCG ’ Oo ƒ©J ÉeóæY »ÑfP »ØμJ »àdG ∂∏J mIôبe …t GC .óMÉédG »s £dG Gòg É¡d .ø¡∏ãe ∫GõJ Ée É¡æμdh áØ∏àîe lIGC ôeG É¡e .É¡oà«°ùf ób »fóéàd Ωƒj äGP øμdh ,ÖëdÉH oπîÑJ É¡fC’ ¢ù«d ,π«∏≤H ¿ƒæédG πÑb Ée ≈àM tÖëJ É¡fEG ≈àM ô«ãμdG nøμp∏ªj ’ ∑Éæg oAÉ°ùædÉa ,’EG ¢ù«d ¿ƒæédG o±ÉîJ É¡fC’ 229


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 230

’ ÉfOÓH »a ÖëdG .ø¡Hƒ∏b päÉ°†Ñf ≈àM oπ≤p à©j mó∏H »a ¬H ø«ë°†j øY kÉ«Øîàe »°ûªj πH ,¬°ùØf øY í p°ürØoj ’ ∂dòd á«Yô°T ák eÉbEG πªëj ≈∏Y s∞à∏J ¿CG É¡©°SƒH øμj ºd ,¬à∏©a Ée »a kÓ«∏b ÉgQòYCG ÉfCGh .¿ƒ«©dG .¬∏ªcCÉH m øWh »H OÉY ,¬dƒbCÉ°S Ée kÉ≤Ñ°ùoe o±ôp ©J É¡fCÉch hóÑJ π¨æJ ¢ùe âfÉc .≈¡àfG ¬fCG oâ«°ûN …òdG É¡pÄaO ≈dEG IqôªdG √òg É¡Jƒ°U ?…ódh Éj ΩÉμMC’G Qp hó°U ó©H oäÉ©aGôªdG …óéoJ πg ∂∏J IôNCÉàªdG ÉæJÉ©aGôe .܃fòdÉH ¢ù«dh áHƒ≤©dÉH ¿ƒªμëj º¡fEG .ÉædÉ©aCG ≈∏Y »fÉ°ùfE’G É¡ªμM ≥∏£Jh Iô«NC’G OhóëdG ™°†J »àdG »g ?»JCÉj ød Ée kÉÄ«°T ô¶àæJ âdR Ée ΩCG ,ó©H ºμëdG Gòg nâ≤∏WCG πgh ɪHQ p∂fCG É¡æY »ØNCG âæc »fCG π¨æJ ¢ùe ™e »eÓc »s ∏Y óo p°ùØoj p∂«ªMCG oäô°U …òdG ÉfCG ,kGAƒ°S p∂H øs ¶J ¿CG ≈°ûNCG oâæc .øjOƒ©J á«dRC’G ÖëdG ájÉμM ¬fCÉch É¡d hóÑ«°S ôeC’G ¿C’ .¢SÉædG ¿ÉgPCG »a ≈àM ,»fGõMCÉH É¡Jɪ∏c …ôà°TCG oâdR Ée ÉfCGh ,π«L πc É¡°ùØf QuôμJ »àdG »Øμj .ìƒÑdG πªàμj ¿CG πÑb ô«NC’G É¡ªμM »s ∏Y ≥p∏ r£oJ ¿CG ≈°ûNCGh .≈Øch Éææ«H ∞bh Ée kÉaôX ¿CG º∏©J ¿CG ¿B’G πãe p∂æØL øe IôaÉ£dG áæNÉ°ùdG √òg ?p∂à©eO øY ÉgôÑNCG ∞«c oπuÑbCGh ,p∂æ«ÑL …ó«H í°ùeCG ÉfCGh ,»YGQPh …Qó°U ≈∏Y ô£≤J ,IôªédG .ídɪdG sπàѪdG ós îdG .¬∏LCG øe âdõf ák ©eO πLQ πuÑ≤j ¿CG ≈ahCG Ée 230


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 231

o æc .πeCG áëFGQ p∂FÉμH »a o¢ùsØæJCG ÉfCGh .ø«μÑJ ÉeóæY lπØW p∂¡Lh â ≈dEG ák fÉÑL ≈≤ÑJ ød IQGôëdG √ò¡H »μÑJ kIGC ôeG ¿EG »°ùØf »a kɪFGO ∫ƒbCG πLô∏d Oo ƒ©J ±ƒ°ùdh ,Égnó«b »JCÉJ øjCG øe o±ô©à°S Ée kÉeƒj .óHC’G .¬àÑMCG …òdG ¢ùªd É¡«μMCG ¿CG Gk õLÉY tπXCÉ°S .ÉfCG ’EG Égôj ºd √òg p∂YƒeO søμdh máLÉëH øcCG ºd .êÓ©dG ≈dEG êÉàëj kÉ°†jôe »ææ¶J »g tπ¶à°Sh .π¨æJ »a É¡fɪjEG ¢†©ÑH oäÉàbCG oâdR Ée …òdG ÉfCG .É¡eÉeCG »Øbƒe ôjôÑJ ≈dEG ¿ÉeC’G pIôFGO »a »fÉμªH ßØàMCG ¿CG ójQCG oâæc »æμdh .ºMôJ ’ máHôZ .áë°üdÉH ôgɶàj π«∏Y Oôée »g »ææ¶J ¿CG ¿hO ∂∏J Iô«¨°üdG IQób áeó°üdG ¬Jó≤aCG øªc ,p∑QɶàfG »a ÊEG É¡d oâ∏b ƒd ,hóHCÉ°S äGô¶f ΩÉeCG kÉàà°ûe hóHCG ¿CG ¢†aQCG kɪFGO ÉfCGh .á≤«≤Mhm ºgh ø«H ≥jôØàdG º£JQCG ø«M ¬H ¿RGƒJCG ,äÉÑãdG øe Qm ó≤H ßØàMCG ¿CG ∫hÉMCGh ,øjôNB’G .¬FÉJ ÉfCG ºc ºgóMCG º∏©j ’ ≈àM ,Ée m ™bGƒH .º∏μJCG ¿CG πÑb »fCGô≤J »àdG ¿ƒ«©dG ΩÉeCG ¢ûeÉ¡dG Gòg ó≤aCG kɪFGOh ôo p°üàîJ É¡fC’ ,äGòdÉH ø«YC’G √òg ΩÉeCG ìƒÑdG »a áÑZôdÉH ô©°TCG kɪFGOh øY oåëHCG ’ »fCÉch ,±GôàY’G ô£e êQÉN π«∏©àdG øe ô«ãμdG »s ∏Y A»°ûH ÉfCG ±ôàYC’ ,»∏NGO »a »©e GC ô≤J ¿CG ÉgoójQCG »æμdh ,∫CÉ°ùJm ø«Y .á«≤ÑdG »g GC ô≤Jh ºd pâfCG ≈àM .ÖfP ôNBG ≈àM »fCGô≤J »gh É¡©e ∫hC’G »eƒj òæeh IOhó°ùe m¥ôo oW ΩÉeCG p∂©e oâØbh Ée Gk ô«ãc .»g π©ØJ ɪc »°†©H …CGô≤J 231


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 232

¥ô˘˘£˘ dG ô˘˘NBG ’EG ø˘˘μ˘ j º˘˘d ¬˘˘°ùØ˘˘ f Gò˘˘ g ɢ˘ æ˘ bGô˘˘ a ¿EG π˘˘ H .ɢ˘ gó˘˘ ©˘ H oâμ˘˘ °SCG .ΩÓμdG oâbh AÉLh ,äƒμ°ùdG Égó©H ∫ÉW ,IOhó°ùªdG ,áæ°S ø«KÓK IÉ«ëdG øe òNCÉàd â n°ùn∏nL »àdG »g ,É¡H o≥«∏j Gòg s¿EG .∑ôëàe »x °Sôc ≈∏Y Ée wÖM ÉgÉ£YCG ó≤d ?¿PEG º¡ØdG øe Éæ©æªj …òdG »°ûªdG ƒg πg ,ø«à°ùdG óu M ≈∏Y É¡côJh ,iôNCG ø«KÓK É¡æe òNCGh ,äGƒæ°S nçÓK .䃪dGh ,º¡ØdG øe ≈fOCG hCG ø«°Sƒb ÜÉb π¨æJ ¢ùe oåoμªJ ôaƒμfÉa ≈∏Y Ql OÉf l¢ùpª°ûoe lìÉÑ°U tπ£oj ÉeóæY »à≤°T IòaÉf øe É¡oà∏eCÉJ ɪ∏ch ,ÇOÉ¡dG …ôëÑdG ≥«°†ªdG ΩÉeCG ák àeÉ°U kIô«ãc AÉ«°TCG s¿GC h ,ìÉÑ°üdG Gòg kÉjô°ûH Gk Qƒëe É¡JòîJG É«fódG ¿CG ôo ©°TCG .ô°ûÑdG ƒëf É¡≤jôW òNCÉJ ¿CG πÑb É¡dƒM Qo hóJ âMGQ kÉeɪJ É¡«eób oÜÉ°üYCG âJÉe .kGô«ãc É¡≤gQCG πjƒ£dG É¡n°Sƒ∏L søμdh ,kɢ©˘Ø˘Jô˘e m ΩO n§˘¨˘°V ¿ƒ˘˘à˘ °ùdG ɢ˘¡˘ à˘ KQhCɢ a ,ᢢjƒ˘˘eó˘˘dG ɢ˘¡˘ JQhO â∏˘˘î˘ ∏˘ î˘ Jh ô©°ûJ ¿CG ¿hO kIÉC éa ÉgòNCÉJ äÉHƒædG ∂∏J âfÉc .á«°SÉb mÖ∏b päÉHƒfh É¡d òîàJh ,QÉ¡ædG ∫GƒW kÉMƒàØe É¡dõæe ÜÉH ∑ôàJ ¿CG äOÉàYÉa ,ÉgƒfóH .Ωƒ«dG ∂dP IôcÉe äAÉL náHƒædG søμdh ,Ée máHƒæd kÉÑq°ùëJ É¡©e º«≤J káeOÉN óbh É¡dõæe áaô°T »a ál ÄØμæe »gh »°ùØæH ÉfCG É¡oàcQOCG ,ìÉÑ°üdG óæY ,kÓjƒW É¡Ñ∏b â°VhÉa ¿CG ó©H ø«àÑ©àe ÉgÉæ«Y âfÉc .kÉeɪJ ºdC’G É¡μ¡fCG lIóeÉg É¡°SÉØfCGh ,≈JƒªdG QGôØ°UG √ƒ∏©j É¡¡Lhh ,kÉàaÉN É¡æ«fCG ¿Éch .¿É°û©JôJ ,n…Gójh ,ÉgGójh ,kÉÑjô≤J 232


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 233

»°†bCG oäô°U .É¡ÑLÉæ°Sh É¡à«H ≈dEG äOÉYh ΩÓ°ùH ∂∏J É¡oàHƒf äsôe ,´QGõeh ,áÑjôb m ìGƒ°Vh ,m√É≤e ≈dEG É¡«a oêôîf .á∏jƒW mäÉYÉ°S É¡©e .ôëÑdG Égtóëj ’ »àdG iôNC’G päÉ¡édG øe áæjóªdÉH o§«ëJ mäÉHÉZh »a ¢ù«∏a .áHBÉμdG án Hƒf »æY »g o™æªJh ,Ö∏≤dG án Hƒf É¡æY o™aQCG oâæch √tõàHCGh »ªdCG É¡H ôgÉLCG »àdG p∂JQƒ°Uh ⪰üdGh IóMƒdG ’EG »à≤°T .É¡H ?p∂JQƒ°U oâ∏b πg ,p∂æe ¬àKQh ɪe π«∏≤dG pá∏ªL »a ÉfCG É¡oàKQh »àdG p∂JQƒ°U ,πLCG .AÉ«°TC’G äÉàoa »d »≤Ñojh ,A»°T sπc ºdÉ°S n¥ôp °ùj ¿CG πÑb .kÉ°ù«©J »æ«≤Ñj Ée ÉfCG oäòNCGh ,kGó«©°S ¬«≤Ñj Ée ºdÉ°S òNCG !ádOÉY pâfCG ºc ,iô˘cò˘˘dG …ó˘˘K ø˘˘e ɢ˘¡˘ H √tQó˘˘à˘ °SCG »˘˘à˘ dG Aɢ˘μ˘ Ñ˘ dG ∫ɢ˘°üeCG »˘˘d pâcô˘˘J øμªj mIGC ôeG ´hQCG ¬«YGQP ø«Hh ,»¡àæJ ’ »àdG ôª©dG IOÉ©°S ƒg ¬à«£YCGh .¬∏ãe πl LQ É¡H º∏ëj ¿CG ≈àM »μHCG øcCG ºd …òdG ÉfCG ,kAÉμH p∂«∏Y …ó≤M ÆôaCG kɪFGO »fC’ .πLôH Qo óo éj ’ Gk QÉY √GQCG âæc »fC’ ,»àdƒØW päɶëd ∞©°VCG »a ,p∂àaôY ≈àM ,Ió«≤©dG √ò¡H kÉμ°ùªàe ,CGóѪdG Gò¡H kɶØàëe oâ«≤H ,ᩪ°ûdG Ap ÉμÑc »FÉμH AÉéa ,óFÉ≤©dG ô««¨J ¬∏©ØJ Ée π¡°SCG lICGôeG p∂fC’ ¿Éc πH »fGƒæY π¡éj øμj ºd AÉμÑdG ¿CG oâØ°ûàcGh ,ÉgôªY øe oπcCÉj í∏ªdG øe ák «dÉN øμJ ºd »YƒeO ¿CGh ,´QÉ°ûdG ∫hCG »a »fô¶àæj 233


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 234

.Ö°üîdG iôcòdG …óãc lIQGQóeh lIôs K ™eódG On ón oZ ¿CGh ,áàÑdG .»μHCG oâdR Ée ôaƒμfÉa »a ¿B’G ≈àM ¢ùe óæY »μHCG »æμdh ,´Gó o°U ܃ÑMh ôl jô°Sh lâ«H …óæY ¿Éc ød »YƒeO øe kÉÄ«°T q¿GC h ,qΩGC »æ«©H »æ≤eôJ É¡fCG oäócCÉJ ¿CG ó©H ,π¨æJ ,πjƒ£dG É¡dÉ«ãfG »YƒeO íæªJ âfÉc .øªK ¿hO s∞éj ødh ,inô©r nj .»©e »μÑJ äòNCG ɪHQh ,»Øàc oâqHôJh ,É¡q«°Sôc ôt éJh .π¨æJ ¢ùeh ,ø«μÑJ pâfCGh ,â«μH GPEG »μÑJ »eCG .»©e ø«μÑj kɪFGO ÉC é∏f »μd nø≤∏îoJ ºd qøàfCG .ICGôeG »YGQP ≈dEG Aƒé∏dG π¡°ùdG øe ¢ù«d ≈∏Y qøcƒëf ∞Mõfh ,A»°T πc πgÉéàæd øëf Éæ≤∏oN Ésæμdh ,qøμ«dEG .kAÉμH ÉæHƒ∏b π˘˘Ñ˘ b »˘˘æ˘ «˘ °SGƒ˘˘J âfɢ˘c .Iô˘˘Ñ˘ N sø˘ cô˘˘ã˘ cGC âfɢ˘ c π˘˘ ¨˘ æ˘ J ¢ùe ø˘˘ μ˘ dh ,á˘˘Ñ˘ «˘ °üª˘˘dG π˘˘Ñ˘ b »˘˘æ˘ jõq ˘ ©˘ Jh ,q±É˘˘ L ƒ˘˘ gh …ó˘˘ N oí˘ °ùª˘˘ Jh ,iƒ˘˘ μ˘ °ûdG .QÉ¡fCG ¿CG πÑb ,á¶ëd ôNBG »a ,qΩÉC c »ætª°†Jh o±ô©J âfÉch ,»YÉLhCG ¢SÉ«b »a Gk óL á≤«bO É¡Ñ∏bh ÉgÉæ«Y âfÉc o±ôp ©J âfÉc .kÉYGó°U ´Gó°üdG ójõàd ’ ,»fò≤æàd πNóàJ ≈àe Gk ó«L »μHCG »àdG Iô«NC’G »Jɪ∏ch ,Égó©H ∂°SɪJCG ’ »àdG Iô«NC’G …OhóM .´ƒeódG É¡à≤Ñ°S óbh »JCÉàa ,kÉfÉ«MCG »æY oπبnJ É¡æμdh ,É¡Ø∏N øe @@@

234


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 235

ÉgójQCG »àdG »bGQhCG ∫ uƒëjh kÉa qƒ°üàe »æ∏©éj …òdG uÖëdG Gò¡d Éj ,á≤∏¨e mIôFGO ≈∏Y Qm ɪ¡fGh ,…ò¡j m ≥°TÉY äɪjƒ¡J ≈dEG ájGhQ hóÑJ ¿CG ,p∂«a o¬oJóLh ɪH m πjƒW m π«JôJh ,ICGôeG Qp ƒëe ≈∏Y m »fGQhO m ¢SÉÑëfGh ≥°û©dG ÜsôL øe øμdh .¥É°û©dG ±’BG »∏Ñb √Qsôc ɪHQ m∞°Uhh .AÉ«MCG sπ¶æd Qsôμàj ¿CG óq H ’ ,¢ùtØæàdG o¬Ñ°ûj ¬fCG o±ôp ©j kÉeɪJ oâæë£fG ∞«c º¡aCG ’ .p∂d oÖàcCG hCG øjôNB’ ÖàcCG ¿CG ÉeEG ºg ÉeCG .kÉ©e Éæ«æ©J ób Iô«¨°üdG π«°UÉØàdG .√òg »àjGhQ ≈MQ »a »fGõMCG ,Qsôμe l∫õZ ºgóæY »æné n°T .§≤a Iô«ÑμdG çGóMC’G º¡«æ©àa πμd l∑ôà°ûe lçQEG »Jɪ∏c ,áNhô°ûe ál fGƒ£°SG »FÉæZ ,áªjób l´ƒeO .É¡«∏Y ¿ƒeÉæj ám «∏°ùJ øY ,á°üb øY ,IQƒ£°SCG øY ¿ƒãëÑj .¬qdƒe xÖ°U ¬àÑ«ÑM â∏MQ ≥°TÉY ÉfCG .¿ƒ¡à°ûj Ée …óæY ¢ù«d .èYõe »æ«fCG 䃰U .IôcGPh kɪ∏b ¬d âcôJh ,Ö°ùëa »fCG ƒg ,kÓ©a »fóq«≤j Ée qøμdh ,ÖJÉc áYÉæ°U øe ót ëj Ée Gòg ¢ù«d .ádƒ¡°ùH É¡∏«°UÉØJ RhÉéJCG ¿CG »æ©°ùj ’ ,p∂∏ãe kICGôeG oâÑÑMCG QhóJ âfÉc É¡fC’ ,∂dP ô«Z ÉfCG ÉgGQCGh ,áq∏ªe É¡fhôj »àdG π«°UÉØàdG .…óMh ÉfCG »dƒM πc É¡d p∂∏ãe ák Ñ«ÑM …óæY ¿CG oäôscòJ ɪ∏c Qhô¨dÉH ô©°TCG oâæc ºc .QÉÑàY’G Gòg .»JÉ«M »a ∫ƒNódG ∫hÉëJ iôNCG mIÉàa …u CG AGREG Gk óeÉL oâæc ºc øe ¢ù«d p∂d »aCG oâæc »fC’ ,É¡°ùØæH É¡d »FÉah ™æ°üJ kICGôeG pâæc 235


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 236

áYhQ »∏NGO »a πªàμJ ≈àM ,kÉ°†jCG ÉfCG »∏LCG øe πH ,Ö°ùëa p∂∏LCG .ÖëdG Gòg ¥É°û©dG .øeõdG Gòg á©∏°S ÖëdG ó©j ºd{ :∞°Sƒj »d ∫Éb kɪjób ¿ƒª¡àeh ,¿ƒZQÉa ,¿ƒ∏«∏b ,áªjó≤dG äÓª©dG ™ªL IGƒog πãe ¿B’G .zQGƒWC’G áHGô¨H .ºdÉ©dG »a É¡Yƒf øe Ió«MƒdG »g ák ∏ªoY ¿B’G o≥M’CG »fCG hóÑj Égô«aGòM πμH É¡≤uÑWCG ák ≤«ªY ák Ø°ù∏a ,IôØ°ûc Gk ós≤©oe p∂d »ÑM QÉ°U »fɪjEGh ,IÓ°U ÉgójOôJ ɪæ«H ,lôØc É¡ª¡a ¿C’ ,kÉaôM É¡æe º¡aCG ’h ,¢SÉØfC’Gh päÉ°†ÑædG øe l≥«bO lΩɶf p∂ÑM s¿ÉC c .á¶ëd πc OGOõj É¡H ’h ,ôjƒëàdG ’h ,CÉ£îdG ±ô©j ’ ,m ≥°SÉæàH ,ó«Mh mÖ∏b »a oè∏àîJ ºd .Iôe ∫hCG kÉ©e √ÉæÑàc ɪc ∫GR Ée ôl «Ñc lÜÉàc ¬fCG ô©°TCG .Oƒª¡dG ójõj ’h ,á∏Ñob ¢ü≤æj ’ ,ôJGƒàe »dRCG l¢û≤f ,±sôëoj ºdh ,∫ shDƒj .á©eO …ó°ùL sπàMG .kÓ©a »æs∏àMG .IGõ¨dG πãe »JÉ«M ≈∏Y ∫õf wÖM ;p∑óMh ɪ¡pà∏sÑb ø«à∏dG ø«àØ°ûdG qπàMG,p∂∏Ñb lICGôeG √CÉ£J ºd …òdG ôμÑdG øe ∫hCG pâæc …òdG ó°ùédG ;p∑óMh ɪ¡«a pâæμ°S ø«à∏dG ø«æ«©dGh É¡Ø°ûàμJ ºd »àdG ≥WÉæªdG ;kGƒ°†Y Gk ƒ°†Y ¬«∏Y Öàch ¬ª°SQh ¬∏ s°üa p∂∏Ñb â s°ùe Ée »àdG »©HÉ°UCG ;≈ãfCG ÉgCGô≤J ºd »àdG ¥GQhC’Gh ,ICGôeG ÖëdG áª∏c r≥£p æj ºd …òdG »ªa ;áÑ«ÑM ô©°T ≈∏Y äsôe ’h ,á≤«°ûY p∂©e ón ≤n an …òdG πLôdG ;kÉàeÉ°U p∑ó©H sπXh ,p∑ô«¨d ΩÓμdG ºs∏©J òæe 236


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 237

Ió«MƒdG ICGôªdG p∂fCÉH Gk Qƒîa ¬Ñ∏b »a p∂∏ªàMGh ,ÖsgôJ ºK ,¬àsjQòY .¬àμ∏àeGh ¬à∏àMGh ¬àØ°ûàcG »àdG ¿CG kÉeƒj t≥ëà°ùj Gò¡c lÖM πg ?ø«∏MôJh πLôdG Gòg ø«côàJ GPɪd ?ÜGôàdG »a Qn ƒ¨j ¬«à∏≤e πªëj øe …óéJ ød p∂æμdh ,º¡«bBÉe »a ôl ãc p∂n∏ªn nM ɪHQ .ÉfCG ’EG p∂«dEG ƒë°üjh ΩÉæj ?ÉfCG p∂H º∏MCG ɪc mICGôeÉH oºo∏ëj É«fódG »a m πLQ …t GC o䃪jh p∂∏LC’ ¢û«©j .¢SCÉμdG äGòH ihôjh ÉC ª¶jh .¢SCÉjh πeCG ≈∏Y ¬JòaÉf ìÉÑ°üdG íàa GPEGh .p∂d ≈μH ¬àaôZ π«∏dG s∞d GPEG .Ωƒj πc p∂H Gk óZ ∫Éb âHnônZ GPEGh ,Oƒ©J kAÉ°ùe ∫Éb o¢ùª°ûdG pâbn ôn °TCG GPEG .p∂«dEG Éμ°T ’EG p∑Gôj ’ øe áLhR pâdR Éeh .É¡HhôZh É¡bhô°T øe ó©HCG â p fCGh .Oƒ©J ºdh p∑ô«Z QÉàN’ ¬àcôJ ƒdh ,≈ãfCG ’EG p∑Gôj ’ øe án ©n «pé n°Vh ,áLhR ,IôªL m øØL πc ≈∏Y s¿ÉC c Éæg …ÉæØL ¥ôàëj ÉfCGh ,øØL ¬d ±ô£j ?p∑AÉah t≥ëà°ùj ɪ¡jCG ø«cQóJ ÓaCG ,…É°ùªeh »ëÑ°U pâfCGh .p∂ª¡aCG ¿CG o∫hÉMCG .¬¨∏HCG ¿CG πÑb pó¨dG o¥GQhCG …Qó°U »a râØs L øe kÓ«∏b Ö©àf ¿CG t≥ëà°ùj ÖëdG ¿CG ø«cQóJ ≈àe º¡aCG ¿CG o∫hÉMCG ,Qƒãj ób …òdG QÉѨdG øe π«∏≤dG s¿GC h ,¬àsæL »a kÓjƒW É«ëæd ,¬∏LCG .™°ShCG o≥aC’Gh ,≈Ø°UCG √ó©H áo jDhôdG On ƒ©àd ,Éæfƒ«Y oπ p°ù¨j ’ øμdh ,IOÉ©°ùdG ≈dEG ÉfOƒ≤j ’ ób Ée lπ©a{ Ée mÖJÉc ádƒ≤e ôo cs òJCG .zÉe m π©a ¿hóH IOÉ©°S 237


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 238

É¡°ùÑëj ób Égô«¨c p∂∏ãe ICGôeG ¿CG ÖJÉμdG Gòg ∑Qój ¿Éc ɪHQ ÖëdG ¢†©H s¿CG hCG ,áÑjô≤dG É¡JOÉ©°S ∞£≤J ¿CG øe ¥ÉgQE’G hCG ±ƒîdG .Oóëe Ωƒj »a ,¬FÉ¡fEÉH Gk QGôb ¬FGóàHÉH ÉfQGôb ™e òo îàf ,Qɢ˘Ñ˘ Z ’h l∂°T p∂Jɢ˘«˘ M »˘˘a ô˘˘ã˘ oj º˘˘dh ,ø˘˘jó˘˘jô˘˘ J ɢ˘ e pâ∏˘˘ ©˘ a Gk ô˘˘ «˘ NGC ?∂dP ó©H GPɪa .™«ªédG OGQCGh päOQCG ɪc kɪdÉ°S pâLhõJh Éæ°ShDhQ ¥ƒa Ωƒëj kÉ°ùLÉg t𶫰S .»àÑ«ÑM Éj ÖëdG »¡àæj ød kÓeÉc Éæd √ÉahCG ɪch ≥ëà°ùj ɪc π«μdG ¬d »aƒfh ,¬æjO ¬d Os ôo nf ≈àM má©Ñb πãe iôcòdG pÖé°ûe ≈∏Y Gòμg ¬≤u∏©f ¿CG ≈°Vôj ød .áæ°S ∫GƒW É¡d Éæ«©°S ≈àe á∏eÉc ÉæJOÉ©°S Éæëæªj ¿CG ÉeEG .kÉfÉ«MCG l±ô£àe ¬fEG .áªjób .A»°T πc Éæ«∏Y ó°ùØj hCG o¬ràcn ôn nJ …òdG ÉfCG ,¿ÉeôëdG »ªa »a tÖ o°ünj ìGQh »H GC óH ƒg Ég QÉ°U »Ñ∏b s¿ÉC ch ,á¶ë∏H ≈°VQCGh ,áMõªH »μHCG ,kÉ s°ûg kÉØ«©°V ¬àÑ«ÑM ÉfCG Gòμg .kÉMRÉe hCG Gk OÉL √ô°ùμj øe ø«H ¥ôa ’ ,êÉLõdG øe kAÉfEG ô©°TCG Óa ,IójóY mäGôe ∞JÉ¡dG ôÑY ák MRÉe »ææ«°ùcÉ°ûJ pâæc ÉeóæY ,áHÉYoO É¡fC’ ,âææL »æàææ¶d É¡àjCGQ ƒdh .â n£n≤ n°S má©eO pIQGôëH ’EG .ÖëdG »H ¬∏©a Ée Gòg øμdh .kÉ≤M l¢†jôe lπLQ »æfCG hCG ºK ,»fó©e mÖndƒd πãe É¡jój ø«H kÓLQ …ƒ£J »àdG √òg mICGôeG …t GC ,áLÉëdG øY kÉ°†FÉa ,kÉqjƒ∏e ¢VQC’G ≈∏Y §≤°ùjh ,kGó«©H óq Jô«d ¬≤∏£J ?ΩGóîà°S’G IOÉYE’ m πHÉb ô«Z 238


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 239

øμªj Ée πch ,¢ùªîdG » u°SGƒM ¥ô°ùJh ,…QGóbCG ôq«¨J mICGôeG …CG ?πMôJh »æcôàJ ºK ,É¡ª©£à°SCGh IÉ«ëdG ¬H ¢ùªdCG ¿CG ?p∂nMôr oL óo ªu n°†J iôNCG kIGC ôeG É¡æe QuôeCG Iô«¨°U kIƒéa »d pâcôJ πg ,p∂ª°SG É¡«a ¢ù«d ,ôØ°ùdG RGƒL øe ák «dÉN ák ëØ°U »d pâcôJ πg ?ójóL m øWh ≈dEG ,Ée kIô«°TCÉJ É¡«a ≥u∏YCG »a íéfCGh ,p∑ô«¨H É¡«a ºo∏MCG ,º∏ë∏d ák MÉ°ùe ≈àM »d pâcôJ πg »æ∏©éJh ,≥s≤ëàJ ’ »àdG ΩÓMC’G ¢ùLÉg øe ƒéfCG »q∏©d ,¬≤«≤ëJ ?¿ƒæédG øe ø«°Sƒb ÜÉb m πLQ ≈dEG ø«àØà∏J ºK ,IOÉ©°ùdG ¬H Ö∏WCG Ée πc øe »ææ«eôëJ GPɪd ?IOÉ©°S øe ø«©«£à°ùJ Ée πc ¬«ëæªàd ,ôNBG Oƒ≤J É¡«a oÜôo gCG »àdG päÉaÉ°ùªdG πμa ,p∑ô«¨H l¿ÉªjEG …óæY ¢ù«d .ájÉ¡ædG »a p∂«æ«Y ≈dEG ¿C’h ,ᢢ∏˘ ª˘ o©˘ dG ±ô˘˘°üe »˘˘a ∫ó˘˘Ñ˘ à˘ °ù˘˘ oJ ’ »˘˘ à˘ Ñ˘ «˘ Ñ˘ M ɢ˘ j ¿É˘˘ WhC’G ¿C’ ,AÉ°ûf ≈àe ¬Ñ«côJ øμªj ’ ÖëdG s¿’C h ,áqjƒ¡dG ƒëªJ ’ ôØ°ùdG päGRGƒL päÉ°†Ñfh ,º¡°SÉØfCG øe òNCÉjh ,¥É°û©dGQÉàîj …òdG ƒg πH ,AÉ°ûf øe ™e .GhôØμj hCG GƒæeDƒj ¿CG ÉeEG º¡°†©Ñd º¡côàj ºK ,¢†©ÑH É¡oæpé©jh ,º¡Hƒ∏b ™e »JCÉj sÖoM ’ .¬°Vôà©j Ée πc ós p°V ¬∏LCG øe ∞≤f ¿CG óH ’ ¿Éc oπªp ëjh ,AÉ≤°ûdG øe Qo òp æjh ,IOÉ©°ùdÉH ôo u°ûÑj tÖëdG .»àÑ«ÑM Éj QÉ«àdG ’h ,º∏¶ªdG ≥jô£dG »a o√ón Mh »°ûªjh ,q»æ°ùdG ió¡dG πjóæb ¬jój ø«H .á∏b ’EG ¬©Ñàj 239


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 240

≈àM mäGƒæ°S ¬¡Lh ≈∏Y ΩÉg m πLQ sÜQo ?ÉæqÑM πLCG øe Éæ∏©a GPÉe hCG ø«°Sƒb ÜÉb äQÉ°U ≈àM É¡àaô°T øe âsdóJ mIÉàa sÜQo h ,¬qÑM OÉ©à°SG º˘¡˘fƒ˘æ˘¶˘j º˘¡˘q∏˘ch ,ɢ¡˘Ñ˘«˘Ñ˘M ™˘e ɢ¡˘ ∏˘ «˘ Ñ˘ °S ƒ˘˘∏˘ î˘ «˘ d ,•ƒ˘˘≤˘ °ùdG ø˘˘e ≈˘˘fOCG .ºgCGóÑeh ºgô«°S ¿ƒªLôjh ,ø«fÉée .ÉædPÉîJ Gòg ™eh ,Éfô«Z ¬«dEG π°Uh ɪe ôm «ãμH π¡°SCG Éædƒ∏M âfÉc ≥M ,á«fÉ°ùfE’G Éæbƒ≤M §°ùHCG ¢SQɪf ÉeóæY Öfòæ°S ÉæfCG Éæ°ùØfCG ÉæªghCG .≥jô£dG p∞°üàæe »a ÉærØbn nh ,ô«°üªdG ôjô≤J ,ÉæbGôa á∏«d kÓjƒW pâ«μH »àdG pâfCG ,ºdÉ°ùd p∂côJ ¿CG pâææX GPɪd Öfò˘˘dG ɢ˘ª˘ æ˘ «˘ H ,p∂Jɢ˘«˘ M ∫Gƒ˘˘W p∂bQɢ˘Ø˘ j ’ Öfò˘˘dɢ˘H Gk Qƒ˘˘©˘ °T p∂KQƒ˘˘«˘ °S ¿CGh ,ø«qÑëJ øe p∂jój ø«Hh ,ø«qÑëJ ’ øe »LhõàJ ¿CG ƒg »≤«≤ëdG ,»æY »∏MôJ ¿CGh ,ôNBG øjô°TÉ©J ɪæ«H ,πLQ ÖëH ¢†Ñæj p∂Ñ∏b ≈≤Ñj ôª©dG ∫GƒW ≈≤HC’ ,p∑AGQh »JÉ«M êGô°S ø«ÄØ£J p∂fCG ø«ª∏©J pâfCGh .πeCG ÓH Aɪ∏¶dG »a §ÑîJCG .AÉ«°TCG oôs«¨àJ ɪHQ ,»àÑ«ÑM Éj ܃fòdG ádOÉ©e ¿Rh …ó«©J ¿CG »dhÉM ¿CG Öéj ¿Éc …òdG QGô≤dG ≈dEG IqôªdG √òg p∂jó«H qÖëdG òNCÉj ɪHQ .´ƒeódGh ôª©dG øe ô«ãμdG ¬dɪgEG »æØq∏c ¿CG ó©H ,òîsàoj á«dÉãe ¬æ¶f Ée ¢†©H ¿CG º¡Øf ≈àM í«ë°üdG p º¡ØdG øe Éæ o°üo≤æj ºc øe ™ªàéªdG Éæd ¬∏ u°üØj Ée s¿GC h ,ô«NC’G øeõdG »a Gk OCGh ’EG øμj ºd ΩGOÉe ,Éæ°ùØfCÉH ÉæFOÉÑe π u°üØf ’ GPɪ∏a ,ÉfOÉ°ùLCG Ö°SÉæj ’ ób ÇOÉÑe ?IQƒ©dG ôà°S ƒg ô«NC’G ±ó¡dG 240


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 241

≈≤Ñàd ÉæJÉeÉ°ùàHG ≥ëe øY q∞μf ≈àM áYÉé°ûdG øe Éæ°ü≤æJ ºch ºjó≤J øY ∞sbƒàfh ,º¡JGQÉ«àNG É«ëàd ÉæJGQÉ«àNG πàbh ,º¡JÉeÉ°ùàHG ¿ƒJƒª«°S .á°Só≤ªdG º¡à n£r∏ o°S QÉæd ÉæJÉjôM ΩÉ©WEGh ,º¡FÉ°VQE’ ø«HGô≤dG ºgOƒ«≤H 䃪dG ≈àM ø«∏sÑμe ,ÉfóMh IÉ«ëdG »a ºgó©H ≈≤Ñfh ,kGô«NCG .áÄWÉîdG ø˘Y Gƒ˘æ˘∏˘©˘oj ¿CG Öé˘j ¿É˘ª˘jE’ɢH ɢfƒ˘≤˘Ñ˘°S ø˘˘jò˘˘dG ø˘˘jô˘˘Fɢ˘ã˘ dG ø˘˘e º˘˘ch »˘à˘dG º˘¡˘JOɢ©˘°Sh ,º˘¡˘Mɢ˘é˘ fh º˘˘gOqô˘ ª˘ J ᢢ°üb ɢ˘æ˘ d Gƒ˘˘μ˘ ë˘ jh ,º˘˘¡˘ °ùØ˘˘fCG óbh ,≠∏HCG É¡H º¡YÉàªà°SGh ,≥ªYCG É¡H ºgDhÉæg ¿Éμa ,º¡jójCÉH ÉgƒYõàfG oäÉjôcP âfÉch ,É¡àé¡H øe ô«ãμdG GƒdÉæa ,É¡∏«Ñ°S »a kÓ«∏b GƒÑ©J ∫hCÉH ¢ùª°ûdG AÉ≤àdG ¬Ñ°ûj Gòg πc ó©H ºgDhÉ≤d ¿Éch ,πªLCG ºgpQÉ°üM .¢VQC’G øe ¥ô°ûdG ≈dEG mIôjõL Gƒ∏©a ɪH ÉfôÑîjh ,√sô°S n∞ p°ûμjh ,Éæ©e ¢ù∏éj ¿CG Öéj º¡æe ºc .≥jô£dG ≈∏Y ÉfóMh ÉæfCG ô©°ûf ’ ≈àM ,º¡qÑM πLCG øe ¿CG º∏©f ≈àM ¢VQC’G »a ¬∏dG å©nÑnj ¿CG Öéj AÉ«ÑfC’G øe ºch òNCÉàd äQ sƒëJ läGOÉY »g ɪfEGh ,kÉ≤M ¢ù«d ™ªàéªdG ¬H Éfoóu«≤j Ée ¢†©H êôN ɪfCÉc ,≥M ≈∏Y ƒgh ¬æY oêôo îj øe πc QÉ°üa ,Ió«≤©dG πμ°T .É¡H º°ü©à°ùj »àdG ¬àu∏pe øe πÑb ,QGô≤dG Éæ∏NGO »a ódƒj ≈àM ôs ªJ ¿CG oÖéj päGƒæ°ùdG øe ºch ,…qô°ùdG ¬∏ÑëH ¬°ùØf o≥oæ°û«a ,¬«a ¬æ°†àëj øe óéj ’m øeR »a ódƒj ¿CG .∞°SCÓd ≈æ©e ¬d ó©j ºd √OÓ«e ïjQÉJ ¿C’ 241


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 242

√ÉæaôY …òdG ÉæÑM πLCG øe kÉÄ«°T π©Øf »μd êÉàëf AÉaƒdG øe ºch »a ,kÓ«dP ,kGô«≤M 䃪j ƒg GPEÉa ,∂dòc ¬FÉ≤HEG ≈∏Y ÉfógÉ©Jh ,kÉØ∏àîe .IóMƒdG päÉ°UôY âÑÑMCG »àdG »àÑ«ÑM äQÉ°U ∞«c º¡aC’ »æeõ∏J á°ûgódG øe ºch ,kÓ«ªL ÉgOtôªJ ¿Éμa ,≈ãfCÉc É¡°ùØæH ÉgOGóàYG âÑÑMCG Ée ∫hCG É¡«a kIÉ≤∏eh ,º«≤e x∫òo H kIó«≤e ,áØFÉN äQÉ°U ∞«c ,ióe πc kɨdÉH É¡Jƒ°Uh .¬æe ¢ü∏îàJ ¿CG ™«£à°ùJ ’ m πLQ ó°ùL âëJ oÖàcCG »fEG ∫ƒbCÉ°S ,kÉ°Vqôëe Gk Qƒ°ûæe oÖàcCG »æfEG º¡°†©H ∫ƒ≤«°S ’ ¬fEG ,ó≤ëdG Gò¡H QGóbC’G ¬«∏Y äCÉcCÉμJ ∞«c …Qój ’ πLQ Iô«M ±ô˘˘oZ »˘˘a ’EG Ö∏˘˘≤˘ dG äɢ˘°†Ñ˘˘æ˘ H ±ô˘˘à˘ ©˘ j ’ kɢ ©˘ ª˘ à˘ é˘ e ¬˘˘ LGƒ˘˘ jGC …Qó˘˘ j .íÑbCG hóÑj É¡qjCG ¬JBGôe ΩÉeCG É¡°†©H ióëàJ kÉahôX ΩCG ,äÉ«∏ª©dG m Ωƒj πc ¬ZhGôJ .É¡°ùØf ¬àÑ«ÑM päÉYÉæb ¬LGƒj ¬fCG ∂dP øe CGƒ°SC’G ,áªdÉX mIôμØH ,∞∏àîe mQGô≤H ,π©àØe mÖfòH ,áÑjôZ má©eóH ,πë°V mCGóѪH Ö¡f ¬côàJh ,¬æY ≈∏îàJ ¿CG Öéj É¡fCG ¬©æ≤J ¿CG ±ó¡dG .≥∏àîoe mQò©H .¬JÉ«M º£M …òdG ÉgQGôb Ωƒ∏j ¿CG ¬d GC ô£j ¿CG ¿hO ,¿GõMC’G ?q…ój ø«H pâæc ÉeóæY Gò¡H p∂¡LGhCG øcCG ºd GPɪd πg ?É¡àZÉ«°U »a p∑Éæ«Y ∑ΰûJ ÉeóæY iƒbCG p∂àqéM oíÑ°üJ πg ’ »eÉeCG p∑OƒLh ¿C’ πg ?∂bÉæY á¶ëd »a kÉàbƒe ôo ªn r£oj »aƒN s¿’C »˘˘a ’EG ᢢ«˘ fGQhó˘˘dG Ωɢ˘°ùLC’G ôo ˘ uμ˘ Ø˘ J ’ ɢ˘ª˘ c »˘˘JGP »˘˘a ô˘˘μ˘ aCG »˘˘ æ˘ ∏˘ ©˘ é˘ j ?ÉgQhÉëe 242


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 243

.∞JÉ¡dG ôÑY ’EG p∂FÉ≤H ôeCG »a p∂°ûbÉfCG øcCG ºd ɪHQ ÖÑ°ùdG Gò¡d .ájGhQ ôÑY p∂°ûbÉfCG ¿B’G ¬æY ôØ°ùj Ée QɶàfG »a ¬H ôeÉbCG ¿CG oÖéj iôoJ Éj ôª©dG øe ºμa .Éæ°TÉ≤f

243


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 244


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 245

¢ùeÉîdG π°üØdG »g lIÉ°SCÉe .áÑNÉ°üdG »JóMh »a n∂ëeÓe Ahóg Gk ô«ãc óo ≤àaCG ..{ ÉæY Gk ó«©H ∂«≤Ñj …òdG ¿CG ô©°TCG .AÉ«°TC’G §°Sh ÉfòNCÉJ ÉeóæY IóMƒdG .øjõM ôl eCG ƒg óëdG Gòg ≈dEG ’ m πμ°ûH ¿õëJ ’ n∂d ∫ƒbCG ¿CG »d ∞«c ,¢VQC’G áaÉ°ùe Éææ«H ∞£d »a n∂fGõMCG ™e …ótMƒJ ™«°†j ’ ∞«c ?á«dÉÑe ’ hóÑJ É¡∏©éj ,kGó«Mh ’h ,kÉæjõM ΩÉæJ ’ ≈àM »æ«Y Aƒ°V Éj ∂æ°†àMCG ∞«c ?ádÉ°SQ ?kÉØFÉN ’h kÓKÉe sπ¶àd »àμjQCG ΩÉeCG É¡à≤s∏Y .Éæg »à°ûMh IBGôe n∂JQƒ°U á˘∏˘«˘ª˘L m󢫢H á˘eƒ˘°Sô˘ª˘dG ∂ë˘eÓ˘e π˘eCɢJCG .á˘∏˘«˘∏˘dGh Ωƒ˘«˘ dG ∫Gƒ˘˘W »˘˘eɢ˘eCG .∑QÉ©°TCG ôJÉaO ≈dEG ¥Éà°TCG ºc .ºjó≤dG É¡fÉæMh ÉæàdƒØW A±O óo «©à°SCÉa .»NCG øe …ƒJQCG ’ ÉfCÉa Ée m ≥°ûY ¢SƒeÉb »d å©HG »fQR .∂æe ôãcCG m¿É°ùfEG ™e É¡JÉ«M ∞«ZQ º°ùà≤J ºd kÉàNCG ∂d ¿EG .∂«dEG ¥Éà°TCG ÉfCÉa .â©£à°SG GPEG »dɨdG É¡jCG .zihQCG 245


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 246

ihQCG §˘î˘H má˘bQh ≈˘∏˘Y Aɢμ˘Ñ˘dG ø˘e »˘fhô˘˘à˘ μ˘ dE’G ó˘˘jô˘˘Ñ˘ dG »˘˘æ˘ eô˘˘ë˘ j πFÉ°SôdG .änO sƒ©J ɪc ák HÉàc »eÉeCG ∫ƒãªdG »a âëéf É¡æμd ,π«ªédG oÖàμJ ihQCG âfÉc k’ÉØWCG Ésæc ¿CG òæe .É¡jój ≈∏Y Gk ójóL kÉÄ«°T â°ù«d ¢SQódG áYÉb »a …ôàaO oíàaCG .Éæ°VGôZCG »a É¡∏FÉ°SQ t¢SóJh kÉ©«ªL Éæd ihQCG päÉbQh óé«d ¬°TGôa ≈dEG ôªoY …hCÉj .ábÉ£H hCG É¡æe ák dÉ°SQ óLC’ ôp YÉ°ûªH ÉC LÉØàd É¡àaôZ ÜÉH øe kÉMÉÑ°U »eCG oêôîJ .¬JOÉ°Sh âëJ ÉfO sƒ©J Éæq∏c ,iófh IQÉ°Sh ódÉNh ∞°Sƒjh .ÜÉÑdG »a kIQƒ°ûëe ihQCG .¿ÉæëdG øe kÉ°†FÉa o∂∏ªJ IÉàa áHhòY »a ábQɨdG É¡∏FÉ°SQ .»∏ãe Éæ«HC’ oÖàμJ ihQCG ¿CG oâØ°ûàcG »JGOÉY É¡d .πbCG IOƒéH øμdh ,É¡æe ál î°ùf »æfCG kÉfÉ«MCG ô©°TCG oâæc ÉeóæY »Jɶëd πªLCG .áÄ«°ùdG »JGOÉY øe A»°T ’h ,É¡°ùØf á∏«ª÷G ,ônë s°ùdGh ÉgÉæ«Y .Ió«°üb É¡d GC ôbC’ π«∏dG ôNBG ∫õæªdG á≤jóM »a o¢ù∏éf IAGô˘b ø˘e »˘¡˘à˘ fCG ɢ˘eó˘˘æ˘ Y ɢ˘fCGh ,IOQɢ˘°ûdG päɢ˘ª˘ ∏˘ μ˘ dG ¿É˘˘≤˘ MÓ˘˘j ɢ˘ª˘ gÓ˘˘c .ñhOCG ,Ió«°üb GC ô≤Jh ,…ôàaO ≈∏Y É¡°ùØæH πØ£àJ ÉeóæY »g É¡Jɶëd πªLCG âfÉch …ôWGƒNh …QÉ©°TCG oπªëJ .≈dhC’G äÉ°ûHôîdGh ,á°übÉædG óFÉ°ü≤dG m¿GƒjO ≈∏Y »æ°VuôëJ .É¡àaôZ ¿GQóL ≈∏Y É¡≤u∏©J .É¡JÉ≤jó°U ≈dEG IójôL päÉëØ°U ≈∏Y kIQƒ°ûæe kÉfÉ«MCG É¡H »æÄLÉØJ .…óFÉ°üb ¬«a ô°ûfG .É¡°ùØæH É¡dÉ°SQEG »g âsdƒJ »ftóªj .ÜCÉc É¡«a »æ«°Uƒj ¿Éc .ôªoY ádÉ°SQ øe ô°übCG É¡àdÉ°SQ 246


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 247

ºd ódÉN øe ôl HÉY l∫É°üJG kÉ°†jCG »fAÉL .¬ØJGƒg ΩÉbQCÉH »fôucòjh ,∫ɪH Gòg .OÉ੪dG ¬FÉ«ëH IÉ≤àæªdG ¬Jɪ∏ch ,≥«ª©dG ¬Jƒ°U iƒ°S »d πªëj ôm HÉY m ¢üî°T …CG ¬aô©j ɪe ôãcCG ¬JÉ«M øY ±ôYCG OÉcCG ’ …òdG ñC’G .áWÉ°ùÑdG ójó°T hCG ,¢Vƒª¨dG ójó°T ¬fCG ÉeEG ,É¡«a »JGƒ∏dG ø¡JGô«¨°U ¬∏©ØJ Éeh ,iófh IQÉ°S äÉ«ëJ »eCG »d â∏ªM .ó«©ÑdG qø¡dÉîH kɪFGO »eCG søgôucòJ Gk óªéàe …Qó°U ø«æM ≈≤Ñjh ,∫É«eCÓd IôHÉ©dG ôYÉ°ûªdG √òg πc :Iô«°üb ,kádõàîe º¡«dEG »Jɪ∏c ∞JÉ¡dGh ójôÑdG ™∏àÑj ,áªjób máãL πãe .IOƒ©dG âbh øëj ºd øμdh ,ô«îH ÉfCG s¿GC ôeC’G »a Ée πc .»≤∏≤J ’{ :¿ÉªàμdÉH »æª¡àJ »àdG ihQC’ oâÑàc .zÉæ∏¡°SCG Ée kÉ≤M .¬q∏ëe »a ¿Éc ºjó≤dG p∂eÓc íª°ùj ’ »∏ªY øμdh ,¢Sƒ∏éfCG ¢Sƒd »a ÉgQhRCG ƒd ≈æªJCG oâæc º˘Yɢæ˘dG ɢgô˘©˘°Th ,ø˘«˘à˘ª˘dɢë˘dG ɢ¡˘«˘æ˘«˘Y ≈˘dGE ,kGô˘«˘ ã˘ c ɢ˘¡˘ «˘ dGE oâ≤˘˘à˘ °TG .»˘˘d ?É¡∏ªM »a ¿B’G hóÑJ ∞«c iôoJ .´QÉÑdG »æ«ª°SÉ«dG É¡dɪLh ,ô«°ü≤dG á°üb Iô«¨°üdG √ó«H o™bu ƒj ,Ée kÓØW π«ªédG ɪ¡ÑM ôªã«°S Öjôb ÉqªY ¢VQC’G øe ɪ¡à£≤àdG ∞«c .ájÉ¡ædG ≈àM QGóbC’G É¡à°SôM »àdG ¬jƒHCG .᪫Z Ió¡oY »a ɪ¡àcôJh ,Aɪ°ùdG ≈dEG ɪ¡H âLqôYh ,Ahó¡H .•ƒ≤°ùdG ºdCG øe º∏°SCG ºdh ,Oƒ©°üdG Iƒ°ûf ±ôYCG º∏a ÉfCG ÉeCG .ɪ¡£ÑZCG ºc øe πªLCG ’ .ihQCG Éj kÓ«ªL ɪμ∏ØW A»é«°S{ :kÉ°†jCG É¡d oâÑàc 247


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 248

Ée OôÑdG ±ô©j ødh ,¢VQC’G QGócCG øY Gk ó«©H ,Ωƒ«¨dG ¥ƒa ódƒoj m πØW .zÖëdG Gòg πc ¬jƒHCG ICÉaóe »a ΩGO Iô«¨°üdG É¡àeƒeCG o¢SQɪJ âfÉc ,qΩGC »gh á∏ØW ihQCG âfÉc ¿CG òæe ôãcCG ’ áæ°ùH Égô¨°üj m ñCG ≈dEG á૪dG ¢ùFGô©dG Ro hÉéàJ .AÉ«°TC’G πc ™e ɢ¡˘j󢫢H ¬˘«˘£˘ ¨˘ J .Oɢ˘à˘ ©˘ ª˘ dG ¬˘˘FGƒ˘˘£˘ fG ≈˘˘∏˘ Y ɢ˘¡˘ fɢ˘æ˘ M oÜQu ó˘˘J .¬˘˘qeCG ¿ƒ˘˘μ˘ à˘ d .á°SQóªdG ôJÉaO ≈∏Y π«ªédG É¡£îH ¬ª°SG o¢û≤æJ .ΩÉf GPEG ø«Jô«¨°üdG .π˘gC’G ¿ƒ˘«˘Y ø˘Y á˘≤˘ gGô˘˘ª˘ dG päGô˘˘ã˘ Yh ᢢdƒ˘˘Ø˘ £˘ dG Aɢ˘£˘ NCG ¬˘˘©˘ e …QGƒ˘˘J .É¡°†¡éoJ ≈àM OÉæ©H áÄ«°ùdG ¬JGOÉY ÜQÉëJ .ójóL øe p∂qÑM »s a É¡ã©H »àdG áÄ«°ùdG äGOÉ©dG πc øe »g øjCG .ádõ©dG ,»∏NGO »a A§ÑH É¡°ùØf »æÑJ IójóL lIOÉY »gÉg ∫Gõ˘©˘ fG »˘˘bhô˘˘Y »˘˘a oπ˘ Øs ˘ £˘ à˘ j .kGô˘˘«˘ ã˘ c »˘˘fQhɢ˘°ùj IOƒ˘˘YÓ˘˘dG ¢ùLɢ˘g Éæ«Y ’EG »æbqQƒD j ’ .¬Ñî°Uh øWƒdG ásé°V øY Gk ó«©H oAÉ≤ÑdGh ¥É°û©dG IôcGòdG »æbôëJ ôaƒμfÉa »Øa .Iôég QÉ°U …ôØ°S ¿CG º∏©J Ωƒj »qeoCG »a »n ªu oM m ï«°ùc Rô¨J ±ƒ°S AÉ«°TC’G πμa øWƒdG »a ÉeCG ,ÉgóMh .…ó°ùL »a ∫õfh ,ºæ¡L .p∂fhóH äô°S GPEG ¬«a π≤àYCÉ°Sh ,øWƒdG »a »àqjƒg pâæc .QÉjO πãe É¡«a ≈≤HCÉ°S .áÑ«£dG á°VqôªªdG ¬Ñ°ûJ ,É¡H ¢SCÉH ’ ôaƒμfÉa @@@ m øëd o∞dCG »JôéæM »a ô°ûëæj .ìÉÑ°üdG Gòg Öq«W Qm hô¨H ô©°TCG 248


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 249

òæe ôNB’G ƒ∏J Gk óMGh É¡H ºqfôJCG ÉfCGh ,AÉæ¨dG »a √QhO ô¶àæj m »ØWÉY áYÉb oâ∏NOh ,πjƒ£dG á©eÉédG ôªe »a â«°ûeh ,»JQÉ«°S øe âdõf »˘°Sô˘μ˘ dG »˘˘a oâ°ù∏˘˘Lh ,∫ɢ˘°Uph 󢢩˘ H ≥˘˘°Tɢ˘Y Aɢ˘jô˘˘Ñ˘ μ˘ H äGô˘˘°Vɢ˘ë˘ ª˘ dG .óMCG ≈∏Y á«ëàdG p ≥dGoC ºdh ,ô«NC’G áãdÉãdG ø«H oπ°üØJ »àdG ¢ùªîdG päÉYÉ°ùdG »JôcGòH ¢ù«bCG oäòNCG áYÉ°ùdG ôo «°ûJ ɪc kÉMÉÑ°U áæeÉãdGh ,p∂àaôZ øe oâdõf ÉeóæY ,kGôéa .IQƒqÑ°ùdG ¥ƒa á≤s∏©ªdG .»MÉëdEG IOÉ©c π°UƒdG »a ák «î°S ,∂JOÉ©c ÖëdG »a ák ªjôc pâæc πÑb ΩÉæjh ó«Mh m ¢TGôa ≈∏Y ¬à∏«d ô«¨°üdG p∂≤°TÉY »°†≤j ¿CG pâgôc .ìÉÑ°üdG »a ¬fGôbCG É¡H »gÉÑ«d √QhôZ ¢ù«c »a má∏Ñb áÄe »uÑ°üJ ¿CG o⪰ùàHG ,zôéØdG IÓ°üd »qeGC ß≤«à°ùJ ¿CG πÑb óoY{ :ihQCG âdÉb l§«N »Ø∏N øeh ,áàeÉ°U kIAɪjEG É¡d oâcôJh ,»còdG É¡ÄWGƒàd ák «ØN .Gòg π«∏dG ∞°üàæe QGƒ°ûe í°†Øj ô£©dG øe lπjƒW ,¿ƒ˘°ûbÉ˘æ˘ª˘dG ,¿ƒ˘≤˘∏˘ª˘ë˘ª˘dG .¿B’G »˘∏˘qeCɢJ Iô˘FGO »˘˘a kɢ Ñ˘ dɢ˘W ¿ƒ˘˘©˘ HQCG o¢ù∏é«a ,ô«NC’G ∞∏îdG »a ÉeCG .¿ƒªFÉædG ,¿ƒ t£ªàªdG ,¿hôNCÉàªdG ¬à°SGsôco ≈∏Yh ,¬ª∏b IGPÉëªH »°ûªjh ¬≤°ûpY áaÉØod oøNu ój .áMQÉÑdG π£H ,¢Sƒ°ùμgh l≥jôZEG ,¿ÉehQh ál æYGôa ,äGQÉ°†Mh lºeCG o¢û«©J áªî°†dG ¿ƒtØëj ôãc ¿ƒ«ÄÑ°S §°SƒdG »ah ,¿ƒ«∏gÉL lÜôYh ,≈eGób ¿ƒ«æ«°U .»Ñ∏b ≈∏Y áªFÉædG º¡àμ∏e ¢Tô©H ?IÉàa áaôZ ≈dEG kÉ«°VÉe oâæc »fCG »JQÉ«°S QGƒL ¿ƒbQɪdG º∏©j πg 249


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 250

á«fÉãdG »a kÉbÉgQEGh kÉÑ©J ∞«°UôdG ≈∏Y ≈qdóJ …òdG »t Wô°ûdG º∏©j πg ºgóMCG ™ª°S πg ?ø«YQÉ°T ∞∏N »ææjô¶àæJ p∂fCG π«∏dG ∞°üàæe ó©H ?»Ñ∏b AÉ°Vƒ°Vh ,…QÉμaCG á°ûî°ûNh ,»æ«æM ∞«ØM πc ?ΩGhódG »a ΩCG IQótædG »a Iòq∏dG πg :kGô«ãc ¬àdCÉ°S ºjób l∫GDƒ°S ,QÉjO á≤jó°U ,GQ’h π¨æJ ¢ùeh ihQCGh pâfCG ,É¡neGhO ¿ôàNG AÉ°ùædG QÉjO º¡æe ¿Éc .AÉæãà°SG ÓH É¡JQóof GhQÉàNG ∫ÉLôdG πch .»eCG ≈àMh øY ák HÉLEG √ôJÉaO óMCG »a oäóLh ,∞°Sƒj ≈àM .ióf êhRh ôªYh .Gòg »dGDƒ°S ≈∏Y kÉë°VGh kÓ«dO Gòg ¿Éch ,ø«àHÉLE’G ø«H Gk ôFÉM oâæμa ÉfCG ÉeCG ɢ˘gQò˘˘M …ó˘˘æ˘ Y .≈˘˘ã˘ fC’Gh ô˘˘ cò˘˘ dG ø˘˘ «˘ H º˘˘ jó˘˘ ≤˘ dG …u ô˘˘ μ˘ Ø˘ dG »˘˘ eɢ˘ °ù≤˘˘ fG âfÉc É¡fC’ ,Iô«M »fójõJ âfÉc p∂©e …ó«YGƒe øμdh .¬J’ÉÑe’h ,Ωƒj äGP »¡àæà°S É¡fC’ IQOÉf âfÉc .ΩGhódGh IQóædG ø«H íLQCÉàJ √òg πãe p∂«dEG ∫ƒ°UƒdG ≈∏Y Gk QOÉb ∫GRCG Ée oâæc »fC’ áªFGO âfÉch .ô«°üb m∞JÉ¡H ,á∏«∏dG º¡d íàØoJh ,áëæLCG º¡d ƒªæJ á°SGQódG äÉYÉb »a OóédG ¥É°û©dG ,¿h󢩢à˘Ñ˘j .ió˘ª˘dG ∞˘∏˘N ¿ƒ˘≤˘u∏˘ë˘jh ,π˘˘«˘ ª˘ L Dƒm ˘ WGƒ˘˘J »˘˘a ∂«˘˘Hɢ˘Ñ˘ °ûdG ¿ƒ∏uÑ≤j ,Ée kÉbÉæpY ¿ƒdhÉëj .º¡JÉÑ«ÑM pÜGógCG ≈∏Y ¿ƒdõæjh ,¿hó©àÑj ≈dEG ¿hOƒ©j ºK ,¿ƒæM »x HGô°S m πeCÉJ »a ¿ƒãÑ∏jh ,ø«àØ°ûdGh øjó«dG näÉà°TCGh ,óFÉ°ü≤dG n±É°üfCGh ,º¡bGQhCG ¿ƒª∏ª∏«a ,»¡àæªdG ºp¡ p°SrQOn .¿ƒ∏Môjh ,äɪ∏μdG 250


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 251

ôNBÓd ≈μM ɪgóMCG .¿GQƒØ°üY OsôZ »Ø∏îdG ∑ÉÑ t°ûdG øe Üô≤dÉH ¿CG o™«£à°ùj óMCG ’ ɪc ,ô«aÉ°ü©dG ΩÓc º¡Øj óMCG ’h ,¢ùeC’ÉH ÉfAÉ≤d πÑb √ÉbôW øjò∏dG ø«≤°TÉ©dG ô°S ¬æe ™ª°ù«d ,¿B’G ºFÉædG ôª≤dG ßbƒj .ájƒ∏o©dG ¬JGôéoM »a ɪ¡∏Ñ≤à°SGh ,äÉYÉ°S ø˘«˘à˘Yɢ°S »˘a Oô˘°ûà˘dGh Aɢª˘à˘f’G Üuô˘LCG »˘æ˘∏˘©˘é˘J p∂à˘aô˘˘¨˘ d »˘˘JQɢ˘jR ¿CG ≈æ©e º¡aCÉa áaÉqØ°ûdG AÉ°†«ÑdG ôFÉà°ùdÉH ≈ s£¨ªdG É¡HÉH øe o∞dOCG .§≤a oº¡aCÉa ø«àYÉ°S ó©H êôNCGh .áÑ«ÑM áo aôZh AGƒàMGh løWh »d ¿ƒμj .IOƒY IôcòJh ..áÑZQh l¥ƒ°T …óæY ¿ƒμj ¿CG ≈æ©e kÉ°†jCG ø«H ôo ª¡æJ ,≥aôH ÜÉÑdG Éæ«∏Y ≥∏¨æjh ô«¨°üdG ôªªdG RÉàLCG ¿CG òæe ,ƒfÉ«H äGô≤f ÉæJÓÑb ,¿Éªc äÉÑë°S ÉæbÉæY .Iô«¨°U Gôà°ùcQhCG Éæ«YGQP áØ¡∏H ¬«a p∂ªt °VCG .¿ƒæée »l ≤«°Sƒe l¢VÉØàfG ¬fEG .…Éf ´ÉLhCG ÉæJÉgBG »aƒdG p∂≤°TÉY pâfCG Úuª°†Jh ,≥°TÉY áÑZôHh ,ÅL’ ø«æëH ,óFÉY .¿ÉæëdG ø≤àoJ mICGôeG páHhòYh ,≈ãfCG pábq Qh ,ΩCG Ap ±óH ..á∏Ñob Oqôée øe ó©HCG ≈dEG p∑ÉàØ°T »fòNCÉJ ..ájÉμM É¡fEG ..Ahó¡H øjuôªJ ..á∏«∏dG √òg »àØ°T πμ°T ø«Ø°ûàμJ ..ICÉéa ..á«fÉfCÉH ≈∏Ø°ùdG ø«£≤à∏J ..≥aôH p∂«àØ°T ø«H É¡æjô°üà©J 251


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 252

..Iójó°T áØîH É¡æ« q°†©J ..Üò©dG p∂fÉ°ùd É¡bƒa ø«Ñë°ùJ ºK ........... »a ábQÉ°ùdG p∂à∏Ñb »a oπMQCGh »s æ«Y o¢†ªZCG ÉfCGh ,»ªa ø«bô°ùJ »æ≤u∏©j …òdG øØdG »a ,áæjóe á°ûgO »FGQh oÖë°ùj …òdG ≥jô£dG »a kÉ«é°ùØæH kÉæ°üZ »æYQõJ »àdG ¢Sƒ≤£dG »a ,ôFÉM Qm GóL ≈∏Y ák Mƒd ..ó«©H ,mó«©H …x hɪ°S m π≤M ,π«∏dG ñÉæe »a á«JÉY ál jƒãfCG lìÉjQ ,ÖëdG Ö∏W »a l∫OÉY l∞ t°ù©J áÑZôdG ,»æjóéà°ùj …òdG ∞«æ©dG OÉ¡£°V’G ,A»£ÑdG p∂«æ«Y ìÉàØfG òo No ÉC Jh ,ìhôdGh pó°ùédG áo dOÉ©e oÖ∏≤æJh ,´QGƒ°Th n´QGƒ°T Oo ós ªàJ »àdG ¢Sƒ˘b mIôq ˘e ∫hCɢc oπ˘seCɢJCGh ,Cɢ aô˘˘e π˘˘μ˘ °T p∑ɢ˘æ˘ «˘ Yh ,ÜQɢ˘b nπ˘ μ˘ °T …n ɢ˘æ˘ «˘ Y .≈∏Ø°ùdG áØ°ûdGh ,IRQÉÑdG É«∏©dG p∂àØ°T o¬ªo °SôJ …òdG pó n°UsôdG ,»ªØH ɪ¡°ùªdCG Oo ÉcCG .ÜôàbCG .ɪ¡æe oÜÎbCGh ,»HÉ°üYCG oâ∏ØæJ .kÉbƒ°T ±õfCG »fCG ô©°TCG .ø«©LGôàJh ôãcCG oÜôàbCG .ICÉéa ø«©LGôààa ìÉéæH …ƒãfC’G p∑OGóàYG πqé°S »a ál «°VGQ ál £≤f .òjòd …l OÉ°S p∂od’O .¬©e áKhQƒªdG á«∏NGódG p∂HhôM »æqª¡J ’h ,πLôdG ™e IQõédG á°SÉ«°S ≥˘FɢbO ôn ˘°ûY p∂«˘à˘ Ø˘ °T »˘˘a o¥ô˘˘à˘ MCGh ,Ωɢ˘≤˘ à˘ fG pIô˘˘ª˘ Z »˘˘a p∂˘ ªt ˘ °VCG oâMQ .iôNCG ák ∏Ñb π©°TGoC ¿CG πÑb ,á∏eÉc ôseòàj .á«°†b πãe á∏Ñ≤dG âëÑ°UCG ?™LGôàdG Gòg pâª∏©J øjCG øe ≥≤ëàJh ,¿ÉªjE’G OGOõj Égó©Hh ,Qƒãj ºK ,Osôªàj ºK ,≥°û©dG É¡àëJ 252


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 253

RhÉéJCGh ,Ée Qɪ©à°SG áYõf »∏NGO »a ∑ôëààa ,ô°üædG »JCÉjh ,IAƒÑædG .kÓ«∏b ôNCÉàJ má∏Ñob πLCG øe Gòg πc ,iôNCG m¿óe ≈dEG OhóëdG ?âæH Éj Gòg p∂ªq∏Y øe .¿ƒà°S ¿hQÉ°T Éj .ájƒØ©dG √ò¡H ák HÉLEG o™bs ƒJCG øcCG ºd.Gòg øe kÓjƒW o∂ë°VCGh ɢ¡˘bGQhCG pâbô˘˘MGC ∞˘˘«˘ c .äGhGô˘˘≤˘ °ûdG ¥ƒ˘˘≤˘ ë˘ d ᢢ«˘ HOC’G ᢢbô˘˘°ùdG √ò˘˘¡˘ d »˘fò˘NCɢ«˘°S á˘æ˘JÉ˘Ø˘dG ɢ¡˘à˘jCG ø˘jCG ≈˘dEG ?»˘JB’G ô˘é˘Ø˘dG ≈˘˘à˘ M ɢ˘fCG »˘˘æ˘ pà˘ bô˘˘MGC h ?á∏«∏dG √òg p∑DhGôZEG É¡à¶≤jCG .»Hôb ák ªFÉf ihQCG âfÉc »dÉàdG Ωƒ«dG ìÉÑ°U oâ≤aCG ÉeóæY É¡¡LƒH ≈ s£ªàJ »gh É¡àdCÉ°S .»eCG ≥«ØJ ¿CG πÑb É¡àaôZ ≈dEG Oƒ©àd øe kÓjƒW âμë°V .√òg ¿ƒà°S ¿hQÉ°T ácôM øY π«ªédG »MÉÑ°üdG :É¡àμë°V ó©H »d âdÉb .áMQÉÑdG »à∏«d πμ°ûH êPÉ°ùdG »aGôàYG !ºμ∏¡°SCG Ée .iôNC’G Iô«°ü≤dG π«°UÉØàdG ôo cs òJCG ÉfCGh É¡àaôZ ≈dEG â°†eh ,Ö≤˘˘Y ≈˘˘∏˘ Y kɢ °SCGQ Aɢ˘«˘ °TC’G Ö∏˘˘≤˘ à˘ d ɢ˘¡˘ æ˘ «˘ Yó˘˘Ñ˘ oJ »˘˘à˘ dG π˘˘«˘ °Uɢ˘ Ø˘ à˘ dG .Ió°ûH »Ñ∏b päÉ°†Ñf ∂∏¡à°ùJh tÖë˘dGh ,í˘LQCɢà˘J »˘à˘dG ´ƒ˘ª˘°ûdGh ,âØ˘î˘j …ò˘dG π˘«˘∏˘dG π˘˘«˘ °Uɢ˘Ø˘ J ÜÎ≤«d ’EG ¿Écôëàj ’ ¿Gò∏dG ¿Gó°ùédGh ,ôjô°S ¥ƒa Ω qƒμàj …òdG .ÌcCG ôNB’G øe ɪgóMCG 253


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 254

∞˘˘°üf IOhô˘˘Ñ˘ dG ôo ˘ ªo ˘ ¨˘ Jh ,…Q󢢰U »˘˘ a p∑ó˘˘ j ᢢ MGQ ô˘˘ aɢ˘ °ùJ ɢ˘ eó˘˘ æ˘ Y .ôNB’G o∞°üædG o¥ôàëjh ,…ó°ùL áëFGQ tº°TCGh ,»ªah »¡Lh ≈∏Y p∑ô©°T oäÓ°üoN ihÉ¡àJ ÉeóæY »Øμj Gòg p∑AGƒàMG ¿CG ôo ©°TCG ,iôÑc máØ¡∏H »YGQP p∂ªt °†Jh ,p∑ô©°T .ºdÉ©dG äÉà°TCG »a Om ôq °ûe ∞dCG ,¿Éeƒj √ôªoY …òdG ìôédG ø«Ø°ûàμJh »s eób óæY ø«°ù∏éJ ÉeóæY ø«∏uÑ≤J ,Qƒë°ùe m ¢SQƒf πãe ø«dõæJh ,qΩGC áëFGQ p∂ª°ùL øe oêôîàa π©à°TG »àdƒLQ øe π«àa ôNBG s¿GC ô©°TCG ,¿ÉæëH »eób ≈∏Y ìôédG ôKCG .kGô«NCG .áØ∏àîe ák ¨d ±õæj GC óH …ó°ùL »a mójQh πc ,p∂«eób »a oâãëH »æμdh .…QOCG ’ ,kÉfÉæàeG ,kAÉah ,kÉÑM ±õæj ,kÉ°†jCG pâfCG p∂àKƒfCG π«àa øY ɪ¡«a oâãëH ,øjô«¨°üdG ø«dhóédG øjòg ,∫ÉLôdG ™«ªL sèàëj ≈àM ɪ¡à∏sÑb ,ɪ¡à∏sÑbh ø«àμ«Ñ°ùdG oâæ°†nàMG QGô°SCG ¿ƒ∏¡éj øjòdG ,ÖëdG øY ø«LQÉîdG OqôªJ »∏NGO »a ™ª≤ojh .É¡Yƒª°T Aƒ°Vh ,ÉgôjôM áæàah ,ÉgôFÉà°S ¿GƒdCGh ,äÉÑ«ÑëdG p±ôn oZ ºd á«≤f á«aÉ°U âdGR Ée »FÉjôÑc s¿GC ô©°TCGh ,ø«Jôe p∂«eób oπuÑbCG .§b ¢Tnóîor J lπ˘LQ ¥ô˘¨˘à˘°SG ó˘bh ø˘«˘∏˘Hɢ≤˘à˘e ¢ù∏˘é˘f É˘æ˘ c .¿ó˘˘æ˘ d »˘˘a Qɢ˘jO ôo ˘ cs ò˘˘JGC :∫GDƒ°S »ægP ≈∏Y ÉØW .≥«ªY m π«Ñ≤J »a ÉæeÉeCG lICGôeGh ?É¡Ñëj ¬æ¶JCG ,ÉæeÉeCG A’Dƒg 254


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 255

òNDƒj kɪFGO GPɪd ?»g É¡æY ∫CÉ°ùJ ºdh ƒg ¬æY âdCÉ°S GPɪd ɪæ«H Iƒ¡°T Oôée πLôdG á∏Ñb π©éf GPɪd ?∂°ûdG πªëe ≈∏Y πLôdG ?ábOÉ°U ál ØWÉY kɪFGO ICGôªdG á∏Ñb Åμàj É¡°†©Hh ,ÖM ≈∏Y Åμàj É¡°†©H ,»≤jó°U Éj Iƒ¡°T É¡∏c .ÖfP ≈∏Y .º«ª©àdG GC óѪd QÉjO º°ùàHG .É¡àÑcQ oπuÑ≤j ¬fEG ,ô¶fG ,QÉjO :∫ƒ≤j ƒgh Gk óL kÉë°VGh iô°ù«dG π«e GóH ≈àM »s dEG ¬«æ«Y ™aQ kɢfɢμ˘e ¬˘bƒ˘°û©˘e 󢢰ùL »˘˘a ≥˘˘°Tɢ˘©˘ dG iô˘˘j ɢ˘eó˘˘æ˘ Y Ö뢢dG oÜò˘˘cCG .¬«∏Y ¬à∏Ñb ™°†j ¿CG ∞μæà°ùj ,kÉ©«°Vh .kGó«L ¬ª¡aCG äCGóH ó≤d ,¬jCGQ øe ¢ûgófCG ºd ɢæ˘fGƒ˘dCG ,Iô˘«˘¨˘°üdG ɢæ˘JɢYGô˘˘à˘ NG ,ɢ˘æ˘ JGAɢ˘≤˘ d π˘˘«˘ °Uɢ˘Ø˘ J Qɢ˘jO …Qó˘˘j ƒ˘˘d ¿CG ≈°ûNCG ,»eÉ©W πªcCG ¿CG ≈àM ô¶àæJ ’ »àdG ≈ãfC’G áÑZQ ,áÑ∏≤àªdG Ée πc ¬«a o⩪L kÉHÉàc oâØsdGC ƒd º¡°†©H ≈∏Y ¥É°û©dG øe ô«ãμdG ó°ùaCG .√Éæ∏©a »∏«d ¥ô°ùJ lICGôeG p∂fC’ ∑GP ô«NC’G …ó©≤e »a É¡«°üMCG oâ°ù∏L .AGƒ°ùdG ≈∏Y »MÉÑ°Uh .¿ÉYóÑe øëf ºc ™«ªédG πªM ,á©°SÉàdG ¬àYÉ°S âsbO …òdG ≥jô©dG ìÉÑ°üdG ∂dP ¥ƒa kÉ≤q∏©e ô«NC’G »u °SôμdG »a ÉfCG â«≤Hh .¿ƒ∏Môj GhCGóHh º¡bGQhCG 255


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 256

»Jó«°ü≤H πØàMCGh ,ájÉæ©H »à°SGqôc ≈∏Y p∂ª°SG ±hôM ¢û≤fCG .᪫Z Gk ó«©°S »æpà∏©L ɪc ,Ió«©°S p∂∏©éj Ée p∂d ÖàcCG »q∏©d ,äCGóH »àdG .Ωƒ«dG Gòg @@@ ájƒ∏©dG π¨æJ ¢ùe páæNóe ìÓ°UEÉH ¿B’G ΩƒbCG ¿CG »s ∏Y .AÉà°T Gòg QhO ¢SQÉeCG .É¡JóYh ɪc QÉ£eC’G É¡æe Üô°ùàJ äQÉ°Uh â≤s≤°ûJ »àdG ¢ùe ≥ØæJ kɪFGO .ΩÓaC’G πãe ¬JQÉL á≤jóM Üqò°ûj …òdG Ö«£dG QÉédG ≥Ñj ºd .É¡dõæe »a Ée kÉÄ«°T í∏°üoJ ¿CG äOGQCG GPEG ∫ɪdG øe ô«ãμdG π¨æJ ô˘NBG Ql É˘é˘ jEGh ,»˘˘à˘ ≤˘ °ûd Gk Qɢ˘é˘ jEG ɢ˘fCG √ɢ˘jEG ɢ˘¡˘ «˘ £˘ YCG ɢ˘e ’EG ɢ˘¡˘ JGô˘˘Nós ˘ e ø˘˘e .É¡LhR ¬μ∏ªj ¿Éc ºjób mÜÉ°ûNCG ´Oƒà°ùªd áæNóªdG ¿GQóL »a Iô«¨°U m¥ƒ≤°T ≈∏Y ±Gô°TEÓd »°ùØæH oâ«©°S ≈∏Y ™μ°ùàdG ô«Z kÓªY ¿Gó«éJ ’ …q ój øμdh ,É¡eOQ øe §°ùHCG ’ ,ÜGô˘˘à˘ dɢ˘H ,܃˘˘£˘ dɢ˘H ?á˘˘æ˘ «˘ ©˘ ∏˘ dG ¥ƒ˘˘ ≤˘ °ûdG √ò˘˘ g ΩOô˘˘ oJ ∞˘˘ «˘ c .ᢢ bQh ∂ë°†dG Ió°T øe ¢ù∏éj QÉjO âcôJ »àdG ä’DhÉ°ùàdG ?â檰SE’ÉH :∫É`bh »˘˘¡˘ Lh »˘˘a ¬˘˘æ˘ e ¬˘˘à˘ ©˘ ª˘ L É`ª`H ≈`≤`dCG .¢û≤˘˘dɢ˘H ɢ˘¡˘ JO󢢰S ɢ˘ eó˘˘ æ˘ Y .»`æ`©`Ñ`JG ∫õ˘æ˘ª˘dG ∞˘≤˘°S ≥˘s∏˘°ùJCG º˘K á˘Ñ˘FGQ OGƒ˘e ™˘˘°†H §˘˘∏˘ NCG ∞˘˘«˘ c »˘˘æ˘ ª˘ s∏˘ Y Égsó°S oºμp MCÉa ,É¡H n¥ƒ≤°ûdG ƒ°ûMCGh ,áæNóªdG ≈dEG è∏ãdG ÉjÉ≤ÑH ≈ q£¨ªdG A±ódÉH Égô©°ûj ’ »àdG »g ,OôÑdG É¡∏cCÉ«a É¡JCÉaóe ÅØ£æJ ’ ≈àM kÉeɪJ 256


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 257

»˘JCɢJ å«˘M ø˘e ,∫ɢª˘°ûdG ≈˘˘dEG ɢ˘à˘ fɢ˘c ɢ˘æ˘ «˘ à˘ ≤˘ °T »r ˘ à˘ ¡˘ LGh ¿C’ ,Qɢ˘æ˘ dG ’EG .êƒ∏ãdG mIô«ÑL »a ΩÉæJ É¡∏ªcCÉH ≈檫dG ¬YGQP âfÉc .»JóYÉ°ùªd √ój ós ªj ºd ¿CG √ôμj …òdG QÉjO .Oƒbh á£ëe »a ¢üî°T ™e m∑GôY ó©H áªî°V ôeCG ÜÉLCG …òdG A…òÑdG πLôdGh ,I’ÉÑe ÓH ¬àæMÉ°T ≈∏Y ól MCG Åμàj áæMÉ°ûdG øY ó©àHG ¿CG Égó©H åÑ∏j ºd ,áYP’ májôî°ùH OÉ©àH’ÉH ¬d QÉjO .á«HÉf mácôëH ¬YGQP Q uƒμjh ,á∏FɪdG QÉjO ø«Y óq∏≤j ƒgh π«°ùJ AÉeódGh ,áeqQƒàeh ,kÉ°†jCG ák ∏FÉe πLôdG ø«Y âfÉc ,¿GƒK ó©H Üô°†«d OÉYh ,≈dhC’G áHô°†dG øe ¥ÉaCG iôNCG ¿GƒK ó©Hh .¬ÑLÉM øe ƒgh √óYÉ°ùH QÉjO É¡«≤à«d ¬eGõM »a kIQƒ°ûëe âfÉc ᶫ∏Z IhGô¡H QÉjO .º s°û¡àj …òdG º¶©dG á©bôb ™ª°ùj IhGô°†H ¬ª°üN ≈∏Y Égó©H q¢†≤fG ,Ió«MƒdG QÉjO áHÉ°UEG √òg âfÉc ≈∏Y πLôdG Q sƒμJ ≈àM ¬ØfCGh ¬¡Lh »a √Gô°ùj πªYCG .íjôL mÖFP ≈àM √Qó°Uh √ô¡Xh ¬Jó©e πcôj QÉjOh ,kɪdCG i sƒ∏àj ƒgh ¢VQC’G .≈Ø°ûà°ùªdG ≈dEG ¬àæMÉ°T sπ≤à°SGh ¢VQC’G ≈∏Y ¬côàa .¬«∏Y »°ûoZ :QÉjO ∫Éb Ée kÉØWÉ©J øjôLÉ¡ª∏d oπªMCG »fEG .¬à∏àb ɪHôd Gk ôLÉ¡e øμj ºd ƒd .»Ä«ée òæe lº¶Y ,¬ª°üN áØ°T »a πbC’G ≈∏Y Rm ôZ çÓK .∞WÉ©J øe ¬d Éj »a ¢Vƒ°VôdG ä o Gô°ûYh ,¬ÑLÉM »a »ë£°S l™£bh ¬ØfCG »a lº q°û¡e 257


