Page 1

VOOR

NEDERLAND.

ONDER REDACTIE VAN

L VAN I T A L L I E , te Rotterdam.

l Z Jfi V K N

EN

D J<] R T I G S T E

JAARGANG

AMSTERDAM. D. B

CENTEN.

1900.

1900.


o

5 Mei 1900.

37* Jaargang.

J .

J 1

Voor Apothekers en Apotheekhoudende Geneeskundigen, Redacteur: L. VAN ITALLÏE, te Rotterdam. Prijs per Jaargang, franco .per post, f 5,90. Advertentiën: van l—5 regels f l,—. elke regel meer 20 Cto. en 10 Cta. voor een N°. T»n het blad. Een AllOineBlfntS-tarief ia op aanvrage verkrijgbaar.

EERSTE BLAD. Het Geneeskundig Staatstoezicht in 1898. Met bekwamen spoed zag thans reeds het verslag aan de Koningin van de bevindingen en handelingen van het geneeskundig Staatstoezicht in het jaar 1898 het licht, een lijvig boekdeel van 546 bladzijden. Uit dat verslag trekken in de eerste plaats onze aandacht de punten ter behandeling in de vergadering der geneeskundige Inspecteurs. In die vergadering toch kwamen aan de orde een adres en bijlagen van W. H. J. Gantvoort c.s., alle apothekers d.d. 11 Maart 1898, betreffende de toepassing der wet van l Juni 1865 (Stbl. 61) en een adres van H. Spetter d.d. 14 April 189S, houdende verzoek tot het in 't leven roepen van eene wijziging der bepalingen betreffende uitoefening der artsenij bereidkunst. Beide adressen waren in handen gesteld van de Inspecteurs Dr. Dozy en J. Menno Huizinga, die daarover het volgende rapport uitbrachten. Aan de Inspecteursvergadering. Naar aanleiding van het in onze handen gesteld adres van eenige apothekers, die zich beklagen, dat hunne belangen worden benadeeld ten gevolge van gebrekkige handhaving der wet regelende de uitoefening der artsenijbereidkunst, hebben wij de volgende opmerkingen te maken. Hoewel de druk, door de wet den apothekers opgelegd in de zware verplichtingen waaraan zij in de uitoefening hunner praktijk zouden hebben te voldoen, naar onze meening door adressanten zeer overdreven wordt voorgesteld, geven wij toe, dat aan de handhaving der voorschriften omtrent den verkoop van geneesmiddelen door onbevoegden zeer veel ontbreekt. Hierop werd dan ook reeds herhaaldelijk door de Inspeeteursvergadering de aandacht gevestigd. Wij kunnen hier in het midden laten of de hierop betrekking hebbende verbodsbepalingen zijn gemaakt orn aan de apothekers in een hun toegekend monopolie eenige vergoeding te geven voor de op hen rustende verplichtingen dan of hiermede uitsluitend eene bescherming der volksgezondheid is bedoeld. Zoolang echter de wet in dit opzicht niet is gewijzigd, behoort natuurlijk hare thans vrij algenieene overtreding te worden tegengegaan. Verschillende pogingen zyn hiertoe dan ook bij voortduring door de geneeskundige ambtenaren aangewend; doch waar uit den aard der zaak de gewone politie niet in staat is op overtredingen van dezen aard in voldoende mate een wakend oog te houden, en den geneeskundigen ambenaren het hiertoe noodige geschikte personeel werd onthouden, bleet' het aantal geconstateerde overtredingen zooverre beneden dat der gepleegde, dat het hiertegenover geheel in het niet verdwynt. Waar een enkele maal vonnis werd geveld, was de straf steeds zoo gering in verhouding tot het voordeel, door de overtreders in het algemeen behaald, dat ernstige repressie daarvan niet kon worden verwacht. De mogelijkheid van vervolging werd nog verzwaard door de wijziging in de rechterlijke organisatie, waarbij de Ambtenaar van het Openbaar Ministerie bij de kantongerechten daarmede werd belast, zonder dat hem do gelegenheid werd gegeven op deze overtredingen betrekking hebbende onderzoekingen te doen instellen. Indien dus de Minister gehoor mocht willen geven aan het verzoek van adressanten en maatregelen mocht willen

UITOE'VEB:

De stukken, welke men wcuscht opgenomen te zien, worden op Dinsdag

D. B. C E N T E N ,

De Advertentiën tot Donderdagavond bij den Uitgever; tot Vrijdagmorgen

verwacht bij den Redacteur. aan Opwijrda'n drukkerij, *8

nemen om betere wetshandhaving mogelijk te maken, dan zou daartoe, volgens het bovengezegde, de eerst aangewezen stap zijn beschikbaar-stelling van geschikt personeel, dat onder de leiding van de geneeskundige ambtenaren ten taak zou hebben de begane overtredingen te constateeren. Dan zal kunnen blijken of de bestaande wet en het Koninklijk besluit tot uitvoering van art. 30, zooals dit thans luidt, voor handhaving wel vatbaar zijn. Naar onze meening zal het hierop aldus te verkrijgen antwoord ongetwijfeld ontkennend luiden, en zal het meer aanbeveling verdienen die wetgeving te herzien, waartoe zeer zeker voldoende aanleiding bestaat, ook in andere overwegingen dan door adressanten aangevoerd. Wat betreft het ons met gelijk doel toegezonden adres van Hartog Spetter, die bij den Minister aandringt op eene geheele wijziging van de wettelijke regeling, met betrekking tot de aflevering van geneesmiddelen thans geldende, en daarbij beweert, dat ook de naleving van geest en letter der wet door de apothekers veel te wenschen overlaat — wij moeten helaas erkennen, dat er aan de door hem uitgesproken klachten ook vermoedelijk eenige waarheid ten grondslag ligt. Wat door hem als wenschelijk wordt voorgesteld is, afgescheiden van de meer gedetailleerde beoordeeling daarvan, in elk geval zonder wetswijziging niet verkrijgbaar. Een optreden als dat van adressant Spetter, in November 1897 wegens overtreding der artsenijbereidkundige wet veroordeeld, is verder te beschouwen als eene. eigenaardige illustratie van het ongewenschte effect, dat het in het leven roepen van eenen stand van apothekersbedienden zonder behoorlijke opleiding, maar ook zonder verdere vooruitzichten, heeft gehad. Het komt ons voor, dat hierin wellicht voor een niet gering deel de oorzaak mag worden gezocht van de veelvuldige klachten, omtrent den achteruitgang van het apothekersbedrijf, gedurende de laatste jaren vernomen. Daarnevens echter mag niet uit het oog worden verloren, dat de vooruitgang der wetenschap wel den omvang der theoretische pharrnacie zeer deed toenemen: maar tevens aanleiding gaf tot eene praktijk daarvan, die voor den pharmaceut veel minder kans opende op geldelijk voordeel. Het een en ander schijnt ons voldoenden grond op te leveren voor eene grondige herziening van de grondslagen onzer artseuijbereidkundige wetgeving. Dr. DOZY. J. MJÜNNO HUIZI.YGA. De Inspecteursvergaderiug vereeuigde zich inet deze conclusiön, welke aan den minister werden toogezonden, die hierop bet volgende antwoordde. De vergadering vereenigde zich met de conclusie van het hierover door de hoeren Dozy en Menno Huizinga uitgebracht praeadvies, strekkende tot grondige herziening van de grondslagen onzer artsenijbereidlcundige wetgeving. Het trok mijno aandacht dat door de praeadviseurs gewezen werd op „het ongewenschto effect, dat het iu het leven roepen van eenen stand van apothekersbodienden zonder behoorlijke opleiding, maar ook zonder verdere vooruitzichten heeft gehad" en dat het hun voorkwam, „dat hierin wellicht voor een niot gering deel de oorzaak mag worden gezocht van de veelvuldige kluchten omtrent den achteruitgang van het apothekersbedrijf, gedurende de laatste jaren vernomen." Indien werkelyk hierin een der oorzaken moet gezocht worden van het beweerde veelvuldige overtreden van de

artsenijbereidkundige wet en van- de klachten van apothekers over den achteruitgang van hun bedrijf, mag eene wijziging op dit punt van het Koninklijk besluit van 12 Februari 1879 (Staatsblad n°. 36) en — zoo noodig — van de artsenwet niet uitgesteld worden tot eene algerneene herziening van de artsenijbereidkundige wetgeving, die nog geruimen tijd op zich kan laten wachten, wegens de moeilijke nog niet voor oplossing vatbare vragen, die zich daarbij voordoen. Indien de boven medegedeelde woorden van de heeren Dozy en Menno Huizinga de meening der inspecteurs vergadering weergeven, wacht ik van haar een stellig rapport en geformuleerd voorstel, vergezeld van eene toelichting tot partieele wijziging op dit punt van het Koninklijk besluit van 12 Februari 1879 (Staatsblad n°. 36) en — zoo noodig — van de artsenwet (Staatsblad 1893 n°. 168.) Voorts kwam in die vergadering aan de orde een schrijven van den geneeskundigen inspecteur voor ZuidHollaud betreffende afgifte van bewijzen van bevoegdheid dat door den minister om advies aan de vergadering was gezonden. Uit de discussie viel af te leiden, dat het voorkomt of althans kan voorkomen, dat diploma's ter viseering worden aangeboden door personen, dio niet als de rechtmatige bezitter kunnen aangemerkt worden. Om eventueele misbruiken te voorkomen, achtte de vergadering het wenschelijk den minister in overweging te geven het Koninkl. besluit van 12 Febr. 1879 in dien zin aan te vullen, dat de examen-commissiën zich door" inzage eener geboorte-akte behooren te overtuigen van de identiteit der examinandi, en te waken, dat geen diploma's worden uitgereikt waarop de handteekening van den geëxamineerde ontbreekt. De minister heeft toen de commissiën belast met het afnemen van de practische arts-, tandmeester- en apothekersexamens verzocht zoo noodig overlegging van een uittreksel uit het geboorteregister te vragen en voorts toe te zien, dat de diploma's niet worden uitgereikt voordat de rechthebbende zijne handteekening daarop heeft geplaatst. Deze aanschrijving zoude ook aan de Commissiën belast met het afnemen van de examens van vroedvrouw en apothekersbediende worden gericht, terwijl de minister geen bezwaar had, om wanneer nieuwe diploma's worden gedrukt, daarop de wetsartikelen, welke op de vestiging betrekking hebben, te doen vermelden. Wordt vervolgd.

Mededeeling der Pharmacopeo-Commissie. Lijst van artikelen, tot wier weglating uit do Pharmacopee voorloopig werd besloten. Antidotum Arsenici. Aqua Aurantiorum. Aqua Citri. Aqua phagedtienica. Beiwoas ferricus. Catithuridinum. Castoreum. Charta epispastica. Chloretum aurico-natricum et Chluretum natricum. Cormi Cervi praeparatum. Cortex Mezerei. Electuarium Catechu. Extracturn Conii. Extractum Graminis. Extractum Physostigmatis. Extractum Quassiae.


Fernmi reductum. Plores Koso. Folia Bucco. Folia Juglandis. Fructus Cydoniae recentes. Glycerinum cum Amylo. Gossypium cum Chloreto hydrargyrico. Gossypium cum Jodio. Gossypium cum Phenolo. Herba Conii recens. Hydrobromas Ghinini. Lignum santalt. Mtras argenticus fusus (zal onder Nitras argenticus beschreven worden). Oleum Cajuputi depuratum. Oleum Macidis. Oleum Sabinae. Oleum Valerianae. Oxalas cerosus. Oxydum cupricum. Radix Gelsemii. Bhizoma Graminis. Salicylaa Physostigmini. Semen Physostigmatis. Semen Sabadillae. Sulfas Cinchonini. Sulfas Duboisini. Tela cum Chloreto hydrargyrico. Tela cum Phenolo. Tinctura Aloës composita. Tinctura Castofei. Tinctura Groei. Tinctura Ferri cydoniata. Tinctura Gelsemii. Unguentum Carbonatis plumbici. Unguentum Mezerei. Unguentum Oxydi cuprici. Yinum malacense.

L^st van artikelen, tot wier opname in de Pharaacopee voorloopig werd besloten. Acetotartras aluminicus. Acetum pyrolignosum rectificat. Acidum aceticum glaciale. Acidum camphoricum. Acidum chromicum. Acidum hydrobromicum. Aeidum lacticum. Acidum trichloraceticum. Adeps benzoatus. Adeps Lanae. Aether Petrolei. Albumen Ovi siccum. Amygdalae dulces. Amylum Marantae. Amylum Oryzae. Amylum Tritici. Aq[ua chloroformata. Aqua Naphae. Aqua Picis concentrata. Aquae aromaticae. (Algemeen voorschrift). Bacilla. (Algemeen voorschrift.) Benzoas natricus cum Goffeino. Benzolum. Bisulfas Chinini. Bombys. Brometum aethylicum. Bromoformum. Capsulae. (Onder het hoofd Capsulae zuljen beschreven worden Capsulae gelatinosae (waaronder C. operculatae) en C. amylaceae. Ook zal vermeld worden de hoeveelheid der volgende geneesmiddelen, die de geiyknamige Capsulae gelatinosae moeten bevatten, tenzy eene andere hoeveelheid is voorgeschreven : Balsamum Copaivae, Oleum Eicini, Oleum Santali en Pix liquida). Carbonas bismuthicus. Carbonas Guajacoli. Cera alba. China liquida de Vrij. (Onder het hoofd Extractum Chinae liquidum). Chloretum aethylicum. Chloretum hydrargyrosum ope Vapore par. Chloretum zincicum. Ghorda cum Formaldehyde. Chorda cum Oleo Juniperi. Chorda cum Phenolo. Citras ferricus effervescens. Collodium salicylatum. Cortex Ehamni Purshiauae. Cortex Viburni prunifolii. Creolinura. Emplastrum saponatum. Extractum Condurango liquidum. Extractum Rhanini Purshianae liquidum.

Extractum Secalis cornuti dialysat. Extractum Viburni prunifolii. Parina Lini. Pel Tauri inspissatum. Pormalinum. Fructus Vaccinii Myrtilli. Gallas bismuthicus basicus. Gelatina. Gelatina Zinci. Guajacolurn. Hydras kalicus. Tlydras natricus. Hydras Terpini. Hydrobromas Scopolamini. Hydrochloras Codeini. Jodolum. Kresolum. Lanolinum. Linirnentum Calcis. Mannitum. Mentholum. Mucilago Amyli (te vermelden onder Amylum). Nitras Aconitini. Nitris amylicus. Oleum Araehidis. Oleum Betulae empyreum. rectific. Oleum Pagi empyreum. rectific. Oleum Juniperi empyreum. Oleum Laurocerasi. Oleum Santali. Pastae (Algemeen voorschrift). Pasta Cacao. Pasta cum Oxyd. zincic. Pasta salicylata. Pastilli cum Chloreto hydrargyrico. Peroxydum Hydrogenii. Percha lamellata. Phenacetinum. Pix lithantracis depurata. Pulvis Acidi salieylici cuni Talco. Radix Alcannae. Rhizoma Iridis Plorentinae. Saccharinum. Saecharas ferricus. Salia Thermarum nonnula. Salicylas arnmonicus. Salicylas Antipyrini. Salicylas bismuthicus basicus. Salicylas methylicus. Salicylas natricus cum Theobromino. Salicylas Phenoli. Sapo Picis. Sapo superadipatus. Sapo c. Sulfure. Semen Staphidis agriae. Semen Strophanti. Sirupus Codeini. Sirupus iodotannicus. Sirupus Senegae. Solutio Acetatis aluminici. Solutio Acetatis aluminici Burrow. Solutio Camphorae oleosa. Solutio citratis magnesici. Solutio Perri albuminosata (Solutio Peptonatis ferrici). Solutio Gummi arabici (te vermelden onder Gummi arabicum). Solutio gummosa (te vermelden onder Pulvis gummosus). Solutio Guttae-perchae chloroformosa (ïraumaticinum). Solutio lodeti kalici iodata (Solutio Lugoli). Solutio Kresoli saponata (Lysolum). Solutio Lithanthracis acetonica (of een andere steenkolenteeroplossing). Spiritus absolutus. Succus Citri artiflcialis. Sulfas aluminicus. Sulfas Physostigmini. Sulfonalum. Tabulae compressae (Algemeen voorschrift onder Trochisci). Talcum Venetum pulv. Tannalbinum. ïannas Chinini insipidua (de op te nemen Taunas Chinini zal smakeloos zjjn). Terra silicea. Theobrominum. Tinctura Ferri aromatica. Tinctura Ferri pomala. Tinctura Strophanti. Tinctura Valerianae aetherea. Trionalum. Trochisci Saccharini. Unguenta extensa (Guttaperchapleistermull). Unguentum iodatum. Unguentum lodoformi. Unguentum Lanolini.

Unguentum Picis compositum (Ungfc. contra Tineam capitis). Unguentum resinosum flavum (Ungt. Althaeae). Vinum Chinae ferratum. Vinum Condurango. Vinum Pepsini. Vinum Rhamni Purshianae. Yinum Rhei.

Wetenschappelijke Mededeelingen. Narcose bijj planten. (Slot.) Voor de praktyk is het vervroegen van het einde der natuurlyke rust het eenige wat van belang is. Bij de algemeene jacht, om zijne concurrenten in de levering van groenten, bloemen, enz., enkele weken vóór te zijn, is de mogelijkheid om een volle maand vroeger met hetzelfde succes te trekken, natuurlijk van groot belang. Het proces van Johannsen wordt dan ook in Denemarken reeds op verschillende kweekerijen in het groot toegepast en geeft daar de resultaten, die men er van verwachtte. Bovendien schijnt het trekken in November bij iets lager kas-temperatuur te kunnen geschieden dan in December, zoodat de productie-kosten, in plaats van verhoogd, verminderd worden. De practische uitvoering der bedwelming maakt geen gebruik van de theoretische cijfers, die Overton vond en die ik hierboven aanhaalde, ofschoon zij natuurlyk met dezelfde concentratie werkt. Trouwens de onderzoekingen van Johannsen, hoewel later gepubliceerd, zijn ouder dan die van Overton; zij worden reeds sedert een aantal jaren in de praktijk toegepast. Men gebruikt houten kasten, met een zijdeur of met een deksel van boven. Van binnen zijn zij met bladtin bekleed of met ehromaatlijm bestreken, zoodat alle kieren goed dicht zijn. Deur en deksel moeten door schroeven of klemmen eveneens luchtdicht gesloten worden. In de kast plaatst men de seringen in potten- of ballen aarde en bedekt de wortels met droog zand, zoodat de aetherdamp ze niet of byna niet bereiken kan. Dan hangt men bovenin een schaaltje, waarboven, door het deksel heen, een trechter gaat, zoodat men het schaaltje met aether kan vullen als alles gesloten is. De aetherdampen zijn zwaarder dan de lucht en zakken dus omlaag, de ruimte vullend. Men giet een bepaalde hoeveelheid aether in het schaaltje; deze hoeveelheid wordt berekend naar de grootte deikast, doch is, al naar gelang der plantensoort, per cubiekmeter inhoud aan kleine wisselingen onderhevig. Men moet de juiste maat dus zelf bepalen, of van de cijfers van Johannsen's tabel gebruik maken. Voor de meeste soorten van seringen neemt men 35 — 40 gram aether per hectoliter luchtruimte in de kast. De trechteropening sluit men met een kurk. Na 2 X 24 uur opent men de kast, neemt de planten er uit en brengt ze terstond in de kas, anders gaat de werking der narcose weer verloren. Men zij vooral voorzichtig met vuur en licht: aether is zeer brandbaar, het mengsel van aether en lucht echter ontplofbaar. De aetherkast moet dus in een ruimte staan waar geen kachel is- en de bewerkingen mogen slechts overdag, en dus zonder kunstlicht, gebeuren. Men kan op deze wijze forceeren: Azalea mollis en indica, Viburnum Opulus, Amygdalus, Persica, Prunus, Pyrus, Spiraea, Deutzia gracüis, Staphylea colchica. verder Gonvallaria majalis vóór het planten in potten en tulpen na het begin der beworteling. De genoemde heesters hebben meest 35—40 gram aether perhectoliter noodig, evenals de seringen; de lelietjes van dalen en de tulpen iets minder. Zonder twijfel zal het bedwelmen weldra in de physiologie der planten een even belangrijke rol gaan spelen, als het dit tot nu toe in de menschelijke physiologie en in de medische praktyk gedaan heeft. Allerlei processen zullen vermoedelijk blyken door deze methode min of meer gewijzigd te kunnen worden. En zulke wijzigingen zijn in vele gevallen juist dat, wat men noodig heeft om tot een volledig inzicht te komen. Aan de andere zijde kan de werking van geneesmiddelen en vergiften thans ook in het plantenryk worden bestudeerd en zal men tenminste de algemeene verschijnselen op dit gebied kunnen ontdekken, zonder daartoe proeven op dieren of op menschen te behoeven te nemen. En zyjn eenmaal die wetten voor planten gevonden, dan is het in den regel een veel eenvoudiger zaak ze op den mensch toe te passen, dan het zijn zoude als men ze eerst door proeven op menschen of dieren moest ontdekken. Zoo aan elke experimenteele operatie op dieren of menschen een uitvoerig onderzoek op planten kon vooraf gaan, zou men in vele gevallen, evenals in het beschrevene, den weg kunnen bekorten, zonder de uitkomst te verminderen. De beteekenisder planten-physiologie als voorbe-

$

l

''t -S

reidend onderzoek voor de physiologie van den mensch wordt ten onzent in den regel onderschat. Toch schynt het mij voor de hand te liggen, dat zij, die een vermindering van de operatiën op levende dieren wenschelijk achten, hun doel het zekerst en het best zullen bereiken door te zorgen, dat een zoo groot mogelyk deel van de proeven, die thans op dieren genomen worden, voortaan met planten worden volvoerd. Want, bij al het verschil tusschen dieren en planten, bestaat, wat de levensverschijnselen der cellen betreft, zooals wij boven gezien hebben, een principieele overeenkomst. Uit dit oogpunt beschouwd is de chemische physiologie der planten een middel van dierenbescherming, zoo doeltreffend en zoo wetenschappelijk als geen ander. De belangen der lijdende mensehheid eischen de opoffering van dieren aan proeven; verminderd kan die eisen alleen dan worden, als een groot deel dier proeven naar het plantenrijk worden overgebracht. (Album der Natuur.)

Over de werking van Naftalan, - Vaselinum adustum saponatum. Naftalan oefent volgens Unna eene zwak-reduceerende, ontsteking-voorkomende, anaemiseerende, jeuk-verminderende werking uit; het is dus een sedativum. Het bevat zooals bekend is (dit Weekbl. XXXIII no. 34) behalve eene vaselineachtige koolwaterstof en eene zwarte brandige kleurstof, eene aanmerkelijke hoeveelheid zeep. Unna heeft getracht de goede eigenschappen van dit praeparaat door vermenging van 3 bekende, daarmede analoge stoffen te verkrijgen; hij liet daartoe eene zalf bereiden uit vaseline met l proc. natriumstearaat en 1—2 proc. pyraloxine. Deze laatste verbinding (Pyrogallolum oxydatum) bezit sedatieve eigenschappen en komt overeen niet de zwarte kleurstof van naftalan. Bij eene zwakkere doseering (0.5—l °/„) van de pyraloxine was de werking overeenkomstig aan die van naftalan, bij eene hoogere doseering bleek de zalf sterke anti-eczeinateuse eigenschappen te bezitten. Runge verkreeg door langdurige verwarming van vaseline eene analoge kleurstof en Unna liet dit brandige produkt door natriumstearaat hard maken. Hij vekreeg op deze wijze een praeparaat, dat niet alleen in zijn uiterlijk voorkomen maar ook in zijne werking volkomen met naftalan overeenstemt. Het komt onder den naam Vaselinum adustum saponatum in den handel. (Monatsch. f. prakt. Derm. door Apoth. Zeit. 2900 blz. 234).

Solutio Korestoli RosenbergRosenberg beveelt een nieuw antiblenorrhoicum aan, dat bestaan zou uit in water opgelost formamidesulfonzuur zink, ioodphenolsulfonzuur zink, iodiumverbindingen van onverzadigde koolwaterstoffen en uit onverzadigde koolwaterstoffen tot verzadiging der waterige vloestof. 6 maal per dag moeten 15—18 c.c. verbruikt worden. (Monatsch. f. prakt. Derm. door Apoth. Zeit. 1900 .bis. 283.)

De sterilisatie van geneesmiddelen in oplossing.

?:•:;«!

Steriliseert men eene oplossing van morphinehydrochloraat in den autoclaaf dan wordt de vloeistof eerst bruin, terwijl bij 115° eene ontleding intreedt onder vorming van eene geringe hoeveelheid apomorphine. Filtreert men morphineoplossingen door porselein- of aardewerk-kaarsen dan verkrijgt men wel steriele oplossingen maar de kaarsen houden een gedeelte van het alkaloïde terug. By filtratie van eene morphinehydrochloraatoplossing door eene porseleinen kaars ging y,s van het zout verloren. Verder vormde zich na eenige dagen op den bodem der flesch in de aldus bereide oplossing een olieachtig bezinksel dat ten slotte in rhornboëders kristalliseerde. Het bestond uit morphine, kiezelzuur en een aardalkalie. Om eene dergelijke ontleding te voorkomen steriliseert Cordier morphineoplossingen op de volgende wijze: In een autoclaaf brengt men eene pipet niet water, eene kolf met merkstreep en een trechter met stevig fiïtreerpapier, waarna men steriliseert. Daarna wordt het zout op het filter gebracht, uit de pipet water opgegoten en na oplossing en uitwasschen van het filter de flesch tot aan de streep gevuld. De aldus bereide oplossing wordt voorzichtig in gesteriliseerde flesschen overgebracht. Vloeistoffen die phosphorzure zouten der alkalische aarden of eiwitstoffen bevatten kunnen niet door warmte gesteriliseerd worden; men moet ze derhalve met behulp van filterkaarsen kiemvrü maken. (Apoth. Zeit. 1950 blz. 263).

Berichten. Van 23—28 Juli zal te Parijs het 4do internationale

congres voor toegepaste scheikunde gehouden worden. Het comité voor Nederland bestaat uit de heeren Prof. Dr. Wefers Bettink te Utrecht, Voorzitter, Alberda van Ekenstein te Amsterdam, Secretaris, Prof. Dr. Lobryde Bruyn en Dr. van Hamel Roos te Amsterdam en Dr. de Visser te Schiedam. Aan de Universiteit te Amsterdam hebben mej. J. B. Massee en de heeren C. N. Venlet, P. A. Adama van Seheltema en A. N. J. M. de Jongh het theoretisch apothekers-examen afgelegd.

(Bericht van den Makelaar H. A. van Overzee, van 30 April 1900.) Einine kalm. De kinine veiling 25 dezer te Batavia gehouden, bestond uit: 2494,80 kilogram Eng. verpakking (88,000 Oz. in kisten, elk van 400 Oz.) 760.— „ verpakking naar koopers keuze. 3.254.80 „ Ed. H Pharmac. Neerl. en Brit. 240.„ Ed. Hl „ 3.494.80 „ Zwavelz. Kinine. Volgens depêche van Batavia is de afloop als volgt: Ed. II verkocht 400 kilogram a f 24.—. Opgehouden Ed. II 2850 kilogram a f 23,95, Ed. Hl opgehouden 215 kn. a f 29.—. De Amst. Chinfabriek noteert onveranderd voor Ed. II f 28.50 per kilogram, Ed. IH f 33.— per kilogram bekende conditien. Loco kinine Ed. III afkomstig van de Bandoengsche kininefabriek wordt eveneens onveranderd f 26,50 per kilogram genoteerd. De Senaat der Amsterdamsche universiteit heeft o. a. de volgende prijsvraag uitgeschreven (vóór l Mei 1901 te beantwoorden door studenten aan eene Nederlandsche Universiteit). De faculteit der wis- en natuurkunde verlangt een onderzoek naar de voorwaarden van het voorkomen en het ontstaan bij de Ericaceeën en verwante familiën van hydrochinon en hydrochinon bevattende glucosiden.

Personalia. In den ouderdom van'85 jaren is te 's Gravenhage overleden de sedert het jaar 1885 gepensionneerde dirigeerende militaire apotheker, luitenant-kolonel J. van Rgn van Alkemade, die in 1841 tot militair-apotheker 3e kl. werd benoemd. De overledene was ridder in de orde van den Nederlandschen Leeuw en heeft zich behalve op militair-pharmaceutisch gebied verdienstelijk gemaakt, door de bewerking van enkele wetenschappelijke boeken. Vertrokken uit Culemborg (om zich te vestigen te Utrecht): J. Schermer. Heden herdenken drie Amsterdamsche collega's de heeren Jacobus Polak, C. A. Behr en H. G. van Tijen den dag waarop zij voor 40 jaren den apothekerstitel verwierven. Wenschen wij dit- drietal in het algemeen hartelijk geluk, voor den eerstgenoemde mogen wij dit nog eens in het bijzonder doen. Zijne bevoorrechte plaats als primus inter pares, als voorzitter der Nederl. Maatschij. t. b. der Pharmacie geeft hem reeds daarop recht. Maar bovendien heeft Polak zich in zoo menig opzicht verdienstelijk gemaakt voor de Nederl. pharmacie. De genoemde Maatschappij heeft hij in verschillende functiën gediend, en ook als lid en plaatsvervangend lid van den Geneesk. raad en van de Commissie voor het apothekers-examen te Amsterdam, mag hij op vele verdiensten wijzen. Een eere-salut op dezen dag wordt hem zeker door alle Nederlandsche apothekers van harte toegebracht.

Boekaankondiging. Handleiding bij het, onderwijs in receptuur van M. J. Schröder en Dr. E. G-. de Zaaier. IV, Latijn bewerkt door H. J. Spitsen. Groningen. J. B. Wolters 1900. Hoezeer men ook in den laatsten tijd de studie van het latijn als onnuttig en onnoodig overboord tracht te werpen, schijnt het gebruik van latynsche of van het latijn afgeleide woorden in onze samenleving van die pogingen nog niet veel invloed te ondervinden — tenzij wellicht in dit opzicht, dat men van personen, wier ontwikkeling zoo iets niet verwachten deed, tegenwoordig herhaaldelijk enormiteiton te hooren krijgt, op ééne lijn te stellen met de „circulaire" gevangenis van de schoonmaakster en de „vacature" van den winkelknecht. Verwacht men wellicht het gebruik van woorden van duidelijk latijnschen oorsprong eenmaal geheel uit spreeken schrijftaal verdwenen te zien, ook door de zelfkennis der ontwikkelden, die zich alleen van termen bedienen zullen, welke ze inderdaad verstaan, velen zullen met mij die toekomst nog vor verwijderd achten, on in den

strijd tegen het latijn een stap achterwaarts in de beschavingsgeschiedenis zien. Zij, die dit standpunt deelen, juichen het ongetwijfeld toe dat nog steeds de apothekersbediende van „bedrevenheid in het verstaan van recepten, in het Latijn geschreven", moet blijk geven, en verheugen zich, zou ik haast zeggen, dat dit a fortiori van den apotheker gevergd wordt, trots het feit dat onze wetgever blijkbaar het voorschrijven van latijnsche recepten vereenigbaar acht met absolute onbekendheid met de latijnsche taal! In ieder geval, die bedrevenheid is nog heden ten dage voor apothekers en apothekersbedienden noodzakelijk, en daarmede is het goed recht van bestaan eener beknopte handleiding tot de studie van het latijn voor de praktijk der artsenijbereidkunst voldoende bewezen. Edoch, in deze mate beknopt te zijn is voor den bewerker een moeilijke taak. Wij zagen het in de Groot's „Handleiding bij de opleiding tot apothekersbediende", wij zien 't ook hier weer, want al neemt men in aanmerking dat deze kleine grammatica niet uitsluitend ten behoeve der opleiding tot apothekersbediende, maar ten1 dienste van het onderwijs in de receptuur is bedoeld — wat wel wat meer zegt — ook zij bevat veel, waaromtrent men geneigd is te vragen: behoort dat nu werkelijk tot het noodige? want dit alleen wenschen de heeren Schröder en de Zaaijer, blijkens de inleiding, te geven; ook hier geldt hetgeen ik omtrent het deeltje „Scheikunde" opmerkte, ook hier zal vaak de docent een keuze moeten doen om den leerling, van wien minstens geëischt wordt eenige bedrevenheid in het verstaan van in het latijn geschreven recepten, geen hachelijken afkeer van de latijnsche grammatica en syntaxis in te boezemen. De vraag of dit boekje voor de praktijk bruikbaar is meen ik voor mij in bevestigenden zin te mogen beantwoorden. Het in den tekst opnemen van woorden, die naar gegeven voorbeelden te declineeren of te conjugeeren zijn, en naar de meening der schrijvers van buiten geleerd dienen te worden, schijnt mij een gelukkige greep toe en dienstig om de copia verborum van den leerling op eenvoudige wijze te vergrooten. Ook de oefeningen ter vertaling en de zoogenaamde „partes" (pag. 100—138) verhoogen mijns inziens de bruikbaarheid van het boekje voor den docent. Enkele opmerkingen mogen nochtans hier eene plaats vinden. Op pag. 5 werden, zeker beknoptheidshalve, de woorden (der eerste declinatie) vrouwelijk genoemd. Waarom hier niet geschreven: met enkele uitzonderingen vrouwelijk'? Wat er nu staat is onjuist. Op pag. 15 ontbreekt de rnededeeling, dat bij verbuiging der substantiva op do en go de klemtoon nimmei op de i valt. Men hoort zoo dikwijls „cum margine nudo" zeggen. Op pag. 41 had, dunkt mij, aan ille meer aandacht dan aan iste geschonken behooren te worden, en eveneens van den klemtoon in den 2den naamvalsvorrn melding gemaakt. Zeer juist wordt op pag. 6 copia gezegd-te beteekenen hoeveelheid. Waarom is in die lijst apographia niet opgenomen, of elders exemplum? Ik acht het niet correct, gelyk op pag. 54 geschiedt, aestimo te vertalen niet achten, approbo met goedkeuren Waarom niet geschreven acstimare, absorbere, praescribvre, ebullire? In de noot op pag. 100 wordt gezegd dat bij die vertalingen wel op „woordelijk" maar niet op mooi Nederlandsch gelet is. Op pag. 112 wordt movere al leen door veroorzaken vertaald, wat wel mooi Nederlandsch maar niet woordelijk is. Dr. P. A. Vos. 23 April 1900. JBrückner, Lampe & Co. Die neueren Arzneimittël 1900 Gehe & Go. Yerseichniss neuerer Heïlmittel 1900. Beide boekjes hebben ten doel korte inlichtingen te verschaffen omtrent samenstelling en aanwending dei zoogenaamde nieuwe geneesmiddelen. Ofschoon in do laatste jaren de groote toevloed van deze wel een weinig aan het verminderen is, is het boekje van Gehe weei 5 bladzijden grooter dan verleden jaar. Jammer maar dat de werkelijke waarde dier nieuwe geneesmiddelen geen gelijken tred houdt met hunne vermeerdering in aantal.

ADVEETENTIËN.

Haematogeen fi 30 ets. per flacon. Tannalbinum f — ,80 per 50 gram ; er 25 ram 250 ASSistflllfp ffAVI'flflO'fl ff 33,75 '75 Pper ° Sgram. ' Aaaiabtlllt ^IVlddgU Hexamethyleentetramine (Urointern.a. Salaris f 300. Eenvoudige receptuur. , receptuur, tropine) l O Grm..ii f 0,25; 50 Grm. a f l, — . Brieven franco, onder Lett. L. L., aan V. VANITALLIE, Apotheker, Amsterdam. het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

In de gemeente HELDER wordt, wegens vertrek van den tegenwoordigen titularis, •;egen 15 Mei gevraagd:

een Geneesheer voor één der 4 afdeolingen der gemeente. Jaarwedde f 500,—. De verordening, regelende de Armenpraktijk en den Doodschouw, is op aanvrage ;ratis verkrijgbaar. Sollicitanten gelieven zich aan te melden bij den Burgemeester vóór 10 Mei a.s. Helder, 26 April 1900. Burgemeester en Wethouders der gemeente HELDER,

VAN STELTN, Burgemeester. UURBANUS, Secretaris.

enfabriek.