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 258

.¬JÉ°VÉ≤e »a ôμØj ºd ¬fCG QÉjO ßM ø°ùM øe .√ô¡Xh ¬«eóbh ¬YÓ°VCG Gƒ∏ q°Sƒà«d GhOÉY ºK Gk ó«©H ¬bÉaQ ¬∏ªM .kÓ°UCG »Yô°T ô«Z Gk ôLÉ¡e ¿Éc Oô£jh ,√ôeCG ∞°ûàμoj ’ ≈àM º¡≤«aQ IÉ°VÉ≤e ƒg ∫hÉëj ’CG QÉjO ≈dEG .OÓÑdG øe :kÉMRÉe ¬d â∏b ?∂dòc ¢ù«dCG ,Ö°†¨J ¿CG πÑb kɪFGO »fQuòëà°S .Ö°ùëa »àæMÉ°T ≈∏Y ÅμàJ ’ ´QÉ°ûdG ôNBG ¬«æ«©H ≈eQh ,∫óàYG ºK ,’ƒμdG á«≤H ´ôLh ,É¡dÉb :∫ƒ≤j ƒgh ’h øWh ’ .ÉæJhGô°V ’EG Éæd ≥Ñj ºd .»NCG Éj áqdÉ°V lÜÉFP ÉæfEG .πgCG .ójóL øe âÑæ«°S .QÉjO Éj ô°†NCG ∂æWh IÉ«ëdG ≈dEG äOÉY ÉgGôJ πg .AGôeÉ°S ô«°üe ≈≤∏j Ωƒ«dG ¥GôY øe lìÉÑ°TCG É¡«a ¢û«©J ¿B’G É¡∏ãe l∫ÓWCG ¬∏c ¥Gô©dG ?ÉgQÉeO ó©H .ô°ûÑdG .IÉ«ëdG QÉÑàYG »a kÉfÉ°ùfEG âdR Ée .íÑ°T ΩCG lÖFP .Góæc »a oâμ∏©°üJh ¬∏ãe øWƒdG oâcôJ ?iôØæ°ûdÉH ⩪°S πg ºd GPEG »dÉãeC’ l™°ùàe ¢VQC’G »a ,iPC’G øY ºjôμ∏d iCÉæe ¢VQC’G »a .ôÑb áMÉ°ùe ’EG º¡fÉWhCG »a º¡d ≥Ñj ¢TÉYh ô°üHCG m πLôd ¬dƒbCG Ée …óæY ¢ù«d .∞°SCG »a »q àØ°T oâªeR 258


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 259

ɪHQ .Iô«NC’G ¥Gô©dG äÉëØ°U kÓ©a »g ɪHQ .¢ûYCG ºdh ô°üHCG ºd Ée »àdG øjóaGôdG áëØ°U Gk ô«NCG ïjQÉàdG …ƒ£j ɪHQ .¥GôY ∑Éæg Oƒ©j ød ,∫ɢª˘°ûdɢH OGô˘˘cC’G π˘˘≤˘ à˘ °ùj ɢ˘ª˘ HQ .kAɢ˘eO ¬˘˘bGQhCGh kɢ YGó˘˘ o°U ¬˘˘°SCGQ äCÓ˘ e ,»˘Hô˘¨˘dG ∫ɢª˘ °ûdG ø˘˘e ɢ˘¡˘ Ñ˘ «˘ °üf ɢ˘«˘ cô˘˘J òo ˘ NCɢ Jh ,Üô˘˘©˘ dG u§˘ °ûH ¿Gô˘˘jEGh oAɪ¶dG º°ùà≤jh ,É«fÉ£jôHh ÉμjôeCG áë∏°üªd ¬«a ɪH ܃æédG QOÉ n°üojh »a OGó¨H QÉ¡æJh ,á≤£æªdG »a √É«ªdG áeRCG äsóàMG GPEG øjô¡ædG √É«e .kGô¡bh Gk óªc o䃪Jh ,§°SƒdG .¿ƒμj ¿CG ø쪪dG øe øμdh kÓ©a øjõM ƒjQÉæ«°S .kÉfÉ«MCG QÉμaC’G á«≤£æe ÉæªdDƒJ Osô°ûàj ¿CG øμªj πg ?√AÉ°†YCG GhôàH ƒd kÓ©a ¥Gô©dG 䃪«°S πg äô«¨J GPEG á¨∏dGh IQÉ°†ëdGh ájƒ¡dG ™«°†J ¿CG øμªj πg ?¬°ùØf øWƒdG QhòédG ÜGôàdG ôμæj πg ?ó∏ÑdG ´QGƒ°T âbõªJh ,áeÉYõdG »°SGôc ?¬bƒa »àdG OhóëdG äô«¨J GPEG ¬àëJ »àdG .ΩGqó°Uh »HGQƒªM ø«H äGôÑ©dGh ôÑp©dÉH ál ªîàe ¿hô≤dG »g ºc ⩪°Sh äCGQ »àdG ∫ÉÑédG Qƒî°Uh ∫ÉeôdG äÉÑM ál ª«μM »g ºc ,Üó˘˘Lh ó˘˘ZQh ,∫hõ˘˘fh Oƒ˘˘©˘ °Uh ,±Ó˘˘à˘ FGh ±Ó˘˘à˘ NG π˘˘c â°Tɢ˘Yh .Gòg ¢†FÉ≤ædG ó∏H »a ø«æ°ùdG ôÑY áªcGôàªdG ¢†FÉ≤ædG ø«jÓeh ø«°ùcÉ©àe ø«ª¡°S ¬æ«ÑL »a πªëj .¢VQC’G ∂∏J øe ál î°ùf QÉjO ,äGOÉ©dG πch ,AGƒgC’G πch ,AÉ«°TC’G πc »a ¢†bÉæàj .ópd oh òæe hCG ¥qõªàd ôKCG ’ ,πNGódG øe kÉμ°Sɪàe ¬é«°ùf hóÑj ø«M »æ∏à≤jh 259


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 260

øe »l bGôY ,øWƒdG Gòg ô«aGòëH ¬æWh ¬Ñ°ûj ?¬æμ°ùj m¿É°ùfEG …t GC .∂qà¡J ,∫hC’G ôéëdG Qƒ°üæªdG ™°Vh òæe …l OGó¨H h ,±É≤dG ≈dEG ø«©dG .Iô«NC’G IóbôdG ø«°ùëdG óbQ ¿CG òæe »l Øéfh πãe líeÉL .êÉqéM øY óx L øY kÉHCG ,≥jô©dG »Hô©dG ¬fƒæéH l¿ƒé©e l™aóæeh ,¢VQC’G ∂∏J »a 䃪dG π°ù∏°ùe äCGóH »àdG QÉààdG ∫ƒ«N ¿CG ¬d ƒ∏ëj øjò∏dG øjòg ,¬à¡ÑL »a øjóપdG øjôaÉædG ø«bôp©dG πãe .äGôØdGh á∏LO :kÉfÉ«MCG ɪ¡«ª°ùj .¬à¡ÑL »a ¬æWh πªëj kÓLQ iQCG ¿CG »æbhôj ÉfCGh »˘˘a o™˘ ª˘ à˘ é˘ J ɢ˘¡˘ q∏˘ c ¬˘˘æ˘ Wh án ˘ «˘ aGô˘˘¨˘ L s¿EG π˘˘H ,§˘˘≤˘ a ¿Gô˘˘¡˘ æ˘ dG ¢ù«˘˘ dh ,á∏LO π©Øj ɪc ∞°üàæªdG øe AÉ«°TC’G t≥°ûj …òdG ƒg .¬à«°üî°T ,∫ɢª˘°ûdG ∫É˘Ñ˘L π˘ã˘e ôo ˘sYƒ˘à˘jh ,äGô˘Ø˘dG oπ˘©˘Ø˘j ɢª˘c o™˘ LGô˘˘à˘ jh o¢†«˘˘Ø˘ jh §˘°ùÑ˘æ˘jh ,QGƒ˘gC’ɢc kɢfɢ«˘MCG ó˘cô˘jh ,Iô˘°üÑ˘˘dG π˘˘«˘ î˘ æ˘ c kɢ Ø˘ bGh äƒ˘˘ª˘ jh .AÓHôc πãe ¿õëjh ,Qƒμ«L ∫ƒ≤ëc .ôaƒμfÉa »a QGô≤à°SÓd ≈©°SCG ÊEG áÑFGôdG IqOɪdG õq¡LCG ÉfCGh ¬d oâ∏b íÑ°UCG ¿CG »fójôj øμj ºd äGƒæ°S òæe Éæg Gk ó«Mh ¢û«©j …òdG ƒg ¿Éc Gòμg ?ôaƒμfÉa GPɪ∏a ,Iô°SCGh lâ«Hh løWh »Ñ«L »a ΩGO Ée .¬∏ãe p∂d íª°SCG »fC’ øμdh ,∂∏eCG Ée »a ógRCG »fC’ ¢ù«d ,kɪFGO »H ñô°üj .kÉeɪJ ôNB’G ±ô£dG ≈dEG »JÉ«M ô««¨àH :QÉjO ∫Éb 260


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 261

,√ò˘˘g Iô˘˘«˘ ¨˘ °üdG ∂eÓ˘˘MCG ≥˘˘≤˘ ë˘ à˘ J ɢ˘eó˘˘æ˘ Y ÆQɢ˘ a n∂fCG ∑Qó˘˘ à˘ °S .âæÑdG √òg êhõàJh ?∂dP tø¶J GPɪd .kÉjQƒK ¿ƒμJ ¿CG øμªj ’ ,≈JƒªdG p π°ùZ án cs On πãe Ol QÉH ∂fC’ ?É¡Ø£NCG ?QÉjO Éj π©aCG ¿CG »fójôJ GPÉe ø«fÉéªdG ΩÉ«g ÉqeGC ,â∏©a ∂fCG ƒd ôãcCG ∂à«°†b oâeôàMG ɪHQ .iQÉë°üdG ’EG t≥ëà°ùj ¬æXCG Óa Gòg .õLÉY »ææμdh ,º«gCG ’ ÉfCG :∫ƒ≤j ƒgh ,QÉjO Ωƒ≤j å©HGh iôNCG ê shõJ .∂JCGôeG ôu«Z .¿PEG ∑õéY ≈∏Y Ö∏≤fG ¬H ÅØ£J Ée óéJ ’ ób .ΩÉ≤àfG ≈dEG ∂fõM ∫ uƒM .±Éaõ∏d IƒYóH É¡«dEG ¿CG Gk ô«NCG ±ó¡dG .∂eÉ≤àfG ¬H o¢SQɪJ ɪe ô«ãμdG ∂jód øμdh ,∂fGõMCG .QÉædG ón ªp îoJ .AGƒ°S AÉ°ùædG πc ¿CG Éæ°VÎaG ƒd kÉ«≤£æe ∂eÓc hóÑj ,QÉjO ÉgÉq«M .¿ÉæàeÉH ô«¨°üdG É¡FÉæa »a Éæ«∏Y π¨æJ ¢ùe âq∏WCG :âdÉbh ?ôeC’G Ée ,QÉjO …õjõY Éj ñô°üJ ∂fCÉc :kÓFÉb É¡«∏Y Ot ôjh ,QÉjO ∂ë°†j .Ωƒ«dG Gòg Gk óL lêPÉ°S ¬fEG .A»°T ’ :∫CÉ°ùJh ,ájƒØ©H É¡àæNóe ≈dEG π¨æJ ¢ùe oâØà∏J 261


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 262

?π©a GPÉe ≈dEG º«≤«d Éæg ≈dEG ôLÉ¡jh ¬æWh ≈°ùæj .¬°ùØf »Øæj ¿CG ójôj !AGƒ°S ø°ùd AÉ°ùædG ¿C’ ,óHC’G ósªéàj ¿CG πÑb …s ój π°ùZC’ âªbh ,πéîH QÉjO ájôî°S â©∏àHG .π«∏dG ÜGôàbG ™e á≤jóëdG QƒÑæ°U »a AɪdG :π¨æJ ¢ùe âdÉb .§≤a ɪ¡«∏μd ’EG É≤∏îj ⁄ ɪ¡fCG ¿Ésæ¶j ø«≤°TÉY πc :áYô°ùH É¡oÑ«LCGh .ø«≤°TÉY ÉfÉc ɪd kÉ≤M ∂dòc Éfƒμj ºd ƒd ,πNGódG ≈dEG π¨æJ ¢ùe »q °Sôc ÉfCG o™aOCGh ÉæYsOh ¿CG ó©H QÉjO oπMôj .á∏«∏dG ∂∏J kÓjƒW É¡©e oâª∏μJ .É¡pJÉC aóe »a QÉædG ∫É©°TEG ∫hÉMCG ºK :ÉæãjóM AÉæKCG »d âdÉb ?»æH Éj É¡LhR ™e É¡bÉah ô q°ùØJ ∞«c ôs ªà°ùàd Ö°ùëa ÉgQGóbCG ≈∏Y ânÑ∏p oZ »àdG áLhõdG QhO Ö©∏J É¡fEG CÓ˘ª˘J .ɢgô˘«˘°üe ô˘jô˘≤˘J »˘a ɢ¡˘ à˘ Ø˘ Wɢ˘Y QhO n¢û˘˘ªu ˘ ¡˘ oJ ¿CG ∫hɢ˘ë˘ J .Iɢ˘«˘ ë˘ dG m ºghh ,ᣫ°ùH mäÉMÉéf ,IOhóëe á«JÉ«M πZÉ°ûªH áæjõëdG päÉZGôØdG ,√òg πãe á«°ûZCG ’ oå«M ΩÉjC’G É¡©°†à°S Ée kÉeƒj ,™æ£°üe »ØWÉY .É¡JóMh á≤«≤M iôà°Sh .á≤ãH çóëJCG oâæc GPɪd …QOCG ’ :âdÉb 262


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 263

Égó°ùØJ »àdG ∂JGDƒq«¡J ∂æY ´O .áLhõdG pÜGƒKCG âëJ áÑ«ÑëdG ân«≤p nH Ée ’EGh ,É¡H ól «©°S ∂dòc ƒgh ,¬H kIó«©°S ’EG É¡tæXCG ’ .∂Jô«Z nøμ∏ªj ’ .ÖëdÉH ôgɶàdG ¿róép oj ’ »q æoH Éj AÉ°ùædG .¿B’G ≈àM ¬jód ¿CG ÉeEG ôeC’G ájÉ¡f »a .ºdDƒªdG »u ØWÉ©dG RGõàH’G Gòg πtª– ≈∏Y IQó≤dG .¬côàJ hCG ¬ÑM »a ™≤J ?IOÉëdG Iô«ëdG √òg ¥ÉªYCG »a π¨æJ ¢ùe »H »≤∏J GPɪd ?ó°ùéd Gk ó°ùL ¬H ø«≤°üà∏J pâfCGh kÓ©a ¬ÑM »a pâ©bh p∑GôoJ πg p∂Ñ∏b ≈dEG kÉHQO Ö∏©ãdG Gòg Ωnó©n nj ød ?Gòg »a ôμaCG ºd ∞«c .¿ƒæëdG ?¬ÑM ΩhÉ≤àd p∂Ñ∏b »a É¡oJôãf »àdG áqã©dG p ™æe äÉÑ«ÑoM »Øμà°S πg πμH p∂©e Iô°VÉëdG ¬àdƒLQ p¬Lh »a p∂FÉah ™e …n GôcP o∞≤p à°S πg ?É¡«fÉ©e p ¢SÉØfC’G øe ,óMGƒdG ôp jô°ùdG øe ?√GhóY p∂«dEG π≤àæà°S øjCG øe …t GC ,ÅaGódG pó°ùédGh ø«àØ°ûdG øe ,᪫ªëdG ä p É°ùª∏dG øe ,áÑjô≤dG ¿Éc π°üe …CG ?Öë∏d πFÉ¡dG »s eƒKôédG n≥aódG Gòg p∂«≤à°S máYÉæe ?πLôdG Gò¡H …ôKCÉàJ ’ ≈àM ¬H p∂æ≤MCG ¿CG »H Qóéj :π¨æJ ¢ùe âdÉb .êGhõdG ó©H kÉØ©°V ¿OOõj AÉ°ùædG .q»æoH Éj »g ∞©°†à°S ?GPɪd Üôob øY nø°ùªd qø¡fC’ .äÉ«àØdG ¬H ót nà©J ɪe ô«ãμdG n¿ó≤a qø¡fC’ 263


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 264

.É¡«dEG á«dRC’G qø¡àLÉMh ,ádƒLôdG Iƒb ójó°T ,ô°ûÑdG ¢ùæL ßØëd »x ∏ªY m π°SÉnænJ øe ôãcCG ¢ù«d É¡LGhõc lêGhR .ÜÉ°üNEÓd ák jQhô°V ák Ä«H ’EG ¢ù«d ø«dƒ≤J …òdG ¥ÉaƒdG ∂dP ≈àM .IÉ«ëdG º¡a »a âæ©àJ ’ »q æH Éj √Gô°†ëà°SGh √É«YqOG ɪ¡e .ɪ¡æe A…ôH sÖëdG søμdh .π©aCG ’ ô¶àæf ºK QhòÑdG »eôfh ¢VQC’G çôëf ’ øëf .»JCÉj ød ¬≤æY Éjƒdh ≈dEG ÉæeÓMCG ¥ƒ°ùfh ÉfQhòHh ÉæKGôëe πªëf Éææμdh ,∫õæ«d ô£ªdG .∫õæj ô£ªdG ¿CG kÉ≤Ñ°ùe Éæª∏Y å«M ?kÓÑb ¬≤°û©J ¿CG ¿hO É¡LhR ™e íéæJ ób kICGôeG ¿CG ø¶J ’CG .íéæJ ød kÉØ∏°S ák ≤°TÉY kICGôeG ��μdh ,ɪHQ ,ådÉãdG »u °SôμdG ≈∏Y p∑GQCG OÉcCG .Éææ«H ák àeÉ°U pâfCG ø«Ø≤J ,kɪFGOh »a Éæ«JCÉJ »àdG p ìÉÑ°TC’G πãe .ø«ª∏μàJ ’ .äƒμ°ùdG ºdCG »a ák bpô£oe .º∏μàJ Óa ,º∏μàJ ¿CG Égoójôfh ,ΩÓMC’G É¡«a »ææjôÑîJ .»æY ∂°ûdG íÑ°T Oô£J kIAɪjEG »s dEG päCÉehCG ƒd ≈æªJCG .ÖjQ ’ lIóFÉY p∂fCGh .»ææ«ÑëJ p∂fCG pâ°ùd pâfCGh ,¬æe ≈Ø°TCG ¿CG óH ’ kÉ°Vôe ’EG π¨æJ ¢ùe p∂tæ¶J ’ É¡fEG .∂dP º¡ØJ ’ π¨æJ ¢ùe .¢VôªdG ƒg »H ¬æ«∏©ØJ Ée søμdh ,∂dòc ɪHQh .á«dÉH ábôpN πãe É¡jój ø«H kÓ«∏Y »fGôJ ¿CG ¢†aôJh Gk ô«ãc »æÑëJ É¡æHG ¬«a ôo p°üÑJ »àdG ≈àØdG pâKQhCG »àdG pâfCG ,∂dP πHÉ≤e p∂gôμJ âfÉc .´É«°†dGh ¢SCÉ«dGh ¿õëdG Gòg πc 264


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 265

,IóëàªdG äÉj’ƒdG »a πª©j .√ôJ ºdh äGƒæ°S òæe nπnMQn É¡oæHG ≈°†b ¬fC’ ,¬eƒ∏J ’h ∂dP øe »g o¿õëJh ,ó«Y ó©H Gk ó«Y É¡ØJÉ¡jh øμJ ºd É¡fC’ ,á«∏NGO má°SQóe ≈dEG É¡æeh ,áeÉ©dG QGódG ∂∏J »a ¬àdƒØW .¬H AÉæàY’G ≈∏Y É¡àgÉ©H IQOÉb å«M ≈dEG ôaÉ°Sh ,AÉæpØdG øe É¡d ì sƒd ,¥ƒ£dG øY sÖ°T ɪdÉMh .…ô q°ùdG ¬∏ÑM ƒg ,¬eCÉH ¬£Hôj ¿Éc Ée ôNBG ¿CÉch ,πª©dG ¢Uôa .kGóMGh âÑéfCG É¡fCG ºZQ kÉæHG óéJ º∏a ICGôªdG √òg áo eƒeCG âësàØJ ,»g É¡aô©J ºd mI qƒæÑH É¡∏eÉYCG oâæc »æμdh É¡æHG uø°S øe ô¨°UCG oâæc n±É˘˘ë˘ d »s ˘ ∏˘ Y äô˘˘°ûf .pâfCGh ihQCGh »˘˘Jó˘˘Lh »˘˘eCG ó˘˘≤˘ à˘ aCG oâæ˘˘c »˘˘ fC’ ΩCG ôYÉ°ûe øe ≈s≤ÑJ Ée »æàëæeh ,¬u«W »a øeõdG ¬«∏Ñj ¿CG πÑb É¡àeƒeCG .ôª©dG ∞jôN »a Ö∏≤dG ´ó°üæe kÉæHG É¡d ójQCG ’ .Gòg É¡«uæÑJ É¡«∏Y ≈°ûNCG oâæc ’ ∂dòd ºdCÉààa .√GôJ ’h Ωƒj äGP πMôj ób kÉæHG É¡d ójQCG ’h ,»∏ãe Ée kÉ≤M É¡e’BG øe âb’ ó≤d .ójóédG É¡ªdCG »a kÉÑÑ°S ¿ƒcCG ¿CG ójQCG .IÉ«ëdG ájOÉ°S ™Ñ°ûj :ºs¡ØàJ É¡∏©d É¡d »μMCG âMQ áHƒ©°üdG ¢†©H ôeC’G »a ¿Éc .¢SCÉ«∏d ƒYój Ée ∑Éæg øμj ºd .kÉæμªe ¿Éc A»°T πc øμdh ,âbƒdG ¢†©H Ö∏£àJ ?É¡fCÉ°T Ée .Ö«LCG ¿CG πÑb äɶëd âμ°SCÉa ,á q°üZ »fòNCÉJ 265


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 266

.ó©H ∫GDƒ°ùdG Gòg É¡dCÉ°SCG ºd »fCG »Jó«°S Éj ∞°SCÓd .kGó«L ¬ª¡aCG .q»æH Éj Gòg º¡aCG ¬JócCG GPEG É¡ª¡ØH kÉeÉ“ ≥KCG oâæc .Égó©H ¢ùÑfCG ºd ák eÉ°ùàHG º°ùàÑJh .√ò¡c máeÉ°ùàHÉH Gò˘˘¡˘ H º˘˘dɢ˘°S ø˘˘«˘ ª˘ ∏˘ ¶˘ à˘ °S p∂fC’ §˘˘≤˘ a »˘˘æ˘ Y p⫢˘q∏˘ î˘ J p∂fCG kɢ ≤˘ M π˘˘ g á©eÓdG AÉ«°TC’G ¢†©H kÉ°†jCG ∑Éæg ¿CG ΩCG ,¬JÉ«M øe ôNCÉàªdG ÜÉë°ùf’G ?¬«dEG ø«∏«ªJ p∂à∏©L ôNB’G ±ô£dG »a ɪHQ .ÉgôcPCG ’ »eÉeCG ¥GQhCÉH ân∏nZÉ°ûJh kÓ«∏b π¨æJ ¢ùe âરU p ìƒd ≈∏Y ÉfCG oäCÉμqJG .⪰üdG päôKBÉa »æbôëj GC óH ÉæãjóM ¿CG änô©n n°T ,¿Éà©eGO ¿Éæ«Y »dh ,∞≤°ùdG ≈∏Y »JôcGP o⪰SQh ,kÉ°†jCG p⪰üdG ..ΩÉjC’G ∂∏J oäóoYh ,Ió°ûH o≥Øp îj Ö l ∏bh π«°S .ô«NC’G π«∏dG ¢ûÑZ »a á°T qƒ°ûe »àjDhQ .kÉØ«ãc ÜÉÑ°†dG ¿Éc Iô«ãc mäÉgÉéJG »a Öq©°ûàjh »s àæLh »a Oóªàj á£ÑëªdG ´ƒeódG øe .ô¡≤dG páeG qhO »a §≤°ùj ºK ,Aɪ°ùdG páæL nh »a ¥ôÑdG •ƒ£N πãe »a ¿É≤dõæJ »s æ«Y oâcôJh ,IôcGòdG On ÉeQ …ôréMp øe ¢†ØfCG âØbh oâMQh ,AÉ«°TC’G πÑb ™HÉ≤dG ÆGôØdG ∂dP »a oâbsóM .Ωó©dG iôée â°ûYCG IóMƒdG øe äGƒæ°S π©d …Qó°U øe ìƒÑdG íÑ°T ô°†ëà°SCG .√ô°üH .á∏«≤K iôcòdG ¢†©H ¿C’ ..»æ≤æîJ ¿ÉªàμdG IAÉÑY »©Lh ≈∏Y í°ùªJ ,IOhôÑdG øeÉμe ≈dEG π∏°ùàJ áÑ«£dG Rƒé©dG 266


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 267

≈qªoëdG ¢†ØæJ ÉeóæY ¬H ÉC aóJCG ,»MôL IQƒ©d AÉ£Z »©e è°ùæJh ,≥aôH É¡àëJ øe ô°ûàæàa ,»°VɪdG nIôî°U iôcòdG É°üY q∂ëJh ,»eɶY .»æe πcCÉJ ,äGô°ûëdGh ÜQÉ≤©dG @@@ ,»YƒeO ¬H oâë°ùeh ,⪰üdG πjóæe oâÑë°S QÉjO oâ«≤àdG ɪ∏c Gk ô«Ñc kÉMôL ,¬«dEG oâ°ù∏Lh ,»°ùØf ¬H »£ZCG m¿Éªàpc ìÉ°Th äòîJGh ɪc ÖëdG ô≤àëj …òdG ƒg ,¬°TÉ≤f πªàMCG øcCG ºd .πLQ áÄ«g »a Ée …q ód ó©j ºd …òdG ÉfCGh ,∑Qƒjƒ«f án æjóe âqeõàe »q Yƒ«°T ô≤àëj ?≥aGƒJ Gòg πg .ÖëdG ô«Z É«fódG »a ¬dƒM QhOCG lÖM ÉeCG ,Iôe øe ôãcCG É¡dÉb ,IÉ«ëdGh øWƒdGh ¬∏dG ÖM ƒg ÖëdG ,¿hô≤dG ôe ≈∏Y QôμàJ ájô°ûH ábɪëa ¬°ü°üoZ ´ôéJCG …òdG Gò¡c ôÑN √ÉJCG GPEG ’EG Gk óHCG º¡Øj ød ,¢übÉf ¥ƒ∏îe ¿É°ùfE’G ¿CG ócDƒàd ¢ù«dh 䃪j ≈àM IÉ«ëdG øe ôëoL πc »a √ój óªj 𶫰Sh ,Aɪ°ùdG .áZód hCG áHóf ¬æμ°ùJ ’ ôÑ°T √ó°ùL »a ɪc ,¬©e ΩÓμdG ÖæéJCG p∂ÑMCG »fC’ øμdh ,√É°ûNCG »fC’ ¢ù«d ¢û«©j QÉjO .ÉæfÉWhCGh ÉfóFÉ≤Y ó°V Éæfƒ°Vqôëj øjòdG ™e ΩÓμdG Öæéàf ¬fGõMCG áeƒ©f òæe .≥ª©dG »a ¿ÉàÑFÉZ √Éæ«Y ɪæ«H ,IÉ«ëdG í£°S ≈∏Y ≈∏Y Qó≤j ºd GPEG ¬fCG ôμa Égó©H .äÉà°ûdGh ºà«dG ´ÉLhCG ≥©∏j ƒgh .∫ƒNO Iô«°TCÉJ iôNCG kÉfGõMCG íæªj ø∏a ¬∏NGO øe É¡YGõàfG 267


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 268

Ée Gòg .áæWGƒªdGh ¢û«©dG ≥M IOqô°ûªdG ¿GõMC’G πc âëæe ÉfCG ¢ù«dh .kGóHCG º∏©àj ’ ,ø«æ°S çÓK √ôªY πØ£c »æ∏eÉ©j QÉjO π©éj .IÉ«ëdG á¡LGƒe »a …ô£ØdG »FÉÑZ πH √ô«ãj Ée Gòg ∫hC’G …QÉãoY :Iqôe »d ∫Éb äCÉsÑN ƒdh mäBG o¿õëdG .∂Ñ∏b »a π°SÉæàdÉH ¿GõMC’G …ô¨oJ ∂fEG ™e ôÑμ«°Sh ,¬æe â≤∏oN …òdG ø«£dG øe AõL ¬fEG .IQÉëe »a ∂°ùØf ,AÉØàc’G ós M ¬æe ≠∏Ñà°Sh .√GôJ ’ »q ØN ƒ°†©c ¬©e ƒªæjh ,∑ó°ùL ’ …ò˘˘dG ™˘˘eó˘˘dG ø˘˘e ∑ɢ˘æ˘ «˘ Y äô˘˘é˘ ˘Ø˘ ˘fG ’EGh ,kɢ ˘°übɢ˘ f »˘˘ JÉC ˘ ˘j ø˘˘ d ¬˘˘ f’C kAÉ°†YCG ´QõJ GPɪd ?¬æe …ô°ûÑdG ∂Ñ«°üæH »ØàμJ ’ GPɪ∏a ,Üô°ùæj ?iôNCG ¢SCGôH áLRÉ¡dG ´QGƒ°ûdG Öî°U øe Gk ƒJ ÉfóY ¿CG ó©H »à≤°T »a Éæc áæjóªdG Aɪ°S â∏©à°TG .¥ô£dG ´QGƒb ≈∏Y iQÉμ°ùdG AÉæZh ,áæ°ùdG ,Iƒ˘˘ °ûæ˘˘ dG ¿ƒ˘˘ æ˘ L »˘˘ a ¿ƒ˘˘ Nô˘˘ °üj ±’B’G »˘˘ ≤˘ Hh ᢢ jQɢ˘ æ˘ dG Üɢ˘ ©˘ ˘dC’ɢ˘ H .º¡æ«H øe QÉjOh ÉfCG »æcôëj A»°T ’h ,Üô°ûdG ôjóg ≈∏Y ¿ƒ°übôjh .á∏«∏dG Üô°ûj ºd QÉjO s¿GC ≈àM :ICÉaóªdG íàah π°ùàZG ¿CG ó©H ,∫Éb .≈≤ÑJ ¿CG ∑ójQCG ’ .Éæg ô«NC’G ∑DhÉà°T ¬fCG ≈æªJCG ø«H ɪgô°ûëj ƒgh ¬d oâ∏b .ø«àqaÉL mÖ°ûN »nà©£b ¬«dEG oâ∏ªM :kɪéM ôÑcC’G ÜÉ°ûNC’G .¿B’G É¡«dEG äóY ƒd OGó¨H ∂∏à≤à°S ɪc QÉjO Éj ¢VÉjôdG »æ∏à≤à°S 268


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 269

»a …ó¡e QÉjO ô¶àæj óMCG ’ .πbC’G ≈∏Y ∂JOƒY ô¶àæj øe ∑Éæg .¬∏c ¥Gô©dG .√ô¶àæf øe º¡ªdG Éfô¶àæj øe º¡ªdG ¢ù«d ≈àM √OÉÑY QGóbCG §∏îj ºd ¬∏dG ¿EG .kGóHCG óMCG ™e Gòμg ósMƒàJ ’ .á≤jô£dG √ò¡H âfCG Égó≤©J :»ØàμH ICÉaóªdG QGóL ≈∏Y oäCÉμJG .ó«©H QGhoO »fòNCG âØbh ≈àM »JQÉ«°S äób .á¡Lh ÓH »à«H øe oâLôN Ωƒj äGP ¥Gô˘Ø˘dG Ωƒ˘ª˘g è˘dɢYCG Gk 󢢫˘ Mh oâæ˘˘c .¢Vɢ˘jô˘˘dG Üô˘˘Z ôm ˘ «˘ ¨˘ °U Om Gh ó˘˘æ˘ Y ≈∏Yh ,øjô¡°T øe ôãcCG …ôªY øe πcCG ób É¡e ¥Gôa øμj ºdh ,≈dhC’G »àdG Ió«MƒdG ≥jô£dG ,ÉgóMCG ∫GR Ée ,ôãcCG hCG m܃≤K á°ùªN …ój πeCÉJCG oâæc .ΩÉ©£dG ≈∏Y »Jó©e äOsôªJ ¿CG ó©H …ó°ùL É¡æe iò¨àj ∫hCG ¿CG o⪰ùbCG ÉgóæY .óMCG »æ©ª°ùj øμj ºd .»∏ãe kɪLGh kAÉ°ùe .IÉàØdG √òg »a »fóqgõj ød ÉgôNBGh É«fódG ≈∏Y ¬°ùØf ø«Hh ¬æ«H ≥q∏©j ¬fCÉch º∏μJh ,ójó°T Ahó¡H ¬«qØc ¢†Øf :QÉÑNCG Iô°ûf ¿CG ∑ôÑNC’ ∂ª°ùb ™ª°S Ωƒj Gòg ∂jOGh ≥£f ƒd ,¢ù«©J Éj íséÑàJ ’ .ô°†àëJ ¿CG ∂°TƒJ ÉeóæY ’EG íØ°ùdG ≈dEG ∫õæJ ’ Qƒ°ùædG âs∏X É¡fCG ƒd Gòg ∂fɪjEG ≥ëà°ùJ ∂JÉàa .AÉaƒdG ≈∏Y ∂JQó≤H Gk ô«ãc ∂tÑëJ âfÉc ƒd ∂∏LCG øe É¡°VƒîJ äÓμ°ûe ™°†H É¡«æ©J GPÉe .∂©e ∂H âdóÑà°SG óbh ÉeCG ?¬«a ∂àcôJ …òdG …ô°ûÑdG ΩÉ£ëdG Gòg AGREG 269


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 270

.≥ªMCG ΩÉ«g Oôée É¡©e ¬dhGõJ Ée πc ¿EÉa ,É°VQ πμH ,ôNBG kÓLQ »æëæªJ É¡fEG .ºgh øe äsóbo ƒd ≈àM QÉjO Éj »eÓMCG »d ´O .πbC’G ≈∏Y Ωƒj πc ¢SÉØfC’G øe »Ñ«°üf :ºàªàj ƒgh QÉædG áÑYGóe ≈dEG Oƒ©jh AGQORG »a ¬«àØ°T t§ªj .¢†jôe øe ∂d Éj :ôNÉ°ùdG ¬≤«∏©J ™ª°SCG ºd »fCÉch ¢†«ØN m䃰U »a oâ∏b .Ö°ùàMCG ’ å«M øe Oƒ©à°S É¡fCG ô©°TCG .QÉjO Éj Oƒ©à°S øcCG ºd .Ö°†¨dG ¬Ñ°ûJ ¬Jô°ùMh .ô°ùëàj GC óH ¬fCG º∏YCG .QÉjO ôaõj »≤dCG ∂dòd .¬æe ¬«ªëj Ée »MƒÑd ∂∏eCG ’ »æμdh »fõëH ¬ØcÉfCG øe É¡«∏Y ≥Ø°TCG »àdG π¨æJ ¢ùe ™e π©aCG ’ ɪc ,káMGô°U ,¬«∏Y »Jɪ∏c .É¡©Lh ≈dEG »©Lh É¡∏uªMCG ¿CG .q»°ùØf m ¢Vôe ≈dEG ∫ƒëàj CGóH p∂ÑM ¿CÉH »fɪjEG …óæY OsóéJ íàaC’ oâªb .¬æe oäO sƒ©J ɪc GvOÉM ¿ƒμ«°S √ò¡c mIôaR ó©H ¬ãjóM Iô˘«˘¨˘°üdG »˘à˘°†Ø˘æ˘eh »˘Jó˘jô˘L oâ£˘≤˘à˘dGh ,Iò˘aɢæ˘dG ø˘e kIô˘˘«˘ ¨˘ °U ák ˘ Lô˘˘ao :√ôjóg »fAÉL ≈àM ,¬«dEG oäô¶fh ÉgQGƒL oâ°ù∏Lh »àdG päGôªdG Oó©H kÉÑjô≤J ∂àμHCG »àdG ICGôªdG √òg ΩôàMCG »fEG ?√ó°ùL øe ∑ó°ùL õ«tªJ âdGR Ée ÉgGôoJ πg .É¡LhõH »g â©àªà°SG ?ø«àdƒLQ ø«H ¥ôØdG ôo ©°ûà°ùJ âdGR Ée ÉgGôoJ πg ɢ¡˘ª˘dCɢH o⫢s∏˘°ùJ »˘˘æ˘ μ˘ dh .⩢˘bƒ˘˘J ɢ˘ª˘ c kIOq ɢ˘M Qɢ˘jO oäɢ˘ª˘ ∏˘ c äAɢ˘L 270


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 271

º°ùàÑf ¿õëdG Éæ∏©éj ¿CG lπ«ªL .»°ùØf pIQGôb »a o⪰ùàHGh ,¥QÉëdG ák eÉ°ùàHG º°ùàHCG »æ∏©éj Ée ɪHQ á«∏ÑdG ôt °T .kAÉμH Éæ∏à≤j …òdG ƒg kÉfÉ«MCG .√ò¡c ák «Ø∏N ?≈¡àfG πg Gk ôéM ∑ôëj ¿CG ∫hÉëj ¬fCÉc ,¬ãjóM QÉjO π°UGhh .øuNOCG oäCGóH ∫hÉæàjh ,ìôédG ¥ÉªYCG »a ICGôéH o¢Uƒ¨j .Iô«ëÑdG QGôb »a kÉ°†HGQ »a ál ÑZQ ¬«æ«Y »ah Gk QÉ°ùjh kÉ櫪j ∫ƒ°üj .ºë∏dG »a åÑ©jh ¬©°†Ñe .¬àë∏°üe o∑Qój ’ ,¿hÉ©àe ô«Z m ¢†jôªc ¬©e ¢ù∏LCG ÉfCGh ,»FÉØ°T ,ó«©°ùdG Égô°VÉM ≈dEG »g ân∏nMQn GPɪd .ô°UÉf Éj ∑ƒLQCG ≥aCG »g äòNCG ó≤d ?∂dƒM ¬≤°üÑJh »°VɪdG äÉbQh ≠°†ªJ âfCG â«≤Hh ,áaÉédG Qƒ°û≤dG ∂d âcôJh ,Iô°ü੪dG ¬Jsòd ,¬«a Ée πªLCG ÖëdG øe ?∂àÑ«N É¡H í°ùªJh ∂fÉæ°SCÉH É¡cƒ∏J ƒgh ,Iƒ°ù≤dG øe ójõe ≈∏Y QÉjO ¿ÉsãëJ ¿ÉJóeÉédG …Éæ«Y âfÉc :™HÉàj râ©n nàªà°SÉa ,ɪ¡«a Ée πªLCG ø«∏LQ øe ´õàæJ ¿CG âYÉ£à°SG ó≤d ¿CG ™«£à°ùJ .Gòμg ∂fGõMCG ºqî°†J ’ .¬∏Ñ≤à°ùªH râ©n nàªà°SGh ,∂ÑëH …òdG π«∏dG ¿CG ôscòJ .Gòg ô«¨H ∂°ùØf ºgƒJ ’ .»≤jó°U Éj ÉgÉ°ùæJ Égó°ùLh É¡JÓÑb ¬«a »g ¬ëæªJ …òdG π«∏dG ¬°ùØf ƒg ¬«a É¡«∏Y »μÑJ ¿CG ó©H Gò¡c m π«d »a ∂YƒeO ∂«∏Y Oo ôs ªàJ ’ ∞«μa ,êÉ¡àHG πμH .IóMGh á©eO ≥ëà°ùJ ’ ICGôeG ¿Gƒg ≈dEG øØédG IqõY øe É¡àLôNCG 271


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 272

,IóªdG √òg πc ¬©e ≈≤ÑJ ¿CG É¡d øμªj ∞«c kÉeƒj ∂°ùØf ∫CÉ°ùJ ºdCG ,≈æà≤ojh tÖnëoj Ée πc øe ôãcCG ∂tÑëJ âeGO Ée ,kGQÉÑLEG ¢ù«dh ák «YGƒW ?√RhÉéJ π«ëà°ùj õl LÉM ɪμæ«H ¢ù«dh .QÉjód kÉÑéY ?Ö°†ZCG ¿CG ≈°ûîj ’CG ?íjôéàdG Gòg πμH á°Ssó≤ªdG »JCGôeG øY º∏μàj ¿CG πéîj ’CG ?πà≤e »a √QÉμaCG ióMEG »æÑ«°üJ ¿CG ≥aôj ’CG √É°Vƒa QÉà°S ∞∏N »ØàîJ »àdG ¬àÑ«Wh ¬©ÑW º¡aCG øcCG ºd ƒd tºnà¡j ¿Éc πH ,»ææ¡àªj øμj ºd ¬æμdh ,¬à°ùdÉée oâcôJ ɪHôd á«eÓμdG QÉàîj ƒg ¿Éch .Ö°†ZCG ’h ,¿õMCGh ¬æe ™ª°SCG oâæch .kGô«ãc »H .kÉeÉjCG …QÉμaCG »a kIôFGO ≈≤ÑJ å«ëH ¬Jɪ∏c »©e kÉØæY ôãcCG øμj ºd .∞bƒàj ’ QÉjO øμdh ,kGô«ãc oπ©ØfCG äCGóH ¢SCGQ á∏«d »a √ÉgO …òdG Ée ?Ö°†¨dG Gòg πc GPɪd .á∏«∏dG √òg øe ?√òg áæ°ùdG :™HÉàj ∂eɢ˘ghCG ≈˘˘∏˘ Y ¢ûFɢ˘©˘ dG ɢ˘¡˘ jCG ∂d ¬˘˘H ⶢ˘Ø˘ à˘ MG ɢ˘ gGô˘˘ J A»˘˘ °T …t CG ,É¡Ñ∏b »æãà°ùJ ¿CG ∑ÉjEGh ,Égó°ùLh É¡JÉ«Mh É¡ª°SG ¬àëæe ó≤d ?áFó°üdG ¬©e åμªJ ¿CG É¡©°SƒH ¿Éc ɪd ∂d ¬à≤HCG É¡fCG ƒ∏a ,kÉ°†jCG ¬«dEG QÉ°U ó≤a .»°VɪdG áeɪob ∂àYOhCG ¿CG ó©H âbƒdG Gòg πc 272


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 273

kICGôeG p ¢ùª∏J ºd nâfCG .∂JÉ«M ≈dEG âØàdG .»≤jó°U Éj ∂°ùØf πseCÉJ OGOõj »g Égó°ùL ɪæ«H ,¿ÉÄØ£æJ ∑Éæ«Yh πHòj ∑ó°ùL .∂àrcôJ òæe ≈∏Y kÉYƒL Q sƒ°†àJ âfCGh ,™Ñ°ûj É¡oYƒL .kIƒ°ûfh kIOÉ©°Sh É°VQh kAGƒJQG .Gòg ÖtgÎdG ¢TGôa ô¶æj ¿CG ¿hO Iô«NC’G ¬Jɪ∏c ≈≤dCG ºK ,IQÉé«°S π©°û«d QÉjO âμ°S :êhôî∏d ó©à°ùj ƒgh ,s»dEG ,kGó«©H ∂dP tøXCG ’h ,∂°ùØf ≈∏Y ∂JQƒK QɶàfG »a »æfEG .kÉeɪJ ôl FÉL IôªdG √òg ¿Gõ«ªdÉa »Ñ∏bh »JCÉaóe »a QÉædG π©°ûoj .kɪFGO Gòμg ƒg .kGô«ãc QÉjO »æ©LhCG .πMôjh ,AÉμÑdG øe A»°T »∏NGO »a ïnØnàfGh ,ºdC’G IOhôH …Qó°U »a änô n°S ,…ÉàØ°T o∞éJôJ .øjô¡ªéàªdG IQɪdGh ´QÉ°ûdGh IòaÉædÉH PƒdCG ÉfCGh .»¡Lh ≈∏Y π«°ùJh ,¿Éà©eOh á©eO »æØL ø«H oíLQCÉàJh ÉgGôj ¬∏©LCG ød »æμdh .∂∏J »à©eO IòaÉædG oêÉLR ¬d n¢ùnμYn ɪHQ É¡jCG »æY ó©àHÉa .QÉjO Éj ∂gôcCG .»æeõg …òdG πLôdG Gòg √ôcCG .kÉfÉ«Y .óbÉëdG Gòg ≈dEG »MôL øe óMCG Üôà≤j ºd ?¬æe º≤àfCG m¥ƒæîe m䃰U …CÉH GC ô≤j ¬fCÉch ,I’ÉÑe ÓH ºî°†dG ¬FGòëH ¬«a ¢Vƒîj QÉjO øμdh ,óëdG .kÓLQ íHòj ’ ,IójôL ’ kÉHhôg ∂∏eCG ’ »fCG ɪgóMCG .øjQGóL ø«H …t OÉ°ùdG Gòg »fô°UÉM 273


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 274

,ΩÉghCGh mä’É«N ¢†ëe ’EG â°ù«d ∫ƒ≤j ÉsªY »JÉYÉaO ¿CG ¬«a ¬d âÑKCG .á≤«≤M ¬æ¶jh ¬dƒ≤j Ée ƒg ôNB’Gh ô°ùμj ºd …òdG Gòg .ΩGõ¡fGh m ºdCG »a oâbôWCGh IòaÉædG ΩÉeCG oâ©Ñb máª∏μH »Ø∏N øe º∏μJ ƒd .¬nJƒ°ùb oäÉà°ûdG ¬°ùæoj ºdh ,¬àcƒ°T ≈ØæªdG .πMôjh »æcôàj ¿CG ¬æe oâÑ∏£d IóMGh :êôî«d ÜÉÑdG íàØj ¿CG πÑb kIÉC éa ¬àØbƒà°SG .¿ƒ«bGô©dG É¡jCG l±ÓLCG ºμq∏c .»YƒeO ɪHQ hCG ,…QÉμaCG GC ôb ¬fCÉch ,º∏μàj ºdh QÉjO nâªn n°U »˘˘a ¢û©˘˘JQCG ɢ˘fCGh ,»˘˘Ø˘ à˘ c ⢢qHô˘˘jh ,…QGƒ˘˘L ¢ù∏˘˘é˘ «˘ d Oɢ˘ Y ¬˘˘ æ˘ μ˘ dh ,¬æ«NóJ áëFGQ §≤àdCG »æcôJ .¬æY »¡LƒH í«°ToCGh ,AÉμÑdG äÉeuó≤e .êôîjh ,»æYuOƒj ¿CG πÑb .¬à≤jô£H »d QòàYG ó≤d .kÉરU QòàYG @@@ áæjóªdG §°Sh π°üØj …òdG OQGô«H è«∏N ≈∏Y ôéØdG ÆõÑj ÉeóæY QÉ¡fC’Gh Iô«¨°üdG ¿Éé∏îdG øe √ô«¨c ,»dɪ°ûdGh »Hô¨dG É¡«s≤°T øY ɢ¡˘£˘Hô˘J ,Qõ˘é˘dG ø˘˘e IQhɢ˘é˘ à˘ e mᢠYƒ˘˘ª˘ é˘ e ≈˘˘dEG á˘˘æ˘ jó˘˘ª˘ dG ∫ uƒ˘˘ë˘ J »˘˘à˘ dG πc ¿EÉa ,Éæg ôéØdG ÆõÑj ÉeóæY ,ÉgôÑY äóu« o°T »àdG Iójó©dG Qo ƒ°ùédG .π«∏dG ≈∏Y Gk OGóM äɶë∏d ⪰üj A»°T 274


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 275

A»˘°T π˘c í˘Ñ˘°ü˘ojh Qƒ˘«˘£˘dG ߢ˘≤˘ «˘ à˘ °ùJh ¢ùª˘˘°ûdG ¥ô˘˘°ûJ m π˘˘«˘ ∏˘ b 󢢩˘ H kIAGôb ¬à∏àb …òdG π«∏dG ¿Gó≤a »s a »°SGƒj .ìÉÑ°üdG »fhõ¨j .kÓ«ªL äCGóH ¿CG ó©H ,π¨æJ ¢ùe √ÉjEG »æà£YCG kÓ«≤K k’É°T kÉØëà∏e ,áqØ°†dG ≈∏Y n≥gn QCG ,π«≤K lÜÉàc …s ój ø«Hh ,AÉà°ûdG π«MQ ™e OôÑdG IsóM oâØo îJ .»∏≤Yh …s ój É¡°†©Hh ,É¡Ñ£©àa ..¬«∏Y Qó≤J ɪe ´ô°SCG Éædƒ≤Y ôjój ÖàμdG ¢†©H å«M øe GC óÑj ÖàμdG ¢†©Hh ,É¡≤gô«a ÉæHƒ∏b äÉ°†Ñf ∫qó©e ôu«¨j ø«H óo uMƒj …òdG oÖJÉμdG .™LƒdG GC óÑj å«M ∞≤Jh ,IôcGòdG »¡àæJ .¥ó°üH áHÉàμdG ó«éj ÖJÉc ƒg ¬FGqôb QGóbCGh √QGóbCG ≈˘˘ °Vƒ˘˘ a{ »‰É˘˘ ¨˘ ˘à˘ ˘°ùe ΩÓ˘˘ MCG ᢢ jGhQ ∂«˘˘ dEG âjó˘˘ gCG Ωƒ˘˘ j ô˘˘ cò˘˘ JCG p∑ójQCG âæc n™WÉ≤e ∫ƒM ôn FGhOh kÉWƒ£N o⪰SQ ¿CG ó©H ,z q¢SGƒëdG p∑QGôb ô«¨Jh ,kÉÄ«°T p∂aƒN »a ∑ôëJ É¡∏©d ,ájÉæY ø«©H É¡«Fô≤J ¿CG ,∂YÉæbEG ≈dEG ÜôbCG ¿ƒμJ ób É¡∏ãe ≈ãfCG ¿CG âææX .ôFÉédG ∞éJôªdG .πLQ πLCG øe ,ICGôªdG ≈∏Y ICGôªdÉH ø«©à°SCG oâMôa päÉëØ°üdG »a oäóLh ,É¡àjGhQ »a GC ôbCG oâæc ÉeóæY ,ΩÉjC’G ∂∏J ,kɢeɢª˘J IQÉ˘Ñ˘©˘dG ≈˘∏˘Y »˘©˘Ñ˘°UEG o⩢°Vh .»˘æ˘à˘≤˘gQCG kIQɢ˘Ñ˘ Y ɢ˘¡˘ æ˘ e ≈˘˘dhC’G õt«eCG ¢UÉ°UQ º∏b øY ¢ûuàaCG kÉ°Tƒgóe oâªbh ,ÜÉàμdG É¡«∏Y oâjƒWh .IQOÉ¡dG ájƒãfC’G IôμØdG √òg ¬H √ò¡H Ωƒ≤«d ¢UÉ°UQ º∏≤d …OGQEGÓdG …QÉ«àNG øe ∂dP ó©H oâÑé©J ø«H É¡°ùØf ájGhôdG πªMCÉ°S ô¡°TCG ó©H »æfCG ô©°TCG âæc »fCÉch ,᪡ªdG 275


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 276

ôFGhódGh •ƒ£îdG ƒëeC’ É¡Jõq«eh ≥Ñ°S »àdG äÉëØ°üdG Öu∏bCGh ,…ój .øμJ ºd É¡fCÉc :∫ƒ≤J IQÉÑ©dG âfÉc ≈∏Y kIQOÉb ¿ƒμJ ¿CG ICGôªdG ≈∏Y q¿GC kɪFGO ó≤à©J âfÉμa ,»g ÉeCG ..{ .z¬qÑëJ …òqdG πLqôdÉH ßØàëàd A»°T … q GC øY »q∏îàdG kÉ©jô°S É¡«¡fCG ≈àM ájGhôdG ≈∏Y ¿Éà≤s∏©e ¿B’G …Éæ«Y .ΩÓMCG Gk ôμ°T É¡fEG É¡d ∫ƒbCG ÉeóæY …ògCG ’ »fCG º∏©J ≈àM »àÑ«ÑM ≈dEG É¡∏ªMCG ºK .ÖëdG πLCG øe A»°T …u GC øY ≈s∏îàJ ¿CG oÖéj ôs«¨à«°S πg iôJ .kGô«ãc É¡æ«ÑëJ áÑJÉch ,p∂∏ãe mIGC ôeG IOÉ¡°T É¡fEG ?A»°T .…ó©H øe É¡æ«Fô≤à°S p∂fCG ô©°TCG ÉfCGh IAGô≤dG oâ∏°UGh .ôãcCG Éæà°üb øe Üôà≤J ΩÓMCG ¿CG äô©°T .iôNCG kIQÉÑY oäóLh .áë«Ñb ΩÉ¡Øà°SG áeÓYh IôFGO É¡dƒM oâ©°Vh :Éææ«H QGO ¬fCÉc ,ø«≤°TÉ©dG ø«H Gk QGƒM IQÉÑ©dG âfÉc ..............{ Gk ôªY QqôÑJ ÖM á¶ëd ¿EG .ÖàμdG »ah .. IÉ«ëdG »a p∑ô¶àfCÉ°S - .... ?Gòg ø«©J πg ,Qɶàf’G øe kÓeÉc .Éfqó°V A»°T πc øμdh ,∂dP ∫hÉMCG 276


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 277

¬H »æeDƒJ ¿CG Öéj ,IÉ«ëdG »a iôÑμdG ÉjÉ°†≤dG πμc ÖëdG .Iõ驪dG çóëJ §≤a ÉgóæYh ,QGô°UEÉH ,¥ó°üH ,≥ª©H .z........... ,ô˘«˘NC’G ™˘£˘≤˘ª˘dG Gò˘g 󢢩˘ H â¡˘˘à˘ fG ó˘˘b ΩÓ˘˘MCG ɢ˘jGó˘˘g ¿CG oäó˘˘≤˘ à˘ YG .πªLC’G É¡àsjóg »d râcôJ äÉëØ°üdG ôNBG »Øa .kÉÄ£îe oâæc »æμdh kɪFGO oâæc »æμdh ,ÉgóMh p∂«dEG É¡∏ªMC’ áëØ°üdG ∂∏J o´õfCG oäóc .¬JÉjÉ¡f øe ôãcCG ÖëdG päÉjGóH oΩôàMCG IQÉÑY ¢ù«dh É¡∏eÉμH máëØ°U ≈∏Y IôªdG √òg ¢UÉ°UôdG »ª∏b ≈°ûe ,»ÑtbôJh »à∏éY •ôØd É¡ s°üf p∂«∏Y GC ôbCGh p∂H π°üJCG oäóc .Ö°ùëa ɪH kÉYÉæàbG ôãcCG p∂∏©éà°S ák ∏eÉc ájGhôdG IAGôb ¿CG oäó≤àYG »æμdh .ÉfQGóbCG øe ΩÓMCG É¡àÑàc mäɪ∏c ™°†H √ôq«¨J ¿CG øμªj :∫ƒ≤J áëØ°üdG âfÉc ?p∂LhR ø«ÑëJ pâæc ¿EG p∂dCÉ°SCG ¿CÉH »d ø«fPCÉJCG{ :âÑLCG .¬àÑÑMCG ¿CG çóM ?¬©e Ió«©°S pâfCG πgh .≈°ùfCÉa OƒYCG ºK ,»à°SÉ©J ∞°ûàcCG kÉfÉ«MCG ,…QOCG ’ ?¿PEG ¬©e pâ«≤H GPɪdh PÉîJG ≈∏Y »d IQób ’h áÑ©àe »æfC’h .Ió«Mh »æfC’ ,»LhR ¬fC’ .QGôb …CG 277


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 278

.¬æY ∫É°üØf’Gh ∂JÉ«M iôée ô««¨J »a IôM p∂qæμdh .z.................. ɢfCG Iô˘«˘¨˘°üdG »˘Jô˘eGDƒ˘e »˘Ø˘à˘î˘J ɢ¡˘Jɢë˘Ø˘°U »˘ah ,á˘jGhô˘dG p∂à˘˘«˘ £˘ YGC ≈àM ,πØ£c p∂∏©a IOQ ÖsbôJCG oâæc .áØFÉîdG p∂JÉYÉæb ó°V ,ΩÓMCGh »¡ÑàæJ ¿CG É¡«Fô≤J ¿CG πÑb p∂JôÑNCG πH ,p∂°ùØæH É¡jôJ ≈àM ô¶àfCG ºd »fCG .¢UÉ°UôdG º∏≤H Iõ«ªªdG päGQÉÑ©∏d p∂d kÉcQÉJ »fÉãdG ôéØdG »a oâLôNh p∑óæY »à∏«dh »eƒj oâ«°†b ,áHƒàdG IÓ°U »q∏°UC’ »à«H ≈dEG oäóYh ,∑ôjô°S QGƒL ΩÓMCG ájGhQ ,kÉÄ«°T »d âesób ICGôªdG √òg ¿CG ƒd .»ªfɨà°ùe ΩÓMCÉH kɪdÉM ΩÉfCGh .É¡Jôμ°Th É¡H â∏°üJ’ :ΩÉjCG ó©H p∂àdCÉ°S ?ájGhôdG päGC ôb πg .kGóL á∏«ªL âfÉc ,§≤a ø«eƒj »a ,º©f ?…ôFGhOh »Wƒ£îd »¡ÑàæJ ºd p∑GôJCG .ójõªdG ô¶àfCG âæc .tâμ°S ø«Hsô¡àJ πg .iôNCG kIQÉ°TEG ô¶àfCG p∂eÉeCG kÉØbGh oâ«≤H ?¿PEG p∂≤«∏©J øjCG πªàμj ºd p∑QÉμaCG »a √ôØëJ ¿CG äGQÉÑ©dG âYÉ£à°SG kÉÄ«°T ¿CG ΩCG ?»æe ?ó©H :p∂àdCÉ°S ,πsªëJCG ºd .ôNBG måjóM »a ¢VƒîdG p∂°Th ≈∏Y pâæc ?Iõq«ªªdG äGQÉÑ©dG päGC ôb πg 278


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 279

.º©f ?p∂jCGQ Ée .≥£æªdG øY kIó«©H hóÑJ m ¢VQÉY m …CGQ Op ôéªH kÉehó°üe p∂eÉeCG hóHCG ¿CG ∫hÉMCG ºdh ,âeó o°U »©HÉ°UCÉH oâ«°ûeh ,Iô°ùM án eÉ°ùàHG »ªa ≈∏Y o⪰SQ .p∂d hóÑj ɪc .»∏ãe á£ÑëªdG ájGhôdG p±ÓZ ≈∏Y .ΩÓMCGh ÉfCG Éæe ø«Hô¡J pâæc p∂fCG hóÑj oâØp dCG ,Iô«¨°U má«aÉ≤K máMõe hCG ,IôHÉY mIQÉ°TEG Oôée pâfCG É¡pàææX ɪHQ Gò¡H ôeC’G ™e pâ∏eÉ©J ∂dòd .»≤«≤Mh Oq ÉL ƒg Ée ≈dEG p∂gÉÑàfG É¡H Iôμa IO’ƒH kÓeCG ∂∏àc äGQÉÑY ≈∏Y ∫ uƒYCG ÉfCG oâæc ɪæ«H ,QÉà¡à°S’G ∫Ó˘ZC’G ô˘°ùμ˘à˘a ,ƒ˘ª˘æ˘Jh ô˘Ñ˘μ˘J ≈˘à˘M kɢ©˘e ɢ¡˘ «˘ uHô˘˘f ,p∂°SCGQ »˘˘a Iô˘˘«˘ ¨˘ °U .ájɨdG ≥≤ëJh .≥«bQ QÉÑZ ÉgÉ s£Z óbh ,ájGhôdG óo «©à°SCGh p∂fPCÉà°SCG âæc ô¡°TCG ó©H .øjõM ÉfCGh áæjõM ΩÓMCG ¿CG ô©°TCG oâæc .â«ÑdG ≈dEG »©e É¡oJòNCG ,ô˘˘FGhó˘˘dGh •ƒ˘˘£˘ î˘ dG ƒ˘˘ë˘ eGC oäò˘˘ NGC h ô˘˘ jô˘˘ °ùdG p±ô˘˘ W ≈˘˘ ∏˘ Y oâ°ù∏˘˘ L kÉeƒj ¬H oâª∏M …òdG º«¶©dG º∏ëdG äÉaQ ájGhôdG ¥GQhCG øY o¢†oØfCGh .É¡«a GC ôbCG ÉfCGh má∏«d πc É¡JGPÉëªH »°ûeCG âæc .kÓ«d áYOGƒdG ásØ°†dG √òg oâæeOCG »°ûªdG ÜuôLCG .»fòNCÉj n∞«°UôdG o∑ôJCG .IOƒ©dÉH ôéØdG »fôeCÉj ≈àM ’ ,â«ÑdG ≈dEG oäóY GPEG ≈àM ,QÉμaC’G Çôà¡J »c …QÉμaCG AGòëH 279


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 280

.¥QC’G ¢TGôa øe iôNCG kIôe êôîJ Oƒ©j Gk óZ .ºdCG ¿hO πeCÉà∏d í∏°üJ QÉjO É¡«a Ö«¨j IRÉLEG πc â°ù«d »àdG áHô¨dG áqéod ≈dEG ¬©e OƒYCGh ,Iô«°ü≤dG ¬àÑ«Z øe ∞°UÉ©dG Gòg oêôNCG m Ωƒj πc .¬«∏Y oäO sƒ©J .É¡°†©H ºuî°†Jh ´ÉLhC’G ¢†©H Éæ«°ùæJ Gk Aƒ∏ªe Ühô¨dG πÑb »FÉ°ùªdG ÉfÉ¡≤e øe OƒYCGh ¬«≤àdC’ á©eÉédG øe ¬fCG o±ôYCG .AÉ«°TC’Gh QÉμaC’ÉH …t ƒ°VƒØdG o¬oeÉ£JQG É¡Øu∏îj »àdG äÉHóædÉH ,á«eÓμdG ¬HhôM »a ô«°ùμàdGh 샪édG Iƒ¡°Th ≈°VƒØdG Iòd π¨à°ùj ¬fõëH ák fƒ≤ëeh ,¢†MódG ó°V áæ q°üëe oêôîJ kɪFGO √QÉμaCG søμdh .¬∏NGO »a mäGƒæ°S âs∏X É¡fCÉc kIóuªéàeh ,…qô°ùdG :»d ∫ƒ≤àa ,π¨æJ ¢ùe ≈dEG ¬H »°TCG .¿É«≤°ûdG É¡jCG ¬fÉ°SQɪJ m¿õM …CG .kÉ©e ’EG ɪcGQCG ’ .¢û«©f Gòμg .ôNB’G ≈∏Y ÉfÓc Åμàj ¿É«HôY ?Üô°ûJ πg .Üô°ûj ƒg .’ .kÉfÉ«MCG ∂æe π≤YCG ¬fCG ô©°TCG .Ö«éY ôl eCG o±ôYCG ’ .ihóL ÓH Ée m ¢TÉ≤æd Oo Gó©à°S’G ¿Éc πLôdG Gòg πãªd ±ôàYCG .ºé¡«°S ≈àeh Ωõ¡æ«°S ≈àeh ,»¡àæ«°S øjCG ’h GC óÑ«°S ∞«c …òdG ÉfCG ,kGô«ãc √ó≤àaCG m∂°SɪàH »æjò¨J âëÑ°UCG ¬©e »JGQGƒM ¿CG â∏©°TCG GC ó¡J ’ »àdG ¬fGô«f .kÉØMR IÉ«ëdG ∞«°UQ ≈∏Y ∞MRCG äô°U ∞bCG IQÉàa ,kÉ©e ɪ¡¡LGhCG äô°U .»°ùØf ≈∏Y OôªàdG π«àa »∏NGO »a 280


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 281

.∞©°†J ≈àM ¬Jɪ∏μH Égô°UÉMCG iôNCG kIQÉJh ,√só°V É¡©e »a QGO Ée kÉeÓc ¿CG ôcòJCG ’ äɪ∏μdG o⪡ah Aɨ°UE’G âª∏©J òæeh IôJƒàªdG ¢SƒØædG ≈∏Y áHÉàμdG ó«éj ¿Éc .¬eÓc π©Øj ¿Éc ɪc »ægP .Oɪ°†dÉH kIôeh u»μdÉH kIôe »MôL »JCÉj øjCG øe º∏©jh áØFÉîdGh á≤∏≤dGh ¬eÓc »d GóÑa ,ábƒÑ°ùe ô«Z »ØWÉY ∫PÉîJ Iôàa »a oâæc ɪHQ ¬eÉ¡°S π©éj ¿Éc kɪFGO »æ©æ≤j ’ …òdG ¬Jƒ°U ¬fC’ hCG ,áeÉ≤dG nÖ«¡e äɢ°Só˘≤˘ª˘dG º˘Lɢ¡˘j ¬˘fC’ ,Iɢ°SCɢª˘dG Ö∏˘b Ö«˘°üà˘d ,ɢ¡˘≤˘∏˘£˘j ø˘«˘ M kIOq ɢ˘M .óë∏e IhGô°†H ..kGô«ãc ájƒæ©ªdG kIô˘e ∞˘bCG ≈˘à˘M »˘æ˘©˘aô˘j .¬˘eɢeCG §˘≤˘ °SCG ɢ˘eó˘˘æ˘ Y kɢ ª˘ ¡˘ °T ¿É˘˘c ¬˘˘æ˘ μ˘ dh ák YôL ¿CG ô©°ûj ÉeóæY n⪰üdG oΩõà∏j .¬dóL ≈dEG Oo ƒ©j ºK ,iôNCG kIôe »à«aÉY Os ΰSCG ≈àM 䃪dG óM ≈∏Y »æcôà«a ,»æ∏à≤J ób iôNCG ,IÉ«ëdG OÉ¡LEG øe á«gGƒdG »JÓ°†Y … uƒ≤j ¿CG ∫hÉëj ¿Éc .iôNCG .¥ôa ’ ,≥ªMCG hCG ,≥ªYCG máHôéJ ÖMÉ°üc hóÑ«a ,kÉfÉ«MCG Å£îjh π≤àæj §≤a ÉgóæY .kÉfÉ«MCG o®ÉàZCG »æ∏©éj ɪe .ó©H »d sø°ùàJ ºd É¡æμdh .¬fõM ≈dEG »fõM øe QÉjO √ó≤aCG ¿CG ó©H ¬æWh øe êôN …òdG πLôdG Gòg .kGóL ôl «Ñc ¬fõMh ¬æμªj GPɪd oº¡Øj ,≈ØæªdG páÑ°ûN ≈∏Y kÉ≤∏©e ¬côJh ¬«a Ée πc o䃪dG ?Oƒ©j ¿CG ¬æμªj ’ GPɪd º¡Øj ’ ¬æμdh ,¬æWh øe êôîj ¿CG ¬HQÉbCG ¢†Øf …òdG Ωó©ªdG º«à«dG ƒg ,¬∏LCG øe Oƒ©j Ée óLƒj ’ É°üY ≈∏Y ÉC cs ƒJ .º¡bGôa ≈∏Y √hôÑLCG ≈àM ¬«∏Y Gƒ≤s«°Vh ,¬æe º¡jójCG 281


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 282

kIô°SCG »æÑj ¿CG ∫hÉM .IÉ«ëdG »a Gk ó«Mh »°ûªdG ºs∏©J ºK ,É°üY ó©H »˘a ¬˘à˘LhR näƒ˘ª˘à˘d ê shõ˘J .¬˘jƒ˘à˘ë˘ J kIô˘˘°SCG ó˘˘é˘ j º˘˘d ΩGO ɢ˘e ɢ˘¡˘ jƒ˘˘à˘ ë˘ j Qo GóbC’G ¬H »eôJh ,™«HÉ°SCÉH Égó©H ¬æHGh ,ΩÉjCG ó©H É¡°VÉîe päÉØYÉ°†e .≥jô£dG áYQÉb ≈dEG iôNCG kIôe @@@ Ée .ó©H áªjó≤dG ¿óªdG QÉKBG ¬«∏Y ∞MõJ ºd ÖNÉ°üdG ôaƒμfÉa o¬Lh á∏é©H ¿ƒæeDƒj ’ øjòdG ∫ÉØWC’G ´ÉaófÉH IÉ«ëdG ¬«a ¢†côJ âdGR Aƒ∏ªe Éæg ™«ªédG .¿hô©°ûj ’h kÓ«d º¡°ShóJ »àdG á∏«≤ãdG øeõdG ¥GôYC’G páæjóe ,ôμÑdG áæjóªdG √òg »a áªîàdG ≈àM πÑ≤à°ùªdG ΩÓMCÉH ¢Uôa øY ø∏©j Gk ójóL kÉæWh íàØàd É¡°†©H ™e πNGóàJ äòNCG »àdG .¿ÉeC’Gh AGôãdGh ¢û«©dG Ohó˘M ∞˘∏˘N á˘Ä˘Ñ˘à˘î˘ e ɢ˘¡˘ °ùØ˘˘f ø˘˘¶˘ J »˘˘à˘ dG Qõ˘˘é˘ dG √ò˘˘g Ohó˘˘M »˘˘a É¡bGóMCG »a ™ª∏j .Ió«©H OÓH øe äôLÉg »àdG ¿ƒ«©dG ™ªéàJ ¢VQC’G á©LÉØdG âYQõfG ¿CG ¿Éμa ,AÉ≤HÓdG ≈∏Y ºgOÓH »a Ghódh ¿CG ó©H πeCG ºd kÓ«L ºgó©H øe ÉgƒKQhCGh ,áeó°üdG πμ°T òNCÉJ º∏a º¡àé°ùfCG »a .áÄaGódG êƒ∏ãdÉH IÉ s£¨ªdG É¡dÉÑLh ,á©°SGƒdG ôaƒμfÉa Aɪ°S ’EG ô°üÑj ôéØàj …òdG ºî°†dG É¡°Uôb øe á«LÉædG ¢ùª°ûdG á©°TCG ÅÑàîJ Éæg kÓjP ÉgAGQh ák ÑMÉ°S ,IOQÉÑdG Öë°ùdG »a ¢Uƒ¨Jh ,Iôe ∞dCG Ωƒj πc .¢SCÉ«dGh äÉà°ûdGh Ωó©dG ≥FÉbO »a É¡bõe …òdG ¢ûMƒªdG AGô©dG øe 282


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 283

»gh ,IÉ«ëdG º¡ëæªJ ¢ùª°T øY ¿ƒãëÑj ôaƒμfÉa ≈dEG ¿ƒJCÉj øjòdG πc .IÉ«ëdG ¿hójôj ô°ûH øY åëÑJ ø«M .∞«°UôdGh ≈¡≤ªdG ø«H n¥ôØdG o±ôp YCG ’ áæjóªdG päGsOÉL ≈∏Y máæjóe ≈dEG Ap ƒ°†dG iôée »a ôo o¶fCG ,π∏μdGh »©°ùdG ôo eCG »s ∏Y o§∏p àîj øe äsóªà°SG »àdG IQƒé¡ªdG p¿Gó∏ÑdG páØ¡∏H ºo¡pæ°†àëJh ,AÉHô¨dG oøpeóoJ áo ª¡eh ,Ée ál jÉμM Éæg mÖjôZ πc AGQh .É¡pFÉ≤Ñd ák «Yô°T ¢SÉædG ôp YÉ°ûe º¡JÉjÉμM o™ªL »g É¡ p°VôYh páæjóªdG p ∫ƒ£H pá©WÉ≤àªdG ´QGƒ°ûdG √òg .øjôNB’G ≈ n£oN ≈∏Y Én¡ n°ûo≤æàd √òg ≈˘˘∏˘ Y …hɢ˘°ùà˘˘dɢ˘H ´Rs ƒ˘˘J º˘˘K k’hCG ≈˘˘Ñ˘ é˘ oJ .ᢢ«˘ cGô˘˘à˘ °TG ɢ˘æ˘ g ¿Gõ˘˘ MC’G ¢SGO …òdG ¢ù©àdG ºg …hÉ°ùj kɪg o´ƒéتdG oπeQC’G πªë«d ,™«ªédG ΩC’G ´ƒ˘eO ø˘e o¬˘sdó˘˘ª˘ dG o≥˘ °Tɢ˘©˘ dG nÜôn ˘ °ûjh ,≥˘˘jô˘˘£˘ dG »˘˘a ¬˘˘FGò˘˘M •É˘˘HQ ájÉμM ºgóMCG ¬«∏Y Öàc QGóL ≈∏Y Oqô°ûªdG ó«MƒdG Åμàjh ,≈∏μãdG òNCÉàd ,è∏ãdG ±óf ™e ΩƒéædG ∫õæJ ,π«∏dG ∞°üàæe óæYh ,≈ØæªdG .Aɪ°ùdG ≈dEG º¡eƒªg ¿õëdG øe ºc ,ó«©H πJ ≈∏Y É¡æNóf IQÉé«°S áHô¨dG íÑ°üJ ÉeóæY ?Oƒ©f ≈àM ™eódG øe Éæd »≤H ºch ?É¡«dEG êÉàëf ÉæfCG ô©°ûf ≈àM Éæ«Øμj Éæeôëjh ,AÉ≤ÑdÉH Éæjô¨j kÉfƒæM kÉÄaGO áæjóªdG √òg ≥aCG 𶫰S ≈àe ≈dEGh ?øWƒdG øe ,πeCÉàdG øe »æ©æªJ ájƒØ©H çhóëdG äO qƒ©J Éæg AÉ«°TC’G ¢†©H πc â©°Vh ób áæjóªdG óLCG ,Ée A»°T nπteCÉJ IQhô°†dG øe óLCG ÉeóæYh 283


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 284

’ É¡fEG .¥ƒ°ûædG Ö∏oY ¬Ñ°ûJ Iô«¨°U Ö∏oY »a ¬∏qeCÉJ ≈dEG êÉàMCG Ée .»°ùØf …PDhGC ’ ≈àM ,É¡«æ«Y âëJ ’EG ¿õëdG »a π°Sôà°SCG ¿CG »fójôJ ºjób …ô°ûH Qnóbn ¿õëdG ¿CG áæjóªdG √òg »a ¢VQC’Gh Aɪ°ùdG º∏©J ’ ¬fC’ ¿õëf Éæcôààa ,∫hC’G á«fÉ°ùfE’G ø«£H l¿ƒé©e ,øjƒμàdG Ωópb ÉæMGôL Qó≤H kÉfõMh ,AÉμÑ∏d ≥WÉæe kÉ©«ªL ÉæëæªJh ,≈fGõëdG ’EG É¡«JCÉj .Éæe ™ª°ùàd ∂dP ó©H ¢ù∏éJ ºK ,ádƒ¡éªdG É¡fEG .kÉæWh íÑ°üàd áæjóªdG √òg ¬«dEG êÉàëJ Ée πc »g á∏«∏b äGƒæ°S ,IOQÉ˘Ñ˘dG ɢ¡˘à˘Ø˘°UQCG ≈˘∏˘ Y ɢ˘fA’h ´Rq ƒ˘˘J .¿hó˘˘≤˘ Ø˘ j ɢ˘ª˘ H ɢ˘gAɢ˘Hô˘˘Z ƒ˘˘°Tô˘˘J .øWƒdÉH ÉæfɪjEGh ÉæJÉ«eƒb º«ª°U »a Gk ôéæN áÄaGódG É¡àØ°ù∏a ¢Sô¨Jh Éæ« u£¨Jh ,ÉæeɶY »a IOhôÑdG ≥WÉæe ∑QóJh ,ÉæMGôL º¡ØJ É¡fEG èàæJ ’ OÓÑdG ¢†©H ¿CG ôeC’G »a Ée πc ?GPÉe ºK ,∫ɪédÉH ,ø«æëdÉH ´ƒédG »a ƒªæj ’ ø«æëdG .¬æe kÉ°†FÉa èàæJ OÓÑdG ¢†©Hh ,ø«æëdG .É¡JQGôMh É¡Fƒ°V πÑb ¢ùª°ûdG ºt¡ØJ ≈dEG oêÉàëj ¬fEG ,ádõ©dGh âÑμdGh .¢ûMh ɪgÓc .ÉfOô£j …òdG øWƒdG ¬Ñ°ûj É檡Øj ’ …òdG øWƒdG ¬fEG .á«HGô°ùdG ÉæbGóMCGh ÉæHÉ°üYCG ≥gôoJ º∏ëdG øWƒdG IQƒ£°SCG π¶Jh .ôª≤dG ¥GôàMG øe óYÉ°üàªdG ¿ÉNódGh ,AÉHô¨dG ¥qQƒD j …òdG ¢ùLÉ¡dG .¿hôFÉK º¡Ø°üfh IÉμoH º¡Ø°üf .AÉHô¨dG ºg A’Dƒg ±ó¡dG √óæY ƒªæj ¿É°ùfE’G Qó°U »a IQƒãdG π«àa π©à°ûj ÉeóæYh ¢ùØædG »a óMƒàj ÉeóæY .QÉjO ∫ƒ≤j ɪc ¢SÉ°SC’G ƒg Gògh .óMGƒdG ≥˘˘«˘ ©˘ Jh Ωõ˘˘©˘ dG »˘˘æ˘ ã˘ J »˘˘ à˘ dG iô˘˘ NC’G Aɢ˘ «˘ °TC’G √AGREG §˘˘ ≤˘ °ùJ ±ó˘˘ ¡˘ dG 284


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 285

.¢SÉÑàd’Gh á¡Ñ°ûdGh OtOÎdG å©ÑJh ,¥Ó£f’G kIOÉ©°Sh kÉfÉeCGh k’Ée ójôj ¬fEG .±GógCG Iqó©H ¢û«©j kÓLQ πq«îJCG GPEGh ,ôNB’G √ÉæK ÉgóMCG ≈dEG ≈©°S GPEÉa .¬aGógCG ôKÉμàJ ºK ,kÉæWhh kIô°SCGh ±É°üfCÉH ≈°Vô«a ,√ô«¨H »uë°†oj ¿CG ∞μæà°SG ,óMGh π«Ñ°S »a ógÉL .kÉjQƒK ¢ù«d Gòg .kÉæcÉ°S ∑qôëj ’h ,ÉgóMh A»éJ »àdG ±GógC’G ó«MƒdG ±ó¡dG ÖMÉ°U ¬fEG .¢VQÉ©jh Oqôªàj øe ¢ù«d …QƒãdG »uë°†j ¬fEG .§≤a k’Ée ójôj ôNBG kÓLQ πs«îJCG .¬∏LCG øe ógÉéj …òdG ,√õ«côJ oâuà°ûoJ AÉ«°TC’G √òg ¿C’ ,á©àªdÉH ,áMGôdÉH ,øWƒdÉH ,Iô°SC’ÉH ≈àM ,ó«MƒdG ¬aóg πLCG øe A»°T sπc ôo Øp °†j ¬æμdh .√Oƒ¡L ∞p©°†oJh .íéæj Ée kÉÑdÉZh ,¬H ôضj óéf Gò¡dh ,ΩôoédG AÉæé°S øe ó©°SCG …CGôdG AÉæé°S óéf Gò¡d π˘c Ghô˘°ùN º˘¡˘ fGC º˘˘ZQ ,AG󢢩˘ °S ¿ƒ˘˘Jƒ˘˘ª˘ jh ,Aɢ˘°†«˘˘H AGó˘˘¡˘ °ûdG √ƒ˘˘Lh .º¡aóg »g øμJ ºd π°UC’G »a É¡s∏c º¡JÉ«M søμdh ,º¡JÉ«M Gòμg ,z¬æY ∂FÉæãfG hCG ,p∂aóg päGƒa :ø«Ä«°T ≈∏Y ’EG ¿õëJ ’{ .kÉeɪJ QÉjO É¡dÉb .º¡FÉμH ≈∏Y ¿ƒØ£j ,AÉ°ù©àa ¿ƒμÑj øjòdG ÉeCG .¬d ≈æ©e ’ kÉÑî°U AÉμÑdG íÑ°üj kÉfÉ«MCG É¡fEG ?Éææ«YCG øe ôs Øp J ¿CG Ée má©eód oíª°ùf ≈àeh »μÑf ≈àe oº∏©f ƒd ¬Ñ°ûj ¬fEG .AÉμÑdÉH Gk QGôb É¡«a òîàf »àdG ∂∏J ᪰SÉM ál ≤«bO läɶëd .⫪«a ∑Éægh ,»Ø°û«a Éæg ™£≤j …òdG ìGsôédG ™°†Ñpe 285


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 286

…óéj ’ ≈àe ¿ƒμÑj .AÉHô¨dG óæY IOƒ≤Øe √òg AÉμÑdG á∏°UƒH ≈Ø°TCG IóMGƒdG á©eódG ¿ƒμJ ≈àe º¡YƒeO ¿ƒ°ùÑëjh ,kÉÄ«°T AÉμÑdG .Égô°SCÉH É«fódG ÜÉ°ûYCG øe º¡©Lƒd ó˘≤˘Ø˘f ɢeó˘˘æ˘ Yh .ɢ˘¡˘ eÓ˘˘jE’ ¢ù«˘˘dh ɢ˘gOƒ˘˘Lƒ˘˘d º˘˘dCɢ à˘ f ìGô˘˘é˘ dG ¢†©˘˘H .iôNCG kIôq e QGóbC’G á¡LGƒe ≈dEG âØà∏f ºdC’ÉH ¢SÉ°ùME’G .≈°ùæoj ób ¬°ùØf ∫tòdG ɪæ«H ºdDƒe u∫òdÉH ¢SÉ°ùME’G ôØ°S áÑ«≤M º¡JOsô°T øjòdG ø««ØæªdG ´ÉLhCG .äÉØ°ù∏a läÉØ°ù∏a .¬fƒgôμj Qm É£e ≈dEG ,º¡gôμj Qm É£e øe É¡H ¿ƒ∏≤àæj o¢û«©f ,•ƒ≤°ù∏d πjB’G ≈æѪdG ¬Ñ°ûJ ?áHô¨dG ¬Ñ°ûJ GPÉe ø«ª∏©JCG øe øμdh .Éæ°ShDhQ ¥ƒa §≤°ùj ≈àe …Qóf ’h áªjó≤dG ¬aƒ≤°S âëJ .∂dòd ¬HCÉj @@@ ÉC £îdG ≥jô£dG »a »°ûªj ƒg áæ°S ∫GƒW IOÉ©°ùdG ≠∏Ñj ºd Gk óMCG ¿EG .√ÉéJ’G π¡éf Éææμdh .Éæe ΩÉjCG ó©oH ≈∏Y IOÉ©°ùdG .kɪàM ,ΩÓμdG AÉæKCG áHÉqÑ°ùdÉH »s dEG ô«°ûJ »gh É¡JQÉÑY π¨æJ ¢ùe âdÉb .≥jô£dG øe ¢Sôàëj ¿CG É¡æHG »°UƒJ É¡fCÉch êÉàëf .ô««¨àdG IQób º¡JGhP »a ¿ƒμ∏ªj øjòdG ≈∏Y ô«°ùj É¡eƒ¡Øe IÉØë∏°ùdG πãe ,ÜÓ≤f’G ≈∏Y ÉfóYÉ°ùàd kÉfÉ«MCG á«LQÉN ±hôX ≈dEG .á«LQÉN mIóYÉ°ùªH ’EG Oƒ©J ¿CG øμªj ’ ,Égô¡X ≈∏Y âÑ∏≤fG »àdG 286