Verbandwatten, Verbandgazen, Hydrophile-, Cambric-, Jodoform-, Flanel- en Tricot Zwachtels, Mosetig Battist, Billroth Battist, Gutta Percha Papier, Hospitaaldoek, Gummi Artikelen in alle soorten. Ariikclcu voor Zieken-

Concurreerende prijzon. Prima qualiteïten. l^p- Etiquetten worden volgens opgave bedrukt.

APOTHEEK.

Kantoor en Nagazija-.Prinsegracht 61, DEN HAAG. Telephoon Interc. 1026.

Tegen 15 Aug. a. s. gevraagd eene Assistente intern (de andere is extern). Brieven franco, onder Lett. Z., aan | het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Ad. ter Cook — Amsterdam. Groothandel in

ASSISTENT N.

l) W l V U U I I J W I I ;

Achtergracht 14 — Frederiksplein. Een Pharm. Stud., Ass. N. W., jaren in l de apotheek werkzaam geweest zijnde, zoekt voor de maanden Juli, Augustus en September plaatsing in een apotheek of j laboratorium. Brieven franco, onder Lett. L. Q., aan | voldoende aan de eischen der Ned. Pharmacopee. het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

G-oedkoopste adres in Nederland.

1

Geëx. Ass.(e) z. z. g. g. tot _ . tijdel, hulp of vervanging in Juni, Juli of Aug. Salaris geen vereischte. Brieven franco, onder Lett. W. M. T-, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Be Era M H. ÏARMK,

Gehuwd Apotheker N. W.

Spuistraat 303 AMSTERDAM. Chemisch, Physisch, Pharmaceutisch en wetenschappelijk glaswerk. Rijks-Leverancier van Nederland en Ned.Indië gevestigd: 1840. Alle Apparaten worden in den kortst mogelijken tijd precies volgens model of teekening in de glasblazerij vervaardigd.

zoekt: extern-provisoraat, Apotheek ter overname of andere geschikte werkkring. Ook genegen tot deelgenootschap of betrekking in Industrie. Brieven franco, onder No. 128, aan het Bureau van dit blad, te Amsterdam.

Wvjnkoopers

APOTHEEK!

&OED DE BRON AAHBÜIDEN

Uit de hand te koop: De Nederlandsche Apotheek van de Erven G. BOES te Tilburg. Aanvrage franco, aan A. J. BOES te Tilburg.

VICHY-CÉLESTmS Ziekte der nieren en blaas. Lever — en galzlekte.

A. A. BONNEMA, Apotheker Apeldoorn, bereidt en levert:

Kaagilckle — Maagkramp — Slechte Spijsvertering. Bronnen van den Franschen Staat. MEN EISCHE DEN NAAM.

Ook verkrijgbaar in den groothandel. ___

BET Muf ra M Br.» ÜOT Pa*rotSIMM •Pt isïïgVg-a srszslïïSS!, - » *} ItrogiyccriflB-Tablctlea '

005 ^n u.031, fljc-c.'ci 5J tl-, lü -o.3joa

MOEDERKOREN; postpakketzondingon worden ook uitgevoerd. Brieven franco, onder Lett. L. G., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

xü\ Cascar. Sagraia T.ibl. •25 cu O.i*. l'U tl. W. 0.10 uu U.r.O. tn

arapukUW!sopolMtwri. Inumn : rooi. DTOUI »UO« .".. «H4

3 ^ .vrtfoi^iLiiu. Actdl. Itroi ril*. ^. Ifintr. ljUlg33J.ni. dl!i'.vijla .--yibc-

tl u i . Lcadra, löir^J o '«t mrt 4« 6auaMmiiiil]e. TTTi l.» m »rts- tf"«» "^ ' U M "" Ij.— ma II. 1.60 ea In cartona b 5 L-J-I. k 10 Ei. H. l.SO. °.& M 0.1 UB mliiilcr

iJvaa. tel 3IÏ ü.M. bns. IS'/. Jodaïuirauacui. N D . l fi: i! — M- y.W. K' li — U. 3Ü, ü> l =.-0:. l'.iO.

rkr«uiuto Antlcei/Jcua. üléclit» op order tnu den trln »lfi'<u'""i.

llo Pasiüics voor sukiit.

DN Roiur. met chloonlak ow het oufla «o WO. TOörerUr. Q« MUr-apoUicoï te ^ffn 7» Zta OentnlbïMt 4. Chirurg. 1809 o*

iimesthcllscho Pastllles [j*D3 Dr. Scli'dcX l ?&ït op 10,0 Ai}*

Antiseptisclie PasllUcs£££

Men bestelle: ÏANNAS CHININI Ed. III „Bakker"; bijna smakeloos. Zeer gunstig beoordeeld door Prof. SÏOEDEK. Zie Prijscourant. Origineele verpakking per l Kg1., !/,Kg., V* Kg-

èO.' 1000 «L M. 15,—, l |!M lüu ot. U. SL— . frlu 10 et U. 0,2k

Cyl. lot Uu al. :i'. l olcrk, 8 büiUaL* BMitl. B.tT.ak. M. O.SO, O.lü, O.ÖO. ItlöU p 100 Al-, l Cyl. 10 e», it". 1.1, 8 H. 'J. -i ,60, 0,76 mei 3i'/..

parbolpuUiles ,Lt,.1&.rK Soda-stcrellsecrlngs-Pasilï-, MU&di. Orl. 10 it. "t> CD 13 PU 1UO K. K. l, W «n I.7&.

Bongles-Urctltraalstaafjes • aB OLT Cncaa. a«UUn« ia dr». : rodit o ttflUih. eluUub iibocl oplatMfid, 10 — 30 ua. IMU mrt lod« ipwcDicbl roMlcamcnt. K>4« >CG»I. «alon 41» ra I m.m Ut* fMQodao. O

OtUtln» af

.

a

,ixwtiD.b.

Toor BtnUtMtiea van InitruruMtd. l,o oo 3.a h>d«r 100 IL U. c,7fl «a .«D, looo et. IL <»,— ea »,- coct Sfi*/y'

Lou!ien2out-Paslill68 ^sJFS ndtrcQ. lOtTtt. & 7,9, 8,5 en 0,7 U. 8 eo 1,75 UT borridlna vao phï«* ' ' wikocioutojlotalmi, met >b'/ r

Ji-oorazout-PasUlles.r

H*, l. 3, l 100 ik U. I. U>. I.'O

. - Mk hollo uil 01. Ouu. 1—0.0 *rn«» bmtlmd In t crootun. Dood,-

k i t . l». U pt.. 100 IL U. 9,-, 1,10 BuModtort».

,;&, p^

Inhoud van „de Natuur, aflevering 4, 1900. Bloemen-geuren, door Dr. H. J. Calkoen. — De vooruitzichten van het gloeilicht (vervolg en slot), dooi Dr. L. Bleekrode. — Het voortbrengen van vuur, voorheen en thans (vervolg) door Dr. A. J. C. Snijders. — De verpleging der gewonden in den oorlog (vervolg), dooi Dr. R. G. Rijkens. - „Gooiland". De Flora (vervolg en slot), door C. J. Koning. — Sterrenkundige opgaven en mededeelingen. Nog meer donkere sterren, door Ant Pannekoek. - Correspondentie. — Korte mededeelingen

AMSTERDAM.

ïrwtowUff, OU, toctli Wwtrf Q&sariet .0,0 Crootniaul pw lUoi t>m- OLdO^H»

0.5. 1.0 «O 1.0 U. 0,70. OM O.W, 'l»~

lia la Golurtwawr gtnomfto, QOW, ^ OM Eruomwiltr; ook boudütbrfll* «mi» UrooawoutpMitlloi In «otraad. o»*

bij 10 Liter van f 0,85 de Liter a f , bij Uomogloblae-Albnmln-Pral' grooter hoeveelheden belangrijk goedkooper. 8 t nojüpbini met Cbw»la48-bo<W> — Volkomen zuiver ÜH voldoende a. d. e. a ».l nmtexMttuim, 100 IL u. 1.» liJlO l!M ct uil Etcuiog\<)WDO Alboraio. eJca eaiaenaettvlte TuUUea, ontoori. rood Woedd. N. Ph. III. - (Origineele fusten voor- OvirlunrTablottea ' £?£$\ UiwrtoU t Duo» M. l-CO » ••- *** B&*/ V t»b*t, m grootere afinou volgw* a zien v/h. cachet d'origine v/h. Syndicaat «•MM OlItüT 10» tf IL 1.7». -, - QolU»« op EnSM flnaa Dldya-TableWen SJS„ UB Hatu Cun i»!»van Grooth. te Malaga). <c tlut 149. WUHIM<'tM< IV II. 11,— Vraag prijsc. en proeven aan: Allo organische Geneesniii «rOBBbtta, mum. BIjDlma. Filiaal te den Haag: C. L. DROSSAERS ~ ~ Um -DROSSAEKS, BEUNK & Co. te Breda. gpfi^ Leveringen naar de Koloniën ge< oglM.. , « JiiByjMEL'fAdler.apotheakiMfinohen sohieden uitsluitend door het Filiaal te den Haag1. _______ . Hol »«on>ill»cra «Ut» ruilt • , lee H «w lul» k<*<* t u. l.io «o


Naamlooze Vennootschap •

c-v^i/

Weesperzijde 99.

@

ZUID-TYROL, OOSTENRIJK. (500 Meter boven de oppervlakte der zee)

oio.

(1500 Meter boven de oppervlakte der zee)

Beroemdste geneeskrachtige arsenik-ijzerbronneii

Directeur: C. F. UTERMöHLEN. voeren van hef Wapen van H. M. de Koningin-Weduwe.

Gecomprimeerde - Gesteriliseerde Watten in rolvorni.

Methode ter opsporing van iodofora en hare toepassingen. Van Melckebeke geeft de volgende methode ter opsporing van kleine hoeveelheden iodoform in vloeistoffen. 250 O.c. der te onderzoeken vloeistof worden aan destillatie onderworpen en 20 tot 30 c.c. destillaat opgevangen. Men maakt zuur met azijnzuur en verwarmt. na toevoeging van zinkpoeder. Na eenige uren kookt men de vloeistof, filtreert en voegt bij het filtraat een weinig stijfseloplossing en eenige druppels zwavelzuur. Laat men nu na bekoeling eenige druppels van een alkalienitriet-oplossing toevloeien dan zal bij aanwezigheid van jodoforin in de oorsponkelijke oplossing eene blauwe kleur ontstaan. Is de reactie met amylum niet voldoende gevoelig dan kan men het afgescheidene iodium ook met chloroform uitschudden. ' • De proef berust op de onttrekking van iodium aan jodoform door waterstof, onder vorming van Hl en de vrijmaking van het iodium door salpeterigzuur. Ter opsporing van alkohol, aceton en aldehyde in de oorspronkelijke oplossing kan men liet eerste destillaat vermengen met een weinig LUI oplossing en wat Na OH. daarna opnieuw destilleeren en alsdan verder als boven te werk te gaan. Ter onderscheiding van alkohol, aldehyde en aceton onderling kan rnen zich bedienen van de bekende differentiaal reacties. (Naar een ons toegezonden afdruk u/d Ann. der Pharm.)

Een strook watten van de gewone dikte, 4'/ 2 Meter lang en 10 of 20 c.M. breed, is opgerold en geperst tot eene rol van 10 c.M. diameter. Deze rol zit in een carton, met een gleuf aan den bovenkant, waardoor de watten worden getrokken. Na sterilisatie wordt deze carton geplaatst in een stevige glacé cartonnen doos met klapdeksel.

Het is de meest praktische verpakking voor steriele watten.

(het gelieele jaar door geopend). Bevat go logeerkamers, salons, woon- en bad-apartementen, 80 badkamers voor arsenifc-, stoom-, heete lucht-, electrische-, licht- en zonnebaden; heilgymnastiefc- en. sc&eirmzaal.

Inrichtingen voor kunst, sport en gezellig verkeer. Prachtige ligging. — Zacht klimaat. — Grootsche vergezichten. Van af 15 Mei 1900 eerste badseizoen onder nieuwe leiding.

nsgracht 344|7

BnSMBpra&rürnüssHïta9 yan arsenik- ^saffSjSffpaHisi™a m arsenik-ijzerwater; electrische-, licht-, LLgB*BBltt§;i£El&S5 ijzenvater ^&aSE&SS&IS modder- en zandbaden. Spoorwegstation der Valsuganabaan. — Één uur van Trient. — „Nord-Süd-Brenner"-exprestrein tot Trient. — Directe sneltrein-verbinding- van en naar alle richtingen. De bagage der badgasten wordt te LEVICO door de ambtenaren der douane gevisiteerd. 11

AMSTERDAM.

Medicijnglas-Fabrieken

« in alle Apotheken verkrijgbaar.

Prospectussen, beschrijvingen en uitvoerige inlichtingen worden verstrekt door alle bekende reisbureau's, alsook door de secretariaten der Hoofd-Directie te Charlotteaburg, Berlinerstrasse 33, en Levico (ZuiD-TïROL). — Telegram-Adres POLLY—LEVICO. De G.enercio.l-Directeur der badplaatsen Levico—Vetrtolo: Dr. A. POLLY-POLLACSEK.

VAN

Eenige contractanten voor Nederland en Koloniën: C. & C. J. PLUIJGERS. — Rotterdam. Hoofd-Depöthouder voor den Détailverkoop t JOHN MAVOR STILL. — Amsterdam,

B E C K E R ' S SONS, Westzeedijk 57, Rotterdam Fabrikanten van Wetenschappelijke,Scheikundige, Apothekers- en andere

World's Columbian Exposition te Chicago 1893, DRIE hoogste bekroningen. Exposition Universelle d'Anvers 1894, „GRAND PRIX". Bakkerij -Tentoonstelling te Amsterdam, Eere-Diploma en Zilv. Med-, geschenk van H. M. de Koningin-Regentes.

STEEDS V O O R R A D I G :

MEDICI JNGL AS, in wit, half wit en bruin glas. STQPFLE3SCIO, wijd- en nauwm., tot den bekenden prijs, Verder: Potjes en Pillenfl. metccIL en houten deksel, Spanen en Cartonnen Doozcn en alle verdere Apotheekbenoodigdheden. H

P.S.

, Hoopte itasctófc EERE-fflIS

Geldersche Kade 77. Prijscourant wordt op aanvraag franco toegezonden.

Haringvliet 27.

Ged. Zuiderdiep 297.

ijn van ledicijngïas, Chemische, Pliannaceiitisclie Apparaten, ütensiliën enz.

En eene Medaille van H.H. M.M. de Koningin Wilhelmina en de Koningin-E egente Groote Internationale Wedstrijd van Voedingsmiddelen en Hygiëne, Paleis voor Volksvlijt te Amsterdam 1895, Hoogste onderscheiding: „GRAND PRIX".

Standflesschen en Standpotten met ingebrande etiketten, alsmede alle Apotheekbenoodigdheden, worden in den kortst naogelijken tijd en tot de meest concurreerende prijzen door ons geleverd, terwijl wij ons voor een bezoek aan ons magazijn, waarin eene volledige ApotheekInrichting, volgens nevenstaande afbeelding, ter dadelijke aflevering steeds gereed staat, ten zeerste aanbevelen.

UTRECHT. t No.

Specialiteit voor de inrichting van compleete

Bacteriologische, Chemische, Landbouw-, Pharmaceutische, Physische en Suiker-Laboratoria, alsmede

B:

APOTHEKER

J. B. DELIUS & Co. Kantoor en Magazijn: Geldersche Kade No. 20, 22 en 24, AMSTERDAM.

volgens de eischen der wetenschap. ATELIER YOOT

Verbandstoffen-Fabriek

Kunstglasblazerij en Slijperij.

Aseptische en Aniisepiische Verbandstoffen en Artikelen voor Ziekenverpleging,

ndelsvennooischap

Specialiteit aseptisch Jodoformgaas, gecontroleerd en gesteriliseerd volgens de methode van Dr. G. KOMIJN.

en

zijn van bekende zuiverheid en onovertroffene hoedanigheid.

ADEPS LANAE BJD water?rij Zijne wereldberoemde Bronnen en Bronproducten zijn het bestu en heilzaamste

G-eneraal-Agenten voor NEDEELAND en de KOLONIËN:

in twee soorten n.m.

C. & C. J. PLUIJGERS, te Rotterdam.

A en D ÏDXTJRA beantwoordt aan de eischen der Ph. Nederl. Ed. III; A en D geschikt voor cosmetische en andere doeleinden; vervangt geheel z.g.n. Yirgiiiin en andere vaselinesoorten. Prijzen uiterst bilhjk; verpakking in bussen van 'j,,, 21/., en 12* J3 Kilo, welke gemakkelijk geheel to ledigen ztfn.

alsmede Karlsbader Sprudelpastilles, Sprudelzeep, Sprudelloog en Sprudelloogzout zijn verkrijgbaar b\j alle Apothekers, Mineraalwaterhandelaars en Drogisten.

Karlsbader (Mineraalwater-Verzending. Löbel

S c h o t - t l a n d e ? , Karlsbad (Bohomen).

importeert van de productieplaats:

en

Natuurlijk Geneesmiddel. De Natuurlijke Karlsbader Minerale Wateren, Sprudelzouten, gekrist. en in poeder voor

TWEEDE BLAD. Wetenschappelijke Mededeelingen.

Kurhaus van den eersten rang

LeVlCOWater j ^ïkeB™

N". 1.

Amsterdam.

Bekroond te AMSTERDAM, ROME, 's HAGE, AMSTERDAM, GENÈ7E, DORDRECHT met de Hoogste Onderscheiding. De fabriek staat onder toezicht van de Heeren Dr. G. HONDIUS BOLDINGH, DR. J. K. VAN DEE HEIDE en B. A. VAN KETEL , Bacterioloog.

Badplaatsen in de Hoogr-Alpen. Sedert l Januari 19OO cmcler nietr*v Bestmur.

tegen alle ziekten, uit gebrekkige samenstelling van het bloed ontstaan, zooals bloedarmoede, malaria, bleekzucht, scrophulosc, rnaciitls, speciaal zenuwziefcten, zwakte, iiuid- en vrotrwenziekten.

5 Mei 1900.

ÜRMOHLEN & Co.

T 4> ! 4° T Q -l^^-o

37" Jaargang.

Prospectus op aanvrage verkrijgbaar.

Voor H.H. Apothekers verlaagd tarief.

Dr. G. Milis Bofflili. Br. J. K. v. i H*. Dr. f. F, Trast.

Op aanvrage zenden wij) prijsopgave met monster. Offreürt verder als specialiteiten: 3EN2INE, BEN20L, GASOLINE, PETROLEUMAETHER, SALMIAKGEEST, CHLOROFORM, AETHER, SALMIAKPASTILLES, enz. OPWIJBDA'S DKUKKEBU — DIEREN.

Het aantoonen van boorzuur in boraten. Gewoonlijk toont men boorzuur in boraten enz. aan door de kleuring der vlam bij vermenging met alkohol en zwavelzuur. Borntrager heeft gevonden dat deze methode niet de nauwkeurigste is. Op 'een platinablik verhit kleurt vrij boorzuur de vlam van een Bunsen'sche brander onmiddellijk groen; boraten echter niet. Daarentegen kleuren boraten met fluorwaterstofzuur alleen, of met ammoniumnitraat en salmiak (lichtgroen), of niet zwavelzuur en zoutzuur, zwavelzuur en salpeterzuur, zoutzuur en salpeterzuur de vlam fraai groen en wel treedt deze kleur onmiddellijk op en niet eerst later, zooals met zwavelzuur en alkohol; bovendien is de bij de eerstgenoemde reacties de kleur veel intensiever. In het waterstofapparaat, of met zoutzuur, salpeterzuur of zwavelzuur alleen verwarmd, kleuren boraten de vlam niet groen. (Zeitschr. f. anal. Chem. 1900 blz. 92.) Berichten. De Oostenrijksohe enquête. In no. 51 van den vorigen jaargang deelden wij mede, dat in Oostenrijk eene officieele enquête omtrent de wenselien van den apothekerstand is gehoudeu. De uitkomsten dezer enquête worden nu in het orgaan van den Oostenrijkschen oppersten gezondheidsraad kort samen gevat en komen in hoofdzaak hierop neder: Voornamelijk kwamen aan de orde de vragen over de verandering van het tegenwoordige stelsel der concessie • verleening voor apotheken, eene nieuwe regeling der Gremiale-vertegenwoordiging, de arbeidstijd van het hulppersoneel en de toelating van vrouwelijke hulpkrachten. Niettegenstaande het uitspreken van verschillende meeningen kwam de enquête in het algemeen tot de slotsom, dat de invoering der zuivere personeele concessie slechts dan wenschelyk is, wanneer tegelijkertijd zorg gedragen wordt voor een behoorlijken werkkring deiapothekers. (De zin is voor ons niet erg duidelijk. Er staat woordelijk: Wenn zugleich die Arbeitsversorgung der zum Apotheken Betriebe gelangenden Pharmaceuten sichergestellt wiirde. Red.) Met de algemeene invoering der zuivere personeele concessie zou eerst dan begonnen kunnen worden, als de bestaande concessies van hot tegenwoordige stelsel door aflossing der concessiewaarde in personeele concessies zgn omgezet. Be inrichting eener nieuwe Grernial-vertegenwoordiging werd algemeen dringend noodzakelijk geacht, vooral opdat door eene nieuwe regeling dor pharrnaceutische vertegenwoordiging maatregelen voor eene voldoende ouderdoms-, weduwen- en weezen verzekering kunnen

genomen worden. Omtrent de arbeidsverhouding der ondergeschikte apothekers werden verschillende wenschon geuit, doch tevens daartegenover de rnoeielijkheid en zelfs de onmogelijkheid blootgelegd om hier algemeene regelen te stellen (Wij komen hierop denkelijk nog terug. Red). Een levendig debat over de toelating van vrouwen tot de uitoefening der pharmacie, voerde tot de slotsom, dat het niet wenschelijk is de pharmacie voor vrouwen open te stellen. Mocht dit echter toch geschieden, dan zouden de vrouwelijke apothekers aan dezelfde eischen hebben te voldoen als de mannelijke. Voor de 1ste zitting der Conimissiën belast met het afnemen der practische examens voor apotheker hebben zich aangemeld: te Leiden 5 candidaten te Groningen l. candidaat.

Personalia. Gevestigd te Amsterdam (als provisor bij de firma Sclierwer) C. H. C. Plemper van Balen. Bij Konink. besluit is niet ingang van l October benoemd tot adjunct-inspectrice van den arbeid: mej. E. Kleerekoper, doctoranda in de artsenijbereidkunde en apotheker te Amsterdam.

Ingezonden. Heden was het voor den heer A. J. Eijk en het personeel der Pharm. Hdvg. een plechtig oogenblik. Toen de Hr. R. van de beurs kwam stond het geheel e personeel Z.Ed. in de Directiekamer op te wachten orn afscheid te nemen. Het oogenblik was plechtig en voor beide partijen om nooit te vergeten. De Heer G. van Voorst sprak namens ons allen en dankte den Heer Rijk in een gevoelvolle toespraak voor alles wat ZEd. voor allen was geweest. Als een aandenken aau dit oogenblik boden wij Z.Ed. een prachtige bronzen groep op marmeren voetstuk aan voorstellende: de arbeid gezegend door de fortuin. Een album, artistiek bewerkt door den bekenden calligraaf Grevenstuk, met oorkonde en de namen der schenkers was bijgevoegd. De Heer R. zeer ontroerd drukte ons de hand en beval ons in de protectie van den nieuwen Directeur (mede aanwezig) den Heer C. M. Pley-te d'Ailly hartelijk aan.

Het personeel der Pharmaceutische Handelsvereenigmg voorheen A. d'Ailly & Zonen en Mastenbroek &• Gallenkamp. Zuiphen, 80—4-1900. Geachte Redacteur. In No. 51 van den vorigen jaargang maakt de lieer de Groot eenige opmerkingen over mijn wijze van werken in de IJzerpeptonaatkwestie. Daar ik niet gaarne den schijn aanneem half werk te doen, of een kwart eeuw ten achteren te zijn bij den heer de Groot, wil ik hem hier gaarne de noodige opheldering geven. l u . Gebruik van Pibrine in plaats van eiwit. De splitsingsprodukten van beide zijn gelijk. Fibrine is voor mij in elk gewenscht quanturn gratis te krijgen, terwijl Albuuiine mij geld kost. In 't belang mijner beurs koos ik derhalve de eerste. 2°. Praecipitatie der albumosen. De praecipitatie is geschied in azijnzureoplossing door keukenzout, klipzout, ik vermeldde dat er niet afzonderlijk bij, daar ik dat ;als iets bekends voor eiken ingewijde beschouwde; blijkbaar heb ik mij echter vergist. Zooals de ervaring mij geleerd heeft gaat die praecipitatie even volledig ^rnaar iets langzamer) dan met Sulfas amrnónic. Daar ik de praeparaten tevens voor stikstofbepalingen wilde gebruiken en het keukenzout even als de Sulfas ammouic. door dialyse niet absoluut te verwijderen is, nam ik de praecipitatie door keukenzout. Hierdoor vervalt het geheele verdere betoog van den heer de Groot over den aard mijner albuinoso. Zij bovatten zoowel proto- als deutero-albumosen. 3°. Samenstelling Pepton witte. De door mij genoemde 13°/0 zijn juist. Toevallig heb ik voor die bepaling Sulfas arnmonic. gebruikt en de Poptonen uit het filtraat door phosphorwolfrarnzuur neergeslagen en in het neerslag eeno stikstofbepaling gedaan, waarby na multiplicatie met den gebruikelijken coüffic 0,25 hot bovenstaande gotal gevonden word. Witte's Pepton

wisselt echter zeer in samenstelling. Zoo vond ik vier jaren geleden slechts 2,S°/ Ü echt Pepton. Hopende hiermede den heer de Groot gerust gosteld te hebben, verblijf ik gaarne t.t. v. D. MAHCK.

Nederlamlsclie Maatschappij ter Bevordering der Pharmacie. Departement „'s GRAVENHAG-E". In Je vergadering van 26 April'j.1. werd door den Heer IL Sineets uit Utrecht „ eene zeer interressanto lezing gehouden over aetherische oliën, waarbij hij vooral eene historische beschouwing hield, over het gebruik van riekmiddelen in de vroegste tijden. Bij de oude volken, vooral bij de Egyptenaren worden reeds riekmiddelen gebruikt, in hoofdzaak verkregen door verbranden van welriekende harsen en kruiden. Myrrhe, aloë en saffraan speelden daarbij een hoofdrol. In de oudste tijden werden deze riekstoffen vooral bij godsdienstige plechtigheden gebruikt; eerst later werden zij ook in de geneeskunde en ook uitsluitend als genotmiddelen gebruikt. Reeds in de Se en 9e eeuw wist men welriekende wateren te bereiden. De Heer Smeets liet eene groote serie afbeeldingen zien van daartoe dienende apparaten, waarbij we de verschillende overgangsvormen zagen, die tot den tegenwoordigen destilleerketel leidden. In de eerste tijden werd de warmte verkregen door in het water, waarin de verschillende retorten geplaatst waren, in een glazen bol chemicaliën op elkaar te doen inwerken; later werd gebruik gemaakt van een soort kachel, die veel op de moderne vulkachels gelijkt; ten slotte deelde de Heer Smeets nog eenige belangrijke cyfers mede omtrent de productie van aetherische oliën, waarvan op dit oogenblik 430 soorten bekend zijn. Voor dit doel wordt in sommige fabrieken gebruik gemaakt van destilleerketels van 40,000—60,000 Liters inhoud. De Heer Vechtmann bracht als Voorzitter van het Departement den Heer Smeets dank voor zijne zeer belangwekkende voordracht.

Departement „GRONINGEN". In de op 24 April gehouden vergadering werden als data voor de Algemeene vergadering vastgesteld 19 en 20 Juli a.s. zulks na overleg niet het Hoofdbestuur. Het Dept. stelt zich voor het Hoofdbestuur en de Leden der Maatschappij op den avond van IS Juli officieel te ontvangen. Door een der leden werd ten slotte eene eenvoudige methode ter zuivering van steenkolenteer medegedeeld, benevens eene eenvoudige methode om het gezuiverde product te onderscheiden van het niet gezuiverde.

Verbetering. In het alphabetisch register op den 36en jaargang zija door een verzuim de volgende artikelen niet opgonomec: Kaliumchloraat. Ontploffing van 52. Sublimaat. Bepaling in verbandslof 52. Succus Liquiritiae 52. Trional. Oplosbaarheid en onderzoek 52.

ADVERTENTIËN.

Te Amsterdam wordt zoo spoedig mogelijk gevraagd, intern, een Apotheker P. G-, goed practicus. Hoog salaris. Voldoende assistentie aanwezig. Brieven franco, onder Let t. L. S., aan hot Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

. Bed. Ex. Bij een jong Apotli. kunnen twee jonge dames interne opleiding ontvangen tot het examen. Blieven franco, Lolt. A. B. C., aan het Bureau van dit Blad, to Amsterdam.

PROVISOR!

In een der Noordelijke provinciën kan in een nette zaak een jong energiek apotheker als Provisor geplaatst worden. Brieven franco, onder No. 130, aan hot Bureau van dit Blad, to Amsterdam.


37° Jaargang. Eene Assistente gevraagd R. C., tegen Juli of Augustus. Intern, goed salaris. Brieven -franco, onder No. 600, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

GRONINGEN.

Supra fijnen Spiritus alsmede: gesnethyleerden Spiritus in allo sterkten, levert tegen conourreerende prijzen

V l o e i ba r e

firma M. P. POLLEN & ZOON, te ROTTERDAM.

Uitgaven D. B. CENTEN, AMSTERDAM: een Apotheker O. of N. Wet. Brieven franco, onder No. 131, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Apothekers te Utrecht, vragen met Juni aanst, eene geroutineerde ADSISTENTE interne P. G.

Tegen 1 Juni

Enkelvoudige en samengestelde Geneesmiddelen (Simplicia en Gulenica). Met alphabet-isch register. f 2,25 ; fr. p. p. / 2,35. 383^" Dit werk is ter vervanging van Opwjjrda's Handleiding voor AdBistenten in de Apotheek, sinds lang uitverkocht. Wijlen Prof. T. A. FLüCKIGER gaf van dit werk eene zeer gunctige recensie en zeide o. a. het volgende:

„De chemische bestanddeelen der drogerijen heeft de Schrijver zoo volledig mogelijk in aanmerking genomen, doch, met het oog op het doel, bij voorkeur slechts de werkzame vermeld."

PROVISOR,

van Ledden llulseboscli.

In Noord-Brabant wordt zoo spoedig mogelijk een Provisor gevraagd intern. Brieven franco, onder Lett. P. V., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Beceptentaze voor Nederland. Zevende vermeerderde druk. Gebonden. Prijs f l ,60; franco p. p. f 1,70. ÜPsf* ,.Voor alle Apothekers onontbeerlijk."

of later gevraagd een bekwaam manl. of vrouwl. Assistent intern, gewend aan drukke en nette receptuur. Salaris nader te bepalen. Adres: H. NANNING, den Haag.

In Z. Holland gevraagd een mannelijk

Apothekersbediende N. W. Salaris f 600. Brieven franco, onder No. 132, aan het Bureau,van dit Blad, te Amsterdam.

Er wordt gevraagd eene Juffrouw, die ha'ar Apothekersexamen heeft afgelegd, om eene apotheek waar te nemen. Brieven franco, onder Lett. A. Z , aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

CITO!! plaatsing verzocht in een Ziekenhuis of andere inrichting, voor een -Bediende O. W., M. L., . orn als knecht werkzaam te zijn. In alles goed op de hoogte. Met goede getuigschriften voorzien. Brieven franco, onder Lett. A. L., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Pharm. WeekU. 7 Jan. '99. Geneesk. Cour. 22 Jan. '99.

fpljr* „Dit werkje, dat in geen apotheek kan gemist worden, kan de eenheid in de prijsberekening der recepten, die nog niet bereikt is, zeer bevorderen." Ned. Tijdschrift v. Pharmacie, Juni 1899.

Opwijrda's Werken. Algemeene en Bijzondere Eece'pteerkunst ten dienste van Artsen en Apothekers, door L. VAN ITALLIE. Zesde omgewerkte en vermeerderde druk. / 2,25 ; fr. p. p- f2,35; gebonden f2,60 fr. p. p. f 2,75.

Latijnsoh-Nederlandsch Woordenboek op de Pharmacopoea Nederlandioa. Met beknopte omschrijving van Kunstwoorden on Eigennamen. Herzien en in overeenstemming gebracht met de Editio III door Dr. Y. H.. BOGGE en L. VAN ITALLIE. Tweede druk. / 1,60; fr. p. p. / 1,70

Schema der Qualitatieve Chemische Analyse van anorganische verbindingen. / —,40; fr. p. p. f —,45.

De bereiding der samengestelde praeparaten van de Pharmacopoea Nederlandica (Pharmaceutische Techniek). f —,40; fr. p. p. f -,45.

Latijnsohe Themata voor a. s. Apothekers-Assistenten. Tweede druk. / -,35; fr.p.p. f—,40. een mann. Assistent N. W., tegen l of 15 Juni, extern. Brieven franco, onder Lett. J. K., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Apotheek te koop.

Uitgewerkte Recepten ten gebruike bij Opwijrda's Recepteerkunst. E e r s t e h o n d e r d t a l . Vierde druk. / —,50; fr. p. p. ƒ—,55.

In eene der Provinciesteden van Z. Holland, alwaar de Doctor geen medicamenten levert, wordt de eenige daar in.werking zijnde apotheek met flink huis, tuin en pakhuis, tegen matigen prijs te koop aangeboden. Brieven franco, onder Lett. L. T, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

ld. T w e e d e H o n d e r d t a l . Derde druk. f -50; fr. p . p . ƒ-,55.

Voor den tachtigjarigen

Geschiedenis der Pharmacie in Nederland. In opdracht van de Ned. Maatschappij ter bevordering der Pharmacie. 464 Bladz. f 4.—.

oud-apothekersbediende ontving ik in dank van J. Z. W. en Zonen te A. f 10,— ; een eveneens armen, maar nog jongen provisor te D. f l,— ; R. M. te Z. f 2,50; N. N. te Z. f l,— ; G. P. H. V. te A. f 3,—; Mej. S. B. te D. (opbrengst deicollecte in de gasthuisapotheek) f S,—; J. E. v. J. te D. f l,—; D. S. te R. f 1,50; L. U. te 's H. f 0,50; J. S. te A. (en personeel) f 12,—; te samen f 40,50. Dankbaar vermeld ik, dat de advertenties door den heer Centen kosteloos worden geplaatst. Mogen nog vplen my met hunne bijdragen verblijden ! Dr. J. DE GROOT. den Haag, (Laan van Meerdervoort 138.)

AMSTERDAM. Opgericht A° 1849.

ld. D e r d e H o n d e r d t a l . Tweede druk. / — 5 0 ; fr. p. p. f -55.

Concurreerende prijzen.

r Ï5iiiï»eul£a.ïtt 38, P E O E F M A N D J E S : Port . Madeira

WIJNHANDELAAR

Raamgracht 9,

AMSTERDAM.

Direct geïmporteerde Bordeaux, Port, Sherry en Madeira etc.

Zuivere Cognac. IMPORT en EXPORT.

Kantoor : KAAM GRACHT 9.

Medicinale VOOR LIJDERS AAN

SUIKERZIEKTE. G-luten-, Soja- en Amandelbrood, tevens verkrijgbaar Aleuronaatbrood. AMSTERDAM. &. C. P. Kö'ELER.

Vraagstukken met beredeneerde oplossingen ter beoefening van natuur- en scheikunde voor a.s. Apothekers-Assistenten. f 1,25 ; fr. p. p. / 1,35. Een nieuw Pharmaceutisoh Adresboek, vermeldende de namen, woonplaatsen en het jaar van promotie der gevestigde Apothekers en Militaire Apothekers in Nederland en zijne bezittingen. Naar officieöle gegevens tot den laataten tijd bijgewerkt. In linnen band. Prys f l,2ö; fr. p. p. f 1,35.

aanbevolen door Prof. J.PORSTER(Pharm. Weekblad 28e Jg. No. 24.)

J. ZWAARDEMAKER Cz. Weesperzijde 93.

AMSTERDAM,

Weesperstraat 29.

G-luten-fabrikant.

beste, zuiverste en

Ptani. Ei III laenoliet- en öotar-Ma'ats^ goedkoopste.

Nederlandsclie

Vraagt gratis monster en prijsopgave.

Fabriek: Nassaustraat • ROTTERDAM Met succes leveren wij

chemisch zuiver "Wijnhandelaars — Hofleveranciers

Gedistilleerd Water

LEIDEN A°. 1805. Let op de voorletters der firma.

voor H.H. Apothekers in bemande flesschen van 60 liters inhoud.

Kunstmatig-bereide

Apotheker G. PJÏ VRENS' F. C. Hooftstraat 98 te Amsterdam, bereidt en levert

HAEMATOGEEN in flacons van 200 cM3. a f 0,60. HAEMATOGEENFILLEN (waarvan elke pil overeenkomt met één grarn Haematogeen) a ƒ 1,10 per flacon.

bereiden en verkoopen: ASPIRINUM. PORMO&ELATINUM. HEEOïNUM. . TANNALBINÜM. TANNIGENUM. TANNOFOBMUM. TANNOPINUM.

VINUM MYETILLI, Ook verkrijgbaar in den Groothandel.

Chem. Fabriek opgericht 1881, bevelen aan hunne Specialiteiten;

VüEGEBIPAPiEREN,

Engelsche Pleister. ! Staimiol-vcrvanger 50° l „ goedkooper dan Stanniol.

f as- eii Parade-papieren,

merk [DELFT, j gesteriliseerd in geplomb. flesschen met gebruiksaanwij zing. Depots, 's Gravenhage: Apoth. Wed. T. D. VRIJDAG ZIJNEN, Gedempte Burgwal 22. Rotterdam: Wed. H. J. RENIEB, hoek Kolkkade en Hoofdsteeg 43, tegenover Plan C.

B. ÏETH & Co, Delft

.

J. J. HOFMAN's

Bronwaterzouten HiyaiiJaiios ïranz M Ylclif Verkrijgbaar in den Groothandel. l 1

UW* »* V**w**JW>'

Redacteur: L. VAN ITALLIE, te Rotterdam.

f 16,-

De wijnen zijn gegarandeerd zuiver. Franco, tege,n postwissel of rembours. GOEDKOOPSTE ADHES VOOR WEDER VKRKOOPERS. — VEAAG PRIJSCOURANT.

Prof. W. Stoeder.

H. J. F.

Amsterdam. B—:—

6 flesschen Medoc . . . . 6 „ Rijnwijn . . . 5 „ Port . . . . 3 „ Madeira . . . 6 „ echte pr. Cognac.

3 flesschen Medoc . „ Rijnwijn „

Voor Apothekers en Apotheekhoudende Geneeskundigen,

Wijn- en Cognac-Iinporteurs. TELBPHOON No. 2697.

•5

!PP*" „Uitmuntend bewerkt en keurig uitgevoerd."

Spitzerïs Werken. gezocht, .voor toezicht, tegen Juli of later, door een Apoth. N. W. Brieven franco, onder No. 129, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Pepermunt, Jujubes,Drop, Gom- en Sluiterwerken,

L. van Itallie.

wordt in eene Apotheek te Amsterdam gevraagd eene geroutineerde Assistente intern. Brieven franco, onder Lett. L. R., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Tegen l Juli

N'. 2,

12 Mei 1900.

..«.

Typen in alle talen. Voor het zelfdrulcken van klein drukwerk. Speciale prvjswurant gratis en franco.

CABLJACKE,Hailiiir£-Holienfelie.

ftijs per Jaargang, franco per post, f 5,90. Advertentiën: van l—5 regels f l,—. elke xegel meer 20 Cte. en 10 Cta. voor een N°. van het blad. E«n AbOBBeoents-tarief ia op aanvrage Yerkrygbaar.

EERSTE BLAD. Het Geneeskundig Staatstoezicht in 1898. (Vervolg). In de Inspecteursvergadering kwam ook aan de orde een ontwerp van wet tot regeling van het Staatstoezicht op de volksgezondheid, dat na de indiening van het tegenwoordige ontwerp slechts historische waarde bezit. De vergadering sprak de wenschelijkheid uit, dat bij examens van arts, tandmeester, apotheker, vroedvrouw of apothekersbediende rekening wordt gehouden met de kennis der wettelijke bepalingen, welke betrekking hebben op de uiloefening van het respectievelijk beroep en zou gaarne eene spoedige invoering van dien maatregel tegemoet zien. De minister gaf hierop het volgende antwoord : „Ten einde bij de examens van arts, tandmeester, apotheker, vroedvrouw, of apothekersbediende kennis te kunnen vorderen van de wettelijke bepalingen, rakende uitoefening van de genoemde beroepen, is wijziging noodig van de artikelen 2, 8, 11, 16 en 17 der artsen wet. Ten einde deze in overweging te kunnen nemen zal ik gaarne eene omschrijving ontvangen van de eischen die de inspecteurs te dezer zake zouden wenschen gesteld te zien, daar het anders moeilijk zou zijn een wijzigingsontwerp behoorlijk toe te lichten. Al dadelijk is echter bij mij de vraag gerezen of het — instede van nieuwe exameneischen te stellen — niet beter en zelfs meer doeltreffend zou zijn om, zooals thans reeds by de vroedvrouwen-examens geschiedt, ook na het afleggen van de examens van arts, tandmeester, apotheker en apothekersbediende aan de geslaagde candidaten eene beknopte gedrukte opgave van de wettelijke bepalingen, rakende de uitoefening van hun beroep, ter hand te stellen." Een der geneeskundige ambtenaren deelde mede, dat een apotheker tot zyn dienstkring behoorende, voor 't verkrijgen van het TItrechtsche anti-diphtherisch serum was verwezen naar een depothouder, en meende dat de heer van Eeten, door aldus te handelen, zich niet geheel houdt aan de voorschriften, bepaald bij Uwer Excellentie's missive van 27 November 1897, n°. 46952, afd. M. P. De vergadering dit gevoelen deelende, droeg den geneeskundigen inspecteur voor Gelderland en Utrecht op om den heer van Eeten op het gesignaleerde feit attent te maken. Voorts werd vernomen, dat van meerdere zijden de opmerking is gemaakt, dat de prijs van het Utrechtsche serum anti-diphthericum te hoog is en de vraag is gesteld, of de Regeering niets kan doen tot verlaging van dien prijs. Algemeen werd eene prijsverlaging wonschelijk geacht, doch met het oog op don financieelen toestand der inrichting meende men, dat deze niet zal kunnen tot stand komen zonder gelijktijdige verhooging van het Rijkssubsidie. Op voorstel van dr. Ruijsch werd besloten bij eene eventueele aanvraag van de zijde des heeren van Eeten orn subsidie-verhooging, Uwer Excellentie te adviseeren tot het stellen van zoodanige voorwaarden, dat het serum ook voor minvermogenden toereikbaar wordt. 's Ministers antwoord luidde : „Over dé wenschelykheid van het serum op de aanvrage van een apotheker steeds rechtstreeks aan dezen toe te zenden en over de mogelpheid van eene verlaging van den prijs van. het serum in dien zin, dat de verkrijging daarvan ook voor minvermogenden mogelijk

UI T «•£•(*£ R:

D. B. C E N T E N , wordt, ben ik met den heer van Eeten in overleg getreden." Andere punten van pharmaceutisch belang komen in het verslag der inspecteursvergadering niet voor. Omtrent het behandelde in de Geneeskundige raden kunnen wij verwijzen naar vroegere berichten in dit Weekblad opgenomen. Slechts voor een punt willen wij eene uitzondering maken, n 1. omtrent de vraag of de apotheker eigenaar der apotheek moet zijn, daar wij de volgende beschouwing vroeger nog niet vermeld hebben. Over deze quaestie releveert het rechtskundig lid van den raad voor Noordholland verschillende rneeningeu en deelt als zijn gevoelen mede dat: de wet van l Juni 1865, Staatsblad n°. 61 eene wet is van medische politie, niet van privaatrecht. Zij. heeft tot eenig doel, voor de uitoefening van het apothekersbedrijf regelen van medische politie te stellen. De bedrijfsuitoefening waarop zij het oog heeft is uitsluitend de uitoefening der artsenijbereidkunst, nader omschreven als het bereiden van geneesmiddelen en het afleveren daarvan voor geneeskundig doel. Hoe de apotheker komt aan de geneesmiddelen U.'e hy bereidt, aan de hulpmiddelen voor de uitoefening van zijn bedrijf, balansen, potten, flesschen, enz. of hij die koopt voor eigen geld of vvfti; geld van anderen, of hij ze ten geschenke krijgt, of in bruikleen of in verbruikleen, dat raakt den wetgever niet. Had de wetgever den apotheker willen beperken in de keuze van den privaatrechtelijken of cornmercieelen vorm voor zijn bedrijf, hij had het uitdrukkelijk moeten zeggen. De burgers zijn uit den aard der zaak in die keuze voor welk bedrijf ook vrij, indien zij niet uitdrukkelijk beperkt zyn. Gemeenschap met anderen kan vanzelf voorkomen. Een apotheker — man of vrouw — huwt in gemeenschap van goederen, de eene echtgenoot sterft en de gemeenschap wordt met de kinderen gecontinueerd. Een apotheker sterft; zijne zaak wordt voortgezet door een zoon die ook gediplomeerd is, maar de apotheek, het eenige wat de man naliet, blijft gemeenschappelijk aan al de kinderen samen behooren. Maar waarom dan uitgesloten eenigen vennootschappelijken of anderen vereenigingsvorm door de algerneene wet als geoorloofde vormen van bedrijfsuitoefening erkend. Voor den wetgever van 1865 is dit alleen de zaak waarop het aankomt: slechts de bevoegde apotheker oefent in die apotheek de artsenijberijdkunst uit naaide regelen door de wet gesteld en slechts hij is daarvoor aansprakelijk. Nu wijst men vooral op drie uitdrukkingen: a. hebben in art. 3. b. afleveren of leveren in onderscheiden artikelen en c. waarnemen in art. IS en 19. a. Art. 3 zegt dat „de apotheker niet meer dan eene apotheek mag hebben." Daarin nu wil men ook lezen het gebod dat zij de apotheek in eigendom hebben. Intusschen het artikel bevat duidelijk alleen een verbod: „wanneer een wetgever „gebieden wil, doet hij het uitdrukkelijk." Nu zegt Mr. de Meyier: „In de taal onzer wetten beteekent hebben in dien zin, eigenaar zijn". Waar zyn dié wetten? „Ik ken zulk een taal onzer wetten niet.'1 Hebben is een elliptische uitdrukking waaronder men, naar gelang van het verband, laat verstaan: in eigendom, in bewaring, in huur, enz. Waarom kan zij hier niet beteekeuen „in exploitatie''? b. „Geneesmiddelen afleveren, leveren'1 zegt men, kan alleen do eigenaar. Waar staat dat? Het Burgerlijk Wetboek zegt by koop, en de apotheker verkoopt de geneesmiddelen, art. 1511.

De stukken, welke men wenaclit opgenomen te zien, worden op Dinsdag verwacht bij den Redacteur. De Advertentiën tot Donderdagavond bij den Uitgever; tot Vrijdagmorgen aan Opwijrda's drukkerij, te Dieren.

„De levering is eene overdracht van het verkochte goed in de macht en het bezit van den kooper". Kan dat niet een ander doen, en kan hij dat niet rechtens doen, wanneer hij daartoe als beheerder van een gemeenschap of als directeur van eene naamlooze vennootschap bevoegd is. De wet tot wering van bedrog in den boterhandel schrijft voor dat men geen „margarine" rnag leveren zonder dat op de verpakking die naam voorkomt. Moet daarin ook gelezen worden, dat de leverancier zelf eigenaar van de margarinefabriek moet zijn? Zijn door dat woord naamlooze vennootschappen voor margarinebereiding en verkoop verboden? Eene andere analogie vindt men in de beperkende bepalingen omtrent het bewaren, verkoopen en vervoeren van ontplofbare stoffen. Dat alles kan heel goed geschieden door iemand die niet van die stoffen eigenaar is. En toch is hij en hij alleen voor het nakomen van de voorschriften aansprakelijk. c. „Waarnemen". Aii. 18 en 19 spreken van waarneming in geval een apotheker ziek, afwezig of overleden is. En nu wil men daarin zien een regeling van de waarneming van apotheken,- die aan anderen in eigendom behooren, en trekt men: daaruit de conclusie dat andere gevallen van wat men'i'dan ook waarneming gelieft te noemen ondenkbaar zijn. Maar men vatte toch die artikelen veel eenvoudiger op. Wat moet gebeuren indien een apotheker ziek, afwezig of overleden is en dus feitelijk de apotheek hOcir hoofd mist? Alleen daarin hebben art. 18 en 19 willen voorzien. Verder reiken zij niet. (Slot volgt.)

Berichten.

Kinabast. Bericht omtrent den afloop der veiling van 3 Mei 1900. De veiling bestond uit : • 5,905 balen, 46 kranjangs en 90-1 kisten, ca. 589,585 kilo's Java kiuabast, met totaal ca. 26,959 kilo's zwavelzure kinine, waarvan ca. HS,S3i kilo's Pharrn. bast met ca. 3.331 kilo's zwavelzure kinine en ca. 440,751 kilo's fabrieksbast met ca. 23,628 kilo's zwavelzure kinine, volgens gepubliceerde analyses'; ..... Het doorsneegehalte der fabrieksbasten is derhalve ca. 5,3(5 pet. tegen c.a. 5,14 pet. ypor.de Maart-veiling 1.1. en c.a. 5,38 pet. doorsnee der 10 veilingen van 1899. Volgens de soorten was de verdeeling als volgt : circa 147,197 kilo's Succirubra, 383,346 ' C. Lodgeriana, 1,900 C OfficinaliSj 57,142 Hybriden en andere soorten 70,873 waarvan . Wortelbast. Deze Basten waren afkomstig van : Gouvernements Cultuur ± 31,522 Kilo's Particuliere „ „ 558,063 „ Volgens gepubliceerde analyses werden de volgende hoeveelheden Bast, met bijgaand gehalte aan Zwavelzure Kinino, in veiling gebracht: Z. K. l ïi 2 pCt. ± 43,011 Kg. . 2„ 3 „ 123,338

7 8

4 5 6 7 8 9

82,255 70,385 125,974 74,478 36,933 28,785 : 3,04i

„ 10 en boven „ — „ . Overzicht. Fabrieksbast. Do partijen , door do fabrieken gekocht,


werden volgens gepubliceerde analyses tot de volgende unitprijzen afgedaan: Het equivalent van ± 1,030 Kgr. Z.K. tot een Unit van ca. 9 Cts. 1,808 9' A 794 97* 10 7,047 4,084 10 V4 2,028 10' A 2,153 815 térwyl een doorsneê-unit van ca. 10,10 ets. voor deze veiling aangenomen kan worden. De voornaamste koopers waren: Zwavelz. Kinine. Fabrieks. Pharm. Amst. Chininefabriek. 6632 Kgr. 232 Het equivalent van Gust. Briegleb. 5114 „ Het equivalent van ± 1,654 Kgr. J. J. Louët Feisser. 5463 „ 837 Hefc equivalent van Pharmac. Handelsvereen. 4335 „ 269 Het equivalent van Schier & Eemy. 805 „ . 48 Het equivalent van J. de Ligt. 513 , 37 Het equivalent van Matthes en Bormeester. 294 „ 52 Het equivalent van

11

Diversen. 203 „ 207 Het equivalent van Totaal ± 3331 Kgr. ± 23364 Kgr. 264 Kgr. Opgehouden en teruggetr, -j- — Kgr. ± De stemming wasTvast en kooplust vry algemeen. Van de aangeboden 23.628 Kgr. Zw. Kinine in Fabrieksbast bleven slechts 264 Kgr. onverkocht, iets meer dan l °/o' terwijl de doorsnêe-Unit ± 10.10 ets. behaalde, tegen ± 10.05 cis. in vorige Veiling, eene verhooging van ongeveer Va °/o aantoonende. Pharmac. Bast. Niettegenstaande de groote hoeveelheid in deze Veiling aangeboden, werd alles verkocht en in aanmerking nemende dat veel middelmatige basten geoffreerd werden, waren prijzen vrij goed. De eerstvolgende Veiling alhier zal plaats vinden op Donderdag 7 Juni a.s. Vergelijking der Veilingen van 1900 met vorige jaren. Totaal Kilo's 4 Veilingen. Bast. Totaal

in

Colli.

ca.

Totaal Kilo's Zwav. Kin.

Doorsneegehalte Fabrieksbast

ca.

ca.

Verkocht Kilo's Zwav. Kin.

ca.

Opgeh Teruggetr. Kilo's Zwav. Kin.

ca.

1900. 27,591 2,385,866 110,393 5,04 cT.5,36% 102,378 8,015 1899. 24,352 2,039,858 96,567 5,26n5,52V„ 83,902 12,665 1898. 27,075 2,421,576 120,560 4,S8r5,400/o 65,802 54,758 97,668 23,010 1897. 34,638 2,239,740 120,678 5,26 „5,84% u 1896. 26,977 2,455,794 130,837 5,14„5,67 /„ 103,803 22,034 1895. 28,929 2,510,957 119,517 4,G3„5,iO"/ 0 66,588 52,929 1894. 19,977 1,712,824 80,408 4,61 „5,12% 71,054 9,354 1893. 22,766 1,906,535 80,197 4,23 „4,55V0 52,369 27,828 De Unitprijzen waren: 1900. 1899. 1898. 1897.' 1896, ca. ca. ca. ca. ca. Ie Veiling 8,90 ets. 4,70 ets. 6,90 ets. 2,12cts. 3. - ets. He „ 10,65 „ 6,70 „ 5,50 „ 2,90 „ 2,82 „ HIe „ 10,05 „ 10,90 „ 4,25 „ 3,90 „ 2,80 „ IVe „ 10.10 „8,50 „ 5.20 „ 4.10 „ 2.85 „ 1895. 1894. 1893. ca. ca. ca. 2,70 ets. 3,95 ets. 5,80 ets. 2,50 . 4,40 „ 5,60 „ 2,85 „ 4,42 „ 5,28 „ 2.92 „ 4.30 „ 5.16 „ H. A. VAN OVERZEE, Makelaar. Amsterdam.

Boekaankondiging. Indigo en zijn onderzoek. Proefschrift ter verkrijging van den graad van Doctor in de artsenybereidkunde door J. E. Tulleken. In n°. 10 van den vorigen jaargang maakten wy met ingenomenheid melding van de verschijning van bulletin n°. 20 van het Koloniaal Museum bevattende het verslag der indigoonderzoekingen verricht onder leiding van Dr. Greshoff door den heer J. E. Tulleken. Met niet minder genoegen vernielden wy thans de verschijning van bovengenoemd proefschrift, waarin de heer Tulleken naast enkele punten in voormeld verslag reeds beschreven, hot resultaat zijner voortgezette studiën over Indigo heeft neergelegd. In eene betrekkelijk korte inleiding resumeert de schrijver de geschiedenis van de indigo, hare toepassing in de geneeskunde en als verfstof, haar voorkomen en bereiding, de voornaamste indigosynthesen en de analytische methoden ter waardebepaling van indigo. By de beschrijving van het eigen onderzoek treffen wij in de eerste plaats aan de bereiding der verschillende praeparaten, voor een deel reeds in het verslag der indigoonderzoekingen beschreven, de omzetting van indigotine in indirubine en omgekeerd en de beschrijving

van verschillende sublimatieproeven. Dan wendt de schryv'er zich tot analyse der indigo, waarbij natuurlijk de bepaling van het indigoblauw de eereplaats inneemt. De methodes van Ferman en van Koppeschaar worden vergeleken en uitvoerig stilgestaan bij de bepaling van het kleurstofgehalte in indigo door middel van quantitatieve spectraal-analyse. Verschillende tabellen en een graphische voorstelling op deze methode betrekking hebbende zijn mede opgenomen. Eindelyk zij een vlijtig bewerkt overzicht van de voornaamste indigoliteratuur vermeld, waarmede de heer Tulleken zijn proefschrift besluit en daarmede de waarde dezer belangrijke Nederlandsche monographie over de indigo nog aanmerkelijk verhoogt. P. van Leersum. Verslag omtrent de kina-onderneming in de Preanger-regentschappen over het jaar 1898. Geruimen tijd reeds ligt dit verslag op eene aankondiging te wachten, doch gebrek aan tijd verhinderde ons daarvan vroeger melding te maken. Van Leersum kon dit^beeld van zijn ijverigen arbeid niet beter inleiden dan met een in memoriam ter eere van den man aan vvien de kina-cultuur zooveel- te danken heeft en wiens asch in de kina-tuinen van Lembaug, bij het graf van Junghulm is bijgezet n.l. van Dr. J. E. de Vrij. Een welgelijkeud potret van onzen grooten kinoloog is bij deze hulde gevoegd. Het verslag bevat voorts de gewone rubrieken, toegelicht met een groot aantal bijlagen die én voor de wetenschap én voor den handel van groot belang zyn en die ook in lateren tijd nog vaak geraadpleegd zullen worden als van de geschiedenis der kina-cultuur in dezen tijd sprake zal zijn. Niet het minst belangrijk zijn echter een achttal lichtbeelden, opgenomen om ook belangstellenden, die de Gouvernements kina-onderneming niet kunnen bezoeken, een duidelijk beeld te geven van het enorme verschil in ontwikkeling dat de kinaplantsoenen aanwijzen naar gelang van de wijze waarop zij bewerkt worden. De lezer van het verslag zal even als wij verbaasd zijn over de groote werkkracht van collega van Leersum en hem zeker de zoo noodige uitbreiding van het wetenschappelijk personeel dezer instelling ten zeerste toewenschen. Dr. L. Koch. Die mikroskopische Analyse der Drogenpulver. Erster Band. Die Einden und Hölzer. Berlin. Verlag von Gebrüder Borntraeger 1900. 3 M. 50 Pfg. De ten einde spoedende eeuw heeft een groote omwenteling op pharmaceutisch gebied meegemaakt, eene omwenteling die hare verschillende phasen vertoont bij de doorbladering der Pharmacopeeën, die in den loop der jaren elkander opvolgden. De zeer ingewikkelde galenische praeparaten moesten voor een groot deel wijken voor chemicaliën, die voornamelijk door hunne bereidingswijze werden gekenmerkt. Doch ook de bereidingswijze verdween langzamerhand en vindt nog slechts in eenige Phannacopeeën eene plaats. Daarentegen namen de methoden van onderzoek op gehalte en zuiverheid een veel grootere plaats in, omdat men tot de slotsom was gekomen, dat chemicaliën met meer voordeel en vaak in grootere zuiverheid in fabrieken konden worden bereid dan in de laboratoria der apotheken. De pharmaca echter, ofschoon verminderd in aantal, mogen zich nog verheugen in een behoorlijke beschrijving in de Pharmacopee, doch ook op dit gebied is eene kentering waar te nemen. Het nieuwe Deutsche Arzneibuch zal ook beschry vingen brengen die op drogerijen in poedervormigen toestand betrekking hebben. Het tot poeder brengen van de natuurproducten, vroeger bijna zonder uitzondering in elko apotheek' verricht, wordt nu veelal aan anduren overgelaten. Men mag dit betreuren, doch staat niettemin voor een feit. Of de fabriekmatig bereide poeders uit deugdelijke grondstoffen zijn bereid is vaak, als men de prijzen met die der niet gepulveriseerde grondstoffen vergelijkt, aan rechtmatigen twyfel onderhevig. Eene behoorlijke controle die zich op water-, extract-, asch- en eventueel alcalöïdegehalte heeft uit te strekken, vermeerderd met een microscopisch onderzoek is dan ook bepaald noodzakeln'k, indien men elders bereide poeders in de apotheek wenscht te gebruiken. By dit microscopisch onderzoek mogen natuurlijk alleen die vormelementen worden teruggevonden die ook in de doorsnede van het plantendeel, dat men onderzoekt zyn aan te treffen. Doch hij die gewoon is geheele coupes te onderzoeken zal daarom nog niet.altyd ook in de gepulveriseerde stof zyn weg vinden. Vandaar dat eene handleiding zeer gewenscht is. Een dergelijke handleiding te geven is het doel van het boek waarvan de titel hierboven is vermeld. De eerste aflevering bevat eene omschrijving van de methoden van het onderzoek en eene algemeene beschryving van de vormelementen die bij het onderzoek van basten kunnen waargenomen worden, alsmede analytische beschrijvingen van Cortex fr. Aurantii, Cortex Cascarillae,

Cortex Cinchonae succirubrae. Van deze 3 basten werden ook keurig uitgevoerde houtsneden van microscopische praeparaten opgenomen, waarvan het alleen te betreuren is, dat de afdruk wat flauw is uitgevallen. De uitvoering van dit werk, in quarto formaat, is breed opgevat. Waarschijnlijk ook zal het van grooten omvang worden, te oordeelen naar de uitvoerigheid waarmede het drietal opgenomen basten behandeld is geworden. Ons voorbehoudende na het verschynen van volgende afleveringen op dit werk terug te komen, willen wij het thans slechts aan de aandacht onzer lezers aanbevelen.

Nederlandsche Maatschappij ter Bevordering der Pharmacie. Departement „'s GRAVEITHAGE". Eapport der Commissie voor het onderzoek der Üzerpeptonaten uit den handel. Door het Departement 's Gravenhage werd de Commis • sie voor het onderzoek der ijzerpeptonaten aangevuld met de H.H. Hofman en van der Wal om de verschillende ijzerpeptonaten van den handel aan een meer uitgebreid onderzoek te onderwerpen en zoo mogelijk uit te maken welke de oorzaak is van de verschillende verhouding der peptonaten tegenover, de gebruikelijke reagentia. De Commissie kan met ingenomenheid vermelden, dat zij door den heer Pleyte, directeur der Pharmaceut. Handelsvereeniging zoo volledig mogelijk werd ingelicht omtrent de door deze vereeniging gevolgde bereidingswijze. Ook werden door 2 leden der Commissie peptonaten bereid op de door de Groot aangegeven wijze. Het eene A, bleek korter tijd gepeptoniseerd te zijn dan het andere B.De verhouding tegenover de gebruikelijke reactieven werd nu, zooals de volgende lijst I aangeeft, nagegaan van de praeparaten van de Pharm. Handelsvereeniging, Nanning, Verweij, de beide praeparaten volgens de Groot, Oxyd. ferr. dialys. (0,250 Fe bevattend) en Sol. ferri albumin. De daarbij verkregen resultaten geven aanleiding tot de volgende opmerkingen. a. Het praeparaat Verweij blijkt overeenkomstig de reacties met zwavelwaterstof, kaliloog in iedere wijze van uitvoering, met salpeterzuur, ferrocyaankalium en zwavelzuur, Oxyd. ferric. dialysatum te .bevatten. b. Het praeparaat: Nanning bevat belangrijke hoeveelheden eiwit. . c. Het praeparaat Pharm. Hand. V. bevat • noch eiwit, noch Oxyd. ferric. dialys. en komt bijna geheel overeen met het eenigszins te kort gepepton. praepar. volgens de Groot. . d. De reactie met kaliloog is door de Groot niet nauwkeurig opgegeven; we zien nl. dat eene 'overmaat 10"|0 KOH zich geheel anders gedraagt bij een onverdund praeparaat als bij het verdunde, of wel wanneer eenige droppels 30°|0 KOH bij de onverdunde Solutio pept. ferri worden gevoegd. e. Bij lang staan praecipiteert kaliloog ieder peptonaafc. f. De blauwe kleur, welke de Groot met ferrocyaankalium eischt moet de commissie alleen toekennen .aan een te kort gedialyseerd praeparaat. Nu restte nog de verklaring te vinden voor.de verschillen tusschen peptonaat de Groot en P. H. V.. (de beide andere praeparaten konden hierbij, als niet beantwoordende aan de eischen, met zekerheid te stellen aan peptonaat, buiten beschouwing blijven). Daar de afwykende verhouding hoogstwaarschijnlijk moest worden toegeschreven aan de aanwezigheid van verschillende eiwitmodificaties werd getracht uit te maken met welke eiwitstoffen wij hier te doen hadden. Proeven met de ijzerpeptonaten genomen, door deze met H2S van ijzer te bevrijden en uit het flltraat den spiritus en H2S door verwarming te verwijderen leverden geen bruikbare resultaten op. Het bleek n.l. dat belangrijke^ hoeveelheden eiwitstoffen met het zwavelwaterstofpraecipitaat werden meegesleurd. Een weinig pepton ex albumine, het praeparaat, waarvan de P. H. V. uitging, werd opgelost en gefiltreerd. Een weinig peptonopl. de Groot werd afgezonderd zonder bijvoeging van Sol. chloreti ferrici. De verhouding van beide vloeistoffen tegenover (NHJ, SO,, NaCl, Alcohol, CuS04, Ferrocyaankali -{- azijnzuur en HN03 werd nagegaan en ingevuld in een schema II, waarin de eigenschappen der albumosen en van Pepton Kühne tegenover deze reagentia waren vermeld. Volledige opheldering geven deze reacties niet. . Waar byv. op grond van de reacties met CuS04,HN03 Ferrocyaankalium vermoed kan worden, dat de peptonopl. de Groot slechts sporen proto- en geen heterO'albumose bevat,'daar is het praecipitaat, dat door verzadiging met NaCl ontstaat, in tegenspraak niet deze conclusie, tenzij

de meening van v. d. Marck juist is, dat in afwijking met de opgaven, alle albumose door NaCl wordt gepraecipiteerd. De peptonoplossing P. H. V. blijkt in ieder geval proto- en sporen hetero-albumose te bevatten. Beide oplossingen bevatten slechts sporen pepton Kühne. Daar Brücke eene eiwitstof heeft aangetroffen, die met (NH^jSO, een neerslag geeft en overigens de eigenschappen van pepton vertoont is het niet onmogelijk, dat z. g.

pepton Kühne aanwezig is. De commissie meent echter te mogen vaststellen, dat de naam Sol. pepton. ferri dialys. niet in overeenstemming is met de samenstelling van alle z.g. praeparaten. Wil men een praeparaat in de pharmacie invoeren met beter gedefinieerde eigenschappen dan zal eerst juister moeten worden vastgesteld welke eiwitmodificatie wordt verlangd. Wanneer dan tevens fibrine als uitgangspunt wordt

voorgeschreven zal dit het voordeel opleveren, dat de daaruit te bereiden eiwitstoffen veel meer en beter zijn onderzocht dan die uit eenig ander eiwit. Ten slotte nog de volgende opmerking: Het is wenschelyk voor peptonisatie een zoo werkzaam mogelijke pepsine te gebruiken, want het kan niet onverschillig zyn een praeparaat te verkrijgen, waarin zoo weinig mogelijk pepsine als verontreiniging aanwezig kan zijn.

LIJST I.

• Pharm. H. V. Behandeling met H,S

Nanning.

Zwart neerslag dat zwart neerslag dat gemakkelyk en snel zeer langzaam filtreert filtraat licht zwart. .filtreert Het praecipitaat blijft filtraat kleurloos. zwart. Het praecipitaat blijft zwart

Verweij.

A Praep. volgens de Groot.

B Praep. volgens de Groot.

Blijft helder , na Na eenigen tijd opa2 c.M3. vermengd langeren tijd zwakke met 5 c.M". KOH opl. lesceerend. opalescentie. 10°/0 Koodbruin praecidaarna toevoeging van 13 c.M aq destill. pitaat dat na filtratie terug blijft; 't kleurlooze filtraat blijft na koken helder.

5 c.M3. vermengd met 1 a 2 druppels KOH 30° / 0

Troebel.

Zwak opalesceerend térwyl bij filtratie eene roodbruine vloeistof door het filter loopt die na koken een roodbruin neerslag geeft. Troebel.

Dadelijk troebel.

Bruin praecipitaat, dat na filtratie terug blijft, 't kleurlooze filtraat blijft na koken helder.

Troebel.

Na eenigen tijd opalesceerend.

Na eenigen ty'd zwak opaliseerend.

Eoodbruin neerslag dat na filtratie terug blijft, 't kleurlooze filtraat blijft na koken helder.

Moeilijk te onderscheiden praecip. Bij filtratie blijft toch een roodbruin neerslag terug, 't kleurlooze filtraat blijft na koken helder.

Licht troebel.

Licht troebel.

Oxyd. ferr. diul. 0,25°/0 Fe.

3 Heerengraoht 3,

LA HAY1 Levert franco zuiveren

èu.fl— per liter; Sol. ferri albumin.

Nihil.

(Kist en flesschen inbegrepen). Op fust, van GO liters en hooger, voorIdeelige conditiön.

(Staatscontrole) zijn te verkrijgen bij de Hoofd-Agenten voor Nederland:

L II Walter GÏI Zoon, Heorengraclit 222, te Amsterdam.' ' %'3y~ Wederverkoopers genieten flink L. I. COHEN, 72 Oranje-plein 's Hage, levert: Ie kwal. chem. zuiver bladzilver per 100 b. (1500 blad) a f 3,80, bij grootere quantnms rabat. J e Kwal. G-uttayercha-papiw: scherp concurreerende prijzen.

Zijne wereldberoemde Bronnen en Bronproducten zijn het beste en heilzaamste |

Niet waar te nemen.

Natuurlijk Geneesmiddel. De Natuurlijke Karlsbader Minerale Watwen, Sprudelzouten, gekrist.. en in poeder voor

Dadelijk troebel.

Helder. alsmede Zarlsbader Sprudelpastilles, Sprudelzeap, Sprudelloog en Sprudelloogzout | zijn verkrijgbaar bij alle Apothekers, Mineraalwaterhandelaars en Drogisten.

Blijft troebel, het Blijft helder, zoodat bruine neerslag blijft een roodbruine vloeiop het filter, 't kleur- stof filtreert; bij koken looze filtraat blijft na bruin neerslag. koken helder.

Troebel.

Bruin praecipitaat Gesuspendeerd blijGesuspendeerd blijEoodbruin praeciBruin praecipit. in Eoodbruin praecipitaat in eene kleur- pitaat in eene kleur- in eene kleurlooze vend roodbruin praec. vend roodbruin praec. eene kleurlooze vloeivloeistof. in kleurl. vloeist. in kleurl. vloeist. looze vloeistof. looze vloeistof. stof.

L ö b e l S c h o t t l a n d e p , Karlsbad (Bohemen).

Zeer troebel.

Blijft troebel, het Lost op tot eene Lost op tot eene Lost op tot eene Lost op tot eene Lost op tot eene Blijft troebel, het Met 3 tot 10 d. heldere vloeistof, die heldere dikvloeibare bruine praecipit. zet heldere vloeistof die heldere vloeistof, die bruin praecipit. zet heldere vloeistof, die KOH 30°/fl. na eenigen tijd nog zich snel af in eene dikvloeibaar is en na eenigen 'tijd licht vloeistof, die na eeni- zich snel af in eene later opalesceert. helder is. gen tijd licht troebel kleurlooze vloeistof. troebel wordt. kleurlooze vloeistof. helder blijft. wordt. Na 24 uur

EIMSCIV Pasllllcii van de Kosselbrunnen en het Kranchen te BAD EMS.

in kisten van af 12 liter-fiessclien

Zwart neerslag dat Zwart neerslag dat Zwart neerslag dat Zwart neerslag dat Zwart neerslag dat gemakkelijk en snel tamelijk snel filtreert, tamelijk snel filtreert, snel filtreert, moeilijk en onvolfiltraat kleurloos. filtreert filtraat kleurloos. filtraat kleurloos. doende filtreert, filtraat kleurloos. Het praecipitaat blijft Het praecipitaat blijft Het praecipitaat wordt filtraat zwart. Het praecipitaat wordt zwart. zwart. na eenigen tijd bruin. Het praecipitatit blijft na eenigen tijd bruin zwart. zwart.

Geringer praecipiVolumineus praeciGeringer praecipiVolumineus praecip. Onderzoek v. h. ni- volumineus wit praec. traat door verzadigen het filtraat geeft met taat, het filtraat geeft taat, het filtraat geeft pitaat , het filtraat iet filtraat geeft met tannine zwakke reac- met tannine zwakke met tannine zwakke geeft met tannine tannine zwakke reacmet (NH 4 )j S04 reactie. zwakke reactie. tie. reactie. tie.

ADVERTENTIES.

VAN

W,&ÏÏ.SEIBERT,Wetelar.

Dikvloeibaar helder.