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 287

¢ù∏LCG ÉfCGh ,Éæe máHô≤e ≈∏Y »fÉ°üªb …ƒμJ π¨æJ ¢ùe áeOÉN âfÉc .≥«°†ªdG ≈∏Y tπ£J »àdG áaô°ûdG »a É¡Jóq«°S ™e …òdG âbƒdG Gòg .É¡JOÉ©c kGôcÉH »qeGC »H â∏°üJG ,ìÉÑ°üdG Gòg ≈˘dEG í˘qª˘∏˘J âMGQh »˘eƒ˘f ø˘e »˘æ˘à˘¶˘≤˘jCG .ɢ¡˘æ˘«˘æ˘Mh ɢ¡˘eƒ˘˘f ¬˘˘«˘ a ɢ˘¡˘ ª˘ gó˘˘j kÉ£ÑJôe oâdR Ée »fC’ áæμªe ô«Z »JOƒY ¿EG É¡d â∏b .IRÉLE’G ÜGôàbG .πeCG áÑ«N É¡Jƒ°U »ah »d ƒYóJ âMGQ .»à°SGQO âØbƒJ ƒd ≈àM πª©H á°ûMƒe áæjóe …CG ?‹EG …Oƒ©J ¿CG πÑb ¢VÉjôdG ≈dEG OƒYCG πg »˘à˘dG º˘˘Yɢ˘£˘ ª˘ dG .p∂©˘˘e »˘˘Jɢ˘jô˘˘cP ∑ɢ˘æ˘ g ?p∑󢢩˘ H ¢Vɢ˘jô˘˘dG âdɢ˘ë˘ à˘ °SG ¬«a Éæ«≤àdG …òdG ¥óæØdG ,ÉæJCGôL â≤Ñ°S »àdG ΩÉjC’G »a É¡«dEG p∂JƒYO ,¬∏μ°Th ÖëdG Gòg ºéM ÉgóMh ±ô©J »àdG p∂àaôZh ,≈dhC’G Iôª∏d ´QGƒ°ûdGh ,É¡«a »JQÉ«°S øjOƒ≤J p∂côJCG oâæc »àdG áæjóªdG ±GôWCGh p∂oà«Hh ÇOÉ¡dG p∂t«Mh ,É¡«a Éæ«≤àdG »àdG øcÉeC’Gh ,É¡«∏Y Éæ«°ûe »àdG .»ëdG 䃫H ø«H ôÑcC’G ?p∂∏˘«˘MQ 󢩢 H ¢Vɢ˘jô˘˘dG »˘˘a »s ˘ ∏˘ Y Aɢ˘«˘ °TC’G äô˘˘neBɢ J ∞˘˘«˘ c ø˘˘jQó˘˘JCG ¿hO »JOƒY ≥jôW »a ∞bCG GPɪd …QOCG ’h ,…óMh ¬«°†bCG ôl HÉY Ql Gƒ°ûpe .´É©°T ,pâfCG p∂àNCG IQÉ«°S QGƒL kÉ©«ªL ¢VÉjôdG äGQÉ«°S ¥ƒa ô«°ù∏d áªjó≤dG IOÉ©dG »æJsõg .É¡o©ÑJCG oâ∏∏X ó©oH ≈∏Y øe p∂à«H ó°übCGh iƒ∏ëdGh ô«°ü©dG …ôà°TCG oâæc ɪ∏ãe kÉeɪJ .ìGôédG º©W ¢ù q°ùëJCG »æμdh ,¬∏NOCG ød »fCG º∏YCG ÉfCGh ,äO sƒ©J ɪc Gk ôéa .∑ƒ°ûdG ™∏àHCGh »fÉ°ù∏H »°VɪdG 287


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 288

.á˘Ä˘«˘°†e ál ˘eɢ°ùà˘HG ɢ¡˘¡˘ Lh ≈˘˘∏˘ Yh ɢ˘¡˘ Ø˘ Jɢ˘¡˘ H ák ˘ dƒ˘˘¨˘ °ûe ´É˘˘©˘ °T âfɢ˘c ≈dEG ÉfCG oäóYh ,â«ÑdG ≈dEG √ó©H äOÉY kÉ«FÉ°ùf ≈k ¡≤e ºK Gk ôéàe änó n°ünb .…QóJ ¿CG ¿hO »eƒf ´hô°ûe ´É©°T â∏sLCG .kÉ°†jCG á∏«∏dG ∂∏J ¥QCG .Gòg iôcòdG ∞«W ó©H iôNCG kIôq e π¨æJ ¢ùe oIQÉÑY »æ°SôàØJ ÉfOƒ≤J .»Yh ÓH »°ûªf .áÄWÉîdG ¥ô£dG Öμæàf Éqæμdh áÑjôb oIOÉ©°ùdG .á≤«≤M ’h É¡d π°UCG ’ »àdG á∏q∏°†ªdG ÇOÉѪdGh ±GôYC’Gh äGOÉ©dG Éeh ,Éæ∏NGO »a ¿É°ùfE’G Aƒ°V ô°üÑf ’h ™ªàéªdG äɪ∏X »a o§sÑîàf ¬«dEG ÉfQÉ°UCG GPÉeh ?ôÑcCG kÉaƒN ’EG ÉæaƒN ÉæKQhCG GPÉe .IOÉ©°ùdG √òg Éæ¨∏H ?≈°SC’Gh ¥GôØdG øe ¬«a øëf Ée ’EG ¿ÉÑédG åtjôàdG :π¨æJ ¢ùe ™e ¬«a ôqμaCG Ée πªcCG lI sƒ°ûëe É¡e qøμdh .kÓ©a äGƒ£N øe Éæ«dEG ÜôbCG ÉæJOÉ©°S âfÉc É¡JƒNEG Iƒ°ùb øe äCGQ »àdG »g .á≤gGôªdG òæe »u dÉLôdG ±ƒîdÉH ºg GPEÉa ,á∏μ°ûªdG ∂∏J ∫ÓX øe âéf É¡°ùØf âæ¶a ,äCGQ Ée QƒcòdG .É¡°ùØæH É¡JÉ«M äó°ùaCÉa ,É¡eɶY »a ±ƒîdG GƒYQR ób ?É¡H Gƒ∏©a GPÉe kÉHÉ°T ∞JÉ¡J Égƒ©ª°S .≈dhC’G É¡à≤gGôe AÉæKCG É¡ØJÉg ≈∏Y Gƒà q°üæJ ,äÉÑãdG πÑb uø¶dGh ,ø«≤«dG πÑb u∂°ûdÉH ÉghòNCG .¬Jƒ°U ’EG ±ô©J ºd »a á∏«Ñ≤dG QɪàNG øe GhócCÉàj ≈àM á«dƒLôdG º¡JÉÑ°†Z É¡©e Gƒ°SQÉeh IAGòH ¬«dEG É¡JQÉ°UCG …òdG »°ùØædG oΩÉ£oëdG ¿Éch ,º∏¶dG ¿Éμa ,º¡bhôY .º¡JÉeÉ¡JG 288


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 289

?º¡àNCG â°ù«dCG .Öjôb øe tøMCG mÖjôZ sÜQo øμdh ,º©f .∂ÑM »a â©bh Gòg πLCG øe ɪHQ .¿PEG º¡æe É¡«∏Y søMCG nâæc .∫ÉLôdG pIƒ°ùb øY Ö°SÉæªdG É¡ n°†jƒ©J nâæc ôÑcCG É¡e .»©e ¿ÉæëdG øe √ÉqjEG Éghó≤aCG ÉqªY oånëÑJ ’ É¡e .’ ¿ƒcC’ oäó¡L »ææμdh .Égô¨°üj øqªe ájɪëdG »≤à°ùJ ødh kÉqæ°S »æe AÉ°ùædG ∫É≤àYG ¢Sƒg »s a GƒYQõj ¿CG øe …ó∏éH oäƒéf ɪch .ÉfCG ɪc .qø¡Hƒ∏b päÉ°†Ñf ós Yh qø¡JÉjqôM n¢ùÑMh .ôÑcCG õm «côàH ¬dƒbCG Ée ≈dEG »¨°üàd É¡à°ù∏pL »a π¨æJ ¢ùe âdóàYG »g »àdG É¡àjqôMh É¡àKƒfC’ »eGôàMÉH hóHCG ’ ≈àM ógÉLCG âæc QÉKBG π¨à°SCG ¿CG ∫hÉMCG hCG ,ôμY AÉe »a OÉ£°UCG »fCÉch kÓ°UCG …CGóÑe .É¡Ñ∏≤H RƒaC’ É¡jój »a IƒNE’G É¡côJ »àdG Oƒ«≤dG ∑ÉÑJQÉH âëæëæJ .É¡≤∏M »a äɪ∏μdG äô°ûëfÉa áeOÉîdG âª∏μJ :iôNCG kIôe É¡JQÉÑY äOÉYCG ºK .…ó«°S ∂fÉ°üªb â¡àfG »˘fɢ°üª˘b oâ∏˘ª˘M .iô˘NCG má˘aô˘Z ≈˘dEG âHô˘¡˘a ,¿É˘æ˘ à˘ eɢ˘H ɢ˘¡˘ d oäCɢ ehCG :∫ƒ≤J »gh π¨æJ ¢ùe »æàØbƒà°SÉa êhôîdÉH o⪪gh .ôYÉ°T ∂fCÉch kɪFGO oçós ëàJ ∂fEG ɪHQ É¡æμdh ,»ØWÉ©dG Ö«©dG Gò¡H πÑb øe É¡JôÑNCG ób øcCG ºd »fCG ’EG º¡ØJ øμJ ºd .»fGõMCG ó«°ùéJ »a »Hƒ∏°SCG øe ∂dP âcQOCG 289


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 290

øe m πjƒW m܃ÑfCG ôÑY ôt ªj ,¿õë∏d kɪuî n°†oe »YÓ°VCG âëJ ∂∏eCG »˘˘Yɢ˘LhCG ɢ˘¡˘ d Oo ô˘˘°SCG Gò˘˘μ˘ gh ,»˘˘à˘ Hô˘˘Z pᢠgƒ˘˘a ø˘˘ e ™˘˘ aó˘˘ æ˘ j º˘˘ K ,¢SCɢ «˘ dG .Iô«¨°üdG ójôj ɪc …ó«H É¡∏uμ°TCG ,uôoLB’G øe ák «fBG hóÑj É¡eÉeCG »fõM ¿Éc ɪãjQ ,iôNCG má«fBG ≈dEG É¡côJCG hCG ,É¡∏NGO …ôYÉ°ûe ô°ûMCG ºK ,¿õëdG .IójóL ôYÉ°ûe »d ƒªæJ GhôÑc ɪq∏c ,Gòg »d âdÉb ,Gòμg ¿ƒfõëj kɪFGO AGô©°ûdG ¿C’ .º¡æ«YCG »a IÉ«ëdG äôo¨°U …ódƒe πÑb ºjób m Ωƒj ≈∏Y oâØbh .É¡JGôcòe ôàaO kIôq e »d äCGôb ¿õëdÉH ák Hƒ°ûe iôNCGh áæjõM mäÉ£ëe ’EG â°ù«d IÉ«ëdG{ :¬«a râÑnàc Qó≤H ¿ƒμj »°VɪdG øe ∂JôcGP »a ≈≤Ñj Éeh .Ió«©°S Gk RÉée É¡«qª°ùf .z¬«a ∂e’BG âfÉc Ée @@@ o¢ûbÉfCGh ,…QÉμaCG ¢ùØæJCG ÉfCGh π«∏dG ∫GƒW .QGô≤dG ópdh ,á∏«∏dG √òg{ .z»°ùØf ¢ùª°ûdG QƒæH äCÓàeG »àdG áaô°ûdG ∑ôJCG .ó©H π¨æJ ¢ùe ß≤«à°ùJ ºd ,…É°ûdG øqî°SCG .IRÉLEG Ωƒj »a Am §ÑH …QÉ£aEG õq¡LC’ ïÑ£ªdG πNOCGh QÉÑNC’G ™HÉJCG ÉfCGh m π°ùμH ≠°†eCG ºK ,áqjhôH o√ƒ°ûMCGh …õÑN ™£bCGh .ΩɪàgG ∞°üæH 290


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 291

?É¡e Éj ¿B’G ø«∏©ØJ GPÉe iôoJ »°SÉ°ùMEG äó≤a »fCÉch ôaƒμfÉa ™«≤°U âëJ …QÉKófG ≈∏Y ΩÉY ôs e ΩGõàd’G Gòg ’ƒdh ,¢SQOCG âdR Ée .øeõdG Qhôeh ΩÉjC’G ÖbÉ©àH ¢ûeɢg ≈˘∏˘Y »˘˘°ûeCG »˘˘fGC kɢ ≤˘ M äô˘˘©˘ °ûd »˘˘à˘ dɢ˘°SQ π˘˘LGC ø˘˘e »˘˘©˘ eɢ˘é˘ dG p ∫GDƒ°ùd ák HÉLEG oäóLhh ,»JÉà°ûd Gk óq M â©°Vh ¬dÓN øªa .âbƒdG ?Éæg π©aCG GPÉe ,≥jô©dG ôaƒμfÉa .zp∂ÑMCG kÓ©a »fCG óo cs CÉJCG ɪqHQ .»fõM ¥GQhCG oÖuJQCG ɪqHQ{ ΩÉeCG á≤s∏©ªdG »àq∏¶pe oäòNCGh áYô°ùH »HÉ«K oâdsóH ºK …QÉ£aEG oâ«¡fCG ≈∏Y oâ«°ûeh »g å«M »JQÉ«°S oâcôJ .á≤°ûdG øe oâLôNh ÜÉÑdG âfÉc .êôîàa ¬∏aɨJ ¿CG ¢ùª°ûdG OÉμJ m ìÉÑ°U »a ≥«°†ªdG ±ÉØ°V lπ«ªL ôaƒμfÉa øe ¿ÉμªdG Gòg »a Ée πc .á∏«ªL »dƒM øe AÉ«°TC’G .É«LQƒL ´QÉ°T ≈dEG ¬éJCG äCGóH .IOÉ©dÉc päòNCG ób pâeO Ée ?π©aCÉ°S GPÉe oâ«≤H ƒd ?π©aCÉ°S GPÉe oäóY ƒd ≈àM ¢VQC’G ô¡X ≈∏Y tÜOCG qπXCÉ°ùa IÉ«ëdG »a »àÑZQh »MƒªW p∂©e ,ÜÉë°ùdG s¢ùªj ¿CG ¬H iôMCG ¿Éc πLQ 䃪«°Sh ,É¡æ£H ≈dEG OƒYCG .¬æY âs∏îJh kÉeɪJ ¬àbôMCG ,áÑ«éY IÉàØH √QGƒ°ûe ∫hCG »a ôqã©J ¬æμdh .z¢†jôe »fC’ Ée xπM øe óH ’{ ɪfCÉc .øgƒdÉH ô©°TCG »æjƒàëj Ée ¬«a óLCG ’ lìÉÑ°U ¥ô°ûj ÉeóæY …òdG ÉfCG ?¬t≤ëà°SCG ’ kÉeƒj …ôªY OGOõj GPɪd .¬∏Ñb äƒeCG ¿CG »q ∏Y ¿Éc ’ .¬fÉμe »a A»°T πc .á°†jôªdG ¢SQGƒædG πãe »às≤°T »a Ös∏≤JCG 291


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 292

,á°ù«©àdG »JôcGP ≈àM .∞«¶æàdG ≈dEG áLÉM ’ ,Ö«JôàdG ≈dEG áLÉM .Ωƒ«dG É¡eƒf øe ≥«ØJ ’ ¿CG É¡d ôl «N .zójóéH »JCÉJ ød ÉgóMƒa ,»JÉMÉÑ°U πμ°T ÉfCG ôu«ZCG ¿CG óq H ’ ¿PEG{ .kGô«ãc p∂«dEG oâ≤à°TG »fCG hóÑj ,p∂˘uÑ˘M …ó˘j ø˘«˘ H oπ˘ pHGò˘˘dG ,p∂Jƒ˘˘°U pᢠª˘ ¨˘ æ˘ H ¿B’G ≈˘˘à˘ M ¥Qɢ˘°ûdG ɢ˘fCG ?π©aCG GPÉe ..ø«à∏«ªédG p∂«æ«Y ø«H mäGƒæ°S òæe ≥s∏©ªdG .zpâ©£à°SG ¿EG p∂«dEG »bƒ°T »ØbhCG{ äCGóH .áæjóªdG §°Sh »a ´QGƒ°ûdG ôÑcCG ,É«LQƒL »a ÉfCG Gk ô«NCG »a ôt eCÉ°S .¿B’G ál ¡Lh …óæY ¢ù«d .»bƒa n¿ÉμªdG tπ¶J Iô«ÑμdG ¬JÉjÉæH Oƒ˘°ûM π˘eCɢJC’ ∞˘˘bCɢ °Sh ,iô˘˘Ñ˘ μ˘ dG ᢢjQɢ˘é˘ à˘ dG õ˘˘cGô˘˘ª˘ dG ≈˘˘∏˘ Y »˘˘≤˘ jô˘˘W ´QÉ°ûdG hóÑj .øØdG ∞ëàe oÜGƒHCG íàØJ ¿CG ô¶àæJ »àdG ø«ëFÉ°ùdG ≈∏Y ¿ƒ°ùHhôdG »a »°ûeCG ¿CG »s ∏Y ɪHQ .…QÉμaCG øe ôãcCG kÉÑNÉ°U .¬JGPÉëe ?ÖëdG t≥ëà°ùj ¿Éc ∫hC’G p∑Éàa ¿CG ø«æeDƒJ ¿B’G ≈àM pâdR Ée πg ∞«c p∂dCÉ°SCG ¿CG »d t≥ëj ∫ÉLôdG ±Éæ°UCÉH ¿B’G º∏YCG päô°U p∂fC’ ɪHQ ?¬dÉ«N º«KGôL ≈∏Y o¢û«©jh ,kɪgh oäÉà≤j kÉØ«©°V Gk ôYÉ°T ?¿B’G »ææjôJ …Oƒ©àd ¥Ó£dG AÉæY p⪠s°ûéJ ɪHQ p∂fCG ,¬àLGò°S •ôØd ,tø¶j lπLQ ?¬«dEG .z≈Ø°ûoj ÉeóæY ,p∂æY kɪZQ nAÉæ©dG Gòg oêPÉ°ùdG p∂ª u°ûé«°S{ p ¢û«°ûM »a o¥QɨdG ÉfCG .»d »fƒμJ ¿CG oâ«qæªJ ÉæqÑM päÉjGóH òæe 292


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 293

o Ø˘∏˘JCG ≈˘à˘M p∂«˘a oäô˘sμ˘a .ɢ¡˘dhCG π˘Ñ˘b ɢ˘gô˘˘NBG π˘˘s«˘ î˘ JCG .á˘˘Ñ˘ ©˘ °U m ΩÓ˘˘MGC â ø«©°ùJh ,kGQGƒM ø«©°ùJh ,kGó¡°ûe ø«©°ùJ oâ≤∏Nh .»ZÉeO n∞°üf oâ∏«îJ .πÑ≤à°ùªdG AÉÑg »a p∂æ«Hh »æ«H QhóJ ¿CG øμªj ¿Éc ,ká°üb .ÉædÉØWCG Aɪ°SCGh ,ÉæJQÉ«°S ,Éæà≤jóM ,Éæeƒf áaôZ ,Éædõæe .º¡dÉμ°TCGh º¡YÉÑWh ºgDhɪ°SCG .kÉ©e kɪFGO É¡H Éæª∏M Iô«NC’G √òg ∞«μa ,p π©ØdÉH ºgOÓ«e päGOÉ¡°T ÉæÑàc .p∂¡Ñ°ûoj º¡tjGC h »æ¡Ñ°ûoj º¡tjGC h ?º¡æY Éæ«q∏îJ »FÉeO ¬«a ™ªàéJ É«fódG »a πØW óLƒj ¿CG kÉ≤M ø쪪dG øe πg ?√ÉHCG ¿ƒcCGh ¬qeGC ø«fƒμJ ?p∑DhÉeOh ød ,¿ƒμj ød lπØW .ó©H ≥∏îoj ºd m πØW »r æ«Y øe ≥gôe ÉfCG ºc .ÆGôØdG øe ,Ωó©dG øe lAõL ,A»°TÓdG øe lAõL .óLƒj ø˘˘e ¬˘˘Øt ˘ ë˘ J ᢢjQɢ˘é˘ à˘ dG t∫ɢ˘ë˘ ª˘ dG .k’ɢ˘ª˘ Lh Gk Ahó˘˘g ô˘˘ã˘ cCG ¿ƒ˘˘ °ùHhô˘˘ dG ø˘˘e Gk Oq h ô˘˘ã˘ cGC ¿ƒ˘˘°ùHhô˘˘dG »˘˘a ¢Sɢ˘æ˘ dG{ :Iqô˘ e Qɢ˘jO »˘˘d ∫ɢ˘b .ø˘˘«˘ Ñ˘ fɢ˘ é˘ dG π©éj »≤£æe mÖÑ°S »a oäôμa .záæjóªdG §°Sh »a iôNC’G ´QGƒ°ûdG ô˘«˘°ùØ˘J QɢjO »˘fÉ˘Ø˘c .ø˘«˘jPɢë˘à˘e ø˘«˘YQɢ°T »˘a ∞˘∏˘à˘ î˘ J ¢Sɢ˘æ˘ dG äGOɢ˘Y ø˘e ô˘«˘ã˘μ˘dG ót ˘é˘à˘°S .»˘gɢ≤˘ª˘dGh ¥Gƒ˘°SC’ɢH A»˘∏˘e ¿ƒ˘°ùHhô˘dG :¬˘à˘Ø˘ °ù∏˘˘a .≥jô£dG ≈∏Y …ƒãfC’G ºNõdG ,káªZôoe »©e p∂«≤ÑJ Ée ák é°V π©àaCG ¿CG »∏MôJ ¿CG πÑb Gk ô«ãc oäôsμa Gò˘˘g ¿CG oº˘ ∏˘ YCG oâæ˘˘c .ᢢ∏˘ «˘ °Sƒ˘˘dG âfɢ˘c kɢ jCG I qƒ˘˘Lô˘˘ª˘ dG ᢢjɢ˘¨˘ dG o≥˘ ≤s ˘ ë˘ à˘ Jh .kGô°ùb πH ,kÉÑM ¿ƒμj ød ÉgóæY »©e p∑AÉ≤H s¿GC h ,kɪàM ∂jPDƒ«°S 293


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 294

.kÉYƒW …Oƒ©J ¿CG p πeCG ≈∏Y oâdnóYn h .zIôªdG √òg É¡æY ∫óYCG ød .¿B’G áqé°†dG oâbh ¿ÉM{ ál dhDƒ°ùe p∂qfGE ,§≤a ≈qªoëdG nIÉC Wh »°ùØf øY n∞Øu NC’ ,∫ƒbCG oâæc √òg πμd »YGO Óa ,øjójôJ ɪc p∂JÉ«Mp ∫ɪcEG »a lIôq Mh ,p∑QÉ«àNG øY ød »æfCG tøXCG oâæch .»©e ¢û«©dG »a ÖZôJ ’ mIGC ôeG ≈∏Y áØ¡∏dG ød ôeC’G s¿GC h ,»fójôJ ’ øe ójQCG ’h ,q»dEG êÉàëJ ’ øe ≈dEG êÉàMCG ¿CG oâdhÉMh .ΩÉjCG ó©H …ó¡Y ≥HÉ°S ≈dEG Oo ƒYCG ºK ,¥GôØdG áeó°U hó©j ɪa ,Iqôe ∞dCG oâÑé©Jh ,øѨdÉH oäô©°T »æμdh ,∂dòH p∂æY ≈s∏°ùJCG .»fhóH »°û«©J ¿CG ø«©«£à°ùJ ∞«c ,¬∏ãe ±ôYCG ºd kÉÑM »ææ«ÑëJ pâeO ¿Éc p∂ÑM ¿CG ÉeEGh ,êhõàf ≈àM p∑QGƒL ∞bCÉ°ùa ,áØFÉN p∂fCG ÉeEG .ájqóéH ÅWÉ°ûdG ™e πeÉ©àj øμj ºd ôm ëH »a »°ùØf ÉfCG oâbôZCGh ,kɨpdÉÑe ós H ’ ,…óMh á૪ªdG ô¡≤dG IôFGO »a ¢û«YCG ød ádÉëdG √òg »ah .ôNB’G 䃪j Ó«μd »uë°†j ¿CG ÉfóMC’ .zIqôªdG √òg p∑QhO .∂dP øe ôãcCG »që°VCG ød »fCG hóÑj{ »à≤°T oâcôJ òæe ∞sbƒJCG ºd .»°ûªdG Iôãc øe ¿ÉÑ©àJ …Éeób äCGóH .kÓ©a ál ∏jƒW áaÉ°ùªdG .´QGƒ°ûdG äÉ©WÉ≤J »a IÉ°ûªdG •ƒ£N óæY ’EG ?GQ’h QÉjO øjCG ?π¨æJ ¢ùe â¶≤«à°SG πg iôoJ o¢ù∏éj ¿Éc .á°SGQódG óYÉ≤e ≈∏Y »æ«àæLQCG m ≥jó°üH »eÉeCG ÉC LÉaoCG l¢Uƒ°ü≤e løbPh ¬°SCGQ øY πMôj OÉμj ôl ©°T ¬d .q∫ÉëªdG póMCG áÑàY ≈∏Y øY oçós ëàf kÓ«∏b ¬©e oâ°ù∏L .Ahó¡H ¬à«q«M .ø«°VQÉY ¿hO ájÉæ©H 294


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 295

.kÉØ∏àîe kÓ°üa hóÑj .ΩÉjCG ó©H Éæà°SGQO GC óÑà°S .ácôà°ûªdG Éæeƒªg áªjó≤dG »à≤°T ¿GƒæY øY ¬JôÑNCG .hOôjódCG á≤°T øY åëÑj ¿Éc IôcGP »a ¿Gƒæ©dG ¢û≤f .π¨æJ ¢ùe á≤°T ≈dEG π≤àfCG ¿CG πÑb É¡àæμ°S »àdG .ôμaCGh »°ûeCG oäóYh ¬àëaÉ°U .¿ÉæàeG Iô¶f »q ∏Y ≈≤dCG .π≤æàªdG ¬ØJÉg mIôμa »a oäôsμah ,p∂fÉ«°ùf øY ∂∏J Ió«ØªdG »JÉ°Sƒ∏g oäOôW .kÉJÉÑKh kÓeCGh kAÉ°VQ ôãcCG »æà∏©L ,iôNCG .z?QGô≤dG ≈JCG πg{ ¢SuôcCGh ,™«£à°SCG ɪH ¬«dEG ≈©°SCGh ,¬H óo ≤p àYCG kÉaóg »eÉeCG oâ©°Vh óMGƒdG ±ó¡dG ¬Ñ°ûj .¬fhO äƒeCG hCG ,¬≤«≤ëJ π«Ñ°S »a É¡∏c »JÉ«M .Ée kÉeƒj p∑ó«©à°SCG ¿CG ƒgh ,º¡fƒ«Y äÉbóM »a ¿ƒtjQƒãdG ¬≤u∏©j …òdG .zOÉ¡édG GC óÑj ¿B’Gh ,Ió«≤©dG »g √òg{ ,ÖëdG pádhÉW ≈∏Y ≈dhCG má°VhÉتH GoC óHCG .»dÉ°ùÑà°SG »a oêQs óJCÉ°S »d nÖsÑ°S …òdG p∂aƒN .§°SƒdG »a kÓjƒW ≈≤Ñj ød Gòg …OÉ¡L søμdh ≈°ûNCG .∫ÓZC’G âØYÉ°†J ¿CG ó©H ¿B’G ôÑcCG QÉ°U ¬fCG óH ’ ¬«a ÉfCG Ée πc .p∂æY É¡©∏N ∫hÉMCG ÉeóæY p∂ª°ü©e …PDhGC ¿CG .z?CGóHCG ∞«c{ p∂Ñ∏b »a »ÑM ÅØ£æj ’ »μd ,áHÉàμdG »æe GC ôÑJ ≈àM p∂d oÖàcCÉ°S π°üëj ¿CG ójôjh ,º¡dG √CÓe lπLQ »æfCG m Ωƒj äGP »s a …ôμØJ ’ »μdh ,A»˘˘°T π˘˘c ∑uô˘ ë˘ j …ò˘˘dG Ö뢢 dG ¬˘˘ fEG .¿É˘˘ c m π˘˘ μ˘ °T …u ÉC ˘ H ¬˘˘ JGC ô˘˘ eG ≈˘˘ ∏˘ Y 295


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 296

.∞«©°V …u GC πãe »àÑ«ÑM Éj º«∏°ùàdG øe »æ©æªjh .zÉe m Ωƒj n¢TÉ≤f »àHÉàμH ôuahCG ¿CG ójQCG{ .ó©H ɪ«a Gòg »a ôo uμaCÉ°S ?ÖàcCÉ°S GPÉe øμdh ∫hCG Gk QÉjO ¬«a oâjCGQ …òdG ¿ÉμªdG .¢ùμHQÉà°S ≈¡≤e ≈∏Y oäQôe äGô¶ædG ìhGQCG oäòNCG .ºFÉf lπLQ ¬∏¨°ûj …òdG ¬q«°Sôc oâ∏qeCÉJ .Iqôe kÉjÉ°T âÑ∏W ¿CG ó©H »°SGôμdG póMCG ≈∏Y oâ°ù∏L .§°ûædG ™WÉ≤àdG »a ø«H áàà°ûªdG É¡JGô¶fh á©FÉÑdG ¿ƒ«Y oÖbGQCG ÉfCGh √ô¶àfCG oâØbhh ô°†NCG ôKCG ¬¡Lh »a ¢ù«dh QÉjO »°Sôc ≈∏Y ºFÉædG πLôdG ΩÉb .øFÉHõdG AGôØ°U kIójôL §HCÉJh ¬Ø£©e ∫hÉæJ ?ΩƒædÉH ôgɶàj ¿Éc πg .¢SÉ©f .πMQh ?AÉHô¨dG ’EG ¬∏¨°ûj ’CG »°SôμdG Gòg Qo ób ƒg πg øY l¿ÓYEG ≈dhC’G áëØ°üdG ≈∏Y .»eÉeCG ák ≤q∏©e kIójôL äòNCG hOô˘jó˘dCɢH kɢ≤˘M’ π˘˘°üJCɢ °S .¿ƒ˘˘à˘ °ùfh ´Qɢ˘°T »˘˘a kɢ ≤˘ ≤˘ °T ô˘˘sLDƒ˘ j ≈˘˘æ˘ Ñ˘ e .É¡æY √ôÑNC’ »æμdh …QOCG ’ ?IôμØdG √òg Ée ?p∂d É¡ÑàcCÉ°S »àdG √òg máHÉàc …t GC ÖàcCG ¿CG ó©Hh .kGóHCG »©HÉ°UCG »æfƒîJ ød .≥«∏j Ée ÖàcCG ¿CG ™«£à°SCG .»JÉà°T áeG qhO »a ásjOɪdG »JÉ«M §≤°ùJ ÓÄd Gk ógÉL ≈©°SCÉ°S ¬ÑàcCÉ°S Ée QGôb π©LC’ øμdh ,kÉMƒªW ’h ,kÓeCG ’ .π°†aCG mIÉ«M ≈dEG ≈©°SCÉ°S Ée »æfCG tøXCGh ,¬à∏©a Ée Gògh .IOƒ©dG »a øjôμØJ ÉeóæY π¡°SCG p∂JOƒY .¬«a kÉ«°VÉe oâdR 296


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 297

≈àM ájhÉ¡dG øY Gk ó«©H »æà≤HCG »àdG »g IôμØdG √òg âfÉc ɪqHQ{ .z¿B’G QGô˘˘b Pɢ˘î˘ JG p∂d ≈˘˘qæ˘ °ùà˘˘j ≈˘˘à˘ M ø˘˘eõ˘˘dG ¢†©˘˘H ôo ˘ Ñ˘ °UCɢ °S ?󢢩˘ H GPɢ˘ e ∑Qó°U »a âqØîJ ¿CG ó©H ,ô°ùoj πμH √ò«ØæJh ºdÉ°S øY ∫É°üØf’G πeÉ©àdG øe p∂©æªJ âfÉc »àdGh ,É¡H ¬æ«£«ëJ âæc »àdG á°Ssó≤ªdG ¬àdÉg .ICGôédG √ò¡H ¬©e .z»∏ÑëJ ¿CG ≈°ûNCG ?kÉ«aÉc ¬Jô¶àfG …òdG øeõdG ¢ù«dCG{ ’ .kIô«¨°U hóÑJ .á∏gGP ádOÉædG äGô¶f âdGR Éeh ,…É°ûdG »fAÉL oπ u°†ØJ øcÉeC’G √òg .ôNBG ¿Éμe »a πª©J ¿CG øe É¡æqμªj ÉgnôªoY qøXCG øª°†j .ø¡à°SGQO á©HÉàªd Iô«°üb mäGôàØd ø∏ª©j »JGƒ∏dG päGô«¨°üdG ΩGõàd’G ΩóYh øgQƒLCG ¢VÉØîfGh äGhÉæ°ùëdG √ƒLh ´ qƒæJ ≈¡≤ªdG .ÖFGô°†dGh ÖjQóàdÉH .z?áHÉàμdG ó©H ≈≤Ñ«°S GPÉe{ »©Lhh »ªdCG ¢SÉ«≤ªH â¡àfG ób á«æeõdG p∂à∏¡e o¿ƒμJ lΩƒj »JCÉ«°S iƒbCG ød ,â∏sªëJ ɪe ≈°ùbCG πsªëJCG ødh ,âr≤Wp ɪe ôãcCG o≥«WCG ’ »fC’ ÉgóæYh .Ωƒj πc oºbÉØàj …òdG …ƒæ©ªdG ΩÉ£oëdG Gòg øe mójõe ≈∏Y .¢†ØàfCÉ°S √òg AGREG kÉÄ«°T π©Øf ¿CG Éæd ¿BGh .äÉYƒ∏dGh äGô°ùëdG øeR ≈¡àfG IÉ«ëdG »g ∞«c Éæà°ùfCGh ,kGô«ãc ÉæàμHCGh ,kÓjƒW Éæà≤gQCG »àdG páªs o¨dG .¿õM ¿hóH 297


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 298

ɪHQ .ÉæbGôa á∏«d pâæc ɪc ¿B’G ≈àM ák æjõM pâdR Ée p∂fCG o¢VôàaCG{ .z»æe π°†aCG kɪFGO pâfCG .p∂fGõMCG »ëÑμJ ¿CG pâ©£à°SG ,ø«æ¶J ɪc Iô≤à°ùe â°ù«d √òg p∂JÉ«ëa ,kGô«NCG sô≤à°ùf ¿CG Éæd ¿BG p∑ó«©à°SCG ¿CG ÉeEG .pâfCG ’EG »HGòY ÅØ£j ødh ,Üsò©JCG oâdR Ée ÉfCG »fC’ ¿CG kɪàM ø«cQóJ pâfCGh ,√ô°ùNCG Ée …óæY ¢ù«d .p∂fhO äƒeCG hCG .kGô«eóJ só°TCGh ,kÉYÉaófG nôãcCG ¿ƒμj √ô°ùîj Ée ¬jód ¢ù«d …òdG ¢üî°ûdG íjôdG ¬H »≤∏J Ée ôãcCG Éeh ,QÉμaCG øe »ZÉeO »a ¬à°ùæc Ée ôãcCG Ée πμH p∂«a ôp «μØàdG øY o∞bs ƒJCG ’h ,ásaÉédG ôé°ûdG ¥GQhCG øe ¬«∏Y .Iqôe øe ôn ãcCG Ée mÜQO »a oâ«°ûe ɪHQh .ÜhQódG .z?kÉ°†jôe oâdR Ée πg{ ’ ójó°T m∞æ©H p∂HGƒHCG ¥ôW ≈dEG ¢SCÉ«dG ¬«a »æ©aój Ωƒj »JCÉ«°S ,ºjó≤dG p∂°SQÉa ≈dEG IOƒ©∏d p∂H ñô°UCÉ°Sh .øjôNB’G ´Éª°SCG ¬©e »≤JCG »¡àæj ’ kÉ≤°ûY ¬Ñ∏b »a pâYQRh ,p∂ÑM ¬«æ«Y »a päô s£b …òdG Gòg ,»YÓ°VCG ºdDƒjh ƒªæj ∫GR Ée ∂dòdh .kGóM ¬d »∏©éJ ¿CG pâ«°ùfh .»JGQGôbh …QÉμaCG oÜôu îjh kÉÑ«ÑW o⩪°S .QGôb …u CG PÉîJG ΩóY øe ôl «N ÅWÉN Qm Gôb PÉîJG{ .z∂dP ∫ƒ≤j p∑QqôMCG »æμdh ,p∂ÑMCG oâdR ɪa ,ΩÉ≤àfG »a ák ÑZQ ¿ƒμj ød ∂dP ¿CG Öéj ¿Éc »àdG IÉ«ëdG ≈dEG É¡«a p∑ó«YCGh ,QÉÑLE’ÉH á«dhDƒ°ùªdG øe ,IÉ«ëdG ÉgÉjEG p∂JôãYCG »àdG áØ«î°ùdG Iôã©dG øe p∂∏«bCGh ,πÑb øe ÉgÉ«ëf 298


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 299

ô¡≤dG Gòg πc ø«ÑëJ øe ø«KQƒJh ,ø«ÑëJ ’ øe ø«LhõàJ p∂à∏©éa .IQGôªdGh kÉÄ«°T …ó©H øe p¿Éaƒ£∏d oâ«≤HCG ɪd »JÉàa Éj kÉeÉ≤àfG √ójQCG oâæc ƒd{ .z’EG ¢ù«d ,¢Ssó≤e Ol É¡L É¡æμdh ,¬«∏Y ôt ªj É¡eƒ«Z tÖëj …òdG áæjóªdG »a ó«MƒdG ¢üî°ûdG ÉfCG .áªFÉZ lIô«¡X ¬˘jhô˘J ’ IOQɢ˘Ñ˘ dG Ωƒ˘˘«˘ ¨˘ dG ≈˘˘dEG l¢û£˘˘Y …󢢰ùL »˘˘a .ɢ˘¡˘ °ùª˘˘°T ¢†aô˘˘jh lπ∏e »bhôY »a .AÉ°†«H mäGhɪ°S »a á«eÉcôdG Öë t°ùdG øe läGƒæ°S .¢ùª°ûdG •ƒ«N øe l≥jôY ¿EG ?¿ƒb’ â°Sƒ∏dG Iô«ëHh ∑QÉH »∏fÉà°S ƒëf ≈∏Y »°ûeCG πg ¢ü«ª≤dG Gòg ’EG »æ«£¨j ’ ÉfCGh ,IOQÉH ìÉjQ hCG ô£ªH QòæoJ Ωƒ«¨dG √òg .¬JGP óq ëH Ol ôH Gk ó«Mh »°ûªdG .»Øμj ’ óbh π«≤ãdG ,QõZCG p∂YƒeO âfÉch ,pâ∏©a Ée ≈∏Y kIôÑée pâæc p∂fCG oº∏YCG »a oâæch ,´õLCG p∂«∏Y ¥GôØdGh ,Ö©°UCG p∂«∏Y ôeC’G ¿Éch ød ¬∏dG s¿CG ≈dEG p∂æĪWCGh ,…ó≤a »a p∂«°SGhCG Iô«NC’G päÓ«∏dG ÜGƒ˘L ø˘e ø˘«˘°ûî˘J ∂fCɢch ,ø˘«˘à˘ª˘°üJ pâæ˘ch .ø˘j󢫢Mh ɢ˘æ˘ cô˘˘à˘ j ºd ¿EG ¬«∏Y p∂eƒdCG ,øeõdG ágÉàe »a ΩGõàdGh ,óYƒdG πμ°T òNCÉj .≥≤ëàj .zäɪ∏μdÉH ¢ù«dh ÖëdÉH ,kÓ©a ÉC °ûf ÉæeGõàdG q¿GC ,ɪqHQ ,pâ«°ùf{ kÓLQh kÉLhRh kÉ≤°TÉY ,»H pâæeBG p∂fC’ .…Oƒ©J ¿CG Öéj ɪHQ ∞«c …ô«Z ø«HuôéJ ÉeóæY ø«aô©à°Sh ,IÉ«ëdG π«e »a ¬«∏Y ø«ÄμàJ 299


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 300

∞«ch ,º¡æ«H ɪ«a ¢UÉî°TC’G õs«ªàjh ,º¡°†©H øY ∫ÉLôdG oøjÉÑàj ,≥qfÉC àe É¡¶Ø∏j »àdG ∂∏J øY ≥°TÉY É¡¶Ø∏j »àdG ∫õ¨dG áo ª∏c o∞∏àîJ »a p∂∏ªëJ ɪc AGqô°†dG »a p∂∏ªëJ »àdG áÄaGódG áeÉ°ùàH’G o∞∏àîJh ™sæ°üàªdG QGô≤à°S’G Ap ÉØ°VE’ kÉ«LhR kÉÑLGh p∂«JCÉJ »àdG ∂∏J øY ,AGqô°ùdG .êGhõdG päÉÑæL ≈∏Y ’ ¬fEG :ºdÉ°ùH p∂FÉ≤d ó©H ,ø«μÑJ pâfCGh ,p∂°ùØæH »d pâ∏b pâfCG{ .z∂∏ãe É¡dƒ≤j nIÉ«ëdG oø«©j øeh ,IÉ«ëdG ≈∏Y p∂æ«©j øe ø«H ¥ôØdG ø«cQóà°S ™«£à°ùj ’ »àdG ¬àÑ«ÑM É¡fC’ ICGôeG ™e ¢û«©j øe ø«H ¥ôØdGh .p∂«∏Y .§≤a ¬d ÉghQÉàNG º¡fC’ mICGôeG ™e o¢û«©j øeh ,É¡fhóH ¢û«©dG ,ôaƒμfÉa øe OƒYCG ¿CG πÑb kÉÄ«°T π©aCG ¿CG ™«£à°SCG ’ »fCG ±ôYCG ∫ƒWCG Ol GóàeG ¬fEG .»à°SGQO »¡àæàd áæ°S øe ôãcCG ≈dEG oêÉàMCG »æμdh .√ô°ùμJ hCG kɪàM íjôdG ¬∏«ªà°S .kɪ«≤à°ùe …QGôb Oo ƒY sπ¶j ¿CG øe √QhòL s¿CGh ód oh ¬fCG »Ñ°ùM øμdh ,Iôe øe ôãcCG ¬«∏Y oÖs∏≤JCÉ°S øe ádÉ£à°SÓd áªFÓe kÉahôX óo é«°S ôNBG kÉeƒj .¢VQC’G »a änôan É°S .ójóL IQÉ«°S oâØbƒà°SG .Aɪ°ùdG päô£eCG óbh ≈¡≤ªdG »q °Sôc øe oâªb .∞JÉ¡dG ôÑY »æª∏μJ π¨æJ ¢ùe âfÉc .IôLCG .zp∂∏LCG øe πJÉ≤«°S lπLQ ∑Éæg .É¡e Éj Gk QhôZ …OGOõàd{

300


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 301

¢SOÉ°ùdG π°üØdG .ICÉéa ó©°S õ n°ûnf ,áJƒædG ™WÉ≤e πªLCG »ah ,øë∏dG á°ûgO ΩÉeCG »≤∏M »a ¬©HÉ°UCG ô°ûMh ,¿ÉμªdG ≈dEG í«Ñ≤dG πqØ£àªdG Gòg πNO .p∂°UÓNEÉHh p∂H »JOÉ©°S A»bCG »æ∏©L ≈àM .AÉ«©H É¡°ùØf ìô£J mIôs oe mä’DhÉ°ùJ ΩÉeCG kÓjƒW ∞≤j ºd ÜÉÑ°V ¥ƒa áªFÉædG Éæà©«°V ≈dEG ¬∏NOCG øe ?ÉæqÑM ≈dEG ¬Hsô°S øne ?ô¡°TCG áKÓK òæe ¢†«HC’G »u ∏ÑédG AÉaƒdG ∫ƒW p∑hD É≤H .»LôîJ ¿CG oÖéj ,á∏«∏dG √òg .ƒ«dƒj øe ¢ùeÉîdG .Ió°ûH º¡°ShDhQ o¢Tô¡j áaô¨dG »a QÉ¡ædG ,ºéëdG ᣰSƒàe ák Ø°ûæe ø«£≤à∏J .π°ùμH »fÉ°†MCG ø«H øe ø«eƒ≤J .êhôîdG πÑb »qªëà°ùàd ,ΩÉqªëdG ≈dEG »ÑgòJ ¿CG πÑb ,IôHÉY ák ∏Ñobh .p∂H ≥ëdCGh m ∫ÉãªJ πãe ø«ªëà°ùJ pâfCGh øØdG á°SQóe »a Gk ò«ª∏J p∂eÉeCG o¢ù∏LCG .ôgÉH m »fÉehQ 301


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 302

á˘≤˘∏˘M ø˘e …É˘æ˘«˘Y êô˘î˘ J ’ »˘˘¡˘ à˘ æ˘ j ≈˘˘à˘ Mh p∂eɢ˘ªq ˘ M CGó˘˘Ñ˘ j ¿CG ò˘˘æ˘ e ô©°ûdG ºu©æeh ¿ƒHÉ°üdG á©£bh ƒÑeÉ°ûdG I qƒÑY p∂dhÉfCG .ó©H á°ûgódG ™ªLCGh ,áÄ«£ÑdG p∂eɪëà°SG äGƒ£N ÖbGQC’ ¢ù∏LCGh ¢TódG ´GQPh AÉæKCG øe §≤°ùj …òdG π«∏dG .øeõdG É¡©«°†j ¿CG πÑb Iô«¨°üdG π«°UÉØàdG AɪdG äGô£bh ,∑ó∏L í£°S øe §≤°ùJ »àdG QƒædG áJÉëofh ,p∑ô©°T ¬JÉYÉq≤ao ïØàæJ …òdG ¿ƒHÉ°üdG IƒZQh ,ôNBGh mó¡f ø«H o∫PÉîàJ »àdG »a …Qƒq∏ÑdG ™ª°ûdG ø«qØ∏J .ábÉ°TôH ƒ«fÉÑdG øe ø«LôîJ .áÑZQh ák °ûgO ø«°TôJh ,p∂fÉæ°SCG É¡«a ø«∏°ù¨J ¿Gƒãd á∏°ù¨ªdG ΩÉeCG ø«Ø≤Jh ,áØ°ûæe ô°ûMCG ÉfCGh ,IQOƒHh ºjôch ôm £Yh mI qƒÑY øe ôãcCG øe p∂ª°ùL ≈∏Y .p∂H ƒ∏îJ ’ ≈àM IBGôªdG ø«Hh p∂æ«H »°ùØf ,…ó∏L øe oÜôs °ùàj …òdG ¿ÉæëdG ™ªéj øe ?ÉfCG »æª∏ª∏j øe ∞«c ¿ƒaô©j ¿B’G ≈àM ô°ûÑdG øe ºc .kIô£b kIô£b AɪdG ™e ô£≤jh ?iQGò©dG qºëà°ùJ ,áæàa íÑ°üj ÉeóæY ,¿ƒd Oôée øe ôãcCG ¢VÉ«ÑdG oíÑ°üj ÉeóæY .ΩÉqªM »a ,áÑZôd ,á∏Ñ≤d ,m¥Éæ©d kÉ«fGQƒf kAGóf íÑ°üj ÉeóæY ø«Huô≤J ,¢VQC’G ≈∏Y ø«°ù∏éJ áaô¨dG »a áªî°†dG p∂JBGôe ΩÉeCG »a p∑ô©°T ø«ØqØ°üJh ,ø«ªî°†dG p∂«£°ûeh ,ô«ÑμdG ô©°ûdG ∞qØée má∏°üoîH ø«à≤q∏©ªdG p∂jój ≥M’CGh ,∫ƒ°†a »a p∂eÉeCG o™qHôJCG ÉfCGh máYô°S .AɪdG ¬æe ô£≤j kÉjQÉY p∑ô¡X ∫õj ºdh ,É¡Hhôg ø«°ûîJ ɢ˘¡˘ aô˘˘©˘ j º˘˘d AG󢢫˘ H »˘˘a π˘˘MQCGh »s ˘ æ˘ «˘ Y o¢†ª˘˘ZCG .p∑ò˘˘î˘ a ≈˘˘∏˘ Y Ωɢ˘fCG 302


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 303

,π˘¨˘à˘°ûjh Å˘Ø˘£˘æ˘j ƒ˘gh ô˘˘©˘ °ûdG ∞˘˘Ø˘ é˘ e äƒ˘˘°U »˘˘fó˘˘gó˘˘¡˘ j .Öcƒ˘˘c .p∂∏eCÉJC’ »q æ«Y oíàaCGh ,OQÉ°T m øëd …s GC A§ÑH »æ¨j …òdG p∂Jƒ°Uh .»˘˘°Sɢ˘«˘ °S m Å˘˘L’ π˘˘ ã˘ e ô˘˘ °ùjC’G p∑ó˘˘ ¡˘ f â뢢 J º˘˘ Fɢ˘ æ˘ dG ∫ɢ˘ î˘ dG ∂dP .á∏Ñb ódƒJ .ICÉéa »d ø«¡ÑàæJ .øªjC’G p∑òîa »a áثأdG áªMƒdGh .kGóL Iô«Ñc máëjô°ùJh ,iôNCG mIBGôe ≈dEG ø«∏≤àæJh p∑ô©°T »¡àæj ɢ¡˘fGƒ˘dCGh ɢ¡˘æ˘«˘Lɢ©˘eh ɢ¡˘ Zɢ˘Ñ˘ °UCGh ɢ˘¡˘ °Tô˘˘ah á˘˘æ˘ jõ˘˘dG ΩÓ˘˘bCG ø˘˘e oäɢ˘Ä˘ ª˘ dG ,AÉ«°TC’G √òg πc ø«H ø«©«°†J ’ ∞«c …QOCG ’ .á¨dÉH mábÉfCÉH ál aƒØ°üe ø«ÑjòJ pâfCGh ´QÉÑdG p∂∏ªY πeCÉJCG .ábóH É¡æe øjójôJ Ée ø«£≤à∏J ∞«ch p∂«æØL ≈∏Y ¬H øjqôªJ ºK ,óªéàªdG πëμdG ¢SCGQ Iô«¨°üdG áMGqó≤dÉH ¬©∏àÑJ ’ ≈àM IBGôªdG »a Oƒ°SC’G §îdG ø«©HÉàJ pâfCGh ôNB’G ó©H Gk óMGh .ɪgOGƒ°S »a √OGƒ°S ™«°†jh ,p∑Éæ«Y ?Aɪ°S ’EG pâfCG πg ?¬Jôég »¡àæJ ≈àe …Qój ’ »l dɪ°T ôl FÉW ’EG ÉfCG πgh s¿EG .á˘æ˘jõ˘dG º˘°Sƒ˘˘e .Ö°üdG º˘˘°Sƒ˘˘ª˘ dG Gò˘˘g p∂©˘˘e π˘˘ª˘ cCG »˘˘æ˘ «˘ YO .∑QɶàfG »a ∑Éæg ™«ªédG .ƒ∏©J º¡JGAGóf Ée Ö°SÉæàd IÉ≤àæªdG ¿GƒdC’G ø«qØ°üJ .ÉgQƒëL øe oäÉ°ûjôdG oêôîJ l∫ÓX .¿É°ùfE’G áMƒd ¥ƒa …ƒãfC’G p∂Lõg GC óÑj .π«∏b ó©H ¬æ«°ùÑ∏à°S .¬LƒdG AÉëfCG »a ´QÉH »fƒd lêQt óJ .∞éJôªdG øØédG ¥ƒa ál Ø«ØN A»°T πc .∂dɪL πLCG øe É¡°ùØf »æØàod ôNBG ó©H kÉfƒd oÖbÉ©àJ l¿GƒdCG .»¡àæJ ≈àM p∂Jô°ûH AGõLCGh p∂©HÉ°UCG ø«H máYhôH ºZÉæàj 303


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 304

má∏Ñ≤d ∫Éée ∑Éæg Oƒ©j ’ √ó©H ¿C’ kɪFGO ôNCÉàj .√ÉØ°ûdG ôªMCG »≤H .iôNCG øe IôªëdG o™Ñ°UEG êôîj ¿CG πÑb p∂«àØ°T øe »àjÉØc òNBG ∂dòdh ,ɪ¡bƒa √AÉeO ôn u£≤jh ,ɪ¡«∏Y ¬°ùØf n¢TôØjh ,¢ü∏îe Om Qɪc ¬ª≤ªob .»dÉÑj ’h √ôªY ΩÉjCG Gk ôã©Ñe ÉlC £N .√ÉØ°ûdG ôªMCG o™°Vh ábó∏d kÉÑq∏£J äGQÉ¡ªdG ôn ãcCG ¿EG :»d pâ∏b Ahó¡dG ΩõàdG oäô°Uh ,∂dP oâeôàMG .É¡∏ªcCÉH áæjõdG ó°ùØj ób ôqJƒàe IRQÉÑdG áØ°ûdG ≈∏Y ôt ªj ƒgh √hó°ûªdG º∏≤dG øe »Jô«Z ºàcCGh ,kÉeɪJ .Iqôe ∫hC’ ÉgGôj ¬fCÉch ø«ëàØJ ɪãjQ ¢ùHÓªdG áaôZ »a iQGƒJCÉa ÜÉÑdG áeOÉîdG o¥ô£J áæNóªdG óbhC’ ΩƒædG áaôZ ≈dEG p∂≤Ñ°SCG .kÉqjƒμe p∂°ü«ª≤H øjOƒ©J .É¡d k’ɢ£˘æ˘Hh ¢†«˘HCG kɢ°ü«˘ª˘b ø˘«˘°ùÑ˘∏˘J .≈˘ª˘ë˘J ɢª˘ã˘ jQ Iô˘˘«˘ ¨˘ °üdG ᢢ«˘ Fɢ˘Hô˘˘¡˘ μ˘ dG p∂©e »°†≤J ¿CG ≈æªàJ »àdG päGô°û©dG ø«H kAGòM øjQÉàîJh kÉ°VÉØ°†a äGP É¡àÑ∏Y øe ÖÑëªdG p∑QƒîH áæNóªdG ¥ƒa ø«°TôJ .á∏«∏dG √òg kÓ˘eɢM ∫ƒ˘H ¿É˘L ɢæ˘HɢH ¥ô˘£˘j º˘K ɢ¡˘dƒ˘M ø˘jQhó˘J .AGô˘ª˘ ë˘ dG á˘˘Ø˘ «˘ £˘ ≤˘ dG .IôgÉ£dG √ô£Y IQhQÉb »˘a GC ô˘˘bÉC ˘ °S .…ô˘˘NÉC ˘ à˘ J ’ .»˘˘à˘ Ñ˘ «˘ Ñ˘ M ɢ˘j kɢ YGOh .¿B’G p⫢˘¡˘ à˘ fG ó˘˘b ɢ˘g .øjOƒ©J ɪãjQ p∂JÓée »æe ø«Hqô≤Jh .p∂«àØ°T øe á«ë£°ùdG Iójó°T á«FGƒg ák ∏Ñb »ææ«ëæªJ ’EG »æ°ü≤æj ød kÉÄ«°T ¿CG øjócCÉàJ .ô«°ü©dG Ö∏oYh iƒ∏ëdG ¿ƒë°U 304


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 305

¿CG πÑb »s ∏Y s§ë«d ¥OÉ°U m¥ƒ°T ôFÉW p∂«æ«Y øe oêôîj .p∑OƒLh .ÜÉÑdG ∞∏N …QGƒàJ .É¡«a päó¡àLG ɪ¡e kÉbôa çóëoJ p∂àæjR ¿CG kÉeƒj ô©°TCG ºd ,πLôc ÉgòNBG πH ,É¡∏«°UÉØJ ≈dEG ¬ÑàfCG ’ ,áKƒfC’G øe á«¡°T ák ©£b …óæY ø«q∏¶J .»g ɪc kÉ©«ªL ∞«ØîàdG ƒg áæjõdG √ò¡d »≤«≤ëdG QhódG s¿GE Iqôe øe ôãcCG p∂d oâ∏b ≥jôÑdG …ójõJ ¿CG ’EG ø«HCÉJ p∂æμdh .√RGôHEG ¢ù«dh p∂dɪL IqóMp øe »fCG »cQóJ ºdh p∂dRÉZCG »æàææX .áNhO ÖëdGh ,kGô£Y ô£©dGh ,kÉ≤jôH .§b Oqôée ∫ɪéH øeDhCG ºd ɪc äɪ∏μdG √ò¡H øeDhCG »˘a á˘≤˘s∏˘©˘ª˘dG Qƒ˘°üdG oπ˘ seCɢ JCG oâMQ .kÓ˘ ª˘ ∏˘ ª˘ à˘ e p∂à˘˘aô˘˘Z »˘˘a o⫢˘°ûe »˘a ô˘«˘¨˘°U mÜ’hO ±ƒ˘aQ ¥ƒ˘a á˘≤˘q∏˘©˘ ª˘ dG ∂∏˘˘Jh ,á˘˘ë˘ jô˘˘°ùà˘˘dG ±Gô˘˘WCG ,ºYÉf lπØWh ,¿ÉફªM ¿Éà≤jó°U ,Iô°SC’G OGôaCG ¢†©H Éæg .ájhGõdG .áμFÓªdG πãe áªjó≤dG É¡JQƒ°U »a ∞≤J á∏«ªL lΩCGh p∂©˘e o¢û«˘˘©˘ J ɢ˘¡˘ q∏˘ c .≈˘˘eót ˘ dG ø˘˘e äGô˘˘°û©˘˘dG ¬˘˘«˘ a âeGô˘˘J lø˘ cQ ɢ˘æ˘ g πc »a ÖëdG ≈WÉ©àf kÉ©e ÉæJCGQ É¡fCG óo ¡n °ûJh ,áaô¨dG √òg øμ°ùJh ,áÑZôdG É¡fÉ£bCG ø«H Éfôséah ,IÉ«ëdG ÉgOƒªL »a ÉfôKCG ÉæfCGh ,ÉgÉjGhR ºd á∏eÉc áæ°S ióe ≈∏Y ∞≤°ùdG Gòg âëJ Éæ∏eÉμJ øe ¬JCGQ Ée •ôØd hCG ø«eƒj hCG kÉeƒj áaô¨dG √òg »a Éæg oâãμeh ’EG É¡æe l´ƒÑ°SCG p ¢†ªj .áKÓK .≥«°†dÉH ô©°ûf ’h ,¬«a ÉæªMGõJ Iô«ãc AÉ«°TCG p∑ôjô°S ≈∏Y oΩÉæJ 305


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 306

,kGóMGh Gk ó°ùL »Øμj Ée ≈dEG ’EG ôjô°ùdG øe êÉàëf ’ øjò∏dG øëf ,Ö«ÑM m¥ÉæY ≈∏Y ΩÉæfh ,Éæjó°ùL ¬«a ¿ qƒ∏fh ,ôNB’G ÉfóMCG ¬«a ™∏àÑj .Éæ«æ©J ’ ôjô°ùdG êQÉN É¡«a Éeh É«fódG s¿ÉC c øY ¿ÉãëÑJ .≥aôH ¬fÉ s°ùéJ …Gój âfÉc p∑ô¡X p∂ªdDƒj ÉeóæYh áYGOƒH ál ªFÉf pâfCGh p∑ó°ùL »a âØîj ≈àM ¬fÉμqdóJh ºdC’G ™°Vƒe ¬°VÉ«ÑH …ój Iôª o°S ¬«a o¿QÉbCG ,…ó«ée m∞«°ùc Qm ÉY p∑ô¡Xh ,ºFɪëdG ,äÉjÉμM »μëfh .√É橪°Sh √ÉæjCGQ Ée πc øY oçós ëàf øëfh ,ôgÉ£dG iQÉμ°S ,øjô°û©dG ¥ƒa l∫ÉØWCG .äÉ«æZCG »æ¨fh ,äÉμë°V ∂ë°†fh .Öjôb m¥Gôa …ój ø«H øëfh AGó©°S ,Iô£b Üô°ûf ºdh IôHÉY ák ª«Z o∞pbƒà°SCG .áÑFÉZ pâdR Éeh ΩƒædG áaôZ »a Ée »¡àæj ák ∏ée hCG ¬«a CGôbCG kÉHÉàc oäóLh ɪHQ .¢ùHÓªdG áaôZ ≈dEG »æ∏ªëàd .øjOƒ©J ɪãjQ É¡H ≈q∏°ùJCG .≥«fCG lÖàμeh ¢ùHÓª∏d øFGõN áaô¨dG o∞°üf .êGQOCGh .á«LÉLõdG ¢SCÉμdG »a á∏HGòdG IOQƒdG πeCÉJCG .´ƒª°ûdGh ,ÖàμdG .êGQOC’Gh .ΩɪàgG ÓH ≈≤∏ªdG p ∫É°ûdGh ,áaƒØ°üªdG ájòMC’G ≈dEG oâØàdCG 306


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 307

.iôNCG Iôe É¡«dEG ,OƒYCGh ..êGQOC’G ..êGQOC’G ..êGQOC’G ............... .kÉàeÉ°U kÉLQO πqªëJCG ’ »fC’ .πqªëJCG ’ ∂∏J ,á≤∏¨ªdG êGQOC’G ⪰U ΩôàMCG ∞«c kÉeƒj º∏©JCG ƒd ≈æªJCG »æcôàJh ,QÉμaC’Gh Qn ƒeC’G »∏NGO »a o§∏îJh ,É¡°Vƒª¨H »fRQÉÑJ »àdG .Ée mÜOCG hCG ,Ée CGm óÑe ΩÉeCG Gk ôã©Ñe ?p∂LGQOCG äƒμ°S ∫ÉàZCG ¿CG »d πg ,»àÑ«ÑM pâæc ƒd ≈àM .kÉàeÉ°U ¬côJCÉ°S ,kGô«NCG ,º©f ɪHQ ,’ .¬àcôJh øe m êQO πc ™e kÓjƒW Gk QGƒM ôjOCG oâæc ,§≤a áYÉ°S ™HQ ó©Hh ∫GƒW É¡©e oâ«≤H .äÉÑ°üà¨oe iGQò©c …s ój ø«H ál «eGO »gh ,êGQOC’G .AÉѨH É¡«a o¢ûuàaCG ÉfCGh »æY É¡«a pâÑZ »àdG äÉYÉ°ùdG »qeCG √ÉqjGE »æàªq∏Y Ée πc ¤EG …ô¡X oäóæ°SCGh ,»FOÉÑe ≈∏Y oâ°ù∏L òæe ≈°†e …òdG ø°ùM IQƒ°U o¢ünbGôàJ »∏NGO »ah ,á©HÉ°ùdG uø p°S »a .ô¡°TCG .ádÉ°SQ ôNBG ≈àM êGQOC’G »a oâ°ûsàa 307


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 308

.ádÉ°SôdG √òg ≈àM ..Æhó∏ªdÉc …s ój ø«H É¡àÑ∏b ..¬ÑM áqªb øe …hÉ¡dÉc ..¬à©«éa »nàÑ°ûN ≈∏Y ܃∏°üªdÉc ..áeó°üdG ∞«°ùH ø«Ø°üf Ωƒ°ù≤ªdÉc ..¬JQƒ°U râ n£n≤ n°Sh ..É¡∏ªcCÉH ≥FÉbO É¡à∏qeCÉJ ..kÓjƒW ..É¡à∏qeCÉJ .É¡æY êôîJ Óa ,ÉæÑFÉ°üªH ,Éæfƒ«Y o≥s∏©àJ kÉfÉ«MCG ?¿ƒμj øe ,¬eÉeCG ¬«qØc óo bÉ©dG Gòg πÑb áNqQDƒªdG ¬àdÉ°SQ qøμd ,Ö°ùëa Gòμg kÉ°†eÉZ sπX √sô p°S â«d ,p∂qÑëj ¿CG OÉμj ¬fEGh ,á∏«ªL âfÉc Iô«NC’G ɪμàªdÉμe ¿EG ∫ƒ≤J ,ô¡°T ¿Gô¶æJ ø«æ«Y …CG …Qój ’h p∂d oº°ùàÑj ,IQƒ°üdG »a »eÉeCG ¿B’G ƒg .¿B’G ¬«dEG ..ø«æ«Y ÉàfÉc .áæ p°SB’G ´ƒeódG øe ø«JôØM ÉJQÉ°U ’ ?≈JCG øjCG øe ,¬∏≤M RhÉéJ …òdG ÖfQC’G .¿PEG ó©°S ƒg Gòg .kGô«ãc ¬°ùØæH kÉ≤KGh hóÑj ¬æμdh …QOCG .á¶ë∏dG √òg »aGôWCG øμ°ùJ É¡∏c ïjQÉàdG ∫R’R s¿CÉch hóHCÉa ÉfCG ÉeCG .≥jôëdG áëFGQ øY Gk ó«©H ,¿GQóL áKÓK ∞∏N ∑Éæg pâfCGh 308


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 309

.p∂àaôZ »a QÉ¡æj m πLQ øY Gk ó«©H ¿CG ó©H øe kÉeƒj ô°ûY á°ùªN ≈dEG Gk ójóëJ ô«°ûj ¬àdÉ°SQ ïjQÉJ .≈dhC’G ÖëdG áª∏c p∂æe o⩪°S .¢UÓNE’ÉH Gk ó¡Y kɫ檰V ≈dhC’G ÖëdG áª∏c …ƒàëJ ’ Gk PEG Gòμg É¡«dEG ô¶fCG ¿CG oâdhÉM .QƒeC’G ¿pRCG ¿CG oâdhÉMh »q àÑcQ ≈∏Y oäƒãL Iôc πãe kÉànª r°üoe GóH ôeC’G qøμdh ,âdhÉM ,âdhÉM .iôNCG májhGR øe .ôjhóàdGh ôjƒëà∏d πHÉb ô«Z .ájójóM ≈∏Y »≤∏à°SC’ ΩƒædG áaôZ ≈dEG oäóYh ¬fÉμe ≈dEG A»°T πc oäóYCG .á©aóæªdG »YƒeO nÖdÉZCGh ô«ÑμdG Égôjô°S :lá«æZCG oêôîJ RÉØ∏àdG øe π©ØdÉH .z?¿ƒμJ øe ÉfCG »àÑ«ÑM ,¿ƒæL »a ,¿ƒdAÉ°ùàj ,¿hôμØj{ »JÉ«M É¡àª∏°S »àdG √òg mICGôeG …t GC ?ø«fƒμJ øe :»FÉμH Iô«ëH oâdAÉ°ùJ ?ádƒ¨°ûe iôNC’G AGõLC’G ¿C’ ,É¡JÉ«M øe §≤a Gk AõL »æàªs∏°Sh ,É¡s∏c ?pâfCG øe :áÑFɨdG É¡àjCG ?Ö°ùëa QhódG Gòg ø≤àoJ lIÉàa ΩCG ,á«≤«≤M ál ≤°TÉY pâfCG πg ?Iô«eCG É¡fCG »q dEG πq«îj RƒéY IôMÉ°S pâfCG πg ICGô˘eG ɢ¡˘oØ˘°üf .á˘ª˘jó˘≤˘dG ô˘ë˘Ñ˘dG ¢ùFGô˘Y IQƒ˘£˘°SCG ɢ¡˘à˘¶˘ë˘ d oäô˘˘cs ò˘˘J ,ÅWÉ°ûdG ≈∏Y ƒ¡q∏d ôëÑdG øe øLôîj .áμª°S »∏Ø°ùdG É¡oØ°üfh á∏«ªL GPEÉa ,Üò©dG qø¡FÉæZh qø¡àæàah qø¡dɪéH ÜGôàb’ÉH ∫ÉLôdG øjô¨«a .á«°ûMƒH ¬æ°SôàaG lπLQ sø¡jójCG ø«H ™bh 309


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 310

?¬Ñ∏b ?≥°TÉY ó°ùL »a ≈¡°TCG AGõLC’G …t GC ?ÉæÑM á°ü≤d á«Ø∏îdG ´QGƒ°ûdG »a äCGóH »àdG √òg mábÓY …t GC p∑GôpYh É¡HÓc ìÉÑfh É¡Ñî°Uh É¡àqé°†H ô©°TCG ºd »fGôoJ ∞«ch ?É¡££b ≈dEG ák ÄjôH ?óëdG Gòg ≈dEG ák àeÉ°U »fƒμJ ¿CG pâfCG pâ©£à°SG ∞«ch ?óëdG Gòg ≈dEG ák «©«ÑWh ?óëdG Gòg É¡£°Sh IôFGO »a »H »≤∏àd kÉ©jô°S IôFÉëdG äÉ«Ø«μdG √òg »H âWÉMCG ,É«fódG ¬H QhóJ …òdG Gò¡d kÉæ«HCÉJ ,¿ƒæL »a ák °übGQ »q ∏Y QhóJ ºK .kÉ©e ¬∏≤Yh ¬Ñ∏≤H ¥ôàëjh ,Iô«Ñc máeGhO »a §≤°ùjh √òg πμH Éæg ádÉ°SôdGh IQƒ°üdG ÅÑàîJ GPɪ∏a ?kÉaÉ£∏à°SG ¿Éc πg .ájÉæ©dG Ée ’EG ≈ãfCG êQO »a πLôd IQƒ°Uh ádÉ°SQ OƒLh ôo u°ùØj Ée óLƒj πg ?…ó∏îH Qhój ∞≤J QƒeC’G âfÉc GPEG »æY É¡pà«ØNCG GPɪ∏a ?¿PEG ábGó°U âfÉc πg ?óëdG Gòg óæY ?…ó∏îH Qhój Ée ’EG ≥°TÉ©dG øY ≈Øîoj ¿CG Öéj Ée óLƒj πg IhÉ˘Ø˘ë˘dG √ò˘g π˘μ˘H p∂©˘e »˘æ˘æ˘«˘≤˘Ñ˘ J GPɢ˘ª˘ ∏˘ a ?¿PEG ák ˘ bÓ˘˘Y âfɢ˘c π˘˘g ?p∂Ñ∏b Aπe ™«£à°ùj …ô«Z ∑Éæg ΩGO Ée áHPÉμdG ™˘˘e ⩢˘ª˘ à˘ LGh ,GPɢ˘ ª˘ d ∞˘˘ dCGh ,π˘˘ g ∞˘˘ dCG »˘˘ ∏˘ NGO »˘˘ a ⩢˘ Wɢ˘ ≤˘ J .á૪ªdG á∏Ä°SC’G á≤∏M â∏ªàcGh ,≈dhC’G äÉ«Ø«μdG 310


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 311

…Éæ«Yh RƒéY móÑ©e ¿OÉ°ùc »°ùØf ≈∏Y kÉjƒ£æe p∑QɶàfG »a oâ©Ñb .á£ÑëªdG QÉμaC’G ≥∏b »a ¿ÉØéJôJ áªμëdG QÉà°S ∞∏N äQGƒJh ,»YƒeO âsØL óbh Gk ô«NCG pâ«JCGh .»fCÉàdGh p∂«˘˘ dEG oäô˘˘ ¶˘ fh ,º˘˘ μ˘ HCG m¿É˘˘ °ù∏˘˘ H p∂à˘˘ dRɢ˘ Zh ,IOQɢ˘ H má˘ Ø˘ ˘°ûH p∂à˘˘ ∏˘ ˘qÑ˘ ˘b ,kÉ©jô°S Éæà∏«d â¡àfGh ,ô«HÉ©àdG πc øe ø«jhÉN ø«aƒLCG øjôéëpªH .â∏Môa »∏«MQ oâbh ¿ÉMh ÉæFÉ≤d »a p∂«dEG OƒYCG ¿CG πÑb kÉÑYôe kÉYƒÑ°SCG »°†bCG ¿CG »s ∏Y ¿Éch Ö©˘à˘dGh ¿õ˘ë˘ dGh Ö°†¨˘˘dG ø˘˘«˘ H ìhGQCG .kGó˘˘L kɢ ë˘ jô˘˘L oâæ˘˘c .»˘˘dɢ˘à˘ dG q¿GC h »Ñ∏b áq«°VQCG ≈∏Y m∞æ©H º q°û¡J kÉÄ«°T áqªK q¿GC oäô©°T .¢SCÉ«dGh .»ªëd »a ¢Sô¨æJh »bhôY »a ôaÉ°ùJ âMGQ √Éjɶ°T …ò˘dG ɢfCG .…ô˘¡˘X ≈˘∏˘Y »˘Ø˘Wɢ©˘dG ¢SDƒ˘Ñ˘ dG ø˘˘e kɢ fɢ˘æ˘ WCG π˘˘ª˘ MCG oâæ˘˘c kÉë°VGh oâæc .¿ÉªjE’G πμHh ,á≤«≤ëdG πμH ,¥ó°üdG πμH p∂àÑÑMCG øY »fÉ°ùd ºé∏J ák °SGób p∂d iQCG oâæc »fC’ ¢†«HCG mÜÉàμc p∂©e Ée óLCG øcCG ºd å«ëH ÖëdG øe Éæch ,ôjhõàdG øY »∏≤Yh ,ÜòμdG ?pâfCG GPɪ∏a ,p∂æY ôm eCG AÉØNEG ≈dEG »fƒYój Éaô©j ºd ø«æØL ≈∏Y Gsôeh ’EG ,§fÉb Ql ƒ©°T ’h ,á°ùFÉH lIôμa n≥ÑJ ºd ø«M »æØL QGóL »a øμj ºdh ,´ƒÑ°SCG ∫GƒW kÉeɪd ’EG m Ωƒf á°†ªZ .pâfCGh ¬JQƒ°U ’EG ¬∏Ñ°SoCG ?ɪμæ«H Qhój √GôoJ A»°T …t GC 311


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 312

,p∂à˘˘aô˘˘Z oâ∏˘˘NO Gk ô˘˘é˘ a .p∂«˘˘ dEG oäó˘˘ Yh Oƒ˘˘ °SC’G ´ƒ˘˘ Ñ˘ °SC’G ≈˘˘ °†e .AÉ°ùªdG ≈JCG ≈àM …Qó°U »a πªà©j ɪH p∑ôÑNCG ¿CG ¿hO É¡«a âãμeh ,»ZÉeO π¨°ûJ âfÉc »àdG á∏Ä°SC’G ™Lh πªëJCG ¿CG ™£à°SCG ºd √óæY .p∂eÉeCG É¡à≤∏WCÉa .É¡e ?»Ñ«ÑM Éj rº©f .Iô«¨°üdG p∂LGQOCG oâ°ûàa ................ ..oäóLhh p∂FGò˘˘M •ƒ˘˘«˘ N »˘˘a p∂à˘˘«˘ Ñ˘ °üY ø˘˘«˘ μ˘ ∏p ˘ ¡˘ oJ pâfCGh ,ICɢ é˘ a »˘˘æ˘ pà˘ ©˘ Wɢ˘b .áqØà∏ªdG .∂dP oâª∏Y .⪰U OÉ°Sh p∂Ñ˘bGQCG ɢfCGh ,kɢ«˘à˘«˘H kɢ°ü«˘ª˘b ø˘jó˘˘Jô˘˘Jh ,p∂°ùHÓ˘˘e ø˘˘«˘ ©˘ ∏˘ î˘ J päò˘˘NGC .ôjô°ùdG ±ôW ≈∏Y ¢ù∏LCGh :p∂àdCÉ°S ?πÑb øe √ôeCÉH »æjôÑîJ ºd GPɪd ?ô¶àæJ nâæc GPÉe ,ôeC’G ∂aÉ°ûàcG Qƒa nâfCG »fôÑîJ ºd GPɪdh .»àÑ«°üe øe ∞Øîj Gòg qπ©d pâfCG …QOÉÑJ ¿CG ô¶àfCG oâæc .âæoÑLn »fCG á≤«≤ëdG ,Gòg »∏«∏©J »a kÉHPÉc oâæc 312


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 313

:»d pâ∏b ,áÑ°VÉZ kÉæ«Y »q dEG pâ©aQ ?iôNCG m êGQOCG ¢û«àØJ »a ÖZôJ πg .¥ó°üdG ¢†©H §≤a ÖZQCG ............. ?GPɪd É¡e Éj p∑ƒLQCG .Ö°ùMh kÉ≤jó°U ¿Éc ?¬JQƒ°üH ø«¶ØàëJ GPɪdh ?¬æ«∏°SGôJ GPɪdh ?¬æ«ØJÉ¡J GPɪdh .kGô«°ùØJ »æe ô¶àæJ ’ .áMGô°üdG ≈∏Y ÉfógÉ©J .∑ôYÉ°ûe AGòjEG »a ÖZQCG øcCG ºd .¿B’G ¬«∏Y »g ɪe π°†aCG âfÉc ɪHQ …ôYÉ°ûe pâjPBG p∂à«d .Gò¡c kÉÑYÓJ πÑbC’ øcCG ºd ,πLôc .øjò¡c kÓNq óJh Gk QÉ°ûëfG »∏Ñ≤àd »fƒμJ ºd ,ICGôeÉch .QÉѨdGh Ahó¡dG OÉ°S ºK ,πHÉæ≤dG πμH Éæ«≤dCG ∂dòd »∏NGO »a o¢ûqàaCG ÉfCGh ô°ùjC’G ôjô°ùdG øcQ »a má«Ñ°ü©H ø«æqNóJ pâfCG .≈æ©e øY .áÑ°VÉZ p∑GQCG Iqôe ∫hC’ .Gòg QOÉ¡dG p∂Ñ°†Z øe ±ƒîdÉH oäô©°Th Gk ô«ãc oâμÑJQGh p∂eɪàgG ºéëH ɪHQ hCG ,∂ÑfP ºéëH Gk QÉ°ùμfG p∂æe ™bƒJCG oâæc p∂fÉNO øY ó©ÑdG πc Gk ó«©H ¿Éc ¬JOQCG …òdG QÉ°ùμf’G øμdh ,»H 313


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 314

.áaô¨dG ƒL »a óYÉ°üàªdG øe ô«ãμdG ÉæØq∏μj ób Ée kÉeOÉ°üJ ¿C’ ,IqóëdG √ò¡H »≤à∏f ’ ¿CG oÖéj .ÉæÑM .∂Ñ°†Z øe mójõe ≈∏Y QóbCG ød ÉfCGh ,»Ñ«fCÉJ øe kGójõe »∏Ñ≤J ød pâfCG ?ø«àμ°ùJ GPɪd ,»Jô«M AÉØWEG øe »ææ«©æªJ pâfCG .¬àeGôc ™«ªéJ »a ¬à£N â∏°ûa …òdG πLôdG ≈°SCÉH p∂«dEG oäô¶f Gk ó«©H »æe ÜQÉ¡dG »FÉcP »a ôμaCG oâ°ù∏Lh ,¥ƒæ°ûe πãe oâbôWCG πLôdG Gògh ,»FGQh ôjô°ùdG ≈∏Y áÑ°VɨdG IÉàØdG √ògh ,IqôªdG √òg ?∫ƒ≤«°S GPÉe ,»∏NGóH íjôédG .܃fòdG πNGóàJ ¿CG CGƒ°SCG Ée øe »æeôëj ôNBG kÉÑfP ÖμJQCG ¿CG ¿hO p∂ÑfP ∞°ûàcC’ øcCG ºd .áeó°üdG ºdCG o¢V uƒ©j Qm É°ùμfGh ,p∂æe Qm GòàYÉH …hGóàdG ¿É«ØîJ p∑Éæ«Y .ójóL øe äɪ∏μdG å©ÑoJ ¿CG πÑb ø«àeÉ°U Éæ«≤H ºc pâ뢰TCG .…󢫢 H π˘˘«˘ ª˘ é˘ dG p∂¡˘˘Lh oâ뢢°ùeh p∂eɢ˘eCG oâ°ù∏˘˘L .kɢ Yƒ˘˘eO .p∂æY …ój pâMRCGh p∑ój päOóªa …ó«H »à«MÉf p∂¡Lh oäQOCG .»æY ɪ¡H oâμ°ùªJ »æμdh É��¡«YõàæJ ¿CG pâdhÉM .ɪ¡à∏qÑb .p∂jój oâμ°ùeCG .á©eO ¥ƒa á∏Ñb ∑ôJC’ p∂àæLh øe oâHôàbG ºK .á«ë°†J kIOÉY ºgQGòàYG ∞°üf ¿EÉa ∫ÉLôdG Qòà©j ÉeóæY .Öë∏d Ωqó≤J ø«HGôb º¡àeGôc ∞°üfh ¿ƒaô©j øjòdG .¢ùFÉj Ö x ëH º¡Hƒ∏b øe ø«≤s∏©ªdG ∂ÄdhCG kÉ°Uƒ°üN 314


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 315

.ôNBG m πLQ ≈dEG áÑ«ÑëdG πMôJ ≈àeh ¢ùª°ûdG Üô¨J ≈àe kÉ≤Ñ°ùe xÖM »a kÉ櫪K kÉàbh º¡Øq∏μJ ób Ö°†Z á©«£b ¿CG ¿ƒcQój øjòdG .âqbƒe kÉfÉ«MCG É¡©æªj ób ≈ãfCG OÉæpY ¿C’ .¿hQòà©jh ,¿hQòà©j ºg ∂dòd .É¡Ñ«ÑM Ö∏b »a âbôàMG »àdG AGõLC’G ºéM ∑GQOEG øe …RGƒJ ôNBG m πLQ ™e máfÉ«îd É¡FGóàHG ÖfP ¿CG ≈ãfC’G ó≤à©J ∂dòdh .êQO ¢û«àØJ nÖfP .ÉfCG oäQòàYG Gòμg ¿CG ÉfCG »s ∏Y ¿Éc ,p∂Jƒ°üH ™àªà°ùj ¿CG ójôj ¿Éc ó©°S πãe kÓLQ ¿C’ .QòàYCGh ,ábôoëH »μHCGh ,Ió°ûH ºdCÉJCG ¿CG päQqôb pâeO Éeh ,»HÉ«Z »a »Ñ∏b ø«ÑbGôJ ’ pâeO Ée ,p∂«∏Y ¿Éc ¢†¡æj …òdG QGòàY’G »æ«ëæªJ ød pâeO Éeh ,√ò¡c ák ©àe ¬«ëæªJ É¡H ø«∏©éJ má≤jôW »a …ôμØJ ¿CG p∂«∏Y ¿Éc ,iôNCG kIôe »FÉjôÑμH .»æ«Y øY Ió«©H ¬JQƒ°Uh ¬∏FÉ°SQ .p∂Ñ∏b Aπªd kÉ«aÉc øμj ºd »∏ãe kÓLQ ¿CG É¡à¶ëd oäô©°T :pâNô°Uh ,´õØH p∑Éæ«Y â©°ùJGh ,»YƒeO ø«H øe ∂dP oâ≤£fh ?â∏b GPÉe .p∂Ñ∏b Aπªd kÉ«aÉc oâ°ùd »fCG º∏YCG oâæc :oâ∏b »æaóJh »æY …ó©àÑJ ¿CG πÑb ¿Gƒãd »æpà∏eCÉJh kÉYÉ°ùJG p∑Éæ«Y äOGORG OÉc mÖ«ëfh ,kGô«ãc »æàn©nLhCG mábôëH kAÉμH …ôéØæJh ,IOÉ°Sh »a p∂¡Lh 315