Dadelijk troebel , Helder, bij bekoeDadelijk troebel , Helder, Dadelijk troebel Helder, by bekoeDadelijk troebel wit Eenige druppels wit neerslag, dat bij bruin neerslag, dat bij ling licht troebel. by bekoeling helder. bruin neerslag, dat neerslag, dat bij beHN03 bij het kokende ling troebel. bekoeling blijft. bekoeling blijft. bij bekoeling blijft. koeling blijft. praeparaat Troebel, lichtbruin, Helder, Opalesceerend, geel, Zeer troebel, wit, Helder, Met gelijke deelen bij koken helder, by koken helder, helder, bij koken blijft troebel bij koken helder. verdund zwavelzuur. bij koken wit. lichtbruin. bijna kleurloos. lichtbruin. Met HNO,

'J,,

volume

Troebel, bruin neerOpalesceerend , by' Troebel, wit neerTroebel, bruin neerslag dat oplost by" slag stolt bij verwar- slag, dat zich bij ver- verwarming helder. warmen meer afzet. ming. verwarming. Groen neerslag.

Ferrocyaankalium

Groen neerslag.

Vuil bruingroen neerslag.

Groen neerslag.

Troebel lichtbruin, bij koken helder.

Zeer troebel wit by koken blyft troebel wit.

Helder, blijft bij Troebel, bruin neer- Troebel wit neerslag verwarming helder. slag dat zich bij ver- stolt bij verwarming. warmen meer afzet Na 2 dagen dialyseeren blauw neerslag, na langere dialysatie groen neerslag.

Vuil bruingroen neerslag.

Groen neerslag.

LIJST IL Hetero-albumose. '

Proto -albumose.

Deutero-albumose.

Dysalbumose gecoagul. hetero alb.

Pepton Kühne.

Bijna neutrale Bijna neutrale Opl. Pepton P. H. V. Opl. Pepton de Groot.

Omzetting in deuOmzetting in protoDoor spijsvertering en deutero album etc. tero albumose. üf uuren. Dialyse.

Weinig.

Niet of zeer weinig.

Niet of zeur weinig.

Niot of zeer weinig.

Gemakkelijker door dierl. dan plant, mem branen.

Met (NH ) jSO< verzadigd. •

Praecip.

Praecip.

Praecip. (uit proto alb. bereide onvolkomen).

Praecip.

Praecipiteert niet.

' M e t NaCl verzadigd.

Praecipiteert - by'na Praecip. ± voor de volkomen; de rest kan helft; de resteerende door dialyse afgeschei- helft kan door toevoeden worden. ging van azynzuur worden neergeslagen.

Praecip. niet, ook niet bij koken. Na toevoeging van azynzuur praecipit. ze gedeeltelijk.

Praecip. niet.

Praec. — filtraat Praec. — filtraatzwakzwakke reactie met ke reactie met tannine. tannine. Praecip.

Praecip.

Ferrocyaankalium H- azijnzuur. HN03.

Praecip. sterk; onPraecip.; oplosbaar oplosbaar in overmaat. in overmaat.

Praecipit. niet.

Praecipr niet.

Praecipit.; onoplosb. Praecip.; oplosb. in Praecip. ; oplosb. in in NaCl. NaCl. NaCl. Praecipit. oplosb. in Praecip. oplosb. in overmaat en by ver- overmaat en by verwarming. warming.

G. E'S ALM, Reguliersbreestrêtat 31 Amsterdam. Magazijn van Wetenschappelijke Instrumenten.

Alkohol in neutrale Praec. bijna geheel Coaguleert (onopPraecip. volkomen Praecip. volkomen Praecip. volkomen In verdunden alcohol Praecip. oplosb. in oplossing. ' losbaar) door het ont- weder oplosb, in wa- weder oplosb. in wa- onoplosbaar in waler. opl., in sterken alcohol weder oplosb . in water. water. ter. onoplosb. / staan van dysalbumo- ter. w se. CuS04.

Eene complete collectie Microscopen is steeds voorradig bij den AGENT VOOR NEDERLAND:

Geen praecipitaat.

* •

Praecip. niet geheel Blijft bijna helder oplosb. in overmaat. Bij overmaat id.

Na lang staan uiterst gering praecip.

Sterk praecipitaat

Opalescentie.

Geen praecipitaat.

Praecip. oplosb. in grooto overmaat en bij verwarming.

Geen praocipitaat.

Verbandstoffen-Fabriek Aseptische en Antiseptische Verbandstoffesi en Artikelen voor

Specialiteit aseptisch Jodoformgaas , gecontroleerd en gesteriliseerd volgons do methode van Dr. G. EOMIJN.


Andre&s

Het boste

B u d a p e st

Purgeermiddel.

Kaiz. en Kon. Hofleverancier.

Sinds 34 jaren beproefd.

Naamlooze Vennootschap

UTËRMOHLEN-&CO. Directeur: C. F. UTERIViöHLEN.

Weesperzijde 99.

V

NATUURLIJK

Amsterdam,

tot het voeren van het Wapen van H. i. de Koningin-Weduwe.

BITTERWATER.

Buiin 100O attesten

«

Personalia.

Gecomprimeerde - Gesteriliseerde Watten in rolvorm.

van specialiteiten en practiseerende geneesheeren aller landen.

Gevestigd te Oudenbosch als prov. v. d. firma Kisters W. Ph. B. Brmeling.

Een strook watten van de gewone dikte, 4'/2 Meter lang en 10 of 20 c.M. breed, is opgerold en geperst tot eene rol van 10 c-M. diameter. Deze rol zit in eencarton, met oen gleuf aan den bovenkant, waardoor de watten worden getrokken. Na sterilisatie wordt deze carton geplaatst in een stevige glacé cartonnen doos met klapdeksel.

Het is de meest praktische verpakking voor steriele watten.

werkt spoedig, zacht, zeker en aangenaam.

liegen verwisseling zij men gewaarschuwd t

Bitterwater

Gevestigd te Veendam J. Hazewinkel. Vertrokken uit Oudenbosch als prov. v. d. firma Kisters C. H. C. Plemper van Balen. Geslaagd bij het theoret. apoth. examen te Leiden mej. A. G. Valk.

Prospectussen, Aanplakbiljetten en andere Reclame-middelen over

Saxlehner's

Pharinaceii T W E E D E BLAD.

Bekroond te AMSTERDAM, ROME, 's HAGE, AMSTERDAM, QENÈVE, DORDRECHT mei de Hoogste Onderscheiding. De fabriek staat onder toezicht van de Hoeren Dr. G. HONDIUS BOLDINGH, DB. J. K. VAN DER HEIDE en B. A. VAN KETEL , Bacterioloog.

De Gommissiën, belast met het afnemen van het Pract. examen voor apotheker, zullen zitting hebben te Leiden op 25 Juni, te Utrecht op 15 Juni, te Groningen op 2 Juli en te Amsterdam op 13 Juni en volgende dagen.

is voor H.H. Collega's ook in den groothandel verkrijgbaar 3/1.65 het kilo.

& Zn.

werden op verlangen gratis en franco toegezonden.

Kaiz. en Kon. Hofleverancier BUDAPEST.

AMSTERDAM, 1900.

APOTHEKERS.

Openlijke Correspondentie.

SANDERS' lefcinale zeepen s^^eTStsSS

i samenstellingen. De Overvette grondzeep, Sapo Candiae, Sapo kalïnus, Sapo medicatus, Sapo pro sapone aromat. liq,, zoomede de verschillende O i» t s iw e 11 i u g s z e e i» e u, als: Carbol (phenol) zeep, Creolin zeep, Lysol zeep, enz. zijn steeds verkrijgbaar voor Nederland bij alle Groothandelaars in Chemicaliën.

Men verplicht mij met opgave van het tegenwoordig adres van J. v. d. Laan, laatst Jacob v. d. Doesstraafc 59, den Haag. — Briefkaart wordt vergoed. D. B. CENTEN.

Stoom Zeep- Eau de Cologne- en Parfumeriën-Fabriek v/h. SANDERS & Co., Kon. Stoom-Zeepfabriek, LEIDEN.

Ingezonden. Zeer Geachte Heer Eedacteur! Zeer

ïïek's lifflt-TkraoMer iet scïaal van Alumni :;

de meest praktische, incest duurzame en meest betrouwbare constructie, omdat de schaal ook iugcsmollen , elke Hiontcering met metaal vermeden, losraken der scliroef onmogelijk is, cu zoodoende eenc volkomene desinfectie mogelijk maakt. Nu ook met „blamo" gekleurde huisjes, waardoor de stand gemakkelijk afgelezen kan worden Betrouwbaarheid gewaarborgd. Slet certificaat van controle in uikkcl-ctui ]icr dozijn 16 lik. Eenioie fabrikant WILHELM TJEBE, Fabriek van thermometers voor geneesheeren , ZE11UST (ï)uitscliland.) Wereldtentoonstelling Cliicago: 2 Diploma's en 2 Medailles.

groen, wit en gekleurd. Stopflesschen, wit en gekleurd Glas, met hooge en platte dekselstoppen, tot de meest concurreerende prijzen. Zalfpotten van porselein met celluloïd- en houten deksels. PÏIIenflesschen met celluloïd-, houten-, nikkel- en nikkelbiikdeksels. Specialiteiten tot het installeeren van volledige Apotheek-Inrichtingen met en zonder ingebrande etiketten.

Ned

Stoom Drop-

.*„ Heden overleed onze hartelijk geliefde Echtgenoote en Moeder HELEN A FEANCINA D'AILLY, in den ouderdom van 71 jaar. A. J. RIJK. C. J. RIJK. AMSIEEDAM, 7 Mei 1900. Benige en algemeene kennisgeving.

en Jujubesfabriek Lijnbaansgracht 344|7 AMSTERDAM.

Medicij nglas-Fabrieken

in gedecoreerde doosjes van bovenstaande grootte en in blikken van l, 3, 5 of 10 Kg.

VAN LEDDEN HULSEBOSCH, Amsterdam.

ïelephoon'lumrners:

J. R Hone i Co.

foor

STEEDS V O O R R A D I G :

A. B. C. Code Used.

ligng i

STOPFLESSCHEN, wijd- en nauwm., tot den bekenden prijs. Verder: Potjes en Pillcnfl. met cell, en houten deksel, Spanen en Gartonneo Doozcn en alle verdere Apotheekbenoodigdheden.

Magazijnen: AMSTERDAM - ROTTERDAM - GRONINGEN.

SPECIALITEIT:

Inrichten van complete apotheta met ingebrand schrift.

Geldersche Kade 77. P.S. Prijscourant wordt op aanvraag franco toegezonden.

Op aanvrage wordt eene schets (lichtdrukteekening) franco toegezonden van houten apotheekopstand, alsmede cene lijst van de benoodigdo ingebrande flessehen, Het beste en goedkoopste adres in Nederland voor

Geïllustreerde prijscourant op aanvrage

in alle sterkten, levert tegen concurreerende prijzen

de firma SVL P. POLLEN & ZOON, te ROTTERDAM,

AMSTERDAM. Opgericht A° 1849.

Pepermunt, Jujiibcs, Drop, Gom- en Siiikcrwcrkeu. Conourreerende prezen.

Haringvliet 27.

Ged. Zuiderdiep 297.

TS SoSveolcapsules

Ziekenverplegings-artikelen en Gummiwaren.

Supra fijnen Spiritus alsmede: qemethvïeerdeD Spiritus r t i u u i

Apotheker Bergen-Op-Zoom, vraagt eone Assistente.

PEIMA QTJALITEIT MEDICIJHGL AS, in wit, half wit en bruin glas.

i ANTWERPEN, Riïe de Hollands 22,

ANTWERPEN: 2604. Telegram-Adres: MAINI Jr.

•Voor de vele en hartelijke blijken van belangstelling, die mij, op 5 dezer, ten deel vielen, betuig, ik langs dezen weg, mijn vriendelijken dank. JACOBÜS POLAK. Apotheker. AMSTERDAM, 12 Mei 1900.

VAN

Kantoor en Magazijn: AMSTERDAM, O. Z. Voorburgwal 125.

in alle doseeringen. Slechts in orig. doosjes a 100 stuks. EENIG ADRES: D. R. Pat. N°. 82415

. rrxed. mLLEBKECHrT'S Sol-veolpillen. c

in alle doseeringen. Sloohts in orig. doosjes a 100 stuks.

Proi, Dr. SOMMERBRODT'S KreOSOtcapsules in alle mengingen en doseeiïngen. Specialiteit: Capsulae Operculatae in onovertroffen samenstelling, geheel zonder concurrentie. Nieuw! Capsules o. Gonorol 0,3 en 0,5 (HEINE & Co.) Plao. a 15, 20, 30 en 40 st. Capsules o. lodosolvin 0,5 (BRANDT). Origin. verpakking. Alle andere Gelatine-CapSUles en Paarlen , hard en elastisch, met alle gewenschte vullingen , beveelt aan tot de goedkoopste, concurreerende pryzen de

__

Met .belangstelling las ik in het Pharinaceutisch Weekblad van 28 April 1900 onder de rubriek Wetenschappelijke Mededeelingen, iets over de Additamenta tot de 7de ed. der Pharmacopoea Austriaca. Wat u daar aanhaalt uit dat bijvoegsel, mijnheer de Eedakteur, vind ik belangrijk oin er eens op terug te komen.

De Oostenrijksche pharmacopee-commissie geeft de bereiding op van enkele gepatenteerde geneesmiddelen. Een uitstekend werk niet waar? — Ja, het zou een uitstekend werk zijn, als die commissie de praeparaten niet had verminkt. Als andere pharmacopeecommissies dat voorbeeld volgen, dan wordt het een mooie knoeiboel. Migraenine bestaat volgens de Pharmaceutische Centralhalle 1898 blz. 898 uit 85 dln antipyrine 9 dln coffeïne en 6 dln citroenzuur. Nu is het bekend dat het citroenzuur de oorzaak van het vochtig worden is, vandaar dat reeds in het Pharm. Weekblad werd voorgesteld het citroenzuur maar uit het praeparaat weg te laten. Wanneer een ander nu nog de coffeïne weglaat, dan wordt migraenine synoniem met antipyrine. De Oostenrijksche pharmacopee commissie is echter leuk. Ze begrijpt dat het citroenzuur er eigenlijk niet uit kan en laat derhalve op 100 gram migraenine er nog maar l gram in. In plaats van de weggelaten 5 gram citroenzuur, komt nu 5 gram antipyrine. Voor Diuretine wordt ook al een voorschrift gegeven. Wie op die wijze Diuretine maakt, krijgt wellicht een praeparaat met nog geen 40% theobromine en een watergehalte van ± 20°/0. Diuretine houdt hardnekkig water vast en droog ik de door mij bereidde Diuretine steeds minstens 2 X 12 uren bij 100° C. — Evengoed als luchtdroog aardappelmeel 20°/0 water bevat (op dat watergehalte wordt het door de fabrieken verkocht), zoo kan ook Diuretine een vrij groot gehalte water bevatten, zonder dat het uiterlijk is te zien. — Bovendien is de naam verkeerd. Salicylas natricus cum theobromino is een praeparaat overeenkomende in samenstelling met salicylas natricus cum coffeino. Diuretine is salicylas natricus cum theobrominate natrico. — Daar gelaten nog dat citras coffeïni niet bestaat, zoo is de naam

g<g3 | | l"

Dl een salaris vaii f1600 met vrye woning en Winstaandeel, wordt een P. 0. Apotheker gevraagd, om zelfstandig liet beheer eener apotheek met deftige clientèle (geen Centraal- of Volksapotheek) op zich te nemen. Zeer gunstige referentiën en beschaafde manieren zijn vereischten, waartegen een vast ruim bestaan verzekerd is. Brieven franco, onder Lett. A. A., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Tegen l Juni wordt in eene Apotheek te Amsterdam gevraagd eene geroutineerde Assistente intern. Brieven franco, onder Lett. L. R., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam. In Z. Holland gevraagd een mannelijk

Eene 1ste Assistente gevraagd f 360 intern. Eigenhandig geschreven brieven Letter A., bij MENSING en VISSER, te 's Gravenhage.

tegen Juli of eerder, in een niet drukke Apotheek, eene Assistente intern.-Aanvankelijk salaris f 125. Brieven franco, onder no. 133, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

J A V A^ In een Apotheek op een der hoofdplaatsen van Java wordt ten spoedigste verlangd een mannelijk Assistent N. W., ongehuwd, leeftijd tusschen 20 en 25 jaren. Sollicitanten worden verzocht zich te wenden tot J. B.DELIUS&Co. te Amsterdam, alwaar nadere inlichtingen aangaande deze betrekking verstrekt worden.

vraagt tegen l Juni eeue 2e Assistente. Verzoeke opgave, waar informaties te bekomen z\jn en van verlangd salaris.

ASSISTENTE gevraagd tegen half Juni. Brieven onder Letter B., bij G. J. C. SCRINERIUS, Boekh. te Utrecht.

PROVISOR!

Te Amsterdam wordt gevraagd tegen hoog salaris een provisor P. G. intern. Brieven franco, onder Lett. L. X, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Wordt gevraagd:

Gelatine-Capsules-Fabriek van

Salaris f 600. Brieven franco, onder No. 132, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Eene Adsistente, P. G. intern, Brieven franco, onder Lett. L. W., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Generaai-Dep&t: PHARStöACEUTISCHE HANPELSVEREENI6IN6, AMSTERDAM.

PROVISOEL

Wordt gevraagd:

In Noord-Brabant wordt zoo spoedig toogeiyk een Provisor gevraagd intern. Brieven franco, onder Lett. P. V., aan net Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

een bekwaam Assistent of Assistente P.G. N.W. extern, liefst met begin Juni. Brieven franco, onder No. 135, aan het Bureau van dit Blad, to Amsterdam.

OPWIJBDA'S DRUKKERIJ — DIBKEN.

(Zonder ons partij te stellen wenschen wij toch op te merken, dat in de Additamenta migraenin niet als Synoniem van Antipyrinum-Coffeïno-Citricum, wordt genoemd. Wij plaatsten het woord „Migraenin" tusschen haakjes achter den naam om ruimte te winnen. In de Additamenta wordt naar eene noot verwezen, luidende : Loco praeparati, quod occurit in mercatura sub nomine „Migraenin". Een overeenkomstige noot komt voor bij: Theobrominuna Natrio-Salicylicum doch onder dezen naam staat als synoniem TheobrominoNatrium cum Natrio Salicylico. RED.)

Verbetering. Ia de boekaankondiging van Spitzen's boekje door Dr, Vos, heeft do zetter het goedgevonden bijna alle teekens die de quantiteit der lettergrepen moesten aangeven weg te laten, zelfs toen zij bij correctie hesteld waren achtte hij dio teekens blijkbaar overbodig. Om nu niet- al te veel te verbeteren wordt aan den welwillenden lezer het verzoek gedaan boven de i van margine 3de kolom regel 53 van boven een — te plaatsen. Uitgaven D. B. CENTEN, AMSTERDAM:

Apothekersbediende N. W.

BOLTZMAM & Dr. POPPE, HANNOVERrLIHHER.

citras coffeïni et antipyrin. verkeerd voor migraenine, omdat de hoeveelheid citroenzuur te groot is. Zoo TI dit schrijven zult willen opnemen, zoudt U verplichten, mijnheer de B,edacteur, : UwEdlDw. Dnr., A. A. BONNEMA. Apeldoorn, 6/5 '00. P.S. In de Pharmaceutische Centralhalle blz. 191 No. 13 29 Mrt. 1900 komt een voorschrift voor van Liquor carbonis detergens. Het daar beschreven praeparaat lijkt weinig op het voorschrift, door .collega Hofman gegeven. Natuurlijk zal men dat voorschrift eerder nemen dan dat van Hofman, omdat -het gemakkelijker is; maar, is het wel goed?!

ADVEBTENTIËN.

Kantoor en Magazijn: Geldersciie Kade No, 20-24. sche

N". 2.

12 Mei 1900.

87" Jaargang.

g ** H

gevraagd een geroutineerd Assistent(e) P. Gextern, in een der hoofdplaatsen. Hoog salaris. Brieven franco, met informatiën, onder Lett. L. U., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

In een Apotheek uitsluitend particuliere receptuur, wordt gevraagd tegen l Juli of l Augustus eene Assistente intern. Brieven franco, onder No. 136, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

M een slat in U

gevraagd een Apotheker P.G. JST.W. internSalaris f 1000. Brieven franco, ouder No. 137, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

ASSISTENTE N. W. zoekt plaatsing te Amsterdam, ex torn. Fr. br. onder No. 665, aan J. H. & G. VAN BETEREN, Boekhandel, Hartenstraat 26, Amsterdam. Geöx. Ass.(e) z. 2. g. g. tot . tijdel, hulp of vervanging in Juni, Juli of Aug. Salaris geen vereischte. Brieven franco, onder Lett. W. M. T-, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

L. van Itallie. Enkelvoudige en samengestelde Geneesmiddelen (Simplicid en Galenica). Met alphabetisch register. f 2,25 ; fr. p. p. / 2,35. U^T" Dit werk is ter vervanging vnn Opwijrda's Handleiding voor Adsistenten in de Apotheek, sinds hing uitverkocht. Wijlen Prof. T- A. FLüCKEGER gaf van dit werk eene zeer gunstige recensie en zeide o. a. het volgende:

„De chemische bestanddeelen der drogerijen heeft de Schrijver zoo volledig mogelijk in aanmerking genomen, doch, met het oog op het doel, tij voorkeur slechts de werkzame vermeld."

van Ledden liulscboscli. Receptentase voor Nederland. Zevende vermeerderde druk. Gebonden. Prijs f 1,60; franco p. p. f 1,70. ISSfF" , Voor alle Apothekcis onontbeerlijk." Pharm. Wctikbl. 7 Jan. '99. IpH!?"" „Uilinuulcnd bewerkt en keurig uitgevoerd." Geneesk. Cour. 22 Jan. '99. §^~ „Dit werkje, dat in geen apotheek kan gemist worden, kan de eenheid in de prijsberekening der recepten, die nog niet bereikt is, zeer bevorderen." Ned. 'l'vjdschrift v. Pliarmacie, Juni 1899.

Opwijrda's Werken.

Algemeene en Bijzondere Recepteerkunst ten dienste van Artsen en Apothekers, door Ter overname aangeboden eeii in werking L. VAN ITALLIE. Zesde omgewerkte en z^nde Apotheek in de provincie Noord-Bravermeerderde druk. brant op zeer voordeelige voorwaarden. / 2,2ö; f r . p . p. f 2,35; gronden f 3,60 Brieven franco, onder Lett. J., aan fr. p. p. f 2,75. het Bureau van dit Blad, to Amsterdam.

Er wordt gevraagd ter leen 400 gulden met af te betalou per ' l i jaar 100 gulden ii 3%Brieven franco, onder No. 134, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

ter overname aangeboden eene Apotheek. Brieven franco, onder Lott. L. V., aan het Bureau vau dit Blad, te Amsterdam.

Latiansch-Nederlandsoh Woordenboek op de Pharmacopoea Nederlandioa. Met beknopte omschrijving van Kunstwóordén on Eigennamen. Herzien en in overeenstemming gebracht met de Editio III door Dr. Y. H. ROGGE en L. VAN ITALLIE. Tweede druk. f 1,60; fr. p. p. ƒ 1,70

Schema der Q,ualitatiove Chemische Analyse van anorganische verbindingen. / —,40; fr. p. p.'/' —,45.


Apotheker J. A. J. BRUINSMA heeft de Praktijk neergelegd en is verhuisd naar

in bot EWppUmool op da Fluutu. Ourui. III opgenomen.) rood b«cnil<tiiier& raencunKB «nt tol d Roccikcopele pijjzon.

N°. 3.

19 Mei 1900.

Jaargranö;.

—'•' -"-e). • ---o

Verschenen bij D. B. CENTEN, Amsterdam:

Nilroglyceriae-TaWetten 3

0.000& vti 0,001, flowjofl 60 IL, ludowilcl 4.— ca 0,~ Marl. •

LEEUWAEDEN, 12 Mei 1900.

G. Alg. L Boekhandel PETERSEN RaaiMsstr, 43 (galerij) AMSTERDAM beveelt zich beleefd aan voor de levering van alle Boekwerken, Tijdschriften- etc. op Pharrn. eu Medisch gebied. Franco toezending; bestelkaarten op aanvrage.

Examens Breda.

HOTEL BB EROON 1ste Rang Hotel."

Omnibus aan alle treinen. Table d'höte s'A uur. Beleefd aanbevelend, H. H. SINNIGE.

voonlrn. kratamilo .firma la gerocht.'8'.ï tot .rdignn (JerAcguror-PMlÜlciL F»i verpattln? gopalonteerd. Lmllba wriangd- lood, g/wo, blauw aai., utlun

Bikromd cp 4o bwUDfUafMuMUBg ta Pu£v, Lcaian, OiairataAuitafdui 1233, "53 <m 'Ci nut da gwdoa nuliUli. lowcnd, lo£ 90 c.U. Iflnff. 30V. Jodo&um* l l.O in ortj. ctoua rood l WO U. touïood, .S", l en a = M. 0,W, lf. l = IL 13.—, 100 U. 1,60 eu la cnrtons b 6 oyL 0,30, N». 4 = M. 0,40. i 10 et. LL 1,50. 0,6 tof 0.1 on minder «ibtimint bevattend, vool tfocdkooper Boie en wcjfcMiinaio Anllocp'-lcun, noröcn •loebta op order TSD den nrt3 ifycgevon. inlnclb ' c>''- Kt 10 «i. t^ïiiuM. liyi/bUl/ genuini, u. 0>60 0,0 70 wt Dr. Hotier, mei chlwrtink DUI het ou-Je 1SV. Uabnlt. an Tfirb. Toortctir. doi Adl«-»pwüu»X te Utncbeo. valfooft Pr. Schlalcb, l Pul. op to,0 &4. ' Z!Q Oeotnübl&lt d. Chïrurx. 1685 G' l Cjrl. Ut SO ;U S*, l ilert. g mUlUl«0. 1000 eu M. 16.—. l g!a» 10» «l- M. B5«r1, O'IT;OÏ. U. 0,60, 0,70. 0,80. l Pao. a,—, glai 10 at. U. 0,20. op 100 Ao.., l Cfl. 10 «L »°. l.t.alt.9,—, 1,60, 0,71 Biel «V..

Kola-Pastllles { * ; 2; Q !° Alle Püstillcs voor subeat.

intlscptisclie Paslllles^",;

Anacsthctlscho l'aslillcs

CarbolpasUIles ^S^.'K Scda-sterclIsccrings-Pastyfutiob. Crl. 10 A so u u n. iw •t. IL 1,60 ca 1.7C. ^oor fttorllUMiaa VAD iDSInuoeotM^ 100 11. K. 0.76 ra Boagles-ürethraalsliuiQcs 1,10, 1,01000enet.S.BM.lulu O,— 0a e.- mota&V»'' uil OL Cacao, OeUÜn» en dxg.; roeit of Iwctfich, olastlxb pobwl oplcudod. 10—!0 RoukjiDZoüt-Pastilles oj^fS e-a* lieg oiot Icdar gewonBCht modlcameot.

Zoodot opgaTe, wonka die v&n 8 m-tn.

anderen, IOÓV. i 7,0, 3,5 tn O,? K. 8,60, & ea 1,75 ter boreldlne, TM p

Knnnncifnrlft ^ o«uuo« of Zo*p öupposuona 70-00*;. giywioobc-

ïrooÏBwntPasUllèi'^L.^S

tiitcod. *N«. 2. fl, < 100 at. IL 1,60. 2,80, &—. ook hoUfl uit 01. Cecao, I—Q,0 glyeerloe berattend la 8 grootten. Dooejis i 36, 86. 4b pf.. 100 it. IL S.—. 3,80. 4JO.

Vaglaaalbogêls n), bol rooxrailsoniMlf 1.3 «rullen » 100 cfl EOO tuin koeola & M, ï,20 on

01 0.1 i ca 0,BO.

Ovarlflffl-T&bletten __ »««bo Oraria. 100 M. IL J.75. DIdym.-Tal)letten , i A .at.II,—. ,_. Alle organische GeneesmidOm rt

klcg ot alt H&cmojloïilQO Albotala. dca B&moDgcstelda VmüllèV cAbmtl. rood bloa> Uzonlnlt t Dooi M. 1,60 en 9,- mal 88 'V/a rabat, bü ffn»uro »&sma roJsoca . . 09 mUno unoa ttUttep, Pv* cao Notto CABU udw. af UOQtbea 1 1,09 Hark 1,00. Bcreïdicg ?na uit* i

Uit de hand te koop, wegens stil gaan leven, eene apotheek. (Aanvaarding in nader overleg met den eigenaar) en het solied gebouwde winkelhuis, waarin gedurende 100 jaar deze nog zeer beklante, alom gunstig bekende, apotheek is gevestigd, gelegen op den besten stand van Deventer. Te bevragen bij den eigenaar A. H. LOHSE, 'Apotheker aldaar.

AMSTERDAM. Leveren aan H.H. Apothekers en Drogisten alle soorten van

Gomartikelcn van prima kwaliteit tot zeer concurreerende prijzen.

W. ROBERTSON, Tweeleeuwensteeg 6, hoek Jufferstraat ROTTERDAM.

. Ctaoisclie en Pianacentisclifi Apparaten en Ulensiliën. Levering tegen de concurreerendste pryzen van alle soorten kartonnen doozen met of zonder firmanaam.

MALAGA

bfl 10 Liter van f 0,85 de Liter a f , bij grooter hoeveelheden belangrijk goedkooper. — Volkomen zuiver en voldoende a. d. e. d. N. Ph. III. — (Origineele fusten voorzien v/h. cachet d'origine v/h. Syndicaat van Grooth. te Malaga).

Vraag prysc. en proeven aan: . Filiaal te den Haag: C. L. DROSSAEES DBC-SSAERS, BEUNK & Co. te Breda. aflF" Leveringen naar de Koloniën geschieden uitsluitend door het Filiaal te den Haag.

Prys per Jaargang, franco per post, f 5,90. Advertentiün: van l—5 regels f l,—. elke legel meer 20 Cta. en K) Ct». voor een N», van het blad. Eun AbOBIiementS-tarlef u op aanvrage Terkrygbaai.

D. R. P. Een nieuw, gemakkelijk oplosbaar Chinine-Coffeïne-Praeparaat en van 3 maal sterkere werking dan Chinine resp. Coffeïne zonder de onaangename bijwerkingen.

EERSTE BLAD. l ;j

VOOR UITWENDIG GEBRUIK. Eenige Fabrikanten: SCHRöDER & KRaMER, Hamburg.

ï-

UTBECHT. &>.

Specialiteit voor de inrichting van compleete

Bacteriologische, Chemische, Landbouw-, Pharmaceutische, Physische en Suiker-Laboiatoria, APOTHEKER volgens de eiscfien der wetenschap. A TELI EB voor

Kunstglasblazerij en Slijperij.

HERFST & Co.,

Wijn- en Cognac-Importeurs.

' TELEPHOON No. 2697. !£ii:ucuk:mt 38, Amsterdam. P R O E F M A N D J E S : H 6 flesschen Medoc . . . . 3 flesschen Medoc . „ „ 6 „ Rijnwijn . . . Rijnwijn I 7,65 3 „ Port . . . . Port . f 16," 3 „ Madeira . . . Madeira 6 „ echte pr. Cognac. De wynen zvjn gegarandeerd zuiver. Franco, tegen postwissel of rembours. GOEDKOOPSTE ADEJSS VOOR WEDEEVEEKOOPEKS. — VEAAG PEIJSCOUEANT.

Ë v.WIJNHANDELAAR d. KIEBÖÖM Raamgracht 9,

~~

AMSTERDAM.

Direct geïmporteerde Bordeaux, Port, Sherry en Madeira etc.

Zuivere Cognac. IMPORT en EXPORT.

Chem. Fabriek f|-fl opgericht 1881, ö«» bevelen aan hunne Specialiteiten:

Engelsche Pleister. ! Staimiol-vorvangcr 50" 1 0 goedkooper dan Stanniol.

ïas- ei Parafte-papierei

Beleefd verzoek Men bestelle: TANNAS OHININÏ Ed. III „Bakker"; bijna smakeloos. Zeer gunstig beoordeeld door Prof. SÏOEDEK. Zie Prijscourant. Origineele verpakking per l Kg., '/ a Kg., '/ 4 Kg.

Kantoor: RAAMGKACHT Ö.

Voortreffelijke lewMJ.

Punntnlinnp TÏÏPH Tlpnlrlrppii UdulllbllUilu" l jf pil ill UJil\.ul ij, Typen in alle talen. Voor het zelfdrukken van klein drukwerk. Speciale prijscourant gratis en franco.

CAELJACKE,Hartiin-HotaMte. Peptone Gornéiis Kufeke's Kindennee! Importeurs: van SCHAICK & BALJON Rotterdam. Prijscouranten en brochures worden aan -H.H. Apothekers en Apotheekhoudende Geneeskundigen gaarne franco toegezonden. GOED DEN KAAM AANDUIDEN

Verbandwatten, Verbandgazen, Hydrophile-, Cambric-, Jodoform-, Flanel- en Tricot Zwachtels, Mosetig Battist, Billroth Battist, Gutta Percha Papier, Hospitaaldoek, Gummi Artikelen in alle soorten. Concurreerende prijzen. Prima qualiteiten. 1^~ Etiquetten worden volgens opgave bedrukt. Kantoor en Magazijn -.PrinsegracM 61, DEN HAAG. Telephoon -Interc. 1026.

ZOUT VICHY-ÉTAT

On kuutniaUg »pl|mrterend wittr tt makin.

Ad. ter Cook — Amsterdam. Groothandel in

Chemicaliën, Drogerijen,enz. Achtergracht 14 — Prederiksplein.

Produkten mat natuurlijke zouten getrokken uit de wateren.

K«n «ische het merk VICHY-ÊTAT.

UI Spuistraat 303 AMSTERDAM. Chemisch, Physisch, Pharmaceutisch en wetenschappelijk glaswerk. RUks-Leverancier van Nederland en Ned.Indië gevestigd: 1840. Alle Apparaten worden in den kortst mogelijken tijd precies volgens model of teekening in de glasblazory vervaardigd.

Pil. Blaud. Ed. III per 1000 f 0,80 „ 2000 of meer • 0,75 p. m. Zending franco onder rembours. Emballage vrij. Firma HERTSTEIN—SCHOUTEN, Apothekers, Marnixslraat 201, Amsterdam.

voldoende aan de eischen der Ned. Pharmacopee. Goedkoopste adres in Nederland.

De .Erven fel H. ÏAïfflffi, W-ignkoopers AMSTERDAM. OPWIJBDA S DRUKKERIJ — DIEREN.

Aanmerkingen:

Vonnis:

iMiddelburg (4 vonnis- f 10. — Subs. dagen. •| sen) 'i Oosterhout 2 x f25. —Subs. Veroordeeld tot 2 x 5 dagen. f 10, Subs. 10 dagen. ^Arnhem f 15. — Subs. 3 dagen. i Amsterdam (9 perso- Geldboete.' —Subs. l ontslag v. nen) hechtenis. rechtsvervolging; l vrijspraak. : Haarlem (2 personen] Idem. ^Haarlemmermeer f 1. — Subs. l dag. | Winschoten 3 x f 3. - Subs. 3 x 3 dagen. :i l Leeuwarden f 1. —Subs. l j! Idem 2 x f 1. — Subs. 2 X l dag. l Lemmer f 25. — Subs. 10 dagen. Berlikum Idem. Bolsward f 30. — Subs. 15 dagen, f 50. — 'Subs. 30 Idem dagen. : Dokkum f 60. _ Subs. 10 dagen. Idem 2 x f 20. — Subs. 2 x 10 dagen, Enschede (2 personen) f 15. — Subs. 6 dagen. Statistiek der apothekers, apothekersbedienden en drogisten gevestigd op 31 December 1898.

Provincie.

g l

§

•a

'Sb o

S

voor Ziekenverpleging.

l

PASTILLES VICHY-ÉTAT BodelIJks spl)s?«rtirlng.jo[3na dtn mailtijd. COMFRIMÉS VICHY-ÉTAT Oojtntlllckelljk alcjllnlscb—spIJSTirttrend en gisachtig water.

Het Geneeskundig Staatstoezicht in 1898, (Slot).

Kantongerecht te:

Zeeland Noordbrabant Limburg Gelderland Utrecht Zuidholland Noordholland Friesland Groningen Overijssel Drenthe 'j Totaal in het Rijk

25 l 42 l 35 » 58 6 37 5 178 16

verwacht bg den Eedacteur.

D. B, C E N T E N ,

De Advertentiën tot Donderdagavond bg den Uitgever; tot Vrijdagmorgen aan Opwijrda's drukkerij, te Diwan.

Verslag van de werkzaamheden van den gemeentescheikundige te Leiden over 1899. De werkzaamheden van bovenvermelden scheikundige Dr. J. D. Filippo, vonden plaats in lokalen van het pharmaceutisch laboratorium der Rijksuniversiteit daartoe door den Hoogleeraar-directeur aangewezen. Het onderzoek omvatte een totaal van 1003 monsters, waarvan 852 in overleg met den Hoogleeraar-directeur op eigen initiatief werden aangekocht en 151 van gemeentewege werden ingezonden. Deze monsters waren verdeeld als volgt: - Tahel I. Monsters geanalyseerd op eigen initiatief. NAAM DER ARTIKELEN.

Water (uit de drinkwaterleiding) Melk (volle) Controle melk Brood Azijn Koffiestroop Boter Keukenzout Suiker Keukenstroop Spiritualiën Te zamen

Aantal onderzochte monsters. 85 331 33 59 148 39 88 20 12 3 29 852

Tatel II, Monsters van gemeentewege ingezonden. NAAM DER ARTIKELEN.

'S O

INZENDER.

l 9£3 N 03

Apothekersbedienden. bij apothe- bij geneeskers. kundigen.

M.

13 G 29 14

174 18 100 40 l 32 31 4 42 7 29 n 4 10 l

V. 10 22 12 48 23 380 155 53 33 28 5

M.

V. 3 4 l 11 7 15 16 12 12 3

1129 j Gevestigd op 31 Dej cember 1897 601 54 1064 •Dus meer op 31 De65 ; cember 1898 Dus minder op 31 December 1898 ':! Eindelijk'z« nog vermeld dat in 1898 deelnamen aan: •"i het practisch examen van apotheker 461, geslaagd 35l •\ het examen van apothekersbediende 2522, geslaagd 1153. i

De stukken, welke men wenscht opgenomen te zien, worden op Dinsdag

Wetenschappelijke Mededeelingen.

l Wegens onbevoegde uitoefening der artsenijbereidkunst swerden de volgende vonnissen gewezen:

D. R. P.

P E P E R M U N T EN

Voor Apothekers en Apotheekhoudende Geneeskundigen, Redacteur: L. YAN ITAÏiLIE, te Rotterdam.

Fsbrtoï TU plurm. chom- preparattn, gecoopr. Bongiss, B&ppositotia, VaginaalfcojclE. « lïl EMMEL. Adler-apotheek, MQnchen, Sendüngarsiraat «3.

G. YAÏ. VOOIÏELD Ho, FABEIKAKTEH

^ P. VAN DER WIELEN. Waarde-bepaling van eenige medicinale j[r •H| Zeepen. Bekroond antwoord op de Prijsvraag, uitgeschreven door de Commissie ^ •j.| van Beheer over het Opwijrda-Fonds. |f •*| Pr^'s: / J,00; /r. j), p. / l,05. ' ^ ftog slechts enkele ex. voorlsajulen. j)f

_

alsmede

APOTHEEK. /

P. VAN DER WIELEN, Apotheker en Assistent bij het Onderwijs in de Pharmacie en Galenica aan de Universiteit te Amsterdam. Met 5 figuren in den tekst. Prys: f 0,75; fr. p. p. f 0,50.

Homogloblue-Albanifo-Pral' Io 4 1010 k a

Apotheek te koop. In eene der Provinciesteden van Z. Holland, alwaar de Doctor geen medicamenten levert, wordt de eenige daar in werking zijnde apotheek met flink huis, tuin en pakhuis, tegen matigen prijs te koop aangeboden. Brieven franco, onder Lett. L. T., aan hét Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

K'

DOOR

Bioomw&ler. dat, eoba^i tMkeod 10,0 Droomzotil per lltar bevat. Ql.lOJUi 0,3, 1,0 w 2,0 U. 0,70, 0,80, 0,80, 'l,— oniea IQ Scltcrav&uir SOQOOIDD, r»A> iyj^i dau Droomwucr; ook boaillkbrD> caca OrcoaiEoutputUted IQ vMTtuJ. tart «o-/,.

* '.

. . 1DU., Tljtauj-, [.jnpbaümo,

Kweekers van Artsenijgewassen te Noordwijk, hebben in hunne kweekerijen ter aflevering gereed, benevens Rad. Armoraceae reet. Herb. Cochleariae in bloei ontwikkeld. Waarvoor zy zich beleefd aanbevelen.

V' ui

Ilim'a ' "»' w. E" '•' * 'Ul« o t mosloolno mot Ctoeoladü-bcd»-

delen ,"" ' I*»"

(voorheen P. G-KOENEVELD & Sa.)

Extr. Cascar. Sagraöa ïabL

0,123 en 0,3&, 20 BI. a, O.ii CQ C,6'J. niot Tlialllu UttHpflPS - Argonin, Alrot. uuu ll/D b ArEDnl3(alt:, Actol, Iirol eoc. CO cJd. luDffi butjuftm, dlkwytd *an&«volw. gomilckoHJlr opbebur. Dooajoa IO •t. U. a,— mot iüV„.

Onflor dozo getallen zijn niet begrepen, zij die zich gedurende liet examen vrijwillig terugtrokken. ) waaronder 2 vrouwen. ') „ 190 , ') 04 !

Gerechtelijke watermonsters Burg. en Weth. Loodwit Direct. Gem.werken. Loodwit met lijnolie Goudblad Boter Geneesh.-Dir. Endegeest Suiker Soda Groene zeep H Margarine I) Stroop t) Tarwebrood (ongebuild) W Papaverolie » Ongekookte lijnolie H Gekookte lijnolie II Loodwit l! Zinkwit V Groene verfstof H Melk (volle) n Karnemelk Siccatief Te zamen Tabel I. Totaal Algemeen totaal

119 l l 2 3 l 4 5 l 3 2 l l l l l l l l l 151 852

1003

Omtrent enkele der onderzochte artikelen ontleenen wy aan het verslag de volgende bijzonderheden:'

Kelk. Circa 30 °/0 der melkmonsters bleken vervalscht, zelfs indien de grens waarbij vervalsching wordt aangenomen met volle overtuiging te laag wordt gesteld. Onder vervalsching wordt dan verstaan afroomen of watertoe-

voegen of wel beide tegelijk. Dit beteekent, bij opzettelijk lage schatting van den omvang en het bedrag der vervalsching, dat, indien er door de bevolking dezer gemeente per hoofd slecht één glas melk dagelijks gedronken wordt, per jaar hier ter stede voor een bedrag van minstens 12000 gulden water wordt gekocht onder den naam van melk. Afgezien nog van dit finantieele punt blijkt uit de-groote hoeveelheden vuil, die vaak werden aangetroffen, dat de zindelijkheid van de melk in den kleinhandel en de aard van het toegevoegde water vaak zeer veel te wenschen overlaat, en speciaal hierop kan uit hygiënisch oogpunt moeilijk genoeg nadruk gelegd worden.

Azijn. Onderzocht werden 148 monsters azijn. Van elk dezer monsters werd bepaald, het azijnzuur-, het extract- en het aschgehalte, verder het specifieke gewicht, terwijl tevens gelet werd op de aanwezigheid van vreemde metalen of zuren. Ook de kleur, de helderheid en het al of niet aanwezig zijn van zwevend vuil werd opgeteekend. Een overzicht van de percenten watervrij azijnzuur in de verschillende monsters aanwezig, is hieronder opgenomen : 6 monsters een gehalte aan watervrij azijnzuur grooler 1 Q / dan 0.5 % kleiner dan 1 /n O O / J 19 idem, idem 1.0 /o 36 idem, idem 2.5 % 2.0 °/o 18 idem, idem 3.0% 2.5 «/c 15 idem, idem 3,0 °/u 3.5 % 28 idem, idem 4.0 °/ 0 3.5 % 19 idem, idem 4.0 °/ 0 5.0 °/„ 7 idem, idem 5.0 «|0 Het komt den rapporteur wenschelijk voor evenals in andere plaatsen, het gehalte van den ten verkoop gestelden azijn op 2 °|0 aan watervrij azijnzuur te stellen.. Behalve, dat bij ongeveer 16 °/ 0 der monsters azyn een te gering gehalte aan watervrij azijnzuur werd aangetroffen, waren betrekkelijk vele monsters vervalscht, door toevoeging van zwavelzuur. Niet minder dan 12 monsters vertoonden eene. dergelijke vervalsching, de hoeveelheid zwavelzuur wisselde tusschen 0.2—0.4 percent. Schadelijke metaaiverbindingen werden niet aangetroffen, slechts éénmaal kon eene geringe hoeveelheid, koper worden aangetoond, de hoeveelheid was te gering om aanleiding tot aanmerking te geven.

Koffiestroop. In den laatsten tijd is er de aandacht op gevestigd dat koffiestroop vaak bereid wordt met behulp van onzuiver zwavelzuur, en dientengevolge eensdeels een hoog gehalte aan zwavelzure zouten of vrij zwavelzuur bevat, anderdeels de schadelijke verontreinigingen van het gebruikte zwavelzuur zooals, lood en arsenicuni. Naur aanleiding daarvan werden 39 monsters koffiestroop onderzocht, twaalf dezer, dus circa een derde leverden, een zuurextract, waarvan er drie sporen, één 1.1° ja vrij zwavelzuur bevatte, en de overige aeht tusschen 2 7 en 4.8°/0. In niet minder dan 4 monsters werd lood gevonden en in één een duidelijk aantoonbare hoeveelheid arsenicum. Bovendien bevatten' al deze ondeugdelijke producten een hoog gehalte aan zwavelzure zouten.

Suiker. • Van de twaalf monsters suiker, welke onderzocht werden, bleek er één vervalscht met ongeveer 10°|0


gips. Het onderzoek der overige monsters gaf tot geen bijzondere opmerking aanleiding. •

Methode ter ouderscheiding van indigo van andere blauwe kleurstoffen op weefseldraden. Het herkennen van indigo op weefseldraden gaat dikwijls met moeilijkheden gepaard. Immers wanneer behalve indigo nog andere kleurstoffen aanwezig zijn is het niet mogelijk om de bekende reacties op indigo uit te voeren terwijl er nog geen uittrekmiddel bekend was waarmede het mogelijk is, de indigo' alleen in oplossing te brengen. Van Leent heeft echter in phenol een oplosmiddel gevonden, dat geheel aan de verlangde eisenen voldoet. Hij gaat aldus te werk: De draden van het weefsel worden uitelkaar gedraaid, tot losse wol uiteengeplozen en een prop daarvan in eene reageerbuis met zuiver gesmolten phenol overgoten. De buis plaatst men gedurende een uur in het kokende waterbad en schudt van tijd tot tijd. De indigo lost spoedig in het phenol op; de blauwe vloeistof wordt van de vezels afgegoten en deze zoo noodig nog eens met nieuwe phenol en vervolgens 2 tot 3 maal met sterken alkohol uitgetrokken. Na uitpersen en drogen blijft de wol volkomen blank terug indien zij met zuivere indigo gekleurd was. Het indigorood en eene andere roode kleurstof die uit indigo ontstaan kan zijn, lossen tegelijkertijd in phenol op. Vermengt men echter de phenoloplossing met veel alkohol, dan wordt het indigoblauw voor het grootste gedeelte neergeslagen en de vloeistof blijft rood gekleurd door indigorood. Wordt de wol met phenol gekookt dan lost de indigo wel spoediger op, maar bij deze hoogere temperatuur wordt de vezel sterk aangetast en is daarna onder den microscoop moeilijker te herkennen. Bij waterbadtemperatuur blijft de wolvezel onveranderd. Aniline en nitrobenzol onttrekken bij deze temperatuur maar zeer weinig kleurstof en zy"n dus voor dit doel niet geschikt. Toen v. Leent deze methode ook op wol met andere kleurstoffen bedeeld toepaste, nam,hy waar, dat behalve indigo alleen indophenol bij waterbadtemperatuur in phenol oplost. De resultaten volgen hieronder. Zuivere indigo

. . . .

Indigo met sandelhout. . Indigo met alizarine op chroombeitze . . . . Indigo met alizarine . . Indigo-indophenol in de gemengde kuip . . . . Indigosulfozuur

. . . .

Brillantsulfonazurine

. .

Induline Alizarine-indigoblauw . . Alizarinecyanine . . . . Anthraceenblauw. . . .

Alle kleur uitgetrokken; vezels wit. De indigo uitgetrokken, de roodbruine houtkleur blij ft. Indigo verwijderd, vezels blauw. Indigo verwijderd, vezels rood. Veel kleurstof uitgetrokken, vezels nog eenigszins blauw. Weinig blauw uitgetrokken, vezels blauw. Mets uitgetrokken, vezels onveranderd. Eenigszins uitgetrokken, vezels blauw. Niets uitgetrokken, vezels onveranderd. Vloeistof roodachtig, vezels blauw gebleven. Eenigszins rood uitgetrokken, vezels onveranderd.

Blauwhout op beitze van aluin, chroom en antimonium . . . . . . . Niets veranderd. Andere kleurstoffen zooals palatinescharlaken, cochenille, tartrazine en anthracietzwart worden evenmin door phenol opgenomen. Werd een mengsel van vezels die in zuivere indigo, anthraceenblauw en indigo met sandelhout gekleurd waren, aan de inwerking van phenol blootgesteld, dan loste alleen de indigo op en onder het microscoop 'waren de vezels deels kleurloos, deels blauw en deels roodbruin. Deze reactie is dus een hulpmiddel ter ontdekking van op andere wijze gekleurde kunstwol tusschen met indigo gekleurde stoffen en omgekeerd. Ook kan op deze wijze de oorspronkelijke kleur te voorschijn geroepen worden, wanneer in een weefsel kunst wol welke met indigo geëgaliseerd is, tegenwoordig is. Past men deze reactie toe op met indigo gekleurd katoen dan lost de indigo ook op; indoïne wordt echter ook uitgetrokken en de proef is daarom voor katoen niet geschikt. Een quantitatieve bepaling van indigo op de wolvezels kon v. L. niet verrichten, daar een gram losse wol reeds een groot volumen inneemt en het moeilijk valt om hieruit de phenoloploseing zonder verlies van vezels te verwijderen. De phenol welke in den alkohol ter uitwassching gebezigd oplost, zet spoedig het indigoblauw af zoodat de vezels welke zich daarin bevinden niet zuiver op het filter te brengen z\jn. Voor eene qualitatief oriënteerend onderzoek op kleurstof en ter voorbereiding voor het microscopisch onderzoek is de methode echter aan te bevelen. (Zeüschr. f. anal. Ghem. 1900 blz. 92.)

Aromatische wateren. Criddle en Kichtmann beiden deel uitmakende van de

Commissie belast met de herziening der Anierik. pharmacopee hebben de aromatische wateren tot een onderwerp van onderzoek gekozen. Zooals bekend is, wordt de U. S. Pharm. om de 10 jaren herzien en zoo was ook bij de laatste revisie de methode ter bereiding der aromatische wateren gewijzigd. Terwijl in de vorige editie de aetherische oliën op een stuk watten gedroppeld en door percolatie met water daaruit de wateren bereid werden, had de thans vigeerende pharmacopee voorgeschreven om de olie met calciumphosphaat af te wrijven, vervolgens wator toe te voegen en te filtreeren. Volgens den schrijver is deze verandering geen verbetering geweest ; het langs dezen weg te bereiden water is minder deugdelijk dan dat der vorige editie. Om echter voor goed een bruikbare methode te vinden hebben C. en B. een aantal proeven met verschillende bereidingswijze genomen, waarvan hier een overzicht volgt: In plaats van calciumphoshaat is ook kiezelgoer, kalk en magnesiti ter afwrijving van de oliën aanbevolen. Met behulp van al deze stoffen werden wateren bereid, verder volgens de methode der vorige editie, ook door eenvoudige schudding niet-water en eindelijk door destillatie van watten; niet olie gedrenkt, door middel van waterdarnp. Van alle soorten werden monsters bewaard l o. in geheel gevulde tegen het licht beschutte stopflesschen, 2o. geheel gevuld doch in het licht en 3o. half gevuld en onbeschut tegen licht. Al dadelijk bleek dat de methode met behulp van watten, beschreven in de vorige editie, verreweg de beste en eenvoudigste was Er werden daarbij praeparaten verkregen die volkomen helder waren en bleven. Van de methoden met aanwending van anorganische stofien bleek die met calciumphosphaat de beste, maar daarom was zij nog niet goed. De daarmede bereide wateren worden troebel en vertoonen spoedig schimmelvorming. Al de wateren bereid met behulp van anorganische verbindingen bevatten eene hoeveelheid opgeloste stofien aan die verbindingen onttrokken. Die hoeveelheid was het grootste bij kiezelgoer, het kleinste bij talk. Ook onderzochten de schrijvers de verhouding van de verschillende monsters aromatische wateren tot zilvernitraat, ferrosulfaat, kopersulfaat, zinksulfaat, cocaïnehydrochloraat, atropinesulfaat en boorzuur, als zijnde de stoffen welke het meest in oplossingen van aromatische wateren als oogwasschihgen gebezigd worden. Wateren met behulp van watten bereid gaven met al de genoem- • de stoffen heldere oplossingen; ook die met kiezelgoer en talk verkregen, gedroegen zich "eveneens. Wat de wijze van bewaring in geheel of gedeeltelijk gevulde, al of niet tegen het licht beschermde stopflesschen aangaat, bleek, dat het licht geen invloed uitoefent • op de hoedanigheid der wateren en dat de monsters in half gevulde üesschen bewaard een iets sterkeren reuk bezaten dan. de anderen. Als resultaat van hunne onderzoekingen bevelen de schrijvers aan om weer tot de methode der vorige editie terug te keeren. (Pharmac. Archives 1900 blz. 21.)

Dermatologische praeparaten volgens Schleioh. Ceralcrume. ijc. Past. cerat. Vaselin. flav. aa 50. Zinc. oxydat. 10. 01. rosarum 5 gtt. Eosin. solut. 2 gtt. M. f. Uug. zinc. cerat. Ceralvaseline. Unguent. cerat. Via frigida, parat. liydricum. Men vermengt gelijke deelen vaseline en waspastaen verwarmt; bij bekoeling op het oogenblik waarop de beide stoffen tot hunne natuurlijke consistentie terugkeeren kan de vermenging gemakkelijk plaats vinden. Op dat oogenblik kan men ook de verdere bestanddeelen bijmengen. Vloeibare voedingsgelatine met formaline. Men smelt 10 gram voedingsgelatine door indompelen van de reageerbuis in warm water, giet de gelatine in een schaaltje en voegt l—2 druppels formaline toe. Glulineceratcréme. y. Glutin. cerat. 90. Calor. solut. adde. Zinc. oxydat. 9. Glycerini 3 gtt. Eosini 2 gtt. 01. rosar. 2 gtt. M. f. pasta. Marmerpoederseep. 750 gram' zoo veel mogelijk versch bereide zuivere harszeep van barnsteengele kleur (of een mengsel van de officineele sapo domest. infrust. flav. met sapo kalinus in de verhouding van C : 1) worden in dunne schijven gesneden en in .l'/j liter warm water opgelost. Men kookt de zeepoplossing, voegt 150 gram steral en 150 gram waspasta toe en roert om tot vol-

komen oplossing. Daarna worden 7 K.G. tamelijk fijn gezift en volkomen wit marmerpoeder onder de massa geroerd, zorg dragende, dat door gelijkmatig toevoegen en omroeren het poeder volkomen verdeeld wordt. ...Vervolgens wordt het mengsel gedurende l : '/ 2 —2 uren gekookt onder bijvoeging van 300 gram water, totdat eene dikke stroopconsistentié bereikt is. Pasta cerata. l K.G. geel was wordt in eene groote schaal op het waterbad gesmolten, daarna wordt de schaal van' het waterbad genomen en langzamerhand 100 gram amrnoma liquida toegevoegd. Vervolgens mengt men onder voortdurend roeren nog zooveel arnmonia toe, totdat er eene chloresterinebrijachtige stolling ontstaat, waarbij echter het mengsel nog gemakkelijk omgeroerd kan worden. Nu wordt de massa weer op het waterbad geplaatst en zoolang geroerd, dat er eene volkomen homogene, lichtgele, weeke in water oplosbare massa gevormd wordt, welke vloeibaar is. Ontstaat er nog geene volkomene emulsie dan moet meer ammonia toegevoegd worden. Peptonpasta. $. Pepton. sicc. Amyli. Zinc. oxydat. aa 15. Gummi arab. subtil. pul v. Aq. destillat. sterilis. aa 30. Lysol. 01. meliss. (Oost Indische) (citronell,) aa gtt. 10. M. f. pasta peptonata. Pulvis serosus cum glutolo. Glutol wordt met gelijke deelen pulvis seros. gemengd. Dit laatste wordt volgens het onderstaand voorschrift bereid: $. Zinc. seros. subt. pulveris 150 (steril. apudlOÓ 0 ) Spiritus (in quo antea solventur). 01. melissae. Eosini aa 0,1 150. macera conquassanda per horas 36 turn collige supra fiïtrurn et sicca. Kwikpenseelmassa.' ' • $• Hydrargyri raetall. extinct. p. 50. Past. pepton. 100. 01. cacao 15. Aq. destill. 20. In hoeveelheden va.n 15 — 20 gram met het penseel dun op de huid te brengen tot deze zwart is en daarna laten drogen. Kwik-pepton-ichthyol. i,fe. Hydrargyr. metall. Past. pepton. aa 100. tere lege artis et adde Past. pepton. 200. 01. cacao 30. ' Aq. dest. steril. 30. Ichthyol. 15. Zal/zwachtels. Men neemt voor een ongeveer 8 c.M. breeden en 5'/ 2 M. langen linnen zwachtel ongeveer 250 gram Ung. zinci cerat. of zuivere ceralvaseline, verwarmt deze een weinig en kneedt met zorgvuldig gesteriliseerde handen den zwachtel in de zalf, zoo dat al de vezels doortrokken worden. Vervolgens wordt de zwachtel glad opgerold en in aseptisch papier bewaard. Eventueel worden toegevoegd: ichthyol of formaline 0.5 proc. Stearine pasta (Steral) wordt op dezelfde wijze bereid als waspasta, rnet dat verschil dat men zuiver stearinezuur in plaats van was gebruikt. Serumpasta,. Ossenbloedserum (hoeveel?) wordt vermengd met 500 gram zinkoxyde in fijn poeder. Voor kleinere hoeveelheden kan men volstaan met gesteriliseerd bloedserurn uit laboratoria voor bacteriologie; natuurlijk moet dit serum vóór het mengen met zinkoxyde, door verwarming vloeibaar gemaakt worden. Daarna strijkt men de massa als verf op glazen platen. uit. De gedroogde laag wordt afgeschraapt, in schalen verzameld, tot fijn poeder gebracht en in een thermostaat gedurende 12 uren bij 70° gesteriliseerd. Wasgelatine. Glutinum ceratum. De bereiding geschiedt volgens het voorschrift voor pasta cerata maar in plaats van water moet 10 proc. gelatine-oplossing gebezigd worden. Deze wordt aldus bereid: Men lost 10 gram zeer zuivere gelatine op in 100 gram water en schudt de oplossing samen met het wit van een ei. Dan wordt de oplossing gedurende 2 uren gekookt onder voortdurende toevoeging van water en daarna gefiltreerd. De absoluut heldere vloeistof wordt gesteriliseerd en met steriel water verdund. Deze gelatine-oplossing wordt met verzadigde oplossing van natrium-carbonaat alkalisch gemaakt en langzaam onder het gesmoltene en arnrnoniakale was geroerd, eveneens na verwijdering van de' massa van het vuur. Ter eventueel noqdige verdunning voegt'men op het vuur water en een weinig ammonia toe, zoodat de

consistentie van dunne lijm verkregen wordt. (Pharm. Zeit. 1900 blz. 297.)

l

De bereiding en vervalsohing van levertraan in Noorwegen. B. Rawitz bespreekt in een bericht over medischeklimatologische waarnemingen in de Ijszee ook de levertraanindustrie in Noorwegen. Volgens R. wordt de voor Duitschland bestemde levertraan in Noorwegen niet bereid door uitpersen of uitkoken, noch door eene in de handboeken beschreven methode, maar alleen volgens de z. g. koude bereidingswijze. In Bergen waar men afgaande op de benaming „Bergensche levertraan", groote traanfabrieken zou verwachten, wordt geen traan bereid; de kooplieden van die plaats zijn slechts de reeders van visschervloten welke in de Lofodden enz. visschen. De bereiding van de Noorweegsche levertraan geschiedt op 2 manieren en volgens de visscherijstatistiek onderscheidt men dan ook ,stoomlevertraan" en „levertraan". De eerste soort wordt verkregen door de levers bloot te stellen aan de inwerking van oververhitten stoom; de vliezen welke het vet omhullen barsten daarbij open en de traan vloeit uit. Deze traan schijnt echter niet te voldoen aan de eischen der Pharm. Germ. en volgens R. wordt dit fabrikaat hoofdzakelijk naar Schotland en Frankrijk verzonden. Door de Duitsche visschers worden jaarlijks vele duizenden schelvisschen gevangen en men heeft in Duitschland getracht de levers van deze dieren welke overeenkomst vertoonen met die van de kabeljauw op traan te verwerken. Daar deze bewerking met het oog op het klimaat vlug moet afloopen kon alleen de stoomfabrikatie toegepast worden en op die wijze werd eveneens een traan verkregen, die niet aan de eischen der pharmaeopee voldeed. De levertraan die wel aan de bedoelde eischen voldoet wordt verkregen volgens het koude proces. Daarbij worden de levers der: pas gevangene dieren, zonder galblaas, in houten tobben van ongeveer l Va rn. hoogte en 2—2V 2 m. doorsnede op elkander gestapeld. Onder invloed der bij dag en nacht schijnende zon smelt de traan uit de levers en na ongeveer 3 weken is het proces geëindigd. Het klimaat in Noorwegen leent zich uitstekend voor deze bewerking, de lucht is er blijkbaar volkomen vrij van micro-organismen, want bij het einde van het proces is er nog geen spoor van rotting waar te nemen. Terwijl de stoomlevertraan nog geraffineerd moet worden is deze „levertraan" onmiddellijk voor export geschikt. Onbekend was tot nu toe eene vervalsching, of minstens genomen .eene vermenging van kabeljauwlevertraan met levertraan van den haai, de soort bekend als Scyrnnus vulgaris. De levers van deze dieren kunnen eene afmeting bereiken van l—l'/ 2 m. lengte en 10 — 15 c.M. breedte; zy zijn veel goedkooper dan de kabeljauwlevers, en de traan kan er eveneens volgens het koude proces uit verkregen worden. Nu is het wel waar dat de traan van den haaivisch precies dezelfde samenstelling heeft als de officieele levertraan, maar toch blijft het eene vermenging die niet strookt met de eischen der pharmacopee omtrent herkomst. Het zou echter wel belangrijk zijn om de traan van den haai nauwkeurig te analyseeren en tevens na te gaan waarin het verschil bestaat tusschen de stoomlevertraan en die volgens het koude proces verkregen. (D. Med. Wochenschr. door Pharm. Zeit. 1900 blz. 261).

Mededeelingen omtrent de herkomst van sandelhoutolie. Door den „Conservator of Porests" in Mysore (Britsch Indië) is in de afdeeling der Britsche koloniën ter Parijsche tentoonstelling eene brochure ingezonden met interessante mededeeling omtrent de produktie van sandelhoutolie. Het voornaamste volgt hier: Het vaderland van den sandelhoutboom is Mysore, alwaar de cultuur door de regeering gemonopoliseerd is. Wel komt hy ook in Coorg en in eenige districten van de Bombay- en Madraspresidentsehappen voor, maar Mysore heeft toch ongeveer 7/8 van ^en gezamenlijken handel in dit artikel. De oppervlakte der sandelhoutplantages bedraagt 5450 vierkante Engelsche mijlen. In de districten Kotal en Chitaldroog is het sandelhout zeldzaam en van minderwaardige hoedanigheid, eveneens in streken van Tumkur en Bangalore. Het komt in het geheel niet voor in de hooglanden welke de provincie aan de oost- en zuidzijde begrenzen. De boomen welke hun maximum van groei bereikt hebben of welke afgestorven zyn worden uitgegraven en naar 'de' magazijnen „kotliis" genaamd, gebracht; daar wórden z\j van den bast bevrijd en in wortel-, stam- en takhout gesorteerd. Volgens de indeeling die sedert 1898 ingevoerd is bestaan thans 18 verschillende verkoopsoorten van af het prima stamhout tot afval

(chips) en zaagsel (sawdust). Br zijn tegenwoordig 8 kothis en wol in de volgende plaatsen: Hunsur, Seringapatam, Bangalore, Hassan, Chickmagalur, Tirtahalli, Shimoga en Sagar. De magazijnen in Seringapatam, Bangalore en Slümoga liggen aan den spoorweg in direkte verbinding met Bombay, Madras, Mannugoa enz.; de overige magazijnen zijn alle op geringen afstand van den spoorweg • gelegen en ook door goede straatwegen met de kust verbonden. De voorraden hout worden jaarlijks publiek te koop aangeboden en wel afwisselend, naar gelang der .kothis, in November en December. Het hout dat niet verkocht is, kan na afloop der auctie onderhands gekocht worden, maar meestal tot hoogere prijzen. Terwijl aan de eene zijde alles gedaan wordt om het den koopers zoo gemakkelijk mogelijk te maken (zoo bijv. mag het gekochte hout 3 maanden kosteloos in de magazijnen gedeponeerd blijven), zijn aan den anderen kant maatregelen getroffen, om te voorkomen, dat de kooplieden onderling zouden kunnen samenspannen om de prijzen kunstmatig laag te houden.;J,_„, Bijna al het verkochte hout wordt per spoor naar Bornbay of naar de havens der westkust Goa, Hanovar, Kundapur, Mangalore enz. : verzonden. Van daar.gaat het naar Europa, China en andere deelen van Indië. De destillatie van sandelhoutolie geschiedt thans nog slechts op de westkust van Indië en dat wel volgens eene ruwe, onoordeelkundige methode. De destilleerapparaten die vóór 1S60 in Mysore aanwezig waren zijn buiten werking gesteld. Op de door de regeering uitgeschrevene concessie voor destillatie is geen resultaat verkregen, waarschijnlijk, omdat de [regeering geen monopolie kon waarborgen en omdat eene inrichting voor de doelmatige verwerking van sandelhout zeer kostbaar is. Alleen in eene dergelijke goed uitgeruste fabriek is het mogelijk een produkt te verkrijgen dat voldoet aan de hooge eischen die tegenwoordig aan sandelhoutolie gesteld worden. (Bericht v. Schimmel & Co. April 1900 blz. 41).

Bereiding van terpinhydraat. Volgens de oudere leerboeken worden ter bereiding van terpinhydraat 8 d. terpentijnolie, 2 d. salpeterzuur van 1,25 s. g. en l d. alkohol met elkaar vermengd. Naar een later recept werd in plaats van aethylalkohol raethylalkohol en salpeterzuur van 1,353 s. g. aanbevolen. Aan het mengsel moest na- 3 dagen water toegevoegd worden. Volgens Kentuiann verkrijgt men zeer goede resultaten wanneer men den alkohol door waterstofperoxyde vervangt. Reeds na eenige uren begint het mengsel wanneer het in vlakke schalen aan het daglicht blootgesteld is, kristallen af te zetten. Werpt men een kristal van terpinhydraat in het mengsel dan kan men van uur tot uur den groei er van waarnemen. Nu de prijs van de waterstofperoxyde laag is, kan het terpinhydraat met voordeel zelf bereid worden. (Pharm. Zeit. 1900 blz. 296).

op het zorgvuldig schoongemaakte glas gebracht en zoolang hiermede in aanraking gelaten, totdat al het zilver uitgescheiden is, wat ongeveer na een uur het geval is, Het glas wordt daarna door afspoelen met water gezuiverd en op den kant gezet om beter te drogen. De zilverlaag wordt ten slotte met een beschuttende laag asphaltlak bestreken. Zeitschr. f. angew. Mikroskop.

Berichten. Geneesk. Baad voor Gelderland en Utrecht. In de op 10 Mei te Arnhem gehouden vergadering werd door verscheidene leden uitvoerig besproken en toegelicht een geval, dat zich te Arnhem heeft voorgedaan. De kantonrechter aldaar heeft een apotheker veroordeeld tot betaling van twee geldboeten, elk van f l, omdat hij in zijn winkel voorhanden had een porseleinen inhoudsmaat van '/ 2 liter, die niet cylindervormig was, en een hooge glazen inhoudsmaat van '/ 2 deciliter, beide onwettige maten, die niet waren voorzien van het geëischte stempelmerk van den ijk. De voorzitter en het rechtsgeleerd lid, mr. P. A. R. A. baron van Ittersurn, meenen, dat men hier. te doen heeft met. een leemte in de wet. De wet op de artsenij-bereidkunde en de ijkwet zijn hier blijkbaar -met elkaar in strijd. De ijkwet schrijft voor, dat alle maten bij apothekers, drogisten enz., geijkt moeten zijn en dat de vochtmaten een cylindrische gedaante hebben moeten. Het proces-verbaal, door een volijverig marechaussee tegen dien apotheker opgemaakt, is wettig en een hooger beroep zal allicht niet ontvankelijk verklaard worden. De wet, regelende de uitoefening der artsenij-bereidkunst (anterieur aan de ijkwet) laat het toezicht op de maten van apothekers, drogisten enz., over aan commissiën uit den Geneeskundigen Raad. Na uitvoerige discussies stelt de voorzitter voor, uit den Raad een commissie van drie leden te benoemen, om over deze zaak rapport uit te brengen, en dit rapport namens den Raad op te zenden aan den minister van binnenlandscbe zaken. De Raad vereenigde zich hiermee; als leden dier commissie werden benoemd de heeren Spruyt, dr. Rornijn en Guldensteeden Egeling.. N. R. Ct. Bij de onlangs gehouden bestuursverkiezing is b'ét bestuur van de Utrechtsche studentenvereniging Unitas Pharmaceuticorum samengesteld als volgt: D. Gerhardt, Praeses. J. Dekker, Ab actis. J. G. Geiger, Fiscus. A. W. van der Haar, Assessor I. W. van Mourik, Ass. II, bibliothecaris. Voor het pract. apoth.-examen hebben zich aangemeld bij de Commissie te Amsterdam 11 candidaten en bij die te Utrecht eveneens 11 candidaten.

Het aantoonen van pyridine in gemethyleerden spiritus gelukt volgens de Ber. d. Deutsche Pharm. Gesellsch. No. 99 door de vorming eener roode kleurstof, indien men de vloeistof met een spiritueuze oplossing van dinitrochloorbenzol even verwarmt en dan een weinig natronloog toevoegt. De aanwezigheid van pyridine verraadt zich dan door het optreden eener roodviolette verkleuring. De reactie die hieraan ten grondslag ligt: de vorming van dinitrophenylpyridinechloride en de omzetting hiervan in een rood kristallijn lichaam dat in alkali niet eon violette kleur oplosbaar is, werd door meerdere scheikundigen, onafhankelijk van elkaar, tegelijkertijd ontdekt en bestudeerd.

Het maken van zilverspiegels. I. Men lost 30 grm. züvernitraat op in 240 g. gedestilleerd water en voegt zoo lang ammonia toe als het ontstane neerslag noodig heeft om op te lossen. Overmaat van ammonia moet vermeden worden. Deze oplossing wordt door een en hetzelfde filter zoolang gefiltreerd, totdat zy volkomen helder geworden is en dan door bijvoeging van water op 480 c.M3. gebracht. De aldus verkregen vloeistof wordt in een goedsluitende flesch op een koele plaats in het donker bewaard. II. 0,75 Gram Seignettezout worden in 300 g. water opgelost en tot kokens verhit, dan 0.106 g. zilvernitraat toegevoegd, met een glazen staaf omgeroerd en 10—15 minuten gekookt, totdat de oplossing een grijze kleur aangenomen heeft. Na filtratie wordt de oplossing tot 480 c.M3. verdund, in een flesch geschonken en 6—8 uur op een koele donkere plaats weggezet. Voor het gebruik worden 30 c.M3. van I met 30 c.M3. van II vermengd en nog met 120 c.M3. wator verdund,

Bij de Commissie te Zwolle, belast met het afnemen van het examen voor apothekersbediende hebben zich aangemeld 17 mannelijke en 52 vrouwelijke candidaten; bij de commissie te Breda hebben zich aangemeld: 17 mannelijke en 65 vrouwelijke candidaten.