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 316

.áaô¨dG ¿GQóL øe Üsô°ùàj ¿CG .AÉμÑdG Gò¡H á∏«∏dG ∂∏J kÉ©e ÉfQGƒM Éæ«¡fCGh ÜÉ˘Ñ˘dG Gò˘g ≥˘∏˘¨˘æ˘j º˘d Oɢeô˘˘dG â뢢J Å˘˘Ñ˘ à˘ î˘ ª˘ dG ô˘˘ª˘ é˘ dG ô˘˘«˘ Z ≈˘˘∏˘ Y .íjôdG ™e ÅWGƒàªdG ø««cÉH ,mIôe øe ôãcCG ,Éæcôà«d ôNBGh m¿õM ø«H Éæ«∏Y tπ£j Gk Qƒ¡°T sπX IQƒ°üdG ∂∏J o¥QCG »æ«ÑL »a qπX .ÅØ£æJ ¿CG âHCG »àdG ìGôédG ≈∏Y ,»àÑ«ÑM 䃰üH ™àªà°ùj …òdG πLôdG Gògh ,êGQOC’G ø«H áÄÑàîªdG ¬«a ÖjPCGh ,≥«bôdG É¡Jƒ°U ¢ùØæJCG OÉcCG ’ ÉfCGh ,iôNCG ó©H ák ªdÉμe »a »©e ∑ôà°ûj Ée kÓLQ ¿CG …QOCG ¿CG ¿hO ,…Qó°U »a ô«ÑμdG ¥ƒ°ûdG máYÉ°S ôNBG ≈àM »∏ãe ¬H ™àªàj ¬fCGh ,∞∏àîªdG …ƒãfC’G 䃰üdG Gòg .π«∏dG päÉYÉ°S øe iôNCG ák Ñ«N »d p∂JÉaGôàYG πªëJ ºd áæFÉîdG äɪdÉμªdG √òg ô«Z ,iƒ∏M ôéàe »a ,kGó°üb hCG ,ká°ù∏oN p∂nëªn nd ób ¬fƒc ’EG ΩÉjC’G ∂∏J »àdG IôqJƒàªdG p∂àHòc QGƒL ≈dEG ,kÉeɪJ pâfCG øe ±ô©j QÉ°U ¬fCGh ɪμJɪdÉμe øe ±ó¡dG ¿CG ¥qó°üj øe »∏ãe øμj º∏a .kÉ©jô°S â¡àfG .¬d m ≥jó°üd ΩGôe p∂àNCG áÑ£îd »©°ùdG ¿Éc ¬˘∏˘≤˘Y ø˘«˘dÉ˘à˘ ¨˘ J pâfCGh ,äƒ˘˘μ˘ °ùdG ≈˘˘dEG ôq ˘ £˘ °†ª˘˘dG π˘˘Lô˘˘dG ¿Gƒ˘˘¡˘ d ɢ˘j .πÑb øe ¬Ñ∏b pâ∏àZG ɪc ,√òg p∑QGòYCÉH ?Gò¡c kÉ≤qØ∏e Gk QòY »YôàîJ ≈àM p∂eÉeCG oähóH ∞«c ?»eÓ°ùà°SG ΩCG ,»àLGò°S :Qò©dG Gò¡H ôãcCG p∑GôZCG ɪ¡jCG 316


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 317

≥˘«˘Ø˘°üdG »˘HGƒ˘é˘à˘°SG √ô˘μ˘j ,∞˘FɢN Ωhõ˘¡˘ e l™˘ eO p∂«˘˘æ˘ «˘ Y »˘˘a π˘˘X ɢª˘fCɢch ,ICɢé˘a »˘à˘∏˘Ä˘°SCGh »˘Jƒ˘°U »˘a äô˘¡˘X »˘à˘dG ᢫˘°Sɢ≤˘dG »˘à˘dƒ˘˘LQh .ºjó≤dG »fÉæM »a pâepó o°U .kGô«ãc ∂°ûdG »æ∏cCG ÉfCGh §b p∑BGQ hCG ¬pà«≤àdG pâæc ¿EG p∂àdCÉ°Sh p∂jój ø«H ∞ë°üªdG oâ©°Vh Ée ∑Éæg ¿Éc r¿GE hCG ?á«ØJÉ¡dG áªdÉμªdG OhóM ɪμàbÓY äRhÉéJ hCG »æ∏©éj Gò¡c m±ôq °üJ øe óH ’ ¿Éc .ó©H ¬aôYCG ºdh »æY ¬æ«ØîJ p∂JÉaô°üJ É¡«a »æà≤dCG »àdG ∂°ûdG ºæ¡L êQÉN p∂©e »eÉjCG á«≤H »°†bCG ,áæjóªdG êQÉN Gk ô«¨°U kÉWÉ°ùH ¢TôàØf øëfh ,kGô«NCG p⪰ùbCGh .áÑjôªdG .kÓ«∏b »Ñ∏b ¿CɪWGh p∂àbqó°Uh .ø«ØîoJ Ée p∑Qó°U »a ≥Ñj ºd ¬fCG kAÉjôÑc õt æj m ìôL án °VÉØàfG âfÉc É¡æμdh »æe Iƒ°ùb ∂∏J øμJ ºd ó«©jh ÉfCG …QÉ°ùμfG ôÑéj Qm É°ùμfG øY p∂«æ«Y »a åëHCG oâæc .kɪghh .∫hC’G É¡fÉμe ≈dEG â£≤°S »àdG …ôYÉ°ûe .ΩqôÑàe Qm GòàYG Oqôée øe ôãcCÉH p∂ÑfP øY …ôuØμJ ¿CG p∑ójQCG oâæc ócCÉJC’ ÉfCG É¡©°VCG Iô«¨°U ø«fGƒ≤d kÉàqbƒe kÉYƒ°†N p∂æe ójQCG oâæc ø˘«˘î˘°Vô˘Jh ∞˘ q°ù©˘à˘dG Gò˘g ø˘«˘∏˘ ª˘ à˘ ë˘ J p∂∏˘˘©˘ é˘ «˘ °S »˘˘d p∂˘ qÑ˘ M ¿CG §˘˘≤˘ a .IôFÉãdG »àeGôc GC ó¡J ≈àM ,âbƒdG ¢†©H ƒdh ,áëjôédG ádƒLô∏d .p∂æe ¿Éc ƒdh ∫Éبà°S’G √ôcCG ÉfCG pâμ°ùªJ p∂æμdh ,p∂©e A»°ûdG ¢†©H kÉ«°SÉb oähóH Gòg πLCG øe kAɢ˘Ø˘ μ˘ fG »q ˘ ∏˘ Y päô˘˘Kh ,kAɢ˘μ˘ H »q ˘ ∏˘ Y pâ°†Ø˘˘ à˘ fGh ,IOqô˘ ª˘ à˘ ª˘ dG p∂à˘˘ Kƒ˘˘ fÉC ˘ H 317


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 318

.kGQÉ°ùëfGh »æcôà«d ,kGô«ãc »q ∏Y päôq«¨Jh ,zº¡∏ãe ’EG nâ°ùd{ :É¡æ«M »d pâ∏b áª∏ch É¡©ª°SCG ’ áª∏c ±ôW ≈∏Y kÉ≤q∏©e ,øeR ÓH kÓLQ Gòg p∑ôt«¨J .Égó¡YCG ºd iôNCG ¬JQGôe øjô u£≤J pâæc .kÉë°VGh øμj ºd ¬æμdh Gk Oq ÉM kÉjƒãfCG kÉHÉ≤Y ¿Éc ≈ãfCG QhÉfCG ¿CG ∫hÉMCG oâæc .¬«∏Y kÓ«dO ∂∏eCG Óa p∂fÉæM ∫qÓ°T ø«H »q ∏Y .É¡ÑMCG ºc Gk ó«L ∑QóJ .kGQƒa ¬eÉeCG º∏°ùà°SCG óx ëJ Gòg .»d p∑AGòjEG πqªëJCG ødh p∂jPDhCG ød ÉfCG ,√óMh ÅØ£æj ≈àM OÉeôdG âëJ ôªédG ∑ôàf ¿CG Éæ≤ØJG ∂dòdh mçóM hCG áª∏μH ÉfQôe øëf ¿EG ¥hôëdG ô£îd Éæ«Ñ∏b ¢†jô©àH ø«aRÉée ≥˘æ˘à˘î˘Jh ,ɢæ˘bhô˘M ¬˘«˘a Oô˘Ñ˘J …ò˘dG Ωƒ˘«˘dG »˘JCɢj ≈˘à˘M ,ᢰü≤˘dɢH ɢ˘fô˘˘cq ò˘˘j .Iô«NC’G IôªédG .kGôÑée ∂dòH »°ùØf oâ©æbCG .QÉÑàY’G Gòg πc ≥ëà°ùj ’ p∂JÉ«M »a ôl HÉY lπLQ ¿Éc ɪHQ IQƒ°U QGƒéH ,p∑óæY ó©°S IQƒ°U ≈≤Ñà°S ≈àe ≈dEG ¿B’G »æª¡j ’ ’ .ÖNÉ°üdG RGhôÑdG »a ºdÉ°S IQƒ°U ¬«∏à©J ,Ée êQoO »a ,ø°ùM óLCG ¿CG »æª¡j Ée Qó≤H ,¿B’G p∂dƒM »dÉLôdG ΩÉMõdG Gòg »æª¡j .º¡æ«H kÉfÉμe »°ùØæd

318


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 319

m πLQ ™e »JÉ«ëdG ¢SÉÑëf’G ¢†aôj p∂àKƒfCG äƒμ∏e »a A»°T ≈≤HCG ¿CG ƒg §≤a √ójQCG Éeh ,πLQ øe ôãcC’ ™°ùàJ p∂àKƒfCG .§≤a óMGh .º¡æe Gk óMGh »FÉjôÑc ¢†aôJ mIGC ôeGh ∫ÉLQ áKÓK ¬Lh »a ≈ªYC’G ´Éaóf’G ¿C’ »°ûªj xÖMh ,kÓ°UCG IôqJƒàe m±hôX πX »a ,»FÉ≤H ≈∏Y ™qé°ûj ’ ôl eCG .∞°üfh mIGC ôeGh ,πLQ ∞°üf ø«H ™ªéj ¬fC’ ,ájGóÑdG òæe ÉC £N πLQ øe ôãcCÉH §ÑJôªdG Ö∏≤dGh ,…óæY ôμÑdG Ö∏≤dG ÖM ¬fC’ .p∑óæY πªcCG ¿CG oäQôbh áeG qhódG √òg øe oâÑë°ùfG QÉÑàY’G øe ≈fOCG óx ëH .…ó°ùL GóY Ée kÓLQ »æ∏©éj Ée πc øY Gk ó«©H p∂©e »eÉjCG .πcÉ°ûªdG Ö∏éJ iôNCG ádƒLQ …CG âeGO Ée ¿B’G …ó°ùL p∂«Øμj p∂d kÉfƒY oâæc »fCG ’EG …OôªJ ≈∏Y å©ÑJ »àdG IôμØdG √òg ºZQh .p∂ÑëJ É¡fC’ ï°VôJ ¿CÉH É¡à©æbCG .»°ùØf ≈∏Y ¿CG øe óH ’ .¢VQC’G πμ°T ôq«¨àd kÉeɪJ ójôf ɪc ÖëdG AÉL ƒd ,¬∏μ°T ôq«ZCG ¿CG ™«£à°SCG ’ oâeO ɪa ,¬dɪàcG πLCG øe kÉfÉ«MCG ∫RÉæàf QƒeCG ôjó≤J ∑ôJCGh ,OGDƒØdGh ™ª°ùdGh ô°üÑdG Aπe p∂≤°ûYCG ¿CG »q ∏©a .p∂à∏ªL »a kÉ°†jCG p∑ô«ª°V ≥°ûYCG ÉfCÉa ,pâfCG p∑ô«ª°†d p∂ÑM OÉ≤fCGh É°VôH º∏°ùà°SCG oâæc .kGô«ãc »°ùØf øe oâ°ûgófG »æ«bqó°U ¥qõªf kÉÄ«°T á¶ë∏dG ∂∏J »d πãªJ ÖëdG q¿ÉC c .ø«æeDƒªdG áæ«μ°ùH p∂«dEG 319


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 320

.¬∏LCG øe É«fódG »a Ée πch ÉfQÉμaCGh ÉfAÉ°†YCGh ÉæFOÉÑe p∑É°VQ »°ùØf É°VQ øe »Ñ°ùM .Gò¡c m¥õt ªJ øY Gk ó«©H oâdR Ée .»H p∂JOÉ©°S »Ñ∏b IOÉ©°S øeh ,»æe .áYÉæbh ák æ«fCɪW oäÓC àeGh ,»aƒ°üdG ÖëdG Gò¡H oâæeBG kÉeɪàgG ôãcCG pâëÑ°UCG kÉ°†jCG pâfCG p∂fCG oäô©°T ,∑GP »©LGôJ ó©H .»H âfÉc ÉæÑM IQGôM áLQO ¿C’ ,áeƒªëªdG ÉæàbÓY »a ¬æe óH ’ Ql ƒàa .¿ƒJC’G êQÉN äGôªédG ¢†©H ™aóæJ ¿CG óH ’ ¿Éc ,kGóL ák «dÉY .ôãcCG »æàÑÑMCG p∂fCG oäô©°Th ,ôãcCG p∂àÑÑMCG päô°Uh ,¬°ùØf ÜÉ°ùM ≈∏Y ≈àM p∂Ñëj …òdG πLôdG Gòg pâÑÑMCG p∑É˘æ˘«˘Y äQɢ°U .Öë˘dGh ¿É˘æ˘ë˘dGh Ωɢª˘à˘g’Gh á˘jɢYô˘dG »q ˘ ∏˘ Y ø˘˘«˘ b󢢨˘ oJ p∂≤°ûYh ,≈¡°TCG p∂ª°ùLh ,ÜôbCG p∂¡Lhh ,É«fódG AGƒàMÉH »æfÉqª°†J .kCɪXh kÉfƒæL ôãcCG .kGóL ák ≤aƒe ÉæJ’RÉæJ âfÉc ≈àM ,òaGƒædG ¥ÓZEG pâªμMCG pâfCGh ÜGƒHC’G íàa øY oâØbƒJ ÉfCG ’ .≥dGƒ©dGh QÉѨdG øe kÉ«dÉN ¿ÉμªdG Éæ«≤HCG .ÉfQqóμj Ée Éæ«∏Y Qôμàj ’ .øeõdG »¡àæj ≈àM ,ÖëdG ’EG A»°T OÉ©HCG º¡Øàd øμJ ºd É¡æμdh Ée má∏«d »a ó©°S ôeCÉH π¨æJ ¢ùe oäôÑNCG É¡cGQOEG øY øjó«©H ÉfÉc Éæà°üb ≈∏Y √ôKCGh Gò¡c mçóM ≈æ©e .kGóHCG ∂dP láªdÉμe ¿ƒμJ ∞«c º¡ØJ ºd .áØ«î°S á°ü≤dG É¡d äóH .QƒeCÓd q»Hô¨dG 320


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 321

.∂uØ°U »a π¨æJ ¢ùe ∞≤J Iôe ∫hC’ .Gò¡c mô«Ñc m ìôéd kÉÑÑ°S á«ØJÉg :¿B’G »d âdÉb GC ô≤J ¿CG ∫hÉM .∑GòfBG ÉgôYÉ°ûe ≈°Vƒa ≈∏Y ∑QÉμaCG p øÑJ ’ ábôØàe mäÉëØ°U ≈dEG ô¶ædG ¢ù∏àîJ ’h IóMGh mIô¶æH kÓeÉc ÜÉàμdG ôNB’Gh áÑ£îdÉH ɪgóMCG ,ø«∏LôH ál ≤s∏©e lICGôeG óo LƒJ πg .Ö°ùëa πLQ ™e kIô«¨°U ák bÓY GC óÑJ ºK ,AÉ«MCG l∫ÉLQ É¡«°VÉe »ah ,ÖëdÉH .…ô«¨°U Éj ∂ÑëJ kÓ©a É¡tæ¶J πg ?kÉeɪJ mójóL :»°ùØf øY ™aGOCG âMôa kÉMQÉL É¡dGDƒ°S GóH .É¡LhR πLCG øe ¢ù«dh ,»∏LCG øe ¬©e É¡àbÓY äósªL É¡æμdh ¿Éc GPɪ∏a ,§≤a ¿B’G É¡à¡fCG âfÉc GPEGh ,É¡¡æoJ ºdh É¡JósªL ∑Dhɢ˘μ˘ H ø˘˘μ˘ j º˘˘d ɢ˘ª˘ æ˘ «˘ H ,¬˘˘∏˘ LCG ø˘˘e Gk 󢢩˘ °S ∑ô˘˘à˘ J ¿CG t≥˘ ë˘ à˘ °ùj ɢ˘¡˘ LhR ?∂dP p¿És≤ëà°ùj ∂YƒeOh iôNCG IÉàØH kÉ£ÑJôe ¿Éc ¬°ùØf ó©°S .ôãcCG ’ ó©°ùH ák Ñé©e âfÉc .É¡H êGhõ∏d ¬«©°Sh ,É¡d ¬ÑM øY É¡e ºq∏μjh ºK ,ábÓ©dG ∫hCG »a ø°ùM øY n∂ªq∏μJ É¡e âfÉc ɪ∏ãe kÉeɪJ .kGô«NCG ∂ÑM »a â©bh .......................... :»àª°U ÉgQÉKCG óbh É¡ãjóM π¨æJ ¢ùe â©HÉJ ≈∏Y ÜÉÑdG ≥∏¨fG ɪdÉM âfCG ¬à¶M’ …òdG óFGõdG É¡fÉæM ≈àM 321


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 322

¿CG âYÉ£à°SG ∞«c äô©°ûà°SG ¿CG ó©H ’EG ∂d ¬eqó≤J ºd ó©°S á«°†b πãe kÉjhÉN ∂àcôJ ºK ,∂JôqeO ºK ,∂àq∏àMG ó≤d .kÉ°†≤f ∂àeGôc ¢†≤æJ .áHƒμæe máæjóe ÉgAGQh ¿ƒμj ¿CG øμªj ’ É¡H »æÑëJ É¡e âfÉc »àdG á≤jô£dG ôm «¨°U Qm ƒØ°üY πãe kÉfÉ«MCG hóÑJ âfÉc ó≤d .»àeGôc øe π«ædG ≈dEG »l ©°S .kÉæĪ£e »Øc »a ΩÉæj nâ«°VQ ∂fCG áLQO ≈dEG kÉeɪJ §≤°ùJ ∂àeGôc äCGQ ¿CG ó©H ɪHQ ɪHQ .kÓ©a πLQ ∞°üf ∂fCÉch ,Gòg πc ºZQ ó©°S ™e »g ôªà°ùJ ¿CG .∂«dEG âfCɪWÉa ,É¡d ∂ÑM ºéëH â s°ùMCG .Gòg É¡d ócDƒj Ée ≈dEG êÉàëJ øμJ ºd πH .á«fÉfCG É¡e .´Éàªà°SÓd πH ,ócCÉà∏d ¢ù«d ,êÉàëJ âfÉc πH .»˘Jɢ«˘M »˘a äGò˘dG ∫ƒ˘M Gk Qƒ˘ë˘ª˘Jh ák ˘ «˘ fɢ˘fCG ɢ˘¡˘ æ˘ Y o⩢˘ª˘ °S mICGô˘˘eG ôo ˘ ã˘ cGC .É¡cô°T »a §≤°S ób ∂∏ãe kÉÑ«W Gk ódh ¿CG »æØ°SDƒj :kÉeqôÑàe oâ∏b ,¢TÉ≤ædG øe ≥«°†dÉH ô©°TCG oâæc ?¿PEG máæ°S ∫GƒW ÖëdG Gòg πc »d o±ôp °üJ âfÉc GPɪd Qm hO …s GC o¢SQɪJ âfÉc É¡∏©∏a ,É¡d ∂sÑM tÖëJ âeGO Ée ,q»æH Éj .ôãcCG ∂H n™pàªà°ùàd ,É¡d kÉqÑM OGOõJ ∂∏©éj ’ »æμdh .pâfCG ¬jôJ ºdh âjCGQ ɪH p∂©æboCG ∞«c …QOCG â°ùd ,ôgɶàJ ’h ºgƒàJ ’ »g .Ö∏≤dG øe kÉ©HÉf ¿Éc »d É¡ÑM ¿CG ∂°TCG .≥«ª©dG ÖëdG ’EG É¡«a GC ôbCG ’ ,¥ó°U áØ«ë°U kɪFGO É¡æ«Ñéa 322


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 323

............................ ≈dEG oâjhCGh ,É¡aƒ°U ∫õ¨J É¡àcôJ ,É¡eÓc øe ≥«°†dÉH ô©°TCG oâæc .»à«H ¬ª¡aCG Ée .’ ΩCG ∂∏J ¬JÉàa øe ê shõJ ób ó©°S ¿Éc Ée GPEG …QOCG oâ°ùd ≈dhC’G »àÑ«ÑM ø«∏¶J ÖëdG QÉ°ùe øY pâaôëfG ɪ¡e p∂fCG ¿B’G Gk ó«L . º¡æ«H »Ñ«JôJ AÉL kÉjCG Gk ô«KCG kÉÑ«ÑM ÉfCG tπXCGh ,Iô«KC’Gh ÉæH »dÉÑJ øμJ ºd É¡°ùØf QGóbC’G âeGO Ée ∂J’ÉÑe ’ ¢ûbÉfCG ød kIGC ôeG ø«fƒμà°S ,kGô«NCG êhõàfh ,QƒeC’G º«≤à°ùJ ÉeóæY øμdh ,∑GòfBG .ó«cCÉàdÉH iôNCG @@@ IóMh ≈dEG äÉbô£dG ΩÉMR ¢ùμY kÉ©e Éæ«°ûeh ôFÉé°ùdG É檰SÉ≤J .ÆGôØdG É¡JGQÉ£b §pHôJ »àdG äÓ°UGƒªdG pá£ëe p πNóe óæY ¬©e oâ°ù∏L ™aóæj AGô°†N máMÉH »a Gk ô«¨°U kɪ©£e ¿Éc .áæjóªdG AGõLCG ásjƒ∏o©dG .¬æe ¿ƒdõæj hCG QÉ£≤dG ¿ƒt∏≤à°ùj øjòdG ô°ûÑdG øe äGô°û©dG É¡eÉeCG OÉàYG å«M √óéj ¿CG ƒLôjh IqQɪdG ø«H m πLQ øY åëÑj QÉjO ¿Éch .√òg ≈dEG á£ëªdG ∂∏J øe ¬∏ªY AÉæKCG πs≤æàj ¿CG πLôdG IRÉLE’G √òg »a …óæY ¬à∏«d ≈°†b .áMQÉÑdG òæe QÉjO ¥QÉaCG ºd ìÉÑ°üdG ∫hCG ≈s≤∏àf øëfh Iô«¨°üdG áaô t°ûdG »a kÓjƒW Éæªq∏μJ .áq∏ªªdG 323


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 324

¥Gƒoah ,™£≤àªdG ΩƒædG oÖ©J Éæ∏gGƒc ≈∏Yh kAÉ°ùe ß≤«à°ùæd ,Éæªf ºK .á©FÉ°†dG ô¡¶dG IÓ°Uh ,≥gôªdG AÉHô¨dG :∫ƒ≤j ƒgh »s dEG ¬°SCGQ ™aQ ºK kÓ«∏b QÉjO ¥ôWCG k’GDƒ°S πªMCG »æμdh ,»NCG Éj ∂fhDƒ°T »a πsNóJCG ¿CG tÖMCG ’ .áMQÉÑdG òæe kÉ≤gôe øe mÜÉH πãe kÉ s°†a É¡ t°†Øj §≤a ¬fEG ,»fhDƒ°T »a πNóàj ’ QÉjO !¥QƒdG :oâÑLCG .áMQÉÑdG òæe âbƒdG Gòg ∫GƒW ¬∏tªëJ â©£à°SG ∂fCG »æ°ûgój ¿GsôØj √É©Ñ°UEGh º∏μJh ,ôãcCG ÜôàbG .kÉeɪJ »àjôî°S QÉjO πgÉéJ :¬H ƒ¡∏j Gk ô«¨°U kÉ£«N »fÉ°ùd ∑GPBG GPEG »æëeÉ°S .»≤jó°U Éj ∂«∏Y ∫hÉ£JCG »fCG ô©°TCG .AÉbó°UC’G øe ÜÎbCG ∞«c â«°ùf »dGõ©fG •ôØd »fCG hóÑj .≥ªMC’G äósªL ºc kÓ©a ôμaCG »æà∏©L áaÓédÉH É¡«a »æડJG »àdG á∏«∏dG ∂∏J .…ôYÉ°ûe øe áHô¨dG ?¿B’G ∂≤gôj m ∫GDƒ°S …t GC ,πLQ Éj Gòg ∂æY ´O :∫Éb ºK ,¬ØfCG âëJ kÉ«ªgh kÉÄ«°T í°ùeh ,iôNCG kIqôe ¬q«°Sôc »a ∫óàYG .AGhO Ö∏oY ¢ùªN ∂àq≤°T »a .…ôjô°S Üôb ô«¨°üdG êQódG »a á°SOÉ°ùdGh »a ™aófG .¬≤∏bh √ôqJƒJ âë°†a ΩɪàgG Iô¶f ¬«æ«Y »a ⪰ùJQG 324


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 325

:¬dGDƒ°S ?»NCG Éj ƒμ°ûJ sºpe ºc .s»∏Y ≥Ø°ûj GC óH ,…ôéëdG πLôdG ,QÉjO ≈àM .kÓ«∏b oâbôWCG .ø«¡ªdG ¢übÉædG Qƒ©°ûdG Gòg √ôcCG .ø«àæ°S òæe ¿Éà°†jôe …Éà«∏oc kÉeÓc »fójõà°ùj ¿Éc .¬H ≥£æj ºdh ¬«æ«Y »a »dÉàdG ¬dGDƒ°S º°SQ ák ¡sLƒe âfÉc ΩCG É¡¡sLh AGƒ°S ,á∏Ä°SC’G tÖëj ’ ¬fEG .∫CÉ°ùj ¿CG ¿hO ôm ¡°TCG á©°ùJh máæ°S øe ôãcCG ó©H »°Vôe ôeCG øY ±ô©j ’ ƒg ∂dòd .¬«dEG ≥Ñ°S kÉ°†jCG Gò¡dh .∂dòc ¬«a Éeh ¬«°VÉe ôeCG øY ±ôYCG ’ ÉfCGh ,¬©e .áμÑJôªdG ájQGòàY’G √ò¡H ¬dGDƒ°S .¬FOÉÑe É¡°ùØf »g ¬JGOÉY :ójôj »àdG IOÉjõdG ¬àëæe É¡ØFÉXh § q°ûæJ ák jhOCG ∫hÉæJCGh á«∏μdG ∞FÉXh »a Qƒ°üb øe ƒμ°TCG .kÉ«éjQóJ π°ûØdG »a GC óÑJ ’ ≈àM ?Gòg ∂d π°üM ∞«c .¢ùFÉ«dG Ωƒ°üdG ,QÉjO Éj Ωƒ°üdG GóH .A»°T øY åëÑj ɪfCÉc ¬dƒM âØàdG .ójõªdG »a kÉ©eÉW CGóH :∫GDƒ°ùH »s dEG OÉY ºK ,√O qƒ©àj ºd kÉeÓc ¢SQɪj ɪfCÉc Ék ≤jÉ°†àe ?ΩÓμdG »a ÖZôJ πg ?∂©e π©aCG ’CG »©°SƒH πgh 325


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 326

Égô©°T âÑf »àdG ¬æbP óæ°SCGh ø«JQÉé«°S Éæ∏©°TCG .»MƒH øªK Êó≤f ¬fÉNO oåØæjh ,Iô°TÉÑe »q æ«Y »a o¥óu ëj ìGQh ,¬qØc ¤EG ø«eƒj òæe ..ôFGhO ,ôFGhO Éææ«H .√òg pâÑ°ùdG á∏«d »a IqQɪdG ¢†©H øY ≈s∏îàj ≥q«°†dG ´QÉ°ûdG GC óH ™àªà°ùf ÉæfCG »d GóH .á°ü«NQ kIô«H QÉjO Ö∏Wh kÉjÉ°T oâÑ∏W .∫OÉædG ≈JCG .IQqóîe ΩGóbCÉH »°VɪdG ∑ƒ°T ≈∏Y »°ûªdG .kÉfÉ«MCG ¢ùFÉ«dG ìƒÑdG Iò∏H .äɪ∏μdG áHƒÑ«Z »a ºdC’ÉH ô©°ûf ’h AÉeódG πeCÉàf :oâ∏b ó©H πcBG ºdh .É¡à∏cCG »fCG ôcòJCG ’ AÉ«°TCG ìÉÑ°üdG ∂dP oäCÉq«≤J .ø«∏°üàe ø«eƒj Ióe kÉÄ«°T ∂dP ?ìÉÑ°U …CG .ºdÉ°S ¢TGôa »a ∫hC’G É¡MÉÑ°U ,DhôLCG ºd .¥ô£e ÉfCGh º∏μJCG oâæc .kGôNÉ°S »æ∏eCÉàj QÉjO ¿CG oâ∏s«îJ ’EG ™ª°SCG øcCG ºd .»æ«Y ¬«dEG ™aQCG ¿CG ,»eÉjCG ∞©°VCG øY º∏μJCG ÉfCGh .√ôFÉé°S π©°ûj ƒgh ¬àMGsób OÉfRh ,Iô«ÑdG äÉYôL ák aó°U ÉgódGh oâ«≤àdG ,É¡aÉaR øe móMGh Ωƒj ó©H ,¢ù«ªîdG Ωƒj ɢeó˘æ˘Y má˘Hƒ˘©˘°üH êô˘î˘J »˘Ñ˘ ∏˘ b äɢ˘°†Ñ˘˘f ¿CG â°ù°ùMCG .ɢ˘e má˘ Ñ˘ °Sɢ˘æ˘ e »˘˘a ø«eƒj ܃ë°T »¡Lh ≈∏Yh ¬æY Gk ó«©H oâ°ù∏L .¬«∏Y …Éæ«Y â©bh øe tπ°ùæJ OÉμJ »°ùØfh ,OQÉ°T m øgòH kÓjƒW ¬∏eCÉJCG oâMQh ,´ƒédG øe .kGóªch kɪq g …ó°ùL 326


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 327

ÓN ɪfCÉch ,¬¡LƒH …s ôXÉf o≥u∏YGoC ÉfCGh ΩɪàgÉH ¬°ù«∏L oçOÉëj ¿Éc OÉμJ øe IÉ«ëdG ≈dEG êôNCG …òdG ï«°ûdG Gòg πeCÉJCG .Éæe ’EG ¿ƒμdG áeGô°U ,¬¡Lh ó«YÉéJ ,¬ëeÓe »a »JGô¶f Üqô°SCGh ,É¡æe »æLôîJ øe tº°ûj ’ ,πjƒW åjóM »a lπ¨°ûæe ƒgh ,¬à«ëd päGô©°T ,¬«æ«Y .¥ôàëj πLQ áëFGQ ¬dƒM ,ICÉéa »q æØL øe ôØ£j ´ƒeódG øe m π«°ùH ’EG ô©°TCG ºd ,ICÉéah »a »¡Lh oâæaOh ,¢SÉ£o©dÉH oäôgɶJ .äGô°û©dG ΩÉeCG …s óN ¥ô¨jh ≈àM »FÉμH ≈∏Y kÓ«∏b oâªpg .¿ÉμªdG oâcôJ .kGó«©H oâHôgh ,πjóæe ≈˘˘dEG »˘˘æ˘ ∏˘ ª˘ ë˘ j ≥˘˘j󢢰üdG Gò˘˘g ¿É˘˘c ,ᢢYɢ˘°S ó˘˘ ©˘ Hh .kɢ ≤˘ jó˘˘ °U o⫢˘ ≤˘ à˘ dG .»JÉ«M »a Iqôe ∫hC’ »q ∏Y kÉ«°û¨e ¬jój ø«H oâ£≤°S ¿CG ó©H ≈Ø°ûà°ùªdG ¬æbòH óæà°ùj ¿Éc .QÉjO ≈dEG ɪ¡jôéëpe »a ø«àîFGO ø«æ«Y oâ©aQ …òdG »°SÉ≤dG ¬ØWÉ©J ¬«æ«Y »ah ,ójó°T õm «côàH »s dEG ô¶æjh ¬«qØc ≈dEG ô©°Th ,¬æ«ÑL ≈∏Y á£bÉ°ùàªdG päÓ°üoîdÉH kɪ«°Sh hóÑj ¿Éc .¬aôYCG .GQÉØ«¨H ¿ƒμj Ée ¬Ñ°TCG É¡à¶ëd »d GóH .A§ÑH »eÉædG ¬¡Lh »æ≤gQCG Ée Qó≤H áMGô°üdG √ò¡H ¬d ìƒHCG m πLQ ≈dEG êÉàMCG oâæc Gòg .»MƒH øe É¡«∏Y ≈°ûNCG »àdG ájƒãfC’G É¡à°TÉ°ûgh π¨æJ ¢ùe ¿ÉæM á«Hɢæ˘dG ¬˘XÉ˘Ø˘dCG ≈˘à˘Mh ,í˘eɢé˘dG ¬˘Hƒ˘∏˘°SCGh ,á˘Hôu ˘°ùà˘ª˘dG ¬˘JGô˘¶˘æ˘H ,π˘Lô˘dG ∫hÉ£àdGh çÉ©Ñf’Gh ô«°ùμàdG Iƒ¡°T »∏NGO »a ôo «ãà°ùj ¿Éc ,kÉfÉ«MCG ¬«a ¢Vƒîf ¿CG ™«£à°ùf ’ A»°T óLƒj ’ .áªjó≤dG ìGôédG ≈∏Y .πMh Oqôée »°VɪdG íÑ°üj ,áHô¨dG ∫ƒ£J Éeóæ©a .ÉæeGóbCÉH 327


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 328

ô˘FGhOh ,»˘ª˘a ø˘e §˘≤˘°ùJ á˘ª˘∏˘c π˘c »˘a √õ˘˘«˘ cô˘˘J ,≥˘˘«˘ ª˘ ©˘ dG ¬˘˘oà˘ ª˘ °U »æobhôJ √É°Vƒa .ΩÓμ∏d »fõØà°ùJ AÉ«°TCG É¡q∏c ,É¡ãØæj »àdG ¿ÉNódG ºK IOQÉ°T m ¢SCÉc …CG øe kÉ°UÉ°üàeG IÉ«ëdG t¢üàªj …òdG ƒg ,IqôªdG √òg ¬JÉ°†bÉæJ ≥∏îj lπLQ .øcÉeC’Gh AÉ«°TC’Gh √ƒLƒdG »a ∞æ©H É¡≤°üÑj .óMCG ∂dP »a πNóàj ¿CG ¿hO ,¬°ùØæH .Ö°ùëa »à°ûgOh »HÉéYEG ô«ã«d ¬JÉaqô°üJ ´ôàîj ¬fCG ô©°TCG kÉfÉ«MCG t≥ëà°ùj ø«àdÉëdG »a .IÉ«ëdG ™e √QhO ø≤àj hCG »©e √QhO ø≤àj ¬fCG ÉeEG Éæ°ùØfCÉH »≤∏f ¿CG kÉfÉ«MCG ót ©à°ùf …òdG ô°ûÑdG ´ƒf øe ƒg .≥«Ø°üàdG .OOôJ ¿hO ágÉàe …u GC »a º¡©e ¬«dEG oâ©aQ .π«ªdG Gòg πμH ¬«dEG óæà°SCG ¿CG »æÑéYCG .kÉjƒb »d hóÑj ¿ÉæàeÉH oäô©°T .¿ÉàeÉ°U øëfh kÓjƒW ÉæJGô¶f â≤àdGh ø«ÑFÉN øjôXÉf oâæc .¬©e á∏«∏dG √òg »°Sƒ∏L ≈dEG √Gõ¨e ∑QOCG ’ m ìÉ«JQGh ≥«ªY ák eÉ°ùàHG »Jƒμ°ùd º°ùàHG .áHô¨dG tΩCG »d ¬àÑéfCG m ñCG ™e ¢ù∏LCG »fCG ô©°TCG É¡H ÉægÉØ°T t§ªf »àdG äÉeÉ°ùàH’G ∂∏J øe ,óMGh mÖfÉL äGP Iô«°üb Ωɢ˘eCG ɢ˘æ˘ gGƒ˘˘aCG ∞˘˘©˘ °V Ωhɢ˘≤˘ f ɢ˘æ˘ fCɢ c ,Qɢ˘°ù«˘˘dG ≈˘˘dEG hCG ø˘˘«˘ ª˘ «˘ dG ≈˘˘ dGE ɢ˘ eEG :∫Ébh ≥aôH »Øàc âqHQ .ΩÉ°ùàH’G .πªcCG .»æjô¨J ∂JÉbɪM äQógCGh ,ºμëdG â∏é©à°SG ∂æμdh QÉjO Éj ák bɪM âfÉc ɪHQ ?∂dP ó©H ¬à∏©a Ée »qª°ùà°S GPɪa ’EGh ,á櫪K ák ª∏c .Ö°ùëa πb .kɪ°SG ¬d óLCÉ°S 328


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 329

:â∏ªcCGh ,≈JƒªdG πãe o⪰ùàHG âgôc .É«fódG ¿GQóL »s ∏Y âbÉ°V ≈Ø°ûà°ùªdG »a IqôªdG √òg .¬∏©ØJ Ée πc »a á°VôªªdG ∫OÉLCG AÉ°ùªdG â«°†b .É¡«a Ée πμH IÉ«ëdG ºK ∫ÉY m䃰üH ñô°UCG .â≤∏oN òæe ¬J’ÉM GC ƒ°SCG »a »LGõe ¿Éc .á«Ñ°üY ájô«à°ù¡H É¡æe Gk ôNÉ°S ∂ë°VCG ¿CG ó©H IAÉà°ùªdG á°VôªªdG »æàcôJh ,»≤jó°U »æcôJh π«∏dG AÉL øe mäGô£b »eO »a Öμ°ùj …òdG ájò¨àdG ܃ÑfCG …ójQh »a âcôJ É¡fCG øgƒdG Iqó°T øe â∏q«îJ .»ØJÉg s¿Q .»dƒM ≥s∏©ŸG ¢ù«μdG ∂dP iôNCGh ¢VQC’G ≈∏Y mIóMGh m Ωó≤H kÉëLQCÉàe âØMR .É¡e ¿ƒμJ ɪHQ .»qeGoC âfÉch ,»HƒK pÖ«L øe ¬àdhÉæJ ≈àM ¢TGôØdG ≈∏Y á q°üoZ »≤∏M »a âfÉc .kÉ°ùFÉj …ôjô°S ≈∏Y iôNCG Iqôe âjƒà°SG ,Aɢ˘ª˘ μ˘ Ñ˘ dG Ió˘˘Mƒ˘˘dGh ,á˘˘à˘ aɢ˘î˘ dG ᢢaô˘˘¨˘ dG IAɢ˘°VEG §˘˘°Sh ,kGó˘˘L ᢢª˘ «˘ ¶˘ Y ’EG ≥Ñj ºd .π«∏dG ∞°üàfG ¿CG ó©H kÉ«éjQóJ âØàNG »àdG äGƒ°UC’Gh äGqô˘ª˘e »˘a º˘¡˘JɢHô˘˘Y ¿hqô˘ é˘ j º˘˘gh ᢢaɢ˘¶˘ æ˘ dG ∫ɢ˘ªq ˘ ©˘ d á˘˘à˘ aɢ˘N äGƒ˘˘°UCG »fÉàKQhCG É¡JGôéM IOhôHh äÉ«Ø°ûà°ùªdG áëFGQ .ájhÉîdG ≈Ø°ûà°ùªdG ,ÖjôZ m¿Éμe »a ¬°ùØf ópé«a ΩƒædG øe kÓ«d ≥«Øj …òdG πØ£dG Qƒ©°T »Ñ∏b äÉsbO âØYÉ°†J .Iƒ≤H …Qó°U ¢†Ñ≤fG .áÑjôZ √ƒLƒH kÉWÉëe √ò¡d É¡«uLQCG »àdG »àÑ«ÑM øjCG ?»æe »g øjCG .É¡e »a ôμaCG oâ«≤Hh ôNBG »a ,ôjô°S ôNBG »a lìô£æe ÉfCGh »æY ≈∏îàJ ∞«c ?äɶë∏dG π°ùY ô¡°T »g »°†≤J ɪæ«H ,kÉ¡aÉJ ,kGô«≤M ,kÓ«dP ,kGó«Mh ,≈Ø°ûà°ùe 329


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 330

?øjCG …QOCG ’ ,Ée mó∏H »a »˘q∏˘Y âª˘˘cGô˘˘J .ᢢ°†Fɢ˘Ø˘ dG ᢢjô˘˘°ûÑ˘˘dG IOɢ˘jõ˘˘dG ɢ˘fCG .ᢢdBɢ °†dɢ˘H oäô˘˘©˘ °T ≥∏≤dGh á°ûMƒdGh OGƒ°ùdG øe êƒe ¬bƒa øe lêƒe »æ«°ûZh ,äɪ∏¶dG ,¬àYõfh …ój ô¡X »a ¢Shô¨ªdG ܃ÑfC’G ≈dEG …s ój äOóe .áHBÉμdGh »¡Lh ≈∏Y äCÉØμfG .ôjô°ùdG ¢VÉ«H âK sƒd AÉeódG øe läGô£b â£≤°Sh .´ƒéØe ’h »∏Ñb »w ≤°T p∂Ñj ºd ɪc á∏FÉg mábôoëH »μHCG :ájƒØ©H √ó«H ì qƒ∏j ƒgh QÉjO »æ©WÉb áæ°S ∫GƒW ¬Jô¶àfG …òdG »ªàëdG ∑QÉ«¡fG ¬fEG .ábɪM â°ù«d √òg ɢeó˘æ˘Y ô˘Ñ˘≤˘dG »˘a ∫hC’G ɢæ˘eƒ˘j ¬˘Ñ˘°ûJ .Iɢ«˘ë˘dG êQɢN ᢢ∏˘ «˘ d ɢ˘¡˘ fEG .ô˘˘ã˘ cCGh »`a ø`jó`˘q«˘≤`eh ÜGô˘˘Jh ó˘˘ë˘ d ´Ó˘˘°VCG ø˘˘«˘ H ɢ˘fó˘˘Mh ≈˘˘≤˘ Ñ˘ fh ,¿ƒ˘˘∏˘ Mô˘˘j .ø`Ø`c ?∂dP »a äôqμa ∞«c π©ØdÉH QƒÑb á∏«d âfÉc âYõf ÉeóæY QÉëàf’G ∫hÉëJ øμJ ºdCG .䃪J ¿CG äOQCG ∂fC’ ?܃ÑfC’G »fò≤æj ºd kÉØ«æY kÉWÉÑMEG ¿Éc .QÉëàf’G »a ôuμaCG øcCG ºd .ó≤àYCG ’ kÉJƒØN πbCG IAÉ°VE’G âfÉc ƒd ɪHQ .q»∏Y ôeBÉJ »dƒM øe πc .óMCG ¬æe .∂dP â∏©a ɪd »©e »≤jó°U sπX ƒd ɪHQ ,É¡e »æàª∏c ƒd ɪHQ .IÉ«ëdG √òg øe ÉæH ºMQCG ¬æ¶fh 䃪dG »¡à°ûf kÉfÉ«MCG »˘˘a ɢ˘¡˘ d â°Vqô˘ ©˘ J m•É˘˘Ñ˘ MEG ᢢdɢ˘M iƒ˘˘bCG .Ö°ù뢢a kɢ £˘ Ñ˘ ë˘ e oâæ˘˘ c ∂dP ≈àM ,A»°T …CG …ó°ùéH π°üàj ¿CG πªàMCG øcCG ºdh ,»JÉ«M 330


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 331

.»Ñ¨dG ܃ÑfC’G .kGó«Mh 䃪dG Üò©à°ùJ âæc .kGóHCG á∏«∏dG ∂∏J º¡aCG â°ùd .QÉjO Éj ɪHQ .πªcCG .º¡aCG ÉfCG ¬ã©Ñj …òdG ºdC’G øe k’óH ∫ÓWC’G ¬ã©ÑJ …òdG Gò¡c kɪdCG â«¡à°TG »a âëqfôJ .óMCG »H ô©°ûj ¿CG ¿hO ≈Ø°ûà°ùªdG øe âLôN .¢SCÉ«dG ≈dEG OƒYCGh IôLCG IQÉ«°S sπ≤à°SC’ ´QÉ°ûdG ≈dEG âLôN ≈àM äGqôªªdG ¬eÉeCG ák fƒcôe âfÉc »àdG »JQÉ«°S oâÑcQ .πNOCG ºd »æμdh ,â«ÑdG .É¡e ≈dEG âÑgPh »æ∏qÑ≤J âfÉc »àdG IÉàØdGh ,ôë°ùdG óæY »d íàØj ¿Éc …òdG ÜÉÑdG áàeÉ°üdG IòaÉædGh ,kÓ«d ¬«¡à°ûJ …òdG πcC’G ¢†©H É¡«dEG πªMCG ÉeóæY ¬Ø∏N øY â∏MQ »àdG IÉ«ëdGh ,É¡Ø∏N á૪dG ô«aÉ°ü©dGh ,QƒÑ≤dG ógGƒ°T πãe Gòg πãe »a ¢VÉjôdG äGQÉM ≈°û¨j …òdG πJÉ≤dG Ahó¡dGh ,¿ÉμªdG Gòg .áæNÉ°S m ´ƒeóH â«ÑdG πeCÉJCG .…óMh ÉfCGh .ôë°ùdG øe âbƒdG á°†jôªdG »JôcGP »a ¿GóHô©J √Éæ«Y .á«fÉãdG ¬Jô«H ´ôμj QÉjO ìGQ ¢ShDƒμdG äójGõJ ɪ∏c kÉ≤ªY ôãcCG ¿GhóÑJ ¬«æ«Y ¿CG kɪFGO ô©°TCG ÉfCGh .¬eÉeCG á«dÉîdG ¿GõMC’G ¿CG hóÑj .IqôªdG √òg ¿ƒæéªdG »MƒH ™e QÉjO Gk óL l¿hÉ©àe AÉμÑdG πμ°T òNCÉJ »àdG ∂∏J øe ôãcCG √ô«ãà°ùJ 䃪dG ™HÉW òNCÉJ »àdG .Ö°ùëa 331


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 332

:QÉjO ∫Éb ?∑Éà«∏oc â°Vôe ∞«c πb GPÉe º∏©JCG ?´ƒÑ°SCG øe ôãcCG òæe Óª©J ºd ɪ¡fEG Ö«Ñ£dG ∫Éb âHô£°VG ¿CG ó©H ø«à«∏oμdG π°ûØd kÉ°Vqô©e âæc »fCG »æ©j ?Gòg »æ©j êÉàMCG »æfEGh kÉ©bƒàe ¿Éc ∂dP ¿EG Ö«Ñ£dG ∫Éb .AGò¨dG Aƒ°ùd ɪ¡ØFÉXh ø˘e äô˘qé˘ ë˘ J »˘˘à˘ dG AGõ˘˘LC’G §˘˘«˘ °ûæ˘˘J 󢢫˘ ©˘ j ΩQɢ˘°U m »˘˘FGhO m Ωɢ˘¶˘ f ≈˘˘dEG .ø«à«∏μdG GóH .QÉjO »næ«Y ™e »JôcGP øe ¿qÓ£J ¿Éà∏dG Ö«Ñ£dG Éæ«Y â¡HÉ°ûJ ™aóæjh Ió°ûH ±õæj »MƒH ¿Éc .IÉ«ë∏d »FGQORÉH Ql ƒîa Gk QÉjO ¿CÉch »d .ádhÉ£dG ≈∏Y :»ãjóM oâ∏ªcCG ¢ù«c …ój »ah á∏jƒW äÉYÉ°S ó©H ≈Ø°ûà°ùªdG øe oâLôN .»æà¡LGh áeɪob ájhÉM ∫hCG ôn ©b ¬àjhBGh ƒg ɪc ¬à∏ªM ,ô«Ñc májhOCG ƒgh ¬qØμH ≥qØ°Uh ,Iô«NC’G »JQÉÑY øe m ∫ÉY m䃰üH QÉjO ∂ë°V :∫ƒ≤j .º«°ûZ Éj 䃪∏d π¡°SCG l≥jôW ∑Éæg ¿Éc øμdh ,ƒaGôH »˘˘a Qhó˘˘J AGOƒ˘˘ °ùdG Ωɢ˘ jC’G ∂∏˘˘ J ±É˘˘ «˘ WCGh m ¢SDƒ˘ Ñ˘ H ¬˘˘ ©˘ e âμ˘˘ ë˘ °V ¬æμdh ,É¡àjÉ¡f øe âHôàbG »àdG »àjÉμM oâ©HÉJh ,ìÉÑ°TC’Éc …q ôéëpe .áYô°ùH ¬«dEG ΩÉbh ,√ô¶àæj …òdG πLôdG íªd 332


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 333

,á©jô°S mäÉcôëH ádhÉ£dG Ö«JôJ OÉYCG ,iôNCG kIôe ¬q«°Sôc ¤EG OÉY iOÉfh ,IQhÉée mádhÉW ≈∏Y iôNCG »a á°†ØæªdG ÆôaCGh ,∞oë o°üdG iƒW ,iôNCG kIô«H Ön∏ nWh ,áZQÉØdG ÜGƒcC’Gh päÉLÉLõdG πªëJ »c ádOÉædG .AÉe ܃c oâÑ∏£a ÉfCG ÉeCG √ó°ùL ≈ s£eh ¬q«°Sôc ≈∏Y ÉC μJG .ójóédG Égó¡Y »a ádhÉ£dG äOÉY :ÜAÉãàj ƒgh á«bGô©dG ¬àé¡∏H ∫Ébh Isó°ûH .»ªY Éj ¬©«H ∂©«Ñj »∏dG ....................... 䃰U »a ∫ƒ≤jh ,kGô«ãc »¡Lh øe Üôà≤jh ,¬HDhÉãJ øe QÉjO Oƒ©j :¢ùª¡dG ¬Ñ°ûj ,√ôªdÉg øe ∂Ñ«°Sh ,∂°ùØæd ¬ÑàfGh ,πbÉY ∂«q∏N ,¬HÉj ,»æ«Y Éj .ºjôëdÉg ≈∏Y ¬∏dG án ræ©n rd ,√ÉjEG ∂à£fG »∏dG øe ôãcCG ∂«£æJ Ée »æbqó°U É¡æ«Y »u∏ªJ Qó≤J Ée ?º¡àØJ Ée ¬àfG ∂«Ñ°T …Ég ,∑Éjh Ió«©°S ƒe ¬«g ¬˘cô˘à˘J ɢe ,ó˘MGƒ˘dG ≥˘ë˘∏˘J √ô˘ª˘ dG ,∂à˘˘cô˘˘J ɢ˘e ,∂«˘˘Ñ˘ J ƒ˘˘d ,ᢢjɢ˘Hô˘˘ë˘ dɢ˘g .É¡æjój øe â∏ØJ è«g ∂aƒ©J Ée ¥qó°U ∂«ÑJ ƒd ¬∏dGh ¬∏dGh ,»dƒJh ¬oHhD ÉãJh ,»æJôÑNCG Iô«ÑdG äÉLÉLR .QÉ°ùªdG êQÉN ±ôëæj QÉjO ál ¶≤j »JôcGP ÉfCGh ,ÉæàdhÉWh ÉfÉ¡≤e ô°UÉM …òdG π«∏dGh ,∂dòc ≥«ª©dG .¿B’G âeÉf π¨æJ ¢ùe ¿CG óH ’h ,πMôjh ¿B’G QÉjO »æcôà«°S .kGóL .áÑ«ÄμdG á≤°ûdG »a Gk ó«Mh OÉ¡ o°S ∫ƒWh ≈°SCG á∏«d »d hóÑJ IójôL ™e Gk ó«Mh ≈¡≤ªdG »a åμeCG ΩCG »JƒNEGh »qeÉC H π°üJCÉ°S πg 333


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 334

QGƒL p∂JQƒ°Uh ,p∂©e π«∏dG »°†bCG »q∏©d hCG ?ΩƒædG »æÑdɨj ≈àM √òg »à©eO øY ø«fƒμJ Ée ó©HCG pâfCGh ,»JBGôe ΩÉeCG p∑ô£Yh ,…ôjô°S .á∏«∏dG íjôdG ∑ôàjh IôcGòdG ÜGƒHCG ´ô°ûj ìƒÑdG ¢†©H .QÉjO Éj ÉæH ºb .øªãdG ™aóf ¿CG ós H ’h ,ÉæH ∞°ü©J ƒ«f »a oº«≤j å«M kÉHƒæL ƒg πMôj .ø«à£ëe »a QÉjO øY ¥ôàaCG »a º«bCG å«M kÉHôZ ÉfCG ¬éJCGh ,ô°ùjôa ô¡f ±ÉØ°V ≈∏Y ôà°ù檰ùjh ø«ÄeÉX kÉHôY hóÑf .AɪdG Üôb º«≤j ÉfÓc .OQGô«H áØ°V óæY ,Ó«ØfGôL ,ájDhô∏d ™°ShCG Gk OGóàeG áMƒàتdG äÉMÉ°ùªdG Éæd hóÑJh ,áHô¨dG »a .Öëf Éeh Öëf øe ≈dEG Qƒ«£dG ™e ìÉÑ°U πc ÉæJGô¶f πMôJ ÉeóæY ∂∏eCG ’ »fCG ô©°TCG âdR Ée .…ó°ùL ¢†©H »æeƒ∏j ¿CG lºdDƒe ƒg ºc kɶØàëe ∫RCG ºd ÉfCG .z»d nâfCG{ :Iqôe ∫hCG »d pâ∏b ¿CG òæe Gk ƒ°†Y ¬æe pâ©ÑWh ,≥«fC’G ∂ªàN äòNCG Ωƒj ôcòJCG .p∂d Gòg pás«μ∏ªdG pó¡©H .kÉ«ª°SQ p∂d ÉfCGh Ωƒ«dG ∂dP òæe ,∫òL »a …ó°ùL ≈∏Y p∂ª°SG ¢ùe ÜÉH IòaÉædG øe â∏eCÉJ .»fô¶àæj π«∏dGh »à≤°T ≈dEG oäóY ák ∏«d »°ùØf »a É¡d â«æªJ .áª∏¶ªdG É¡JôéoM IòaÉfh âeÉ°üdG π¨æJ â°ù∏Lh ,π°ùμH »°ùHÓe äô«Zh ,RÉØ∏àdGh IòaÉædG â≤∏ZCG ºK Ió«©°S AGhó˘dG ¢ù«˘˘c ø˘˘Y ¢û˘˘uà˘ aCG ø˘˘«˘ LQO âë˘˘à˘ a .Iô˘˘«˘ ¨˘ °üdG »˘˘à˘ dhɢ˘W ∞˘˘∏˘ N »a ��ª¡à°ù°SO ø«àªî°V ø«àÑM oâ£≤àdGh ,»HƒÑM áÑ∏Y ¬æe âdhÉæJh ¿CG πÑb kÉãdÉK oâHô°T ºK ,ôNBG oâHô°Th ,AɪdG øe kÉHƒc âHô°Th ,»ªa 334


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 335

ÉC ªX »H øμj ºd .QÉjO ™e ≈¡≤ªdG »a Iô«ãμdG ÜGƒcC’G É¡∏Ñbh ,ΩÉfCG ø˘«˘Jɢg ™˘e ,á˘∏˘«˘∏˘dGh Ωƒ˘«˘dG »˘a Aɢª˘dG ø˘e ô˘«˘ã˘μ˘ dG ≈˘˘∏˘ Y ôl ˘ Ñ˘ é˘ e »˘˘æ˘ μ˘ dh .π°ûØdG »a …Éà«∏oc ôªà°ùJ ’ ≈àM ,ø«àÑëdG »àjhOCG â©∏àHG ɪ∏c »q ∏Y ºq«îj …òdG ¢VôªdG íÑ°T »a äôcòJ ∫GƒW p∂©e äô¡°S .áeƒªëe pâfCGh p∑óæY É¡à«°†b »àdG á∏«∏dG ∂∏J ÉfCGh ,ójó°T Am É«YEG »a ™eódÉH p¿GõæJ p∑Éæ«Yh ,ºdCÉH ø«°†ØàæJ pâfCGh π«∏dG π°ùZ ô«Z π©aCG Ée …QOCG ’h ,ágBÉH ák gBG p∂©e ºdCÉJCG .√hó°ûe ôl FÉM .OQÉÑdG AɪdÉH p∂æ«ÑL áq∏àѪdG áØ°ûæªdG o´OCG âæc .»°ùØæd »ÑM ¥ƒØj p∂d »ÑM ¿CG äô©°T ™Lƒàj ’h …ó°ùL ≈dEG p∑ÉsªoM π≤æj ¿CG ¬∏dG øe ≈æªJCGh ,p∂æ«ÑL ≈∏Y .á«fÉK Iôe p∂æ«ÑL ¥ƒa áØ°ûæªdG ∫qóHC’ OƒYCGh ,óMGh ¥ôpY p∂æe áé«àf päQôb ÉgôNBG »ah .¬∏dG ø«Hh p∂æ«H á∏«∏dG ∂∏J â«°†b Gòμg É¡«a »æàcôJh áaô¨dG øe pâdõf .≈Ø°ûà°ùªdG ≈dEG »ÑgòJ ¿CG »æe m§¨°V âfÉc .≥∏≤H ∫õæªdG AÉæpa »a ɪμJGƒ£N oâ∏eCÉJ .ΩGôe p∂à≤aGQ .kGó«Mh ≈àM »x «Y m »°ûe »a ø«ëqfôàJ pâfCGh ,Ahó¡H ÉgQɪpN …óJôJ ΩGôe »¡Lhh »q æ«Y ≥∏≤dG nπcn GnC óbh äÉYÉ°S ó©H päóY .ÜÉÑdG ɪcGQGh ,áÑ«W m ∫ÉëH pâæch ,É¡æe oâ°Vôb Ée p•ôØd »©HÉ°UCG o±GôWCG ânaõn nfh ¿CG oâæ≤jCG ɪdÉM kÉLQÉN oâ∏∏°ùJh ,ôéØdG oâbh ÜôàbG óbh p∂àYsOƒa .Égôjô°S ‘ â©ég kÉeGôe @@@ 335


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 336

.äÉjGhôdG áHÉàc ál q∏ªe »g ºc AÉqª°U ôFGhO ’EG »JôcGP ¬«a »æëæªJ ’ ìÉÑ°U »JCÉ«°S ¬fCG º∏YCG âæc â°Vô≤fG áYƒ∏dG »a äÉ«FÉμH .É¡d ≈æ©e ’ mäɪjƒ¡J ÖàcCG ÉfCG Ég .á«ÑZ ∞bƒàj ¿CG ™«£à°ùj ’ Üò¡e ôàaO ¥GQhCG »a É¡qÑ°UCG âdR Ée ø«fôb òæe .IAGô≤dÉH »à∏eÉée øY .…ój ™HÉ°UCGh »JôcGòd á«MÉÑ°U á°VÉjQ º∏≤dG ¿ÉjôL íÑ°UCG Oô˘Ñ˘J º˘d .¥É˘gQE’ɢH ô˘˘©˘ °TCG ɢ˘fCGh ɢ˘¡˘ à˘ Hɢ˘à˘ c »˘˘a Aó˘˘Ñ˘ dG äQô˘˘b ¿CG ò˘˘æ˘ e ’ .±õæJh QƒãJh ΩódG åØæJ âdGR Ée .É¡«∏Y »°ûeCG ≈àM ó©H »MGôL ¢ü°ü≤dG 䃪J ɪc ¬d ák jÉ¡f »©bƒàJ Óa ,»àÑ«ÑM Éj ÖëdG ôãîàj .∂dòH ¬d íª°SCG ød .áØ«î°ùdG »fPCGh »ØfCG øe ¿ÉNódG êôîj .Ωƒàμe »∏NGO ≥jôM »àHÉàc »a ÜAÉãàJh »æY Iƒ¡≤dG ܃c »bGQhCG Üô°ûJ ÉeóæYh .»©HÉ°UCGh ,IôcGòdG Qɪ°†e »a ≥jôW »eÉeCG ó©j ºd ¬fCG »æ©j Gò¡a π°ùc º©W ôcòJCG ’h ,»°SCÉj âqHQCGh ,…ôàaO ≥∏ZCG ¿CG ’EG »∏Y ¢ù«dh .Iƒ¡≤dG Qƒ°üdG päÉeƒÑdCG p∂æY »YO .p∂ëeÓe ôcòJCG ’ ,Éæ©bƒJ ɪc ,Ωƒ«dG ∞«ãμdG Ωó©dG ΩÓX ójóÑàd á°ùFÉj ä’hÉëe âfÉc ,ƒjó«ØdG ΩÓaCGh ¿ƒμJ ød É¡fEG ø«dƒ≤J pâfCGh ÉgÉjEG p∂àdCÉ°S .p∂∏«MQ ó©H »H §«ëj …òdG øe ¿ƒgCG Ω’B’G ¢†©H ,»àÑ«ÑM Éj »d É¡«côJG p∂d ∫ƒbCG ÉfCGh ,IóFÉa äGP 336


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 337

»°ûeCGh ¬°ù q°ùëJCG kÉ£FÉM »d »côJG .»dƒM Ée É¡«a ±ôYCG ’ ΩóY ágÉàe »ÑgPG .ICÉéa »JÉ«M øe »ØàîJ ’ .iôNCG Iôe p∂«≤àdCG ≈àM ¬JGPÉëªH .kGójhQ pâÄL ɪc Gk ójhQ .kGóHCG ,kGóHCG ø«ÑgòJ ’ p∂æμdh .ájÉØμdG ∞≤°S p∂fC’ øμªj πg ?¬°SCGQ ¥ƒa m∞≤°S OƒLh l¢üî°T πgÉéàj ¿CG øμªj πg lπJÉ≤e ≈°ùæj ¿CG øμªj πg ?¬©æ°üe ≈dEG m ´É°S ƒg GPɪd lπeÉY ≈°ùæj ¿CG ?ácô©ªdG áMÉ°S »a ƒg GPɪd ?IÉ«ëdG »a Ol ƒLƒe ÉfCG GPɪd ≈°ùfCG ¿CG øμªj πg ,É¡Ø≤°S pâfCG ,ΩÓMCG á∏ªL …óæY ¿C’ ¢VQC’G í£°S ≈∏Y tÜOCG ÉfCG ó©H ,¢ù≤£dG päÉÑ∏≤J ≈°ûNCG ¿CG ¿hO kÉæĪ£e oâªf »d pâ≤≤ëJ ≈àeh .AGô©dG »a ΩƒædG øe äGƒæ°S

337


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 338


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 339

™HÉ°ùdG π°üØdG .ìÉÑ°üdG Gòg QÉjO »æ¶≤jCG ô˘˘aƒ˘˘μ˘ fɢ˘a »˘˘a ó˘˘jó˘˘L Ql ɢ˘¡˘ fh ,kɢ Yõ˘˘L Ωƒ˘˘æ˘ dG ´Gó˘˘ o°U »˘˘ °SCGô˘˘ H Qhó˘˘ j .áÑ°üîdG ΩÉqªëdG ≈dEG »s eób oâÑë°Sh ,»îÑ£e »a kÉjÉ°Th Gk QÉ£aEG ™æ°ü«d ΩÉb .kÉæNÉ°S kÉeÉqªM oäòNCGh ,»àØ°ûæe kÓeÉM ¿ƒμj ¿CG ÉeEG ƒg ,ôaƒμfÉa »a »eɪM ´ƒf QÉ«àNG ájqôM ∂∏eCG ’ .¿ƒμj ’ hCG kÉæNÉ°S .áMQÉÑdG »bƒa âeÉf É¡q∏c É«fódG q¿ÉC c πbÉãàH â°ù∏L ¬fCG ô©°TCG ÉfCGh á∏Ø£dÉH É¡JCÉqæg .≈¡f tΩCG hCG ,ihQCG »H â∏°üJG ¢ùeCG .ôaƒμfÉa »a ÉfCG âdõf òæe »q ∏Y ∫õæj Qhô°ùdG º©W ¬d ôm ÑN ∫hCG .¢†«HC’G Égó¡e »a áªFÉf »gh Iô«¨°üdG É¡JQƒ°U »d âã©H õ˘q«˘ eCG ’ .Iɢ˘«˘ ë˘ dG »˘˘a ihQCG ɢ˘¡˘ à˘ ª˘ °SQ mᢠMƒ˘˘d π˘˘ª˘ LCG π˘˘©˘ Ø˘ dɢ˘H âfɢ˘c .á∏Ø£dG »næ«Y »a »d Éà∏jÉîJ ihQCG »næ«Y qøμdh ∫ÉØWC’G äÉ¡HÉ°ûJ 339


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 340

:QÉjO oâjOÉf ?∂ehób AÉæKCG π¨æJ ¢ùe âjCGQ πg :áLÓãdG »a Qƒ°ûëªdG ¬°SCGQ øe ¬Jƒ°U »fAÉL .¬ÑàfCG ºd .QÉjO √tó©«°S Ée ôo ¶àfCGh ,»àμjQCG ≈∏Y ≈ s£ªJCGh π°ùμH »°SCGQ t∂MCG ,ihQCG IO’h ôÑîH »æ«JCÉà°S É¡fCG oâ©bƒJ ,»eCG âfÉch ,∞JÉ¡dG t¿ôj .ôNBG ôÑîH ,»æJAÉL É¡æμdh .â°Vôe »àdG »JqóL kɪg øeõdG »æª≤dCG ihQCG IO’ƒH ôNBG kÉeƒj »àeÉ°ùàHG ™°ùàJ ¿CG πÑb »˘a Ωɢæ˘J äQɢ°U .ɢ¡˘Fɢ©˘ eCG »˘˘a ô˘˘°ûà˘˘æ˘ j kɢ eQh ¿EG âdɢ˘b .Gò˘˘¡˘ c kɢ jô˘˘é˘ M »àdG ióf øe âª∏Y .êÓ©dG øe iôNCGh má°ù∏L ø«H ≈Ø°ûà°ùªdG âëÑ°UCG É¡àcôM ¿CG AÉμÑdÉH »qeCG â°û¡LCG ¿CG ó©H áYÉqª°ùdG äòNCG .áHƒ©°üH »°ûªJh á∏«≤K ák î°ùf ¿ƒμJ OÉμJ »àdG »g ,¿õëdG päÉeRCG »a »eCG ™e kɪFGO ióf IóMGh má∏«d »a ÉàL qhõJ IQÉ°Sh »g .kGô«¨°U kÉbôa ɪ¡æ«H õq«eCG ’ É¡æe øe »Øμj Ée ɪ¡æe πfCG ºd .kÓØW ∫RCG ºd ɪæ«H â«ÑdG øe ÉàØàNGh .IƒNC’G ihóY »fhõ¨J ≈àM ¥É°üàd’G .∞°Sƒjh ihQCÉH l¢†jôe ÉfCG ºc πc âμ∏gCG ?É¡H ¿ƒfɪãdG π©ØJ GPÉe ,áæ«μ°ùªdG »JqóL Éj √GhCG .Iô«NC’G ¬àæ©W ô¶àæJ ,øeõdG ¬Lh »a ák ÑMÉ°T ,»g É¡à≤HCGh É¡«°VÉe 340


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 341

ô˘Ñ˘cGC »˘g »˘˘Jó˘˘L ¿CG ɢ˘æ˘ à˘ dƒ˘˘Ø˘ W »˘˘a ó˘˘≤˘ à˘ ©˘ f ɢ˘æ˘ c ihQCGh »˘˘fGC ô˘˘cò˘˘JGC º¡ØJ ’ má∏ØW IAGôÑH Ωƒj äGP É¡àdCÉ°S ihQCG ¿CG ≈àM ,É«fódG »a ¥ƒ∏îe .z?»JóL Éj ∫ƒ°SôdG pâjCGQ πg{ :øeõdG äɢ«˘°ûY hCG ,∞˘«˘°üdG »˘dɢ«˘d ∫õ˘æ˘ª˘dG í˘£˘ °S »˘˘a ɢ˘¡˘ ©˘ e ¢ù∏˘˘é˘ f ɢ˘æ˘ c ɢæ˘bGó˘MCG ™˘°ùà˘J .AÉ˘à˘°ûdG äɢeóq ˘≤˘e ɢ¡˘dÓ˘N ø˘e Üqô˘°ùà˘J »˘à˘dG ô˘Ñ˘ ª˘ à˘ Ñ˘ °S É¡æeR øY ál jÉμM má∏«d πμd .»¡àæJ ’ »àdG É¡JÉjÉμM ΩÉeCG Iô«¨°üdG oäôμa .ÉæY ÉgÉ°VQ Ö°ùëH ,Ö«ZôàdGh ∞jƒîàdG ø«H ∞∏àîJ ºjó≤dG ¿C’ á≤«≤M ∂dP ¿Éch ,k’ÉéJQG É¡∏éJôJ »JóL ¿CG Iô°ûY áæeÉãdG »a πH ,πÑb øe É¡àμM ¿CG ≥Ñ°S ák °üb Éæ«∏Y äQôc ¿CG É¡d ≥Ñ°ùj ºd »JóL á°üb ’EG ,É¡JOÉYEG ≈∏Y ihQCGh ÉfCG qí∏f ák °üb Éæd ó«©J ¿CG ™«£à°ùJ ’ .πMôJ É¡côJh ,É¡∏sÑb ºK ,á«Ñ°U »gh É¡àYQõe øe É¡Ø£N …òdG πLôdG :¬JÉ«HCÉH ºsfôàJ »gh É¡àãd »a ø«à«bÉH p ø«sæ°ùH ∂ë°†J á∏jóédG »YGQ √GõL ¬sHQ ±Éîj Ée √GõL ¬∏«Ñ°S »a ¬H âjô°S ¬sÑMp .. ô«Z ¬H ójQÉe ,zÉ¡qHQ ±ÉîJ Ée{ âfÉc zá∏jó÷G á«YGQ{ »JóL ¿CG ±ôYCG øcCG ºd ák bɪM øμJ ºd ɪHQ .¬àbɪM ÖμJQG ≈àM Gòg É¡≤°TÉY â¡sdO É¡fCGh »àdG »gh ¬æY ºgôÑîJ ºd GPɪd ’EGh ,∂dòc ÉgƒYóJ É¡fCG ºZQ ÉgóæY ?ƒg øe âaôYh ,¬ëeÓe äCGQ 341


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 342

kIôq e ¬à≤àdG øμJ ºd GPEG äÉ«HC’G √òg ⩪°S øjCG øe :ôÑcC’G ∫GDƒ°ùdG »æà∏gÉéJ .Iôª≤e á«fÉ°†eQ á∏«d »a √òg »à∏Ä°SCÉH É¡Jô°UÉM ?iôNCG .z¢ùH »q∏°UCG ìhQCG »æq∏N{ :á∏FÉb É¡°ù∏ée øe Ωƒ≤J »gh kÉeɪJ .ôª©dG Gòg »a »gh Ö«bôdG ±ÉîJ âdGR Ée .»JóL ¿CÉ°T lÖ«éY .kGOƒ«b âdGR Ée É¡fCG kÉfÉ«MCG ÉæªgƒJ º°UÉ©ªdG ≈∏Y Oƒ«≤dG QÉKBG »a »eCG πNóJ .»g Égô©°T § q°ûeCG ÉfCGh ihQCG ô©°T »JqóL § q°ûªJ øμj ºd øμdh ,ihQCG ô¡f hCG …ô¡f ø«H ∂ÑJôàd ∂ë°†ªdG ô¶æªdG Gòg »æ«£©J øμJ ºd .áNƒî«°ûdG »a ¢û«©dG áHÉJQ ɪ¡JóL ¿É«Øμj ÉfGƒ°S ¿hO AÉ≤ÑdG .á«dÉN ’EG É¡°SCGQ ∞°ûμJ ’ »¡a ,IóMGh á∏jóL ô«Z »JóL .á∏jƒ£dG ÉgôªY äGƒæ°S ¬∏Ñ≤J ’ ôeCG m ¢SCGQ AÉ£Z É¡àdƒØW ≈YQ …òdG ¿ƒæëdG …OGƒdG oäGô≤Hh É¡JGópdh É¡fGôbCG ≈°†e ɢe »˘à˘dG ɢ¡˘eCGh ,º˘jó˘≤˘dG º˘¡˘à˘«˘Hh ,ɢgOÉ˘Ø˘MC’ ɢ¡˘à˘¶˘Ø˘M »˘à˘dG ɢg󢫢 °Tɢ˘fCGh Qp É˘Ñ˘NCGh ,≈˘MQ ôp ˘ né˘ nMh m ¢Uƒ˘˘N pᢠq∏˘ °S ø˘˘e ô˘˘ã˘ cCG IQɢ˘°†ë˘˘dG ø˘˘e ⢢cn Qn OCG .è«éëdG √GƒaCG øe É¡fƒ£≤à∏j GƒfÉc »àdG ø««fɪã©dG ,iôNC’ÉH ɪgGóMEG â≤q∏©J ºc o∑QOCG ÉfCG .»eCG ≈∏Yh É¡«∏Y ≈°ûNCG »˘à˘dG »˘Jó˘L .ɢ¡˘©˘e ɢ˘¡˘ Jɢ˘«˘ M π˘˘ª˘ μ˘ à˘ d iô˘˘NC’G âbpRQo ɢ˘ª˘ ¡˘ æ˘ e xÓ˘ c q¿ÉC ˘ c É¡d ±ô©J ºd »àdG »eCGh ,IóMGh máæ°S »a …óéH âFRQh »eCÉH â∏ØàMG »HCG âL shõJ ≈àM ¬jój ø«H âqHôJ Gk óMGh k’ÉN ’EG ,kɪq Y ’h kÉNCG ’h kÉHCG »JóL …hCÉàd ,∫ÉîdG äÉe ,á∏«∏b mäGƒæ°ùH Égó©Hh ,¬à«H ≈dEG â∏≤àfGh .»JO’h øe á∏«∏b ΩGƒYCG πÑb ,»HCG â«H ≈dEG 342


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 343

¿Éc .¬à«H »a ’EG ÉgOGóM »°†≤J ’CG É¡«∏Y º°ù≤«d »HCG É¡«dEG ≈©°S AGóKCG ¬ªa ≈∏Y ÖbÉ©ààd ¬ª£ØJ ¿CG πÑb ¬eCG âJÉe …òdG ƒg Gk ô«ãc É¡q∏éj .ôÑc ≈àM »q ëdG »HCG ºq∏©J ¬«∏Y √ó°ùL ɪf …òdG »Ñ«∏ëdG §«∏îdG Gòg øe ɪHQ ƒ°ùμ«d ¢VÉjôdG »a Om Gh ôNBG ≈dEG π«∏dG ôNBG »a êôîj …òdG ƒg .AÉ£©dG øe ¬≤eQCG ÉfCGh ,qôb á∏«d »a ¬Äaój Ée ∂∏ªj ’ ób ¬fCG ôscòJ kÉeôg kÉî«°T π˘Lô˘dG Gò˘g »˘HCG º˘q∏˘μ˘j GPɢª˘ d …Qó˘˘j ’ ,∞˘˘Fɢ˘N m π˘˘Ø˘ W »˘˘æ˘ «˘ ©˘ H IQɢ˘«˘ °ùdG .∞«îªdG ≈YôJ lIó«Mh ál ∏eQCG ’EG ¿B’G É¡æe n≥Ñj ºd ,á«°VGQ kIô°SCG Éæc ºc .ôaƒμfÉa »a ¬fGõMCG ¢û«°ûM ≈Yôj lº s£ëe lπLQh ,á°†jôe Gk RƒéY GC óHh ,…É°ûdG n܃c ÓC eh ,»∏gCG ≈∏Y s¿ÉC ªWGh »eƒLh QÉjO ≈°SGh .πcCÉj É¡eɶY º«≤J OÉμJ ’ ,ôgódG ¢TGôa ≈∏Y ál °†jôe »JóL »g Ég ¿B’G ≈Ø°ûà°ùªdG »a É¡∏«îJCG .ºMôj ’ l¿ÉWô°S É¡«a ôîæj ≈àM á∏jõ¡dG ∫õæJh ô©°ûdG §≤°ùoJ »àdG »YÉ©°TE’G êÓ©dG äÉ°ù∏L øY ™ª°SCG ÉfCGh .á©eO »æe »àdG ∂∏J ,É¡bôØe »a äGqôªdG ±’BG É¡à∏qÑb »àdG äÓ°üoî∏d øe .IôgÉW ,áÑ«W É¡àëFGQ âfÉch ,É¡FÉqæëH É¡ o°VÉ«H §∏àNG .ÉgCGôHCG Éeh ,É¡∏ªLCG Ée .á«Ñ°üc É¡°ùØæH tºà¡J »àdG »JóL .É¡°VÉ«Hh É¡àÑ«W ∫ƒM ™≤j ¿Éc A»°T πc ºdC’G ôéëe »a ôcòJCG 343


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 344

hCG ,m πëc º∏b øY kÉãëH äÉæÑdG päGôéM RƒéJ âfÉc ÉeóæY ôcòJCG âfɢc .ɢ¡˘«˘∏˘Y ø˘Ä˘ª˘£˘J äAɢL ák ˘Ñ˘jô˘b hCG kIQɢL π˘Ñ˘≤˘ à˘ °ùà˘˘d ,ô˘˘£˘ Y IQhQɢ˘b øμj ºd .zπëc ¿hóH É¡d ™∏WCG »fƒÑJ á∏ëc ʃ£Y{ :sø¡d o¢ùª¡J ¿EG ∫Éb øe ,≈ãfCG É¡æμdh ,É¡«æØL ó«YÉéJ »a kÉë°VGh hóÑj πëμdG ?Ωô¡J áKƒfC’G »a IRƒÑîªdG õÑîdG á©£bh ,ôªàdG øë°Uh ,kÉMÉÑ°U á«Hô©dG É¡Jƒ¡b oäƒ˘°U .ó˘˘é˘ °Sh Cɢ s°Vƒ˘˘Jh ,kGô˘˘é˘ a ¥É˘˘aCG …ò˘˘dG ɢ˘¡˘ ¡˘ Lhh ,⫢˘Ñ˘ dG Q qƒ˘˘æ˘ J á©HÉ°ùdG »a »eCG ≥«ØJ ¿CG πÑb kIó«Mh ¿BGô≤dÉH É¡£«ëj …òdG ´ÉjòªdG ìô˘˘°ûJ »˘˘à˘ dG ìɢ˘Ñ˘ °üdG åjOɢ˘MCG ¿É˘˘Kó˘˘ë˘ à˘ J ,ɢ˘¡˘ ©˘ e ¢ù∏˘˘é˘ à˘ d ,kɢ Ñ˘ jô˘˘ ≤˘ J .IÉ«ëdG ΩÓX ô«æJh ,Qhó°üdG m•É°ùH ≈∏Y ø«JQhÉéàe ɪgóLC’ á©eÉédG ≈dEG »àaôZ øe oêôNCG »˘a ɢª˘¡˘«˘∏˘Y º˘q∏˘°SCG ,Ωɢª˘¨˘dɢc p ø˘«˘Jô˘gɢW ,á˘≤˘«˘≤˘ë˘dɢc p ø˘«˘à˘Ä˘«˘°†e ,ó˘˘MGh p¿É°ù∏éJ ø«à∏dG ø«JCGôªdG »°SCGQ ìÉÑ°üdG Gòg É°VQ πμH πuÑbCGh ,IOÉ©°S .áYOh m ¢VÉ«H πμH ɪgQÉ£aEG ¿’hÉæàJh ,kÉ©e …ò˘dG »˘Jó˘L AGô˘WEG »˘H ≥˘˘ë˘ ∏˘ j h ,ᢢ«˘ dɢ˘à˘ à˘ ª˘ dG äGƒ˘˘Yó˘˘dG »˘˘æ˘ cQó˘˘J ’ƒd .»eCG ¬Lh »a É°VôdG äÉeÓYh ,»eƒj ¬H CGóHCG Gk QhôZ »æëæªj iCGôe ≈∏Y ≥«Øj m πLQ ó©°SCG âæμd ,…Qó°U »a ¬pàcôJ …òdG ¿õëdG ∫ɢ˘ª˘ é˘ dGh ,çuQƒ˘˘ª˘ dG ∫ɢ˘ª˘ é˘ dG ɢ˘ª˘ ¡˘ «˘ a π˘˘eCɢ JCG .ø˘˘«˘ °†«˘˘HC’G ø˘˘ «˘ cÓ˘˘ ª˘ dG GôÑc ɪ∏c .∫hC’G íÑ°üdG ¢VÉ«H ɪ¡d .ôªb Éà≤∏a ɪgÉà∏c .çhQƒªdG .ɪ¡«Ñ∏b »a ¬àªcQh ,ɪ¡jó°ùL øe IÉ«ëdG ¬àÑë°S 344


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 345

É¡JÉæHh ,á©HQC’G ÉgO’hCG »eCG ÖéæJ ºd ƒd .IÉ«ëdG ¬Lh »a ¿Éà∏eQCG .kÉ≤M IóMƒdG ɪ¡à∏cC’ ,çÓãdG Iô«¨°üdG √QÉ£aEG IóFÉe ≈∏Y »àª°U QÉjO πªëàj ’h ,Gòg πªëJCG ’ ɪHQ ,¿B’G kÉãjóM ¬cQÉ°TCG ºd GPEG .¬eÉeCG »eƒ¡°S √ôμj ¬fEG .ÉgqóYCG »àdG .πMQh »æcôJh ,á≤°ûdG »a QÉædG π©°TCG É¡©∏HCG »àdG ájOÉeôdG √òg .ìÉÑ°üdG áÑM ∫hÉæJC’ AGhódG áÑ∏Y âëàa ,AGhO áÑM øμJ ºd ,ø«à°†jôªdG »s à«∏c ô«°üe É¡aƒL »a πªëJ »gh ,πª©∏d Oƒ©j ød á«∏μdG øe ÜÉN Ée ¿EG ∫Éb »Ñ«Ñ£a ,ájÉbh áÑM âfÉc ≈àM ,AɪdG øe äÉ«qªc Üô°TCGh ,܃ÑëdG √òg Ωƒj πc ™∏HCG ÉfCG Gòd .ìÉØàdG á«≤H Ió°SÉØdG áMÉØàdG ó°ùØJ ’ .∂«∏Y ¬∏dÉàæ©d ܃ÑëdÉg ≈∏Y A»°T πcÉJ Ée .Iô«¨°U máª≤∏H ¬à∏eÉL Ée πμd É¡dƒ≤j áLQGO áª∏c É¡fCG …CG .á«bGôY QÉjO äÉæ©d ¿CG º∏YCG o⫢≤˘H .ɢ¡˘H π˘Ø˘MCG º˘d ∂dò˘d .AGƒ˘˘°ùdG ≈˘˘∏˘ Y ¬˘˘æ˘ é˘ ¡˘ à˘ °ùj hCG ¬˘˘æ˘ °ùë˘˘à˘ °ùj .⪰üH ôμ°ùdG øe »dÉîdG …É°ûdG ∞°TQCG .ƒ¡£dÉH Gk óL ™dƒªdG ƒgh ¬d ó©à°ùj QÉjO .¿É°†eQ ∑Qóf kÉÑjôb Ö«WCG É¡JGAÉ°ùe ’h áHô¨dG äGQÉ¡f »a ¥PCG ºd ÉfCGh ,ïÑ£e ¬à≤°T ∞°üf .¬d É¡Wh ,ºgóMCG ±É°†à°SG GPEG ’EG QÉjO IOÉ©°S ó¡°TCG ’h ,¬eÉ©W øe »a ák aƒdCÉe »d änónÑa ,kGóMGh Gk óMGh ɡડa ,ájô°ûH mäÉ°†bÉæJ áo ∏àc .±É£ªdG ôNBG 345