Personalia. Bij Kon. Besl. is benoemd bij het personeel van den geneeskundigen dienst der landmacht, tot militair-apotheker 2e klasse, de apotheker D. G. J. Bolten. Bij beschikking ven den minister van binnenlandsche zaken is, met ingang van 16 Mei 1900, op haar verzoek, eervol ontslag verleend aan mejuffrouw A. Huizinga, als assistente voor de artsenijbereidkunde aan de rijksuniversiteit te Groningen. (Stct.) Bij beschikking van den minister van binnenlandsche zaken is, voor het tijdvak van 16 Mei 1900 tot en met 15 Mei 1901, benoemd tot assistent aan het rykslandbouwproefstation te Groningen, mejuffrouw A. Huizinga, pharmaceutisch doctoranda, aldaar. (Stct.) De milit. apoth. 2e kl. H. H. Poelman, van het milit. hospitaal te Utrecht wordt l Juni overgeplaatst naar het milit. hospitaal te 's Gravenhage en de milit. apoth. 2e kl. L. J. Röhnor van 's Gravenhage naar Naarden. Dr. J. E. Tulleken zal als botanicus deelnemen aan de wetenschappelijke expeditie van Dr. v. d. Capella door Suriname. Gevestigd to Leeuwarden: J. Feteris.


voorheen UI

H,j;.BjJiJ^I i'.

"

':'

" .

•(

Directeur: C. F. UTERMöHLEN.

Wèèsperzijde 99.

Amsterdam.

T W E E D E BLAD.

Gerechtigd tot het voeren van het Wapen van H. M. de Koningin-Weduwe.

Boekaankondiging.

Bekroond te AMSTERDAM, ROME, 's HAGE, AMSTERDAM, GENÈVE, DORDRECHT met de Hoogste Onderscheiding. De fabriek staat onder toezicht van de Heeren Dr. G. HONDIUS BOLDINGH, DE. J. K. VAN DER HEIDE en B. A. VAN KETEL , Bacterioloog.

Gecomprimeerde - Gesteriliseerde Watten in rolvorm. Een strook watten van de gewone dikte, 4'/ 2 Meter lang en 10 of 20 c.M. breed, is opgerold en geperst tot eene rol van 10 c.M. diameter. Deze rol zit in eencarton, met oen gleuf aan den bovenkant, waardoor de watten worden getrokken. Na sterilisatie wordt deze carton geplaatst in een stevige glacé cartonnen doos met klapdeksel.

Het is de meest praktische verpakking voor steriele watten.

en Jujübesfabriek •'<

'

Sterilisatie in de receptuur door P. van der Wielen. Amsterdam D. B. Centen. Het regulatief dat door den heer van der Wielen in 1898 in het Nederlandsen tijdschrift voor pharrnacie, chemie en toxicologie werd gepubliceerd, is thans in den vorm eener handleiding afzonderlijk uitgegeven. Bij vergelijking met de vroegere publicatie blijken hier en daar eenige wijzigingen en uitbreidingen te zijn aangebracht. Ook in dezen vorm zal het boekje zeker voor velen aangenaam zijn.

Ingezonden.

Lijnbaansgracht 344(7 'AMSTERDAM.

Met de opdracht een onderzoek in te stellen naar de aanwezigheid van galsteenen, moest dezer dagen een Haagsch apotheker, met een tijdruimte van twee etma-

VAN

ADVERTENTIES.

vli. J. H. löne i Co.

Apotheker te 's Gravenhage, vraagt zoo spoedig mogelijk een Assistent of eene Assistente, extern.

STEEDS V O O R R A D I G :

PRIMA QUALITEIT MEDIQIJNGLAS, in wit, half wit en bruin glas. STOPFLESSCHEN, wijd- en nauwm., tot den bekenden prijs. Verder: Potjes en Pillenfl. metcell. en houten deksel, Spaiicii en Cartonnen Doozen en alle verdere ApotlieekbenoodMheden.

Gevraagd tegen 15 Juni eene Assistente, intern. Brieven franco, onder No. 139, aan het Bureau van dit.blad, te Amsterdam.

;azijnen: AMSTERDAM - ROTTERDAM - GRONINGEN. '" Haringvliet 27.

JllCROSCOPEN

Verschenen bij D. B. CENTEN, Amsterdam:

VAN

Sterilisatie in de Receptuur

W&H.SEIBERT,Wetzlar.

«

in Z. Holland een mannelijk of vrouwelijk Apóthekersbediende N. W., extern. Brieven franco, .onder no. 140, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Ged. Zuiderdiep 297.

tegen Juli of later eene Adsistente P. G., intern. Adres : G, ENGELS BOUWERS, Apotheker, Zwolle.

DOOR

PROVISOR.

P. VAN DER WIELEN,

Tegen l Juli gevraagd Provisor, intern, salaris 1000 gld.., aangename werkkring. Brieven franco, onder No. 141, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Apotheker en Assistent bij het Onderwijs in de Pharmacie en Galenica aan de Universiteit te Amsterdam. Met 5 figuren in den tekst. Prijs: f 0,75; fr. p. p. f 0,80. P. VAN DER WIELEN. Waarde-bepaling van eenige medicinale £ Zeepen. Bekroond antwoord op de Prijsvraag, uitgeschreven door de Commissie JH" van Beheer over het Opwijrda-Ponds. |=. T.u Ï]

Prijs: f 1,00; fr. p. p. f 1,05.

jfs-

sleclits enkele ex. voorhanden.

ik-

In een Apotheek

uitsluitend particuliere receptuur, wordt gevraagd tegen l Juli of l Augustus eene Assistente intern. Brieven franco, onder No. 136, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Er wordf gevraagd

*

ter leen 400 gulden met af te betalen per J j j jaar 100 gulden a 3%. Brieven franco, onder No. 134, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Zijne wereldberoemde Bronnen en Bronproduoten zijn het "beste en" heilzaamste

Natuurlijk Geneesmiddel. De Natuurlijke Karlsbader Minerale Wateren, Sprudelzouten, gekrist, en in poeder voor

IDriziJslr'CLreaa, ïzi, üa/ujjs, alsmede Zarlsbader Sprudelpastilles, Sprudelzeep, Sprudelloog en Sprudelloogzout zijn verkrijgbaar bij alle Apothekers, Mineraalwaterhandelaars en:Drogisten'.'-"•>*"";-°

Karlsbader Mineraalwater-Verzending. L ö b e l S c h o t t l a n d e i ? , Karlsbad (Bohemen),

Supra fijnen Spiritus alsmede: ge%eih^ Eene complete collectie Microscopen is steeds voorradig bü den AGENT VOOR NEDERLAND J

G. B. S ALM, Reguliersbreestraat 31 Amsterdam. Magazy'n van Wetenschappelijke Instrumenten,

in alle sterkten, levert tegen oonourreerende prijzen

firma"M. p. POLLEN & ZOON, l '

"••"

OPWIJRDA'S DRUKKERIJ — DIEREN.

té BOTTERBAM7 '''

gevraagd eene geroutineerde Assistente jnterne in eene apotheek te Amsterdam, met hulp van eene Assistente externe. Brieven franco, under Lett. M., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

H. J. VAN STAVEREN. R'dam, 16 Mei 1900.

Mcderlandsche Maatschappij ter Bevordering der Pharmacie. Tot afgevaardigden naar de algemeene vergadering zijn in de Mei-vergadering benoemd de heeren Dr. P. A. Vos en L. van Itallie en tot hunne plaatsvervangers de heeren M. A. Roepman en H. C. Zeelt. In diezelfde vergadering brachten de verschillende

commissies hunne jaarverslagen uit on deed de heer Zeelt eene mededeeling omtrent de reducecremle werking van Aq. foeniculi op Nitras argcnticus. Tot nieuw lid werd aangenomen de heer J. H. Zindier Jr. terwijl mejuiïr. A. G. Brongersma voor het lidmaatschap werd voorgedragen.

Departement „AMSTERDAM." Door afwezigheid van den Voorzitter en vice-voorzitter, werd de vergadering Dinsdag 1.1. gehouden, door den heer Cocx gepraesideerd. Als nieuw lid werd aangenomen de heer H. J. Hamrnacher, terwijl als afgevaardigden voor de Algemeene Vergadering werden benoemd de H.H. Tinkelenberg en v. d. Wielen en als hunne plaatsvervangers de H.H. Koek en van Itallie. Prof. Stoeder, mede ter vergadering aanwezig, besprak eenige praepuraten, die vermoedelijk in de nieuwe Pharmacopea zullen worden opgenomen o.a. 01. Arachidis en Extr. chin. liq. de Vrij. Nadat nog besloten was in Juli en Augustus niet te vergaderen, werd de vergadering gesloten.

PROVISOH.

In Noord-Brabant wordt zoo spoedig mogelijk een Provisor gevraagd intern. Brieven franco, onder Lett. P. V., aan het Bureau van dit Biad, te Amsterdam.

in Gelderland wordt l Aug. eene adsistente gevraagd, P. G-, intern. Brieven franco, onder Lett. M. A., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Dr. A. I. Apotheker C. TAS SHÜS Avenue Concordia 98 Rotterdam , vraagt terstond een Assistent N. W. Eenige kennis van Photografle strekt tot aanbeveling.

in prov. stad Ass^ N. W., netjes kunnende recepteeren en minzaam met publiek k. omgaan, gemak, werkkring, hulsel, verkeer. Salaris 150g. met verhooging en bewassching. (Intern.) Brieven met ref. franco, onder No. 144, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Haematogeen a so ets. per flacon. Tannalbinum f —,80 per 50 gram; f 3,75 per 250 gram. Hexamethyleentetramine (Urotropine) 10 Grm. a f 0,25; 50 Grm. a f l,-. V. VAN ITALLIE, Apotheker, Amsterdam. ZWOLLE.

- Hotel „DE ZON." Café Bestaurani 25 Kamers G-rooie

gevraagd N. W., P. G. te Schiedam tegen 15 Juni of vroeger. Blieven franco, Lett. F. K., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

tegen half Juni eene Assistente voor halve dagen, te Amsterdam. Brieven franco, onder No. 138, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Markt No. 270-271. Table d'höte'heures. Logies en ontbijt f 1,50. Diné f 1,25. Restauratie gedurende den geheelen dag. Geen omnibus aan de Trein, daar de Tram voor het Hotel stopt.

Ëën ASSISTENT K~w7, goed bekend metdefectuur en commissiewerk, zag zich gaarne geplaatst in den groothandel. Brieven letters K. M., bij Boekh. MENSING en VISSER, den Haag.

APOTHEEK» Ter overname aangeboden een in werking zynde Apotheek in de provincie Noord-Brabrant op zeer voordeelige voorwaarden. Brieven franco, onder Lett. J., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Beleefd verzoek. Men bestelle: ÏANNAS CHININI Ed. III „Bakker"; bijna smakeloos. Zeer gunstig beoordeeld door Prof. SÏOEDEK. Zie Prijscourant. Origineele verpakking per l Kg., J / 2 Kg., ] / 4 Kg. Prijs per Kg. f 17,50.

.

Assistentie l f.

intern, wegens ongesteldheid, tegen flink salaris, intrede Juni of Juli, 't zy tijdelijk of blijvend. Brieven met referentiön franco, onder No. 143, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Verbandwatten, Verbandgazen, Hydrophile-, Cambric-, Jodoform-, Flanel- en Tricot Zwachtels, Mosetig Battist, Billrotn Battist, Gutta Percha Papier, Hospitaaldoek, Gummi Artikelen in alle soorten. Artikelen voor Ziekenverpleging.

Concurreerende prijzon. Prima (jualiteiten. pg~ Etiquetten worden volgens opgave bedrukt. Kantoor en Magazijn:Prinsegracht 61, DEN HAAG. Telepboon Interc. 1026.

ftüISlNUS7.a. ASSEM, voorheenJ.WJalls.

GOED DE BRON AANDUIDEN

Examens Breda.

VICHY-CÉIESTINS Ziekte der nieren en blaas. VICHY-GMBÊ- GRILLE Lever — en galzlekte.

Apoth. Ass. N. W. Pred.-docht., nu in apoth. werkz., zoekt pi. bij doet. of apoth., waar 2 a 3 uur daags tijd voor studie is. Brieven franco, onder Lett. L. Z., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

in het Gooi een externe Assistente, om gedurende de morgen- en middaguren in eene niet drukke apotheek behulpzaam te zijn. Conditiën nader te bespreken. Brieven franco, onder Lett, J. S., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

kan nu of later geplaatst worden tegen hoog salaris, mits R 0. intern en eenigszins bejaard. Zonder DEGELIJKE referenüëu onnoodige aanbieding. . Brieven franco, onder No. 142, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

len, een quantum faeces doen halen ten huize van een vermogend lid zijner clientèle. Toen hij daarna een nota indiende voor beide onderzoekingen werd de juistheid dezer rekening betwist; men was van meening dat de apotheker den inhoud van het eerst ontvangen „receptaculum 1 ' had moeten bewaren tot de komst van het tweede, daarna den inhoud van beide had moeten mengen, en aldus handelende één onderzoek in plaats van tioee in rekening had mogen brengen . . .

Departement „ROTTERDAM".

Haagsohe Zuinigheid (Historisch.)

Medicij nglas-Fabrieken

Geldersche Kade 77. P.S. Prijscourant wordt op aanvraag franco toegezonden.

N». 3.

19 Mei 1900.

Naamlooze Vennootschap

Maagzlckte— Maagkramp — Slechte Spijsvertering.

1ste

Rang Hotel.

Omnibus aan alle treinen. Table d'höte s1/, uur. Beleefd aanbevelend, H. H. SINNIGE. Ad. ter Cook — Amsterdam. Groothandel in

Chemicaliën, Drogerijen,enz,

Bronnen van den Franschen Staat. MEN EISCHE DEN NAAM.

J voldoende aan de eischen der Ned. Pharmacopee. Goedkoopste adres in Nederland.

Be Er-ra fel H, fAEMK, Wynkoopers

AMSTERDAM.

Achtergracht 14 — Frederiksplein.

Typen in alle talen. Voor het zelfdrukken van klein drukwerk. Speciale prijscourant gratis en franco.

CAELJACKE,HartBri-HotaMJe.

G.

fIa. PE ra Alg. Boekhandel

Raaiüisstr. 43 (plerjj) AMSTERDAM beveelt zich beleefd aan voor de levering van alle Boekwerken, Tijdschriften etc. op Pharai. en Medisch gebied. Franco toezending; bestelkaarten op aanvrage.

Spuistraat 303 AMSTERDAM. Chemisch, Physisch, Pharmaceutisch en wetenschappelijk glaswerk. Kyks-Leverancier van Nederland en Ned.Indiö gevestigd: 1840. Alle Apparaten worden in den kortst mogelijken tijd precies volgens model of teekening in de glasblazerij vervaardigd.

ALASA bij 10 Liter van f 0,85 do Liter af, bij grooter hoeveelheden belangrijk goedkooper. — Volkomen zuiver en voldoende a. d. e. d. N. Ph. III. — (Origineele fusten voorzien v/h. cachet d'origine v/h. Syndicaat van Grooth. te Malaga). Vraag pry'sc. en proeven aan : Filïaal'tc den Haag: C, L. DROSSAEKS DHOSSAERS,BEUNK & Co. te Breda.

pgp" Leveringen naar de Koloniën gesoMeden uitsluitend door het Filiaal te den Haag.


VOOR LIJDERS AAN

GBONINGEÏT.

SUIKERZIEKTE.

Vloeibare

Gluteu-, Soja- en Amandelbrood, tevens verkrijgbaar Aleuronaatbrood. AMSTERDAM. &, C. P. XöHLER. Weesperstraat 29. Gluten-fabrikant.

MALAGA Pliara. Ei. III beste, zuiverste en goedkoopste.

Vraagt gratis monster en prijsopgave. Wijnhandelaars — Hofleveranciers LEIDEN A°. 1805. Let op de voorletters der firma.

Apotheker G. P. H. VRIENS, P. C. Hooftstraat 98 te Amsterdam, bereidt en levert HAEMATOGEEN in flacons van 200 cM3. a f 0,60. HAEMATOGEENPILLEN (waarvan elke pil overeenkomt met één gram Haematogeen) a f 1,10 per üacon.

G. J. ROMIJMOH, bereiden en verkoopen: ASPIRINUM. •POBMO&EIATIMUM. HEBOïNUM. TANNALBINUM.

WE FaMifra M. BP: ÜBOT M» «l stiaal ULii

-o ,_,._ .„

Vnt

Rnnnieinpni oü do ïhnna- G^n- lli oFCODomeo.j

.«rlug

ftot ftr. tlllai mat oaïlbaut, let B.V.P. op het JtórMf omsrk en weiger prop*rn!$ii VUB minderwaarde. Allo vorpaittinseo zl)n TUI nevenst»i*J tobiioksciori voorzon. All*an oudentaando .flnna is gerechtigd toï bSWvMrtiKOD der Anserar-FMlUl» Fabrlkaat en verpatklcR fiopatontenrd. Intüon - food. grwc, fcbuw cm., andora

.,

Vitroglycerlne-Tabletteo **

0,0005 en 0.001, doo:J«B 60 «.. lOdocnIoe _ c ~ 5 — tiark, '

3xtr. Cascar. Sagraöa TabL

OI2S en 0,35, 30 el. M. O.uS oa O.DO. ' met Ttuülln, Arpmta. Alnfli AjgtatuBto, Actol, ttrol ui. 0 c.U. bacr, buigzaam, dlkwyia aanbe•olon, eemalckolljle orluataai. I>ö0aje9 10

L M. 3.— met 50%.

Jodüfonn-Bougics, JSSg:

KBd op aübyelSU3t» Pirijs. Lo&an, Gohe

1B93, ' M o n '5i nat d o S

WE. tal t»

Borfkoopsto pro»».

n

e

.

. V 1.0 in ori* eb*» «»<J 100° M. 1 2 — 100 M- l .W ra U! caitoaa 4 5cyl. k 1U ut M. l.SO.' 0,5 tul 0.1 CD mader •ublimoaLbenUKui. v«l pxrfkoopor Beate oo worltiaamatd AüUBOptlcuo . worden slecnts op order ven den arte afgflgovon.

Antiseptisolic Pastilles£S üri Rotter, • met chlcorzlat OMI bet oudo «n -«cru. voonchr. ia AJIei-a^tCm* to Zie- Ccotnlbbt: ö. Cfclniie- 18S8 o*

40. 1000 !t. M. 16.—. l 8to II» a'. U. «,_ (Iu 10 «. U. W*

ooiwna. lot SO c.M. luns. 50V„ jodotonn. noudcud. H", l en i = U. 0,30. S'. S =ü

0.36. K' * = M. 0.«.

-

»

Rola-PastUles SS £!:!:" Alle Pastllles voor sobcut Cyl. tot W at. MvatUoo. Anaesthe'tisclic Pastillcs

1,60, 0.71 not «•/.. . Carbolpa lpastllles JLS,.".PK Soda-stereliseerings-Pastll. Cyl. 10 rt. 30 ea.36 Pfn 1W> Toor ateilllweren van iMltumsntM. «t. H. 1.50 un 1.70. loiol 100 u. M. 0,76 a Bougies-ürctliraalstaaQes l.JO, 1,01000OU«t. 3.3 «1. o,- en 6.- QJM a»Vr uit OL Cacao, GeLtÜao en itrfc.: «ebt of Keukppzout-PastiUcs aSJTS Locbcb, aluüsdi Köhecl oploaaond, 10 — 20 C.QI. laag met lader eowenscht modlcamout. Zonder opgave, warden dia van 8 mm düilo coiocdca. O Cnnnnclfnrlt utt üoUUno of Zo«p MlppOSllOFia j 0 -00»i fl glywricobo«UtOOd. N ° . 2 , 3, 4 ICOet.M- 1,50, 2,60, 8.—. ook nolla uit 01. Cacao. 1—8.0 clycorlnfl bawttcnd In B grootte). Doojoa

& 26. G5. <D pf„ 100 Bt. M. 2.—, 8,00,

1

Vaglnaaliiogels Sr ^™! Uediciuneal, bot Toorndlg om ulf t* vullen & 100 en 'JOO hatco kogels & U. Ï.20 en

KI O.t VBuchi itUUUIma, lOOsUlJ. I.EO

Ovariuin-Tabletten „S vorscho Ovarln. 100 bt- U. !,"&. Dldym.-TablettcD tcaliVnh:».', 1000 [t. U. 11, — Allo organische Geneesmidf*Alnn uit Cerobrio, NlerfiQ, BUQlereo. UtltU ienri Bultijoelaolkllerco, Spook eclkliereu. Uilt-, T^muo-, tTtnpbklloren

L. van Itallie. Enkelvoudige en samengestelde Geneesmiddelen (Simplicia en Galenica). Met alphabetisch register. f 2,25 ; fr. p. p. / 2,35. jjPg- Dit werk is ter vervanging van Opwijrda's Handleiding voor Adsistenten in de Apotheek,- sinds lang uitverkocht. Wijlen Prof. T. A. FLüCKIGER gaf van dit werk eene zeer gunstige recensie en zeide o. a. het volgende:

Voor Apothekers en Apotheekhoudende Geneeskundigen,

andorenTlOo"»!- 4 '.0. ».5 enO,7M.8,»0, 3 eea 1,73 , la bereiding,, ton p kaukenzoutoploulne, met Sb*/r *

Broorazout-PasUllos.

BroomwoUir. HongMl volgèna Dr. EilmayM'i Broomwtttcr, dat, zooata bokeod onsovear 10.0 Broomiout per Utoj bovM. QLSp.ïB,

van Ledden llulseboscli. Reoeptentaxe voor Nederland. Zevende vermeerderde druk. Gebonden. Prijs f l,60; franco p. p. f 1,70. |^g" ;.Voor alle Apothekers onontbeerlijk." Pharm. Weekbl. 7 Jan. '99. glgfT „Uitmuntend bewerkt en keurig uitgevoerd."

koinoglobine- Albnnilu-Pral-

llnn'c kloln» i 0,5. groolo il 1.6 H» 1U1U O i njojiobbi! n j o j o i ! nut n u CUocobdo-tololt. c kin- of uit EaïiHcsloblco Albumln. slee» n a m e n g c a o , . iiloM. llLtreiult l Daa II. l.DO en a,aa'/,V« tftuat. by grootato ataomo volgaas oeuicujL. Gollovo cp m\)no flnna tolotton. Pïylon Sotto C«=na eiclua. ut KOnchou 1 1.00 = Karlt l.es. Vor.ondlnj «Diaand nutoll* 1

. KtrsiMm vun «He 1Ta.btGtloi> u»ar leder »pool«»l ncbrlCt.

Fabriek TUI jharm. chem. ppoparirtn, ^ecoapr. Ocnuoamidilelea Bongioo, Sappositorin, Vogmaiükogola,

«> M. EMMEL, Adter-apctheek. München,

Sendlingerstraat 13.

_

M

Redacteur: L. YAN ÏTALLIE, te Rotterdam.

faHI?! Pin II J BËSB3B

Voor H.H. Apothekers verlaagd tarief.

Br. J. K. v. i. Me. Dr. f. F. Proost.

B E C K E R ' S S O N S , Westzeedijk 57, Rotterdam Fabrikanten van Wetenschappelijke,Scheikundige, Apothekers- en andere

atosi i MUD, f eeitoin, Basculen,ffileltalisen,etc, World's Columbian Ex- osition te Chicago 1893, DRIE hoogste bekroningen. Exposition Unïverselle d'Anvers 1894, „GRAND PBIX". Bakkerij-Tentoonstelling te Amsterdam, Eere-Diploma en Zilv. Med-, geschenk van E. M. de Koningin-Regentes.

ïïereli-TeiitooMeniiii Amsterdam 1895, Hoopte ontecMilii: EEEE-KEÜIS

ten dienste van Artsen en Apothekers, door L. VAN ÏTALLIE. Zesde omgewerkte en vermeerderde druk. / 2,2o; fr.-p. p. ƒ 2,35; gebonden f 2,60 fr. p. p. f 2,75. Latijnsoh-lTederlandsoh Woordenboek op de Pharmaoopoea Hederlandioa. Met beknopte omschrijving van Kunstwoorden en Eigennamen. Herzien en in overeenstem ining gebracht niet de Editio III door Dr. Y. H. ROGGE en L. VAN ÏTALLIE Tweede druk. / 1,60; fr. p. p. / 1,70

zijn van bekende zuiverheid en onovertroffene hoedanigheid.

en

Generaal-Agenten voor NEDERLAND en de KOLONIËN:

C. & G. J. PLUIJGERS, te Rotterdam.

Spitzen's Werken.

8PËUYT,

Debereiding der samengestelde praep_araten van de Pharmaoopoea Nederlandica (Pharmaceutische Techniek). f — 4 0 ; fr. p. p. / -,45

.& Go.

!loetstra,a/t

Verbandstoffen-Fabriek

Latijnsohe Themata voor a. s. Apothekers-Assistenten. Tweede druk. / -,35 ; fr. p. p. ƒ -,40.

en

en

Artikelen voor Ziekenverpleging.

Uitgewerkte Recepten ten gebruike bij Opwijrda's Eeeepteerkunst. E e r s t e hond e r d t a l . Vierde druk. / —,50; fr. p. p. /—,55.

Specialiteit aseptisch Jodoforagaas,

ld. T w e e d e H o n d e r d t a l . Derde druk. ƒ—,50; fr. p. p. ƒ — , 5 5 . ld- D e r d e H o n d e r d t a l . Tweede druk. / — 5 0 ; fr. p. p. f -55.

ADEPS LANAE BJD watervrij ADEPS LANAE BJD' waterhoiïdend ïl^ottï-GXi. re-Q.]seloo!ze jraejaratfin.

Schema der Qualitatieve Chemische Analyse van anorganische verbindingen / -,40; fr. p. p. f -,45

gecontroleerd en gesteriliseerd volgens de methode van Dr. G. KOMIJN. 1 TJTT13T7QT Xr VU., P.o JljiliA.rDl 06

Wijn- en Cognac-Importeurs. TELEPHOON No. 2697.

38,

Amsterdam.

__

UTRECHT. Specialiteit voor de inrichting van compleete

Bacteriologisclie, Cliemisclie, landbouw-, Pharmaceutisclie, Physisclie en Suiker-Laboïatoria,

Prof. W. Stoeder. Geschiedenis der Pharmaoie in Nederland. I)i opdracht van de' Ned. Maatschappij ter bevordering der Pharmacie. 464 Stads, f 4.—.

p R O E P M A N D J E S: • 6 flesschen Medoc . . 3 flossclien Medoc . 6 „ Rijnwijn . 3 „ Rijnwijn 3 „ Port . . 3 „ Port . 8 „ Madeira . 8 „ Madeira _ 6 „ echte pr. Cognac. De tonnen zijn gegarandeerd zuiver! Franco, tegen postioissel of rembours. GOEDKOOPSTE ADRES VOOR WEDEEVERKOOPERS. - VRAAG PRIJSCOURANT.

H. J. F. Vraagstukken met beredeneerde oplossingen ter beoefening van natuur- en scheikunde voor a.s. Apothekers-Assistenten. { 1,25 ; fr. p. p. ƒ 1,85.

ulamode

APOTEEKEN, volgens üe eischen der wetenschap.

ATELIER voor

Kunstglasbltizcrij en Slijperij.

f 16,-

f7,65

Een nieuw Pharmaceutisoh Adresboek, . vermeldende de namen, woonplaatsen en hot jaar van promotie dor gevestigde Apothekers en Militaire Apothekers in Nederland en zy'ne bezittingen. Naar offlcieöle gegevens tot den laatsten tyd bijgewerkt. In linnen band. Prijs f 1,25; fr. p. p. f 1,85.

O. v.WIJNHANDELAAR

Raamgracht 9,

AMSTERDAM.

Direct geïmporteerde Bordeaux, Port, Sherry en Madeira etc.

Zuivere Cognac. IMPORT en EXPORT.

Kantoor i BAAMC1KACHT O.

OPWIJBDA'a DHUKKERIJ

— DIEREN.

Pr^js per Jaargang, franco per post, f 5,90. Advertentiën: jan l—5 regels f l,—. elke regel meer 20 Cta. en 10 Cts. voor een K°. r&n het blad. E«n AbOMenentS-tarief ia op aanvrage verkrygbaai.

EERSTE BLAD. Wetenschappelijke Mededeelingen. Pepsine.

eene Medaille van H.H. H.1C. de Koningin Wilhelmina en de Koningin-Regentes Opwijrda's Werken. EnGroote Internationale Wedstrijd van Voedingsmiddelen en Hygiëne, Paleis voor Volksvlijt te Amsterdam 1895, Hoogste onderscheiding: „GRAND PBIX". Algemeene en Bijzondere Recepteerkunst

0,5, 1.0 en C.O Jl. 0,70. 0,80. 0,00, l,— wcrdön la Solterawatar gonomoo. go«d. kooper dan Brootawator; ook houd ü. brulsanao Broamtoutpastllles la voorraad, mol

561, AmsterflE

„De chemische bestanddeelen der drogerijen heeft de Schrijver zoo volledig mogelijk in aanmerking genomen, doch, met het oog op het doel, bij voorkeur Prospectus op aanvrage verkrijgbaar. slechts de werkzame vermeld."

UjjM B. 0.00 IU 0,70 OM»

voleona Dr. Soblelch. l P«st. op 10.0 M. 1 Cyl. Dl 20 a. K', l eUrü. a mKiM' nooit. 8' nrak. M. O.SO. 0.70, O.CO. l n». op 100 Aq., ICjl lOttMM. «.SU.».-.

Concurreerende prijzen.

Uitgaven D. B. GENTEN , AMSTERDAM :

JgggT „Dit werkje, dat in geen apotheek kun gemist worden, kan de eenheid in de prijsberekening der recepten, die nog niet bereikt is, zeer bevorderen." Ned. Tijdschrift v. Pharmacie, Juni 1899.

VIÏÏUM MYRTILLI. Ook verkrijgbaar in den Groothandel.

Pepermunt, Jujubes,Drop, Gom- en Suikcrwerken.

AMSTERDAM. Opgericht A° 1849.

GeneesJc. Cour. 22 Jan. '99.

TANNOPOEMUM. TANÏTOPINUM.

N°. 4.

26 Mei 1900.

37* Jaargang.

e d. s e l

Vergelijkender wijze heeft Pepsine in den laatsten tijd veel van zich laten hooren, na het jarenlange stilzwijgen er over. Het is niet ontoepasselijk om bij deze gelegenheid te wijzen op een artikel van Prof. van der Burg: Vergelijkend onderzoek der pepsine van H. A. Lemkes te Edam en van Dr. F. Witte te Eostock, voorkomende inHaaxman's Nieuw Tydschrift voor de pharmacie in Nederland, 1879 blz. 1—4. Het eerste m. i. belangrijke, hierop volgende artikel over hetzelfde onderwerp is van de hand van den heer van Asperen, te vinden in het Jubilee N°. van de Ned. My. ter bev. d. Pharm. 's Hage, Gebr. van Cleef 1892. Het Pharm. Weekblad bracht voor jaren niets origineels over Pepsine onder de aandacht zijner lezers. — Voor iemand die geruimen tyd met de scheikundige controle op de fabriekmatige bereiding van pepsine belast is geweest, is het opvallend dat de vorderingen onzer Pharmacopee zoo laag gesteld zijn niet alleen, maar zoo weinig rekening houden met de werkelijkheid. Te recht of ten onrechte. Pepsine verdient de aandacht niet en dan verwijdere men het uit het armentarium van den arts of het worde behouden, maar dat het dan ook voldoe aan billijke, ja waarom niet aan de hoogste eischen die meu stellen kan. Men zie hierover na Prof. Stokvis' Voorlezingen over Geneesm. dl. n 2de dr. 1897 pag.130—135. Dankbaar maar niet voldaan kunnen dus de jongste studiën over de Pepsinesoorten van den handel, van Yenturini en Cotta, in het Buil. chim. Farm. A° XXX Fase. 2. Genuaio 1900 aanvaard worden. De Pharm. Zeitung 1900, No. 15 excerpeerde het Italiaansche artikel en was bovendien zoo vriendelijk mij het origineel in bruikleen af te staan. Ons Weekblad voor 31 Maart jl. verwees er eenigszins uitvoerig naar. Noch in dit artikel van Venturini en Cotta, evenmin in een later van den heer J. Slis, in het Ned. Tijdschr. v. Pharm. etc. Utrecht April 1900, is er sprake van wat men van het Pepsineenzyme verwachten kan. De heer Slis legde bijzonderen aanbcvelenden nadruk op de m. i. bedenkelijke klassificatie van Pepsine in percenten; (1000/,, op pag. 136 l .c.); hierom bedenkelijk, omdat dit begripsverwarring doet ontstaan. Volgens het spraakgebruik is een 100°/0isch artikel het hoogst staande in werkzaam-, zuiver- of deugdzaamheid, zooals van 96°/0 Glycerine gesproken wordt, een glycerine met 96% Glycerol; van 90% alcohol; van 98°|0 zwavelzuur; zeepfabrikanten zelfs annonceeren zeep van 99°/ e „zeep" enz. (!) Dat Prof. v. d. Burg, een kleine 25 jaar geleden van 100% Pepsine sprak en ook Hager in zijn Pharm. Praxis eveneens, heeft alleen een historische waarde. En dat de firma E. Merck in haar catalogus ook een Pepsine hydrochloricum solub. 100°/0 opnoemt, moet toegeschreven worden aan de gelukkige faculteit dezer firma om wetenschap en industrie beiden te hoiioreeren. Ieder die meer van de fabrikatie van Pepsine afweet dan het gemiddelde getal gebruikers doet, zal dit „100°/ 0 " als een concessie beschouwen aan een verouderden, maar misschien hier of daar bg bejaarden, nog gangbaren term. Merck schrijft wel behoorlijk bovenaan by P. pepsine . . . . l : 4000.