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 346

¬˘æ˘μ˘dh .ɢ¡˘«˘a ¬˘æ˘e »˘H ≈˘˘dhCG ¿õ��˘ë˘ dG ¿É˘˘c ᢢ∏˘ jƒ˘˘W Ωɢ˘jCɢ H Qɢ˘jó˘˘d ø˘˘jOCG ¬∏à≤jh OGQCG GPEG kÉÑî°U ¿ÉμªdG ÓC ªj …òdG πLôdG ƒg .¬Øæ©H ¬æe »æ∏°ûàfG øY Gk ó«©H íjôdG É¡H âM sƒW »àdG πîædG áØ©°S ÉfCGh .≈¡à°TG GPEG kÉરU .π«îædG ó∏J »àdG ¢VQC’G øe ΩOÉ≤dG ƒgh ,É¡°VQCG ɪc kÉ°†jCG ¬«¡æj ¬fCG ¬Jõé©e qøμdh AÉ°ûj ɪc åjóëdG GC óÑj QÉjO ≥ªY øe êôîojh »fÉ°ùd ≈∏Y º∏μàj .»æe »JÉaGôàYG ´õàæj ¬fEG .AÉ°ûj .πMôjh .á∏«∏dG ∂∏J √QhôZ »°Vôoj Ée πc »fõM »a ¿ƒe qhój ¬Ø∏N øe ¢SÉædG ∑ôàj …òdG ≥«ª©dG π«MôdG πLQ ¬fC’ ÉgGó°U ≈≤Ñj ,áØ∏àîe kIôÑf RôØJ ¬Jƒ°U ∫ÉÑM ¿CÉch ,⪰üdG ôFGhO ºK ¬∏«MQ ó©H ≈àM ∫ƒ≤j ¿Éc ɪH ÉæYÉæbE’ »Øμj ɪH ,¿ÉμªdG »a kÓjƒW .»ØàîJ ÉC °ûæe »g Iójó°ûdG ¬àÑ«W kÓLQ »JÉ«M »a QCG ºdh .kGQhô¨e øμj ºd .¬ØæY ájÉæY ¬H »æà©j ,kÓ«°UCG kÉ«bGôY Gk OƒY ¬à≤°T »a ¿CG …Qƒ°üJ »a Qoónj ºd áé∏N É¡fCÉc ál ª¨f âLôN ,¬©HÉ°UCG ¬«∏Y ∑sôM GPEÉa ,IDƒdDƒ∏dÉH QÉëªdG »àdG ¬æ«Yh ,kÉaRÉY ¥ôWCGh π«∏dG √òNCG GPEGh ,AGQòY á≤¡°T hCG ,Ö∏b ≈æªJCG ÉfCGh ,≈æZh ¬Jƒ°U êôN ,ÆGôØdG ≈∏Y ál ≤q∏©e kÓ«∏b É¡æØL π«ªj .»YƒeO â¡àfG ƒdh ,∞bƒàj ’CG »àdG πjhGƒªdG ∂∏J ál «bGôY .´ƒ°ûîdG Iójó°T √óæY ∫G qƒªdG áÑë°S π˘ª˘ë˘Jh ,º˘¡˘fGõ˘MCG »˘Ø˘μ˘à˘d ɢ¡˘«˘a ⩢ s°Shh ,π˘HɢH ò˘æ˘e ¿hô˘≤˘dG ɢ¡˘à˘bô˘˘bQ 346


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 347

.ºgAÉeO »JôcGP ó≤ØJ ’h ,√É°ùfCG ’ k’G qƒe π«d äGP »æ¨j ƒgh ¬©e oâ°ù∏L ’h ,√BG IôÑf ’h ,ôJh Iô≤f ’h ,kGOQÉ°T kió°U ’h ,kGóMGh kÉaôM ¬æe .ió°U ™LQ .ºjób m øë∏H QÉjO »fôqcP Ωƒ«dG ∂dP .≥FÉbóH ÉæbGôa πÑb »JQÉ«°S »a p∂©e ¬à©ª°S m øëd ôNBG p∑OƒbCG ÉfCGh kAÉμH êsó¡àj »Jƒ°Uh ø«à∏HGP p∑Éæ«Y âfÉc ÉeóæY øjõëdG .∂dõæe ≈dEG ø«H øe Oƒ©dG á°ûjQ qπà°ùj ƒgh ,…Qój ¿CG ¿hO QÉjO »d ≈sæZ ºd.»Ñ∏b ºëd »a É¡H oåÑ©j ìGQh ,á«°VÉe kÉæ«μ°S sπà°SG ¬qfÉC c ,QÉJhC’G ..√ÉsæZ m ∫Gƒe …s GC º∏©j ..∂qæY óq °UCG{ ..∂qæÑMCG ..∂qæe qπeCG ∫Éb øe Ünòc ..QÉædG »HQóH Gƒ q£M ƒdh ..É¡«qØ£d ..»æ«Y ™eóH ..∂qæaƒ°TGh ..∂HÉH q¥OCGh ..»æѪdG õLÉM ¢û∏aCGh »qæYh ∂qæY ..¬∏«MCGh ..»æ«°ûJÉëJh ..∂«°ûrJÉMCGh 347


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 348

..∂qæ©rª°SGh ........... ?rô«°üJ ójôà°TG ?rô«£J ô«W ∑h ..r∑Éjh ô«WCG ÉfCG ..∂qæeõdCGh Ö©àJ ºgh ?rô«°üJ ójôà°TG ?…ɪ°ùH ºéf .∂qæaƒ°TGh ..™ª∏J rºgn »æ«Y Éj ?ô«°üJ ójôà°TG ?…ɪdÉH ∂ª°S ..∂qfó«°UCGh ..¢ù£ZCG rºgn ?䃪J ójôJ ..∑Éjh äƒeCG ÉfCG ..äƒeCG Ée πÑbh ..π«M ..qøë«°UCG z∂qæÑMCG ¬à≤°T á«°VQCG ≈∏Y oäOóªJ .»JÉ≤¡°T ’EG ¬FÉæZ øY QÉjO ∞bhCG Ée Gò¡d kÉYõL »s dEG ΩÉbh kÉÑfÉL √OƒY ƒg ≈≤dCGh ,Ühô°†e m πØ£c »μHCG ÖëàfCG ÉfCGh ,kÉ©«ªL »μÑj …ó°ùL »a Ée πc ¿Éc .∞«æ©dG QÉ«¡f’G 348


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 349

.äƒ˘ª˘dG ¬˘fCɢc ¿É˘Ø˘ é˘ Jô˘˘J …Gó˘˘jh ,ø˘˘eó˘˘e π˘˘ã˘ e »q ˘ à˘ Ø˘ °T t¢†YCGh ,I󢢰ûH IôjõZ lAÉeO .AGôªM äOÉ©a …ó«H ¬àë°ùe .»ØfCG »a ™eódG »æaôbCG øe »æ∏ªëj ƒgh ,»à«ÑdG ¬HƒKh ¬jójh QÉjO •É°ùH âK qƒd .»ØfCG Égô s£b Aɢª˘dG »˘Ø˘fCG ≈˘∏˘Y Ö°üjh ,á˘˘μ˘ jQC’G ≈˘˘∏˘ Y »˘˘f󢢩˘ ≤˘ jh ,π˘˘Ø˘ £˘ c ¢VQC’G .»àFó¡J ∫hÉëj ƒgh ,√ôcòJCG ’ ¿Éjò¡H QÉjO ¬Lh »a oâNô°U .OQÉÑdG »a Gk óL kÓ«≤K kÉÄ«°T ™aOCG »fCG oäô©°T .»°ùØf ∂dɪJCG ¿CG o∫hÉMCG ’ oâæc mÜÉëàfG πc ¿Éc .áFôdG ܃≤K øe ¬LôNCG ¿CG o∫hÉMCG .…Qó°U äÉëàa ¿CG o∫hÉMCG ,É¡à≤Ñ°S »àdG øe ≈∏YCG máNô°U πch ,¬∏Ñb …òdG øe ós °TCG »à°†Ñ≤H Üô°VC’ ,¢VQC’G ≈∏Y »°ùØæH »eQC’ QÉjO …ój øe â∏aCG Gk ô«NCG .á∏FÉg m±ƒN Iô¶f ¬«æ«Y »ah »YÉaófG ô°UÉëj ƒgh ,QGóédG øe ák ©£b ô°ûëjh ,»ØfCG ΩO í°ùªj òNCGh ,ø«àjƒ≤dG ¬jó«H »q Øàc âsÑK πãe ≥¡°TCG ÉfCGh ,AɪdG ܃c »ædhÉæj ºK ,∞jõædG áëàa »a πjóæªdG .ô£ªdG ôNGhCG ᢢaɢ˘M ≈˘˘∏˘ Y oäCɢ μ˘ JG .ó˘˘ jó˘˘ °T m±ô˘˘ ≤˘ H »˘˘ aƒ˘˘ L »˘˘ a ɢ˘ e π˘˘ c oâZô˘˘ aCG »àØ°T ≈∏Y oâ°†Ñb ,øØédG äGôªL ≈∏Y »æ«Y oâ°†ªZCG .á∏°ù¨ªdG ™e oÜôp n°ùfCG »æà«d ,ádÉëdG √òg »a ÉfCGh »°ùØf oâæ©d ,¢SDƒÑdG ¿Éæ°SCÉH .áæjóªdG …QÉée ≈dEG A»≤dG Gòg ,øjõëdG iôéªdG »a §≤°ùJ ™eódG ÉjÉ≤H äòNCG .kÓ«∏b oäGC óg p⪰U »a ɪ¡à≤s∏Y ºK ,ÅØμæªdG Oƒ©dG »a ø«àªgÉ°S »æ«Y oâcôJh ÜÉH óæY AGOƒ°S m¥ÓYCGh ,»≤∏M »a A»b á«≤ÑH ô©°TCG oâæc .QGóédG 349


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 350

´Éæ©f ܃c QÉjO »fÉ£YCG .»fPCG »a m ∫ÉY m¿É≤ØN 䃰Uh ,Qó°üdG Ögòf ¿CG ≈∏Y ôs °UCG .∫ƒ≤j GPÉe …QOCG ’ ÉfCGh »æª∏μj ìGQh ,øNÉ°S ,Gòg ÅLÉتdG »ØfCG ∞jõf øe kÉ≤∏b ¿Éc .Öjô≤dG ≈Ø°ûà°ùªdG ≈dEG .¬∏ëe »a ¬≤∏b ¿Éch OhÉY ≈àM mäÉYÉ°S ≈Ø°ûà°ùªdG »a ÉæãÑd .kÉ©ØJôe ΩódG §¨°V ¿Éc ôãcCG §¨°†dG ™aôj ôNBG QÉ«¡fG øe »s ∏Y ≈°ûîj ¿Éc º¡q∏ch ,¢VÉØîf’G É¡æ«jGô°T óo MCG ó≤a ,kIóeÉg ák ãL ¢VQC’G ≈∏Y »æe uƒμj ºK ,Gòg øe .¬μ°SɪJ :IOQÉÑdG AÉ°†«ÑdG ≈Ø°ûà°ùªdG áaôZ »a ÉæરU ∫ÉW ¿CG ó©H QÉjO ∫Éb ?…QóJCG ?GPÉe .É¡«dEG â∏Môd ,É¡fÉμe âª∏Y ƒd ?π©ØJ GPÉe .∂JÉ«ëH ´ƒLôdG ≈∏Y É¡ehÉ°SCG .Oƒ©J ød É¡æμdh kÓ«∏b äôKCÉJ ɪHQ ,QÉjO Éj äƒeCG »æcôàà°S ?Gòg ∫ƒ≤J âfCG .øeõdG Gòg ó©H ,º©f :∫Ébh ,∫ÉY m䃰üH QÉjO ∂ë°V .áq∏©dÉg øe ¬∏dG ∑ÉØ°T ,¿ƒ©∏e Éj ∑hôÑe âfCG .∂àaôY òæe Gòμg p∂HCG ºd .QÉjO Éj ∑OƒY »s a É¡ésLCG πH 350


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 351

.iôNCG kIôq e ¬«a »æà«≤dCGh »FÉμH øe »æJò≤fCG .∂∏LCG Ö«LCG ∫G qƒe ∂∏«æ¨d √ôμH ,∂qª¡j ’h …óq«°S Éj ÉfCG oº°ùàHCGh ,…ôjô°S ±ôW ≈∏Y ¬«YGQòH Åμàj ƒgh QÉjO ∂ë°†j .Ö©àH ,√óæY â«HC’ iôNCG kIôq e ¬àq≤°T ≈dEG QÉjO »fòNCÉjh §¨°†dG ¢†Øîæj ∫GƒW »æØL ¢†ª¨j ºd .kÉJÉ«H ≈qª°ùj π«∏dG ∫GƒW Gk ôgÉ°S »FÉ≤H ¿Éc ¿EG .∑GP …OÉeôdG ¬dG qƒeh √OƒY áqfQ ≈∏Y p∂∏jÉîJCG ÉfCGh á∏«∏dG ∂∏J Üôà≤j ¿Éc .áaô¨dG ÜÉH øe kÉÑjôb QÉjóH ô©°TCG âæc áYÉ°S πc ,Aɢ°†j ƒ˘gh á˘aô˘°ûdG Qƒ˘f ô˘°üHCG .Ωƒ˘æ˘dɢH ô˘gɢ¶˘JCG ɢ˘fCGh ,q»˘ ∏˘ Y ø˘˘Ä˘ ª˘ £˘ «˘ d ƒgh QÉjO ô¡X »°TGôa »a π«îJCGh ,ó«©H m ø«NóJ áëFGQ »s dEG π°üJh ∫ÉÑL øe ÉgGôj máªq b ôNBG ≈∏Y ¬«æ«Y o≥u∏©jh ,áaô°ûdG õLÉM ≈∏Y Åμàj .É«Ñeƒdƒc ¢û«àjôH ∞«c ?p∂«≤à∏«°S ∞«c?±ô£àªdG Gòg p∑Qhõjh ¬ª°ù≤H ôq Ñj kÉ≤MCG π˘g ?p∂dɢª˘L iô˘«˘°S ∞˘«˘c ?¬˘°ùØ˘æ˘H ±uô˘©˘«˘°S ∞˘«˘ c ?p∂©˘˘e º˘˘∏˘ μ˘ à˘ «˘ °S ,p∑hCGQ øjòdG óMCG ’EG ¿ƒμ«°S πg øμdh ,Oƒ©j ÉeóæY ¬æe Qo ÉZCÉ°S ?º¡©e pâª∏μJh ¿CG ô©°TCG ?ºdÉ°S p∂H ¬∏©a Ée ó©H É¡H ºàgCÉ°S »àdG √òg mIô«Z …t GC Om Oq ôàH p∂LGhR QÉq«J É¡«a ôs e ób …ó°ùL »a á≤«bódG Iô«¨dG äÉ°SÉ s°ùM .A»°ûH ô©°ûJ ó©J º∏a ,kÉeɪJ É¡bôMCÉa ,Ö«gQ ôn YÉ°ûe ,Iô«¨dG øe ôÑcCG ôYÉ°ûe »Ñ∏b »a ¿C’ ,¿B’G QÉZCG ’ ÉfCG ɪHQ 351


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 352

.øѨdÉH ¢SÉ°ùME’Gh ábôoëdGh ô¡≤dG ´ƒ˘f ø˘e ɢ¡˘fC’ Iô˘˘«˘ £˘ N ɢ˘¡˘ fEG ?Aɢ˘«˘ °TC’G √ò˘˘g IQƒ˘˘£˘ N ø˘˘«˘ cQó˘˘J π˘˘g ’ ,ábÉ£dG πãe .Ée kÉeƒj ôéØæJ ≈àM ºî°†àJh ºî°†àJ »àdG ôYÉ°ûªdG ∫ƒëàJ .ôNBG ≈dEG m πμ°T øe ∫ƒëàJ É¡æμdh ,≈æØJ ’h Ωó©dG øe CÉ°ûæJ .á∏Ñæb ≈dEG É¡q∏c »JÉ«M π©éJ ɪæ«H á«©«ÑW kIÉ«M ¢û«©J ¿CG ójôJ mICGôe’ oÖéYCG .kÉeɪJ á©«Ñ£∏d ¢ùcÉ©ªdG √ÉéJ’G »a ô«°ùJ ÉfCG ºc .≈Ø°ûà°ùªdG »a p∂æY QÉjód ¬à∏b Ée ≈∏Y ΩóædÉH oäô©°T ø«aô©J pâfCG .á©«¶a ál Hƒf É¡æμdh .ÖFɨdG p∂Yƒ°ûN »a p∂qÑM ¢SqóbCG ó˘≤˘dh ,Ö°†¨˘dGh ¿õ˘ë˘dG ,ɢª˘¡˘«˘a ∫ó˘YCG ’ ø˘«˘ à˘ ∏˘ dG »s ˘ à˘ dɢ˘M kɢ ª˘ FGO »˘˘æ˘ e »eO §¨°V øYm ≥∏≤H ¿ƒKóëàj ºgh ,oâ«°ûN .á∏«∏dG √òg kÉ©e É੪àLG mICGôeG …t GC .»à«∏μH qºdCG Ée ô«Z …ó°ùL øμ°ùJ iôNCG á∏Y øe ,™ØJôªdG .»∏ãe m ∫ÉH πLôH πÑ≤à°S .≈aÉ©e kɪ«∏°S oâæc ÉeóæY ≈àM »H »∏Ñ≤J ºd pâfCG @@@ .≈°ùæj ’ kɪ∏«a ¿Éc z¿ƒ°ùjOÉe á©WÉ≤e Qƒ°ùL{ ᢢdÓ˘˘¨p ˘ dG ᢢ∏˘ «˘ d ,≈˘˘dhC’G ɢ˘æ˘ à˘ ∏˘ «˘ d »˘˘ a p∂à˘˘ aô˘˘ Z »˘˘ a ¬˘˘ à˘ jCGQ º˘˘ ∏˘ «˘ a ∫hCG .á«é°ùØæÑdG .IqóëH Qƒ¡°ûdG √òg ó©H »JôcGP »a AÉ«°TC’G ™WÉ≤àJ GPɪd …QOCG ’ 352


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 353

.»æ«jGô°T ™LƒJ ≈àM Oq óªàJh ,ºdC’G iôée »a tÖ°üJ É¡q∏c ,¿hɢJhô˘à˘«˘ª˘dG »˘a ¬˘dƒ˘M ™˘μ˘°ùJCG âæ˘c ô˘«˘¨˘°U xπ˘ ë˘ e ø˘˘e ¬˘˘à˘ jô˘˘à˘ °TG p∂©e É¡«a ¬àjCGQ »àdG ≈dhC’G IqôªdG ôcòJCGh ,√ógÉ°TC’ »à≤°T ≈dEG oäóYh .Ωƒ«dG ∂dP øe Gk ô¡°T øjô°ûY πÑb qÖëJh ,kGô«ãc É¡Jô°SCÉH ºà¡J ¿ƒ°ùjOÉe á©WÉ≤e »a á«ØjQ ∫õæe áqHQ ¿CG ’EG ∂∏ªJ ’ É¡fC’ ,AÉæHC’G sÖoM ÉgAÉæHCGh ,êGhRC’G sÖoM É¡LhR .º¡qÑëJ »a ∫hC’G »eƒj »a ,∫hC’G Éæª∏«a Gòg ¿ƒμj ¿CG ≈∏Y øjqô°üJ pâfCG áªFÉf pâfCGh º∏«ØdG Qhój .A»°T ≈∏Y ∫hÉ£JCG ’ k’ƒéN oâæc .p∂àaôZ hCG ,iƒ∏M á©£≤H »ªa ≈dEG á≤«bO πc p∂©HÉ°UCG óàªJh ,…Qó°U ≈∏Y ,Iô°TÉÑe »àØ°T ΩÉeCG p∑ój ø«©°†J .É¡∏uÑbCG ¿CG »fójôJ ≈ãfCG ój Iƒ¡°T ø˘jOƒ˘©˘J º˘K ,p∂à˘Kƒ˘fCG ≈˘°Vô˘à˘d ,º˘˘∏˘ «˘ Ø˘ dG ø˘˘Y p∂«˘˘æ˘ «˘ Y »˘˘d qƒ˘˘ë˘ J ¿CG ¿hO .á£b πãe »æ°†M »a p∂°ùØf »ª∏ª∏àd ô«¨°üdG É¡dõæe »a ÉgóMh ΩC’G ≈≤ÑJh ΩÉjC’ ¬FÉæHCG ™e êhõdG ôaÉ°ùj »àdG áæeB’G Ió∏ÑdG »a ÉgõéæJ »àdG ∫ɪYC’G øe ójó©dG É¡∏gÉc ≈∏Yh óbh ,∫õæªdG ΩÉeCG »aGôZƒJƒa Q uƒ°üe ∞bƒàj QÉ¡f äGP .∞jôdÉH ΩÉæJ .≥jô£dG øY √ÉJ p∑ó¡©H ø«ØJ p∂fCÉc ,á≤«bO ∞°üf πc »ææ«∏qÑ≤J pâæc º∏«ØdG AÉæKCG ,p∂àaôZ ≈dEG π∏°ùJCGh »fƒæL ÖμJQCG ¿CG πÑb ¬«∏Y »æJógÉY …òdG :p∂d oâ∏b ÉeóæY 353


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 354

?p∂àaôZ oâ∏NO GPEG »H ø«∏©ØJ GPÉe !kGóHCG ∂≤àYCG ’ kAÉ«M ⩪L »àdG ájƒãfC’G IôÑædG √òg ∞∏N ôjPÉëªdG πc oâ«eQ ,QƒÑëdGh ìôØdÉH ≈s∏ëªdG IôeɨªdG º©W »ªa »ah âÄLh ,kÉ©e áÑZQh ’h kÉLhôN ∂∏eCG ’ ,ø«∏eÉc ø«eƒj …ó°ùL »a Am õL πc p∂ëæeC’ .¬∏ªëJCG ’ …òdG ÖëdG ≥aO øe kÉHhôg ºK ,Éaqô©Jh ,ICGôªdGh Q qƒ°üª∏d ∫õæªdG ÓN ÉeóæY ,º∏«ØdÉc kÉeɪJ »a Úeƒj ,kÉ©e ΩÉjCG á©HQCG É«°†bh ,ÖëdG É°SQÉe ºK ,¬©e âLôN ºd É¡æμdh ,¬©e πMôJ ¿CG ɪ¡«a É¡jóéà°ùj Úeƒjh ,ÖëdG á°ûgO .É¡LhR ∑ôJ ™£à°ùJ â≤°ûY º¡s«M øμ°ùJ mIGC ôeG øY Iô«¨°üdG Ió∏ÑdG »a ô«£j ΩÓμdG ¿Éc ák «˘cɢH kI󢫢Mh ähò˘a ,™˘«˘ª˘é˘dG ɢ¡˘æ˘é˘¡˘à˘°SGh äɢ©˘Fɢ°ûdG ɢ¡˘à˘∏˘cCɢa kÓ˘LQ ôt«¨j ∞«c ⪡ah ,ÖëdG âHqôL »àdG ∫õæªdG áqHQ ÉgóMh .áØFÉN øY âq∏îJ ôeC’G ôNBG »a É¡æμdh .É¡H ≥aôJ ¿CG âYÉ£à°SG ,QGóbC’G .»æY pâfCG pâ«∏îJ ɪc ,Ö«ÑëdG ÉgQ qƒ°üe âfÉc ≈dhC’G Éæà∏«d »a ÉæfCG ∞°ûàcCG ¿CG kÉ≤M ¿ƒæédG ô«ãj ɪe ¢ù«dCG º˘∏˘¶˘ª˘dG ɢæ˘∏˘Ñ˘≤˘à˘°ùe iô˘fh ,ìƒ˘°Vƒ˘dG Gò˘g π˘μ˘H ɢæ˘à˘ °üb ɢ˘æ˘ «˘ ∏˘ Y ¢Vô˘˘©˘ J ?∂dP ∑Qóf ’h ,Éææ«YCÉH ¢ù«d πMQh É¡côJ …òdG ƒg ,≥aGƒàdG Gòg πªàμj ¿CG πÑb ɪHQ oâ≤aCG ¢ù«d ƒg ɪHQ hCG ,√ôÑ°üc ôl Ñ°U ’h ,√ógõc ól gR …óæY ¢ù«d .»∏ãe 354


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 355

.»Ñëc lÖM √óæY øe ¢ù«d .kGô¡°T ô°ûY á©HQCG p∂©e oâ«°†bh ,ΩÉjCG á©HQCG É¡©e ≈°†b .áØ«î°ùdG á«éMoC’G √òg πªàμJ ¿CG ¿PEG ∫ó©dG óbh ,¬æe ádÉ°SQ äGƒæ°S ó©H É¡JAÉL ÉeóæY ,º∏«ØdG ájÉ¡f ≈àM áYƒªée âfÉc ,ƒg äÉe Ée ó©H ¬«eÉëe É¡H å©H ,á∏eQCG äQÉ°U ,≥˘«˘fCG Üɢà˘c »˘a ák ˘Yƒ˘Ñ˘£˘e ,ᢩ˘Wɢ≤˘ª˘dG Qƒ˘°ùé˘d ɢ¡˘£˘≤˘à˘ dG »˘˘à˘ dG Qƒ˘˘°üdG .ΩÉjCG á©HQCG ¬fGƒæY ó©H p∂«dEG É¡ã©HCGh ,kGô¡°T ô°ûY á©HQCG √òg »àjGhQ ¿GƒæY π©LCG πg ?äƒeCG ¿CG .Gòμg ¿ƒcCG ød »àÑ«ÑM Éj ’ .AÉaƒdG ó«bh ,ÖëdG ó«bh ,IÉ«ëdG ó«b ≈∏Y ÉfCGh »àjGhQ p∂∏°üà°S …ò˘dG π˘Lô˘dG ≈˘dEG ø˘jOƒ˘©˘Jh ,á˘≤˘«˘à˘©˘dG Ió˘∏˘Ñ˘dG Qƒ˘°ùL ø˘«˘©˘£˘ ≤˘ à˘ °Sh »˘à˘dG ᢫˘Yô˘°ûdG päGAGô˘˘LE’G ø˘˘e ¿hó˘˘jô˘˘j ɢ˘e º˘˘gɢ˘æ˘ ë˘ æ˘ e ó˘˘bh ,pâÑ˘˘Ñ˘ MGC .IÉ«ëdG á«WGôbhô«H »a É¡«dEG ¿ƒLÉàëj »q ˘ eó˘˘b ¿CG ô˘˘©˘ °TCG ,kG󢢫˘ Mh oâØ˘˘bhh »˘˘dƒ˘˘M ø˘˘e ™˘˘«˘ ª˘ é˘ dG ≈˘˘°ûe GPEG »l °ùØf lΩGõ¡fG .IóMGh Iƒ£N ∑ôëJCG ¿CG QóbCG ’h ,¢VQC’G »a ¿É°Uƒ¨J ÉfCGh »°VɪdG ≈dEG tøëj ™«ªédG .ádƒØ£dG òæe »°ùØf »a ¬Jó¡Y ºjób AGQƒdG ≈dEG OƒYCG ób »fCG Qƒ©°ûdG √ôcCG .kGó«©°S ¿Éc ƒd ≈àM ¬gôcCG ƒØ°U hCG ,ádƒØW ≥jó°U áeOÉæe hCG ,ôª°S á∏«∏H Pò∏JCG »μd ,äGƒæ°S ’ »fCÉH ±ôàYCG »æμdh ¢ùØædG º∏Y »a É¡fƒª°ùj GPÉe …QOCG ’ .IÉ«M 355


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 356

.»°SCGQ ∞∏N ø«æ«Y ∂∏eCG »æ©é°ûj ’ Gòg ,º¡Ø∏N …óMh ≈≤HCGh kIƒ£N ™«ªédG Ωó≤àj ¿CG kɪFGO ÖMCG ∂dòd .ôãcCG õé©dÉH ô©°TCG »æ∏©éj πH ,º¡H ¥Éë∏dG ≈∏Y ¿CG º∏YCG »fC’ øμdh ,IOÉjôdGh ≥Ñ°ùdG »a ák ÑZQ ¢ù«d .øjôNB’G ≥Ñ°SCG ¿CG º∏©dG ¿CG ±ôYCG ’ ÉfCGh .»bGQhCG ¥ôàëJ .kGô«ãc »fôNDƒ«°S »d º¡≤Ñ°S .᢫˘≤˘«˘≤˘ë˘dG ɢ¡˘à˘Ø˘°U ≈˘dEG âbô˘à˘MG »˘à˘dG OGƒ˘ª˘dG 󢫢 ©˘ J ák ˘ ≤˘ jô˘˘W ∞˘˘°ûà˘˘cG IÉ«ëdG ój ¬Ñ∏°ùJ Éeh ,ójôJ Ée IÉ«ëdG É¡H ÉæÑ∏°ùJ »àdG ó«dG ƒg ¥GôàM’G .âdÉW ɪ¡e ô°ûÑdG …ójCG √ó«©à°ùJ ’ ø«f qƒμJh IÉ«M øjCGóÑJ .ø«eó≤àJ p∂fCG â∏q«îJ pâfCG pâ∏MQ ÉeóæY …òdG Gòg ¿ƒμj ÉeóæY .ôNBG πLQ ™e Ée ìÉéf ƒëf ø«©°ùJ .Iô°SCG ’ IqôªdG √òg p∂fC’ ,Iqôe ∞dCG …óæY Ió≤o©dG ∞YÉ°†àJ ,pâfCG ƒg »°ûªj …OÉeQ Ú°ShóJ pâfCG πH ,¿ƒ∏©Øj ɪc §≤a »¡Lh »a QÉѨdG øjô«ãJ .∂MƒªW ƒëf »à«fÉ��ùfEG ΩÉ£oMh »eÉcQh m ìÉéf πμH Gk Qƒîa oâæc ºc .p∂ÑMCG »fC’ p∑ó°ùMCG ’ ∞«c º¡aCG ™e ’EG ¬H ô©°ûf ’ …òdG ∂dòc kÉ«≤«≤M Gk ôîa ,¬H »ææjô q°ûÑJh ¬æ«≤≤ëJ ºdh ,»àÑ«ÑM p∂æμdh ,kÉfÉ«MCG AÉHB’Gh IƒNC’G ø«H ÉC °ûæj ó°ùëdÉa .ÉæFÉæHCG ø«H ÉC °ûæj ób Gk ó°ùM áqªK ¿CG ó«ØJ ájô¶æH ¿B’G ≈àM ºgóMCG êôîj .áÑMC’G ™e ¬H øjôîØJ Ée »≤≤ëJ ¿CG p∑ójQCG ’ »æμdh Gk ó°ùM ¢ù«d ¿PEG Gòg .p∂∏ãe á©FGQ ICGôeG IÉ«ëdG »a √ó«°UQ ≈dEG ±É°†j ¿CG ójQCG ’ .ºdÉ°S 356


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 357

¬∏ªàMCG Ée Gò¡a ,¬H º¡«fÉ¡Jh ,p∂MÉéf πLôdG Gòg »æÑ∏°ùj ¿CG .πªàëoj ’ Ée Gò¡a ,p∂MÉéæH »JOÉ©°S ≈àM »æÑ∏°ùj ¿CG ÉeCG ,kÉgôμe ,∞˘Jɢ¡˘dG á˘Yɢqª˘°S ≈˘∏˘Y »˘©˘e ∂°ShQó˘˘d p∑Qɢ˘cò˘˘à˘ °SG ø˘˘jô˘˘cò˘˘J pâfCG ’ ,∞JÉ¡dG ∞∏N lâeÉ°U ÉfCGh ,¬«¶ØëJ ≈àM ¬æjó«©J ,p∂°SQO ÚFô≤J »æe ø«©ª°ùJ ’h ,π∏ªdG p∂«JCÉj ’ ≈àM ó©H øY p∂à°ùfGDƒe ’EG »d ™Øf m䃰U ôNBGh ,p∑QÉcòà°SG »¡æJ ≈àM mäÉYÉ°S ø«ãÑ∏Jh ,»°SÉØfCG ’EG ,»Jƒ°U ƒg √ó©H p∂«JCÉj m䃰U ∫hCGh ,»Jƒ°U ¿Éëàe’G πÑb ¬æ«©ª°ùJ ɪæ«H ,∂MÉéæH iô°ûÑdG »æ«JCÉJ ≈àM ,p∂«∏Y kÉ≤∏b Ö∏≤JCG ∂dP AÉæKCGh .»Hƒ°SQ ôeCG p∂æY ÉfCG »ØNCG lìÉéf »æ«Øμj Óa ¿B’G ÉeCG .»©e ¿Éc ¬fC’ ,∑GòfBG »æ«Øμj p∂MÉéf ,¬H »JOÉ©°S πªàμJ ≈àM »©e ìÉéædG Gòg ¿ƒμj ¿CG ójQCG .¬©e ¬æ«dÉæJ .É¡d π«ãe ’ »àdG »àÑ«ÑëH …QÉîàaGh .É¡μ∏eCG ’h »æμ∏ªJ »àdG »àÑ«ÑM »˘˘ Wɢ˘ Ñ˘ MEG º˘˘ ZQ ,≈˘˘ ©˘ °SCG oâæ˘˘ c »˘˘ æ˘ ˘μ˘ ˘dh ,A»˘˘ °T π˘˘ c »˘˘ a oâ∏˘˘ °ûa »JÉ«M »a Ée πc áÄ«¡J ƒgh ,óMGh A»°T »a π°ûaCG ’CG ,…QÉ«¡fGh Gk õaÉM πH ,p∂YGóHEGh ∂ p MƒªW ‘ ôKDƒe ô«Z »s dEG p∂dÉ≤àfG ôeCG ¿ƒμ«d .ɪ¡d π°ùZCGh ,kÉMÉÑ°U ß≤«à°SCG »æ∏©éj …òdG ó«MƒdG ôeC’G ƒg Gòg ¿Éc .pâ∏MQ òæe »à°SGQO hCG »∏ª©d ≈©°SCGh ,»FGhO ∫hÉæJCGh ,»¡Lh 357


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 358

,p∂∏LCG øe É¡d oâ«©°S .kÉÄ«°T …hÉ°ùJ ’ AÉ«°TC’G √òg ,p∂fhóH »≤ÑJh É¡«côàJ ¿CG πÑbCÉ°S »ææ«æ¶J ∞«μa ,pâfCG p∂d É¡ª¶©e oâ≤≤Mh .¬©e ,pâfCG ø«Ñë°ùæJ ºK ,¬°SÉ°SCG p∂fCG ≈∏Y »JÉ«M »a A»°T πc »æHCG ¿CG ?QÉ¡æj ΩCG kɪFÉb oâ«æH Ée ≈≤Ñ«°S π¡a √ôªY øe ¿É©«°†J ɪHQ ø«àæ°S ≈∏Y ÖfòdÉH Qƒ©°ûdG p∑òNCG GPEG »æe ™«°†j ¬∏ªcCÉH ôm ªY ≈∏Y Qƒ©°ûdG Gòg øe p∂«Øμ«°S ºμa ,p∂ÑÑ°ùH ?»æY p∂«∏îJ ÖÑ°ùH .»YƒeO »a ∂°ûdG É¡HÉàæj ∫GR Ée kIGC ôeG Éj ,IóMGh kIôq e »æ«bqó°U .É¡H äƒeCG ødh ,≈°ùfCÉ°Sh ,ƒ∏°SCÉ°S »fCG øeDƒJ âdGR Ée kÉÑÑ°S √ó©H …óéJ ød …òdG ô«NC’G óëdG ƒg ¬æe p∂LGhR ¿Éc ɪHQ ,¬«dòîJ ’CG päQôbh ,¬«∏Y päQô°UCG Ée pâ∏©a .q»dEG IOƒ©dG øe p∂©æªj ’EG ≥Ñj ºdh ,¬H Éfó≤àYG …òdG ¿É«°ùædG ≥jôW ±ôYCG ºd ÉfCGh ,¬àL qhõJh .…Oƒ©J ¿CG ò˘NCɢJ Gò˘μ˘g .kGó˘L kɢª˘μ˘ë˘à˘e í˘Ñ˘°UCG p∂«˘dEG »˘˘fò˘˘NÉC ˘ j …ò˘˘dG »˘˘fɢ˘jò˘˘g .kGó«Mh »æfƒØq∏îjh ,¿hôNB’G »°ûªj ÉeóæY ,±ô£àdG πμ°T AÉ«°TC’G @@@ √òg É¡d â©°ùJGh ,»eCG ÜÉ«K π¨æJ ¢ùe â°ùÑd ,áHô¨dG √òg »a É¡æe »æHuô≤J »gh áæjóªdG √òg »a ≈dhC’G »JÉ°TÉ©JQG òæe .kÉeɪJ ÜÉ«ãdG 358


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 359

äÉ¡eC’G √òîàJ Ée »d äòîJGh ,kGô«NCG É¡ªpMQ øe »æàLôîà°SG ≈àM Am ±O AGôZEG ø«H …ôYÉ°ûe øe ìhGQCG ÉfCGh ,qø¡FÉæHCG πLC’ õFGôZ øe IôNCÉàe máeƒeCG øe Rƒé©dG É¡Ñ∏b ≈∏Y »aƒNh ,OQÉÑdG »jôY »a Gò¡c .»∏ãe m ¢ùFÉÑd áàqbƒeh êGõpe ≈∏Y É¡jój äO sƒY »àdG »g ,q§b ák LPÉ°S É¡àeƒeCG øμJ ºdh ,±ô©Jh ,øFÉÑdGh É¡æe ôFɨdG ¥ƒa QhôªdG ø≤àoJ äQÉ°Uh ,»MGôL Égój ™aôJ ¿CG Öéj ≈àeh ,≥aôH ôt ªJ øjCGh ,§¨°†J øjCG ,qΩGC Iõjô¨H ¿CG oäO qƒ©J …QhóH ÉfCGh .≥ª©dG »a É¡H ¢VƒîJ ¿CG Öéj ≈àeh ,kÉeɪJ r¿GE É¡fCGh ,kGó«L »æª¡ØJ É¡fCÉH kÉ≤KGh ,kGô«ãc º∏μJCG ’h ºdC’G á∏«d É¡«dEG ÉC édCG .ô¡¶dG ¢†≤æJ ø∏a QRpƒdG ™aôJ ºd á«≤H »°SCGQ »ah ,¿õëdG ó«b ≈∏Y ÉfCGh ¬«a ß≤«à°SCG ìÉÑ°U πc á≤°T ≈dEG êôNCGh π°ùàZC’ »°TGôa ∑ôJCG ,IôNCÉàe Ωƒf áÑM øe ¥ÉgQEG õÑN ≈∏Y Ö«Äc QÉ£aEG øe ≈dhC’G ô¡°TC’G òæe »æàØYCG »àdG π¨æJ ¢ùe ¢ù∏LCÉa ,É¡°ùØæH Égtó©J Iô«¨°U IóFÉe ≈dEG ìÉÑ°U πc »fô¶àæJ .IóMƒdG É¡«æ«Y øe êôîJ »àdG áæ«μ°ùdG ≈dEG ìÉJQCGh ,É¡eÉ©W πÑb É¡àÑ«W º≤àdC’ πc »d Üqô≤àa ,¢SɪëH ¬æe âeôM …òdG »eƒeC’G QhódG ¢SQɪJ »gh Iô«£ØdG ÉjÉ≤Hh ,Ö«∏ëdG ܃c »a päGô£≤dG ôNBG ≈∏Y ôq °üJh ,A»°T É¡∏ªMC’ ΩÉ©£dG øe Iô«¨°U ák aÉØd …q ój ø«H ∑ôàJ ºK ,øë°üdG AGƒN »a ,…ô©°T øe äôØf á∏°üoN Égó«H ó«©àd ÜÉÑdG óæY øe »æjOÉæJh ,»©e .ΩGƒYCG á°ùªN √ôªY m πØ£c É¡JGô¶æH »æ©q«°ûJh 359


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 360

ΩƒædG øe ≥«aCG Ωƒj ôcòJCG .â∏N »àdG äGƒæ°ùdG »a »eCG É¡fCÉc .ᢰSQó˘ª˘dɢH Qò˘æ˘j ¬˘æ˘μ˘dh ô˘«˘î˘dɢH ô˘°ûÑ˘j …ò˘dG »˘MÉ˘Ñ˘°üdG ɢ¡˘ ¡˘ Lh ≈˘˘∏˘ Y ºK ,kÓ«∏b πé©à°SCÉa ,∫hC’G QÉ¡àf’G »ædÉæj ≈àM πjƒW m πbÉãàH ß≤«à°SCG áÑLh √ôcCG …òdG ÉfCG .™∏¡dG »æHÉàæ«a …QÉ£aEG øë°U …q ój ø«H ™°†J iƒ˘μ˘°ûdGh QGô˘Ø˘dG ∫hɢMCG .á˘Ñ˘Fɢã˘à˘ª˘dG »˘J󢩢 e ɢ˘¡˘ ∏˘ ª˘ ë˘ à˘ J ’h ,Qɢ˘£˘ aE’G »æàØc á«≤°T á©eOh QÉ£aEG ∞°üæH á°SQóªdG ≈dEG êôNCG ºK ,§î°ùdGh .ôNB’G ∞°üædG É¡£≤à∏f á«MÉÑ°U πeCG áÑMh AÉah á°ù∏L QÉ£aE’G QÉ°U äôÑc ÉeóæYh QÉÑZ É¡jój ø«H ¢†Øæf .É¡©e ¬dhÉæàf »àdG »JóL »æ«Y øe ihQCGh ÉfCG ºcGôJ »àdG ábhô©ªdG Égó«H Éæd É¡«≤àæJ »àdG ôªàdG äÉÑM ∫hÉæàfh ΩƒædG .áÑ«Wh É°VQ ô£≤j …òdG É¡eɪàgÉH ôq °ùfh ,∫RC’G òæe AÉqæëdG ïjQÉJ É¡«a πÑb É¡°SCGQ ≈∏Y É¡côàf »àdG á∏Ñ≤dG øe πH ÉfQÉ£aEG øe ™Ñ°ûf øμf ºdh oêôîfh ,äGƒYódG è«é°V »a ɪ¡côàfh ,»eCG ¢SCGQ ≈∏Yh ,êhôîdG .ÉfCG »à©eÉL ≈dEG Égó©H êuôYoCGh ,É¡à©eÉL ≈dEG ihQCG π°UhGoC å«M kÉ©e Gòg »a áeƒeC’G õ«côJ øe Éædõæe ≈dEG »JóL ∫É≤àfG ∞YÉ°V ó≤d ¢ùe qøμdh .Qƒ©°ûdG Gòg OÉ≤àaG »æ¡LGh Ée ∫hCG »æ¡LGh ≈àM ,∫õæªdG ¢SÉædG áÑ«W .¬à°V qƒY É¡fCG oâ∏q«îJ »fCG hCG ,¢ü≤ædG Gòg â°V sƒY π¨æJ ™e OhóëdG πc äRhÉéJ É¡æμdh ,óëdG Gòg ≈dEG π°üJ ’ Üô¨dG »a É¡àeƒeCGh ,Iô«NC’G É¡JÉ«M »q a äCGQh ,IóYÉ≤dG äô°ùch ,π¨æJ ¢ùe .Ée m øHG ¥ƒa ∑ôëàJ ¿CG πÑb 䃪J OÉμJ »àdG 360


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 361

kÉÑjôb ¿ƒcCG ¿CG »q ∏Yh .É¡«dEG êÉàMCG ɪc kÉ°†jCG »q dEG êÉàëJ É¡fCG o⪡a Ée ÉgóæY »¡àæjh É¡©e GC óÑj »eƒj QÉ°U .»æe ál Ñjôb kɪFGO »g ɪc É¡æe ɪ∏ch .»à≤°T »a QÉjO »H »eôj ¿CG πÑb É¡°TGôa ≈dEG ähCG ób øμJ ºd å«M ≈dEG É¡©e êôNCG âæc ,IRÉLEG Ωƒj »a á«FÉ°ùe á°Uôa âëæ°S ÓH IRÉLE’G Ωƒj »a πª©j …òdG QÉjO Ö«¨j ɪæ«H ,»JQÉ«°S ÉfòNCÉJ ±É˘˘Ø˘ °Vh ,ø˘˘à˘ fhɢ˘e Rhô˘˘ Lh ,∑Qɢ˘ H »˘˘ ∏˘ fɢ˘ à˘ °S ≈˘˘ dEG êô˘˘ î˘ f .´É˘˘ £˘ ≤˘ fG É¡àNC’ lIô«¨°U ál YQõe ™Ñ≤J å«M áÑjô≤dG äÉHɨdG ≈àM hCG ,äGô«ëÑdG ™˘°†H π˘c ɢ¡˘à˘YQõ˘e Qhõ˘Jh ɢ«˘æ˘«˘ Lô˘˘«˘ a »˘˘a º˘˘«˘ ≤˘ J ál ˘ jô˘˘K »˘˘gh .ɢ˘¡˘ eCG ø˘˘e ,™Ñ£dÉH áaQGƒdG ¿É°üZC’G ø«H É¡H lÖqMôe π¨æJ ¢ùe øμdh ,äGƒæ°S .IOƒLƒe É¡àNCG øμJ ºd ƒd ≈àM ’ oâæc ∂dP πLCG øe .kÉÑ«Äc GC óH GPEG »eƒj áHBÉc ÅØ£æJ ¿CG QOÉædG øe äÉYGó°üdGh ,Iôμ©àªdG äÉMÉÑ°üdG √òg »æ«≤J Rƒé©dG √òg ¿CG ≈°ùfCG ¿CG πÑb ìÉÑ°üdG á«ëJ »æëæªJ äQÉ°U .É¡ªdCG ∫GR ƒdh ÉgôKCG ≈≤Ñj »àdG »≤jQ ±ÉØL ≈∏Y É¡æqNOCG »àdG ≈dhC’G »JQÉé«°S áØ£b øe É¡°üàeCG ø˘e »˘©˘e ¢†¡˘æ˘J »˘à˘dG »˘fGõ˘˘MCG Aɢ˘ã˘ Zh »˘˘Jƒ˘˘¡˘ b IQGô˘˘eh »˘˘æ˘ £˘ H AGƒ˘˘Nh .¢TGôØdG »àdG »g ,kÉfõM Q qƒ°†JCG áæjóªdG √òg »a âãμªd π¨æJ ¢ùe ’ƒd »æY â∏ªëa ,áHÓ°üdG »YqOCG kÉØFÉN ,âÄL Ée ∫hCG kÉ°T qƒ°ûe »æà≤∏J äòNCGh ,øμJ ºd ¿CÉc »Fƒéd QÉKBG âë°ùeh ,á∏«≤ãdG Ωƒª¡dG ÖFÉ≤M ܃K »æ°ùÑ∏Jh ,É¡∏°ù¨àd ≥jô£dG »a ¢SCÉ«dG πMh É¡K qƒd »àdG »°ùHÓe 361


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 362

.¬bqõeCG oâæch ,¬î q°ShCG ’CG »æ«°UƒJh ,¢†«HCG πeCG ’ »JGƒ∏dG ∂ÄdhCG øe É¡fEG .ôéØdG ¢SÉØfCG ôNBG ≈àM ál Ñq«W É¡fCG ô©°TCG ¥ô°ûJ mIójóL m ¢ùª°T πμa ,OÉØædG øe qø¡Hƒ∏b äÉé∏N ≈∏Y ≈°ûîoj näÉÑædG o¢ùª°ûdG »£©J ɪc ,Ωƒ«dG Gòg áÑ«W É¡«£©J âfÉc ÉgôªY ≈∏Y .Ωƒ«dG Gòg AGòZ hCG ,s»∏Y ÜÉÑdG ¥ô£àd É¡àeOÉN »d âã©H ÉgQÉ£aEG ≈∏Y oäôNCÉJ GPEG …ò˘dG ɢ¡˘Mɢà˘Ø˘ª˘H ÜÉ˘Ñ˘dG âë˘à˘ah ,»˘à˘≤˘°T ≈˘dEG ɢ¡˘q«˘°Sô˘c ɢ¡˘°ùØ˘æ˘ H äqô˘ L »a ák °ùdÉL ,Üôb øe »æjOÉæJ »gh É¡Jƒ°U ≈∏Y ≥«aC’ ,¬H ßØàëJ .Ió°†æªdG ≈∏Y p∂JQƒ°Uh ,ºFÉædG »¡Lh ø«H Ée á≤«°†dG áaÉ°ùªdG âæc GPEG ΩƒædG øe ôNB’G ÉfóMCG ®É≤jEÉH »fôscP ΩƒædG øe »d É¡XÉ≤jEG »a ÉC q°VƒJCGh ,p∂¡Lh ΩÉeCG ™ÑbCG »eƒf øe â¶≤«à°SG ≈àe .∂àaôZ »a ,á∏Ñob ø«àØ°ûdG ≈∏Y ∑ôJCG ¿CG πÑb ,âÄ°T Ée p∂∏qeÉC JCGh ,IAÉ°†ŸG ¬à«aÉØ°T p∂LÉYõfG hóÑj ≈àM É¡à≤HÉ°S øe ∫ƒWCG iôNCÉH OƒYCÉa ,ø«côëàJ ’h ¢SQÉeCG ,p∂©ÑJCGh ,kÓ«∏b p∂¡Lh ø«ëjõJh ,≥ª©H ø«°ùØæààa ,∫hC’G kÉæØL ø«©aôJ .»¶≤«à°ùJ ≈àM IôμѪdG áÑZôdG É¡æë°ûJ »àdG »à≤jÉ°†e máeÉ°ùàHG øY ¿ÉàjOQƒdG p∑ÉàØ°T ôt àØJh ,¬°VɪZEG øjó«©J ºK ,§≤a Gk óMGh øe p∑ô¨K ¬æY ôq àØj Ée πc ø«H Égõq«eCGh ,É¡æe ÜòYCG »JÉ«M »a ±ôYCG ’ .ΩƒædG øe p∂XÉ≤«à°SG áeÉ°ùàHG É¡fEG ,äɪ°ùH pâfCG ø«fƒμJ ɪæ«H ÉfCG ΩÉfCG kÉfÉ«MCGh ,»∏Ñb pâfCG ø«¶≤«à°ùJ kÉfÉ«MCG oâæc ,ø«ªFÉf Éæc ¿EG »∏Ñb pâ¶≤«à°SG hCG ,päóY GPEÉa ,áaô¨dG êQÉN 362


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 363

ôq«¨àd kÉeɪd ’EG p∂àaôZ »a ΩƒædG »fòNCÉj ’ …òdG ÉfCG ,kÓ«∏b p∂H ô©°TCG ,∞˘Jɢ¡˘dG »˘a ø˘«˘ª˘∏˘μ˘à˘J ,»˘fPCɢ H »˘˘dƒ˘˘M ø˘˘e p∂à˘˘cô˘˘M ™˘˘Ñ˘ JCɢ a ,¿É˘˘μ˘ ª˘ dG ô˘©˘°TCG º˘K ,p∂Hɢ«˘K ø˘«˘°ùÑ˘∏˘J ,p∑ô˘©˘°T ø˘«˘£˘Hô˘J ,Ωɢ˘ªq ˘ ë˘ dG »˘˘a ø˘˘«˘ ∏˘ °ùà˘˘¨˘ J ,ø«Hôà≤J ,¬«∏Y Gk ƒÑM »æe ø«Hôà≤J p∂fCG ±ôYCÉa ,kÓ«∏b õà¡j ôjô°ùdÉH ,™bƒJCG ’h ,…QOCG ’ å«M øe á∏Ñ≤dG »fòNCÉJ ºK ,p∂°SÉØfCG »æ«JCÉJh πc p∂àÑZQ ôq«¨àJ kɪFGO ,…Qó°U ,»fPCG ,»æ«ÑL ,»àæLh ,»ªa ≈∏Y .ìÉÑ°U ∫ƒéîdG »XÉ≤«à°SG ø«∏eCÉàJ ,»bƒa ø«°ù∏éJ pâæc ,oâ≤aCG GPEGh ôt eCG ,™«°VôdG É¡∏ØW ®É≤«à°SG ÖbGôJ qΩGC πãe ,áμMÉ°†dG p∂JGô¶f ΩÉeCG ,É¡fÉμe É¡æjó«©àa »ã©°T øe í∏°UC’ ,…ô©°Th ,»¡Lh ≈∏Y …ó«H Qƒ˘Ñ˘ë˘H ø˘«˘μ˘ë˘°†J º˘K ,A»˘°T π˘ch ,…ó˘°ùLh ,»˘¡˘ Lh ø˘˘«˘ °ù˘˘ q°ùë˘˘à˘ Jh .z¬∏dGh Óg ..∞«°†dÉH Óg Éj{ :ø«æ¨J âfCGh .≈°ùfCG ødh ,É¡e Éj ≈°ùfCG ’ ICGôeG É¡«a ÖàμJ ºd á«≤f AÉ°†«H ábQh p∂àaôY Ωƒj »JôcGP âfÉc ábÓ©dG π«°UÉØJ πc »©Ñ£àd ô«ãªdG »aGôoîdG p∂ÑëH âfCG pâÄéa ,p∂∏Ñb ôcòJCG Gòg πLCG øe .É¡°VÉ«H »a ák «∏L ák ë°VGh ô¡¶àa ,ábQƒdG ¬Lh »a ,Iô˘˘Hɢ˘©˘ dG äɢ˘ª˘ ∏˘ μ˘ dGh ,Iô˘˘«˘ ¨˘ °üdG äGOɢ˘©˘ dGh ,ᢢ ≤˘ «˘ bó˘˘ dG Aɢ˘ «˘ °TC’G π˘˘ c ,á˘˘ã˘ Hɢ˘©˘ dG äɢ˘μ˘ ë˘ °†dGh ,ᢢ≤˘ Ñ˘ °ûdG äGô˘˘¶˘ æ˘ dGh ,ᢢ©˘ Fɢ˘ é˘ dG äɢ˘ Ñ˘ Zô˘˘ dGh πc .p∂Jó≤a ≈àM p∂à«≤àdG òæe Éææ«H QGO Ée πch .Iô«°ü≤dG ¢ü°ü≤dGh ,ìhôdG ¿É£«M ≈∏Y kÉ≤q∏©e ,…ó∏L ¥ƒa kÉ°Tƒ≤æe ∫GR Ée ÉæÑM øe A»°T 363


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 364

.IôcGòdG ∞ëàe »a kÉ°Vhô©eh @@@ ó©H ,…ôédÉc ≈dEG Éæ≤jôW »a øëfh ¬àæMÉ°T »a QÉjO ™e oâæc oâÑgòa πÑb øe É¡JQR ób øcCG ºd .ôaƒμfÉa §°Sh øe kÉÑjô≤J Ωƒj ∞°üf kIQÉ«°S ôLCÉà°ùæd ,¬àæMÉ°T ∞bƒjh ,∑Éæg ¬àæë°T ºq∏°ùj ¿CG ≈∏Y ¬©e .ø«eƒj hCG kÉeƒj É¡«a åμªæd ,ÉJÈdCG á©WÉ≤e ‘ É¡H ∫ƒéàf iôNCG ɪc IQÉ«°ùdG Oƒ≤j ƒgh á∏«∏dG ∂∏J çóëà«°S QÉjO ¿CG º∏YCG øcCG ºd ’ läÉgÉàe ¬fGõMCG .¬∏ãe l¢†eÉZ πLôdG Gòg ìƒH .πÑb øe çóëàj ºd ¬˘«˘dEG »˘¨˘°UoCG ɢfCGh ,»˘μ˘ë˘j ¿É˘c á˘∏˘ «˘ ∏˘ dG √ò˘˘g .ɢ˘gô˘˘NBG ø˘˘e ɢ˘¡˘ dhCG ±ô˘˘YCG Gòg .πÑb øe oâ∏©a ɪc ìƒÑdG Gòg ó°ùØoJ ál côM »æe óq æJ ¿CG ≈°ûNCGh .âeÉ°U ÅWÉ°ûdGh ,ΩÓμdG ÅWÉ°ûdG ∫OÉÑj ¬côJCÉ°S ,kGô«NCG løcÉ°S ôëÑdG .ôëÑdG ∞àc âqHôj kÉÄWÉ°T πÑb øe QCG ºd ≈dEG ô¶fCG .¬ªdCG ´É°ùJGh ¬MGôL p⪰U »a πeCÉJCG ÉfCGh ìƒÑdG ∫GƒW ∞«μa ,»°VɪdG πeÉeO øe √ó°ùL »a ºc .»d πHÉ≤ªdG ¬¡Lh ÖfÉL ?ΩGƒYC’G √òg πc ¬fõM ¢†Ñ≤j ¿CG ´É£à°SG .kÓjƒW ìGôédG QqóîJ »àdG »g ÉgóMh êƒ∏ãdG ¿CÉc .¿PEG QÉ«àN’G â o æ°ùMCG :QÉjO ∫Éb ¿É˘à˘∏˘≤˘ã˘e ¿É˘Ø˘à˘c ¬˘d .…Qƒ˘¡˘ª˘ é˘ dG ¢û«˘˘é˘ dG »˘˘a kɢ £˘ Hɢ˘°V »˘˘HCG ¿É˘˘c ΩɶædG ¢ùª°T øe É¡H π¶à°ùf Iójóe ál jôμ°ùY ál eÉbh ,á©eÓdG ÖJôdÉH 364


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 365

ø«dhDƒ°ùªdG óMCG ¿Éch ,ø««fóªdG øe á«≤ÑdG øY É¡H õ«ªàfh ,ábQÉëdG ¢ù«FôdG ájɪëH πcƒªdG »°SÉFôdG ájɪëdG ìÓ°S øY Ú∏«∏≤dG QÉÑμdG ø˘e ÜGô˘à˘b’G ¬˘d qƒ˘î˘j Gò˘g ¿É˘˘ch ,¿É˘˘c ɢ˘ª˘ æ˘ jCG ¬˘˘à˘ eÓ˘˘°S ¿É˘˘ª˘ °Vh ¬˘˘°ùØ˘˘f π«∏dG ™HQ ’EG Oƒ©j Óa ,kÉfÉ«MCG ᫪°SôdG ô«Z ¬JÉbhCG »ah ,kGô«ãc ¢ù«FôdG ™˘e á˘jó˘˘≤˘ Ø˘ J IQɢ˘jR »˘˘a hCG ,»˘˘°Sɢ˘Fô˘˘dG ô˘˘°ü≤˘˘dG »˘˘a äɢ˘H ɢ˘ª˘ HQh ,ô˘˘«˘ NC’G .kÉ«M ¬FÉ≤H ≈∏Y ô¡°ùj ,¢ù«FôdG âfÉc .¬°û«L ó≤Øàj ¿CG Qôb πLQ Ihõf ≈∏Y ìÉÑ°U äGP Éæ¶≤«à°SG ák ÑjôZ á«°SÉFôdG äGhõædG √òg øμJ º∏a ,πÑb øe äqóYoCG ób äÉÑ«JôàdG ,ìÓ°ùdÉH ø«éLóªdG OƒæédG ô«HGƒW ’EG √QhôZ ™Ñ°ûj Óa ,º¡«∏Y ∂dòdh .Aɪ°ùdG ≥°ûJ »àdG äGôFÉ£dGh ,¢VQC’G ôØëJ »àdG äÉHÉHódGh .…QhódG ¬°û«àØàd OGó©à°S’G áÑgGoC ≈∏Y kɪFGO GƒfÉc OGó¨H ≈∏Y ìÉÑ°üdG ∂dP ¥ô°TCG ÉeóæY …ôªY øe á©HÉ°ùdG »a oâæc ÖgGòdG É¡æH’ ¿ÉæëH ⪰ùàHGh ,ΩƒædG QÉKBG øe »eCG »æà∏°ùZ .á≤«à©dG .ó«éªdG ¢ù«FôdG iô«d ,Iôe ∫hC’ ¬«HCG ™e ≈dEG IQÉ«°ùdG Oƒ≤jh ¬d QhÉéªdG ó©≤ªdG ≈∏Y »æ°ù∏éoj ≈HCG ¿Éc .¬©e ¬ØàM πªëj ¬fCG º∏©j øμj ºdh ,…ôμ°ù©dG ¢Vô©dG ΩÉ≤j å«M »a ™«ªédG q∞£°UGh ,√ôμ°ù©d äɪ«∏©J ™°†H »HCG ≥∏WCG Éæ∏°Uh ɪdÉM ó©H Éæ°ShDhQ ¥ƒa ¢ùª°ûdG âÑ°üàfG ɪdÉMh ,»°SÉFôdG ÖcƒªdG QɶàfG ∑ƒ˘∏˘jh ,¬˘JQɢ«˘°S ø˘e π˘Lô˘à˘j º˘«˘¶˘©˘dG º˘˘«˘ Yõ˘˘dG ô˘˘°üHCG oâæ˘˘c ,ø˘˘«˘ à˘ Yɢ˘°S ø˘e ≈˘dEG ô˘¶˘æ˘j ’ ø˘e á˘ª˘¶˘©˘H ¬˘«˘∏˘ Ñ˘ ≤˘ à˘ °ùe í˘˘aɢ˘°üjh ,ô˘˘Nɢ˘Ø˘ dG √Qɢ˘é˘ «˘ °S 365


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 366

.¬ëaÉ°üj ¬eÉeCG ∞bƒa ,á櫪K kIô¶f ¢ù«FôdG ¬«dEG ™aQ ,»HCG QhO AÉL m¿GƒK ó©H π«éÑJ øe ¬fÉ°ùd √ÉjEG ¬æqμe Ée ßØdh ,ájôμ°ù©dG ¬à«ëJ iqOGC h ,´ƒæîH ñƒª°T πseÉC JC’ ójó°T m±ƒîH »°SCGQ ™aQCGh ,√QGƒL ∞bCG ÉfCGh ,√ó«°S oâæc .É¡fGQóLh ¥Gô©dG øjOÉ«e ¬∏«KɪJh √Qƒ°U ÓC ªJ …òdG πLôdG Gòg ¬˘«˘Ñ˘LɢMh ø˘«˘à˘≤˘«˘ª˘©˘dG ¬˘«˘æ˘«˘Yh ∞˘Ø˘°üª˘dG √ô˘©˘°Th ¬˘æ˘bPh ¬˘«˘HQɢ°T π˘˘eCɢ JCG ±ôW øe ôKÉæàªdG OÉeôdG ≈àMh ¬©HÉ°UCG ±GôWCGh Iƒ°ù≤H øjOƒ≤©ªdG óLC’ ,Iƒ≤H »æ©aôjh ,¬«YGQP ø«H »æ∏ªëj »HCG ¿Éc ,ICÉéah .√QÉé«°S .¢ù«FôdG ¬Lh øe äGôફàæ°S ó©H ≈∏Y »¡Lh ¬˘˘°Sɢ˘Ø˘ fCG âfɢ˘c .»˘˘Yƒ˘˘dG êQɢ˘N »˘˘fCG ô˘˘©˘ °TCG ɢ˘fCGh ΩGqó˘ °U »˘˘d º˘˘°ùà˘˘ HG .íLQC’G ≈∏Y …óîH √óN ≥°ü∏j hCG ,»æ∏qÑ≤j ƒgh »fPCÉH Ωó£°üJ »HCG 䃰U ¿Éch ,Ió°ûH ¿ÉØéJôJ ɪ¡a ’EGh AGƒ¡dG »a ¿Éà≤∏©e …Éeób ,…pó« p°S Éæd ºμ¶Øëj ¬∏dG ,…pó« p°S QÉjO ºμeOÉN Gòg{ :∫É©ØfÉH êó¡àj óYCG ºdh áNhódÉH oäô©°T .áª∏μH ÉfCG ¢ùÑfCG ºdh ,z…pó« p°S ºμ∏X âëJ ¢ù«FôdG ¿Éc ,¢VQC’G ≈dEG oäóY ÉeóæYh ,»dƒM øe A»°T …CG õq«eCG :á©°SGh áeÉ°ùàHÉH »©e º∏μàjh ,IqôªdG √òg »d »æëæj ?QÉjO ¢SQóà°T ¬°ùg .…pó« p°S ∫hC’G ∞°üdG »a ?π¨à°û«°T ∑ƒHCGh .…pó« p°S ájɪM §HÉ°V 366


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 367

?¬∏¨°ûH …ƒ°ù«°T »æ©j .…pó« p°S ΩGqó°U ¢ù«FôdG â«H ìhôj ?»à«H øY ºμ∏«éëj ƒ°Th ¬«a ,IQÉ«W ¬«a ,¬«a A»°T πc ,…pó« p°S ô«Ñc ób ¢ûjG Éæ∏«éëj ..OƒæL ¬«a ,™aóe »æ«Y oâ©aQ .≥aôH »àæLh âqHQ ¿CG ó©H ¢ù«FôdG Égó©H »æcôJ ,Ió°ûH l™≤àªe ¬¡Lh GPEÉa ,√óq«°S ™e ¬à≤≤M ɪH Gk Qƒîa ,»HCG ≈dEG IOÉ©°ùH …óæL ™e ó«©H »°Sôc ≈∏Y »HCG »æcôJ .∑GòfBG ∂dP ÖÑ°S º¡aCG ºdh iQCGh ,º«YõdG É¡«a iQCG mIôe ôNBG âfÉch ,ΩÉMõdG »a ÜÉZh ,ô«¨°U .»HCG É¡«a ƒg Iɨ£dG ¬«a πgÉ°ùàj Ée ôNBG ¿CG ±ô©j ¿Éc ¬fC’ »HCG ¬Lh ™≤àeG ¿ƒ≤∏£jh ΩÉμëdG Qƒ°üb QGƒãdG ¬«a ºëà≤j mó∏H »a »°üî°ûdG º¡æeCG ¬dƒM øªd kIôÑY »HCG øe ¢ù«FôdG π©L ∂dòdh .áWÉ°ùH πμH QÉædG º¡«∏Y ≈¡àfÉa ,»HCÉH sπM Ée GhCGQ ºK ,¬à∏b Ée Gƒ©ª°S øjòdG ºg ,ôμ°ù©dG øe kÉHôM ¢Vƒîj …òdG º«YõdG øeCG »a §jôØJ ’h ¿hÉ¡J ’ ¿CG ôeC’G .ô«°ü≤J …CG øe ,á¶ëd …CG »a 䃪dÉH Oó¡ªdGh ,¿GôjEG ™e kÉ°Shô°V .áKÓKh ø«eƒjh Ωƒ«d »HCG ó©j ºdh â«ÑdG ≈dEG …óæédG »fOÉYCG ó©H .≥«≤ëàdG ó«bh ,l¿ƒé°ùe ¬fCG Gƒª∏©«d ôÑîdG √DhÉbó°UCG ™∏£à°SG ,kÉ°†jCG º¡©e Gƒ≤≤ë«d »HQÉbCG ™«ªLh »ªY ºK »eCG GƒYóà°SG ´ƒÑ°SCG .ƒg ∞«ch »HCG øjCG …Qój ’ º¡∏ch 367


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 368

§˘°Sƒ˘J ¿CG 󢩢H ≈˘é˘°ùe kɢfɢª˘ã˘L É˘æ˘ «˘ dEG Oƒ˘˘©˘ j ¿CG π˘˘Ñ˘ b ô˘˘¡˘ °TCG ᢢ°ùª˘˘N .±ô°TC’G ∞éædG »a øaó«d »∏gCG ≈dEG ¬∏ªM »a ôμ°ù©dG øe √DhÉbó°UCG ø«M »eCGh »d É¡«μëj ¿Éc »àdG Iô«¨°üdG äÉjÉμëdG á«ë°V »HCG ¿Éc .AÉ°ùe äGP ô¡ædG »àØ°V ø«H ô«¨°U lÜQÉb Éæ∏ªëj .kÉæeBG óFÉ≤dG sπ¶j »c kɪ«àj ¢û«YCG ¿CG »d óH ’ ¿Éc .»HCÉH qπM Éeh Ωƒ«dG ∂dP ¬à∏b Ée ø«H kÉ£HQ ∂∏eCG ’ mäGƒæ°ùd oâ«≤H áæ°S ó©Hh ,∫Éà≤dG á¡ÑL ≈∏Y »HCÉH äOhCG ÜôM áHô°V ¿CG »fhôÑNCG »˘˘a ¬˘˘∏˘ LCG ø˘˘e âã˘˘Ñ˘ d ,¬˘˘¡˘ æ˘ co …Qó˘˘ f ’ »˘˘ ∏˘ ≤˘ Y m ¢Vô˘˘ ª˘ H »˘˘ eCG âÑ˘˘ «˘ °UCG »ªY â«H »a oâªbCG .ÉgGQCG ’ iôNCG mäGƒæ°S IóY »∏≤©dG ≈Ø°ûà°ùªdG QhO øe É¡°ùØæH â≤dCG ¿CG ó©H Gk ô«NCG âJÉe »eCG ¿CG Éæª∏Y ºK ,∂dP AÉæKCG .∫ÉY »HCÉH qπM Ée ¿Éch .»HCG øe ák ÑJQ qπbCG ,ôNB’G ƒg kÉ£HÉ°V »ªY ¿Éc ∫Gƒ˘W »˘fGô˘j ¿É˘μ˘a ,¢Sɢ°SC’G ø˘˘e …ô˘˘μ˘ °ù©˘˘dG ¬˘˘Mƒ˘˘ª˘ W ¢†≤˘˘æ˘ H kÓ˘ «˘ Ø˘ c ¿Éc .ΩDƒ°Th m ¢ùëf ™dÉW ¬FÉæHCG ø«Hh ,√óæY É¡«a â°ûY »àdG äGƒæ°ùdG ¬bÉaQ ™e ∫õæªdG í£°S ≈∏Y π«∏dG »°†≤j ,Üô°ûdG ô«ãc ,êGõªdG Åq«°S ÉæcôàJ ’ º¡JGƒ°UCGh ¿ƒæqNójh ,™FÉ°ûdG »bGô©dG ¥ô©dG øe ¿ƒtÑ©j √Dhɢ˘æ˘ HCG ¬˘˘æ˘ e ɢ˘¡˘ £˘ ≤˘ à˘ dGh ,»˘˘fBGQ ɢ˘ª˘ ∏˘ c z¢ùMɢ˘f{ »˘˘æ˘ «˘ ªq ˘ °ùj ¿É˘˘ch ,Ωɢ˘ æ˘ f »ª°SG QÉ°U ≈àM ,¿Gô«édG AÉæHCGh »ëdG ≈dEG âHqô°ùJ ºK ,¿hQò≤dG »a »æe Ö∏£à«d ôeC’G øμj ºdh ,¢ùMÉf ƒg √Gƒ°S ¿hO ¬H ±ôYCG …òdG ≈àM »ªY π≤©H òNCÉJ ,Üô°ûdG ó©H ,Ö°†Z áHƒf øe ôãcCG »à≤gGôe 368


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 369

.»HCÉH ¬à∏©a Ée á≤«≤M âaô©a ,º°S’G Gò¡H »æà©f GPɪd »d ìô°ûj .ΩÓμdG øY QÉjO ∞bƒJ Gòg óæY Pò∏àj ¬fCÉch ¬ahôM ßØ∏j ¿Éc .QòëH ¬Jɪ∏c ™Lôà°SCG oâdR Éeh ¬à©LhCG Ée ∫ƒ£H øÄJ É¡côàjh ¬fÉæ°SCÉH É¡«∏Y §¨°†j .¬fÉ°ùd ≈∏Y É¡fGô«æH ,»eÉeCG É¡«≤∏j ƒg Ég ºK ,á∏«ªédG ¬JÉ«M ¬Lh âg qƒ°Th iôcòdG √òg .≥∏bh mIô«ëH É¡ª∏ªdCG »æcôàjh ƒg ºc .¿PEG ¬àdƒØW òæe ¬YÉLhCG ôt éj ¬fEG .¬à°ü≤H Gk ô«ãc QÉjO »fôã©H .¬îjQÉJ ÜhóædÉH l√ sƒ°ûe ƒg ºch ,¬fõM Rl ƒéY .áª∏c »ædCÉ°ùj ’ ¬à«d ≥KCG ’ ÉfCÉa ,¬JÉjôcP »a »æeõdG äÉà°ûdG Gòg ™ªLCG ¿CG »Ñ°ùM .äGƒæ°ùdG ôÑY Q sƒëJh πsμ°ûJ ∞«ch ,¬MôL á©«ÑW º¡a ≈∏Y »JQó≤H »a ô°ûàfGh ç sƒ∏J ɪHQh ,áªjób áHóf QÉ°U ɪHQh ,±õæj ∫GR Ée ɪHQ .≥ª©dG »a ¢Uƒ¨«d ôNB’G √ÉéJ’G »a ôaÉ°S ɪHQh ,ó°ùédG AÉëfCG ºd πLôdG Gòg ?√òg ô«Z iôNCG mäGOÉYh k’Éμ°TCG ìGôédG òNCÉJ πg ó©H √ôgÉX p πéà°SCG ºdh ,¬MGôL äGOÉY º¡aCG ≈àM ƒg ¬JGOÉY º¡aCG ¿ƒμj ¿CG ójôj ¬fC’ kÉ≤∏¨e kÉbhóæ°U 𶫰S .¬≤ªY »a ¢UƒZCG ≈àM √QGƒZCG í°†Øj ¬eÓc ,»FÉ≤∏Jh §«°ùH ¬fCG kÉfÉ«MCG »d ôgɶJ ɪ¡e .∂dòc .äɪ∏μdG •É≤àdG ó«LCG lπLQ ÉfCGh .á≤«ë°ùdG .QƒØdG ≈∏Y Éæªfh ,á∏jƒW äÉYÉ°S ó©H …ôédÉc ≈dEG Éæ∏°Uh :∂∏J Éæà∏«d ¬«a Éæ«°†b …òdG ô«¨°üdG ¥óæØdG ƒ¡H »a QÉjO o∫ƒ≤j 369


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 370

.kÉjQhô°V ¢ù«d ¬æμdh ,»ªàM ôeCG ≈ãfCÉH §ÑJôJ ¿CG ,ádhÉ£dG ≈∏Y É¡à«eQh …q ój ø«H íLQCÉàJ âfÉc »àdG á∏éªdG oâ≤∏ZCG ,Iƒ¡≤dG ܃c »a É¡ZôaC’ Iô«¨°üdG ¢†q«ÑªdG ¢SÉ«cCG ¥qõeCG äòNCG ºK :QÉjO ≈∏Y OQCG ÉfCGh á«fƒμdG øæ t°ùdG ¿ƒ°ûbÉæj øjòdG √ôcCG .QÉjO Éj Gòg øY ó©àHG .»gÉ≤ªdG pä’hÉW ≈∏Y ,É¡àZÉ«°U ¿hó«©jh ≈dEG áLÉëdÉH ô©°TCG ’ »àLhR â∏MQ òæe »æμdh .ó°übCG ’ .Ée kÉeƒj §ÑJQCÉ°S »fCG º∏YCG »æμdh ,áLhR ?GQ’ øY GPÉe .ɪHQ ,…QOCG ’ ¬°TGôa á≤jó°U É¡fCG ô©°TCG ÉfCGh ɪ¡àaôY òæe .QÉjO á≤jó°U √òg GQ’ ÅØ£j ɪc QÉ¡ædG ôNBG √ó°ùL É¡H ÅØ£j »àdG á«∏«∏dG Iô«ÑdG ¢SCÉc .§≤a ¿óªdG ≈dEG kÉfÉ«MCG πMôJh ΩÉjC’G º¶©e ¬à≤°T »a º«≤J âfÉc .¬∏≤Y ódƒªdG ájóæc ,π°UC’G ájóæg »g .»≤jƒ°ùàdG É¡∏ªY øe Aõéc iôNC’G ¥GôYC’G É¡«a πNGóàJ »àdG áæjóªdG √òg ¿Éμ°S øe ójó©dÉc ,CÉ°ûæªdGh .äÉaÉ≤ãdGh :â∏b ?É¡ÑëJ ’CG ’Iƒ¡≤dG ôNBÉH ≥ë∏«d ¿ÉéæØdG ™aôj .kÉÄ«°T »Øîj ¬fCÉch QÉjO º°ùàÑj 370


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 371

:∫ƒ≤j ƒgh ,ádhÉ£dG ≈dEG √ó«©j ºK ,¬∏Ø°SCG øÑdG ™e áÑ q°SôàªdG º«ëédG ≈dEG lAƒéd .≥ªMCG ôl Øc ¬æY çóëàJ …òdG Gòg ÖëdGh .¬d ≈æ©e ’ »l Ñ∏b Ol ƒé°S .ÖÑ°S ÓH ø«fGƒb ≈∏Y ¢Vôà©J âfCG ºc ?QÉjO Éj ¿PEG ™«ªédG tÖëj GPɪd .OƒLƒdG ¬©HÉ°UCG »æëæJ .kGôeCG ∞°ù∏Øj ¿CG ójôj ¬fCÉch ¬jó«H í«°ûjh ∫óà©j :∫ƒ≤jh ¥Ó¨fG ∞°üæH ’ ô«¨°U Ol ÉëdEG .ÉæJô£a »a ∫ƒéJ »àdG á«dRC’G áÑZôdG ƒg ÖëdG ¿ƒμj ó∏ÑdG »a »fóªdG ¿É«°ü©dG ø∏©j ø«M ¬æμdh ,¬Fƒ°ûæd kÉÑÑ°S ±ô©f .áfƒîdG ∫hCGh ,AGó¡°ûdG ∫hCGh ,øjOôªàªdG ∫hCG ?kÉeƒj óë∏à°S πgh π∏YCÉ°S …òdG ó«MƒdG π«∏©àdG ƒg Gòg .»æ«ØμJ kICGôeG óLCG ÉeóæY ,A»°T πc »g ¿ƒμJ ¿CG Öéj É¡ÑMCÉ°S »àdG ICGôªdG .∑GòfBG …OÉëdEG ¬H .É¡∏ãe ¢ù«d ôNBG A»°T πch ≥£æe »æÑéYCG ∂dòd .kÉfÉ«MCG áÄWÉîdG IôμØdG QôÑj π«ªédG ≥£æªdG :¬d â∏b .¬jQÉLCG ¿CG âdhÉM .QÉjO Öàc »a óéj hCG ,sÖMCG GPɪd ±ô©j lπLQ É«fódG »a óLƒj ’ êGô˘˘HCGh ,Ωƒ˘˘é˘ æ˘ dG Qɢ˘Ñ˘ NCGh ,ᢢfɢ˘¡˘ μ˘ dGh ,ᢢaGô˘˘©˘ dGh ï˘˘ jQɢ˘ à˘ dGh ,Ö£˘˘ dG kÉ«≤£æe kÉÑÑ°S ,¢SÉædG √ƒLhh ,ô©°ûdG äÉ«HCGh ,øédG äGƒ°UCGh ,Aɪ°ùdG .ÖëdG Gòg ≈dEG ¬àLÉM ¬H ô°ùØj ¿CG øμªj 371


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 372

?∂jCGôH âfCG √ô°ùØJ GPɪH ≈∏Y oâ«≤Hh â©LGôJ »æμdh ,ΩÓμ∏d Gk ô«Ñc kÉHÉH »d íàa ¬fCG oäô©°T :kGô«ãc »àHÉLEG ô°üàNCÉ°S .¬æe Qm òM ¬ÑbGƒY øY Éæfƒ«Y ≥∏¨f Éæ∏©éj …òdG òjò∏dG ™LƒdG »g ¬àjGóH .ôª©dG äGƒæ°ùH √Éæ°†jÉb ƒdh ¬fÉNO ¢SÉØfCG Öë°S »a π°Sôà°ùfh ?ÖëdG ó©Hh .kÉ°SÉ°SCG »¡àæj ’ ÖëdG .ÖëdG ó©H A»°T óLƒj ’ ?∂°ùØf ≈dEG ô¶æJ ’CG ,ÖëdG Gòg ≈dEG kɪFGO RÉëæJ GPɪd oâæc ÉeóæY .…õjõY Éj ∫GƒMC’G πc »a ±qô£àdG ∂ª∏©j ÖëdG É«fódG »a ∫ɪédG á∏°UƒH ¬«dEG ô«°ûJ ¿CG øμªj Ée πªLCG É¡fEG É¡ªd ∫ƒbCG ºd »fCG º°ùbCG »æμdh .Ö°ùëa É¡dRÉZCG »ææ¶J âfÉc .»æbqó°üJ øμJ ºd ó˘≤˘a ,â∏˘MQ ¿CG 󢩢H ɢeCG .q»˘ æ˘ «˘ Y »˘˘a ɢ˘¡˘ dɢ˘ª˘ L …Qɢ˘Ñ˘ j kɢ Ģ «˘ °T iQCG ø˘˘cCG p¿ÉªμoM ’EG …óæY ó©j ºdh ,iôNCG AÉ«°TCG ≈∏Y Gòg »aô£J Öë°ùfG .¿ÉªjEG hCG ôl Øc ,AÉ«°TC’G ≈∏Y ɪgQó°UCG ´Ru ƒj …òdG øe .IôaÉc AÉ«°TCGh áæeDƒe AÉ«°TCG ∑Éæg É¡e ó©H ¿PEG ?Éæg ܃fòdG øeh ,É¡∏ªëàj øe .√òg ܃fòdG ádCÉ°ùe .ÉæÑëH iOhCG Ée Gòg .Égôبj ƒ˘˘gh ¬˘˘«˘ Øq ˘ c ∂˘˘sÑ˘ °Th ,´Qɢ˘°ûdG ≈˘˘dEG êɢ˘Lõ˘˘dG ô˘˘Ñ˘ Y kIô˘˘¶˘ f Qɢ˘jO ≈˘˘≤˘ dCG :q»dEG ô¶æj ¿CG ¿hO ∫Ébh ,áqjhôH ¢VQC’G ≈∏Y ¬eó≤H ֣ѣj 372