Bit l : 4000 ia oen vergelijking die de waarde van

UITGEVER:

D. B. C E N T E N , Pepsine voor den deskundige bepaalt. Het proteolytisch vermogen van het enzyme, om 4000 x zijn eigen gewicht aan hard gekookt kippeneiwit op te lossen, bij de overeengekomen tijd en temperatuur; waarover later. 100 % Pepsine is dus geen chemisch zuiver Pepsiue; wat onbereikbaar is, door den aard van het lichaam zelf; evenmin als we een formule op kunnen maken voor het eiwit, maar een Pepsine dat onder zekere voorwaarden één honderd maal zijn eigen gewicht aan eiwit oplost. Deze eisch nu van l : 100, (supra,) stempelt een Pepsine in de oogen van genoemde fabrieksscheikuudigen (meervoud s.v. pi.) als een zeer inferieur verwerpelijk artikel. Het aangehaalde jongste Italiaansche geschrift spreekt van de eigen Pharm., van Fransche, Duitsche, Zwitsersche, Noorweegsche, Spaansche, Oostenrijksche, Belgische, Engelsche en Amerikaansche pharmacopeën. De Neder!, wordt geïgnorserd. De Amerikaansche, d.i. die der V.S. van N.-A. staat op het geïsoleerde standpunt van voor haar Pepsine l : 3000 te vorderen. En hier is niets onbillijks in, zooals misschien de lezer van Prof. v. d. Burg's en de heeren van Aspereu en Slis artikelen denken zou. Vóór het verschijnen van de tegenwoordig nog een korten tijd slechts vigeerende Pharmacopee der V. S. van "N7"Arn., die spoedig voor ae 3ste revisie plaats maakt, was er herhaaldelijk in de vaklitteratuur op gewezen, dat de pharmacopee-commissie onbekend scheen te zijn met den werkelijken toestand op het gebied der moderne galenische bereidingen en dat zij, door hare onthouding om er kennis van te nemen, meer kwaad dan goed deed, want een inferieur artikel kreeg de sanctie van „officieel'1 te zyn en de geneesheeren waren zonder eenigen maatstaf voor het voorschrijven van Pepsine. Deze retrospectieve beschouwing komt mij voor niet geheel en al onnut te zijn bij onze a.s. pharmacopee herziening. Door de belangstelling van goede vrienden in deugdelijk materiaal voor nauwkeurig onderricht is de ondergeteekende in het bezit van een Pepsinesoort „l : 3000", merk Parke, Davis & Co., Londonsche tak der fabriek te Detroit en een soort l : 6000, merk Sharp en Dohme, Baltimore, vertegenwoordigd door W. Krug & Co. Amsterdam. Is hier nu de grens van het volmaakte bereikt in pepsinefabrikatie en is l : 6000 Pepsine zooveel beter dan l : 4000 Merck, en l : 3000 Parke Davis & Co. Het antwoord moet ontkennend luiden. Want S. dezes kreeg eens door een onverklaard toeval, een Pepsine in handen, waardoor in 6 uur, bij 40", 25000 (vijf en twintig duizend) xige hoeveelheden hard gekookt eiwit in oplossing gebracht werden. De Pepsine l : 3000 l : 4000, l : 6000 zien er allen even fraai en deugdelijk uit. Die cijfers vertegenwoordigen een kwestie van geld. Pepsine l : 0000 kost véél meer in de fabrikatie dan de l : 3000 variëteit. Het oplosbaarheidsvermogen van Pepsine is onbegrensd. Naar mijne bescheiden meening zullen apothekers wijs doen om het controleeren van de chemische veranderingen die bij de digestie van Albumen plaats hebben (zie Chittenden, Kunne, Pekelharing e. a.) aan physiologische laboratoria over te laten en daar niet de a. s. pharmacopee mede te bezwaren. Voor pharrnaceutisch gebruik moge hier volgen eene „Methode ter bepaling van do werkingswaarde (proteolytisch vermogen) van Pepsine." § 1. Verdun 5 (v\jf) c.c. geconc. chloorwaterstofzuur met ged. water tot l (een) liter. § 2. Los 0.1 (honderd milligram) van de te onder-

0c stukken, welke men wcnaolit opgeuomcn te zien, worden op Dinedag verwacht bij den Eedactenr. De Advertentiën tot Donderdagavond bij den Uitgever; tot Vrijdagmorgen aan Opwijrda's drukkerij, te Dic.-en.

zoeken Pepsine op in 100 c.c. van het zure water, vermeld onder § 1. Een c.c. is dus = 0,001 P. § 3. Kook één of meer (b.v. 5) versche kippeneieren, na met een speld een gat in de schaal geboord te hebben om het barsten van het ei, met daaraan gepaard gaand verlies van den inhoud, te voorkomen — gedurende 15 minuten; let wel: 15 min. „koken"; niet 15 min. tijd aflezen, van af het „opzetten" der eieren, maar van af den tijd dat het water begint te koken. § 4. Snij het hard gekookte ei door; verwijder den dooier geheel en wrijf het zuivere eiwit, met behulp van een spatel, door een zeefje van kopergaas; de mazen van het gaas kunnen gevoegelijk de dichtheid bezitten van het gaas, dat in chemische laboratoria onder uitdampschaaltjes gebezigd wordt. Een zeer doelmatig en goedkoop zeefje vervaardigt men uit het raam van een lei, door hier op 't gaas te spijkeren. Als men dit raampje op een uitdampschaalje legt, dan verzamelt men het eiwit zeer gevoegelijk, en is gevrijwaard tegen al te groote indroging er van. § 5. Houd in gereedheid 5 a 6 Nesslersche buizen van 100 c.c. inhoud, zulke als bij drinkwateronderzoek, op NHa, gebruikt worden en dus in iedere apotheek voorhanden zijn. Dit is beter dan kolfjes te gebruiken, daar die gevaar loopen van om te slaan, zoo als men zien zal. Zet deze 6 buizen in een koper rekje, ongeveer ingericht zoo als Soxhlet melk voor kindervoeding in de huishouding, laat' steriliseeren. Zorg tevens voor een waterbad, waar deze buizen tot bijna aan den rand ingedompeld kunnen worden. Een waterbad van voegzarne afmeting, is 15 c.M. hoog 20 „ „ breed 10 „ „ diep, heeft een vóór- en een achterwand van glas, is voorzien van een ïoluollhermoregulateur en een thermometer, wordt met gedestilleerd water gevuld en door 2 kleine gasvlammetjes, van ongeveer een c.M. hoog verwarmd. Belanghebbenden wil S. de/ses gaarne zijn inrichting toonen. § 6. Bevestig 2 x zooveel caoutchouc schijfjes als er Nesslersche buizen in gebruik genomen worden, aan glazen staven die 4 a 6 c.M. langer zijn dan de buizen; de schijfjes bore men, zeer geschikt, met een kurkeboor, uit dat soort „rubber", dat voor tochtlatten dient. Eén schijfje komt ter halver hoogte van de staaf, één aan het uiteinde; de bevestiging geschiedde door de glazen staaf in de vlam week te maken en even in te drukken. Is het schijfje dan in het midden van een opening voorzien, die iets kleiner is dan de doorsnee van de staaf, dan kan men het gevoegelijk op den in de staaf aangebrachten „deuk 1 " vasthechten. § 7. Als nu alles voor de proefneming in gereedheid gebracht is, worde 10 g. van het door het kopergaas gewreven eiwit, in een mortiertje op nieuw verdeeld en met behulp van het zure water, § l, overgebracht in de Nesslersche buis. Deze bewerking wordt zoovele malen herhaald als men experimenteeren wil. Voegzaam is het de Nesslorsche buizen te merken: l, 2, 3, 4, 5, ö. De respectievelijk gevulde buizen plaatse men in het rekje en in het waterbad. Het bespaart tyd als het ïcaterbad reeds gedurende het koken der eieren langzaam tot 38° verwarmd is geioorden en als men het zure water (§ 1) eveneens op ± 3ö° verwarmd heeft. § 8. Alsnu voege men bij ieder „Nesslers" buisjo, dat hec mengsel van eiwit en zuur water bevat, respectievelijk '•:


1

c.c. van de 0,1 g. Pepsine opl. = 1:10000

2

» ">° »

3 4 10

» »

„ „ ,

„ „ „

» »

» „ » > ,

„ „ „ „ „ „

„ „ „

,, »

, »

=1: 5000 = 1:3,500

„ „ „

„ , „

=1:3,300 =1:2,500 =1:1,000

M •S 'S

I. l l

12, 20, 25 c.c. (respectievelijk gelijk aan een verhouding van l: 800, l : 500, l: 400 Pepsine en eiwit.) Vul de Nesslersche buis aan tot 100, brenge er de glazen staven in, bewege deze zacht op en neer, ieder kwartier b.v. en noteer wanneer, d.i. na welk tijdsverloop, het fijn verdeelde eiwit bij die temperatuur van 38° opgelost is. Heeft uien dit bij benadering bepaald, dan wordt de bewerking herhaald, onder inkrimping van de voorwaarden. In a.w., men kan de l : 1000 proef herhalen, met schommelingen voor 900 en 1100 en andere verhoudingen naar deze evenredigheid: L° =

C

'

= l : «000; — =

'5 =1: VOOO enz.

Verdere verklaring zal wel overbodig zijn. De voorgeschreven bewegingen in het vocht vormen een essentieel gedeelte van een Pepsineproef; zij staan in verband met de theoretische beschouwingen over de onbegrensde kracht van Pepsine. Wie over een motor, 't zij waterturbine, heete lucht motor of electriciteit te beschikken heeft, wordt aangeraden de bewegingen mechanisch te doen verrichten. Het blijve aan de Commissie ter herziening der Pharmacopee overgelaten den tijd te bepalen binnen welke zij van b.v. l : 3000 Pepsine het oplossend vermogen verlangt. Bij het gemengde voedsel dat wij gebruiken, komt mij de tijd die onze vigeerende Pharmacopee, voor het tegenwoordig nog officieele, zeer inferieure praeparaat, verlangt, niet te lang voor. Maar ik zag niet gaarne meerdere uren gevorderd, met het oog op de praktijk. Eischen voor peptoniseerend vermogen mogen fraai klinken, zij zijn beter weggelaten, daar het naar de algemeene ervaring hiermede vrij onbeduidend gesteld is. Hiermede wordt de bovenstaande methode, die ik jaren lang, met het beste resultaat, door aspirant-pbarmaceuten van uiteenloopenden aanleg, heb doen toepassen op de Pepsine uit den handel, waarvoor zekere reclame gemaakt wordt (men koope nooit andere) en steeds zelf volg, mijn ambtgenooten ter toepassing aangeboden. Ze is veel eenvoudiger dan om eerst flbrine van runder vleesch er voor te maken of door de waarde van Pepsine te bepalen uit wat er aan onopgelost eiwit uit een overmaat er van overblijft, welke overmaat natuurlijk nauwkeurig afgewogen en subtiel tol constant gewicht gedroogd moet worden, wil het resultaat eenige waarde hebben. Moge de invoering van een l : 3000 Pepsine een einde maken aan het dwaze figuur dat op sommige recepten nu en dan voorkomt als Pepsiue bij ettelijke grammen tegelijk in een mixtuur voorgeschreven wordt. Ik meen mij te mogen vleien dat de methode, boven beschreven, die, ik haast mij er dit bij te voegen, geen uitvinding van mij, maar een combinatie van aan ieder pharmaceut bekende zaken, is de voorkeur verdient boven die van Brücke, omschreven in de „Pepsinbestimmung" uit het „Lehrbuch der Physiologische Chemie" van Hammersten, & Aufl. Wiesbaden, Bergmann, 1899 pag. 266, En dat hierna ook E. Schmidt's Ausführl. Lehrb. d. Pharm. Chemie 1896 Org. Chemie, pagina 1C50 en 1651 niet meer in de 4e Auflage >eeren zal, dat de handels Pepsine niet „aus dem vorsichtig eingetroekneten, genugend gereinigten Verdauungssafte besteht"; noch dat „es giebt j edoch Handelspepsine, von denen 0,1 g. 100 und rnehr Theile cougulirten Eiweisses, bei Gegenwart einer entsprechenden Menge 0,2° |„ HC1, zu löse vermogen." De zeer lezenswaardige moderne beschouwingen over fermentatie en enzymes, in verband rnet Pepsine, in J. Keynolds Green 's „The soluble forments aud fermentation, Cambridge 1899, TJniversity Press, pag. 176 enz." worde ten slotte belangstellenden in een zuivere opvatting der studiën van den pharmaceut warm aanbevolen. J. B. NAGELVOOHT. Leiden, 10 Mei 1900.

Berichten. Geneeskundig Staatstoezicht voor Gelderland en Utrecht. Aan de mededeelingen omtrent het Geneeskundig Staatstoezicht in de provinciën Gelderland en Utrecht over 1899 is het volgende ontleend. Handhaving van wetten en besluiten. Den Burgemeester van Apeldoorn werd verzocht, een streng politietoezicht te doen houden op de handelingen van een koopman in drogeryen en verfwaren, die meermalen geneesmiddelen gereedmaakte en afleverde. Een koopman te Zevenaar werd veroordeeld tot f JO boeto subs. 3 dagen hechtenis wegens onbevoegden ver-

koop van geneesmiddelen. Statistiek van het personeel. Op l Januari 1900 waren gevestigd: 'In de provincie Gelderland

2

a

J3

'Eo o

03 £4 O)

•4-1

OT

•3a ö

Apothekersbedienden. bij geneesb« apothekers. kundigen. Totaal. M.

V.

M.

V.

6 58 11 29 89 49 Tegen op 1 Jan. 1899. 58 6 88 De apothekers waren gevestigd in de gemeenten: Apeldoorn, Arnhem, Brummen, Culemborg, Doesburg, Stad-Doetinchem, Elburg, Harderwijk, Loehem, Nijkerk, Nijmegen, Rheden, Tiel, Vorden, Wageningen, Zaltborninel, Zutphen. In de provincie Utrecht: 03 CD

Apothekersbedienden :

S

S Bij GeneesBij tg Apothekers. kundigen. Totaal. 'Sb Q

O.

p

40

-a*

M.

V.

M.

v

'

U 36 23 5 3 47 7 Tegen op 1 Jan. 5 1899. 37 47 De apothekers waren gevestigd in de gemeenten: Amerongen, Amersfoort, Baarn, Ebenen, "Wijk bij Duurstede en Zeist. Adviezen, Toen na het overlijden van den apotheker te Elburg, mij (u.l. den Inspecteur) binnen 24 uren door een aldaar rustend apotheker werd meegedeeld, dat hij tijdelijk de apotheek van den heer Stavermau zoude waarnemen en zijn diploma als zoodanig werd geviseerd, ontving de geneeskundige Inspecteur drie dagen later bericht van den daar gevestigden geneesheer, dat deze gebruik zoude maken van zijn recht tot het houden van apotheek, daar hij korte oogenblikken na het overlijden van den apotheker aan den heer Burgemeester van Elburg van dit zijn besluit had kennis gegeven. De daarbij ter viseering overgezonden lijst van geneesmiddelen, aanwezig in diens apotheek, zoomede een diploma van een apothekersbediende, bij dien arts werkzaam, werden in afwachting van een nader in te winnen advies niet geviseerd en den heer Burgemeester van Elburg verzocht, om van politiewege te doen controleeren en zoo noodig te verbaliseeren, indien geneesmiddelen door dien geneeskundige mochten worden afgeleverd. Naar aanleiding van de in deze ingewonnen adviezen vau de heeren rechtsgeleerde leden van den Geneeskundigen Eaad, waarmee Zyne Excellentie den Minister van Binnenlandsche Zaken in kennis werd gesteld, werd rnet voorkennis van den Minister besloten tot het uitlokken van eene vervolging, doch de geneesheer met dit voornemen in kennis gesteld, hem in overweging gevende om mij alsnog binnen 24 uren eene schriftelijke verklaring te zenden, dat hij van zijn vooi nemen afzag. Hieraan werd gevolg gegeven en bleef zoodoende eene vervolging achterwege. Aan eene apothekersbediende, die haar diploma had verloren en een nieuw diploma verzocht, werd medegedeeld, dat de Geneeskundige Inspecteur tot aflevering van zoodanig duplicaat niet gemachtigd is, maar zij zich hiervoor had te wenden tot Zijn Excell. den Minister. Toen uit de ter consideratie en advies ingezonden stukken bleek dat de verzoekster één voornaam opgaf, terwijl destijds een diploma als apotliekersbediende werd afgegeven aan eene sollicitante van dien naam, doch in het bezit van twee voornamen, werd in overweging gegeven, om, alvorens het duplicaat-diploma af te geven aan de verzoekster, haar alsnog te 'doen overleggen een extract geboorteregister ten einde mogelijk hieruit te kunnen nagaan of de verzoekster dezelfde persoon is, aan wie destijds het diploma is afgegeven.

Fabrieken. Door H.H. Gedeputeerde Staten werd in handen gesteld een verzoek van den eigenaar van de zeeppoederfabriek te Amersfoort, om de beslaande fabriek te mogen uitbreiden en tevens om daaraan te verbinden eene inrichting voor de bereiding van toiletzcep. Door het bestuur deigemeente Amersfoort was die vergunning onder voorwaarden toegestaan. Tegen die vergunning waren bezwaren ingebracht door eone bewoonster van het aan de fabriek grenzende terrein. Bü een ingesteld onderzoek, waarvoor door den Geneesk. Inspecteur tevens was uitgenoodigd de voorzitter

van de gemeentelijke Gezondheids-Commissie te Amersfoort, bleek dat destijds bij de vergunning tot het oprichten van eene zeeppoederfabriek onvoldoende rekening was gehouden met de sanitaire belangen der fabrieksarbeiders en de bewoners der belendende perceelen. By de bereiding van het zeeppoeder werd gebruikt, behalve alcali en vet, het nitro-benzol. Welke de reukmiddelen zullen zijn, die de.fabrikant later voor zyn toiletzeep wenscht te gebruiken, bleek niet; de inoskus zal mogelijk hiertoe behooren. Reeds op een afstand van 18 meter van de fabriek was de nitro-benzol-lucht te constateeren. Minder als vloeistof dan wel in dampvorm levert de nitro-benzol vooral voor daarvoor gevoelige personen sanitaire bezwaren op (zie het werk van Pappenheim). Het zeeppoeder was op verzoek van omgevende bewoners onderzocht door H.H. scheikundigen W. A. vau den Bovenkamp, prof. dr. Wefers Bettink en dr. Bdenbach. Behalve nitro-benzol bevatte dit poeder 64 pet. alcali. Het in de fabriek fijn gemalen alcali verdeelt zich niet alleen als stof in de fabriekslokalen, maar wordt, ook tijdens mijn bezoek — in den zomer toen alle de ramen wijd geopend waren, — door den wind meegevoerd en kwam dit terecht op de woningen en in de tuinen der omgevende bewoners. De veJe witte plekken op het tuin-ameublement aldaar loonden dit voldoende aan. Ook bewoners aan de overzijde der straat ondervonden hiervanJiet nadeel. Het fijn verdeelde alcalische poeder moet hadeelig werken op hen, in wier luchtwegen dit poeder geraakt. De woning van de bewoonster, die het bezwaarschrift heeft ingediend bevindt zich uu nog op 45 a 50 meter afstand van de thans bestaande fabriek. Aan den fabrikant nu was door het gemeentebestuur onder voorwaarden vergunning verleend tot uitbreiding zijner fabriek. Tot de voorwaarden behoorde dat de fabriek geen ramen mocht hebben die geopend konden worden. Bij mijn bezoek bleek mij, dat de fabrikant inmiddels reeds was begonnen met do uitbreiding en dat nu de fabriek op een afstand van 1.8 meter van de woning van requaestrante zoude worden uitgebouwd. Uit de wijze van optreden van den fabrikant konde men nu reeds eenigermate nagaan, hoe de gestelde voorwaarden zullen worden nageleefd. Geheel in strijd rnet de gestelde voorwaarden waren nu reeds ramen in de fabriek geplaatst op 1.8 meter afstand van requaestrante's woning, die wél geopend konden worden. (Aan deze zijde bevonden zich reeds vier zoodanige ramen.) Voor de door het gemeentebestuur gestelde voorwaarden was blijkbaar niet het oordeel van een hygiënist, niet het oordeel van de daar bestaande Gezondheids-Commissie ingeroepen. Er zouden volgens de voorwaarden eenige ventilatiekokers worden aangebracht, ventilatiekokers echter waardoor niet geventileerd kan worden (volgens het project), doch die alleen kunnen dienen om de verwarmde lucht in de lokalen af te voeren. Die ventilatiekokers zouden 25 centimeters boven het dak moeten uitsteken. Voor eene ventilatie in een vertrek met gesloten ramen, zooals volgens de voorwaarden wordt bedoeld, is meer noodig dan zulke kokers. Op grond nu van de insanitaire toestanden, die zich in deze fabriek voordoen en in den vervolge nog veel meer zulleja voordoen, werd in overweging gegeven om het aan den fabrikant Pleines door het gemeentebestuur van Amersfoort verleende verlof tot uitbreiding van zijn fabriek en tot bereiding van toiletzeep, in te trekken. Voor het toestaan van een zoodanig verzoek zijn uit een sanitair oogpunt strengere eischen te stellen. Onder meer zoude als voorwaarde dienen gesteld te worden, dat de fabriek niet op korteren afstand dan 18 meter van eene woning mag zijn. Verbod om moskuszeep te bereiden en inoskus, hetzij de natuurlijke of de kunstmatig bereide, in voorraad te hebben. Verbod om den oven aan te leggen met papier en papier in den oven te verbranden (zooals thans plaats heeft.) Verder werden maatregelen voorgesteld omtrent de fabrieksramen, de herstelling van defecte ruiten, de ventilatie in de fabriekslokalen, de verwarming der fabriekslokalen door ventilatiekachels, vonkenvanger op den fabrieksschoorsteen, enz. Eene beslissing in deze is nog niet genomen. Het in deze mededeelingen opgenomen verslag omtrent het bacterio-therapeutisch instituut te Utrecht, brengen wij in het volgende n°. Onder de door rector en senaat der Universiteit te Utrecht voor studeerenden aan Nederlandsche hoogescholen uitgeschreven prijsvragen behoort ook de volgende : Een chemisch en physiologisch onderzoek van Cicuta virosa, met overlegging van de daaruit afgezonderde stoffen. Onder leiding van Prof. Wysrnan bezochten de studenten in de Pharmacie aan de Universiteit te Lelden

verleden Woensdagmorgen het Koloniaal Museum te Haarlem, terwijl in den namiddag in de duinen gebotaniseerd werd.

Personalia. Gevestigd te Utrecht: J. J. W. Schermer; te Zutphen: Mej. Th. G. Eigeman; te Rotterdam: K. Visscher. Geslaagd bü het theoret. apoth. examen aan de Universiteit te Utrecht: mejuffr. J. H. Suerhoff; aan die te Groningen: de heer H. H. Janssonius.

Openlijke Correspondentie. P. te A. Eene zalf volgens het voorschrift: #: Getacei. Cerae alb. aa 5. 01. olivar. 10. Merc. praec. alb. 1. kan niet aanspraak maken op den naam Unguenlum Holle. Naar onze meening zal de zalf zelfs vrij hard zijn.

Boekaankondiging. Inhoud van „de Natuur", aflevering 5, 1900, Lichtende Planten, door Dr. H. J. Calkoen. — Het voortbrengen van vuur, voorheen en thans (vervolg en slot), door Dr. A. J. C. Snijders, — Uit het gebied der metingen, door J. Brandt. — De verpleging der gewonden in den oorlog (vervolg en slot), door Dr. R. G. Rijkens. — Tusschen menseh en aap, door Dr. H. J. Calkoen. — Vei scheidenheid op fotografisch gebied, door Dr. J. E. Rornbouts. — De aeetyleenindustrie op haar tegenwoordig standpunt, door Dr. L. Bleekrode. — Chemicaliën voor fotografie in tabletvorm, door Dr. J. E. Rombouts. — Voorschriften tot een eerste hulpbetoon bij ongevallen in elektrische bedrijven. — Boekaankondiging. — Sterrenkundige opgaven en mededeelingen, door Ant. Pannekoek. — Correspondentie. — Korte mededeelingen.

Nederlandsche Maatschappij ter Bevordering der Pharmacie. Punten ter behandeling op de Negen-en-veertigste Algemeene Vergadering, te houden op Woensdag 18 en Donderdag 19 Juli 1900, des morgens te half tien uur in de Tereeniging: „de Harmonie" te Groningen. I. Verslag van den Voorzitter omtrent den toestand der Maatschappij en hare handelingen. II. Mededeeling van ingekomen stukken en verslagen van de Departementen. III. Rapport van de Commissie, belast met het nazien van de rekening en verantwoording van den Penningmeester. IV. Benoeming van twee leden van het Hoofdbestuur, ter vervanging van de periodiek aftredende, niet-herkiesbare leden: . den heer W. H. J. Gantvoort en den heer A. C. van den Bijllaardt Jr. Door de Departementen zijn tot candidaten gesteld: de heer M. L. Q. van Ledden Hulsebosch, te Amsterdam, door Amsterdam, Dordrecht, Gelderland, 's Gravenhage, Groningen, Haarlem, Leiden, NoordBrabant, Noord-Holland, Overijssel, Rotterdam en Utrecht; de heer C. Guldensteeden Egeling, te Zeist, door Groningen, Haarlem, Overijsel, Utrecht en Zeeland ; de heer Dr. P. A. Vos, te Rotterdam, door Amsterdam, Leiden, .Rotterdam en Zeeland; de heer N. R. C. A. v. d. Pluym, te Utrecht, door Gelderland, 's Gfravenhage en Noord-Brabant; de heer P. A. Giltay, te Dordrecht, door Dordrecht; de heer J. J. Hofman, te 's Gravenhage, door NoordHomand; de heer J. A. H. Rijke, te Eindhoven, door Limburg, en de heer H. B. L van Rijn, te Venlo, door Limburg. V. .Rapport van de Commissie voor het Oudersteuningsfonds. Benoeming van nieuwe leden. (De aftredenden zijn herkiesbaar). VI. Rapport van de Commissie voor wetenschappelijke inlichtingen. VII. Rapport van de Commissie voor de behartiging der maatschappelijke pharmaceutische belangen (zie Bijlage). VIII. Rapport van de Museum-Commissie. IX. Rapport voor de Commissie voor het onderzoek van spécial ités. X. Rapport voor de Commissie voor het Opwijrdafonds. X L Rapport van de Commissie betreffende de scheiding Van genees- en artaengbeireidkunst.

XII. Rapport van de Commissie voor het opmaken eener lijst van volksnamen voor geneesmiddelen. XIII. Rapport van de Commissie belast met het samenstellen van een ontwerpwet op de uitoefening der artsenij bereidkunst. XIV. Rapport van de gedelegeerden uit het Hoofdbestuur onzer Maatschappij met de gedelegeerden uit de Ned. Maatschappij van Geneeskunst, in zake eventueele samenwerking van beide Maatschappijen. XV. Vooorstellen ter behandeling: A. van het Hoofdbestuur: Motie. 1. De Algemeene Vergadering, het betreurende dat een betrekkelijk groot -aantal apothekers zich nog niet bij de Nederl. Maatschappij ter Bevordering der Pharmacie heeft aangesloten, noodigt de Departementen uit, elk in zijn kring te trachten daarin verbetering te brengen, en eventueel de oorzaken dezer niettoetreding- op te sporen, opdat — zoo mogelijk — door de Maatschappij maatregelen genomen kunnen worden welke die oorzaken opheffen. 2. Het Hoofdbestuur stelt voor Artikel 86e van de Wet van de, Nederl. Maatschappij ter Bevordering der Pharmacie als volgt te wijzigen: Artikel 36e. De Commissie tot het verzamelen van voorwerpen, betrekking hebbende op de Geschiedenis der Pharmacie, bestaat uit drie leden. Zij is belast met het bijeenbrengen van voorwerpen, geschikt om de verzameling die door de Maatschappij aan het Rijk is afgestaan, te vermeerderen en uit te breiden. Zij zorgt, in overleg met het Hoofdbestuur, voor hunne doelmatige plaatsing in eene geschikte localiteit. B. Van de Departementen. 1. Van het Departement Amsterdam. a. Het Departement Amsterdam, Gezien het besluit der Pharmacopee-commissie van 29 November 1899, om de benaming der chemische lichamen, in de 4de uitgave der Nederlandsche Pharmacopee op te nemen, in overeenstemming te brengen met die van de Pharmacopeeën der meeste andere Germaansche rijken; Volkomen instemmende met het door het Hoofdbestuur, bij schrijven van 8 Januari 1900, aan de Pharmacopee-commissie gericht verzoek om op dit besluit terug te komen; Gelet op het antwoord der Pharmacopee-commissie van 10 Maart 1900, dat deze geen termen heeft kunnen vinden om aan dit verzoek te voldoen; Stelt voor dat de Maatschappij zich wende tot den Minister van Binnenlandsche Zaken met het verzoek, om, indien de bestaande nomenclatuur in het ontwerp der nieuwe Pharmacopee door een andere wordt vervangen, zoodanig ontwerp niet ter goedkeuring voor te dragen. b. Het Hoofdbestuur dringe bij de Regeering aan op het stichten eener Rijksinrichting, waar de gelegenheid geopend wordt glazen en andere meetwerktuigen, bij Apothekers in gebruik, te laten ijken. c. Aan de Berichten onzer Maatschappij worde een zoodanige uitbreiding gegeven, dat zij, als officieel orgaan, de leden der Maatschappij voortdurend op de hoogte houde van de wetenschappelijke en maatschappelyke beweging op het gebied der Pharmacie in en buiten Nederland en dat aldus eindelijk gevolg gegeven worde aan artikel 51 der wet. Ter uitvoering hiervan benoerne de Algemeene Vergadering, op voordracht van het Hoofdbestuur, eene commissie van vijf leden ter overweging der maatregelen, die noodig zijn om de uitgave van een officieel orgaan onzer Maatschappij mogelijk te maken. Aan bedoelde commissie worde opgedragen binnen drie maanden een volledig plan van uitgave, redactie, kosten-berekening enz. aan het oordeel der Maatschapte onderwerpen. 2. Van het Departement Dordrecht. Het Hoofdbestuur stelle pogingen in het werk tot het vormen van een internationalen bond tot wering der zoogenaamde patentmiddelen, waarvan bereiding . en samenstelling niet ter algemeene kennis gebracht is. 3. Van het Departement Gelderland. Het Departement Gelderland stelt voor dat het Hoofdbestuur zich zal wenden tot den Minister van Binnenlandsche Zaken met het verzoek het daarheen te willen leiden dat eene herziening of aanvulling der ijkwet tot stand kome, in dier voege, dat de in de apotheken voorhanden zijnde meetmiddelen, voor Chemisch- of Pharrnaceutisch gebruik bestemd, vrijgesteld worden van de bepalingen der ijkwet op de maten en uitsluitend onder het toezicht gesteld worden van de commissiön uit den Geneeskundigen raad, overeenkomstig art. 24 der wet, regelende de uitoefening der artsenybereidkunst. 4. Van hüb Departement 's-Q-ravenhage. a. Het Departement 's Gravenhage, van oordeel

zijnde dat de Regeering de regeling der werkzaamheADVEBTENTIËN. den van het hulppersoneel in apotheken niet onder « * „ Heden overleed, tot onze diepe de Arbeidswet heeft opgenomen, omdat daaraan onAlg. Boekhandel overkomelijke bezwaren zijn verbonden, noodigt de droefheid, onze innig geliefde Echtgenoote en Moeder Algemeene Vergadering uit hierover eene besliste meeCLARA HELEN A CENTEN—POST, ning uit te spreken. beveelt zich betaefd aan voor de levering b. De Nederlandsche Maatschappij ter bevordering in den ouderdom van GO jn.nr. van alle Boekwerken, Tijdschriften etc op der Pharmacie benoeme eene commissie om eene enD. B. CKNTEN. Pharni. en Medisch gebied l<Yanco toequête in te stellen omtrent den toestand der apothezending ; bestelkaarten op uimvrage. D. B. CENTEN Jr. kersbedienden in Nederland. C. II. CENTEN. Deze commissie onderzoeke zoo uitvoerig mogeAMSTERDAM, 24 Mei 1900. lijk: Eenige en algemeene kennisgeving. 1°. hoe de salarissen der apothekersbedienden zijn 3 Heerengracfct 3 geregeld in de verschillende apotheken van apothekers, geneeskundigen, gemeentelijke instellingen en gestichten ; In Noord-Brabant wordt zoo spoedig Levert franco zuiveren 2°. hoe arbeids- en rusttijden geregeld zijn, zoowel mogelijk een Provisor gevraagd intern. Brieven franco, onder Lett. P. V., aan op werkdagen als op zondagen; 8°. in hoeverre door pensioenverzekering of op het Bureau van dit Blad, te Amsterdam. in kisten van af 12 liter-fiesschen andere wijze bij ouderdom, invaliditeit of ongelukken in hun toekomst kan worden .voorzien. Zij trachtte den weg aan te wijzen waarop, hetzij door indivi- een jong Apotheker, liefst ongehuwd, op (Kist en flesschen inbegrepen). dueele medewerking of door onderlinge maatregelen, een der hoofdplaatsen vau Java, om als Op fust, van 60 liters en hooger, voorin dezen toestand vereng is te toefen en voor ~„St '£$£?* '££ °° de apothekersbedienden, in hun werkkring als assisBrieven met opgave van referentiën wor- deelige conditien. tenten een minder bezorgde toekomst is te verkrijgen, jen ingewacht onder motto Indié', aan hut GOED DEK NAAM AAMDOTDEN 5. Van het Departement GroningenBureau van dit Blad, te Amsterdam. a. Memorie. ~ PASTILLES VIGHY-ÉTAT Moeielijke spijsvertering. 2 o! 3 na il» maaltijd. b. Aan eene commissie worde opgedragen na te gaan in hoeverre wijziging in de opleiding tot apoEen med. dr. zoekt voor zijn dochter, Oojenblikkèiijk alcaltolscb—sjijsverterena en gasachtlg watsr, theker en dientengevolge wijziging in de Wet van 25 die de Normaalschool afliep, een gelegenheid ter opleiding als Assistente. Dec. 1878 (StU. 222) wenschehjk is. Om kunstmatig spljsvertorenil water te maken. Brieven met condities worden ingewacht 6. Van het Departement Limburg. Produkten met natuurlijke zouten getrokken uit de wateren. onder Lett. B. S., aan het Bureau van dit De Algemeene Vergadering spreke als haar gevoeKeu oisclie hel merk VICHY-ÉTAT. len uit, dat in de bestaande nomenclatuur der che- Blad, te Amsterdam. mische lichamen onzer Pharmacopee geene verandering moet worden gebracht en drage aan het Hoofdbestuur op^ daarvan kennis geven ,7 ter , overname ~ aangeboden , , een vol-. . . ... ,te .*?,. . , aan , de ,Pharmacopee^«^o wordt per 1000 f 0,80 commissie, en bij den Minister ten krachtigste te ledige apotheek-inventaris niet voorraad l „ 2000 of meer - 0,75 p. m. protesteeren tegen het willekeurig besluit door ge- geneesmiddelen. Alles zoo goed als nieuw. Zending franco onder rembours. noemde Commissie genomen. Flesschen met ingebrande etiketten. Emballage, vrij. Voor toelichting verwijzen wij naar het schrijven Brieven franco, onder Lett. A. B. C., aan Firma HERTSTEIN— SCHOUTEN, Apohet Bureau van dit Blad, te Amsterdam. van 8 Januari j.l. van het Hoofdbestuur aan genoemthekers, Marnixstraat 201, Amsterdam. de Commissie. 7. Van het Departement Noord-Holland. De Algemeene Vergadering verzoeke het HoofdbeTer overname aangeboden een in werking Tweeleeuwensteeg S, noek Jufferstraat stuur bij de Regeering te bewerken dat de, in onze zijnde Apotheek in de provincie Noord-BraROTTERDAM. apotheek in. gebruik zijnde, glazen en porseleinen voor- brant op zeer voordeelige voorwaarden. Brieven franco, ouder Lett. J., aan werpen, voorzien van deelstrepen, die hoeveelheden het Bureau van dit Blad, te Amsterdam. grammen gedestilleerd water aanduiden, door geen enkele bevoegde macht hier te lande voor maten in den zin der wet worden gehouden. 8. Van het Departement Rotterdam. • • --Levering tegen de concurreerendste prij„De Nederl. Maatschappij ter bevordering der Pharzen van alle soorten kartonnen doozen met macie stelle een onderzoek in naar de arbeids- en of zonder firmanaam. rusttijden van het personeel in de apotheken". Men bestelle: TANNAS CHININI 9. Van het Departement Utrecht. Ed. III „Baldier"; bijna smakeloos. Naar aanleiding van alinea 2 van art. 8. van het Zeer gunstig beoordeeld door Prof. wetsontwerp betreffende de „Regeling van het StaatsSTOEDER. Zie Prijscourant. Origineele toezicht op de volksgezondheid" spreke de Algemeene verpakking per l Kg., V 2 Kg., 'A K»AMSTERDAM. Vergadering zich uit omtrent wat zij verstaat onder Leveren aan H.H. Apothekers en Dro„vestiging" van een apotheker. gisten alle soorten van XVI. Vaststelling van de begrooting en van het bedrag van den hoofdelijken omslag over het jaar P E P E R M U N T 1901. EN De Hoofdelijke Omslag wordt voorgesteld te bedragen f 3 . — . ^_ yolkomen zu i V er e n voldoende a. d. e. Xm Benoeming van eene Commissie tot voor- d. N. Ph. III. - (Originecle fusten voorconcurreet bereidmg eener eventueele Wetsherziemng in 1901. zien v/h. cachet d'origine v/h. Syndicaat ,.oude ^y^en. XVIII. Bepaling van de plaats der vijftigste Al- van Grooth. te Malaga). Vraag prijsc. en proeven aanj gemeene Vergadering.

laaffitotr. 43 fialerj) AMSTERDAM M Af

PROVISOR.

Grezoclrt

è, £"1— :per liter.