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 373

?ôØà¨oJ ¿CG øμªj kÉHƒfP áqªK q¿CG ó≤à©JCG kÉHƒfP …óæY qøμdh .IôبªdG πÑ≤J l܃fP …óæY ¢ù«d »q dEG áÑ°ùædÉH .É¡ÑbGƒY πªëàf ¿CG ≥ëà°ùJ ôãcCG âæc ∂fCG »d hóÑj .øXCG ’ ?äCÉ°ûf òæe Gòμg âfCG πg ø˘«˘H ¿RGƒ˘à˘dG Öë˘j ÇOɢ¡˘ dG ∂©˘˘Ñ˘ W .∂à˘˘dƒ˘˘Ø˘ W »˘˘a Aɢ˘«˘ °TCÓ˘ d kɢ ª˘ jƒ˘˘©˘ J .¿B’G Gk óL kÉaqô£àe ∑GQCGh ,ø«aô£dG mIÉàa ô¡X ≈∏Y ,áªFÉ≤dGh á∏FɪdG ,¬«æ«Y ≥s∏Y ºK ¬à∏ªL QÉjO ∫Éb øcCG ºd .äÉeÓ©à°S’G ≈dEG É¡≤jôW »a ¥óæØdG ÜÉH QƒØdG ≈∏Y äôÑY :â∏b ,ΩɪàgG ∞°üæH »¨°üj ƒgh ÜÉ¡°SEÉH ¬dGDƒ°S øY Ö«LC’ .»æjƒμJ »a kÉ«fÉ°ùfEG kÉHÓ≤fG É¡e ΩGôZ »a »Yƒbh ¿Éc ɪHQ .Ö°ùëa lICGôeG É¡fEG O sƒ©e Éj ¬«g AóÑdG »a º¡aCG ºd .ádhÉ£dG ≈dEG ¬«æ«Y ó«©jh ¬¡LƒH Oƒ©j ƒgh É¡dÉb .ø«dÉëdG oÖ°SÉæJ ¬à∏ªL »d äóH øμdh ,»æ©j ¿Éc ø«JCGôªdG …q GC .Qób É¡e ,ICGôeG â°ù«d É¡e Éj ∂°ùØf ¢†ØfG .§≤a ∂°SCGQ øμ°ùJ É¡Jôμ°S âdGR Ée l¢SCÉc É¡e .≥ªMCG .ø«dÉëdG »a Iô°VÉM É¡eh ,IôμØdG A»éJh ,Iôμ°ùdG ìhôJ Gòg ?ádƒ¡°ùH á«∏NGódG ∂ëeÓe ôu«¨J ¿CG É¡æμªj ∞«c âfÉc kÉjCG ɪc ±ô£àdG ≈dEG ¿RGƒàdG øe kÉeɪJ â°ùμàfG âfCG .kGô«¨J √É櫪°SCG GPEG .∫ƒ≤J 373


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 374

¿ƒfƒμj É¡e ¥Gôa ¬Ñ°ûJ »àdG äÉHÓ≤f’G øe ø«LQÉîdG ¿C’ ¿ƒμJ ¿CG ÉeEG IÉ«ëdG ¿CG ¿ƒª¡Øj .±ÉëLE’G ≈àM ±ô£àdÉH ø«fƒé©e ¿ƒ∏dG ∞«W º¡fƒ«Y ÜÉ°üYCG øe »Øàîj .AÉeO ácôpH hCG AÉ«°V IQƒaÉf .øjqóëdG ø«H ñRôÑàj …òdG …OÉeôdG ?∂HÓ≤fG ≈¡àfG πg .»¡àæj ’ ÖëdG QÉjO Éj ∂d â∏b ?π©Øà°S GPÉeh »fCG ô©°TCG »æ∏©éj Ée πc ≈∏Y Gk ôFÉK tπXCÉ°S .IQƒãdG »a ôªà°SCG .IÉ«ëdG ábRCGh Aƒ°†dG áªàY »a É¡Jó≤a .ôãcCG ∂°ùØf …PDƒJ ¿CG ≈°ûNCG .…õjõY Éj √ô°ùNCG Ée …óæY ¢ù«d »Øμj ɪH kÉjƒb ¿ƒμJ ’CG ≈°ûNCG »æμdh ,∂JQƒK º¡JCG ’ ÉfCG ∞˘°üà˘æ˘e ó˘æ˘Y ót ˘ë˘dG ¿ƒ˘μ˘j ɢeó˘æ˘Y ™˘LGô˘à˘J ¿CG ≈˘°ûNCG .ɢ¡˘ Yɢ˘Lô˘˘à˘ °S’ .¬ª°ü≤«a ∑ô¡X .´QÉ°ûdG ≈dEG êôîfh Iƒ¡≤dG IQƒJÉa QÉjO ™aój .ÉæfÉμe øe Ωƒ≤f âbƒdG »a QÉjO ™e kÉ≤«ªY kÉ°ùØf äòNCG .π«ªL »l FGƒg Ql É«J Éæ∏Ñ≤à°ùj ,áæjóªdG ´QGƒ°T »a QÉjO ≥∏£fGh ,Iô«¨°üdG ÉæJQÉ«°S »a ÉæÑcQ ºK ,¬°ùØf .»eÓc »a ôuμaCG ÉfCGh ?ΩÉjC’G √òg Gk ô«ãc É¡°ùØf øY »fOhGôJ »àdG ájQƒãdG ìhôdG √òg Ée 374


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 375

»˘JQƒ˘K ¿ƒ˘μ˘à˘°S ∞˘˘«˘ ch ?ô˘˘aƒ˘˘μ˘ fɢ˘a ø˘˘e »˘˘JOƒ˘˘Y 󢢩˘ H ɢ˘gCGó˘˘HCɢ °S ∞˘˘«˘ c ?∂dP »a »ª°üN pâæc GPEG ∂YÉLôà°S’ »∏NGO ≈dEG oπ∏°ùàj ¬fCG ô©°TCG πLôdG Gòg ™e ∫ƒWCG kIóe oâãμe ɪq∏c ≈dEG RÉëfCG »æ∏©éjh ,…Qó°U ¿GQóL ≈∏Y á«HÉîàf’G √Qƒ°U ≥°ü∏jh oäÉC °ûf …òdG ÉfCG ,äO qƒ©J ó≤a ,»æ°ûgój Ée Gòg ¢ù«d .kGô«ãc ¬Hƒ∏°SCG A»°T QÉjOh ,Iƒ≤H É¡°ùØf ¢VôØJ »àdG AÉ«°TC’ÉH ™jô°ùdG ôKCÉàdG ,kÉØ«©°V ™Ñ£àj GC óH Gk QÉjO ¿CG ô©°TCG äô°U »fCG »æ°ûgój …òdG øμdh .Gòg πãe ´ƒæîdÉc ,»°ùØf øe º«ª°üdG »a É¡°ùªdCG ´ÉÑW ≈dEG π«ªj QÉ°U .»©Ñ£H √òg Gk ôFÉK É¡ªH »àbÓY ≈dEG OƒYCG ¿CG oäQôb …òdG ÉfCG ,ΩÓ°ùà°S’Gh .IqôªdG ?Ö°ùëa ¬fGô«f ¢V uhôj ¬fCG ΩCG ¿B’G ÅØ£æj QÉjO ��g ?√ôμØH ¢Sƒéj Ée ∑Éæg ¿CG ΩCG …òdG ƒgh Gk ô«NCG É¡«dEG ¬fƒcQh √òg ¬LGhR Iôμa äAÉL øjCG øe kɪFGO ÉgRhÉéàj ¬fEG ?ICGôªdG ɪ«°S’ ,Ée óMCG ≈dEG kÉLÉàëe ¿ƒμj ¿CG √ôμj ɢgGô˘cP ¢Sqó˘≤˘j »˘à˘dG ¬˘˘qeCG ,¬˘˘Jɢ˘«˘ M π˘˘c »˘˘a ¬˘˘©˘ e ák ˘ Ñ˘ q«˘ W âfɢ˘c ɢ˘¡˘ fCG º˘˘ZQ π©ØJ »àdG GQ’ ,IÉ«ëdG ¬æHG íæªJ »μd â∏MQ »àdG ¬àLhR ,¿ƒæéH QÉjO É¡d »°†≤j »àdG π¨æJ ¢ùe ,√É°VôH §≤a ôضJ »μd π«ëà°ùªdG .¬°ùØæH ΩÉjCG á©°†H πc É¡°VGôZCG É¡d …ôà°ûjh ,É¡JÉ«LÉM ?kGójóëJ QÉjO πNGO ICGôªdG â£≤°S øjCG »JCÉJ iôNCG mIGC ôeÉH ≥ãj øμj ºd QÉjO .á«°ùμY m π©a IOQ »g ɪHQ 375


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 376

»ªëj ¿CG ójôj ¬fC’ äÉjôNC’G ™e kÉØ«æY hóÑj ¿Éc ɪHQ .ø¡æe π°†aCG ICGôeÉH kÉeƒj á«FÉ°ùædG ¬JÉ°Só≤e √ qƒ°ûj ¿CG ójôj ’h ,¬JÉ«M AÉ°ùf iôcP .áÄWÉN πÑédG Gòg .ô«¨àj ¬æμdh ,¬éàj øjCG qº¡j ’ .ôq«¨àj ¿B’G ƒg Ég .¬˘aGô˘WCG âë˘æ˘J á˘Ä˘aGó˘dG √ɢ«˘ª˘ dG äCGó˘˘H ,¿hô˘˘b ò˘˘æ˘ e º˘˘Fɢ˘©˘ dG …󢢫˘ ∏˘ é˘ dG kÉfÉ«MCG á≤∏£ªdG áMGô°üdG ¢†©H ,¬«a ¬ª∏cCG ød ,Gòg √ôq«¨J π¨à°SCÉ°S .™ØæJ ɪe ôãcCG ôt °†J @@@ .ƒ«fƒj øe ¿hô°û©dGh …OÉëdG .¥ôàØf ¿CG πÑb ΩÉjCG á©°†H Éæd »≤H íØd »≤àf ≈àM ôNB’ÉH ÉfóMCG ≥°üà∏j ¿CG Öéj âbƒdG øe ºc ?ô«NC’G ¥GôØdG ™°û≤æj ¿CG ∂°Tƒj …òdG ÉæMôL É¡«a ™≤æf ¿CG Öéj QÉ¡fC’G øe ºc ?IôªédG øμ°ùJ ≈àM kÉ«eGO É¡©£≤æ°S »àdG ¿ÉeôëdG AGôë°üd Gk OGR ¬«dEG êÉàëf ¥Éæ©dG øe ºc ?´ÉLhC’G ≈∏Y kÉ«°ûe »fCG …CG .ΩÉjCÉH p∂LGhR πÑb ’EG p∑óæY ΩÉfCG ¿CG øμªj ’ ,ø«ª∏©J ™«£à°ùf ’h ,ø«∏MôJ ºK ΩÉjCG á©°†H Égó©H ø«ãμªJh ,πMQCGh p∂«≤àdCÉ°S ¢Shô©dG πZÉ°ûe Éææ«H âeGO Ée ∫hC’G ¥GôØdÉH ô«NC’G AÉ≤∏dG ≥°ü∏f ¿CG 376


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 377

áæ°S ∫GƒW âHCGO …òdG ÉgRÉ¡L øe ¢ùHÓeh kÉHÉ«K É¡àaôZ äCÓàeG »àdG ɪ«a ÉgBGQ ɪ∏c É¡LhR Ö∏b É¡H ó©°ùJ ≈àM ,¬ªîaCGh ¬∏ªLCG ™ÑàJ ≈∏Y .¿B’G ÉgQGR ɪ∏c É¡Ñ«ÑM Ö∏b É¡H ¥ôëJ h ,ó©H π©d ø«∏°üàe ø«eƒj p∑óæY ΩÉfCGh ,ΩÉjCG á©HQCÉH ÉæbGôa πÑb p∑QhRCG ádRÉædGh ,᪫≤ªdG áqªo¨dG √òg ÉæY ¢†Øæ«a Éæe πéîj ºdDƒªdG ±ô¶dG Gòg »°SGƒfh ,Iô«NC’G ÉæeÉjCG »a ≈àM kÉ°†©H Éæ°†©H ≈Yôf ÉfBGQ óbh ,áÑ©°üdG øe §≤a ΩÉjCG πÑb ,ÖëdG AÉ°ûj ɪc ,»≤à∏fh ,Éæ°ùØfCÉH iôÑμdG ÉæfGõMCG .√QÉ°†àMG ájòMC’Gh ¿É°üª≤dGh ¢ùHÓªdG ø«H ∫É≤àf’G ó©j ºd ,∂àaôZ »a äóH ≈àM É¡°†©H ≈∏Y âªcGôJ .kGô«°ùj Gk ôeCG ∞WÉ©ªdGh ÖLÉ°ûªdGh ÉfCGh ,kÉe qƒμJ OGOõJ »gh áæ°S òæe É¡ÑbGQCG ÉfCGh ,¢VQC’G ≈∏Y Iô«¨°U kɪªb .ábôoMh kÉæÑoZ OGORCG ¢ùHÓªdG ≈àM .Gòg πc ¬d päOóYCG …òdG A»ª≤dG πLôdG »a ôμaCG »fCG º∏©J É¡fCÉc ,ájôî°Sh m±ÉØîà°SÉH »q dEG ô¶æJ É¡fCG ô©°TCG âæc É¡°ùØf ƒg ,∑Éæg ádhÉ£dG ≈∏Y ¬JQƒ°U ™≤J ,ôNBG kÓLQ ¿CGh ,É¡∏LQ oâ°ùd p∂ª°ùL øY Égô u°û≤jh ,p∑ô£Y É¡æe tº°ûjh ,p∂MhQ É¡«a tº°†«°S …òdG .á«¡°ûdG ¬àMÉØJ ô u°û≤j ɪc q¢†¨dG p∂°ùHÓe ™e »ãjóM â∏WCG ɪ∏c ∂àaôZ »a »æHÉàæJ á°ûMƒe ál HôZ É¡æ«H l¢ùdÉL ÉfCGh ,¿ƒμJ Ée πªLCG É¡∏c ,™£≤dG øe äÉÄe âfÉc .∂∏J áfÉ¡ªdG øe kɪq c IÉ°üM πc »d πªëJ ,ºLôdG áMÉ°S »a m¿GR πãe 377


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 378

.ºdC’G øe ¬∏ªëJ Ée ±É©°VCG Gògh ,»æÑdG ∞£©ªdG Gògh ¥QRC’G ¢ü«ª≤dG ∂dP »a p∑Gôj Gk óZ .¢†«HC’G AGòëdG ,¬«bÉ°S øe ìƒàتdG Gògh ,¬«Øàc øe ±ƒ°ûμªdG Gòg »a p∑Gôj Gk óZ §N ∞°ûμj …òdG ¢ü«ª≤dG Gògh ,ó°ùédG π°üØj …òdG ∫É£æÑdG Gògh .ôà°ùJ ɪe ôãcCG ∞°ûμJ »àdG ÉeÉé«ÑdG √ògh ,√AÓàeG í°†Øjh Qó°üdG AÉ°†«ÑdG hCG AGOƒ°ùdG ó¡ædG á©aGQ p∂æY ™∏N Ée Iôãμd ɪHQ tπªj Gk óZ .AGôªëdG hCG …n QhO ≈˘˘¡˘ à˘ fGh ,ó˘˘ «˘ ©˘ °ùdG …ó˘˘ HC’G √QhO Aɢ˘ Lh ,QGhOC’G âÑ˘˘ bɢ˘ ©˘ J .∞FÉîdG âqbƒŸG lπLQ É¡«a p∂∏qÑ≤j ±ƒ°S ¢ùHÓe ø«H ≥°û©dG Gò¡H »ææ«∏uÑ≤J ∞«c ?ôNBG º˘FGƒ˘bh ,Iƒ˘Yó˘dG ´É˘bôp ˘H kÉ˘Ñ˘jô˘≤˘J CÓ˘à˘eG ôm ˘jô˘˘°S ≈˘˘∏˘ Y kɢ ©˘ e Ωɢ˘æ˘ f ∞˘˘«˘ c ?áÑ£îdG πØM »a ,p∂©e ΩOÉ≤dG êhõdG Qƒ°Uh ,øjƒYóªdG Ée pâææX ∞«c ?kÉÑ∏b ¢ù«dh kIôî°U »YÓ°VCG ∞∏N Ée pâææX ∞«c ß«¨dG Gòg πc πªëJCG »æpàææX ∞«c ?kÉæ«Y ¢ù«dh Gk ôéM …ôéëe »a »àdG AÉ«°TC’G πc πªëJCG ∞«c ?…Qó°U »a ºcGôàj …òdG »ØWÉ©dG ó©H πMô«°S …òdG âsbƒŸG πLôdÉH GC õ¡Jh ,∂àaôZ »a É¡fÉ°ùd »d êôîoJ ?π«∏b ™«£à°ùj ɪæ«H ,¬©e IÉàØdG √òg »≤Ñoj ¿CG ™«£à°ùj ’ …òdG πLôdG 378


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 379

.É«fódG ôNBG ≈dEG É¡H πMôjh ,É¡à«H øe É¡Yõàæj ¿CG ôNB’G πLôdG p∂jó«H ,…ô¡Xh …ô©°T ≈∏Y øjqôªJh ,p∂∏LQ ≈∏Y ΩÉfCG ∞«c p∂aÉaR QƒeCG »æe ™ª°ùe ≈∏Y …ôqHóàd ,∞JÉ¡dG ø«∏ªëJ ºK ,ø«àæJÉØdG Aɢª˘°SCGh ,ø˘jƒ˘Yó˘˘ª˘ dG »˘˘°SGô˘˘ch ,OQƒ˘˘dG ø˘˘cɢ˘eCG »˘˘ª˘ q¶˘˘æ˘ Jh ,¬˘˘Jɢ˘Ñ˘ «˘ Jô˘˘Jh ∫ƒ˘Nó˘dG äɢbhCGh ,ø˘˘«˘ jõ˘˘à˘ dG Iô˘˘«˘ Ñ˘ Nh ,Ωó˘˘î˘ dG ±ƒ˘˘Ø˘ °Uh ,Qƒ˘˘°†ë˘˘dG .øjô©°ûJ ’h »æe ´ƒeódG Üô°ùæJh ,êhôîdGh ,ôeòàdG ô«ãc kÓ«≤K kÉØ«°V ¿ƒcCG ¿CG ≈°ûNCÉa ≈°Vƒa »a p∑GQCG oâæc »qdPh »àÑ«N ™∏àHCG .p∑óæY ø«à∏«∏dG »eÉæe ≈∏Y ø«≤aGƒJ päóc Éeh áaô¨dG ÉæcQÉ°ûj QÉ°U …òdG ΩOÉ≤dG êhõdG Gòg øe »¡àæJ ≈àM âμ°SCGh oäô°ûëa ,kɪq g p∂ªq g ójRCG ¿CG ≈°ûNCG oâæc .ô«NC’G »eƒj »a ôjô°ùdGh …Qó°Uh »≤∏M »ah ,º∏μJCG ºdh »àbôoM oâªàch ,»fÉæ°SCG ø«H »qªg .¥ôàëj lºëd »Ñ∏bh »q àFQh ™°†H ’EG ɪ¡æe »d o∞°üj ºd ,p∂©e ø«eƒ«d åμeCG ,Gòg πc ºZQ lπgÉéJ ’h ,»æéYõj l∫É°üJG ’h ,»fQqóμoj ôl WÉN É¡«a ¢ù«d mäÉYÉ°S .IóMGh má∏«d »a ∂ p ©e É¡à«°†b »àdG á∏jƒ£dG Qƒ¡°ûdG ™Lh »æKQƒj p∂æe ¿ƒëªéj πg ,¿ƒ°Vôà©j πg ?»fÉμe »a GƒfÉc ƒd ∫ÉLôdG π©Øj GPÉe òæe »àdƒLQ ¢ùÑëæJ …òdG ÉfCG Gòg π©aCG ∞«c ?¿ƒ∏Môjh ¿ƒÑ°†¨jh øjôeCÉJh ø«ÑgòJ å«M p∑AGQh Öë°ùæJh ,≥°û©dG áæ«qæb »a p∂àaôY ?ø«ÑZôJh ø«FÉ°ûJh øëfh ,»àÑ«ÑM Éj »H »ªàgG p∂d ∫ƒbCG ¿CG ÉæÑM ≈∏Y QÉ©dG øe ¢ù«dCG 379


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 380

?øjô¡°Th áæ°S ∫GƒW ¿PEG π©Øf Éæc GPÉe ?Ωƒj ôNBG »a πMQCG ø«M »fCGh ,äGƒæ°ùd »æjôJ ød mäÉYÉ°S ó©H ¬fCG p∑ôÑNCG ∞«c ?kGóHCG OƒYCG ød πH ,ÉfO qƒ©J ɪc ´ƒÑ°SCG ó©H OƒYCG ød ¿B’G »a »Nô°üJ ¿CG ¿hO ∂àKƒfCG á£∏°S øe »àdƒLQ ≥M òNBG ∞«c äƒ˘ª˘J »˘à˘dƒ˘˘LQ âfɢ˘c .zq»˘ ∏˘ Y §˘˘¨˘ °†J ’ ,»˘˘fô˘˘°Uɢ˘ë˘ J ’{ :»˘˘¡˘ Lh ø«∏¨°ûJ ’h ,kÉeɪàgG ¬d ø«≤∏J ’ .»©j ’ Gk ô«¨°U kÓØW OƒYCGh ,kÉ«éjQóJ ¥GQhC’G oÖ˘ uJô˘˘ jh ,≥˘˘ jOɢ˘ æ˘ °üdG »˘˘ a Aɢ˘ «˘ °TC’G p∂©˘˘ e º˘˘ ∏˘ ˘ª˘ ˘∏˘ ˘j .k’ɢ˘ H ¬˘˘ H ôs ≤à°ùàd ,p∂°VGôZCG ™ªLh ,p∂à©àeCG ΩõM »a p∑óYÉ°ùjh ,≈°VƒØdGh Égôãfh É¡ëàa »a ºdÉ°S p∑óYÉ°S GPEG ≈àM ,p∂LhR pâ«H »a ∂dP ó©H .ÉfCG ¿Éc kÓ°UCG É¡©ªLh É¡eõM »a p∑óYÉ°S …òdG ¿CG øjôcòàJ .É¡q∏ëj ôNBG lπLQ h ,AÉ«°TC’G Ωõëj lπLQ âë˘HP .Qɢ¶˘à˘fG ¿hO p∂d ɢ¡˘à˘eós ˘b »˘æ˘μ˘dh ,√ò˘g »˘˘J’Rɢ˘æ˘ J »˘˘æ˘ à˘ ∏˘ à˘ b áNô°üdG âªàc .»d p∂ÑMh »æY p∂FÉ°Vôd kÉfÉHôb áé©f πãe »FÉjôÑc ’EG p∂©ª°SCG ¿CG ∫hÉMCG ºdh ,óYôdG πãe »bhôY »a Oo Os ôàJ »àdG AɪμÑdG .º¡∏ãe »æ∏©éj ’ π«dP m ΩÓc …s GC ,kÉÑMh k’õZ .øØL »d ¢†ª¨j ºd ¬fCG º°ùbCG ÉfCGh …QGƒL Ωƒ«dG ∂dP ø«eÉæJ »a iôNCG kIOÉ°Sh oâjƒWh ,p∂d Éæ«°SCGQ ™ªéJ »àdG IOÉ°SƒdG oâcôJ ,»Øc »a É¡àcôJh ∑Qó°U ¥ƒa øe áÄaGódG p∑ój oâbô°Sh ,»æ°†M .p∂∏qeCÉJCG oâ«≤Hh ,p∂∏qeCÉJCG 380


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 381

,p∂∏qeCÉJCG .»μFÓeh í«Ñ°Uh l¥ô°ûe ¬LƒdG Gòg »a Ée πc .kÓ«∏b êôØæªdG p∂ªa ?Ωƒ«dG Gòg ó©H √GQCG ød kÉ≤M πg .ô©°ûdG päÓ°üoNh áØ°ûdGh óîdGh øØédG »a ¥ôZCG ?…ô«Z lπLQ ¬LƒdG Gòg πuÑ≤o«°S kÉ≤M πg ºK áæédG øe √ó©≤e ¬«∏Y ¢Vô©j …òdG »°UÉ©dG Iô°ùëH ..p∂∏qeCÉJCG .QÉædG ≈dEG ôt éj ..´ƒª°ûdG πãe ,⪰üH »μHCGh ..Ió«©ÑdG QƒëÑdG päGô«eCG πãe áªFÉf pâfCGh ..»Jƒ°U ™ØJôjh ,kÓ«∏b è°ûfCGh ..ΩƒædÉH ôgɶJCÉa ,»FÉμH 䃰U øe áéYõæe ø«Ñ∏≤æJh p∂¡Lh ΩÉNQ »a ≥«ª©dG »∏eCÉJh »JóMhh »à°ù∏L ≈dEG OƒYCG ºK ..p∂ª°ùLh p∑ô¶àæj Éeh ¥ÉgQE’Gh Ö©àdÉH á∏∏©àe »æJô¡æd p∂à¶≤jCG »fCG ƒd º∏YCG »∏tàÑJ »a ÉfCG oåμeCGh ,ôgÉ£dG p∑Oƒ∏N »a p∂côJCÉa ,äÉÑLGƒdG øe ìôWCGh ,p∂«ÑLÉëH ≥∏©JCG .øØL πc øe ≥dõfCG .p∂ëeÓe ΩÉeCG ≥«ª©dG Aɢª˘°ùdG ø˘e âdõ˘f má˘Hɢ뢰ùc hó˘˘Ñ˘ j …ò˘˘dG »˘˘aɢ˘°üdG ó˘˘î˘ dG ≈˘˘∏˘ Y »˘˘°ùØ˘˘f IRQÉÑdGh ,kÓ«∏b á°S qƒ≤ªdG É«∏©dG »æq∏¶J .p∂«àØ°T ø«H ¢ù∏LCG .á©HÉ°ùdG .¢VQC’G AÉ°ùf øe ø«JCGôeG »a QôμàJ ’ máæàØH ≈∏YC’G ≈dEG 381


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 382

p∂¶bƒj ÉeóæYh ,p∂©e ô«NC’G »eƒj »a ´ÉîædG ≈àM ± qƒ°üJCG ø«LôîJh ,p∂©e É¡à°ù∏L »àdG ¿ÉªjE’G äÉYÉ°S »¡àæJ ,∞JÉ¡dG AGóf ¤EG …ô¡¶H ÉfCG óæà°SCGh ,iôNCG nπZÉ°ûeh iôNCG m¥ÉaBG ≈dEG »≤aCG øe .»YƒeO øjôJ p∂∏©éj ’ A»°T …CÉH πZÉ°ûJCGh ,ôjô°ùdG @@@ .kGôéa áãdÉãdG áYÉ°ùdG âqbOh .kÉ©Øf …óéoJ Iô«NC’G AÉ«°TC’G ó©J ºdh ,π«MôdG oâbh ¿ÉM ..Iô«NC’G á∏Ñ≤dG ’h ,ô«NC’G ¥Éæ©dG ’ ..p∑ôjô°S ’h ,p∂ÄaO ’ ..p∂aÉéJQG ’h ,p∂YƒeO ’h ..…ô¡X ≈∏Y p∂©HÉ°UCG äÉ°ûYQ ’h ..»fPCG ∞∏N p∂gÉØ°T ácôM ’h äô°üëfGh ,á©LÉØdG áYÉ°S »a É¡Jqòd áÑ«ÑëdG äGOÉ©dG πc räó≤a ÜÉgòdG øe p∂©æªj hCG ,¿B’G p∂©e »æ«≤Ñj mäƒe »a É«fódG òFGòd πc .…ô«¨d .πJÉ≤dG Qó≤dG √òg ôq«¨J ¿B’G çóëJ ák «fƒc kIõé©e ¿CG ’EG n≥Ñj ºd »Ñ∏bh ,Ió°ûH »æªdDƒj »æ£H .kÉÑë°S p∂«àØ°T øe »°ùØf oÖë°SCG p∂ª˘ah ,IQGõ˘˘¨˘ H ¿É˘˘©˘ eó˘˘J ∑ p ɢ˘æ˘ «˘ Yh ,ᢢ«˘ °Sɢ˘b Rƒ˘˘L Iô˘˘ª˘ K ¬˘˘fCɢ c l¢†Ñ˘˘≤˘ æ˘ e 382


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 383

.¢û©Jôj Gòg øe Gk ô«ãc p∂«∏Y ±ÉNCG ÉfCGh ,≈JƒªdG πãe ôØ°UCG p∂¡Lh QÉ°U πÑb ,p∂àaôZ ≈dEG øjOƒ©J p∂à«∏a ,¬«a p∂côJCÉ°S …òdG ¢ûMƒªdG ônë n°ùdG .kÉ©e ól MCG ÉfGôj ¿CG ø˘˘cɢ˘°ùdG ⫢˘Ñ˘ dG CÓ˘ eCGh ,Qɢ˘¡˘ fCGh …Qɢ˘¡˘ æ˘ J ¿CG π˘˘Ñ˘ b p∂à˘˘aô˘˘¨˘ d …Oƒ˘˘ Y 󢩢H á˘ã˘dɢã˘dG ᢩ˘«˘é˘a º˘¡˘æ˘«˘YCɢH Ghó˘¡˘°û«˘d ,¬˘«˘a ø˘˘e π˘˘c ¬˘˘H ߢ˘bhCG kɢ NGô˘˘°U .π«∏dG ∞°üàæe ..Égó©HCGh ,ICGôeG ÜôbCG Éj ,kÉYGOh ’ ÉfCG .ó©àѪdG …ô¡X ≈∏Y p∂JGô¶f »≤∏J ’h ,»LhôN »∏qeCÉàJ ’ .ø«à«cÉÑdG p∂«æ«Y …ô¡X ¥ƒa ôs LCG ≈àM …É£N ôt LCG OÉcCG Iqô˘ª˘∏˘d ,¬˘Jó˘à˘YGh ÊOÉ˘à˘ YG …ò˘˘dG π˘˘«˘ ª˘ é˘ dG Aɢ˘æ˘ Ø˘ dG Rɢ˘à˘ LCG »˘˘æ˘ «˘ cô˘˘JG ..Iô«NC’G ¬FGQh øe ≥©dCGh ,ô«ÑμdG ÜÉÑdG áLôoa øe …ó°ùéH ≥dõfCG »æ«côJG øe êôNCGh ,áq«ëdG ¢SÉØfC’G ôNBG ßØdCGh ,káÑ«Nh kɪq g ¬dƒ£H ´QÉ°ûdG ..≈JƒªdG ¢VQCG »a ≈dhC’G »Jƒ£N ™°VC’ ,…É«fO ÉgOƒ≤pe ∞∏N »°ùØæH »≤dCG .»fô¶àæJ Gk ó«©H áfƒcôªdG »JQÉ«°S Éæg »˘YɢaC’ɢc iƒ˘∏˘à˘ J ´QGƒ˘˘°T ô˘˘Ñ˘ Y A§˘˘Ñ˘ H »˘˘g »˘˘°ûª˘˘Jh ,ø˘˘gƒ˘˘H ɢ˘gOƒ˘˘bCGh .∫ƒ¡éªdG ≈dEG »æ∏ªëJh ôéæîdG πãe Rô¨æj ¬H ÉC LÉaCG ºK ,q∞à∏jh ,q∞à∏jh ,q∞à∏j ´QÉ°T πc .»≤æY »a 383


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 384

ºdh ´ÉLhC’G ¬à∏sμ°T ôNBG lπLQ »∏NGO »ah Ωƒ«H Égó©H p∂ØJÉgCG ¿CG ∞«c oâªq∏©J .´ƒeódGh ΩÓμdÉH p∂«∏Y ∫É¡fCG .∫ƒ≤j Ée …Qój ó©j ,´õédGh Ö«ëædGh ñGô°üdG AÉμH .áØ°ù∏a ≈∏YC’G ƒg ∫ÉØWC’G AÉμH ᢢjô˘˘«˘ à˘ °ùg »˘˘ a ¢VQC’G ≈˘˘ ∏˘ Y Aɢ˘ ª˘ JQ’Gh ,ΩÓ˘˘ bC’Gh ¥GQhC’G Iô˘˘ ã˘ ©˘ Hh .π«∏dG ∞°üàæe ’EG Gk ô˘˘é˘ a á˘˘æ˘ jó˘˘ª˘ dG ´QGƒ˘˘°T »˘˘a ¢ù«˘˘ dh ,p∂«˘˘ dEG »˘˘ à˘ «˘ H ø˘˘ e êô˘˘ NCGh »°ùØf ´QRCG .p∑ôÑNCG ¿CG ¿hO p∂à«H ≈dEG »JQÉ«°S OƒbCG .»dÉãeCG ¿hhÉîdG ∂cɢqÑ˘°Th ,π˘«˘∏˘dG ∞˘°üà˘æ˘ e 󢢩˘ H ᢢ«˘ fɢ˘ã˘ dG .qô˘ ª˘ dG p ™˘˘Lƒ˘˘ª˘ dG p π˘˘°üØ˘˘dG »˘˘a …òdG ºdÉ°S IQÉ«°Sh ,Iƒ°ù≤H »¡Lh »a l≥∏¨e ô«ÑμdG ÜÉÑdGh ,A»°†e .∫õæªdG ΩÉeCG ,kÉ«Yô°T kÉLhR QÉ°Uh ,kÓ©a p∂«∏Y ó≤Y ,¿GôeÉ°ùàJ .êGhõdGh ó≤©dG ø«H Ée π«∏dG äGAÉ≤d .¿B’G p∂©e ¬fEG É°üY ≈∏Y ÉC cq ƒJCG .q»ëdG ¿GQóL ÉfCG ∞ëàdCGh ,¿É≤fÉ©àJ ,¿Éμë°†J ¢Tqôëàj Qm ÉY m π«d »a »°SCGQ ≈∏Y ∫õæJ Aɪ°ùdG äÉæ©dh ,»Jô«Zh …ô¡b .äÉbô£dG »a »H ∫õ˘æ˘ª˘dG ≈˘dEG »˘JQɢ«˘°S äó˘˘bo ∞˘˘«˘ c ?ᢢ∏˘ «˘ ∏˘ dG ∂∏˘˘J oâμ˘˘°Sɢ˘ª˘ J ∞˘˘«˘ c ≈ªëdÉH ô©°TCGh ,Ió°ûH ¿ÉØéJôJ …Gójh ,ájDhôdG øe »æ©æªJ »YƒeOh ¬JQób »a ™éØj kÓLQ ¿EG .»eɶY ºdDƒJh ,»¡Lhh »æ«ÑL Üô°†J .∂°Sɪàj ¿CG ™«£à°ùj ’ Öëj »àdG ¬JCGôeG ¿hóH IÉ«ëdG ≈∏Y ¿CGh ,…ó©H øjhGQòY GOƒ©J ºd ∂«àØ°T ¿CG oâª∏Y ,∂∏J ¬JQÉjR ó©H .¬d äQÉ°U ,IRQÉÑdG É«∏©dG áØ°ûdG ∂∏J ¿CGh ,ɪ¡b qhòJ …ô«Z 384


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 385

iôNCG kÉ©àe p∂LhR p∂ªu∏©«°S .¬«∏Y ø«aÉîJ Ée p∑óæY ó©j ºd ¿B’G ø«aÉîJ …òdG …ô£ØdG õLÉëdG Gòg Éææ«Hh »©e É¡«Hqôéàd »fƒμJ ºd .Iqòdh kAGƒJQG ôãcCGh ,≈¡°TCGh πªLCGh ó©°SCG ºμJÓ«d íÑ°üà°S .¬«∏Y …ó˘∏˘L ø˘e π˘cCɢJh ,á˘μ˘dɢë˘dG ¿õ˘ë˘dG á˘ª˘ à˘ Y »˘˘a ɢ˘fCG »˘˘∏˘ «˘ d …ƒ˘˘£˘ æ˘ «˘ °Sh .ΩÓ¶dG »a äƒeCGh ,º«¡ÑdG π«∏dG äGô°ûM ïØàæ«a ,√ÉjEG p∂ëæe ≈∏Y QóbCG ºd Ée ºdÉ°S øe pâ∏f p∂fCG πq«îJCG ¿CG ¬àd sƒN ΩGƒYCÉH »fôÑμj ºdÉ°S ¿Éc GPEG π©aCG GPÉe .»∏NGO »a ºdC’G ∫hÉMCG ?øjô°û©dG äÉÑàY »a ôã©JCG âdR Ée ÉfCGh Gk ô«N √É«fO øe Ö«°üj ø«H óLCG Óa ,É¡∏gCG hCG ,ICGôeG …ô¨j A»°T …CG ,káØ«Xh ,k’Ée ΩqóbCG ¿CG .kÉÄ«°T …ój .»ææ«cÎJh ¬©e ø«∏MôJ .øjô¶àæJ ’ pâfCGh .Éæ«∏Y sÖëdG sø∏YCG ɪ¡e IqOɪdG ƒëf qø¡fƒ«Y òNCÉj AÉ°ùædG »a A»°T …óFÉ°übh »bGQhCGh »àÑ«£H â©àªà°SG »àdG ø«Hh »æ«H ¬∏dG »°†≤«°S .¬∏Ñ≤à°ùeh ¬dɪd â°†eh ,≥jô£dG áYQÉb ≈∏Y kÉ°†jôe »æà≤dCG ºK ¿hO ¬fGôé¡H √ôYÉ°ûe …PDƒJ ¿CG ™«£à°ùJ ’ É¡fC’ Oƒ©J ¿CG ≈HCÉJ ºK .ÖÑ°S á˘Zɢ«˘°U π˘˘bC’G ≈˘˘∏˘ Y n¿ór ˘ ép ˘ oj ∫ɢ˘Lô˘˘dG QGó˘˘bCG ø˘˘bô˘˘°ùj »˘˘JGƒ˘˘∏˘ dG ⫢˘d Qƒ©°ûdGh ,ø¡«∏Y ÉæJô°ùM ´ƒeO ¬H í°ùªf ™æ≤e QòY …q GC .QGòYC’G .äGòdG QÉ≤àMGh áfÉ¡ªdGh º∏¶dÉH 385


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 386

,Ö«ÑM ÉfCG πg .∂JÉ«M »a »°ùØf »qª°SCG GPÉe …QOCG ’ oäô°U πc ≈¨dCG Gk ô«NCG ºdÉ°S ?Ihõf oâæc »fGôJ ΩCG ?ºjób ≥jó°U ,≥«°ûY ≈∏Y »fÉ≤dCGh ,»ªFɪJh »eÉæ°UCG ô s°ùch »∏ëe qπMh ,»HÉ≤dCGh »Fɪ°SCG ’ ∫É«N ºK ,IQƒ£°SCG ≈dEG kÉ«éjQóJ ∫ƒëàJ áªjób ák jÉμM ,ºgƒdG §FÉM .ôØ°UCG ÜÉàc øe QÉѨdG ÉgÉ q£Z áëØ°U ºK ,¬d á≤«≤M ?AGôØ°üdG oÖàμdG É¡°ùØæd º≤àæJ ∞«c AÉ°ùædG º∏©J πg

386


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 387

øeÉãdG π°üØdG .π¨æJ ¢ùe âJÉe »fõM ¬«dEG óæà°ùj …òdG ó«MƒdG §FÉëdG âfÉc É¡fCG ∑QóJ ¿CG ¿hO .äƒØN »a »qæ¨jh ,ôª©dG π«d »a kÉ«aÉc ¢ù«d iôNC’G AÉ«°TC’G øe »d ≈s≤ÑJ Ée ¿CG ∑QóJ ¿CG ¿hO .¢ùØæàdGh åμªdGh AÉ≤ÑdGh ¢û«©dGh IÉ«ëdG »a QGôªà°SÓd ¬YõàæJ A»°T …q GC ,ôNBG A»°T ó≤ØH …Qƒ©°T Oqôée ¿CG ∑QóJ ¿CG ¿hO ≥˘æ˘à˘NG »˘æ˘∏˘©˘é˘«˘°S ,kɢ°ü«˘NQ mIƒ˘¡˘b ܃˘c ¿É˘˘c ƒ˘˘dh ,…ó˘˘j ø˘˘e Iɢ˘«˘ ë˘ dG .»fÉeôëH ÉgòNCG ,∂°SɪàdG ≈∏Y »JQób ΩÉeCG kÓ«∏b ∞≤j ¿CG ¿hO ,Gòμg .≈°†eh 䃪dG …òdG ìhôdG ô≤a »a …Gój ¬μ∏ªJ âfÉc Ée ôn ÑcCG o䃪dG »fó≤aCG ót ©oj IÉ«ëdG ¬«a »fójôJ …òdG Ωó©dG ≈dEG áÑ°ùædÉH ,ô≤ØdG ¿C’ ,¬°û«YCG .kÉaôJ 387


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 388

ák ÄØμæe É¡àcôàa ,Rƒé©dG É¡Ñ∏b øe iƒbCG áHƒædG äAÉL ,IqôªdG √òg .§≤°ùj ¬côJh Éبa ,¬JAGôb øe øeõdG sπe mÜÉàμc ,É¡¡Lh ≈∏Y É¡fC’ .É¡dƒM øe AÉ«°TC’G ≈àM .É¡Wƒ≤°S ó¡°T É«fódG »a A»°T ’ hCG ,Qƒf ìÉÑ°üe AÉ°†oj ¿CG ¿hOh ,É¡eƒf áaôZ »a .ΩÓ¶dG »a â£≤°S IÉ«ë∏d ∫ƒ≤J ¿CG äOGQCG É¡fCÉc ,⪰Uh Ahó¡H âJÉe .ôéa ´É©°T sπ£j Gk ô«¨°U kÉJƒe ¬fƒc hó©j ’ ,kÉ¡aÉJ ¿Éc ÉgQÉ°üàfG ¿EG Gk ô«NCG É¡àeõg »àdG .∞«°U á∏«d »a ≈dEG ähCG ¿CG ó©H ,¢ùeGO m π«d ΩÓX »a ,q§b É¡©bƒàJ ºd á«Ñ∏b áHƒf .kÓ°UCG ìÉÑ°üdG ô¶àæJ É¡∏©éj Iõjô¨dG ’EG A»°T ’h ,É¡°TGôa ÉfCGh ≥∏¨e É¡à≤°T ÜÉH .»Ñ°ûîdG É¡bhóæ°U »a äóbQ óbh ÉfóY QÉædG á≤£≤Wh ,âaÉîdG É¡q«°Sôc äÓéY õjRCG ™ª°SCGh ,¬Ø∏N É¡∏«îJCG áÑ«Wh ,AÉ£©ªdG É¡cÉqÑ°T ≈∏Y ÖLÉæ°ùdG ¥ôWh ,á≤«à©dG É¡JCÉaóe »a ɢgô˘©˘°T äÓ˘°ü˘oNh ,ø˘«˘à˘«˘aɢ°üdG ɢ¡˘«˘æ˘«˘Y 󢢫˘ Yɢ˘é˘ Jh ,¢†«˘˘HC’G ɢ˘¡˘ ¡˘ Lh ,»˘Fɢμ˘H ähBGh ,»˘Yƒ˘eO â뢰ùe »˘à˘ dG ɢ˘¡˘ ©˘ Hɢ˘°UCG ±Gô˘˘WCGh ,AGô˘˘≤˘ °ûdG .É¡«∏Y ó≤MCG »àdG IÉ«ëdG øe »d äô°üàfGh ..âJÉe ,âJÉe á«éªg ÖYƒà°SCG »æ∏©LG ,QÉjO »≤jó°U Éj .QÉjO ´GQP ≈∏Y …ƒgCG ,Éæ©Ø°üJ ,Éæ©Ø°üJ âdGR Ée »g GPɪd .É¡°ùØf ìô°ûJ ’ »¡a IÉ«ëdG √òg πμ°T »a l™éa ¬q∏c .QÉjO Éj ¿Éq« p°S ,ºdCÉàf hCG º∏©àf ≈àM ,Éæ©Ø°üJ .™éa πμ°T »a ál ≤«≤M hCG ,á≤«≤M 388


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 389

»¡Lh ≈∏Y ¬≤°üHG hCG Gk ô«Ñc √GôJ âæc ¿EG 䃪dG Gòg »d r∞°ù∏a ¬H ót °SCG A»°T …q GC »d πb øμdh .∂dòc √GôJ ’ âæc ¿EG áª∏c ∞°üæH .»°SCGQ êQÉN »ZÉeO Üuô°ùj OÉμj …òdG Iô«ëdG Ö≤K ?É¡æe òNCÉJ ’h IÉ«ëdG ≈dEG ∞«°†J âeGO Ée áÑq«£dG √òg 䃪J GPɪd oâeO Ée ?kAÉ°ùe »©e AÉμÑdGh ,kÉMÉÑ°U »d ΩÉ°ùàH’G ≈∏Y kIQOÉb âeGO Ée ÜɢH ó˘æ˘Y ÖLÉ˘æ˘°ùdG ɢgô˘¶˘à˘æ˘J ɢª˘ c »˘˘fGõ˘˘MCG ´ƒ˘˘é˘ J ɢ˘eó˘˘æ˘ Y ɢ˘gô˘˘¶˘ à˘ fCG ?áaô°ûdG ɪHQ .¬æY »fôÑNCG ºK ¬ª¡a »æ°ü≤æj Ée º∏©àd QÉjO Éj »fÉjòg GC ôbG ¢†FÉ≤f ÓC àeG …òdG Gòg ô«Z m π≤Yh ,á«dÉÑdG ∂∏J ô«Z mIôcGP ≈dEG êÉàMCG .kÉYGó o°Uh .»æªq∏ch ôNB’G âfCG âªJ Óa ,âJÉe ,QÉjO Éj IÉ«ëdG IAGôb ≈∏Y Gk QOÉb »æ∏©éj AGƒîdÉH Ql ƒ©°T …óæY .∞îJ ’ »°ûªf .âÄ°T GPEG kÉeÉjCG äÉbQƒdG ≈∏Y PÉëàæd .ô£°ùdG ∫hCG øe ∂©e ¿CG ÉeEG ,ôÑ°U ó©H Gk ôÑ°Uh ,⪰U ó©H kÉરUh ,OGƒ°S ó©H Gk OGƒ°S É¡«∏Y ød .QôÑe ¿hO É¡d ÉæeÉ¡JG øªK ÉæJOQhCG ¥uõªf ¿CG ÉeEGh ,ájÉ¡ædG »a º¡Øf .ÉæØbƒJ å«M øjôNBG øjOGƒ°S ’EG ±É£ªdG ôNBG »a ™æ°üf ..QÉjO ,QÉjO .¿Éà«e ɪgÉÑMÉ°U ,ø«àªLGh ø«à≤°T ≈dEG á∏«∏dG OƒYCÉ°S ?ÜGƒHC’G ΩƒLh ΩÉeCG º∏μJCÉ°S GPÉeh ?ø«JôÑ≤ªdG ø«H ¢û«YCÉ°S ∞«c ΩÉeCG ôjôÑàdG ≈∏Y ìÉÑ°üdG »fóYÉ°ùj ɪHQ .á∏«∏dG √òg ∑óæY »fhBG 389


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 390

.OQÉÑdG ìÉàتdG ΩÉeCG ¿Ééæ°ûàj ÉeóæY ø«≤∏¨ªdG ø«HÉÑdG .º∏¶e l∞≤°Sh , l¢TGôa ,»≤jó°U Éj ∑óæY ¬«dEG êÉàMCG Ée πc ,É¡°†©ÑH É¡∏°UCG ,ÆGôØdG »a kÉWƒ£N º°SQCG π«∏dG ∫GƒW ≈≤HCG ±ƒ°S .»∏ãe ák ©FÉ°V É¡JÉjÉ¡f ∑ôJCG hCG AÉ°†a »a É¡≤q∏YCGh ,ájÉ¡f’ɪdG ≈dEG É¡°ùØf QôμJ ák dOÉ©e ÖàcCG ±ƒ°S .IÉ«ëdG øe kÉeÉ≤àfG É¡HGòY »a êqôØJCGh ,∞«ãμdG ΩÓ¶dG ?¥QCG ܃ÑM ∑óæY πg ,Ωƒf ܃ÑM ’h ´Gó o°U ܃ÑM ójQCG ’ »æ«Y »a É¡©ªLCG ±ƒ°S .IÉ«ëdG øe »eÉ≤àfG πªàμj ¿CG πÑb ΩÉfCG ød .á©eO »a kÉbôZ 䃪J ¿CG É¡d ójQCG .»μHCGh É¡dCÉ°SCGh É¡Ñ«HÓJ ¥qõeCG ±ƒ°S .∂∏¡J ≈àM k’óL É¡≤gQCG ±ƒ°S hCG kɢJƒ˘e ,»˘Jɢ˘«˘ M Ghô˘˘qeOh Gƒ˘˘Hɢ˘Z ø˘˘jò˘˘dG ∂Ģ˘dhCG ,kGó˘˘MGh Gk ó˘˘MGh º˘˘¡˘ æ˘ Y ≈àM É¡YOCG ød .¿ƒ©ª°ùj GƒfÉc ƒd É¡eh π¨æJ ¢ùeh »HCG øjCG .Iƒ°ùb .»ØàîJh É¡°ùØf ≈∏Y …ƒà∏Jh Ωófh Iô°ùM »a ¥ô£oJ »àdG ∂°ShDƒc ióMEG ójQCG .»fô¡æJ ’ .QÉjO Éj kÉ°SCÉch kÉfÉNO ójQCG Gk ô«ãc …ògCG ƒd OhCG »æμdh Gòμg kÉjó«∏≤J »fõM ¿ƒμj ¿CG √ôcCG .Üô°ûJ .kÉ«aÉM ÉgÉjɶ°T ≈∏Y »°ûeCGh É¡ª£MCG ¿CG OhCG Iô«ãc AÉ«°TCG .AÉ°ùªdG Gòg …õéY ΩÉeCG ¬H π∏©JCG kÉMƒªL »æëæeÉa »Mɪpéd kÉëÑc ∂∏eCG óYCG ºd .√Oƒ«b º q£M ¿CG ó©H π«∏dG äÉgOQ »a §Ñîàj ¿Gôμ°S kÓLQ ¬ëæeGh .QÉjO Éj ôm Jh ≈∏Y »æ≤æ°TGh ,∑OƒY päÉg ..»æ«Y Éj ..∫Ée Éj ..√hhhƒghG{ 390


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 391

..»fÉëe ..»fÉëe ..»fÉëe »Yƒ∏°V ¿QÉ°Uh â«μH ..øæëfG ..øæëfG ..»fÉëe »fÉëe ∂«°ûe πc ..…Éjh É«fO Éj »fÉnëne ..ÉfGGGGh ..Üòc ∂∏gC’ Öàc ±É°T øe ’h ..ºJCÉe »Yƒ∏°†H â∏°T ..±ÉîJ »d »MhQh ..»Ñ∏b ÖjP …ƒ©j ..√BG ..¬HÉj Éjh ¬jƒH Éj 䃰üH í«°UCG ..¬HGôZ ’h Ö«éY πX Ée ó©H ..√BG ..É«fO Éj »æ«dCÉ°ùJh ø«Y ∂dEGh .z¬HBÉμdÉ¡°T ..øjõëdG ≈横dÉ¡°T @@@ .á°ùFÉH kIQÉé«°S øqNóJ ÉgóMh ¬©HÉ°UCGh ¬q«°Sôc ≈∏Y kÉbpô£oe QÉjO ¿Éc A»°TÓdG ∂dP »a ¿ÉbqóëJ √Éæ«Y âfÉc ɪæ«H ¢SÉØfC’G òNCÉj ¿CG »°ùf .¿õëdG äÉbhCG »a Éæfƒ«Y ΩÉeCG ¢übGôàj …òdG .¿õë∏d áÑ°SÉæe π¨æJ ¢ùe äƒe ¿EG QÉjO »d ∫Éb ¿ƒ«∏e ≥à©«d É¡Jƒe sπ¨à°SG ¬fCG ±ôYCG »æμdh √ó°üb º¡aCG ºd ÉfCGh 391


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 392

.äGƒæ°S òæe ¬«æØL âëJ ™ªéàJ âq∏X á©eO ɢgɢfó˘≤˘a »˘à˘dG Aɢ«˘°TC’G π˘c ≈˘∏˘Y »˘μ˘Ñ˘f ɢæ˘∏˘©˘é˘J ¿õ˘ë˘ dG äɢ˘Ñ˘ °Sɢ˘æ˘ e .»°VɪdG »a Ée kÉfõM ÉæàKQhCGh .kGó«Mh oäóYh ,π¨æJ ¢ùe âJÉe kÓªëe »q dEG Oƒ©j ¿CG πÑb kÉeÉjCG Ö«¨j ¿CG óH ’ .π≤æàe l≥FÉ°S QÉjO Ö∏≤àªdG √ôμa ôªàîj øjCG ⪡a ¬©e â∏MQ ÉeóæYh .á«∏«∏dG √QÉμaCÉH ø«àHÉZ ø«H ≈©aCÉc ≥jô£dG äÉaÉØàdG íÑ°üJ å«M kÓ«d πMôj .Gòg ôãcCG ¿Gô«°üJ ≥jô£dÉH ¿Éà≤q∏©ªdG √Éæ«Yh .ƒg ¬∏≤Y äÉaÉØàd’ Gk OGóàeG …OGó¨ÑdG ÜQÉ≤dG ôëÑoj ÉeóæYh ,á∏LO √É«ªH ¿Ó°ùà¨J ÉeóæY kÉfÉ©ªd áëØ°U ≈∏Y ¢übGôàJ »àdG π«îædG äÉeÉg âëJ ô¡ædG ≥°û«d ≥«à©dG .Rƒé©dG ±GóéªdG ≈∏Y ôª¡æªdG øjOÉ«°üdG ó«°ûfh AɪdG .…ôédÉc ≈dEG ôaƒμfÉa øe ,¥Gô©dG QÉjO ™£≤j Gòμg .ƒg ’EG »d n≥Ñj ºd É¡«a ôq°ûbCG »àdG á∏jƒ£dG á«FÉà°ûdG É¡JÓ«d A±O πμH π¨æJ ¢ùe â∏MQ »æKQƒJ »àdG ᪫≤©dG IóMƒdG øe kÉHQÉg ICÉaóªdG Ö¡d ≈∏Y É¡Ñq∏bCGh »fGõMCG .¬æWh øY kGó«©H πcBÉàj kÉ«dÉH kÓLQ ìÉÑ°üdG óæY »æKôJh kÉqªg π«∏dG óæY GC óÑj ¬eGhOh QÉ¡ædG ôNBG »¡àæj »eGhO .¬∏ªY ¬Ñ°ûj ’ »∏ªY »a ≈≤Ñj ’ ≈àM ó¡L øe ¬©«£à°SCG Ée »à°SGQOh »∏ªY íæeCG .∂dP ¿CG ô©°TCGh ,IôcGòdG QÉ£eC’ áMÉ°ùe ’h ´Gó°üdG Gò¡d ¿Éμe »°SCGQ ,≈∏YCG kÉq«°Sôch ,™°ShCG mäGô¶f »æëæªJ º¡æ«YCGh ,ôÑμj »HÉ°ùM ó«°UQ 392


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 393

ÉgÉ°SÉæJCG ¿CG »q ∏Y ¿Éc ΩÓMC’G øe ºc ôcòJCGh ,Ée m º∏M ƒëf ó©°UCGh .ô«NC’G Gòg »d ≥≤ëàj ≈àM .ôª©dG ∫hCG »a Gk ó«≤©J OGOõJ √òg ΩÓMC’G á«°†b ¿C’ ,≥aC’G »a ≥q∏ëj É¡°†©H ,Qƒ«£dG πãe ák ∏«ªL ÉæeÓMCG ¿ƒμJ Ée Qó≤H Ée Qó≤H ,ÉæYƒeO ø«H ΩÉæj É¡°†©Hh ,ó«°üdG áYô°TCG ≈∏Y q§ëj É¡°†©Hh ,øØ©àJh ,ÉæjójCG »a 䃪J hCG ,ÉgGôf Oƒ©f Óa ,ÉfôÑc ɪ∏c »ØàîJ .É¡àëFGQ ÉæjPDƒJh kÉæeBG ó©j ºd ÉæJÉ«M QÉ«J ¿C’ ,≥≤ëàJ ’CG ≈æªàf Éfô°U ,iôÑc ΩÓMCG .áMÉÑ°ù∏d k’ÉØàMG ¬Ñ°ûj QÉ°U É¡≤≤ëJ ¿C’ ,᪫b äGP ó©J ºd ,iô¨°U ΩÓMCGh .áHƒμæe áæjóe »a ,kGô«¨°U É¡æ«H päóqMhh ΩÓMC’G øjRGƒe pâÑ∏b »JÉ«M pâ∏NO òæe p∂fC’h ,AÉ°†«H máHÉë°S ≈∏Y É¡ª°SQCG âæc »àdG Iô«¨°üdG äÉ«æeC’G πc p⩪Lh É¡pà∏©Lh ,áfƒ∏e áaó°U πãe »Ñ«L »a É¡«≤dCG hCG ,Ée ÅWÉ°T ≈∏Y É¡«æHCG hCG øe ôÑcCG p∂H »ª∏M ¿CG ô©°TCG â o ëÑ°UCG .k’É¡àHGh ák ÑZQ p∑ƒëf ¬éàJ É¡∏c .√ó≤aCG hCG ¬«æàbCG ÉeóæY ¿õëdGh IOÉ©°ùdG áÑ©d ¬©e ¢SQÉeCG ¿CG sπc ¬àëJ πàb .»JÉ«M QGóéd ôl «Ñc Ql É«¡fG p∂«æ«Y p∑ÓàeÉH »ª∏M .É¡©e »æ∏àbh ,iôNC’G IOQÉ°ûdG ΩÓMC’Gh ,Iô«¨°üdG ô«aÉ°ü©dG m πLQ øY âãëH Gk óL Ió«©H p∂fCG äô©°T ɪ∏c .ø°ùM ≈dEG oäóY .¬°ùØf Qƒ©°ûdG »æª°SÉ≤j 393


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 394

:»dGDƒ°S ¬«∏Y oâ«≤dCG ?É¡tÑëJ âdR Ée πg ?¬JÉbɪM øY ™LGôJ kÉ≤°TÉY âaôY πg .kÉeɪJ πeC’G »Øàîj ÉeóæY ,πLCG .´ÉªWC’G øe kÉ«dÉN A»éj …òdG ƒg ÖM πªLCG ,¢ùμ©dÉH .ø«°ùFÉ«dG AÉah ¢SQɪj ¬fEG ¬sfGC Égó≤Y »a Öàch ,AÉcô°T á©°†H ™e IQÉéJ ΩÉbCG ¬fCG p∂æe oâaôY ,p∂ª°SÉH ¬Jqóe ∫GƒW ´hô°ûªdG ìÉHQCG øe áÑ°ùf πsé°ùoJ ¬JÉah ∫ÉM »a .∂ØJÉg ºbQh ∂fGƒæY ¬«a ∑ôJh ø˘˘Y Gk õ˘˘Lɢ˘Y ΩGO ɢ˘e »˘˘Hɢ˘«˘ ¨˘ dG Ö뢢dG º˘˘μ˘ M ≈˘˘ ∏˘ Y ôq ˘ °üj ¬˘˘ fGC ô˘˘ ©˘ °TCG »°SCÉj ¿Éc oâ°ùÄj GPEG »æμdh ,ô«¨°U m πeCÉH ßØàMCG oâdR Ée .Qƒ°†ëdG .≥°TÉY áª∏c …QGóbCG ìƒd øe í°ùªJ áªî°V kIÉëªe ’EG …óæY ¢ù«∏a ÉfCG ÉeCG ,¬fCÉ°T Gò¡a ∂fhóH ¢û«©j ¿CG ƒg ´É£à°SG GPEG ƒg ¬dƒ°UCGh ¬MÉHQCG πc øY p∂d ∫RÉæJCG ¿CG ™«£à°SCG óMGh l´hô°ûe .»JÉ«M :p∑AGREG ¬FÉjôÑc ´Éæb øY ≈s∏îJ ¿CG ó©H ôNBG kÉeƒj ø°ùM »ædCÉ°S ?â∏MQ É¡qæ¶J øjCG ∂qHôH »q∏b .»fó«°S »a É¡fEG ?ÉgGôà°S πg ..…QOCG ’ 394


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 395

.∑ƒLQCG É¡eÉeCG »fôcòJ Óa ,É¡≤jôW »a ΩÉjC’G ∂H â≤dCG GPEG .Gòg º¡aCG .iôNCG kIôq e ∂«≤àdCG ¿CG ójQCG ’ .kÉ°†jCG âfCG kÉYGOh .kÉYGOh iƒbCG ¬fC’ ¢ù«d .ø°ùM Éj Gòg ∂eÓ°ùà°SG ¢†aôj lπLQ »JCÉ«°S .É¡∏gÉéJ ≈∏Y ∂JQób ∂∏ªj ’ ¬fC’ ,¢ùμ©dG ≈∏Y πH ,∂æe .»ªghh ÉfCG ôjô°ùdG ≈∏Y â©é£°VGh ôJƒ«ÑªμdG RÉ¡L â≤∏ZCG ¬«a CGôbCG oäòNCG mÜÉàc »a ¿Gô«ædG äCÉØWCG .¥ôàMCÉ°S »fCG oäô©°T .¬JÉëØ°U ≈∏Y ΩƒædG »æÑ∏Z ≈àM @@@ ,kÉÑMÉ°T ,kÉjOÉeQ ìÉÑ°üdG AÉL ,π«∏dG ∫GƒW π£¡j sπX ô£ªdG ¿C’ Öéëàd kÉqæ°S ôÑcC’G ÜÉë°ùdG o™£pb Aɪ°ùdG »a â«≤H .á∏eQCG ¬Lƒc ∫õJ ºdh ,ô£ªdG áëFGQ ìÉÑ°üdG º«°ùf »a ∫Gõj ’ ɪæ«H ,¢ùª°ûdG ¬Lh ∞˘«˘°†dG Gò˘g .¬˘∏˘£˘g IOhɢ©˘ª˘d kÉ˘Ñ˘ °ù뢢J …ó˘˘jC’G »˘˘a ák ˘ jƒ˘˘£˘ e oäÓ˘˘¶˘ ª˘ dG .√hO sƒ©J …òdG ìÉë∏ªdG »¡LƒH ìÉÑ°üdG AGƒg º£Jô«d ák MƒàØe ÉgòaGƒf kÉcQÉJ »JQÉ«°S oäób »àdG AÉ«°TC’G IOhôH É¡d ,IójóL íeÓe ¬ëæªjh ¬àëæj ¿CG ∫hÉëjh hCG kɢfõ˘M hCG kɢaô˘J ø˘«˘Hƒ˘∏˘é˘ª˘dG AɢHô˘¨˘dG á˘Lɢª˘°Sh ,¬˘à˘ë˘J è˘∏˘ã˘ dG ɢ˘¡˘ ª˘ cô˘˘j .kAÉjôÑc 395


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 396

ƒg ¬àHôZ ¿C’ kÉaôJ É¡æ¶j QÉjO .»àHôZ πμ°T ¿hôj ∞«c »æqª¡j ’ ø°ùM .¥ÉØ°TEÉH É¡«NCG »æ«Y GC ô≤J É¡fC’ kÉfõM É¡æ¶J ihQCG .™«¶a l∞¶°T ≈àM má©Ø°U ∞dCG ≈dEG oâéàMG »æμdh √ò«ª∏J âæc »fC’ kAÉjôÑc É¡æ¶j .¢SQódG ÖYƒà°SCG ¬ãμeCG øeR Oôée »àHôZ πμ°T íÑ°UCG p∂«dEG OƒYCG ¿CG oäQôb ¿CG òæe .¢VQC’G OÉæpY πμH p∂HÉH ΩÉeCG Ö°üàfC’ OƒYCGh »JOÉ¡°T »¡àæJ ɪãjQ ¿hóH kÉFOÉg ìÉÑ°üdG Gòg AÉL ,Ió«©°S âfÉc áMQÉÑdG ΩÓMCG ¿C’ .ß≤«à°SCG ÉfCGh ≈àM ÜAÉãJCG ºdh ,øqNOCG ºd .´Gó°U .á©«Ñ£dG »a IójóL ø«fGƒb ≥∏îJ »≤à∏J ÉeóæY AÉ«°TCG ∑Éæg .Rhô«a o䃰Uh ,ÖjôZ l´QÉ°Th ,lºFÉZ lìÉÑ°U .Aɪ°ùdG øÑd »a o¢Sƒª¨ªdG Gòg ¿óe »æWGƒe øe ø«jÓªdGh ,ÉfCG ’EG ¬ª¡Øj ’ AÉ«°TC’G √òg AÉ≤d .§≤a äÉà°ûdG ∫Éà°ùjôμdG øe kAÉfEG Rhô«a πªëJ ,Éæ∏NGO »a ¿õëdG πª∏ªàj ÉeóæY Éææ«H É¡YRƒàd Oƒ©J ºK ,kÉ©e É¡£∏îJh ,ÉæYÉLhCGh Éæeƒªg ¬«a ™ªéJ πeCÉH ¬¡LGƒj ¬«∏Y Gk ójóL kÉ©Lhh ,ôNB’G sºg Éæe πc πªë«a .…hÉ°ùàdÉH .áªjó≤dG ¬eƒªg áHÉJQ Rhô«a ¬àØc ¿CG ó©H ,πªLCG ôm Ñ°Uh ,ôÑcCG ÉæÑu∏≤J ,óMGh m¿ƒ∏H ÉæYƒeO ¿ uƒ∏J .É¡à≤jô£H Rhô«a ÉfóqMƒJ Gòμg ,kɪbQ ’h ,kɪ°SG ¬d ±ô©f ’h √Éæ©e º¡Øf ’h ¬¡æc …Qóf ’ m¿õM ≈∏Y …hɪ°ùdG É¡Jƒ°U Éæ«a ¬YQõj ,kÉ©«ªL ÉæJÉFQ »a ΩÉæj ¬æμdh ,ájƒg ’h 396


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 397

≈àM á∏«∏b kÉHÉ°ûNCG π©°ûjh ,ÉfQhó°U øY É«fódG GC ó°U ƒ∏é«d ,±ÉØ°ûdG .ôYÉ°ûªdG óªéàJ ’ ..GƒbnônàaG äÉbô£dG ¥É°ûY{ ..ró«YGƒe ’ ..»μM ’ ..´QGƒ°ûdG 䃰U …óMh ÉfCG ór «eô≤dG ô«W ÉfCG ..π«∏dÉ¡«H âHôg ..π«îdÉg §Hôe øe .zró«MƒdG ¿õëdG πjóæb ÉfCGh …ôYÉ°ûe oâ¡sLh .ô£ªJ ¿CG »ëà°ùJ máHÉë°S πãe »bƒa »æ¨J âMGQ »μÑj ∞«c Rhô«a ¬àªq∏Y »∏Ñb kÉ≤°TÉY ºc iôoJ .ôaÉ°ùªdG É¡Jƒ°U ≈dEG ?IOÉ©°ùH ?ÉgôjhÉ°ûe øe ¥ô°S kÉ≤°TÉY ºc ..r¥ôتdG ´ Iƒ¡b »a{ Qr Éf »ah ..Ióbƒe »a »Ñ«ÑMh ÉfCG ≈≤Ñf Qr Gô°SC’ÉH É¡°TôØf â«≤d Ωƒ«dG â«L 397


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 398

Qr ɨ°U ..ø«æJG ¥É°ûY ÉfóYÉ≤e ≈∏Y Ghó©b .zQGƒ°ûªdG ..Éæe Gƒbô°S l∞«ØW l∂«dóJ .»JôcGP ÉgójôJ ɪc »∏qé°ùe ≈∏Y oäÉ«æZC’G âÑbÉ©J .…ó∏L päÉeÉ°ùe øe m±É°T m ºgôªd lÖjô°ùJ ɪHQ hCG ,™LƒdG øcÉeC’ .»d p∑AÉæZ ôqcòJCG p∂«∏Y sídGoC ¿CG ó©H ∞JÉ¡dG ôÑY »æ«JCÉj ±ÉØ°ûdG oÜò©dG p∂Jƒ°U »d »qæ¨Jh ,kGô«NCG »≤aGƒJ ≈àM k’õZ √ô£≤à°SCG åÑdCGh ,á≤«bO øjô°ûY ..p∑hD ÉæZ GC óÑj ºK ,ø«∏éîJ ,ø«μë°†J AóÑdG »a ,kÉ©£≤e ..GƒMGQ »∏dG »eGGGGGÉjC’ ∂«æY »fƒ©LQ{ .zƒMGôLh ...»°VGGGɪdG ≈∏Y ΩófG »fƒªq∏Y ’ pâfCGh ,p∑ôn ªoY ÉfCG ¬«a ô«°UCG …òdG ™£≤ªdG ≈dEG ø«∏°üJ ÉeóæYh Qhô¨dG ¢†©H .»μHCG oâæc ,∞JÉ¡dG ∞∏N »æe ¿ƒμj …òdG Ée øjQóJ ºd …òdG ÉfCG ,á£Ñîàe »J’É©ØfG âfÉc ɪHQ hCG ,kÉfÉ«MCG »μÑf Éæ∏©éj .πÑb øe p∂∏ãe kÉÄ«°T ÜuôLCG ≈dhC’G Iqôª∏d ∞°ûàμf øëfh kÓjƒW Éæq∏àMG …òdG ⪰üdG ôqcòJCG .»¡àæj ≈àM ∂àaôZ »a ø«ªgÉ°S ¬d tπ¶f ,z∑Éæ«Y{ á∏jƒ£dG Éæà«æZCG .ó°ùØJ ’ ≈àM ÉæfGõMCG oÖu∏≤j AÉæ¨dG ¢†©H ¿CG ó≤àYCG oäô°U óμJ ºdCG .πà≤j .IóFGõdG AGhódG päÉYôL ¬Ñ°ûj kÉ°†jCG ¬°†©H øμdh 398


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 399

Gk QÉ«¡fG oÖqÑ°ùoJ »àdG ∂∏J má«æZCG …t GC ?QÉjO á≤°T »a »æ∏à≤J ¿CG z∂sæÑMCG{ ?ΩódG §¨°V »a kÉYÉØJQGh kÉ«Ñ°üY .ß≤«à°ùj ¿CG º¡dG OÉμj .ìÉÑ°üdG Gòg AÉØ°U øe oêôNCG Oo ÉcCG kɪFÉf »fõM »≤Ño«d »fƒ°Tôj ìÉÑ°üdG Gòg ΩGO Ée ?¿B’G QÉjO óLCG øjCG lπLQ »fCG iôj ≈àM ,¬FÉ≤∏d IQOÉf ál °Uôa »¡a ô«NC’G ¬bhóæ°U »a ¿É˘c ɢª˘HQ .¬˘à˘≤˘°T »˘a √ó˘°übCɢ°S .¬˘∏˘≤˘ Y ø˘˘e ¿õ˘˘ë˘ dG π˘˘cCɢ j ’ ,»˘˘©˘ «˘ Ñ˘ W .ìÉÑ°üdG Gòg kɶ≤«à°ùe ¬«JCÉj ¬eƒf ¿CÉc .AÉ°T ≈àe ß≤«à°ùjh ,AÉ°T ≈àe ΩÉæj .§£≤dÉc lπLQ .¢SÉ©f ¿hO oäô°U √OƒLh ≈dEG êÉàMCG Ée Qó≤H »fCG ô©°TCG ÉfCGh ÉJôÑdCG á∏MQ òæe .IôHÉμeh kÓeCG ôãcCG É¡æμdh .»àLÉM ¬Ñ°ûJ ák LÉM πFɪdG ¬æØL »a íªdCG ≈˘∏˘Y lº˘KɢL ¬˘dG qƒ˘eh ,á˘∏˘«˘∏˘dG ∂∏˘J ¬˘à˘≤˘°T »˘a kAɢ˘μ˘ H oâ£˘˘≤˘ °S ɢ˘eó˘˘æ˘ Yh .kÉÑ«éY ¬bÉØ°TEGh ,kɪ«¶Y ¬YõL ¿Éc ,»æ≤æîj ¿CG ∫hÉëj ,…Qó°U ≈∏°ùc ál «∏oc …óæY .¢†jôe »fCG ∑Qój ƒgh »q ∏Y ƒæëj QÉ°U Égó©H .¢ùFÉj lÖ∏bh máeƒμàe m ºëd áeƒc ≈dEG ø«Jôe ¬æe ºî°VCG kÓLQ π«ëj ƒ°ù≤j ÉeóæY .»FGhO ó«YGƒe »æe ôãcCG ßØëj ,ƒæëj ÉeóæYh ,¬∏LQ âëJ Oɢ˘°ùLCG ɢ˘¡˘ jƒ˘˘à˘ ë˘ J »˘˘à˘ dG Aɢ˘ eó˘˘ dG päGΫ˘˘ d ¿CG ô˘˘ ©˘ °TCG oâæ˘˘ c ,kɢ ª˘ jó˘˘ b ºgGôJ Gò¡d .iôNC’G á«Hô©dG OÉ°ùLC’G »a É¡æY kÓ«∏b ójõJ ø««bGô©dG ôjó°üà∏d õl gÉL ôeC’G ôNBG »a ƒ¡a .±Gô°SEÉH ¢†FÉØdG Gòg ™e ¿ƒ∏eÉ©àj 399


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 400

ɪHQ A’Dƒg øe Gƒ≤ÑJ øjòdG á∏≤dGh ,≈ØæªdG ≈dEG hCG 䃪dG ≈dEG ÉeEG »a ™°Sƒà∏d lπHÉb A»°T πc .Gòg ΩódG ¢†FÉØd kÓ«∏b º¡JOQhCG â©°ùJG .äɶaÉëªdG OóY ≈àMh ºeòdGh ´ÉªWC’Gh ¢VQC’G ,ó∏ÑdG ∂dP ,ƒg »≤H Ée ¿ƒbÉH º¡fCG ¿ƒæ¶j .º¡«∏Y ó°ùaCGh º¡JGôoa ºgó°ùaCG ºc .ôKCG …t GC ¿B’G º¡æe ó©j ºd lºeCG º¡∏Ñb ¬«∏Y ∞≤J ºd ɪfCÉch »˘a ¬˘cƒ˘∏˘°ùH Gk ô˘«˘ã˘c Gƒ˘Kɢà˘dG º˘¡˘æ˘μ˘dh ,¿É˘jô˘é˘dG ø˘e Gƒ˘ª˘q∏˘ ©˘ J º˘˘¡˘ à˘ «˘ d ,¬JQƒK Qƒãjh äGôØdG áæ«μ°S ø«μà°ùj ∞«c ºq∏©J Gòg QÉjO .¿É°†«ØdG √ÉàFQh √DhÉeOh ¬Ñ∏b .kÉ©jô°S πcBÉàj √ôªY ¿CG ô©°TCG .ihóL ÓH øμdh ’EG kÉÄ«°T ∂dP AGREG π©Øj ’ ƒgh .Ió°ûH kÉ°†©H É¡°†©H ∂∏¡à°ùj ¬æ«ÑLh á∏«d äGP É¡«°ùàëjh ,kGôªN É¡o≤uà©oj ºK ¬àª°U ƒÑb »a ¬JôcGP ¿qõîj ¿CG .ìÉÑ°üdG ≈àM oí˘é˘æ˘Jh ,√Gó˘j π˘°ûØ˘à˘ a kÓ˘ eCG »˘˘bhô˘˘Y »˘˘a ø˘˘≤˘ ë˘ j ¿CG Qɢ˘jO ∫hɢ˘ë˘ jh º∏μJCG ’ ÉfCGh ,ádƒLQ π©æH p∑GôcP ¢ShOCG ¿CG »fójôj ƒg .¬à«°üî°T ≈∏Y nÖbÉ©àJ ¿CG Öéj ¿hô≤dG øe ºc QÉjO ±ô©j ’CG .Gòg »a ¬©e É¡ªμoM á«Yô°T ≈∏Y oÖ∏≤fCG ∞«c ?º¡JÉ°Sqó≤e Gƒ°ùæj ≈àM ΩGƒbC’G øe ¬°ùØf ƒg π°ùà¨j ¿CG πÑb º¡°ù«FQ ≈∏Y ¿ƒ«bGô©dG Ö∏≤æj ɪc ICÉéa ?¬HÓ≤fG AÉãYh .p∂ÑM »a »∏jóH ¿Éc QÉjóc kÓLQ ¿CG ƒd »∏«îJ ôl FÉK ¬fC’ ,z™∏°†dG ô°ùμj ø««bGô©dG ÖM{ :¿ƒdƒ≤j GƒfÉc kɪjób πÑb Gòg ºdÉ°S ΩO Üô°û«d ¿Éc QÉjO ¿CG Qo sƒ°üJCG .á«∏gÉédG qÖëc …l ƒeO 400


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 401

’ ¬¡Lh »a m¿óe ôo °ûY âØbh ƒdh ,ájDhQ Oqôée p∑Gôj ¿CG ¬d íª°ùj ¿CG .IóMGh áæjóe ¿GõMC’G o™≤fCG tπXCG GPɪd ?¿PEG òg p∂LGhR ≈∏Y QƒKCG ’ GPɪd Gòg ∫É°†ædG ≥jôW ?ôª©dG ôNBG ≈àM º«¡ÑdG »JÉ«M π«d »a É¡tØ°SCGh p∂JÉ«M πNOCGh ,iôNCG kIôe p∂HÉH ¥ôWC’ ¢VÉjôdG ≈dEG OƒYCÉ°S ,ô«°üb ƒg ¬∏©LCG ¿CG ÉeEGh ,¬æe ¥Ó£dG ≈dEG ø«©°ùJ p∂∏©LCG ¿CG ÉeEÉa ,iôNCG kIôe .p∂æe ¥Ó£dG ≈dEG ≈©°ùj .í°VhCG âfÉc ôÑcCG âfÉc ɪ∏c ÇOÉѪdG ¿C’ áWÉ°ùH πμH ,Gòμg oâ°ùdCG ?䃪j …òdG ÉfCG oâ°ùdCG ?p∑óMh p∂d kÉμ∏e QGô≤dG tπ¶j GPɪd ’h Gk AQO »°ùØæd ∂∏eCG ¿CG ¿hO ø«àæ°S òæe OÉeôdG ≈àM oº£p ëfCG …òdG ÉfCG øe …ô«Z πãe IÉ«ëdG ó«b ≈∏Y AÉ≤ÑdG IõjôZ »s a ¬∏dG ≥∏îj ºdCG ?kÉ°Vƒ¡f ?¬JõjôZ ΩGóîà°SG »a ¬≤M √ô«Z ™e ¿É°ùfE’G ¢ûbÉæj ≈àe òæe ?ô°ûÑdG ¿CG ø˘˘μ˘ ª˘ j ᢢ ã˘ dɢ˘ K kICGô˘˘ eG ¿CG Q sƒ˘˘ °üJCG ’ ,¿B’G ø˘˘ «˘ JCGô˘˘ eG ió˘˘ MEG pâfCG ¢VQC’G Aπ˘˘e âfɢ˘c ɢ˘ª˘ c »˘˘æ˘ ≤˘ °û©˘˘J âdGR ɢ˘e lICGô˘˘ eG p∂fCG ɢ˘ eEG .p∂°ùÑ˘˘ ∏˘ J øe ÉfCG äóHÉc ɪæ«H ,±qô°üàJ ∞«c …QóJ ’ É¡æμdh ,äGhɪ°ùdGh ,ºdC’G øe ô«ãμdG ¥ƒ≤ëdGh ܃fò∏d ÅWÉîdG É¡fRhh ÉgOqOôJh É¡aƒN .»°ùØæH ±ô°üJCGh ΩÉeõdÉH ∂°ùeC’ âbƒdG AÉLh »a É¡à°ùªd kIOÉ©°S …GôcòH âdóÑà°SGh »fÉ°ùæJ äCGóH lICGôeG p∂fCG hCG ¥ôàMCGh ,¢û«©Jh äƒeCG ¿CÉa .iõ«°V ál ª°ùpb √ògh .IójóédG É¡JÉ«M Öë°ùæJ ¿CG ÉqeCG ,øq«g ôl eCG âbƒdG ¢†©Ñd ,∂ë°†Jh »μHCGh ,ƒªæJh 401


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 402

.Óa É¡q∏c »JÉ«M ≈∏Y ∫ÉëdG √òg p∂H ÉfCG ≥∏©JCG hCG ,¥ôZCG ’ ≈àM IÉéf ¥ƒ£H »q dEG p∑ój …qóªJ ¿CG ÉqeEG .IÉ«ëdÉH ∂ s°ùªJ GPEG kÉ≤jôZ Ωƒ∏j óMCG ’ .kÉ©e ¥ô¨æa øe AôªdG ¬H ôKCÉàj Ée ≠∏HCG ¿CG øeDhCG ÉfCGh ,QÉjO á«°üî°T »a ¬JCGôb Ée Gòg äGô˘˘°Vɢ˘ë˘ ª˘ dGh ∫ɢ˘©˘ aC’Gh ΩÓ˘˘ μ˘ dG ≈˘˘ dEG ᢢ Lɢ˘ M ’ .¬˘˘ à˘ «˘ °ü °T ƒ˘˘ g ô˘˘ NBG .≈dhC’G ÉæàbGó°U òæe A§ÑH …QÉμaCG »a π¨∏¨àj QÉjO ܃∏°SCG ¿EG .∫óédGh ƒg ∂dòd ,…ƒëf √Qƒ©°T ¬«a »Øî«d o™°ùsàj l¿Éμe ¬∏NGO »a ¢ù«d ¬∏dGh GôJ ,¿ƒ©∏e Éj ∂°ùØf …qPÉC J Ωƒ≤J ’{ :Iô°TÉÑe »¡Lh »a ¬¶Ø∏j …õ˘«˘∏˘é˘fE’G ¬˘dɢb ɢª˘H Gò˘g ¬˘˘Ñ˘ M »˘˘fô˘˘cP .zO qƒ˘©˘e ɢj …ó˘Ñ˘ °ûà˘˘H âYnQõn ˘ fG º¡∏«Ñ°S »a √Éæ∏ªY Ée ÖÑ°ùH ¢UÉî°TC’G Öëf ÉæfEG{ :¿Òà°S ¢ùfQh’ ƒæëj QÉjO ¿Éc .zÉæd ô«îdG º¡∏ªY ÖÑ°ùH º¡Ñëf ɪe ôãcCG ,ô«N øe äOÉ°T .É¡«a »fôÑμj »àdG á∏«∏≤dG äGƒæ°ùdÉH »dÉÑj ’h ,ÈcCG m ñCÉc »q ∏Y .∞°Sƒj äÉe ¿CG òæe É¡∏ãe ≈dEG Gk ô«ãc ô≤àaCG kI qƒNCG ôaƒμfÉa Éææ«H ≈∏Y »àdƒØW òæe πÑ≤ªdG ÉfCG .¬∏ãe kÉ≤jó°U »JÉ«M »a ±ôYCG ºd hCG ,»Ñ∏b »a ô«NC’G ÜÉÑdG ºgóMC’ íàaCG øcCG ºd »æμdh AqÓNC’G PÉîJG .¬d Ö°SÉæªdG ìÉàتdG ∂∏ªj øμj ºd º¡æe Gk óMCG ¿CG m πLôc ¬ªëàbGh ,kÉ©∏N ¬aGôWCG øe ô«NC’G ÜÉÑdG Gòg ™∏N QÉjO ¬æe »d ¿CG Q qƒ°üJCG øcCG ºd .…Qó°U πNGO »a ák Kɨà°SG ™ª°S ´Éé°T »a kÉjƒ°Vƒah ,¬JÉaô°üJ »a kÉ«éªg √GQCG oâæc .ºéëdG Gò¡H ábGó°U ô°ûÑdG ôãcCG øe QÉjO ¿CG ∂dP ó©H oâØ°ûàcG »æμdh ,ôeC’G ∫hCG √ôYÉ°ûe 402


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 403

.á°UÉîdG ¬à≤jô£H øμdh ,ºdÉ©dG »a kÉeɶàfG Iô«JƒdÉH áHô¨dG päÉÑq∏≤J »a mäGƒæ°S ¿ÉªK ¢TÉY ¬fCG kÉeɶàfG ¬«Øμj ’CG ?É¡°ùØf ,IRqõ≤e ¬«∏Y √QÉKBG ô¡¶J …òdG ´ƒædG øe QÉjO øμj ºd ,ôrμ t°ùdG ≈àM ∫ƒëμdG äQGO GPEG ≈àM ,kÉFOÉgh kÉfõqàe hóÑjh ,kÓjƒW ∂°Sɪàj ¿Éc .óMCG ≈∏Y á«ëàdG »≤∏oj ¿CG ¿hO ,πMQh ¬°ùØf πªM ¬°SCGôH πH ,»æjPDƒj ¬©e »°Sƒ∏L øμj º∏a ,Üô°ûdG AÉæKCG Gk ô«ãc ¿OÉ¡oj ¿Éc kAGƒàMG ôãcCGh ,√ƒë°U »a ¬æe ∫ƒbCG ɪd Gk õ«côJh kAɨ°UEG ôãcCG hóÑj ¿Éc ¿É˘°üë˘dG ∂dP ¢V uhô˘J ô˘ª˘î˘dG ¿Cɢc .¬˘Ø˘à˘c ≈˘˘∏˘ Y »˘˘Fɢ˘μ˘ Hh ,¬˘˘d »˘˘Mƒ˘˘Ñ˘ d ±ô©Jh ,¬«a ™Ñ£dG Gòg ±ô©J âfÉc GQ’ ≈àM .¬HÉ°üYCG »a íeÉédG ’h ,¿ƒæéH ¬ÑëJ »àdG »g ,πpªK ƒgh ¬dÉæJ ɪe ôãcCG ¬æe ∫ÉæJ ød É¡fCG .∂dP »a É¡eƒdCG ¬∏NGO »a âªcGôJ …òdG ,äÉ°†bÉæàdÉH ôaÉ£dG »Hô©dG ∂dP tÖëJ ó©J ºdh ,´ÉLhC’Gh ±hô¶dG ¬«a â∏NGóJh ,Ö«JôJ ÓH äGƒæ°ùdG ≈dEG ÜôbC’G …ô°ûÑdG ¢ùæédG ¬«a iôJ âfÉc .¬Ñ∏b è∏J øjCG øe …QóJ ¬JQGôM ÖëJ .ájô°ûÑdG É¡àæμ°S »àdG ≈dhC’G ≥WÉæªdG ô°ûH ,π°UC’G ¬˘˘ jó˘˘ jh ,ô˘˘ ©˘ °ûdG ¬˘˘ «˘ £˘ ¨˘ j …ò˘˘ dG √Qó˘˘ °Uh ,√ó˘˘ °ùL »˘˘ a ᢢ °Sƒ˘˘ Ñ˘ ˘ë˘ ˘ª˘ ˘dG Üô°ûj »àdG áÑNÉ°üdG á«Fɪ櫰ùdGh ,¿ƒæéªdG ¬æ«NóJh ,ø«àbhô©ªdG .¬°SCÉc É¡«a â°ùd .¬©e ¬∏©ØJ ɪe ôãcCG QÉjóH É¡àbÓY øY »d ìƒÑJ âfÉc GQ’ 403


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 404

,áFOÉg ,áÑ«W kIÉàa »d hóÑJ âfÉc .ɪ¡æ«H ¬Ñ©dCG ¿CG øμªj Qm hO …q GC …QOCG ,QÉjO Aƒàf ,IƒéØc ,…ƒàëj ¿CG øμªj …òdG ´ƒædG øe ,IQƒÑ°Uh lΩƒμëe ¬fCGh ,¬æWh ≈dEG Oƒ©j ød Gk QÉjO ¿CG º∏YCG âæch .¬à«LGõeh ¬qæXCGh ,…ôédÉc »a ¬d â∏b Gòμg ?É¡Lhõàj ’ GPɪ∏a ,kÓjƒW áHô¨dÉH .™æàbG á«Ñ«MôàdG ¬JÉNô°üd oº°ùàHCG ÉfCGh »Ø£©e oâ≤s∏Y .¬à≤°T ≈dEG oâ∏°Uh ¬Øàc ≈∏Y É¡°SCGôH GQ’ π«ªJ ɪæ«H ,¬à∏«LQÉf øNój ¬JóLh .á«dÉ©dG ≈°†eh ,áμjQC’G ¤EG Égóæ°SCGh ,¬fÉμe øe ΩÉ≤a kÓ«∏b âØZ .á°†jô©dG .É¡Ñî°Uh ¬JÉMƒd ≈dEG ΩCGh Rhô«a äÉeƒÑdCG .ôaƒμfÉa »a É¡fCG ’ƒd Gk óL á«HôY QÉjO á≤°T ÜÉq«°ùdG Öàoch ,ôgÉ°ùdG ºXÉch »ehôdG IóLÉeh º«∏ëdG óÑYh Ωƒã∏c ,®ƒØëe Ö«éfh OGqóM º°SÉbh áμFÓªdG ∑RÉfh QƒÑ°üdGóÑY ìÓ°Uh .¿ÉcQC’G »a ºcGôàJh ,ádhÉ£dG o¢TôàØJ »àdG á«Hô©dG óFGôédGh .áYô°ùH É¡æjhÉæY oäGC ôb .¢†jô©dG §îdÉH ,ÉæMGôL π˘c .ìô˘é˘dGh ¿Gƒ˘æ˘©˘dG ø˘«˘H kÓ˘©˘a ¥ô˘˘a ’ ᢢ«˘ Hô˘˘©˘ dG ó˘˘FGô˘˘é˘ dG »˘˘a ≈˘∏˘Y ɢæ˘e’BG Gƒ˘≤˘q∏˘©˘«˘ d ø˘˘«˘ «˘ Ø˘ ë˘ °üdG ø˘˘e ál ˘ Yƒ˘˘ª˘ é˘ e ߢ˘≤˘ «˘ à˘ °ùj m ìɢ˘Ñ˘ °U πÑb ¿Éc ÉæîjQÉJ »a á∏«ªédG øjhÉæ©dG ôNBG ¿C’ .§≤a ¿GQóédG .áaÉë°üdG ´GôàNG óFÉ°üb ™°†H É¡dƒMh §FÉëdG ≈∏Y ák ≤q∏©e âfÉc ÜG qƒædG ôqضe Qƒ°U 404


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:34 PM

Page 405

π˘˘Lô˘˘dG ™˘˘°†j ø˘˘jCG ±ô˘˘©˘ j …ò˘˘dG ƒ˘˘g ,ɢ˘¡˘ ≤˘ q∏˘ Yh √󢢫˘ H Qɢ˘jO ɢ˘¡˘ s£˘˘N ,¬˘˘ d ƒgh √ôªY n∞°üf ÜG qƒædG ™s«°V ó≤d ,Ö°SÉæªdG ¿ÉμªdG »a Ö°SÉæªdG .kÉHGƒL ô«ëJ ’h ™ª°ùJ ’ »àdG ¿É£«ëdG ºà°ûj .áªjób hóÑJ É¡æμdh ,á∏«ªL ál jhój lIOÉé°S ¬à≤°T øe §°SƒdG »a É¡fEG .á≤°ûdG ¿GƒdCG ™e É¡HQÉ°†J ºZQ É¡H ¬XÉØàMG ôs °S ó©H Ée »a oâª∏Y ,ô¡ædG áqØ°V ≈∏Y É¡fƒ°TôàØj ÉeóæY ,¬jƒHCGh ¬©ªéJ âfÉc »àdG IOÉé°ùdG .≥«à©dG …OGó¨ÑdG º¡à«H í£°S ¥ƒa hCG .É¡«∏Y ¢ù∏Lh ,É¡°TôàaGh ,OGó¨H øe ¬©e ¬JôcGP QÉjO ôs L QÉKBG ÉgCÓªJ ¿B’G »g .¬fõM øe ¬«°VÉe »ªëj ¿CG ™«£à°ùj ¬à«d óFÉ°ü≤dG QÉjO ¬H t§îj …òdG ôÑëdG øe l™≤Hh ,ÜÉ≤YCGh ¿ƒæée ø«NóJ ’ .√ò¡c á櫪K IOÉé°S ™e ≈àM l±ô£àe ¬fC’ .¿É£«ëdG ≈∏Y É¡≤q∏©jh ô«ãJ »àdG AÉ«°TC’G ∂∏J ™e áfOÉ¡ªdG ±ô©j ’h ,§°Sh »a ¿RGƒàdG ∂∏ªj .¬fõM CGôbCG oâMQh ,¬eÉeCG ádhÉ£dG øe §°ShC’G ¥ô°ûdG IójôL oâ£≤àdG .É¡«a »˘à˘dG ᢩ˘jó˘Ñ˘dG äɢWƒ˘£˘î˘ª˘dG »˘˘g ¬˘˘à˘ bh ɢ˘¡˘ «˘ a o™˘ u«˘ °†j »˘˘à˘ dG ¬˘˘à˘ jGƒ˘˘g AÉeóH áî s£∏e AGôªM hóÑJ .É¡≤s∏Y »àdG Iô«NC’G ¬àMƒd oâ∏eCÉJ .É¡©æ°üj ,zídÉ°üJ ’{ øe Gk AõL π«ªédG »°SQÉØdG ¬£îH QÉjO Öàc .IOôªàe .π≤fO πeCG ¿GƒjO ¢VQC’G ≈∏Yh ¢Sƒ°ùÑdG π©°TCG …òdG Ée .¬JÉMƒd »a ôμaCG ÉfCGh ¬à°ùdÉée ≈dEG oäóY 405


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 406

.á«∏gÉédG øe ójõe ≈dEG êÉàëj ’ πLôdG Gòg ?ΩÉjC’G √òg ¬«æ«Y »a ?Gò¡c kÉMÓ°S ¬∏ãe »w dƒ¨e ∂∏àeG ƒd GPÉe ,?Öàμj QÉjO ¿Éc ƒd GPÉe :¬àdCÉ°S ,»Jôμa πªëJCG ºd ?áHÉàμdG âHsôL πg .áfÉgEÓd Éj .πÑb øe ÖàμJ ∑QCG ºd »æYCG ,ó°übCG ºd ,..’ ,kGƒØY .áHÉàμdÉH »æª¡àJ ÉeóæY »ææ«¡J âfCG ,’ ’ oâdAÉ°ùJ .»àHÉàc øY √ôÑNCG ºd »fCG ìÉ«JQ’ÉH oäô©°T .»ªa oâ≤∏ZCG ?ÖàμdG √òg πc ¬jój ø«Hh áHÉàμdG ô≤àëj GPɪd »°ùØf IQGôb »a ?∂dòc ¢ù«dCG ,ÖàμJ âfCG oäô©°T .Iô°TÉÑe »¡LƒH ¬JQÉÑY âeó£°UG .»MÉ«JQG πªàμj ºdh .»HÉéjEG øY ¬d âØ°ûc á°ûgódÉH kÓq∏μe Gk ôHÉY kÉfÉ≤àMG »æàKQhCG má q°ü¨H ô«NCÉJ ¿ƒdhÉëj øjòdG ¿ƒª¡àªdG π©Øj ɪc ôjôÑàdG ∫hÉMCG ÉfCGh oâªã©∏J .»°VÉ≤dG ºa »a ºμëdG ≥£f :áYÉé°û∏d kAÉYOG o⪰ùàHG ?Gòg â°SóM ∞«c »a ∂à≤jôW »a ,∂JGô¶f »a ,…õjõY Éj ∂«æ«Y »a áHÉàμdG ∂Ø°Uh »a ,∂°ùØf »a ¢û«éj ÉqªY ô«Ñ©àdG »a ∂Hƒ∏°SCG »a ,ΩÓμdG ,ø«∏LQ óMCG ∂∏©éj Gògh ,ôYÉ°ûª∏d ,øcÉeCÓd ,çGóMCÓd ,AÉ«°TCÓd .kÉÑJÉc hCG kÉeÉ q°SQ 406


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 407

?ΩÉ q°SQ .∂dòH øeDhCG ÉfCG ,áHÉàμdG ≈dEG ¿ƒæØdG ÜôbCG ,πLCG ?ÜQÉ≤àdG ¬Lh ƒg Éeh .AÉ°†«ÑdG áMÉ°ùªdG Ió≤oY »a IÉ«ë∏d lø≤àe l™««°†J ɪgÓc ?IÉ«ë∏d l™««°†J GPɪdh ∂JGP ìô°ûd á¡FÉJ mä’hÉëe »a ∑ôªY »æØJ ¿CG »æ©j ÖàμJ ¿CG Ö«¨J ÉeóæYh ,kÓ°UCG ∂d ¿ƒ¡HCÉj ’ øjòdG ¢SÉædG ºg ¿hôNB’Gh .øjôNBÓd .É¡dÓN øe º¡JGhP ìô°ûd ∂∏J ∂J’hÉëe ¿ƒq∏¨à°ùj º¡fC’ ,É¡H ¿ƒªà¡j .ÉæjPDƒJ äCGóH »àdG áØWÉ©∏d kÉæqæ≤e kɨjôØJ áHÉàμdG óLCG ÉfCG ɪHôd áØWÉ©dG √òg ™e πeÉ©àdG äóLCG ƒd .É¡d Ql óg »g πH .¥GQhCÓd É¡©«H øe k’óH kÉ«≤«≤M kÉÄ«°T ∂d â©æ°U ?É¡°ùØf IÉ«ëdG ìô°ûd ádhÉëe áHÉàμdG ¿ƒμJ ’ GPɪd .§≤a ¬JGP øe IÉ«ëdG º¡a ≈∏Y ôt °üj Éæq∏c ?∂JÉMhô°ûd ¬HCÉj øe GPÉe ,∂H ™æà≤j óMCG ’h ,∑óMh º¡Øà°S .øjôNB’G ¿ƒ«©H ≥ãj óMCG ’ ∂ØWGƒY ¥ôëJ GPɪd ,∂d GhCGôb Ée º¡©qàªj Ée ÖàμJ ºd GPEG ?ó«Øà°ùJ ?º¡YÉàeE’ ¿CG ÉeEG QÉjO Éj ,Ö°ùëa ¿RGƒJCG ¿CG ójQCG ,º¡YÉàeEG »a ôμaCG ºd É¡æe Üsô°ùàj ≈àM ܃≤ãdG äÉÄe ÉfOÉ°ùLCG »a çóëof ¿CG ÉeEGh ,´óÑf .≈æ©e ÓH ºsî°†àj ¿CG ójôj óMCG ’ ,¿õëdG .∑óMh 䃪Jh ,∑óMh ¢û«©à°S 407


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 408

.¥ôa ’ ,º¡©e qâeh ,º¡©e â°ûY ƒd ɪ∏ãe ¬˘˘Lh ≈˘˘dEG oäó˘˘Y .»˘˘æ˘ cô˘˘J …ò˘˘ dG ƒ˘˘ g ɢ˘ ª˘ HQ hCG ,¬˘˘ cɢ˘ ª˘ ¡˘ f’ ¬˘˘ à˘ cô˘˘ J qºàgCG ºd .¬à∏°Uh Iô«NC’G »JQÉÑY âfÉc ¿EG Gk ócCÉàe øcCG ºd .»JójôL áë∏°üªd ¬àHÉLEG πsLCG ¬æμdh ,â∏°Uh É¡fCG oâaôY π«∏b ó©H .∂dòH :IójôédG AGQh øe º¡ª¡j ¬à©ª°S .¬àMƒd ójôJ ¿ƒ∏°T ,∂àææL É«fódG øe √óMh É°ùg ,∂HQGƒ°T ≈∏Y âd Ée .∑óMƒd ¢û«©J É¡æe ôî°ùj »àdG »fGõMC’ o⪰ùàHG .Égó©H ¬à∏«LQÉf o䃰U »fAÉL OÉYh ,¬fÉμe ≈dEG »s ∏dG OÉYCG ób √óLC’ ±ôW øe ¬«dEG oäô¶f .QÉjO .kÉÄ«°T π≤j ºd ¬fCÉch ,¬∏ªY ≈∏Y qÖμæ«d :äɶëd ó©H »ædCÉ°S ?ÖàμJ GPÉe .¿hhɨdG ¬©Ñàj …òdG .¿hhɨdG ¬°SQɪj …òdG :ó°ü≤J É¡ÑàμJ »àdG äÉMƒ∏dG √ò¡a ,á°SQɪªdG »a »àjGƒZ âfÉc GPEG ?∂dòc ¢ù«dCG ,kÉYÉÑJCG GhƒZ øqªpe ∂fEG »d ∫ƒ≤J .»°T É橪°S ,¢ùH äÉg ,ô«°UCG »fójôà°T ,O sƒ©e Éj ájõZ øe ÉfCG .¢VÉjôdG »a É¡q∏c É¡àcôJ ,…óFÉ°üb ôcòJCG ’ :»Hƒc »a …É°ûdG tÖ°üj ƒgh ,oâ∏b .kÉMôL áHô¨dG ÅØ£J ød ,IôμØdG √òg Gk ô«NCG oâØ°ûàcG 408


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 409

:IòaÉædG ôÑY ¿ÉJôaÉ°ùe √Éæ«Yh ∫Éb .»eÉeCG ¢ù∏L .∫ÉM …CG ≈∏Y IôªédG »£¨j Ol ÉeQ ?OÉeôdG ƒg πg ,IOQÉÑdG áHBÉμdG Éfôª¨J Gò¡dCG Qqô≤J ÉeóæY É¡«∏Y πp≤ãof ≈àM Éæ°ùØfCG ≈∏Y É¡ªcôf »àdG AÉ«°TC’G É¡fEG ∫AÉØàJ Óa ,¢SCÉ«dG øe ójõe ≈dEG ’EG Oƒ≤j ’ áHô¨dG »a OqôªàdG ,OqôªàJ ¿CG .kGô«ãc ¬H .QÉjO Éj »©e ∂eÓc ôu«¨J ∂fCÉc :kÓFÉb »s dEG âØàdG ¿ƒμ«°Sh ,∂æWh ≈dEG óoY .ó«Øj ’ ó©oH øY OqôªàdG øμdh ,kGóHCG »a ôéØæJ ’ .∂JÉ«M É¡©e ô«¨àJ ɪHQ .É¡°ùª∏J ihóL ∑Éæg ∂JQƒãd ≈dEG ól MCG âØà∏j ød .á≤∏¨e IQhQÉb »a m ø«é°S m π«àØc π©à°ûJ ’ .∞¡c .¿PEG ∂Jƒe :™HÉàj QÉjO oâcôJh ,áμjQC’G ≈∏Y ôãcCG oâ«Nôà°SG ÓÄd »°ùØf ≈∏Y nAÉ«°TC’G oºco QCG ÉfCGh ¥Gô©dG øe oâLôN òæe Ée kÉeƒj .»fõM QÉ°üM ≈∏Y É¡JQó≤H ≥KCG ’ »fCG ¿B’G ±ôàYCGh ,OqôªàJ .ábɪM ÖμJQCÉ°S ?ΩÓ°ùà°S’G Gò¡H ¬fõM øY »æªq∏μj íÑ°UCG QÉjO ¿CG ¥qó°üj øe ?Égó©H »eÓc »a √ó o°†Y óq °ûj øªc hóHCÉ°S ÉfCG »fCG ¥qó°üj øeh :¬d â∏b .ábɪM ¿ƒμJ ’ ɪHQ 409


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 410

»Jõé©e ƒg äGƒæ°ùdG √òg ∫GƒW kÉ«M »FÉ≤H ¿CG º∏©J âfCG hCG IôgÉ≤dG ΩÉMR »a ôKófCÉ°S »æfCG øXCG oâæc ´É«°†dG ∫hCG øe .Iô«¨°üdG »q ˘∏˘Y râ˘qØ˘à˘dGh ,»˘Ñ˘°†Z äCÉ˘Ø˘WCG IOQÉ˘Ñ˘dG ô˘aƒ˘μ˘fɢa ø˘˘μ˘ dh ,kɢ Ñ˘ jô˘˘b ¿É˘˘ªq ˘ Y .Éæg »æ«≤Ñàd ÉgQÉé°TCGh ÉgQÉ£eCGh É¡Lƒ∏ãH ?QGô≤à°S’G øe A»°ûH ôaƒμfÉØd øjóJ ’CG ?kÉÑ°VÉZ ≈≤ÑJ ¿CG ójôJCG π©éJ ál æjóe É¡fEG .áæjóªdG √òg øe ∂«∏Y ≈°ûNCG »æμdh ,πLCG Öàc ¬Ñ°ûj ¬∏©éJ ɪHQ hCG ,∂Yóîàa á«Ø«°U ágõf πãe hóÑj ≈ØæªdG .Iôμa ™°Vƒe É¡«a »≤ÑoJ ’ ≈àM Éædƒ≤Y »a π°SÉæàJ ø«M áØ°ù∏ØdG .¬∏LC’ OƒYCG Ée …q ód ,QÉjO Éj ≥∏≤J ’ ?≈àe .»ÑMÉ°U Éj k’hCG áæjóªdG √òg øY πMô«°S ÉæqjCG …QOCG oâ°ùd QÉjód äCÉÑæJ »fCG ≥jô£dG »a Gòg »dƒb ¢†ØfCG ÉfCGh º∏YCG øcCG ºd ,ôaƒμfÉa »a Éæg ÉgÉ°†b ,™°ùJ mäGƒæ°S øe ôãcCG ó©H ,Öjôb m π«MôH .ájóæμdG É¡à«°ùæL ∫Éf ≈àM ádÉ≤à°SG ÜÉ£Nh ,¿óæd ≈dEG ôm Ø°S IôcòàH QÉjO »fCÉLÉa ,™«HÉ°SCG ó©H .IÉ«ëdG ™e ák æ«¡e ák ëdÉ°üe ¬«a ¿CÉc m¬Lhh ,¬∏ªY øe …òdG Ée ,RƒéY m ™≤æà°ùe πãe mäGƒæ°S òæe óo pcGôdG Gòg ,»¡dEG Éj ô©°ûj ¿Éc »àdG ¬àbɪM áYÉ°S âapRGC πg ?ΩÉjC’G √òg Iƒ≤H ¬cqôëj ?Ég qƒfóH ¬˘d kI󢫢©˘H kɢeɢMQCG á˘qª˘K ¿EG ∫ɢb .√ô˘Ø˘°S á˘Ñ˘ «˘ ≤˘ M ≈˘˘∏˘ Y »˘˘à˘ ∏˘ Ģ °SCG o⫢˘≤˘ dCG 410


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 411

ÅqÑ©àd kIOÉY ÉæfGõMCG ∞«°†à°ùJ »àdG áæjóªdG .¿óæd ´QGƒ°T º¡àª∏ªd º¡∏FÉ°SQ ¬à∏°Uh ¿CG ó©H QÉjO º¡«dEG ´ô¡j ¿B’G .Égô¡f iôéeh É¡H É¡HÉÑ°V .á°SGQO AÓeRh Iô«Lh mádhDƒN AÉæHCG º¡æe ±ôYh ,…Qój ’ å«M øe .¬æWh áëFGQ ≈dEG ´ôg OÉY .´ƒédGh ΩódG áëFGQ â¨W ɪ¡e á∏«°UC’G √OGó¨H ≈°ùæj ød ≈∏Y qºàdG ¬fCG hCG ,√QòL ≈dEG ø°ü¨dG ¥Éà°TG .º¡æe ™ª°ùjh ºgGô«d p∑ôH »a É¡H â≤dCGh ,íjôdG É¡Jôã©H »àdG áaÉédG ¿É°üZC’G øe √ô«Z .äÉbô£dG ´QGƒbh QÉ£eC’G oâØN .ƒfóJ má°ûMh áHÉë°S »æ∏∏¶J ÉfCGh ,Oƒ©j ¿CG ≈∏Y »æYqOh ,䃪dG ≈àM IóMƒdG √ôcCG …òdG ÉfCG ,¬∏«MQ øe »°ùØf ≈∏Y Gk ô«ãc .IóMƒdG ≈àM 䃪dG √ôcCGh @@@ mÜQÉg m∞«°U ÜÉ≤YCG ≈∏Y ,áÑ°üîdG ôaƒμfÉa »a ƒédG ∫óàYG ºªb ≈dEG â©LGôJh ,áæjóªdG »MGƒ°V øY êƒ∏ãdG ¬dÓN äô°ùëfG ,ìÉÑ°U ó©H kÉMÉÑ°U É¡YQGƒ°T ô≤æJ QÉ£eC’G âs∏Xh ,á≤gÉ°ûdG ∫ÉÑédG .IóMƒdG QÉKBGh ,ΩƒædG QÉKBG øe »¡Lh π°ù¨Jh âëÑ°UCG π¨æJ ¢ùeh ,ôaƒμfÉa øY ¿óæd ón ©oH Gk ó«©H íÑ°UCG QÉjO ¿C’ É¡Ñ∏b »a …òdG ¥ƒ°ûdG ón ©oH Ió«©H »qeCGh ,IÉ«ëdG øY 䃪dG ón ©oH kIó«©H .É¡æHG øY .Ée ∫É°üJG É¡æe »fAÉL É¡JôcòJ ɪq∏c .ìÉÑ°üdG Gòg »H â∏°üJG 411


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 412

∞«c{ :É¡dGDƒ°S πÑb É¡à©eO »æà∏°Uh .»JôcGP ¥Gƒ°TCG »qeCG âÑq«N ɪq∏b øe Gk ô¡f »∏NGO »a ¢ùÑMCG ÉfCGh ô«îH »fCG áYô°ùH É¡àfCɪW .z?âfCG ∫É°S GPEG ≈°ûNCG .ø«HôਪdG AÉæHC’G ôLÉæM »a ºcGôàj …òdG ΩÓμdG √òg »fõM ™e Iô«¨°U ák fóg ó≤YCG …òdG ÉfCG ,kÉfõM É¡bô¨j ¿CG É¡«∏Y …QÉé°TCG ™∏à≤j ’h ,∞«°üdG äɪ°ùf πãe kÉØ«£d A»éj »c ,ΩÉjC’G .»°VɪdG AÉà°ûdG ∞°UGƒY πãe Gk ó«©H »H ì qƒ£jh ≈dEG π≤àæ«°S ôªoY ¿EGh ,kÉÑjôb ådÉãdG É¡æHG ó∏à°S IQÉ°S ¿EG »qeCG âdÉb ¿CG kÉ°†jCG »æJôÑNCG .¬à∏FÉY ≈∏Y â«ÑdG »a ¬fÉμe ¥É°V ¿CG ó©H ¿ÉK m ∫õæe ,ihó˘˘L ¿hO ¢Vô˘˘ª˘ dG ɢ˘gós ˘ g ó˘˘bh ≈˘˘Ø˘ °ûà˘˘°ùª˘˘dG ø˘˘e âLô˘˘ N »˘˘ Jó˘˘ L ,»æY kÉÄ«°T »ØîoJ ’ É¡fCG løĪ£e »fCG ô«Z ,láæjõM É¡fCG º∏YCG .âàμ°Sh .É¡JOÉ©c âÑKC’G ÉfCÉa ,»JƒNEG á«≤H πãe ∞æ©H ôKCÉJCG ’ »æfCG kɪFGO »eCG ø¶J º˘˘¡˘ q∏˘ bCG hCG ,kɢ Ñ˘ ∏˘ b ≈˘˘°ùbC’G ɢ˘ª˘ HQh ,¢TCɢ é˘ dG »˘˘a ák ˘ Wɢ˘HQ ô˘˘ ã˘ cC’Gh ,kGOƒ˘˘ Y ’EG ,A»°ûd ’ ,»H »eCG ø¶J Gòμg .ºgô¨°UCG »fC’ á«dhDƒ°ùªdÉH kÉ°SÉ°ùMEG .Ö°ùëa lΩƒàc »fC’ ≈˘dEG º˘¡˘Lƒ˘MCGh ,kɢ©˘«˘ª˘L º˘¡˘ Ø˘ ©˘ °VCG »˘˘fCG ɢ˘e kɢ eƒ˘˘j »˘˘eCG ∑Qó˘˘J ɢ˘ª˘ HQ .óMC’ »fõM IQƒY ∞°ûcCG ’ »æμdh ,iƒμ°ûdG .á≤°ûdG »a …óMh óYCG ºd »fCG ∞°ûàcCGh ∞JÉ¡dG áYÉqª°S ó«YoCG á«ØJÉ¡dG É¡à©eO ≈∏Y á≤Ø°ûdGh É¡«dEG ø«æëdG øe ól °ùL »ÑfÉéH ¢ù∏éj .ø«eÉY òæe »fnônJ ºd lø«Y É¡à≤∏WCG »àdG ∂∏J ,á∏jƒ£dG 412


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 413

π°üØJ É¡∏c .ÜGôàdGh ¥ô¨dGh ¿õëdGh ⪰üdGh áHô¨dG øe ¿ÉeÉY .™£≤æj ’ ôªà°ùe m§îc ɪ¡æ«H ø«Ñë°ùæJ pâfCGh .»JB’Gh »°VɪdG ø«H ÜqôLCG ÉfCGh ,ΩÓMC’Gh ¿GõMC’Gh øcÉeC’Gh äÉbhC’Gh AÉ«°TC’G §Hôj .…ôªY êQÉN âfÉc É¡∏c ,∫ƒ°üa á«fɪK Éæg .É¡°ùØf á«°†≤dG h ,ójóL lπeCGh ,lójóL Ol É¡L …óæY QÉ°U Ée øjôJ .kÉfƒdh kÓμ°T p∂bGôa »fôq«Z óbh p∂HÉH ¥ôWCG .OƒYCG Gk óZ ≈dEG pâØdOh ,p∂à«H ÜÉH óæY Iqôe ôNBG ¬pàcôJ …òdG πLôdG øe ≈q≤ÑJ .ôNBG πLQh ,áØ∏àîe mIQÉ«°S ≈dEG iôNCG kIôq e ¬æe »Lôîàd ,∫õæªdG ¿õëdÉH ¬tÑM ôq¡£Jh ,¬Ø©°V ≥dGƒY øY kÉeɪJ √ó∏L ï∏°ùfG óbh Oƒ©j ,iDhôdG ¬d âë°†JÉa ¬«æ«Y ´ƒeódG â∏°ùZh ,áÑFÉ°T ¬Hƒ°ûJ ’ ≈àM .Ée Gk QGôb ..kGô«NCG ôaƒμfÉa ¬àëæe h ,¬YÉLhCGh √QÉμaCG áHô¨dG pâ¡Wh .ÖàcCG ¿CG oäQôb »a …óMh .Gò¡c m í∏°üd áÑ°SÉæe ál °Uôa É¡fEG .áHÉàμdG ™e oâëdÉ°üJ ,»æWhh »∏gCG ≈dEG ôÑμj »æ«æMh .ácôH πãe ól cGQ »fõM .ôaƒμfÉa …óæY QÉ°U .ø«eÉY πÑb oâæc ɪ∏ãe Ék °ùFÉj óYCG ºd .kÉ°†jCG ôNBG A»°Th .p∂«dEG »fOƒ≤j l샪W .¿PEG áHÉàμdG IôFGO â∏ªàcG IóY oäQR .√òg á«MÉÑ°üdG »àÑZQ º∏ª∏j ôm àaO øY ¢ûàaCG oâLôN ,á∏jƒW AGOƒ°S l•ƒ£N ¬«a ¥qô©àJ ô°†NCG ¿Éc .¬H oäóY ≈àM ôLÉàe êôëoJ ’ ≈àM ¬bƒa º¶àæJ áàgÉH ôl £°SCGh ,IôØ t°üdG ≈dEG π«ªJ l¥GQhCG ¬dh 413


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 414

ÉfCGh »©e ¬à∏ªMh ,kÉ©jô°S ¬©e áØd’oC ÉH äô©°T .ìƒÑdG ó°ùØoJh äɪ∏μdG ?CGóHCG m¿õM …CÉH ôμaCG ôãcC’G äGQGô≤dG ¿ƒμJ Ée kɪFGO øμdh ,AÉ£NC’G oÖμJQCG Ée Gk ô«ãc{ AÉμÑdG oâ∏∏e .™«ªédG É¡æe »fQqòM »àdG ∂∏J »g »JÉ«M »a kÉHGƒ°U »JCGôeG »g ∫GõJ ’h ,É¡e ≈dEG lπjƒW Ol GóàeG »bhôY »a ∫õj ºdh kÓjƒW ¿CG oâªq∏©J ó≤a ,kÉjóée Oƒ©j ød ¿õëdG ¿CG ô«Z .Ió«MƒdG Ió«MƒdG .kGójóL kÉLGô°S óbhCG ¿CG »q ∏Y Öéj ∂dòd ,ÅØ£æj ób ¿õëdG AÉ«°TCG ÉgAÉæKCG ô«¨àJh áª∏μdG √òg ∫ƒM QƒëªàJ QGóbC’G πc ,ɪHQ kɪàM Ée líjQ ¬æY »æàYõæd ¢ùHÉ«dG ´òédÉH kÉ≤∏©àe oâ«≤H »æfCG ƒdh ,Iô«ãc ’ íjôdG √ò¡a ,á∏eÉc kÉYGQP hCG kÉ©Ñ°UEG hCG ák ª°üH ,¬dƒM …ój â≤HCG ƒdh πªëJ ¿CG óH ’ qÖ¡J ÉeóæYh .¿õëdG ≈àM ,A»°T É¡¡Lh »a ∞≤j .zÉfQGóbCG É¡©e Ée »æμdh ,âØ©°V áHÉàμdG ≈∏Y »JQób ¿CG ÖàcCG ÉfCGh oâ°ù°ùMCG »d iAGôàJ äɪ∏μdG âdGR Éeh ,ô£°S ¥ƒa ¿RGƒàdG ≈∏Y Gk QOÉb oâdR áHÉàμdG »a áÑZôdÉH ô©°TCG âæch ,kGójhQ Gk ójhQ √ôcòJCG ºjób m øë∏c .øjôNBG …q GC ,øjôNB’ .ájGhôH º∏MCG ÉfCGh oâªfh .™LƒdG ≥ªY »a má∏jƒW má∏MôH ɪHQ .IÉ«ëdG ™e ák ëdÉ°üe ó≤YCG ɪHQ .»°ùØf »Ø°TCG ¿CG ™«£à°SCG ɪHQ .ÉæÑM ôeCG øe ¬ª∏YCG øcCG ºd Ée ∞°ûàcCG 414


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 415

.É¡æ«Fô≤J ɪHQ ¬jód kÉ q°üf ™æ°UCG ¿CG ójQCG .ájGhQ ÖàcCG ¿CG oäQôb Gòg πLCG øe Ó˘a ,¢ùFɢj m π˘LQ ó˘æ˘ Y ᢢ«˘ °Sɢ˘≤˘ dG ±hô˘˘¶˘ dG ™˘˘e ∞˘˘«˘ μ˘ à˘ dG ≈˘˘∏˘ Y IQó˘˘≤˘ dG kÉfpôe ¿ƒμj ¿CG √ójQCG .≥jô£dG ∞°üàæe »a ∞≤j ’h ,qπμj ’h ,¢Vôªj ójQCG .ÉgGóMEG ≈dEG RÉëæj ¿CG ¿hO áHÉàμdG AÉæKCG …QÉμaCG äÉÑq∏≤J …ƒàëj .áª∏c ôNBG ≈àM ,kGôq M ¿ƒcCG ¿CG ójQCG .´ÉaófÓd ,¢†cô∏d ™°ShCG kIÓa ,¥OGô°ùdG AÉæÑH »ØàcCG ø∏a »fõM ºéëH ák jGhQ ÖàcCG ¿CG ójQCG ¿CG ójQCG »æμdh ,øjqõ©ªdG ∫ÉÑ≤à°SGh ,¿BGô≤dG ´Éª°Sh ,»°SGôμdG q∞°Uh .É¡°ùØf AGõ©dG äɪ∏c ≈àM »°ùØæH QÉàNCG ,¬Môa πªàμj ºd GPEG ,πbC’G ≈∏Y ¬fõM πªàμj ¿CG ÖëdG Gò¡d ójQCG .ájõîe â¡àfG ¬JÉ«M âeGO Ée ,kÉaqô°ûe kÉfõM ¬d ójQCG .Iô˘cGò˘dG óu ˘M ≈˘∏˘ Y …ô˘˘à˘ aO ™˘˘e oâ°ù∏˘˘L ,ƒ˘˘«˘ fƒ˘˘j ø˘˘e m Ωƒ˘˘j Iô˘˘«˘ ¡˘ X ¬aÓZ ∞∏N äCÓàeG ≈àM mäÉYÉ°S ™°†H »fCGô≤j ¬àcôJh ¬eÉeCG oâjqô©J m πLQ oø«ÑLh ,≥ngôe mIƒ¡b o܃c ÖàμªdG ≈∏Y ÉC ØμfGh ,ábQh ¿hô°ûY .∞«æ©dG Qɪ¡f’G Gòg øe ,≥ëH mÖ©àe ,Ö©àe oâØNh ,á∏FÉ°ùdG ≈dEG IóeÉédG ádÉëdG øe kÉ«FÉjõ«a π≤àfCG »fCG oäô©°T .∞æ©dG Gò¡H ±õfCG ¿CG ™bƒJCG øcCG ºd .âØbƒàa ,ôîÑJCG ¿CG QÉædG IôªZ »a ôNBG óæY oâØbh ≈àM äCGóH ¿CG òæe äÉ≤ØîdG ø«jÓe ≥ØN ób »Ñ∏b ¿CÉc .áμjQC’G ≈∏Y âªfh …OÉeQ ≠∏H å«M kÉMƒàØe ôàaódG âcôJ .áª∏c @@@ 415


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 416

≈∏Y ≈q≤ÑJ ób ¿Éch ,Éæg ¥GQhC’G ôq Ø°üJ ¿CG πÑb Oƒ©«°S ¬fEG QÉjO ∫Éb áJBɪdG ∫É«N πãe Gk ó«Mh ¬à«°†b ,πMQ ÉeóæY mhÉN »Ø«°U ôl ¡°T ∞jôîdG QÉjO ,áHô¨dG ∞«°UQ »a ɪ¡H ƒ£NCG ø«à∏dG »s eób oIÉ«ëdG â© n£nb ¿CG ó©H ɪ∏c ¬d ÖàcCG ÉfCGh ,ôNB’ ø«M øe »æ∏°SGôj QÉjO ¿CG ƒdh ,π¨æJ ¢ùeh .±ƒN »fGƒWh lπ«d »æμ¡àfG ≈©°ùj Gk QƒeCG ¿CG »fôÑîJ ¬∏FÉ°SQ âq∏X .QÉjO ó©j ºdh ô¡°ûdG ôq e »fôÑNCG ≈àM ,kÓjƒW ºK ,kÓ«∏b ôNCÉà«°S ¬fCGh ó©H ¬àæJ ºd É¡àjƒ°ùàd .¬«∏Y øgGôj ∫GR Éeh ,Ée kÓªY óLh ¬fCGh ,Oƒ©j ød ¬fCG Gk ô«NCG oäQôb .»æãæj ’ QÉjO s¿GE .∂dP øY ¬«æK ∫hÉMCG ºd .…ój »a §≤ o°SCG IOƒ˘©˘dG á˘fhDƒ˘e ¬˘«˘Ø˘cC’ ¬˘«˘dEG ɢ¡˘∏˘ª˘MCGh »˘°ùØ˘æ˘ H ¬˘˘°VGô˘˘ZCG ᢢ«˘ ≤˘ H ™˘˘ª˘ LCG ¿CG .¬©e kÉeÉjCG »°†bCGh ,É¡Ñ∏éd »˘a ák ˘Ø˘«˘¶˘f Gk Qɢ£˘eCG ó˘LC’ äô˘˘aɢ˘°Sh ø˘˘jOqô˘ °ûª˘˘dG ´É˘˘à˘ e ¬˘˘«˘ dEG oâ∏˘˘ª˘ M ¢ù∏éjh ,»æëaÉ°üj mIô©°T ™°Vƒe ¿óæd ¬«a ôu«¨J ºd kÓLQh ,…QɶàfG .¿óæd πMh »a ÉæH ¢VƒîJ »gh ,IôLC’G IQÉ«°S »a »©e oâØbh .…QOCG ’ å«M ≈dEG ƒg ihCGh ,ΩÉfC’ »bóæa »a QÉjO »æcôJ l¢ü°UCG òaGƒædG ≈∏Y âfÉc .ô«¨°U ´QÉ°T ≈∏Y tπ£oj …òdG ∑ÉÑ q°ûdG ΩÉeCG πeCÉJCG ÉfCGh »Jôà°ùH ôsKóJCG ¿CG »æªZôj OQÉÑdG AGƒ¡dG ¢†©Hh ,á∏«ªL É¡H ô¡à°ûJ »àdG ∂∏J øe AGOƒ°S mIôLCG IQÉ«°S ¿B’G √RÉàéJ …òdG ´QÉ°ûdG ƒ˘¡˘H ≈˘˘dEG oâdõ˘˘æ˘ a ,ø˘˘Ø˘ L »˘˘d ¢†ª˘˘¨˘ j º˘˘∏˘ a Ωɢ˘fCG ¿CG oâdhɢ˘M .á˘˘æ˘ jó˘˘ª˘ dG .ô«°üb mÜÉàc »a GC ôbCG ,¥óæØdG 416


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 417

p∂aô˘˘YCG ¿CG π˘˘Ñ˘ b ,äGƒ˘˘æ˘ °S ¢ùª˘˘N π˘˘Ñ˘ b ɢ˘¡˘ à˘ jCGQ »˘˘à˘ dG ¿ó˘˘æ˘ d ô˘˘cò˘˘ JCG ,ÜÉ°ûdG Ö∏≤dG Gòg Qqóμj Ée πc øe kÉjhÉN oâæc .p∂ÑMCGh p∂«≤àdCGh kÉ°†cQ ∑QÉHójÉ¡dG ÓC eCG .áeQÉ©dG áæjóªdG »a Iô«°ü≤dG »à∏£©H Gk ó«©°S ¿õ˘é˘j »˘JGƒ˘∏˘dG äGô˘Hɢ©˘dG äɢ«˘à˘Ø˘dG ≥˘MÓ˘J á˘ã˘ Hɢ˘Y mäGô˘˘¶˘ fh kɢ μ˘ ë˘ °Vh ,ɢæ˘g ɢ¡˘fGC ó˘Ñ˘j m᢫˘eGô˘˘Z ¢ü°üb ø˘˘Y ø˘˘ã˘ ë˘ Ñ˘ jh ,kGÎî˘˘Ñ˘ Jh Gk ô˘˘Ø˘ N ¿É˘˘μ˘ ª˘ dG .øWƒdG »a É¡æ∏ªμ«d .ºFÉZ lìÉÑ°U »JCÉj ó¨dG »a ¿Gó«ªdG »a ±ôaôJ »àdG ºFɪëdG πãe »JôcGP »a p∂ª°SG ô«£j .º¡jójCGh ìÉq«°ùdG ±ÉàcCG ≈∏Y t§ëJ ɪc »JôcGP ≈∏Y ø« u£ëJ .ô«¡°ûdG ∑qôëJ IOQÉH läɪ°ùf .ºLGƒdG »fóæ∏dG ìÉÑ°üdG Gòg »JòaÉf øe πeCÉJCG »àdG äGQÉ«°ùdG ≈∏Y êsôØJCG oâæc .øjô¡°T òæe ¬≤∏MCG ºd …òdG …ô©°T äÓ˘˘aɢ˘ë˘ dG ≥˘˘MÓ˘˘J »˘˘gh IQɢ˘ ª˘ dG ¢†©˘˘ H ≈˘˘ £˘ Nh ,»˘˘ eɢ˘ eCG ø˘˘ e π˘˘ «˘ °ùJ :»Ñ« n°üo≤dG Ió«°üb »dÉÑH äô£N ,AGôªëdG r¿óæd ¬Lh{ ôr £ªdG oäÉsÑM √ƒ°ùμJ lºLGh mÖ«ÑM o¬Lh ..É¡¡Lh ..r¥GôØdG Ωƒj ¬YGQ .zrø s°†¨àa Gò˘˘g ø˘˘e Am õ˘˘L ≈˘˘dEG ≥˘˘Fɢ˘bO 󢢩˘ H ∫ qƒ˘˘ë˘ JCGh qº˘ ë˘ à˘ °SCGh »˘˘°TGô˘˘ a ∑ô˘˘ JCG kIójôL GC ôbCGh ,kGQÉ£aEG ∫hÉæJCG ,≈¡≤e QÉàNCG ,´QGƒ°ûdG ܃LCG .ìÉÑ°üdG 417


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 418

…òdG ó«éªdG »Hô©dG ÉæYQÉ°T ‘ ô£NCG ºK ,ôaƒμfÉa »a ÉgóLCG ’ É¡àëæe »àdG ¢VQC’G øY Gk QGòàYG ¿óæd Ö∏b »a É«fÉ£jôH √ÉjEG Éæàëæe .ø«£°ù∏a Ö∏b »a øjôNB’ óàªJ »àdG »gÉ≤ªdGh ,á«Hô©dG ∫ÉëªdG oäÉ¡LGhh ,OhQ QGƒLójE’G kÉ˘Ñ˘à˘c ™˘«˘Ñ˘J »˘à˘dG äÓ˘ë˘ª˘dGh ,π˘«˘LGô˘æ˘dG ¿É˘NOh ,´Qɢ°ûdG á˘jɢ˘¡˘ f ≈˘˘à˘ M πch ,Qƒ°üdGh ΩÉbQC’ÉH Å∏àªJ á«ØJÉg áæ«HÉc πch ,¢ùæédGh ºà°û∏d ,qº˘ é˘ à˘ °ùj Aɢ˘L º˘˘¡˘ t«˘ æ˘ Z ,¿ƒ˘˘°ûª˘˘j hCG ø˘˘«˘ °ùdɢ˘L kɢ Hô˘˘Y π˘˘ª˘ ë˘ j m∞˘ «˘ °UQ ,ô˘NB’G ™˘e π˘eɢ©˘à˘dG 󢫢é˘j º˘¡˘q∏˘c ,¬˘ª˘à˘°ûj hCG ¬˘eó˘î˘«˘d Aɢ˘L º˘˘gôo ˘ «˘ ≤˘ ah º¡eƒªgh º¡dɪYCÉH ø«∏¨°ûæe OhôH »a ´QÉ°ûdG ¿hRƒéj õ«∏éfE’Gh .º¡qª¡J ’ áØ°UQC’G ≈∏Y á«Hô©dG äÉbƒ∏îªdG ¿CÉch ,á«eƒ«dG .Üô©dG É¡jCG ô«îdG ìÉÑ°U òæe É°VôdG ÉgQõj ºd l√ƒLh .¥ô t£dG ´QGƒb ≈∏Y áÑMÉ°T √ƒLh .≈ØæªdG »a ¢û«©J ,äGƒæ°S Ö∏b .iôNCG nÖpdGƒb »a øWƒdG Gòg ¿ƒ∏uμ°ûj AÉHô¨dG o¢SCÉ«j ÉeóæY á«æWh IójôL øe ≈dhCG áëØ°U hCG ,≈¡≤e »°Sôc hCG ,mQÉH áªàY hCG ,ICGôeG .äÉà°ûdG äÉ¡LGh ≈∏Y º¡fƒ«Y É¡£Ø°ûJ ≈∏Y ¿hQhój .¢UÉî°TC’G A’Dƒg áLÉëdG øY ¿ƒ°†FÉa ºg ºc IQGôe º¡àæ°ùdCÉH ¿ƒcuôëjh º¡eÓMCG GC ó°U ¿htôàéj .ºgƒdG »bGƒ°S ø«H õ««ªàdG ≈∏Y IQó≤dG Ghó≤a ,kÉ«éjQóJ .¬«a ¿ƒ°û«©j …òdG Ωó©dG .√Éæ©eh A»°ûdG ájqOÉe ºgóæY ähÉ°ùJ .º¡Hƒ∏b ô«KCÉJh º¡ q°SGƒM ô«KCÉJ 418


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 419

¿ÉWhC’Gh äɨ∏dGh ôYÉ°ûªdG øe áeQÉY ≈°Vƒa »a ¿ƒ°û«©j GƒëÑ°UCG .≈ØæªdGh ¿ÉNódGh ΩÓMC’Gh É¡fCÉc ,»μÑJ GPɪd …QóJ ó©J º∏a É¡àMƒ∏e äó≤a º¡YƒeO ≈àM äGòdG äÉ°Sƒ∏gh ,ÆGôØdG Qƒ°U º¡«bBÉe øY í°ùªàd §≤a ∂dP π©ØJ ájÉ¡fÓdGh IÉ«MÓdGh A»°TÓdG áØ°ù∏a »a ¿hôb òæe ábQɨdG áÑ©àªdG .πeCG ÓdGh .AÉ«≤°TCG πãe º¡eÉeCG ™sμ°ùàJ .áaó°U º¡eGóbCG ΩÉeCG êôMóàJ äÉjô¶ædG πc …ò˘dG ∫ƒ˘¡˘é˘ª˘ dG ƒ˘˘ë˘ f º˘˘¡˘ JGƒ˘˘£˘ N ≥˘˘aGô˘˘J .äɢ˘°ü«˘˘Nô˘˘dG äɢ˘°ùeƒ˘˘ª˘ dG º¡«°SBÉe øe áªμëdG ¢UÓîà°SG »a ák ≤°ûe ¿hóéj ’ º¡fEG .ºgô¶àæj º¡XÉ≤«à°S’ Gk ô«°ùØJ kÉfÉ«MCG ¿ƒμ∏ªj ’h ,º¡°ùØfCG ¿ƒª¡Øj ’ º¡æμdh .AÉ«MCG GƒdGR Ée º¡fƒc ’EG ìÉÑ°U πc .•ÉÑMEGh mIójôéH ¬æe êôNCGh √ôNBG ≈dEG ¬dhCG øe ´QÉ°ûdG ™£bCG ÖæéJCG ÉfCGh ô«≤a ≈£îH OQƒØ°ùcE’G ôÑYCG .√ôNBG »a Gk QÉ°ùj ∞£©fCG á≤jóëdG Qƒ°S Gk ô«NCG …PÉMCG .Üô©dG íeÓe ¬HòéJ Gk OG qƒb hCG Gk PÉqë°T »s àFQ »ah É¡«dEG èdCG .¿óæd »a oâjCGQ Ée πªLCG ,∑QÉHójÉ¡dG ,á©°SGƒdG IôcGòdG ìƒd »a Gk ô°VÉM ∫õj ºd äGƒæ°S ¢ùªN √ôªY lºjób l¢û≤f •É˘°ùÑ˘dG Gò˘g .q»˘ æ˘ «˘ ©˘ H √GQCG ɢ˘e »˘˘Jô˘˘cGò˘˘H ô˘˘°†ë˘˘à˘ °SCG âØ˘˘bh .Aɢ˘Hó˘˘é˘ dG ¢ùØæJCG ÉfCGh ¬«a »°ûeCGh ™FÉL m±hôîc ¬∏qeÉC JCG .»¡àæj ’ …òdG ô°†NC’G πch ,ÜÉéæ°S πch ,Iôé°T πc ≈∏Y á«ëàdG »≤dCGh ,kÓ«ªL kAGƒg 419


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 420

.≈°ûªªdG ≈dEG âHsô°ùJh ≥jô£dG øY âgÉJ AGô°†N máÑ°ûY »a íÑ°ùJ äGRq hE’G âfÉc .QÉjO QɶàfG »a Iô«ëÑdG ΩÉeCG o¢ù∏LCG É¡àëæLCG âëJ Égô«bÉæe q¢Sóàd AGOƒ°ùdG É¡HÉbQ π«ªJ .Ö«éY mÜÉ«°ùfG hCG ™°ShCG m ≥aCG ≈dEG iôNCG kIôe É¡©aôàd Oƒ©J ºK ,≈∏éN É¡fCÉch ≥FÉbód Qƒ«£dG √òg ¿Éëæ“ kÉ©e ɪgGôf ¿CG øμªj ’ ¿Éà∏dG ¿Éæ«©dG .ôNBG m ìÉæL ák °Uôa √GQCG …òdG ÖfÉédG øe ø«æ«©dG ióMEG íæeCG »fCG ô©°TCG .Ée ák YO øe íjôà°ùJ ,ôNB’G ÖfÉédG ≈∏Y iôNC’G ɪæ«H ,áYGOƒdG AÉYqO’ ôÑcCG .ÜòμdG √ƒLh »a ≈àM É¡bó°U »a l∑ƒμ°ûe kɪFGO ¿óæd »a ôYÉ°ûªdG ¿C’ .Rq hE’G ƒ˘g Pò˘∏˘à˘j Gk Ohô˘°T »˘æ˘ë˘æ˘ª˘j kɢfɢ«˘MCGh √ó˘Yƒ˘e »˘˘a Qɢ˘jO »˘˘JCɢ j kɢ fɢ˘«˘ MGC πãe A»éj kɪFGO .ô«¨àJ ’ √Qƒ°†M ≈°Vƒa ¿CG ô«Z .¬æe »YGõàfÉH ƒg .ÅWÉ°ûdG Ö«JôJ ó«©j ºK ,k’hCG á«∏eôdG Qƒ°ü≤dG ô°ùμj …òdG ꃪdG ,Iô«¨°U mIÉ°üëH ¬Ä«ée ø∏©j ¿Éc .»∏Ñb äGRq hE’G ¥ÉØf ∞°ûàcG …òdG çpóëoJh ,…Ohô°T qè°ûJh ,»Jô¶f ô≤à°ùe »a ™≤àd ,»°SCGQ ¥ƒa ôt ªJ .áØFÉîdG É¡àëæLCG AGQh ™°ùàJ »àdG ôFGhódG ºéëH ,äGRq hE’G ø«H kÉYõa øe âLôN ô¡°T ÉgôªY ál «MÉÑ°U lIôKôKh ,Iƒ¡b ÉHƒch ,»©e QÉjO ,äGƒæ°S ™Ñ°ùH ¬«JBG ¿CG πÑb p⪰üdG ≈∏Y ÜqQóJ …òdG ƒg .√Qó°U ¿óæd …uô©j ƒgÉg .¬©e ɪ¡à«°†b øjò∏dG ∞°üædGh ΩÉ©dG ìƒH √ó°ùaCGh QÉjO íeÓe É¡«∏Y .É¡aôYCG »àdG ô«Z iôNCG ¿óæd .kÉeƒj kÉeƒj »eÉeCG 420


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 421

. xhô˘J ¿hO Aɢ˘«˘ °TC’Gh ¢Sɢ˘æ˘ dG ≈˘˘∏˘ Y ɢ˘¡˘ ≤˘ ∏˘ £˘ j »˘˘à˘ dG ᢢ≤˘ ∏˘ £˘ ª˘ dG ¬˘˘eɢ˘μ˘ MCGh .™LGôJ ¿hO ,≈gOC’Gh ÉgÉ°†b »àdG ¬JôÑN ¿CG äCGQ π≤f ácô°T »a Gk ô«¨°U Gk ôjóe QÉjO 𪩫°S ÉC Ñ©j ’ ¬àaôY …òdG Gòg .¬«∏Y Gk ô«ãc oâ≤Ø°TCG .∂dòd ¬∏qgƒD J kÓ≤æàe kÉ≤FÉ°S »Ø«XƒdG ¬∏Ñ≤à°ùe ø«°ùëàd ≈©°ùjh ,ÉgQƒeCÉH ºà¡j QÉ°U ób É«fódÉH ∑ôëàj GC óH ¬fCG É°VôdÉH oäô©°T »æμdh ,Góæc »a ô«¨àj ød ¬fCG GóH …òdG .√ÉéJ’G Gòg »a kÉ≤Ñ°ùe π«îJCG .kGô«ãc √ó≤àaCÉ°S »fCG äô©°T Ée Qó≤H √QGôb âcQÉH ܃c É¡∏c ôaƒμfÉa »a óLCG ¿CG πÑb ∑Éæg IóMƒdG »ææë£à°S ∞«c .QÉjO º©W πãe ¬d mIƒ¡b øjCGh ,√Qó°U øe ™°ShCG »eƒªg ¬«a ≈YôJ ô°†NCG kÓ≤M óLCG øjCG .¬Øàc øe ák MGQ ôãcCG kCÉμsàe óLCG √É°Vƒah ¬bó°Uh ¬JQGôMh ¬ãjóM oâØpdCG .πLôdG Gòg Gk Òãc oäO qƒ©J .¿ƒμdG πc ,¿ƒμdÉH ¬J’ÉÑe ’h ¬JÉ°†bÉæJh ¬JÉYÉæbh √ô˘Fɢ˘é˘ °Sh √ô˘˘Jh ᢢ°Tɢ˘©˘ JQGh ¬˘˘∏˘ jhGƒ˘˘eh ¬˘˘à˘ æ˘ Mɢ˘°Th ¬˘˘à˘ ≤˘ °T ó˘˘≤˘ à˘ aCɢ °S .Ö∏≤àªdG ¬LGõe ¿GƒdCGh ¬°ShDƒch √óFGôLh »a ¿ qƒμàdG »a É¡«∏Y ó«b ’ »àdG ábÓ©dG √òg .ábGó°üdG ôeCG lÖ«éY ø˘˘«˘ H ɢ˘¡˘ ∏˘ °Uh ≈˘˘∏˘ Y ø˘˘jQOɢ˘b ø˘˘«˘ æ˘ KG …CG ø˘˘ «˘ Hh §˘˘ «˘ ë˘ e …CGh §˘˘ °Sh …CG πH ,iôNC’G äÉbÓ©dG πNGO ÉC °ûæJ »àdG kÉ°†jCG ábGó°üdG »gh .ɪ¡«MhQ ÖfɢL ∞˘≤˘j …ò˘dG Qƒ˘©˘°ûdG ¬˘fEG .ɢgQGô˘ª˘à˘ °S’ IQhô˘˘°†c ɢ˘¡˘ °ùØ˘˘f º˘˘«˘ ≤˘ J 421


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 422

ÖëdG ܃«Y øe …l GC ¬H ≥∏©àj ¿CG ¿hOh ,¬°ùØf iƒà°ùªdG ≈∏Y ,ÖëdG .¬FhÉ°ùeh iôoJ Éj »à≤jó°U pâæc ƒd π¡a .ÖëdG ܃«Y ≈∏LCG ¿B’G ¬«a ÉfCG Ée ,ôeC’G ÇOÉH ÉæYÉaófG »a ÉæªsμëJ ÉæfCG ƒd ?¬«a ÉfCG ɪe π°†aCG »dÉM ¿Éc »°ûªf ¿CG ¿hO ,ôãcCG ÉæYƒeO Éæ¶ØM Éæc πg ,ÉæJƒ°ûf ≈∏Y Éfô£«°Sh ?•ƒ°ûdG ôNBG ≈àM ºdh ,ójõªdG ≈dEG ¥Éà°TCG ¿CG ¿hO π«∏≤dÉH p∂æe ≈°VQC’ øcCG ºd .…ó°ùL »a á£≤f ôNBG kÉeɪJ »Ø°ûàμJ ¿CG πÑb »Ø≤àd pâfCG »fƒμJ :âØàg ÉeóæY ìÉÑ°üdG OÉ©°S ák ∏«ªL âfÉc ..»≤jó°U røco { ..r¬dƒLô∏d l¢UÉ≤àfG ôeC’G »a ¢ù«d »q bô°ûdG q¿GC ô«Z ..mQhóH ≈°Vôj ’ .zr¬dƒ£ÑdG QGhOCG ô«Z .Ée ádƒ£H QhO ≈dEG ¥ƒàJ kÉ°†jCG á«bô°ûdG ≈àM ,oâ∏≤d É¡«∏Y oäOR ƒd QGhOCG Oó©J »a ,áÑZôdG hCG ,IQó≤dG ¬jód »bô°ûdG ¿CG ɪ¡æ«H ¥ôØdG Ö©∏J ¿CG ™«£à°ùJ ’ É¡fCG hCG ,ó«Mh Qm hóH á«bô°ûdG »ØàμJ ɪæ«H ,ádƒ£ÑdG .kÉ«ØWÉY âbqõªJ ’EGh ,óMGh øeR »a ádƒ£H …QhO OÉ©°S Ió«°üb »a §≤a ¬àbGó°U Ée kÓLQ ∫CÉ°ùJ »àdG ICGôªdG √òg lπLQ √òNCG É¡Ñ∏b »a ádƒ£ÑdG QhO qøμdh ,∫ÉLôdG »a kIógGR â°ù«d 422


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 423

ßØàëJ ∂dòd ,ɪ¡æ«H ⩪L GPEG ø«∏LôdG ô°ùîJ ¿CG ójôJ ’ »gh ,ôNBG .§≤a QGhOC’G ´RƒJ É¡fEG .ôNB’G ábGó°U ≈dEG ≈©°ùJh ,ɪgóMCG qÖëH .™«ªédG »°VôJ ¿CG ∫hÉëJh áJhÉØàe máÑ°üfCÉH º¡æ«H É¡àKƒfCG º°ù≤J ÉfCG oâæc ƒ∏a ,ÖMh ábGó°U ø«H kGô«ãc ¥ôØj ’ kÉeƒªY øWƒdG q¿GE ºK Ée p∑óæY ¢ù«d .¿B’G lΩhôëe ÉfCG ɪc p∂æe oâepôoëd Ö°ùëa p∂≤jó°U .¬æe óH ’ ¿Éc ÉæÑM ¿CG hóÑj .áæjóªdG ΩÉeCG p∂JÉ«M »a …OƒLh ¬H ø«∏∏©J É¡∏ªëàæ∏a âfÉc kÉjCG ájô°ûÑdG ÉæàbÓY AÉæY ºt°ûéJ ≈∏Y øjôÑée ÉæeO Éeh ≈dEG π∏°ùJCGh ,¿GQóédG ¢TóNCG ød ÉfCG .ájÉ¡ædG »a lóMGh Ö©àdG ¿C’ kÉÑM .ábGó°U πLCG øe ,¬∏ªcCÉH ™ªàéªd »æeõdG QÉ«àdG ¢ùcÉYCGh ,ΩƒædG ±ôZ çÉà∏J ¿CG ≈°ûNCG »fC’ ,pâfCG p∂dCÉ°SCG ’h ,p∂àKƒfCG ∫CÉ°SCG ¿CG ójQCG óbh »∏ãe lπLQ ¬H p∂ÑdÉ£j ób Éeh ,áHÉLE’G á«©ÑJ øe p∂aƒîH p∂àHÉLEG ƒd ø«æªàJ πg :âÑÑMCG »àdG ≈ãfC’G É¡e ∫CÉ°SCG .ôNBG m πLQ áLhR päô°U ?Ö°ùëa ák bGó°U ¿Éc Éææ«H …òdG ¿CG Ée á≤jó°üc pâfCG p∂«dEG q±RCGh ,iôNCG mIGC ôeG ÖM »a ™bC’ oâæc πg ,áæJÉah á∏«ªL »g ºch ,É¡≤°ûYCG ∞«ch ,Ωƒj πc É¡æ«Hh »æ«H QGO kÉeƒj oâ∏∏°ùJ ∞«ch ,É¡LhõJCÉ°S ≈àeh ,É¡à«≤àdG øjCGh ,É¡àaôY ∞«ch ,ɢ¡˘«˘æ˘«˘Y »˘a Iô˘«˘NC’G »˘J󢫢°üb kAɢ°ùe p∂«˘∏˘Y CGô˘˘bCGh ,ɢ˘¡˘ eƒ˘˘f ᢢaô˘˘Z ≈˘˘dEG Iƒ°ùbh ,É¡ÑM OGóÑà°SG p∂«dEG ƒμ°TCGh ,ÉæeÉ°üNh ÉæëjQÉÑJh ÉæHÉàY p∂ãHCGh ÉæfƒæLh ,≈dhC’G Éæà∏Ñb Ωƒj äGP ∂d »μMCGh ,É¡dɪL ¿É«¨Wh ,É¡àKƒfCG .ô«NC’G ÉæFÉ≤d π«°UÉØJh ,∫hC’G 423


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 424

¿CG ¿hO ≥jó°U øe ôãcCG Éæd ¿ƒμj ób .QGhOC’G Qo ôt μJ ábGó°üdG ᪠p°S ƒg Gò¡a ,Ö«ÑM øe ôãcCG Éæd ¿ƒμj ¿CG øμdh .∂dP ¢SÉædG ôμæà°ùj ájGóÑdG òæe äôμa ∂dòd .ô¡©dG hCG IAÉfódÉH ¬ÑμJôe º°ùj …òdG QÉ©dG …òdG ™ªàéªdG ø«fGƒb ∂dòH ôo °ùcCG »æfEÉa ák ≤jó°U òîJCG ÉeóæY »æfCG oâeO Ée ,Iô«¨°üdG ø«fGƒ≤dG »æª¡J ’ ≥°ûYCG ÉeóæY øμdh ,¬«a ¢û«YCG .ÖëdG ,≈dhC’G IÉ«ëdG Iô£ØH Gk ôq«°ùe ¬∏dG ¿C’ ,AGqƒM øY kÉãëH âfÉc ¢VQC’G ≈∏Y ÉgÉ£N ΩOB’ mIƒ£N ∫hCG .∫hC’G »HCG ≈£oN ≈∏Y …É£N tôLCG ÉfCGh .IÉ«ëdG »g ≈ãfC’G ¿CG ¬ªs∏Yh √ô£a øe mIƒ°ù≤H √ƒYõàfG …òdG Ö«ÑëdG »©∏°V øY åëHCG ,»JÉ«M øY åëHCG ΩódGh ,kÉKqƒ∏e ìôédG ø«cQÉJ ,¿Éμe πc »a ºë∏dGh ΩódG øjôKÉf ,…Qó°U ,ÖjôZ m πLôd »©∏°V Gƒ£YCGh ,IOQÉ°T ìhôdGh ,kGôjõZ ™eódGh ,kÉaRÉf .¬JÉ«M »a áæjõdG øe kÉ«dÉN »≤H …òdG ó«MƒdG QGóédG ¬H øujõ«d Öq∏≤àj …òdG πeC’Gh ,p∂bGôa »a ¬JóLh …òdG ∫ƒ¡dG ó©H ≈àMh p∂Ñëc kÉÑM ¿CG øXCGh ,ÖëdÉH kÉμ°ùªàe oâdR Ée ,¢VôªdG ¢TGôa ≈∏Y äɪ∏μdG ¬ÑæéàJ kÉÄ«°T ¿Éc ,§b kÉjOÉY kÉÑM øμj ºd ¬fC’ ,Gòg πc ≥ëà°ùj .ÉgQƒ°üb ìÉ°†àaG øe kÉaƒN äÉØ°üdGh …òdG ºjó≤dG πLôdG ƒg É¡Jó«°üb »a OÉ©°S ¬àØ°ûàcG …òdG »t bô°ûdG ÉeCG .¬eQÉëe ,¬à∏«∏N ,¬àÑ«ÑM :AÉ°ùf çÓK ™e ’EG ¬JÉ«M »a πeÉ©àj ’ ICGôªdÉa ,±ô£àªdG …QƒcòdG ¬q∏é°S øe á£bÉ°S ál Äa sø¡a ,äÉ≤jó°üdG ƒ∏©j ¿CG ÉeEG ,Égóq«°S ¿ƒμj hCG ,¬Jóq«°S ¿ƒμJ ¿CG ÉeEG ¬JÉ«M πNóJ »àdG 424


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 425

.áÑ«Ñëc ¬«∏Y ƒ∏©J hCG ,á∏«∏îc É¡«∏Y äô˘˘ª˘ à˘ °SGh ,Aɢ˘b󢢰UCG ɢ˘fCGó˘˘H ?∂dò˘˘c ¢ù«˘˘dCG ,Aɢ˘b󢢰UCG ɢ˘æ˘ c ɢ˘æ˘ μ˘ dh äGhɪ°ùdG ºéëH kÉÑM É¡«dEG ÉæØ°VCG Éæμdh ,Iô«NC’G á∏«∏dG ≈àM ÉæàbGó°U »àdG »g ºK ,ôeC’G ∫hCG ÉæÑM âÑéfCG »àdG »g ÉæàbGó°U .¢VQC’Gh ’ …òdG »fƒμdG »Ø°üf p∂fCG ô©°TCG oâæc »fC’ ,ôÑμjh ƒªæj ¬à∏©L .√ô«Z kÉØ°üf »d ¬∏dG ≥∏îj ºdh ,Qôμàj ≈∏Y »°ûªæd kÉ©e Ωƒ≤fh ¬«∏Y ¢ù∏éf …òdG »Ñ°ûîdG »°SôμdG ∑ôàf øμj ºd .åjóëdG AÉæKCG »°ûªj ¿CG QÉjód Ö«£j ¿Éc .Iô«ëÑdG áqaÉM .¬eÓc øe lAõL ¬à«°ûe ¿CÉc ∂dP ¬≤gôj :¬àdCÉ°S ?»°ûªdG âªq∏©J ≈àe .π«∏dG ™e ΩÓ¶dG »JCÉj ɪc ,Oqô°ûàdG ™e »JCÉj ƒg .¬ªq∏©JCG ºd »Øàæ«a ,¢VQC’G ≈∏Y ∑ôëàj løFÉc »fCG kÉfÉ«MCG »°ûeCG ÉfCGh ô©°TCG ,¢VQC’G √òg øe lÖ«°üf »dh ,¥ƒ∏îe ÉfCG ,ágÉØàdG Qƒ©°T »∏NGO øe .kÉ«°ûe É¡æe ¬YõàfG ?∞«°UôdG ≈∏Y áHÉàμdG â°SQÉe πg ,ôYÉ°ûdG É¡jCG ál HÉàc »°ûªdG .¬«àdG øeóJ »àdG ΩGóbC’G ¬∏©ØJ Ée Gòg ¿EG .»°ûªdG øY ∞bƒàj ’h ,ΩÓμdG øY ∞bƒàj m Ωƒ˘j π˘c »˘°ûª˘j ¿É˘˘c …ò˘˘dG ƒ˘˘Ñ˘ eGQ ô˘˘KQBG »˘˘°ùfô˘˘Ø˘ dG ô˘˘Yɢ˘°ûdG oäô˘˘scò˘˘J ô©°ûdG ∑ôàjh ¬∏dG OÓH ¥ƒa kÉ«°ûe Öàμj ¿CG Qôb ¬fC’ kGôàeƒ∏«c ø«KÓK 425


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 426

ºd »fC’ kGôYÉ°T óYCG ºd{ :∫ƒ≤j ¿Éc .ó©H øjô°û©dG ø°S »a ∫õj ºd ƒgh .QÉjO πãe »°ûªdG ±ôàëjh áHÉàμdG ô≤àëj ôNBG lπLQ ƒg Ég .zkÉfƒæée óYCG ∞bƒàà°S øjCG iôoJ ,¢ùjQÉH øY Gk ó«©H ∫É«eC’G ±’BG ƒÑeGQ äÉe ?QÉjO ≈£N ?kÉHôg ΩCG ,kÉ«©°S »°ûªJ πg .kÓ∏e Ée kɪFGO áLPÉ°ùdG »à∏Ä°SCG ¿CG º¡Øj .º°ùàÑj ƒgh Iô«NC’G ¬àª∏c ∫ƒ≤j âfÉc »àdG á«eOB’G »àÑZQ ∞°ûμj ¬à«d .AÉμÑdG »a ák ÑZQ ÉgAGQh »ØîJ .ÉgóLCG ≈àM AG qƒM AGQh »°ûªdG »a π«∏b πÑb …ôμØH QhóJ ∞«c …QOCG ’ .»FÉμH ’h »FÉcP Ωôàëj ’ …òdG πLôdG kÉ°†jCG ƒg .¬eÉeCG lá©eO »àÑ∏Z ɪ∏c kÉμMÉ°V ¬≤¡≤j kÓLQ Qƒ¡°ûdG √òg ∫GƒW oâ∏ªëJ :»d ∫Éb kIôq e .Oƒ°SC’G Ωƒ«∏d AÉ°†«ÑdG á©eódG »∏N √ôNsój √GôJ m Ωƒj …q GC h ?´ÉLhC’G √òg πc ó©H ƒg √ô¶àæj Om Gƒ°S …q GC ?√DhÉμH ¬d »s ∏Y ó¡°ûj ɪæ«H ,πLQ ΩÉeCG AÉμÑdG øe ∞μæà°SCG »æfCG Ö«é©dG ¿Éc É¡dÉ«ãfG ¿CGh ,iqôM âfÉc »YƒeO ¿CG p∂Øàch p∑ôëfh p∂¡Lh .∞bƒàj ’ k’Éq«°S Gk QOÉg âHôàbG ºK ,kÓ«∏b »æY É¡¡LƒH âMÉ°TCG oâ«μH GPEG âfÉc π¨æJ ¢ùeh .á©eódG êÉéJQG É¡æØL ≈∏Yh »YƒeO í°ùªàd 426


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 427

¥ô¨oJ .»μHCG GPɪd …QóJ ’ »gh ,p∂«∏Y »FÉμH ÉgÉμHCG ºμ∏a »eCG ÉeCG …òdG »fɪàc øeh ,»dÉM øe √GôJ ɪd á∏«d πc ´ƒeódÉH É¡JOÉé°S »μÑjh ,kGôéa ≥«Øj íÑ°UCG …òdG É¡æHG ¿CG ∑QóJ âfÉc .kGô«ãc É¡≤gôj ≥ë°Sh ,¬H sºdCG kÓ«≤K kɪq g ¬«ÑæL ø«H »Øîj ,¬JOÉY ô«Z ≈∏Y ,kGôq °S äÉ°UôY »a ¢†côj ,Æhó∏ªdG πãe ¬côJh ,¬dɪàMG ≈ghCGh ,¬eɶY .í«°üj ƒgh √Gôj …òdG ¬fõM ∫ƒg øe π«∏dG ≈eôe »a »q æ«Y oâ«≤dCGh ,∂∏J IôNÉ°ùdG QÉjO áeÉ°ùàHG oäRhÉéJ ô˘©˘°û«˘°S ≈˘à˘e ,á˘Hô˘¨˘H ák ˘Hô˘Z ô˘q«˘¨˘«˘d 󢩢 à˘ °ùj …ò˘˘dG π˘˘Lô˘˘dG Gò˘˘g .¬˘˘Jô˘˘¶˘ f q∞μjh ,kGô«NCG »æëæ«°S ≈àe ?´ƒeódG ¬«æ«Y »a ódƒà°S ≈àe ?¢SCÉ«dÉH ’ …òdG ƒgh óª°üj ∞«c ?IÉ«ëdG ΩÉeCG √Qó°U ïØfh ¬àeÉb Ö∏°U øY ?»°ûªdG øY ∞bƒàj ø«M ¬qª°†j øWh ÜGôJ ≈àM ,A»°T …CG ∂∏ªj ÉfCG .ÉæfGõMCGh ÉæeÓMCG ¿QÉbCG ¿CG »∏NGO »a ∫hÉMCG .√É°ûªe …QÉLCG ,»∏LC’ äóL oh iôNCG ܃∏b »a ôYÉ°ûeh lIô°SCGh løWh …óæY …òdG ¿CG »æ૪j …òdG ÉfCG ,»FÉ¡fÓdG ¬JÉà°T πãe kÉJÉà°T πªàMCÉ°S »fGôJ πg ?»æY âq∏îJ Ée kICGôeG ¿l GõMCG …óæY ¿Éc ƒd .πà≤j ≈àM ót Ñà°ùj …òdG óMGƒdG ¿õëdG ¬fEG πμH päOsôØJh ,»JÉ«M »a Ée πc pâjƒW p∂æμdh .p∂æY »æà∏¨°ûd p∑ô«Z ¿õëdGh ,ó«MƒdG ÖëdG pâæch .샪£dGh ΩÓMC’Gh ôª©dG .A»°T .ó«MƒdG ,≥ª©dG »a ¢Uƒ¨J ,ìôéJ .kɪFGO ÉæH ∂àØJ Ió«MƒdG ¿GõMC’Gh 427


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 428

»fõM Éj .ó°ùédG ôFÉ°S »a Gk OÉ°ùa å«©Jh ,çƒ∏àJ ,Ö©°ûàJ ,øWô°ùàJ ºch ,p∂æY »æ«ÑL øem Ωƒj πc oå©ÑæJ QÉμaC’G øe ºc ø«ª∏©J ƒd ,pâfCG .¬°ùØf Ωƒ«dG »a ,䃪Jh ódƒJ ,äÉ°TGôØdG πãe äQÉ°U ΩÓMC’G øe .ïjQÉàdG »a ¥ôYC’G ¿õëdG ƒfÉæa ºg ¿ƒ«bGô©dGh .øjõM QÉjOh É¡àHqô°ûJ »°SBÉe º¡°ShDhQ ≈∏Y ™jô°ùdG »°SÉ«°ùdG ÖbÉ©àdG º¡KQhCG ɪHQ òæe øjô¡ædG √É«ªH â£∏àNG AÉeódG øe ºc .AGƒ¡dGh AɪdG ™e º¡Hƒ∏b ºd GPEG .¢VQC’G ¥hôY »a ÜQÉ°†dG ¿õëdG ¿É°üZCG º¡fEG ?Ωó≤dG Gƒf qƒdh ,GƒμHh º¡fƒ«Y ¬H Gƒ∏qëμa ,kÉaÉ°ùàYG º¡fõM GƒØ°ùàYG Gƒfõëj ,º˘¡˘Jɢ¨˘ oW ¬˘H Gƒ˘ª˘LQh ,º˘gAÓ˘Hô˘c ¬˘˘H Gƒ˘˘ª˘ eQh ,Gƒ˘˘qæ˘ Zh º˘˘gô˘˘Lɢ˘æ˘ M ¬˘˘H .≈YƒédG º¡dÉØWCG √GƒaC’ √ƒ≤°Sh ƒg ±ƒîdG ¿CG »HÉÑ°V »fóæd ±GôàYÉH QÉjO øe ôØXCG ƒd Oq hCG oâæc ák eÉ°ùàHG »q ∏Y ≈eQ ºK .âμ°ùa ,∂dP øY ¬àdCÉ°S .áHÓ°üdG ¬KQhCG …òdG .kGó«©H »H »≤∏«°S ¬eÓc øe Égó©H Ée ¿CG º∏YCG :QÉjO ∫Éb òîàJ âfCÉa ¿õëJ ÉeóæY .áYÉé°T ¬JGP óëH ¿õëdG ¿CG º∏©J πg »a ∂dòH íéæJh .kÉeɪJ ∂Ñ°SÉæj ’ ∂H ¬∏©ØJ Ée ¿CÉH IÉ«ëdG øe kÉØbƒe IÉ«ëdG óe ºZQ ,âfCG .Gòg πãe ∞ q°ù©J ≈∏Y »∏NGódG ∑OqôªJ á«HôJ .∂fõM ¬«a »æÑJ kÉfÉμe äóLh ,Qõéj ’ …òdG ?QÉjO Éj Êõ◊ IÉ«ëdG ¬HCÉJ πgh ¿EG ∂fCGh ,∂d ¬HCÉJ ød IÉ«ëdG ¿CG ó≤à©J ¿CG ƒg ±ƒîdGh øÑédG 428


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 429

Gò˘˘g .kG󢢫˘ Mh ∂Ø˘˘∏˘ î˘ Jh ,∂fhO Iɢ˘«˘ ë˘ dG »˘˘°†ª˘˘à˘ °ùa ,¿õ˘˘ë˘ ∏˘ d âØ˘˘ bh ƒg É¡dÉjPCÉH q∫òªdG ∂°ùªàdG Gòg ,IÉ«ëdG ÜÉ≤YCG »a ÖFÉîdG ¢†côdG .¬æ«©H øÑédG ƒg ,±ƒîdG @@@ ≈dEG …qOƒD j ɪgÓc ,áMÉÑ°ùdG AÉæKCG ΩƒædG ¬Ñ°ûJ âqà°ûe m øgòH áHÉàμdG .¥ô¨dG äÉHƒf ø«H íLQCÉJCG oâdR Ée »æqfGC ɪq«°S ’ ,¥ôZCG ¿CG ójQCG ’ ÉfCGh ô°†NC’G …ôàaO »a ¬àHÉàμH äCGóH Ée ∫ɪcEG ∫ƒM πeC’G º°SGƒeh ¢SCÉ«dG .ÇOÉ¡dG ºjó≤dG áHÉàμdG ø«æM »fOhÉY .…QɶàfG »a √óLC’ ¿óæd øe oäóY ɪثc áHÉàμdÉH oäCGóH .Oƒ©j ød QÉjO ΩGO Ée ¬«a »°ùØf øaOCG ¿CG oäQôbh ¿CG πÑb kÉ©jô°S ¬°û≤fCGh π«∏dG ôcòJCGh ,πsμ°ûàJh ±hôëdG »≤dCG .≥ØJG º∏≤dG §N ø«H ¬«a ¥uôaCG ’ ìôédG πμ°T º°SQCGh ,ìÉÑ°üdG »æcQój .áØ∏àîe lΩÉμMCG »àHÉàc πãe á«MGôédG áHÉàμ∏∏a .±õædG §Nh ,kÓ«∏b É¡«∏Y ójRCG ¿B’G .áëØ°U øjô°ûY »∏«MQ πÑb oâÑàc ób oâæc »æªdDƒj Ée Qó≤H É¡àdBÉ°V »æªdDƒJ Óa ,äqôe »àdG äÉëØ°üdG óq YCG ºK .™bóªdG Égô≤a ,CGó°U ¢SCÉ«dG ¿CG óH ’ ?p∂ÑM ôªY ÉgôªY mIôcGP øe ≈≤ÑJ Ée GògCG .áé«àædG »g √ògh ,CGó°U ¿õëdGh ïjQÉJ √ó¡°ûj ∫ qƒëJ CÉ£HCG »a OGƒ°ùdG ≈dEG »°ûªJ AÉ°†«ÑdG ¥GQhC’G 429


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 430

»d hóÑj ôeC’G .¢†cQCG oâdR Ée »æμdh ,áªjó≤dG ájQɪ°ùªdG òæe áHÉàμdG .IóMGh mIQDƒH »a âàà°ûJ »àdG ¿GõMC’G ™«ªéàd mádhÉëe Oqôée ¬fCÉch ó«YCG »°ùØf oäóLh .â«e Iô«°S »g GPEÉa Gk ô«¨°U kɪJCÉe ÉgójQCG âæc ó«YCGh ,≈qdh ¬fC’ ,ó«©°ùdG ≈∏Y »μHCÉa ,Éææ«H QGO A»°T πc ≈∏Y QhôªdG .kÉ«aÉc øμj ºd ∫hC’G »FÉμH ¿C’ ,øjõëdG ≈∏Y AÉμÑdG ÆôaoCG ,ájGhQ ≈dEG ¿ƒμJ Ée ÜôbCG ¥GQhCG ™°†H ¤EG êÉàMCG »æμdh »©Lh ±É£ªdG ôNBG »a p∂d ΩqóbCGh ,»°ùØf É¡H …qõYCGh ,»fGõMCG É¡«a ôÑYh ,IÉ«M »eCGƒJ ºgƒdGh ºdC’G ≥∏oN AóÑdG òæªa ,ÜÉàc »àqaO ø«H .áHÉàc íÑ°ü«d ºgƒdG Q qƒëJh ƒg ɪc ºdC’G qπX ø«æ°ùdG ø«jÓe »g √ògh .Ée kÉeƒj GƒªdCÉJ º¡fC’ hCG ,¿ƒªdCÉàj º¡fC’ ¿ƒÑàμj º¡fEG .Éæe’BG ºéëH kÉeÉghCG É¡H ≥∏îf Iô«¨°U IGOCG ,º∏≤∏d ≈dhC’G áqjƒ¡dG »©HÉ°UCG äÉjÉ¡f ø«H Ö«ÑëdG p∂¡Lh ∫ÉNEG oâæc »àHÉàc ∫GƒW ’ ≈àM ¿RGƒàdG k’hÉëe p∂d »ÑM ≈∏Y »°ûeCG .…Qƒ£°S äÉjGóHh .óÑ©e IôîHCG ¢ù«dh ák jGhQ ÉgójQCG ÉfCÉa .πqàÑJCG ’h ,ÖqgôJCG ’h ,Ω uƒgoCG »æμdh ,p∂H π«JôàdG π«WCG ø∏a º¡fɪjEG ¿Éc ɪ¡e ál dƒ∏ªe ¢SÉædG π«JGôJ Éeh ,¬∏bCG ºd Éeh ,p∂d ¬à∏b Ée p∂©eÉ°ùe ≈∏Y ó«YCGh ,q»dEG p∂jó«H òNBÉ°S .¬dƒb øY p∂∏«MQ »æ©æe Éeh ,¬dƒbCG ¿CG πÑb pâfCG pâ∏MQ ɪc kÓ«d p∂«dEG πMQCG ¿CG »Øμj .âÑàc ɪd »àÑ«ÑM Éj »©e pâæc ƒdh ’ .¥GQhC’G ≈∏Y ø«¡ªdG AÉμÑdG øe k’óH p∑Qó°U ≈∏Y »μHCGh ,äO qƒ©J »fCG …ô©°ûJ ¿CG p∑ójQCG ôeC’G ôNBG »a .áHÉàμdG ’h ΩÓμdG ≈dEG áLÉM 430


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 431

.É¡«cQóJ ’ hCG »eƒªg »cQóJ ¿CG º¡j ’h ,§≤a p∂ÑMCG ,∂dòc øμJ ºd ƒd ≈àMh ,IOQÉH É¡fC’ …OôH ¥GQhC’G Gƒqª°S ,kɪjób ,¬Jôμa øe ô¨°UCGh ,É¡bƒa ÖJÉμdG ∫É©à°TG øe OôHCG ,âfÉc kÉjCG ,»g .√ó©H øe »g ≈≤ÑJh ,≈æØjh ƒg ¥ôàëj ∂dòd ,¬JôªL øe GC ógCGh ¿CG ó©H ¢ù«d .…ó©H øe ≈≤Ñj ¿CG Gòg OQÉÑdG »ªgƒdG »FÉμH øe ójQCG øe §≤°SCG ¿CG ó©H øμdh ,∑Gòæ«M »æ«æ©«°S ôeC’G ¿CG øXCG Óa ,äƒeCG ,p∂æe Gk ó«©H ,p∂æY kÉÑjôZ íÑ°UCGh ,∞jôîdG ábQh §≤°ùJ ɪc p∂Ñ∏b .IôcGòdG óeô°S »a má¡Lh ÓH Gk ôaÉ°ùe »a …OÉeQ íjôdG ôãæJ ¿CG øe k’óH ájGhQ ¥GQhCG ≈∏Y äƒeCG ¿CG ójQCG πªcCG ¿CG πÑbh ,p∂«dEG π°UCG ¿CG πÑb kÓ©a 䃪dG »æcQój ó≤a ,Ωó©dG ,p∂∏LCG øe …OÉ¡L »¡àæj ¿CG πÑbh ,p∑ƒëf ≈£îdG ¬ãMCG …òdG »«©°S .p∂æe êGhõdÉH ô«NC’G »ª∏Mh @@@ :oâÑàc ’ m∞°UÉY mÖëH oâª∏M ,»à≤gGôe øe º«ª°üdG »a ,ø«æ°S òæe{ ,»bGQhCG ≈∏Y ìÉ≤∏dG ܃ÑM ôãæjh ,kÉfõM »Ñ∏b ÓC ªj .Qòj ’h »≤Ñoj QõédGh óªdÉH º∏MCG oâæc .πÑb øe ÖàcCG ºd ɪc ÖàcCG »æ∏©éjh ,íjôdG É¡H ≥aôJ ’h ,ôëÑdG É¡ªMôj ’ ¿BÉ£°T ≈∏Y AÉμÑdGh ,ꃪdGh ±Gó°UC’G ÉjÉ≤Hh πeôdG ’EG ¬«∏Y ƒæëj ’ ,º q£ëe m ≥gôe Qm É°U πãe .á≤«à©dG 431


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 432

m Ωƒj πc »ææq≤∏Jh ,Oƒ©J ’h »JÉ©eO lICGôeG »æe ´õàæJ ¿CG ójQCG oâæc ÉØ°Th ,QÉ«¡f’G áaÉM ≈∏Y »æcôàJh ,áYƒ∏dGh ¿õëdG ájóéHCG øe kÉaôM ø«M É¡«æ«Y ø«Hh ,ô«°ûJh ÅeƒJ ø«M É¡©HÉ°UCG ø«H kÉ≤∏©e ,¿ƒæédG ΩÉ«g »¡Lh ≈∏Y º«gCGh ,I nhrôYo ∫ÉMQ ÉgôKEG ≈∏Y ó°TCG .™eóJh ƒ°ù≤J .äódh ɪc kÉfÉ°ùfEG »fó«©J ¿CG ,Ée mICGôeG øe ójQCG oâæc ,¢ù«b √ò˘˘¡˘ H ≈˘˘à˘ M »s ˘ ∏˘ Y qø˘ °V ¿CG ≈˘˘ dEG »˘˘ æ˘ jQOõ˘˘ j Ö뢢 dG ¿CG tø˘ XCG oâæ˘˘ c oâ≤q∏©Jh ,päÉC j ºdh √QɶàfG »a ô©°ûdG äÉÑàY ≈∏Y oâ°ù∏L .´ÉLhC’G π«∏dG OGƒ°S â°TóNh ,päÉC j ºdh …ó«H É¡àëfCG »àdG AÉ°ùædG ΩÉæ°UCÉH ,±qô£àe l¥ƒ∏îe sÖëdG Gòg ¿CG oâæeBÉa ,päÉC j ºdh Gk ôgÉ°S ¬«°†bCG …òdG .ø«jOÉeôdG ∫ÉLôdG ±ô©j ’ øe êôîj OÉμj ’ …òdG nπLôdG Gòg tÖëdG Qhõj ∞«c ∑QOCG ºd tÖëdG ¥ô£j πg ,¬HÉàch √ôàaO äÉjÉ¡fh ,¬Jó«°üb OhóMh ,¬àaôZ øe ô¨°UCG hóÑj …òdG π«ëædG oπ«Ä°†dG ÓC ªj πgh ?ádƒéîdG Ü n ƒ∏≤dG …òdG ƒg ,√óéJ ÉgGôoJ øjCGh ?Ée mICGôeG nÖ∏b πbC’G ≈∏Y ø«æ°ùH √ôªY ?ô£ªdG äGô£b øe ÅÑàîj ɪc ,AÉ°ùædG ¿ƒ«Y øe ÅÑàîj ,ÖëdG ¬H A»éj Ée ∞æYCÉc .AÉL ..ÖëdG Gòg øe oâ°ùÄj ɪdh πμ«g ¿CG oâæ≤jCG kÉeɪJ »æq∏àMG ɪdh .ICGôLh kÉfGƒØæYh kÉfƒæLh kÉÑî°U »˘Ø˘©˘°Vh …ó˘°ùL ≈˘∏˘Y Gk ô˘«˘Ñ˘c AɢL .¬˘ª˘é˘ë˘d kɢĢq«˘¡˘ e ø˘˘μ˘ j º˘˘d »˘˘eɢ˘¶˘ Y §˘«˘ë˘ª˘dG t≥˘°ûJ á˘Ø˘°Uɢ˘©˘ c kɢ «˘ Jɢ˘Y Aɢ˘L .Ahó˘˘¡˘ dGh º˘˘∏˘ °ùdG ≈˘˘dGE »˘˘fƒ˘˘cQh »æμdh ,¬fÉaƒW ≈∏Y iƒ≤j ô«¨°üdG »HQÉb øμj ºdh .πMÉ°ùdG ¥uõªJh 432


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 433

.Éæg kÉ«eôe »æàØq∏Nh áØ°UÉ©dG â°†e ≈àM â°ûY .™LGôàdG áYÉé°T øe ôÑcCG »aƒNh ,»∏qªëJ ¥ƒØj »fõM ¿Éc ,kÉaÉØL ôãcCG »ª∏b QÉ°Uh .kGóL áªdDƒe á q°üo¨dGh ,≥ëH kÓ«≤K qº¡dG ¿Éch ’ »dÉ«Nh ,AÉμH »aôW ø«H Iô°UÉëe »Jôμah ,kɪ≤oY ó°TCG »bGQhCGh ’h ,kÉÄ«°T »æ©J ’ ,ág qƒ°ûe óFÉ°üb äódƒa .»∏NGO »a ’EG ∫ qƒéàj ,¬«∏Y »àØ¡d ≈YQ Ée …òdG ÖëdG Gòg »a »∏eCG ÜÉNh .kGôÑN »≤∏J .¬d …QɶàfG ∫ƒWh .ΩOɢ≤˘dG Ωɢ©˘dG ø˘˘e ƒ˘˘«˘ fƒ˘˘j ≈˘˘dEG π˘˘jô˘˘HCG ø˘˘e ,ɢ˘¡˘ e ɢ˘j kɢ ©˘ jô˘˘°S ø˘˘jôq ˘ ª˘ J ´ô°SC’Gh ≈¡°TC’Gh ´hQC’Gh πªLC’G »ª∏M pâæc .áëØ°üdG …ƒ£æJh Ée ™éaCÉc â¡àfGh ,Qƒ¡°ûdG ôªJ Ée πªLCÉc p∂©e …Qƒ¡°T äqôe .k’GhR ´ô≤J âfÉc »àdG QGòfE’G ¢SGôLCG oâ∏gÉéJ ºc ÉgAÉæKCG ôcòJCG .»¡àæJ óફ°S ÉæÑM ¿CG ≈∏Y m Ωƒj πc øgGQCG ,I qƒ¡dG ƒëf ôl FÉ°S ÉfCGh »∏≤Y »a ábQh ™e §≤°S »fÉgQ øμdh ,∞«îªdG p∂LGhR øY p∂«æãj ≈àM ôÑμjh .∂aÉaR Ωƒj øY »d âØ°ûc »àdG Iô«NC’G ºjƒ≤àdG »æàÑÑMCG Ée •ôØd mIôq e ∞dCG ô q°ùëJCGh ,p∂àÑÑMCG Ée •ôØd Gk ô«ãc ô q°ùëJCG kÉbƒ°û©e ¿ƒμj ¿CG QGƒéH kÉ≤°TÉY πLôdG ¿ƒμj ¿CG π¡°ùdG øe ºc .pâfCG .∫ɪédGh AÉcòdGh áKƒfC’G √òg πc É¡d ,p∂∏ãe mICGôeG øe IQGôëdG √ò¡H ºd Ée πc øe ÉæeôëJ É¡fCG ƒd ádOÉY IÉ«ëdG ¿ƒμà°S ºc ,∫AÉ°ùJCG ƒ˘g ¬˘bô˘°ùJ º˘K ,A»˘°ûdG ≈˘dEG É˘æ˘ aôu ˘ ©˘ J ɢ˘eó˘˘æ˘ Y ᢢ«˘ °Sɢ˘b »˘˘g º˘˘ch ,±ô˘˘©˘ f .¬H ÉæàMôah 433


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 434

Gò˘g ∞˘°üæ˘˘H ,Ö뢢dG Gò˘˘g ∞˘˘°üæ˘˘H »˘˘fô˘˘ª˘ ¨˘ J ø˘˘e p∑󢢩˘ H ó˘˘LCG ø˘˘jCG πH ,ÜGƒHC’G ¥ô£J ’ kIGC ôeG óLCG øjCG ?≥jôëdG Gòg ∞°üæH ,AÉ£©dG ,áØbGh »gh ’EG É¡H ô©°TCG Óa ,Iô£b kIô£b »JÉ«M ¥ƒ≤°T øe Üqô°ùàJ .»bɪYCG »a ,É¡àKƒfCG πμH ,É¡©e kÉbÉØJGh ,IÉ«ëdG ™e áfóog oäó≤©d p∂∏ãe kICGôeG Gk óLGh oâæc ƒd pâfCG ¬pà«≤HCG Ée »g òNCÉJh ,pâfCG ø«£©J Ée n∞°üf »æ«£©J mICGôeÉH ¬H ôØXCG ƒd »fCG º∏YCG .p∑ó©H kICGôeG ø¡æe âÑÑMCG ƒd AÉ°ùædG º∏XCG »æμdh ,»æe É¡JÉ«M ∫GƒW ≈≤Ñà°S É¡fCGh ,»Ñ∏≤H É¡d oâ«ah Ée ,…ó°ùéH É¡d oâ«ah ¬˘˘à˘ Øq ˘ pc ≈˘˘∏˘ Y p∑ó˘˘Mh pâfCG ø˘˘«˘ °ù∏˘˘é˘ J ,π˘˘Fɢ˘e ¿Gõ˘˘«˘ e »˘˘a ák ˘ ≤˘ ∏˘ ©˘ e »˘˘ ©˘ e .áëLGôdG ó≤∏a ,™LGôJCG ƒd Gk ô«ãc Ot hCG ,™LƒdG øe É¡s≤M Qƒ£°ùdG íæeCG ’ »fC’ kɢfɢ°ùd »˘æ˘ë˘æ˘ª˘j º˘d ¬˘æ˘μ˘dh ,™˘«˘ª˘é˘dɢH π˘©˘Ø˘j ɢª˘c kɢfõ˘M Qó˘≤˘ dG »˘˘æ˘ ë˘ æ˘ e …ôYÉ°ûe øe ¢ù∏àNCG »fCÉH ô©°TCG .¬àdƒ«°ùH kɪ∏b ’h ,»fõM áMÉ°üØH »Jɪ∏c ø«H oâcôJ »fCG oâØ°ûàcG ,AGQƒdG ≈dEG âØàdG GPEG ºK ,ÖàcCG ÉfCGh .í«Ñb …ó∏L m ¢Vôe πãe ájGhôdG ó°ùL »a OóªàJ ,Iô«ãc mäÉZGôa ø˘˘e …ó˘˘æ˘ Y{ :∫ɢ˘b ɢ˘eó˘˘æ˘ Y ô˘˘«˘ dOƒ˘˘ H »˘˘ æ˘ fCɢ c ?p∂©˘˘ e »˘˘ Jɢ˘ jô˘˘ cP ø˘˘ jCG ô°ûY á©HQCG …ôªY ÉfCGh ,zΩÉY ∞dCG …ôªY ¿Éc ƒd ɪe ôãcCG äÉjôcòdG ¿CG ™«£à°ùj lº∏b …óæY ¢ù«dh ,¿õëdG øe É¡Ø©°Vh ,ÖëdG øe Gk ô¡°T ?Gòg øe kÉÄ«°T Öàμj øe iôNCG káî°ùf Qó≤dG ¬ëæe øe ∑Éæg ∫GR ɪa ,¢SCÉH ’ ∫ƒbCG kÉfÉ«MCG 434


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 435

øgƒdG ÜqôL ¬fC’ »ægh ôب«°S kɪàM Gòg πãªa ,¬ª°SÉH káfqhóe ,»fõM ÖëdG ¿CG øeBG ¬fC’h ,»æª¡Ø«°ùa ≥°ûY ∞«°UQ ≈∏Y ™sμ°ùJ ¬fC’h ,»∏ãe ºK kÓjƒW º∏ëdG √ÉãfCG ô¶àfG øeh ,…ôÑb Qhõ«°ùa äƒe ¥GôØdGh IÉ«M πMôJ ºK ,ºjƒ≤J ábQhh ,áYÉ°S »Hô≤©H kÉfƒgôe kÉÑM ¬jój ø«H óé«d ¥ÉaCG ≈∏Y πeQC’G »μÑj ɪ∏ãe ,kÓjƒW »μÑ«°ùa ,ôNBG m πLQ ∞æc ≈dEG ¬àÑ«ÑM .≥°TÉ©dG ≈∏Y ≥°TÉ©dGh ,πcÉãdG ≈∏Y πpcÉãdGh ,πeQC’G ɪdÉM ¬jôàd m πØW πãe p∂«dEG ¬àÑàc Ée πªMCGh p∂d ÖàcCG ÉfCGh p∂àÑÑMCG òæe ôcPCG oâdR Ée .á∏Ñ≤H ,á©eóH ,ÜÉéYEG Iô¶æH ,áª∏μH »ææ«ÄaÉμàa .¬æe »¡àfCG hCG ,p∂eÉeCG É¡JCGôb GPEG p∂Jô¶f πμ°T ôcPCG πH ,Ió«°üb πc ≈∏Y p∂≤«∏©J .p∂d ÖàcCG oâdR Éeh ,∞JÉ¡dG »a ÉgÉjEG p∂੪°SCG GPEG p∑óq¡æJ ió°U »Øμj .Gòg ô°†NC’G …ôàaO »a »q HOCG máHÉàc πμ°ûH Gk ô«ãc ∂°ùªJCG ød »ÑM ¿CG ø«cQóJ p∂q∏©d ,äO qƒ©J ɪc p∂«dEG É¡ã©HCG ºK ,ÖàcCGh ÖàcCG ¿CG ¿Éc ɪfEGh ,ôYÉ°T ºjƒ¡J ’h ,ô°ûH ∞©°V ’h ,πLQ Ihõf øμj ºd p∂d .ájô°ûÑdG »àjƒg »a ≥ª©H Gk QƒØëe Gk Qób »∏é©à°ùJ Óa .»JOƒY ô«°TÉÑJ hCG »JÉah IOÉ¡°T ÉeEG ƒg ¿B’G ¬ÑàcCG Ée ,Iô°TÉÑe É¡æe p∂FÉ¡àfG ó©H ≈àM hCG ,É¡dɪcEG πÑb ∂ë°†dG hCG AÉμÑdG ,ábÉ°ûdG päÉjÉ¡ædG ô°üàîJ É¡°†©Hh ,≥FÉ≤ëdG √ qƒ°ûJ ´ƒeódG ¢†©Ña ák ≤∏©e âdGR Éeh ,pâfCG p∑óæY É¡àjÉ¡f ¿C’ ,ájÉ¡f ÓH áHÉàc É¡fCG »ª∏YGh .䃪j m πLQ √ÉéJ …ô°ûÑdG p∂cƒ∏°S ¬æY ôØ°ùoj ¿CG øμªj Ée ≈∏Y ɪHôa ,ΩÉjC’G »æYõæJ ¿CG πÑb p∂JôcGP »a Gk ó©≤e õéMCG »æ«côJG 435


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 436

p d ÖàcCG ÉfCG .áªjób mIôcGP πgÉée øe Gk ójóL Gk Qób IÉ«ëdG Éæd ÖîàæJ ∂ É¡«∏Yh ,¿ÉæëH p∑Qó°U »a É¡æ«°SóJ ºK É¡æ«∏uÑ≤J pâæc »àdG √òg …ó«H º˘∏˘b ,»˘H º˘FGó˘dG ¬˘bɢ°üà˘dG ø˘e ø˘˘jQɢ˘¨˘ J p∂fCG pâ∏˘˘b …ò˘˘dG ¬˘˘æ˘ «˘ Y º˘˘Jɢ˘î˘ dG A»°T ’ .Iô«NC’G ÉæeÉjCG »a kÉjƒØY q‹EG ¬àjógCG …òdG ¬JGP ¢UÉ°UôdG .»fGõMCGh ôàaódG ’EG p∂«∏Y ójóL ≈∏Y ¿B’G Éæ«≤ÑJh Éæàbqôah Éæ੪L »àdG ∂∏J .p∂d ÖàcCG IÉ«ëdG øe øe »eƒ«dG ¿É«ã¨dG Gòg ´QÉ°UCG .É¡«°üMCG ’h É¡ª∏YCG ’ ∫É«eCG ó©oH QÉ£eC’G äóà°TG GPEG ɪ¡«dEG …hBG ,ôàaOh má≤°T øe ’EG Gk Oqô°ûe ,ô°ûÑdG .ìÉjôdG âØ°üYh AÉ≤ÑdG ø«H p∂∏«MQ ó©H QÉ«îdG É¡d oâcôJ .p∑AGQh äôaÉ°S …QÉμaCG É¡æXCGh ,kÉ©«ªL p∂à©ÑJ .A»°T É¡æe »d ≥Ñj º∏a ,p∂©e ÜÉgòdG hCG »©e .ICGôeGh m πLQ äÉeÉ°ù≤fG ø«H kIôFÉM âq∏Xh ,ô¡°TCG ó©H p∑ôKCG äó≤a Ö뢢°ùfCGh …hQCG »˘˘æ˘ fCG ≈˘˘°ùfCG p∂∏˘˘«˘ MQ iô˘˘cP »˘˘æ˘ à˘ bô˘˘¨˘ à˘ °SG ɢ˘ª˘ ∏˘ c ≈àM p∂ÑM áeó°U øe ¥ÉaCG Ée …òdG ÉfCG .™LƒdG Ö¡«Z ≈dEG »JôcGòH ôéØæJ äÉeó°üdG n™LhCG s¿GC oπÑb øe ±ôYCG .∑ó≤a áeó°üH º£JQG Iô«NC’G IôªédG ós M nπ°üJ ≈àM Ωƒj ó©H kÉeƒj É¡fGô«f ƒÑîJ ºK ∞æ©H p∂H »àeó°U qøμdh ,IôcGòdG ±É£YCG »a ák ÄÑàîe sπ¶Jh ,≈æØJ ’ »àdG É¡JGQÉéØfG π°UGƒJh ,Ωƒj πc ôÑμJ É¡fEG ,¢ùcÉ©ªdG √ÉéJ’G »a »°ûªJ .kÉÑjô≤J ¬ëeÓe âHÉZ …òdG »¡Lh »a ¿CG ÉgójQCG .Ö°ùëa mÖM á°üb πH áYƒd πFÉ°SQ ÖàcCG ¿CG ójQCG ’ 436


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 437

.ójóL A»°T »bGQhCG »a ¢ù«∏a ,IOÉY ÖëdG ¢ü°üb A»éJ ɪc A»éJ »æ«Lôah ∫ƒH ôYÉ°ûe kÉÑjô≤J QôcCGh ,ôJôa Ω’BGh ,»LÉf ∫ÓWCG ó«YCG »æfEG π˘«˘é˘dG »˘a äGqô˘ª˘dG ±’BG ¬˘°ùØ˘f Qó˘≤˘ dG Qô˘˘μ˘ j ɢ˘ª˘ HQ .∂∏˘˘J ɢ˘ª˘ ¡˘ à˘ Hɢ˘Z »˘˘a Éeh ,√QGòÑd kÉfÉμe óéj ¿CG Öë∏d óH Óa ..܃∏b ∑Éæg ΩGO ɪa ,óMGƒdG .π°SÉæà∏d kÉfÉμe ɪ¡æ«H ¿õëdG Ωó©j ø∏a ¢VQC’G ¥ƒa Aɪ°ùdG âeGO ɢæ˘g .»˘∏˘ NGO »˘˘a ,ɢ˘æ˘ g Qhó˘˘J âfɢ˘c ᢢjGhô˘˘dG ∫ƒ˘˘°üa º˘˘¶˘ YCG qø˘ μ˘ dh QhóJh ,™FÉbƒdG ™≤J âfÉc Éæg ,Gòg ÖëdG çóëd »≤«≤ëdG ìô°ùªdG .äGAƒÑædG ≥≤ëàJh ,QƒeC’G ¢ùÑà∏Jh ,≥FÉ≤ëdG ∞°ûμæJh ,∑QÉ©ªdG ¢û«˘˘WGô˘˘Nh ,¥GQhC’G ΩRn Qo h ,∞˘˘«˘ dCɢ à˘ dG ᢢ°TQh âfɢ˘c »˘˘∏˘ NGO »˘˘a ɢ˘æ˘ g ƒgh ,p∂©e »Ñ∏b äGôcòe ÖàcCG »æfEG .ºdC’G ´Oƒà°ùeh ,ΩÓbC’G .∫É© o°Sh máNƒî«°ûH »q ∏Y É¡«∏ªj øμdh ,äɪ∏μdG ∞q∏¨j …òdG Ö«ÄμdG »q °ùfÉehôdG ºJôdG ø«∏ªJ ɪHQ ,É¡«μMCG kIQƒ£°SCG Qó≤dG »æëæªj º∏a ,∂dP øe ôãcCG πªàëJ ’ á°ü≤dG øe »æeôMh ,¿GõMCG øe IQƒ£°SC’G ¢ûeÉg »a Ée πμH »fôªZ ¬æμdh .¬°ùØf Égóée kIôHÉZ ák «FÉμH ’EG É¡æjôJ ’ ɪHQ .IAGô≤dG ≥ëà°ùJ ’ É¡fCG øjô©°ûJ ɪHQ Ée »ª∏©J ¿CG »Øμj .¬ÑàcCG ɪH ºàgCG ’h p∂d ÖàcCG ÉfCG .ºjób QGóL ≈∏Y π©LCG ¿CG äôμa óbh ,»æe ÉlC Ñf »¡a ájGhôdG ÉeCG ,p∂ÑMCG »fCG øe p∂d â∏b πãe Ö∏≤dG »a kIô°VÉM pâeO Ée ,»FÉah ƒg »FGõYh ,»FGõY ƒg »ÄÑf Éeh ,¢ùFÉæμdG ¢SGôLCG πãe »°ùØf »a ¿ÉqbóJ p∑Éæ«Y âeGO Éeh ,áeɪj 437


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 438

.p∂æY »ædCÉ°ùj »JÉ«M »a Ée πc ΩGO @@@ »æJCGôbCG »JqóL ¿CG »fôÑîj »qeGoC ∞JÉg ¿Éc ,áYÉ°ùH ôéØdG πÑb òæe É¡FQÉH ≈dEG É¡MhQ ó©°üJ ¿CG πÑb ,ÉgOÉØMCG ¬JCGôbCG ɪc ΩÓ°ùdG .≥ëdG IOÉ¡°Th ,É°VôdG áæ«μ°S É¡¡Lh ≈∏Yh ,äÉYÉ°S ó©oH øY πeCÉJCGh ,IòaÉædG nêÉLR »s æ«©H RÉàLCG ÉfCGh »æjqõ©J »qeoCG oâcôJ ,É¡Jôég »àdG ô«aÉ°ü©dG ¢TÉ°ûYCGh ,ô¡°TCG òæe á≤∏¨ªdG π¨æJ ¢ùe nIòaÉf äôëàfG »àdG Qn ÉgRC’Gh ,â«ÑdG äÉÑàY ≈∏Y âdhÉ£J »àdG nÜÉ°ûYC’Gh .É¡ p°ü o°UGoC »a nπ«∏dGh ,nôàaódG â∏eCÉJh .»qeCG áªdÉμe »¡àæJ ¿CG πÑb ál ©eO »æàªgO »a ¬FÉ«°TCG Ö«JôJ ó«©j ¿õëdG ìGQh .áÑjôZ áæjóe ⪰U »a ¥QɨdG »ah áaô°ûdG ≈dEG oâLôNh .¬æe π«Mô∏d ós ©à°SG ób ¿Éc ¿CG ó©H …Qó°U äɪ°ùf oâcôJ .Öjô≤dG É¡FÉμH QÉKBG ¬«∏Yh ,»eCG 䃰U AGó°UCG »∏NGO .´ƒeódG ¢†©H ’ƒd ,Ö«éY Ol ƒªL »Hh »¡LƒH º£JôJ IOQÉÑdG π«∏dG .É¡e Éj »JóL …ôJ ¿CG ≈æªJCG oâæc ºc .Éæ©e pâæc ƒd É¡«a »¡à°TCG oâæc ÉæÑM AÉæKCG É¡©e É¡oà°ù∏L ák °ù∏L oâ«æªJ »fCG p∂d o⪰ùbCGh ,»°ùØæH oäƒ∏N ɪdÉM p∂àØJÉg »fCG ôscòJCG ,»JóL ™e p∂°ùcÉ°TCG ,»d áLhR pâfCGh Éææ«H »fƒμJ ¿CG É«fódG πμH .á∏ØW É¡fCÉc Éææ«H o∂ë°†J ºK ,»æØ°üæoJh ,É¡«dEG ø«ªμàëJh ,ìõªfh âdGR Ée …òdG πqdóªdG Égó«ØM ÉfCGh ,π«°UCG máÑ«W ´ƒÑæj »JóL »g 438


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 439

.ó©H êhõàJ ºd IÉàa ÉgóæY âfÉc øe ɪ«°S’ ,ICGôeG πc ¬ZƒÑæH ôNÉØJ ?…Oƒ©J ¿CG πÑb iôoJ Éj o䃪«°S »Jô°SCG OGôaCG øe ºc ≈dEG É¡∏ªMCG Iô«NCG m è∏K áaóf áqªK πg .»∏«MQ âbh ¿ÉM ,ôaƒμfÉa päÉ°ù∏L ∞bhCG ¿CG »d ø«ëª°ùJ πg ?»æWh »a ¥ôàëªdG »eCG Ö∏b á©HQCGh ,p∑GAÉà°Th p∑ÉØ«°U »H ôq e ?øjõëdG ™éàæªdG É¡àjCG p∂«a »LÓY ,É¡fÓà≤j ¿GôNB’Gh ,¥GQhC’G ¿É««ëoj ¿ÉæKG ,Aɪ°SCG ¿hO iôNCG m ∫ƒ°üa â°Sɢbh ,»˘°†Ñ˘f ⢢ q°ùL ɢ˘¡˘ q∏˘ c .ᢢMGô˘˘é˘ dG ᢢaô˘˘Z »˘˘a âcQɢ˘°T ɢ˘¡˘ ∏˘ ch .Ée kÉ©°†Ñpe …ó°ùL »a â°ùªZh ,»fõM ôaƒμfÉa ìÉÑ°Uh »FÉ«°TCG oâª∏ªd .Éæg AÉ≤ÑdG »àYÉ£à°SÉH ó©j ºd »æ©aój 䃪dG íÑ°UCG IqôªdG √òg .ôé°†H »æÑbGôj Ahó¡H Üôà≤ªdG .Oƒª¡dG ≈∏Y »æ°Vqôëj »JÉ«M ∫GƒW qπX ¿CG ó©H QGôb ≈dEG ɪc …QÉμaCG Öq∏bCG ÉfCGh kGóL kIô«°üb »JÉ«M oäô°üHCG ∞«c …QOCG oâ°ùd ¢ùe âJÉeh ,É¡e â∏MQh ,»HCG äÉe .áÑ«≤M »a Égô°ûMCGh »FÉ«°TCG Öq∏bCG ∂°ùªJCG ¿CG ’EG »d ¢ù«dh ,áÑFÉZ lICGôeGh ,≈Jƒe áKÓK ,»JóL âJÉeh ,π¨æJ .IÉ«ëH ≥∏©JCG ¿CG óH ’h ,Gòg 䃪dG º°SƒªH »JÉ«M çÉà∏J ¿CG πÑb É¡H kɪ∏b »æëæªJ ød áæjóªdG √òg .ôaƒμfÉa »a áHÉàμdG ´hô°ûe πqLCÉJ kÉÑjôb ,Iô«ÑμdG ájhGôë°üdG »àæjóªH áeƒ°Sƒe »àHÉàc π¶à°S .ábQh ’h ójQCGh ,∑Éæg âJÉeh ,∑Éæg äópdh »àdG »eÓMCGh ,p∂©e »JÉjôcP øe .Éæg øe É¡ã©H ó«YCG ¿CG õLÉ©dG ÉfCG ÖàcCÉ°S .™LƒdG øe ø«eÉY øY »JôcGP ¢†ØfCÉ°S ¢VÉjôdG »a ∑Éæg 439


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 440

¿Éc ɪHQ .¬ÑàcCG Ée ihóL øY »fô°UÉëJ »àdG á∏Ä°SC’G ≈dEG âØàdCG ¿CG ¿hO ɪ¡«dEG ¥Éà°TCG ø«æ«Y ≈dEG kádÉ°SQ ¿Éc ɪHQ ,p∂d »ÑM ¢ûeÉg ≈∏Y ká°ûHôN »a kÉ≤àa äAÉL ɪHQ .ájGhôdG πμ°T ÉgòNCÉj ób Iô«ãc l∫Éμ°TCG áqªãa ,䃪H áHÉàμdG ≈dEG kGóFÉY kAÉæëfG âfÉc ɪHQh ,»ÄaO ≈∏Y ôeBÉJ ºjób »FÉà°T ∞£©e ɪHQ .áªjó≤dG »eÉKBG πc ¬H ôq¡WCG kGô«NCG kÉbGôàMG ɪHQh ,IÉéædG πLCG øe »a kÉKÉ¡od hCG ,ΩƒéædG IQGõ¨H kAÉμH hCG ,¢VQC’G ºéëH kÉ°SCÉj ájGhôdG âfÉc ±É˘˘à˘ cCÓ˘ d kAGó˘˘é˘ à˘ °SG hCG ,¥GQhC’G ≥˘˘ Ñ˘ °ûd kAɢ˘ ¡˘ à˘ °TG hCG ,Ωó˘˘ ©˘ dG Qɢ˘ ª˘ °†˘˘ pe .Qó≤dG ΩÉeCG ÉæbGôa ºμëd kÉaÉæÄà°SG ɪHQ hCG ,á°Vô©ªdG .ô«ãμdG »æ©j ÖJÉc ø«ÑL »a 䃪dG Gògh .Iôμa …óæY ¢ù«d ød .ôàaódG äÉëØ°U ≈∏Y kÉeƒ«a kÉeƒj É¡≤°üHCG ºK »JôcGP ≠°†eCG ±ƒ°S øe Çó°U m∑ôq ëe πãe âëÑ°UCG »àëjô≤a ,øjôNB’G øY A»°T »fõq«ªj .™£≤dG øe èàæj ɪe ôãcCG ≈dEG âjõdG øe êÉàëj ,á°†¡ædG ô°üY ’ ≈àM GC ó°üdG ó©H áHÉàμdG ¢SQɪj ’ ¿CG ÖJÉμ∏d Gk ô«N ¿Éc ɪHQ …q ód ¢ù«∏a ,CGóÑj ¿CG πÑb Çó°U …òdG ∂dP ,ÉfCG ÉeCG .¬H GC óH ób Ée ô°ùîj πªëJCGh ,»∏≤Y ôjô°üH kÉHƒë°üe ÖàcCG ¿CG »q ∏Y .p∑ó©H √ô°ùNCG Ée ô˘à˘aó˘dG Gò˘g ø˘ª˘K o⩢aO .ɢ¡˘æ˘Y åë˘HGC ’ º˘¡˘fƒ˘˘«˘ Y ≈˘˘à˘ ë˘ a ,¬˘˘é˘ «˘ é˘ °V ,ójQCG ɪH ¬«∏Y ¢ûHôNCG ¿CG »≤M øeh ,IÉ«ëdG »a »d kÉcƒ∏ªe íÑ°UCGh .…ó©H øªd Ée kÉeƒj ¬d »àq«μ∏e âÑKC’

440


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 441

ô«NC’G π°üØdG .kGóq L ál ∏jƒW QÉjO ádÉ°SQh ,ΩÉfCG ¿CG ójQCG .∫hC’G π«∏dG o¢ùnØnf ¿C’ .áÑjôZ âfÉch ΩÉjCÉH ôaƒμfÉa øe πMQCG ¿CG πÑb ¬àdÉ°SQ »æJAÉL o¿É°ùfEG ƒgÉg .É¡«a Gk ô«ãc ≈æëfG ¿ÉeC’G »æªq∏©J âfÉc »àdG √AÉjôÑc .ô°†àëj ¬pàHôoZ .kGó«Mh äƒeCÉ°S{ .¿ƒ«bGô©dG 䃪j ɪc ,äÓîædG 䃪J ɪc »MGôL ≈∏Y oâªcQ …òdG ÉfCG ,ΩÉjC’G √òg »æHÉàæj GPÉe …QOCG ’ ó«éJ ..¿óæd É¡qæμdh ,kÉeɪJ É¡JQqóN »fCG oâÑ°ùMh ,áHô¨dG øe áæ°S ∞dCG .ìGôédG ájô©J Éægh ,¿ƒμÑj Éægh ,¿ƒë«°ùj Éæg .ºgÉØæeh Üô©dG IÉ¡∏e ¿óæd Éj áæjóªdG √òg »æà∏àb ó≤d .Ö©°ûdG IOhôH ΩÉeCG º¡àHôZ √ƒLh ï∏°ùàJ .∞«°UôdG ≈∏Y …É£N äqôY .…Oƒª°Uh »FÉjôÑc âbqõe .»≤jó°U ,íjôdG »H âdÉe .…OÉeôdG É¡fƒd »H iOhCG .äƒ≤ªªdG É¡HÉÑ°V »fɪYCG 441


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 442

.…Qó°U º«ª°U »a ç qƒ∏e ôm éæN πãe õªjÉàdG ¢Sô¨fGh â«μHh oâ©L øjhÉæYh ΩGòoLh lÜôY Éæg .ôaƒμfÉa »gÉ≤ªc â°ù«d ¿óæd »gÉ≤e ’ .É¡ØdBG ’h É¡aôYCG Iô«ãc √ƒLhh ,≠ÑJ ¥GQhCÉH l∞q∏¨e ¿ƒæLh ∞ë°U á˘£˘≤˘f ø˘jCG ±ô˘©˘J ɢæ˘g í˘jô˘dɢa ,´QGƒ˘°ûdG On ô˘H π˘«˘≤˘ã˘ dG »˘˘Ø˘ £˘ ©˘ e »˘˘æ˘ «˘ ≤˘ j .…ó∏L »a ∞©°†dG GPEG Aɪ°ùdG A±O »æëæªJ ,káØ«dCG ôaƒμfÉa nêƒ∏K π©LCG ∞«c oâªq∏©J øe »æªgój OôÑdG ¿CGh »æYóîJ Aɪ°ùdG ¿CG Éæg oâª∏Yh ,¢VQC’G äOôH ìôL .»Ñ∏b øe »æªgój ¬fEG .Ö°ùàMCG ºdh ,O qƒ©JCG ºdh ,∑QOCG ’ å«M .¿É°ùfE’G äÉe ,øμ°S GPEG …òdG ºFGódG ¿É°ùfE’G ..»≤jó°U Éj ô«îH ∂∏©d .z................................................... .´ƒeódÉH …Éæ«Y âbQhôZGh ¬àdÉ°SQ oâjƒW Gk ó«Mh ¢û«©j ¿CG ™«£à°ùj É«fódG »a m πLQ …t ÉC a ,OôÑdÉH QÉjO ô©°T GPEG ?kÉÄaGOh .¢ûjhQO ∫Éb ɪc »eCG õÑN ≈dEG OƒYCÉ°S .É¡e »H äôØc ¿CG ó©H í«Ñ°ùà∏d kÉeÉ¡∏à°SG ¿Éc áHô¨dG »a »FÉ≤H ¿C’ …óæY ¢ù«∏a ,áæeB’G ø«£≤«dG Iôé°T óæY »æ¶Ø∏j ¿CG äƒëdG Gò¡d ¿BG .ø«ëdÉ°üdG ôÑ°U ’h ,AÉ«ÑfC’G ¿ÉªjEG .πLôc »æY ≈∏îàJ ød »àdG Ió«MƒdG ≈ãfC’G É¡fEG ,»eCG áëFGQ ójQCG ,IqôªdG √òg kɶØëJ ôãcCG ¬æμdh ,Góæc »a ¿ qƒμàj ójóédG ÖjOhCG 442


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 443

¿CGh ,ÜÓ≤fG ≈dEG kɪFGO êÉàëj ’ ∫GƒMC’G ô««¨J ¿CG ¬fõM ¬ªq∏Y ó≤a .IQƒK ∫É©°TE’ »Øμj ’ √óMh ¿õëdG √ó∏L ¿CG qøX ,á«é∏ãdG áØ°UÉ©dG ΩÉeCG º°ü©à°SG ¬fC’ ,ô°†àëj QÉjO ¿ÉjôédG øY âØbƒJh ,É¡bhôY äóªéJ √AÉeO øμdh ,¢TÉYh É¡∏ªëàj .¿óæd »a ≈qæÑàjh ,±ó¡dG ≥∏îj ºd ¬fC’ .¬∏NGO »a QÉædG π©°ûoj ºd ¬fC’ »μHCG â°ù∏L »fCG ¥ôØdG .ÉfCG É¡à¡HÉL ɪc ¬JÉ°SCÉe ¬HÉL ¬fC’ .»©°ùdG .É¡«∏Y ≥°üÑj ¢ù∏L ƒgh IÉ«ëdG ≈∏Y »˘a É˘æ˘«˘≤˘à˘dG ɢæ˘fCG »q ˘dEG π˘u«˘oN Gò˘˘¡˘ dCG .¿PEG Ió˘˘MGh mᢠ∏˘ ª˘ ©o ˘ d ø˘˘«˘ ¡˘ Lh ɢ˘æ˘ c q¿’C ΩCG ,´ô°SCG »«°ûe q¿C’CG ,kÉ©jô°S ÉfCG ¬H oâ≤ëd GPɪd øμdh ?ájÉ¡ædG ?π≤KCG ¬dɪMCG »a π©Øj GPÉe QÉjOh ,»àÑ«ÑM OGOôà°S’ »JÉ«M ¢SqôcC’ ól FÉY ÉfCG Ég ôéØfG m¥ôpY …t GC ,kÓjƒW ¬àdÉ°SQ »æàμHCG GPɪd ?¬H qπM GPÉe iôoJ ?¿óæd ?»≤jó°U Éj ∑óæY @@@ ≈dEG »≤jôW »a ,iôNCG kIôq e ¿óæd ≈dEG ál «MÉÑ°U lIôFÉW »æ∏ªëJ ±ƒ°S .øWƒdG áMÉ°S ¿CG hCG ,ó«à©dG hôã«g »a QÉjO »æ∏Ñ≤à°ùj kÉ°†jCG IqôªdG √òg ó°ùL »a »æ∏Ñ≤à°ùJ âfÉc ,äÉaÉ°ùªdGh OôÑdGh ≈ØæªdG IQƒ°U ,QÉ£ªdG .QÉjO 443


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 444

∫qóH øe .I’ÉÑeÓdÉH í°ûqàJ ¿óæd Aɪ°S âfÉch ,kɪFÉZ ¬¡Lh ¿Éc ?iôJ Éj QGhOC’G ?k’hCG ¬¡Lh ™∏N ɪμqjCG øμdh ,QÉjO Éj √ƒLƒdG ɪàdOÉÑJ ɪμfCG lí°VGh :¬fPCG »a ¢ùªgCGh ,ÉædƒM ºg øe äÉbÉæY ¬Ñ°ûj kÉbÉæY ¬≤fÉYCG ?»≤jó°U Éj ájOÉeôdG ∂H â∏©a GPÉe .kGô«NCG »æÑbÉ©j ¬∏dG ¿EG ?π©ØJ GPÉe Gòμg .OÉeôdG øe ák æØM ¿ƒKÓKh ¿ÉàæKG »Ø∏N øeh ,äƒeCG .¬d øWh ’ øe »°†≤j »a ól ªq ée ¬fEG .¬HGôJ ≠∏ÑJ ’ âæc ¿EGh ,kÉæWh ∂∏ªJ ∂æμdh òæe O qƒ©J ɪc ¬«àqØ°V QGóbCG á∏LO ôu«¨j Ée kÉeƒj .Ö°ùëa øeõdG ÜÉ°ùM .¿hôb .¬H GhCGóH PEG kAÉgO ôãcCG GƒfÉc IqôªdG √òg ,√ƒ∏àb ¢ù∏LCG .äÉYÉ°S »à∏MQ óYƒe ≈∏Y »≤H .QÉ£ªdG Öî°U ÉfòNCÉj Ö©àdGh ºgƒdG ÉfòNCÉj .ôØ°ùdG ádÉ°U »a mhõæe »q °Sôc ≈∏Y QÉjO ™e É¡«JCÉJ âdGR ÉeCG ,kÉ©e ÉgÉæcôJ »àdG áæjóªdG øY QÉjO »ædCÉ°ùj .ø«NóàdGh ?¢ùª°ûdG »°SôμdG êÉLƒY’ …ô¡X oº∏p °SCG .á«ØJÉg ák ªdÉμe …ôé«d »æcôàj .øjôHÉ©dG πeCÉJ ‘ π°Sôà°SCGh ..≥∏b ´QGõe ôØ°ùdG ä’É°U kɪFGO 444


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 445

∫ó˘¡˘à˘Jh Ωƒ˘j π˘˘c §˘˘bɢ˘°ùà˘˘J ɢ˘¡˘ fCɢ c ɢ˘¡˘ «˘ a ø˘˘«˘ Ø˘ Xƒ˘˘ª˘ dG √ƒ˘˘Lh ≈˘˘à˘ M .á«°SÉb ÉgGôf ,Gƒª°ùàHG ɪ¡e ,ÉgOƒ∏L .ÉfOÉ°ùLCG »a É¡à∏MQ áHô¨dG áeƒKôL GC óÑJ ,Égô«Zh √òg øe :IQÉé«°S π©°ûjh QÉjO Oƒ©j ød kÉeGóæg º¡q∏bCGh ,ΩÉjCG ó©H Oƒ©j øe ƒg kÉ≤qfÉC J øjôaÉ°ùªdG ôãcCG ôNBG ¢SCÉ«dG »a q¿ÉC c .áæμªe mIóq Yo qπbCÉH ¬¡LGƒf ¬«∏Y Qó≤f ’ Ée .Oƒ©j .Iƒ≤dG äGô£b ..QÉjO ..QÉjO πãe kÉjôμa kÉaôJ π©éj ’ …òdG ƒg .¬àaôY òæe QÉjO Oô°ûj mIôq e ∫hC’h »a ≈àM ºμëàj ¿CG ójôj ¬fCÉch ¬∏≤Y øe kÉÁób ¬YõàfG .√OhGôj Ohô°ûdG Öæéàj ójôj ��� ÉeóæYh ,Üô°ûj Oô°ûj ¿CG ójôj ÉeóæY .¬HÉ«Zh √Qƒ°†M .IƒæY QÉjO òNCÉj ¿CG ¬æμªj ’ Ohô°ûdG ≈àM .¢SCÉμdG ,ø«àÑcôdG ≈dEG ¬«≤aôªH óæà°SGh ¬«bÉ°S ø«H óYÉH .Oƒ©j ¬q∏©d tâμ°S ¬©HÉ°UCG π¨∏¨j ¿CG πÑb äɶëd åμeh ,¥ÉgQEÉH ¬«qØc »a ¬¡Lh øaOh øe ól YÉ°U ¬fCÉch ≥ª©H ¢ùØæàjh ,¬«æ«Y øY ¬©aôjh ,πjƒ£dG √ô©°T »a :¢†«ØN 䃰üH »æªq∏μjh ,q»dEG âØà∏j ºK ,ôëÑdG ¥ÉªYCG tº°ûJ √É°üY âdGR Ée ,≈ªYCG kÉ«bGôY ¢ùdÉLCG oâæc ø«YƒÑ°SCG πÑb oâ«©°S .ºjó≤dG Éæq«M øe ¬fEG »d GƒdÉb .¿óæd äÉbôW »a ≈dhC’G É¡≤jôW .∞°Sƒj ÉHCG ¿Éch ,¬aôYCG »q∏©d ¬«≤àdCG ¿CG 445


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 446

?∞°Sƒj ƒHCG øe ’EG ¬æμ°ùj øμj ºd Éæt«M .¥ƒeôe »Øë°U ÖJÉch ,≥HÉ°S lÖFÉf π≤àfCGh ,»eCG ¢VôªJ ºK ,»HCG òNDƒj ¿CG πÑb »àdƒØW ¬«a oâ«°†b .á«∏©dG .ôNBG »q M »a »ªY ™e º«bC’ ?»Øof πg lìGôL ¬¡Lh ≈∏Y âfÉc ¬à«≤àdG ɪdh ,ôeC’G ÇOÉH ôLÉg ¬àææX .¥hôM QÉKBG ¬jój ≈∏Yh ,IôFÉZ ?¢VQÉ©e .¢ùØæàj ∫GR Ée lπLQ rπbo ?√BGôe ∂fõMCG πg ..QÉjO ΩÉbh .ô«¨àj ºd …òdG ¬©ÑW ôcòJCG ÉfCGh ,äGƒ£N ™°†H »fôég êQÉN k’GDƒ°S oâ«≤dCG hCG ,¬MƒH AÉæKCG QÉjO åjóM »a äCÉ£NCG ɪq∏c ¿Éc ,±ƒbƒdG ¬«∏Y Qqò©J GPEGh ,√ò¡c mäGƒ£îH »æÑbÉ©j ¿Éc ,√Góe øY ∞bƒàjh ,πMôj ƒd Oq ƒj å«M ≈dEG É¡fÉNO åØæjh ,IQÉé«°S π©°ûj .ΩÓμdG ≈∏Y ôt °üj ƒgh äÉ©jƒ°S »JôFÉW ≈∏Y »≤H .áàÑdG ¬LGõe ôq«¨àj ºd mIôÑ≤e ¿GQóL ¬Ñ°ûj √ô¡X ¿Éch ,øjôàªdG áHGôob »æY ó©àHG .»àÑbÉ©e ¬d .kÉ°Sƒ∏Lh kÉaƒbh QÉjO ô«¨àj .É¡ª¡aCG ’ ák ¨d ⪰üH º∏μàj ,á«fƒYôa .É¡æ«H óqMƒj ¬à«°üî°T §Nh ,»¡àæJ ’ lä’ÉM 446


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 447

:√ô¡X AGQh øe ,q»dEG ô¶æj ¿CG ¿hO »æªq∏c ,øé°ù«d ,OGó¨H ≈dEG ¬H GhOÉYh ,q¿OQC’G øem π«e πÑb ¬«∏Y Gƒ°†Ñb .Üqò©jh ?π©a GPÉe º°SÉH É¡«a Öàμjh ,OÓÑdG êQÉN á°VQÉ©ªdG óFGôL ÖWÉîj ¿Éc GC óÑa .kGôÑ°U qπbCG ɪHQ hCG ,kGQòM qπbCG QÉ°U √ô°üH q∞co ɪdh .QÉ©à°ùe »àdG áμÑ°ûdG .áμÑ°ûdG ôeCG ∞°ûμfGh ,OÓÑdG πNGO ájqô°S ÉjÓîH ™ªàéj á«côJ ój áqªK ,Iqôe ∫hC’ ∫ɪ°ûdG OGôcCGh ܃æédG á©«°T §HôJ âfÉc á˘Ä˘«˘£˘Ñ˘dG ¬˘JGƒ˘£˘î˘d Gƒ˘fɢc ,Üô˘¡˘dG ∫hɢM ɢª˘dh ,Ωɢ¶˘æ˘dG ɢ¡˘qª˘à˘°TG ᢢ«˘ Ø˘ N .OÉ°UôªdÉH :∫Éb ºK ,≥FÉbO QÉjO ⪰U ?¬aGôàYG ´õàæ«d ¬Hqò©jh ,øé°ùdG »a ¬©e ≥≤ëj ¿Éc øe …QóJCG ?øe .»NCG ,…ó¡e ¿ÉfóY ?âfCG ∑ƒNCG ?∑ƒNCG kAGó˘é˘ à˘ °SG äGô˘˘¶˘ æ˘ dG ìhGQCG »˘˘æ˘ cô˘˘J .ᢢ°ûgó˘˘dG ∫GDƒ˘ °S Qɢ˘jO π˘˘ª˘ gCG .º©f :∫ƒ≤j ¿Éc hôã«g »a A»°T πc .päÉC j ºd m±Éf mÜGƒéd ±ôYCG ’ …òdG ÉfCG ,øjôNB’G AGƒàMG ≈∏Y IQó≤dG ó≤aCG Ée Gk ô«ãc kIQhO πªμJ ¿CG ™«£à°ùJ ’ §≤a »JGô¶f ¿CG ô©°TCG .»©Lh …ƒàMCG ∞«c ≈∏Y ,¬°ü«ªb ábÉj ¥ƒa ôKÉæàªdG √ô©°T ≈∏Y ,QÉjO ô¡X ≈∏Y IóMGh 447


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 448

»a m πLQ QɶàfG »a oâæc .√AGQh ɪgó≤©j ƒgh IôFÉãdG ¬jój ¥hôY ¿B’G ¬æμdh ,™«£à°SCG ɪH √pQRCG øe ós °TC’ »fÉ°ùd Åq«gCGh ,√QÉ«¡fG äÉjGóH .¬©e »æ©éØj ¬YÓ°VCG ¿CGh ,πcBÉàdÉH äCGóH IóeÉ°üdG ¬JÉYÉæb ¿CG »d hóÑj ¿Éc ág qƒa ôNBG q¿GC h ,âμHÉ°ûJ ≈àM kÉ°†©H É¡°†©H º∏ª∏J »gh Gk ô«ãc âqLƒYG .∂°SɪàdG øe ihóL ∑Éæg ó©j ºd ¬fCG ¬JôÑNCG Iô«H IQhQÉb .ôNBG Gk QÉjO π«îJCG oâæc ,QÉjódG Gòg ô¶àfCG øcCG ºd ,kÉÑ©àe ,k’PÉîàe √GQCG ób .áeó°U ôKCG ≈∏Y kÉÄØμæe √GQCG ¿CG πªëJCG ’ äÉYÉ°ùdG QÉμaCG πc ¢†ØfCG GòfCG Ég .kÉà«e QÉjO ójQCG ’ »æμdh ,kÉàà°ûe ≈˘à˘M .ihó˘L äGP ø˘μ˘J º˘∏˘a ,ø˘jQɢ£˘ª˘dG ø˘˘«˘ H ɢ˘¡˘ à˘ «˘ °†b »˘˘à˘ dG ™˘˘°ùà˘˘dG »Øàc »a ¥qóMCG kÉbô£e oâ«≤Hh ,⪰üdG áYƒdÉH »a É¡àZôaCG äɪ∏μdG .¢VQC’G ≈°Vƒah ,πLôdG »æ∏qeCÉJh »Øàc âqHQh º°ùàHGh ó¡æJh ¢ù∏L .√É£N øe QÉjO OÉY »°SGƒj øe .¬JÉ°SGƒe øY õl LÉY »fC’ ɪHQ .Ée ∑ m ÉÑJQÉH ô©°TCG ÉfCGh ,qOƒH ?¬∏ãe kÓLQ ,ºjó≤dG √QÉéH qπM ɪd kÉæjõM ¿Éc ¿EG …QOCG øcCG ºd ,ôeC’G á≤«≤M ¿CG oäQôb .Ö°ùëa ±ô≤dGh QÉ©dÉH ô©°ûj ¬fCG hCG ,√ƒNCG ¬«dEG ∫BG ɪd hCG :∫Éb .¬°ùØæH ¬fõM πμ°T QÉjO Oóëj ≈àM ⪰UCG .IOƒ©∏d »æLQóà°ùj »NCG ?∞«c ?GPɪd 448


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 449

:QÉjO πªμj ,kÉHô£°†e âdR Ée ºK ,äGƒæ°S ™°ùJ ó©H √ÉNCG ôqcòJ πaÉ°ùdG Gòg .ádÉ°SQ »d å©H ±ôY ∞«c ∫AÉ°ùJCG ób »fCG ∑Qój ºd .≥ªMCG ∫GR Éeh ,ø«Jqôe »æØJÉg .¿óæd »a kÓjƒW åÑdCG ºd …òdG ÉfCG ,»ØJÉgh »fGƒæY ?∂æe ójôj GPÉe øμdh .á«bGô©dG á°VQÉ©ªdG »a Gk ƒ°†Y oäô°U ó≤d .............................. .ádƒØ£dG ø«æëH kÉYƒaóe »æY åëÑj »NCG ¿CG oâææX ôeC’G ÇOÉH ,∞°Sƒj ÉHCG oâ«≤àdG òe »æμdh ,»HCG IÉah ó©H É¡∏gCG óæY Gk ó«©H ¬à∏ªM ¬teCG .ΩOÉ≤dG …OÓL ¿ƒμ«d ô¶àæj »NCG ¿CG oâª∏Y ?QÉjO Éj âfCG ól cCÉàeCG »a Iô«Ñc läGOÉ«b .óà°ûJ äCGóH ¿óæd »a á°VQÉ©ªdG .»≤jó°U Éj πLCG ¿EG .Iô«ãc ᪶fCGh ∫hO øe ø«eƒYóe Éfô°Uh ,Éæ«dEG qº°†æJ äCGóH øWƒdG .kÉNCG ¿Éc ƒdh ,∑Éæg Ωɶæ∏d kÉ櫪K kGó«°U ôÑà©oj »fóæ∏dG º«¶æàdG »a kGƒ°†Y ?á°VQÉ©ªdG GPɪd øμdh ?IÉ«ëdG GPɪdh ¿Éc ?¿óæd ≈dEG QÉjóH AÉL Ée ¿PEG GògCG .kÉHGƒL ô«MCG ’ ÉfCGh tâμ°S QÉjO ≈≤dCG ó≤d .…ôédÉc »a ¬H äô©°T …òdG ∞«Ø£dG √ôq«¨J áq∏Yp Gòg ,øWh πLCG øe ,Ió«≤Y πLCG øe É«ëj ¿CG Qôbh ¿ƒμdÉH ¬J’ÉÑe’ ìÉ°Th .≈æ©e É¡d IÉ«M πLCG øe 449


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 450

øe …Qój ’ l¿GõMCG ¬«∏Y ⩪àLG ,¬JÉ«M ô««¨J Qôb ¿CG OôéªHh Égh ,Ωɶæ∏d ø«Hƒ∏£ªdG áªFÉb øª°V ¬ª°SG oêQn óoj GP ƒg Ég .äAÉL øjCG qπM Ée ¬æ«Y qΩÉC H ô°üÑj GP ƒg Égh ,¿ÉfóY ,¬«HC’ ¬«NCG »a ™éØoj GP ƒg ó«éJ ,∫Éb ɪc kÓ©a ¿óæd »g Égh ,ƒg ¬H qπëj ¿CG øμªj Éeh ,√QÉéH .ìGôédG ájô©J π˘c .ï˘jQɢà˘dG Qhò˘L »˘a ÜQɢ°†dG ô˘«˘Ñ˘μ˘dG »˘Hô˘˘©˘ dG ɢ˘æ˘ Mô˘˘L ,¿ó˘˘æ˘ d π˘˘c .¿ó˘˘æ˘ d ɢ˘gQ󢢰üe ɢ˘æ˘ Yɢ˘LhCG π˘˘c .¿ó˘˘æ˘ d ɢ˘¡˘ ∏˘ °UCG ᢢ«˘ Hô˘˘©˘ dG ɢ˘æ˘ «˘ °SBɢ e ܃©°ûdGh ,É¡HÉfPCGh ádɪ©dGh ,¬©FÉéah ô≤ØdGh ,¬JÉØq∏îeh Qɪ©à°S’G .¿óæd ÉgCÉ°ûæe ,QÉ°üàf’G º©Wh ,óéªdG πμ°T â«°ùf »àdG .¿óæd ∑ó¡£°†J §≤a Gò¡d ,QÉjO Éj »l HôY âfCG »Øàc ≈∏Y ák ©eO QÉjO ∑ôàjh ,π«Mô∏d iôNCG Iqôe ≥fÉ©àf øëf Ég .πMôjh »a QÉjO »fôã©H .»fô¶àæj …òdG øWƒdÉH Qƒ©°ûdG »∏NGO »a ™«°†j ÓC e ɪc ,kÉfõM »àÑ«≤M ÅqÑ©j ¿CG ôq °UCG …òdG πLôdG Gòg ,¬«æ«Y äÉà°T .kÓÑob »æ«ÑL ¿ƒμJ ¿ƒ£≤°ùj ÉeóæY á∏jƒ£dG äÉeÉ≤dG …hP ¿C’ .¬«∏Y l≥∏b ÉfCG ºc .á૪e º¡à£≤°S ,»ÑM πLCG øe É«fódG ¥ôMCG ∞«c …Qój ¿CG ¿hO QÉjO »æªq∏Y ÉeóæY Ée ≥«Ñ£J »a GC óHCG ¿CG πÑb »ª∏©e •ƒ≤°S ó¡°TCÉ°S »fCG …QOCG øcCG ºd .¬àª∏©J 450


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 451

πg .¥GôY Éj ∂FÉæHCG øe 䃪j ól jóL løHG .ô°†àëj ôNBG »l bGôY ?¬©ª°ùJ @@@ »àHôZ êƒ∏Kh »eCG 䃰üH lπ≤ãe ÉfCGh .πjƒW πjƒW äGôFÉ£dG π«d .»Øàc ≈∏Y QÉjO á©eOh »∏Ñ≤à°ùe ¢VƒªZh òæe »∏≤Y øëWCG ÉfCGh ,Éæeƒªg øe ôãcCG ÉæH ∂àØJ á∏Ä°SC’G øe ô«ãμdG .äÉYÉ°S ?AÉμÑdG øY ô°ûÑdG ∞bƒàj ≈àe ,Éfô«Z ¿GõMCG ™æ°üfh ,ÉæfGõMCG ™æ°üf ÉædR Ée .á«cÉH läÉbƒ∏îe ÉæfEG .¢VQC’G ¬Lh ≈∏Y tÜófh ..QÉjOh √òg É¡«∏Y QhóJ »àdG ¿É°ùfE’G/øWƒdG á≤∏M iôoJ Éj »¡àæJ øjCG ?ø«æ°ùdG ø«jÓe òæe ᣫ°ùÑdG øY ƒg ∞bƒàj ≈àeh ?∞jõædG øY πLôdG ìôL ∞bƒàj ≈àe πc »a kIQÉé«°S{ :…Qó«ëdG óæ∏H ¬æWGƒe á≤jôW ≈∏Y √ôFÉé°S AÉØWEG ?zp ìôL ?QÉjO áHôZ hCG ,QÉjO áÑ∏oY »a ôFÉé°ùdG »¡àæJ ≈àe hCG ÉæªéM ≈∏Y kÉfÉ«MCG ¿GõMC’G ≈¨£J ∞«c »æªq∏©j πLôdG Gòg √óMh »a ÉgQÉKBG ájô©àdG πeGƒY ∑ôàJ ∞«c »fGQCG √óMh .π«Ä°†dG …ô°ûÑdG 451


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 452

øe âHôàbG ɪd ºK ,ø«àæ°S ∫GƒW »æªseQ √óMh .á≤gÉ°ûdG ∫ÉÑédG .IOQÉÑdG hôã«g á«°VQCG ≈∏Y ¬©e »æª s°ûg IOƒ©dG »a äÉbƒ∏îªdG ∞©°VCG ÉæfEG ?áfÉeC’G πªM ≈∏Y ¿hQOÉb ÉæfEG ∫Éb øe ?»μÑJ »àdG Ió«MƒdG äÉbƒ∏îªdG Éæ°ùdCG ,¿ƒμdG Gòg ¿CG ,É¡dGóàYG ºZQ ¢†©ÑdG É¡°†aôj GPɪd …QOCG ’ ,IÉ«M Iô£a É¡æμdh ó≤d{ áØ°ù∏ØdG √òg Éæ≤dÉN ÉfÉØc ó≤d ,ΩDhÉ°ûàdG GPɪ∏a ,≈fGõM ¢û«©f .zónÑcn »a ¿É°ùfE’G Éæ≤∏N .¿PEG »l ¡dEG Ql ób ¬fEG ?á«¡dE’G ÉfQGóbCG ΩÉeCG ô°ûÑdG øëf ∂∏ªf GPÉe ,QGóbC’Gh ∫GƒMC’G ô«¨àJ .¢VQC’G ≈∏Y ∫hC’G ÉæeÉ©W ƒg ¿õëdG .±hô¶dG âfÉc ɪ¡e .Ée l¿õM Éæ«JCÉjh ìGQ ºdÉ°Sh ,É«fódG »a m πLQ p¿õMCÉc »æJôég »gh É¡e tÖMCG ÉfCG ¬æe ál Ø£of ôt Øà°S Ée kÉeƒjh ,IójóL kIƒ¡°T »àÑ«ÑM »a m Ωƒj πc ∞°ûàμj ¿B’Gh ,∞°Sƒj äÉeh ,kÉ£«°ùHh kɪ«àj oäôÑc ,É¡e πÑbh ,kÉæ«æL ™æ°üàd »d øμJ ºd ƒd .ø«àYÉ°S πÑb »Øàc ≈∏Y »≤jó°U ≈μHh ,»JóL âJÉe ?iôJ Éj QGóbC’G »d É¡∏ªëàd âfÉc iôNCG m¿GõMCG …q ÉC a ,¿GõMC’G √òg ÉæfGõMCG ∞dCÉf ÉæfCG ô«Z ,q∞NCG ɪHQh ,ICÉWh ós °TCG ¬«a ÉfCG Ée ¿Éc ɪHQ .ÉæJƒ«H ∞dCÉf ɪc ,kÉfÉ«MCG ƒdh ,kGô«ãc ä o OqOôJ ɪHôd ¿B’G »fõM á£jôN ôu«ZCG ¿CG »d Quóbo ƒd .¢ùØædG ≈∏Y kɪdCGh kÉ©bh πbCG IójóédG »fGõMCG âfÉc 452


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 453

᪩f ¬eôëj ºd ,ónÑnμdG ¬o≤dÉN ¬«∏Y Öàc …òdG ¿É°ùfE’G ¿CG hóÑj .¬©e ¢ûjÉ©àdG :ø˘jô˘Ñ˘°SCG »˘à˘Ñ˘M »˘æ˘dhɢæ˘J Iô˘Fɢ£˘dG á˘Ø˘«˘°†eh Qƒ˘ZɢW á˘dƒ˘≤˘e oäô˘scò˘J ,z¬©e ¥OÉ°üàf ¿CG Éææμªj ’ lºdCG ∑Éæg ¢ù«d ¿CG IÉ«ëdG ¢ShQO ≠∏HCG{ »æëæªj ºd …òdG ÉfCG ,√É°ùfCG Óa p∂ªdCG ™e o¥OÉ°üJCG ∞«c »æàª∏Y p∂fCÉc .√òg QÉ«àN’G á°Uôa ºdC’G m¿õëH É¡dGóÑà°SG ≈∏Y hD ôLCG ød »æμdh »fGõMCG ƒëªd ≈©°SCG ób ∫ƒ¡éªdG ¿õëdG Gòg á°ûMh .IÉ«ëdG ádhÉW ≈∏Y ôeÉbCG ød .∫ƒ¡ée .∞«dCG ºjób m¿õM øe »s ∏Y ót °TCG ÉfCG Ée πX »a »°ùØf ∫CÉ°SCG ,p∂«a QÉàMCG »fGõMCG Rôa ∫hÉMCG ÉeóæYh ?qÖoM ΩCG l¿õM É¡e πg :¿B’G ¬«a ?»Ñ∏b äÉbO øª°V ΩCG ,…ôªY ¿GõMCG øª°V p∂Øuæ°UCG πg ,A»˘˘°T p∂d »˘˘Ñ˘ M ¿CG ≈˘˘dEG kɢ fɢ˘ «˘ MGC …ó˘˘ à˘ gCG »˘˘ fCɢ c ø˘˘ μ˘ dh ,…QOCG ’ .ôNBG lA»°T p∂«∏Y »fõMh .ÖëdG QGôb ™æ°U »a ¿Écôà°ûj »Ñ∏bh »∏≤Y ¿Éc »©e pâæc ÉeóæY »d pähóH p∂fC’ ,p∂àÑÑMCG »æμdh ,§≤a p∂ÑMCG »fC’ ák ©FGQ »d …óÑJ ºd .kÉ≤M ák ©FGQ .ïjQÉàdG »a mIôq e ∫hC’ áª∏μdG √òg âepóîoà°SG ɪ∏ãe á©FGQ ,OCGƒ˘dG á˘≤˘£˘æ˘e äRhɢé˘J lIɢà˘a .lÜGqò˘L l≥˘£˘ æ˘ e p∂æ˘˘«˘ Ñ˘ L ∞˘˘∏˘ N ¿É˘˘c ’h ìÉæédG áÑZQ »Ñu«îJ ºdh ,øjOÉ«°üdG ™ªàée ¥ƒa ≈ãfCÉc â≤q∏Mh 453


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 454

»˘Ñ˘∏˘b ≈˘dEG pâHqô˘°ùJ .á˘jó˘jó˘ë˘dG ¿É˘Ñ˘°†≤˘dG º˘˘ZQ ᢢYOGƒ˘˘dG Aɢ˘ª˘ °ùdG º˘˘∏˘ M π˘˘ u°ü˘˘ao ¬˘˘qf’C ,¬˘˘Ñ˘ ≤˘ K »˘˘a ìɢ˘à˘ Ø˘ ª˘ dG ≥˘˘dõ˘˘æ˘ j ɢ˘ª˘ c ¬˘˘«˘ a pâ≤˘˘ dõ˘˘ fGh ,Ahó˘˘ ¡˘ H Éæd ¿CG øXCG ’h ,p∂∏Ñb »d kÉeCGƒJ oâaôY Ée …òdG ÉfCG ,kÉeɪJ p∂`ª`é`ë`H .kÉãdÉK kÉeCGƒJ oâæc »fC’ ¢ù«d .p∂ÑM QGôb øe π¡°SCG »JÉ«M »a Gk QGôb òîJCG ºd òîsàoj ¿CG øμªj …òdG ó«MƒdG QGô≤dG ¬fC’ kÓ¡°S ¿Éc ¬æμdh ,kÉYqô°ùàe oâæc »fC’ ,OOôJCG ºd ,âØàdCG ºd .Iô«eCÉc p∂H »aGôàYG á£∏°S âëJ .π∏°ûdÉH »Ñ∏b Ö«°üj ób ∫hC’G ÖëdG »a OOôàdG ¿CG ±ôYCG .ôNBG Ql Gô≤a p∂«∏Y »fõM ÉeCG ,p∂d »ÑM ¿Éc Gòg .¬æe A»°T GC ôHCG »∏≤Y ¿Éch ,Ωƒ∏μªdG »Ñ∏b ¬H OôØfG Ql Gôb »àæ≤oM oäôàNG ó≤a ,êÓ©dG πLCG øe kÓjƒW Qɶàf’G ≥WGoC ºd »fC’ Gk QGô˘b ¿É˘ch ,≥˘ª˘©˘H »˘YGQP »˘a á˘eƒ˘ª˘ë˘ª˘dG ɢ¡˘ Jô˘˘HEG oâ°Sô˘˘Zh ,»˘˘°ùØ˘˘æ˘ H »a êôMóJCG ¿CG ¿hO ,•ƒ≤°ùdG »a êqQóJCG ¿CG ¿hO Gòμg .¿ÉeOE’ÉH ¬àHqô°ûJ ≈àM máYôL ó©H ák YôL p∂fõM ≈WÉ©JCG »°ùØf äóLh ,ájhÉ¡dG .ó°ùédG áé°ùfCGh ,ΩódG äGô£b ¬JO sƒ©Jh ,kÉeɪJ …ÉjÓN äƒeCG hCG ,p∂Ñëd ¢û«YCG ¿CG :kÉ°†jCG oâdAÉ°ùJ ,ÖëdGh ¿õëdG ø«H ?iôoJ Éj Gk ô«KCÉJ ≠∏HCG ɪ¡jCG ,¬ÑÑ°ùH @@@ ¿ÓjƒW ¿É£N É¡æY π°üØæj ºK ,ΩɶàfÉH ™WÉ≤àJ kÓ«d ¢VÉjôdG AGƒ°VCG 454


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 455

.ÉgQÉ£ªH áæjóªdG π°üj …òdG ≥jô£dG AGòM ájRGƒàªdG AGƒ°VC’G øe ,äGô˘FɢW ɢ¡˘æ˘ e »˘˘æ˘ à˘ ∏˘ ª˘ Mh ,á˘˘æ˘ jó˘˘ª˘ dG √ò˘˘g ø˘˘Y oäô˘˘aɢ˘°S ɢ˘e O󢢩˘ H áÑZôdG ΩhÉbCG ’ É¡«∏Y πÑbCG mIôq e πc »a oâæc ,äÉjôNCG É¡«dEG »æJOÉYCGh ɪHQ .Gòg AGƒ°VC’G ¢SôY ≈dEG kÓ«d âbƒdG ¿Éc GPEG IòaÉædG ôÑY ô¶ædG »a .q»æ«©H ¬à£MCÉa ,¿B’G »q YGQòH ¬£«MCG ¿CG ™«£à°SCG ’ Ée o¥ÉæY ƒg ô«NC’G π«∏dG å∏K »a ’EG ¢ùØæàJ ’ »àdG kÉØ«°U áÑ¡à∏ªdG áæjóªdG √òg áëØd ∞bƒàJ ’ »àdG ,kAÉà°T IOQÉÑdGh ,™«ªédG É¡ª°ùà≤j ΩÉ°ùfCG á©°†H Égô£ªJ IOhó©e kÉeÉjCG §≤a ádó੪dGh ,º¶©dG ôNBG »a ’EG É¡«a AGƒ¡dG …òdG »aÉëdG »qÑM ,»àæjóe √òg ,ájOÓ«ªdG áæ°ùdG ôNGhCG É¡«a Aɪ°ùdG .§≤a kÉeÉjCG ¥ƒ°ûdG π©àæj É¡àÑ°†g ≈∏Y GƒqHQ øqªe øjô«ãμdG ¢ûgójh ,É¡«dEG »æ«æM »æ°ûgój .ô«ÑμdG É¡aÉØL ºZQ ,É¡H ójó°ûdG º¡≤t∏©J áªgÉ°ùdG ájóéædG »a Öq©°ûààd kÉfÉ«MCG iOɪàJh äÉ¡édG πc øe É¡H §«ëJ oAGôë°U sºnK ƒéæj ’ AGôë°üdG øe ƒéæj Éeh .ô«Ñc m¿ÉWô°S πãe É¡aGôWCGh É¡FÉ«MCG ܃˘∏˘b ɢ¡˘«˘dEG ƒ˘Ø˘¡˘Jh ,ƒ˘ª˘æ˘Jh ô˘Ñ˘μ˘J ɢ¡˘æ˘μ˘dh ,âæ˘ª˘°SE’Gh â∏˘Ø˘°SE’G ø˘˘e .É¡æY ¿ƒq∏îàj Óa ,É¡«∏gCG ¿ó˘ª˘dG IOɢ©˘c ,≈˘æ˘¨˘dGh ô˘≤˘ Ø˘ dG ɢ˘¡˘ «˘ a .á˘˘æ˘ jó˘˘ª˘ dG √ò˘˘g ¢†Fɢ˘≤˘ f ɢ˘¡˘ t∏˘ c ’h ,ôëH Óa .Ée kÉëFÉ°S Üòéj Ée πc øe á«dÉN É¡fCG ɪc .Iô«ÑμdG É¡æY Éæ∏MQ ɪq∏c kÉbƒ°T Éæ∏à≤J É¡æμdh ,øjO á∏Ñb ’h ,QÉKBG ’h ,QGô°†NG .¿ƒ∏MGôdG πMôj å«M ≈dEG 455


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 456

,πgC’G áëFGQ .»fô¶àæj …òdG Éæà«H É¡°VôYh É¡d��W øe ¿B’G »æ«Øμj »˘˘ à˘ dG äɢ˘ jɢ˘ æ˘ Ñ˘ dGh ,äCGó˘˘ à˘ HG »˘˘ à˘ ˘dG ´QGƒ˘˘ °ûdG .Üɢ˘ ë˘ ˘°UC’G √ƒ˘˘ Lhh ¢SÉØfCGh ,¥É°û©dG ܃∏b ≈∏Y kÉØbh ∫GõJ ’ »àdG áeɪãdGh ,âKóëà°SG ≈˘∏˘Y º˘¡˘eɢeCG π˘©˘à˘°ûª˘dG ɢ°†¨˘dG ¥ô˘à˘ë˘j ɢª˘c kÉ˘æ˘«˘æ˘M ¿ƒ˘˘bô˘˘à˘ ë˘ j ø˘˘jò˘˘dG ,≈ëªoJ ’ »àdG ádƒØ£dG IôcGP .≈dhC’G »àæjóe É¡fEG .ÇOÉ¡dG Ö«ãμdG Éeh ,ó©H ¬àæj ºd …òdG ÜÉÑ°ûdGh ,É¡H ô©°TCG ºdh äqôe »àdG á≤gGôªdGh .…Oɪ°Vh »ª¡a ≈∏Y kÉ≤∏¨à°ùe ¬MôL ∫GR ák eQÉY ák ÑZQ »bɪYCG »a q¿GC ô«Z ,â∏MQ ɪc Gk Oqô°ûe oäóY »ææXCG ɪc ¢û«YCG ¿CG ójQCG .kÓjƒW »fOqô°T …òdG ºdDƒªdG ™bGƒdG Gòg ô««¨J »a .Aɪ°ùdG »a GhôμØj ºdh º¡jójCÉH º¡JOÉ©°S GƒæàHG øjòdG ∂ÄdhCG ¢û«©j ±ô°Th ,ádhÉëªdG óée º¡d ≈≤Ñj ,Gƒ∏°ûa ƒdh ≈àM AGó©°S º¡fEG .CGó°üj ’ …òdG …ô°ûÑdG ô°üæ©dG AÉ≤fh ,áHôéàdG »FÉμH ÉfCGh ,∞bƒe ø«gQ Gòg ºgAÉμH ¿CG ô«Z ,ɪHQ ¿ƒμÑj º¡fEG .ôªoY ø«gQ ,iôNCG mICGôeG ≈dEG p∑GôcP oäRhÉéJh ¿B’G p∂æY oâ«q∏îJ »fCG ƒd πXCÉ°S ºî°V »l fÉ°ùfEG Ql ÉY ¬fEG ?CGôÑJ ìhôdG ø«æ¶J πg ,iôNCG mIÉ«Mh ¿hO nΩõ©dG oâ«æK »fCG ∂dP ,»àNƒî«°T »a ≈àM »Øàc ≈∏Y ¬∏ªMCG QGó˘bCÓ˘d »˘˘Mƒ˘˘ª˘ W oâcô˘˘Jh ,»˘˘à˘ æ˘ jó˘˘e ¿hO »s ˘ £˘ ª˘ dG oäQô˘˘ch ,»˘˘ª˘ ∏˘ M ¬HCÉj øe ,É«fódG ∞«°UQ ≈∏Y kÓ«dP »JÉ«M oâ∏ªcCGh ,AÉ°ûJ ɪc ¬°ûgÉæàJ ?‹ 456


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 457

’CG kÉÑ«Y ¢ù«d ?ádBÉ°†dG √ò¡H É¡°û«YCG GPɪ∏a ,≥ëH Iô«°üb IÉ«ëdG .≈æªàf ɪd ≈©°ùf ’CG ô«ÑμdG Ö«©dG qøμdh ,≈æªàf Ée ∑Qóf áHô¨dG ∂∏J »a π©aCG GPÉe øμdh ,kÓjƒW Ωƒ«dG ó©H ÜôàZCG ’ ób ∞æ©H áãqÑ°ûàªdG ºgƒdG Iô«°TCÉJ ´õàfCG ¿CG lÖ©°U ?»ëfGƒL »a ᪫≤ªdG ,…ôªY ô°üàîj ôm Ø°S RGƒL ¿Éc p∂ÑM .p∂àaôY òæe »MhQ ¿GQóL »a .…ÉØæe »æJOQhCG »àdG IôcòàdG ¿Éc ∂bGôah ,…ô˘Yɢ°ûeh »˘°SÉ˘Ø˘fCGh …Qó˘°U »˘a π˘¨˘ ∏˘ ¨˘ à˘ j ɢ˘°Vô˘˘dG Ω󢢩˘ H Ql ƒ˘˘©˘ °T »ØWÉ©dG ∞©°†dG Gòg .A»°TÓdG Qɪ°†e »a áãgÓdG áÑ©àªdG »JGPh …OGƒY »æ«≤J áYÉæe øe k’óH q¢ùëdG áqbO GPɪd .»àdƒØW òæe »æªdDƒj .kɢ`˘«˘`˘dɢ`˘Ñ˘`˘e ’ ,kGOQɢ`˘H ,kɢ`˘«˘`˘°Sɢ`˘b oâ˘`˘Ä˘`˘L »˘`˘æ˘`˘à˘`˘«˘`˘ d ?¬˘˘`˘ fGõ˘˘`˘ MGC h ø˘˘`˘ eõ˘˘`˘ dG øμdh ,¿É«°ùædG p∂©∏àÑ«a »Ñ∏b øjôé¡Jh ,p∂d ¬HBG Óa »æY ø`«`∏`Mô`J .äÉ¡«g á°Uôa »∏≤Y íæeh »Ñ∏b øe äÉ£∏°ùdG Öë°ùd âbƒdG ¿ÉM ɪHQ ¿Éc »Ñ∏b ¿CG hóÑj .IõLÉ©dG ¿õëdG ºjhÉ¡J øY Gk ó«©H ,ó«ØªdG ô«μØàdG ¬à°†Ñæd ¿CG º¡Øj ≈àM ,√ó«H òNCÉjh ,¬fhDƒ°T ôqHój Ée »x °Uh ≈dEG êÉàëj .≈æ©e ¬ªdC’h ,kÉ≤M ¬àLÓàN’h ,kÉæªK ≈àM »q ØîdG ´É©°ûdG Gòg ΩÉeCG …Qó°U oâjqôY .»ææWô°S p∂ÑM p∂∏«MQ ó©H »d ∑ôJ òjò∏dG ¬ÄaO ¿CG º∏YCG ºdh ,kÉeɪJ …ÉjÓN ∂¡fCG .ΩGQhC’ÉH kÉÄ«∏e Gk ó°ùL @@@ 457


sakef al kifaya terkib

4/4/12

5:35 PM

Page 458

.á∏jƒW ák jÉμM âfÉc »°ü«ªb ≈∏Y »qeCG ´ƒeO òæe .»JÉ«M ∫ÓN Ql õLh ów e ¬«∏Y ÖbÉ©J qΩ’C G √òg ≈dEG »Fƒéd q¿’C lA»°T »à≤gGôe ¿CG ô«Z ,É¡¡Lh ¢VÉ«H øe IQÉ¡£dG ≥°ûæà°SCG ÉfCGh ádƒØ£dG .ôNBG .á«eƒ«dG »°ù«°SÉMCGh …ôYÉ°ûe t¢üîj Ée πc ≈∏Y kÉjƒ£æe oâæc o∞dCG »∏NGO »a QÉ¡æj ɪæ«H ,∂°SɪàdG AÉYqOG hCG ,∂°SɪàdG ≈∏Y ôt °UoCG ≈˘à˘M ,kɢYGó˘ o°U º˘K ,kɢfɢ«˘ã˘Z äQɢ°U .ƒ˘ª˘æ˘J Iô˘«˘ ¨˘ °üdG »˘˘∏˘ cɢ˘°ûe .QGó˘˘L ÉfCG ’h ,∂∏J »JGOÉY ôq«¨àJ ºdh ,»bɪYCG »a áæ«aO kÉYÉLhCG âdÉëà°SG .ÜPÉμdG ´Éæ≤dG ∂dP oâ©∏N o⪪g ɪq∏