Leerll30.gr-

W. ROBERTSON,

CieiÉclie en Pliaruiacenüsclie

Apparaten cu Ulensilicn.

fAERIKAHTEÏ

Gtomartikclcn

en vm gsle

'"

Door het Hoofdbestuur is het volgende adres ve zonden: Aan Zyne Excellentie den Minister van Binnenlandsche Zaken. Geven met verschuldigden eerbied te kennen: Jacobus Polak en L. A. Bouvy, Apothekers sterdam, in hunne hoedanigheid van Voorzitter en Secretaris van de Nederlandsche Maatschappij ter- Bevordering der Pharmacie; dat zij met belangstelling hebben kennis genomen van de poging, die door Uwe Excellentie gedaan is om. eene uitspraak te verkrijgen in zake de eigendomsquaestie der apotheken; dat het evenwel hen nog niet bekend is dat eene vervolging, betrekking hebbende op die eigendomsquaestie, bij eenigen rechter hier te lande is aanhangig gemaakt, reden waarom zij Uwe Excellentie eerbiedig verzoeken alsnog verdere stappen te willen doen ten einde eene einduitspraak in deze quaestie te verkrijgen. 't Welk doende, JACOBUS POLAK, Voorzitter. L. A. BOUVY, Secretaris. Amsterdam, 80 April 1900.

UTRECHT.

den Haag.

:fc !No.

Specialiteit voor de inrichting van compleete Typen in alle talen. Vóór het zelfdrukken van klein drukwerk. Speciale prijscourant gratis en franco

CARLJACKE,

Bacteriologische, Chemische, Landbouw-, Pharmaceutische, Physische en Suikeï-Laboïatoria, alsmede

APOTHEKEN, volgens de eischcn der wetenschap.

ATELIER voor

KunstglasMazcrij en Slijperij. 1ste Rang Hotel. Omnibus aan alle treinen Table d'hóte s'/i uur. Beleefd aanbevelend, H. H. SINNIGE.

Ad. ter Cook — Amsterdam. Groothandel in

Chemicaliën, Drogerijen,enz. Aclüergracht 14 — Frederiksplein.


Naamlocxae Vennootechap

Hot beste S

Sinds 34 jaren

[i Kaiz. en Kon. Hofleverancier.

Weesperajde 99.

Directeur: C. F. UTERIVIöHLEN.

Amsterdam.

Gerechtigd tot het voeren van het Wapen van H., i. de Koningin-Weduwe.

T W E E D E BLAD. Wetenschappelijke Mededeelingen.

NATUURLIJK BITTERWATEB. Ruim 10OÖ a t t e s t e n « yant specialiteiten en practiseerende geneesheeren aüer landen.

Bekroond te AMSTERDAM, ROME, 's PIAGE, AMSTERDAM, GENÈVE, DORDRECHT met de Hoogste Onderscheiding. De fabriek staat onder toezicht van de Heeren Dr. G. HONDIUS BOLDINGH, DR. J. K. VAN DER HEIDE en B. A. VAN KETEL, Bacterioloog.

Gecomprimeerde - Gesteriliseerde Watten in rolvorm. Een strook watten van de gewone dikte, 4 V a Meter lang en 10 of 20 c.M. breed, is opgerold en geperst tot eene rol van 10 c-M. diameter. Deze rol zit in eencarton, met 3en o-leuf aan den bovenkant, waardoor de watten worden getrokken. . Na sterilisatie wordt deze carton geplaatst in een stevige glacé cartonnen doos met klapdeksel.

Het is de meest praktische verpakking voor steriele watten.

werkt spoedig, zacht, zeker en aangenaam.

föege* ®emisseUtt$ si/ men gemaarschttffld t | Prospectussen, Aanplakbilletten en andere Reclame-middelen over

voor H.H. Collega's ook in den groothandel verkrijgbaar a / 1.65 het kilo.

. F.

werden op verlangen graiis en franco toegezonden.

Kaiz. en Kon. Hofleverancier BüDAPEST.

& Zn. APOTHEKERS.

AMSTERDAM, 1900.

volgens Dr. UNNA en EICHHOPF in 63 verschillende samenstellingen.

De Overvette grondzeep, Sapo Caadiae, Sapo kalinus, Sapo medicatus , Sap pro sapono aromat. lig., zoomede de verschillende O u t s m e t t i i i g s z e c i » e^u als : Carbol (phenol) zeep, Creolin zeep, Ly0ol zeep, enz. zijn steeds verkrijgbaar voor Nederland b£ alle Groothandelaars in Chemicaliën.

Stoom Zeep- Eau de Cologne- en Parfumeriën-Fabriek v/h. SANDERS & Co., Kon. Stoom-Zeepfabriefc, LEIDEN. Zeer

__ -

Héle's Imt-TlieriiioiMer met sctal ra AlniiDim :ras

de meest profetische, meest duurzame en meest betrouwbare constructie, omdat de scliaal ook ingesmolten , elk Bionteering met metaal vermeden, losraken der schroef onmogelijk is, en zoodoende cene volkomcnc desiufceti mogelijk maakt. Nu ook met „ilamo" gekleurde buisjes, w-aardoor de stand gemakkelijk afgelezen kan worden Betrouwbaarheid gewaarborgd. Met certificaat van controle in nikkel-étui per dozijn 16 Mlc. Eeui.se fabrikant WILHELM TJEBE, Fabriek van thermometers voor gcueeslieeren , ZERJBST (Duitscliland.) Wereldtentoonstelling Chicago: 2 Diploma's en 2 Medailles.

groen, wit en gekleurd. Stopflesschen, wit en gekleurd Glas, met liooge en platte dekselstoppen, tot de meest concurreercnde prijzen. Zalfpotten van porselein met celluloid- en houten deksels. Pillenflesschen met celluloïd-, houten-, nikkel- en nikkeiblikdeksels. Specialiteiten tot het instaileeren van volledige Apotheek-Inrichtingen met en zonder ingebrande etiketten.

Kantoor en Magazijn: Geldersche Kade No. 20-24.

Nedsche Stoom I Kantoor en Magazijn: AMSTERDAM, O. Z. Voorburgwal 125. lelephoonoummers:

AMSTERDAM: 858. _ _,... , BOTTBEDAM: 717. EEPS'Fllialeii: ANTWERPEN: 2604.

Telegram-Adres: MAINI Jr.

Lijnbaansgracht 344|7

ROTTERDAM, Wynhaven 95. ANTWERPEN, RUU do Hollande 22

AMSTERDAM.

A. B. C. Code Used.

Medicij nglas-Fabrieken

APOTHEEKBENOODIGDHEDEN.

Arlitóei w MeuTenleei ei YukulttL

VAN

SPECIALITEIT:

, v!, JL H. Ttae Ho.

Inrichten van complete apotheken met ingebrand schrift. Op aanvrage wordt eene schets (lichtdrukteekening) franco toegezonden van houten apotheekopstand, alsmede eene lijst van de benoodigde ingebrande flesschen.

Het beste en goedkoopste adres in Nederland voor

STEEDS V O O R R A D I G :

Ziekenverplegings-artikelen en Gummiwaren.

PRIMA QUALITEIT MEDICIJNQLAS, in wit, half wit en bruin glas.

Geïllustreerde prijscourant op aanvrage.

Supra fijnen Spiritus alsmede: g-

STOPFLESSCHEN, wijd- en nauwm., tot den bekenden prijs. Verder: Potjes en Pillenfl. metcell. en houten deksel, Spanen en Cartonnen Doozen en alle verdere Apotheekbenoodigdheden. v

ïn alle sterkten, levert tegen ooncurreerende prijzen

de firma iVL P. POLLEN & ZOON te ROTTERDAM,

3RDAM ROTTERDAM GRONINGEN. Magazijnen: A MSI Geldersche Kade 77. Haringvliet 27. Ged. Zuiderdiep 297. "

Natuurlijk Geneesmiddel.

De Natuurlijke Karlsbader Minerale Wateren, Sprudelzouten, gekrist. en in poeder voor

Ib.-u.isj, alsmede Karlsbader Sprudelpastilles, Sprudelzeep, Sprudelloog en Sprudelloogzout zijn verkrijgbaar b|j alle Apothekers, Mineraahvaterhandolaars en Drogisten.

Karlsbader Mineraalwater-Verzending. L ö b e l S c h o t t l a i l d e i ? , Karlsbad (Bohemen).

/->~t,4«.

P.S. Prijscourant wordt op aanvraag franco toegezonden.

in alle doseeringen. Slechts in orig. doosjes a 100 stuks. EENIG ADRES: D. R. Pat. N°. 82415

Zijne wereldberoemde Bronnen en Bronproducten zijn het beste en heilzaamste

,

N". 4.

26 Mei 1900.

OHLEN & Co.

Purgeermiddel.

O i i r i o n a a i

37" Jaargang.

ZDr.

in alle doseeringen. Slechts in orig. doosjes & 100 stuks.

Prol. Dr. SOMMERBRODT'S Kreosotcapsules in alle mengingen en doseeringen. Specialiteit: Capsulae operculatae in onovertroffen samenstelling, geheel zonder concurrentie.

Nieuw l Capsules o. Gonorol 0,3 en 0,5 (HEINE & Co.) Plao. a 15, 20, 30 en 40 st. Capsules o. lodosolvin 0,5 (BRANDT). Origin. verpakking. Alle andere Gelatine-Capsules en Paarlen, hard en elastisch, met alle gewenschte vullingen, beveelt aan tot de goedkoopste, concurreerende pryzen de

Gelatine-Capsules-Fabriek van

BOLTZHiNN & Dr. POPPE, HANNOVERrLIMHER.

PHARMACEUTISCHE HANDELSVEREENIGING, AMSTERDAM. OPWIJRDA'S DRUKKERIJ — DIEREN.

Ben en ander over droppels. Eschbaum, die reeds een Stal jaren geleden eene mededeeling deed over het gewicht van droppels, heeft in de April vergadering van de Pharm. Gesellschaft eene voordracht over de eigenschappen der droppels gehouden. Daaraan is het volgend overzicht ontleend: Na Eschbaum was het vooral Traube, die onderzoekingen verrichtte aangaande het gewicht van droppels, terwijl, ook de mededeelingen van Harnack (dit Weekblad XXXV no. 49) niet onbelangrijk zijn. De resultaten van dezen laatste stemmen in hoofdzaak roet die van E. overeen behalve op een punt. H. beweert n.l. dat men .uit een en dezelfde flesch van eene bepaalde vloeistof steeds droppels van gelijk gewicht verkrijgt. Daar echter de halzen der meeste medieijnflesscheu niet gelijkmatig van vorm zijn moet hierin reeds eene oorzaak schuilen voor ongelijkmatig droppelgewicht, maar bovendien loopt dit gewicht zeer uiteen naarmate de druppels verkregen zijn uit eene geheel of slechts ten deele gevulde flesch. Zoo varieerde het gewicht van 20 druppels Tinct. opii siinpl. langs dezelfde plek van den fleschrand verkregen, tusschen 1.25 en 0.70 gram, naarmate de flesch vol of nagenoeg ledig was. Droppels van gelijke grootte verkrijgt uien alleen uit een vat waarvan de afdropplaats niet van stand verandert, bijv. eene buret of pipet of eene flesch, waarvan de doorboorde kurk voorzien is van eene glazen buis. Bij elke andere drop • pelinrichting zijn de droppels afhankelijk van den stand der flesch, behoudens eene uitzondering. Die uitzondering wordt gemaakt door eene flesch waar de afdropplaats den vorm heeft van een bol. Daar de droppels hierbij echter slechts' gelijk van grootte zijn wanneer de bol geheel bevochtigd is en dit niet meer het geval is wanneer de bol met den vinger is aangeraakt, zoo zijn deze toestellen in de praktijk onbruikbaar. Derhalve zal het noodig zijn om aan de afdropplaats den vorm vaa een platvlak te geven. Eer dat tot de verdere beschouwing kan overgegaan worden, moet de oplossing der vraag voorafgaan: wat is een droppel? Bij het beschouwen van een droppel, die zich langzaam vormt ziet men het volgende: de watermassa verzamelt zich, er ontstaat een hangende droppel, die langzamerhand grooter wordt, totdat hij zich op eenigen afstand van de flesch merkbaar samentrekt en een oogenblik in dien stand blijft om daarna af te vallen. Het bovenste gedeelte der vloeistof blijft aan het glas kleven en dit segment draagt den naam van meniscus van den droppel. Deze meniscus komt overeen met de styghoogte — meniscus van de capillaire buizen. Het gewicht van den droppel is evenredig met het gewicht van 'de in de capillaire buis staande vloeistof. De droppelmeniscus is de eigenlijke drager van den droppel, hij is afhankelijk van 'l;de cohaesie der vloeistof. Daar de cohaesie voor verschillende vloeistoffen ook weder verschillend is, zoo wisselt ook de droppelmeniscus en daarmede het gewicht der droppels voor de vloeistoffen (of oplosmiddelen). Zoo is bijv. de waterdroppel de zwaarste, daarop volgt de glycerinedroppel, chioroformdroppel, enz. Het droppelgewicht is dus het gewicht der vloeistofmassa, welke door de gekromde vloeistofoppervlakte van den droppelmeniscus kan gedragen worden. Bij de beoordeeling der grootte vaa den droppel zijn de volgende factoren in acht te nemen: l u . De grootte van de oppervlakte waar langs de droppels afglijden. De grootte der droppels hangt alleen af van den uitwendigen omvang van de afdropplaats; zij is onafhankelijk van de grootte van het lumen eener uitvloeibuis, eii regelt zich slechts naar den omvang van die buis. 2°. De vorm der vlakte. Naarmate de afdropvlakte vlakker en scherper van kant is, naar die mate zou men denken dat de druppels nauwkeuriger zouden vallen. Dit is niet het geval daar de meniscus van den droppel en niet het glas, de drager van den droppel is. Kleine afrondingen van de vlakte hebben daarom ook geen invloed op do grootte van den droppel. 3°. De volkomene bevochtiging der vlakte. De volmaakte bevochting der vlakte is moeilijk te bereiken, ook by eene vlakke uitvloeiplaats en heü bezwaar wordt grooter naarmate de doorsnede der vlakte toeneemt. 'Wanneer deze meer dan 7 m.M. bedraagt schijnt eene volkornene bevochtiging niet meer verkrijgbaar te zijn. 4°. De temperatuur. De cohaesie der vloeistoffen verandert door de temperatuur; teniperatuursverhooging gaat gepaard met vermindering van het droppelgewicht.

In de praktijk kan deze factor verwaarloosd worden. 5°. Het tempo van het droppelen. Met de toename van de snelheid bij het droppelen rijst ook de grootte van de droppels. 6°, Het soortelijk gewicht. Het s;g. staat niet in direkte verhouding tot de grootte van de droppels. 7°. De oplossingen van vaste stoften. Door oplossing van vaste stoifen in eene vloeistof verandert de cohaesie en inderdaad wordt daarbij meestal het gewicht der droppels grooter. Toch zijn er een aantal lichamen (eenige alkaloïdezouteu, acetaten enz.) die in oplossing het druppelgewicht verlagen. De verschillen zijn echter in beide gevallen zoo weinig afwijkend van de cijfers voor de oplosmiddelen als zoodanig, dat in de praktijk het droppelgewicht van oplossingen gelijk gesteld kan worden met dat van de zuivere oplosmiddelen. 8°. Oplossingen van gassen. Ook oplossingen van gassen (voor den pharmaceut hebben alleen waarde de oplossingen van HC1, 01 en ï\TH3 in water) wijken wat huu droppelgewicht aangaat eveneens weinig af van de zuivere oplosmiddelen. 9°. Mengsels van vloeistoffen. Het droppelgewicht voor vloeistoffen loopt zeer uiteen; zoo wegen 5 O druppels van de hierachter volgende vloeistoffen bij een doorsnede der afdropvlakte van 2r = 6,63 m.M. resp. water 5,00 gram, glyceiïne 3,90, absol. alkohol 1,54, spiritus fortior 1,67, spiritus dilutus 1,87 en aether 1,22 gram. Door vermenging van 2 vloeistoffen ontstaan droppels waarvan het gewicht gelegen is tusschen dat der componenten. Dit gewicht is echter niet^loor eenvoudige berekening vooraf te bepalen. Zoo wegen bijv. 50 droppels van een mengsel van gelijke deelen water en absol. alkohol 1.94 gram. In de praktijk zal het derhalve noodig zijn om het droppelgewicht der verschillende vloeistofmengsels elk afzonderlijk te bepalen. Ook blijkt hieruit dat bij het lang staan van tincturen en het daarmede gepaard gaande verlies van alkohol het droppelgewicht grooter wordt. Besurneerende komt Eschbaum tot de gevolgtrekking, dat de deugdelijkheid van eene droppelfl esch bestaat in de gelijkmatigheid van de daarmede verkregen droppels. De meeste in den handel voorkomende droppelflesschen zijn ongeschikt. Die welke vooral gebruikt worden zijn: het droppelflesehje met een luchtgat en snavelvormig tuitje (merk L & H) en dat met eene kringvormige droppelvlakte (merk T K). Het eerste levert zeer ongelijke druppels, terwijl het tweede vrij wel aan de gestelde eisenen voldoet; het is echter voor de praktijk te duur en daarom stelt E. zich voor, binnenkort een apparaat te demonstreer en, dat zeer goedkoop en daarbij nauwkeurig is. De conclusiën uit het onderzoek van Eschbaum te trekken kunnen voor de pharmaceutische praktijk aldus samengevat worden: 1. Voor de doseering der droppels zijn noodig: een droppelflesch met eeiie vlakke kringvormige afüropvlakte en eene tabel voor het droppelgewicht der meest gebruikte geneesmiddelen bepaald niet die flesch. 2. Het droppel gewicht van vloeistofxnengsels ligt tusschen dat der componenten. 3. De oplossingen van vaste stoffen en van gassen bezitten een droppelgewicht, dat voor de praktijk gelijk gesteld kan worden met dat der zuivere oplosmiddelen. 4. De invloed der droppelsuelueid (bij uiet al te vlug tempo) en der temperatuur kunnen voor de praktijk buiten beschouwing blijven. (Ber. der Pharm., Gesellsch. 1900 llz. 91.)

Vanilline in wijnazijn. Bü het onderzoek van een aantal monsters azijn welke in Praag in den handel aangetroffen werden, verkreeg Stocky bij eene glycerinebepaling een product, dat duidelijk naar vanilline rook. Naar aanleiding van deze waarneming dampte hij een grootere hoeveelheid van denzelfden azijn met calciumcarbonaat uit, extraheerde de rest met aether en liet de oplossing op het waterbad tot droog verdampen. Hierbij bleef een kleine hoeveelheid kleurlooze kristallen terug, welke hij herhaaldelijk uit alkohol omkristalliseerde. Ter identifh-eering werden de volgende reacties beproefd: Eene kleine hoeveelheid der kristallen gaf met ammoniakale zilveroplossing oen fraaien metaalspiegel. Eene oplossing der kristallen in tatnelyk geconcentreerd zoutzuur met phloroglucine behandeld, gaf een kersrood neerslag van phloroglucinevannilleïne, dat bij wasschen met water eene gele kleur aannam. Het smeltpuut deikristallen was 80° f ongecorrigeerd). Ook andere azijnsoorten bleken vanillino te bevatten. Stocky hoopte woldra meer ovor do aanwezigheid van

deze stof in azijn te kunnen mededeelen. (Zeitschr. f. ünters. d. Nahr. w. Genusm. 1900 Uz. 235.)

Onderscheiding van ongekookte en gekookte melk. Om gekookte melk van ongekookte te onderscheiden kan men gebruik maken van de volgende reactie van Storen: Men neemt eene 2 proc. oplossing van zuivere paraphenyleendiamine en eene 0.2 proc. oplossing van waterstofperoxyde. De eerstgenoemde vloeistof moet tegen het licht beschut bewaard worden en blijft niet langer dan ongeveer 2 maanden goed. Bij 10 c.c. melk voegt men l druppel psroxydeoplossing en 2 druppels paraphenyleendiamineoplossing en schudt goed om. Ongekookte melk wordt onmiddellijk blauw; de reactie lukt het beste bij magere melk. Met room krijgt men een grauw- blauwe en met wei eene violette verkleuring. Zure melk moet vooraf met kalkwater geneutraliseerd worden. Om te onderzoekeu of boter uit gepasteuriseerde (d.i. op 80" verwarmde) room bereid is. wordt zij bij ongeveer 40° gesmolten. In de daarbij afgescheidene en bekoelde botermelk kan de bovenvermelde reactie met paraphenyleendiamine gemakkelijk uitgevoerd worden. (Schweiz. V/ochcnschr. f. Chem. u. Pharm. 1900 Uz. 169).

ADVERTENTIËN.

_

Apotheker MEllVDËRSHi te Deventer vraagt tegen half Aug. eene Assistente interne. Salaris 200 gulden.

Ii e©i Uei&i Stal wordt gevraagd eene Assistente, intern. Salaris aanvankelijk f 150. Verdere conditiën nader te bespreken. Brieven franco onder No. 146, aun hot Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

een flinke Assistente N. W. extern, in een kleine stad in Z. -Holland. Brieven franco, onder No. 147, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

"""APOTHEEK.

Gevraagd een m. Assistent intern, tegen l Augustus. Adres: G. AOKENS, Apoth. Valkenburg (Lirnb).

AMSTERDAM. Assistentie gevr. intern tegen l Juli of eerder. Salaris f 225. Vrije tijd twee middagen, een avond p. w. en Zondag o. d. 14 d. Brieven franco, onder No. 148, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

kan een ongehuwde mannelijke Assistent plaatsing vinden. Brieven met ingesloten opgave van reforentiön worden franco ingewacht, onder No. 149, aan het Bureau van dit Blad, to Amsterdam.

Apoth. bediende N. W., 30 jaar oud, be kond mot dubbelboekhoudeu en moderne talen, z. z. g. extern geplaatst in een so. liede Apotheek of Groothandel. Brieven franco, onder Lett. T. M. a/d Alg. Boekh. G E BR. SCHRöDER, Rokin 50, Amsterdam.

Ter overname aangeboden, desverlungd in samenwerking gedurende eonigen lijd met den tegenwoordigen eigenaar, couo nette Apotheek in eene mooie stad, zuor geschikt voor een R. IC. Apotheker. Brieven franco, onder Letters G. II., bij den Boekhandelaar T. H. YTSMA, te 's I-Iertogenbosch.

Emser Pastilleu van de Kesselbrunnen en het KriXnchen te BAD EMS.

(Staatscontrole) z\jn te verkrijgen by de Hoofd-Agenten voor Nederland:

J. N. Walter en Zoon,

I-Ieerengracht 222, te Amsterdam. Wederverkoopers genieten ilink rabat.


Een bevoegd Assistent

Uitgaven D. B. CENTEN, AMSTERDAM :

i-revraagd, P.G. in- of extern, met het vooruitzicht spoedig een aandeel in de za:ik te krijgen. Brieven fr. onder No. 145, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Spuistraat 303 AMSTERDAM. Chemisch, Physisch, Pharmaceutisch en wetenschappelijk glaswerk. Rijks-Leverancier van Nederland en Ned.Indië gevestigd: 1840. Alle Apparaten worden in den kortst mogelijken tijd precies volgens model of loekening in de glasblazerij vervaardigd.

v«tlue oitdrukkdlfk Pmt Dr. Ang«ro-Fu-

Phum. Oflnn. rood boeodannug. roettaMcg goedkoop*!» prijzen.

lot t.t.p, opbotfnSrleis-

0.0005 a 0,001. OooOv UU. 10M)*

ratpu na minder «unto. Atfc vorp&kklnEVD i^a vu na-reatt&ind fkMIekcm«rk toonlaa jm«n oodantuad* Jlnna U prechtlfd tol bel Tcrrurdlgan d«r Aaeuv-Puüllw. Fft* fcrifctat en retpakkJcg gep»tenu>*rd. Indien «ncü4fd- rood, poen, blMiw tiw^ tadöri rood. Bttewal 05 4* hrgUoj-UntsosfUlIIiiB tt Ftriji, Loniia, thntTunAmiUrdna ' :W, 'M ra 'fli mui da goudsaasdifflB, i 1,0 Ut ortg. gluua rood 1000 U. 13.-, 100 tt, l.&o ,Q m cartooa k ft orl » 10 IL U. 1.&0, 0,5 tut 0.1 en minder •u&Uoual SeTattnod, YOO! goédkoopcr B«iU •a wcrkxua»U Aaüsoptlcuta. «ordan •lecbu of order vaagden vu aisogi'

ABtlseptlsche

Dr. Botte;, mrt djloonlok DUT b«t ood« •o Vftib. voonchr. der bUtt-tfOÜUfdL la lluulxo. Zl« Gentnlbkll d. Oilnov. 18BB a* «O. JOOO «L U. 16.—, l Ikl 1ÜO u. U. t—. Slu 10 u. K. U.Ï5.

ChrbolpastUIes .Jj^ Tztïcs^c. Cri. io «t. 20 «o 15 Pfn ivo r- ï. 1.60 en l.M.

'JüUgics-ürcthraalstaaQes utt DL Cccao, QeUtlne oa fltj.: reebl of

tonlach, clutlKh gebed oplaaaecJ. 10—20 cjn. Uag mee IcOor e^^B&Kbt madleuooal. 7x>od*t opsaTB, wordoo ut na 8 ma.

. W A»

Nltroglvcerlne-TaMeKea a

t

l.— m V- Uut.

Extr.w Cascar. Sagrads TaSL O,». SO IL K. 0.18 m 0,00..^

0.123

90 ejf. Ung. oulguun. dlfwgte uabe. e

CL M. a,— roet S0 /n.

Jofloform-Bougles, 2535; loancüJ, lel 10 c.lf. l«ftg, IO*/ JotofDlto* boudcaO. N*, l en * = M. O.M, )i*. 8 =a H. 0,86. II'. 4 — M. 0,*Ü.

«

Alle PasUlles voor subeaL :6*/. ItAbaii.

Anaestfaeflscöe PastlHea

Td««n« Dr. Schlalch. l Put. «p idjO £4, t Cyl. tot SO tl. H*, l «Urk. l cnttt* •oort, 0-xwftL IL 0,80, 0,70, O.W. I BH*. op 100 Aq., l Cyl. 10 iL »*. l, t, «V.*,-, 1,60, 0,75 me* «V.i

"S, tot' ..._

» 100 B HM blln lojtó k U. t.» i

m 0.1 Ttnoa KUUUKen, 100 H. U. 1.50 eo O.M.

OvarlOQ-TaUettea „„; T«U» CUKtt. 100 it IL 1,7». DWym.-TablelteD, MUttlJtgt 1000 M. It. 11.-^ Alle organische Geneesmld-

Enkelvoudige en samengestelde OeneeBmiddelen (Simplicia en Galenica), Met alphabclisch register. f 2,25 ; fr. p. p. / 2,35. ffB^"" Dit werk is ter vervanging van Opwijrda's Handleiding voor Adsistenten in de Apotheek, sinds lang uitverkocht. Wijlen Prof. T. A. FLüCKIGER gaf van dit werk eene zeer gunstige recensie en zeide o. a. het volgende:

Sterilisatie in de Receptuur

van Ledden Hulseboscli. Receptentaxe voor Nederland, Zevende vermeerderde druk. Gebonden. Prijs'f 1,60; franco p. p. f 1,70. ^^~ „Voor alle Apothekers onontbeerlijk." Pharm. Weekbl. 7 Jan. '99: JÜ^IT" „Uitmuntend bewerkt en keurig uitgevoerd." Geneesk. öour. 22 Jan. '99. S^iT" »Dit werkje, dat in geen apotheek kan gemist worden, kan de eenheid in de prijsberekening der recepten, die nog niet bereikt is, zeer bevorderen." Ned. Tijdschrift v. Pharmacie, Juni 1899.

Opwijrda's Werken.

Keukenzout-PasUUes ,^2"

Algemeene en Bijzondere Eecepteerkunst ten dienste van Artsen en Apothekers, dóór L. VAN ITALLIE. Zesde omgewerkte en vermeerderde druk. / 2,25; fr.p. p. f 2,35; gebonden f 2,60 fr. p. p. f 2,75.

1 7,0, LI «o

.

Yaglna&lkogels

Verschenen bij D. B. CENTEN, Amsterdam:

Soda-sterellSüerlDgs-P^sUlr

\tLO TMr •toiUlwer.a f«) Io«liun«lMk i.o on 1.3 uder 100 u. u. e.n l.io, looo w. «. »,- «> >.- axffV

Supposltoria ,-».„,.P7_^ Bfoomzoat-PasUlles. ^."^ ntttM. Jl*. i. I, < lOOittl. |,I9 ISO.

3^-. ook boU* uit OL Otcao. 1—9.0 lljeerliu boratlttd la l groottes. DOCMJM k H. Si, U pT.. 100 II. M. a.—. l.M.

L. van Itallie.

„Ce chemische bestanddeelea der drogerijen heeft de Sohrijver zoo volledig mogelijk in aanmerking genomen, doch, met het oog op het doel, tij voorkeur slechts de werkzame vermeld."

Breomirtter. dxt, zooda tMkaafi «i*vt« 10.0 Bnxnuuxit fa Uto tent Oliom 0,«, 1,0 en <,0 U. 0,10. OM O^ft 't-, «erica la atlunwctcr fvx'BMB. I«M^ koopv dta Bnooiinur; «ck boadl^Bnrt* M»/,

Uomogloblne-ilbnmln-Praif

jng'g IMa. s W. grecw t U SM ^^ * icarla&tc* lost C&ooob&^tQ^ neogaWóottitlDK utoltooltlM».' JicdWt l ö». U. l.M «0 B,- OM* 88 V, V. ritu. bj pnon tfaa . OoIKn 00 Bi» IflM MUM* M «»••«« •

•U4»r

Vtiutek vu pUm. dan. prepuaton; gwoopr. Ou Bongiej, toppositori». Vt^aiuliogoU.

• M. EMMEL, Adler-apotheek, Wünchen, Sendlingerstraat ö.

HAAGSCHE

Stooi-faUeniabriek.

Verbandwatten, Verbandgazen, Hydrophile-, Cambric-, Jodoform-, Flanel- en Tricot Zwachtels, Mosetig Battist, Billroth Battist, Gutta Percha Papier, Hospitaaldoek, Gummi Artikelen in alle soorten. Artikelen voor Ziekenverpleging.

Concurreerende prijzen. Prima qualiteiten. l^f Etiquetten worden volgens opgave bedrukt. Kantoor en TAa,eazija:Prinsegrac.hl61, DEN HAAG. Telephoon Interc. 1026.

Apothekersbediende ontving ik sedert de eerste opgave van: J. B. te A. („uit ons speelpotje") f 2.— ; G. B. J. d. B. te Z. i 1.—; Dr. J. d. G. te E. f 3.— ; J. L. en W. J. te A. f 2,50; S. S. te M. f 10.— ; Dr. H. D. K. te H. f 10.— ; C. P. te G. f 1.— ; W. N. C. te A. f 1.- ; Prof. H. W. B. te U. f 3.— ; S. te V. f 2,50; W. te V. f 2.—; de Apothekers en Apothekersbedienden te Delft: f 22,50; bijeen f 60,50, totaal met de vorige opgave f 101.—. Dankbaar voor de ontvangen gaven, moet ik toch op meer hulp blijven aandringen, orn den armen ouden man althans in de naaste toekomst het leven mogelijk te maken, door hem zijn weekgeld van vijf gulden te verzekeren. Met vertrouwen zie ik verdere bydragen tegemoet. "Wie vooraf nadere inlichtingen omtrent den hulpbehoevende wenscht te ontvangen, zak ik die gaarne verstrekken. Dr. J. DE GROOT, ARTS (Oud-Apotheker), den ÏJa»s/, LAAN v, M.ETSRDEKV. 138.

Latijjnsoh-Nederlandsch Woordenboek op ds Pharmacopoea Nederlandica. Met beknopte omschrijving van Kunstwoorden en Eigennamen. Herzien en in overeenstemming gebracht met de Editio III door Dr. Y. H. ROGGE en L. VAN ITALLIE. Tweede druk. f 1,60; fr. p. p. / 1,70

Schema der Q,ualitatieve Chemische Analyse van anorganische verbindingen. ƒ —,40; fr. p. p. ƒ —,45.

Latijnsohe Themata voor a. s. Apothekers-Assistenten. Tweede druk. / -,35; fr.p. p. ƒ—,40. Uitgewerkte Recepten ten gebruike bij Opwijrda's Reeepteerkunst. E e r s t e hond e r d t a l . Vierde druk. / —,50; fr. p. p. ƒ—,55.

P. VAN DER WIELEN,

^

Apotheker en Assistent bij het Onderwijs in de Pharmacie en Galenica aan de Universiteit te Amsterdam. Met 5 figuren in den tekst. Prijs: f 0,75; fr. p. p. f 0,80.

"J

P. VAN DER WIELEN. Waarde-bepaling van eenige medicinale Zeepen. Bekroond antwoord op de Prijsvraag, uitgeschreven door. de Commissie van Beheer over het Opwijrda-Fonds. ï Prijs: f 1,00; fr. p. p. f 1,05. TSog slechts enkele ex. voorhanden. k ii *

Prof. W. Stoeder. Geschiedenis der Pharmaoie in Nederland. In opdracht van de Ned. Maatschappij ter bevordering der Pharmacie. 464 Bladz. f 4.~.

Pr\js per Jaargang, franco per post, f 5,90. Advertentiën: van l—5 regels f l,—. elke regel meer 20 Cts. en (O Cts. voor een N°. van het blad. E«n AbODneoentS-tarlef is op aanvrage verknjgb&ai.

EERSTE BLAD. De agenda der Algemeene Vergadering van de Ned. Haatsohij. t. b. der Fharmaoie. in gedecoreerde doosjes van bovenstaande grootte en in blikken van l, 3, 5 of 10 Kg.

VAN LEDDEN HULSEBOSCH, Amsterdam. Pepermunt, Jujubes, Drop, Gom- en Suikerwerken.

AMSTEEDAM. Opgericht A° 1849.

Concurreerende prijzen.

D. v. d. KIEBOOM Raamgracht 9,

WIJNHANDELAAR

AMSTERDAM.

Direct geïmporteerde Bordeaux, Port, Sherry en Madeira etc.

Zuivere Cognac. IMPORT en EXPORT.

HERFST & Co„

Kantoor: RAAMGKACHT ».

Wijn- en Cognac-Importeurs.

TELEPHOON No. 2697. Binnenkant 38, Amsterdam. PROEF MANDJES: 6f l e s s c h e nMedoc . . . . 3 flesschen Medoc. 6 Ri nwi n „ Rijnwijn f *y PK " J J • • • l 7,65 3 „ Port . . . . „ Port . 3 „ Madeira . . . Madeira 6 „ echte pr. Cognac. De wijnen zvjn gegarandeerd zuiver. 'Franco, tegen postwissel of rembours. GOEDKOOPSTE-ADRES VOOR WEDEEVERKOOPBES. — VBAAG PRIJSCOURANT.

«6,-

SPRUYT, KILLEN & Co. Sloetstrasut

Verbandstoffen-Fabriek Aseptische en Antiseptische Verbandstoffen en Artikelen voor Ziekenverpleging.

Specialiteit aseptisch Jodoformgaas, Vraagstukken met beredeneerde oplossingen ter beoefening van natuur- en scheikunde voor a .s . Apothekers-Assistenten . f 1,25 ; fr. p. p. ƒ 1,35. :: Een nieuw Pharmaceutisch Adresboek, vermeldende de namen, woonplaatsen eu het jaar van promotie der gevestigde Apothekers en Militaire Apothekers in Nederland en zijne bezittingen. Naar officieële gegevens tot den laatsten tijd bijgewerkt. In linnen band. Prijs f 1,25; fr. p. p. l 1,35.

MEDICINALE HMiVUR voldoende aan de eischen der Ned. Pharmacopee. Goedkoopste adres in Nederland,

De Erven M H, fABHIHK, Wijnkoojws AMSTERDAM.

Voor Apothekers en Apotheekhoudende Geneeskundigen, Redacteur: L. VAN

ld. T w e e d e H o n d e r d t a l . Derde drukf -,50; fr. p. p. ƒ 55.

ld. D e r d e H o n d e r d t a l . Tweede druk. f — 50; fr. p. p. f -55.

N°. 5.

2 Juni 1900.

DOOR ^

Spitzen's Werken. De bereiding der samengestelde praeparaten van de Pharmacopoea Nederlandica (Pharniaceutische Techniek). / —,40; fr. p. p. / -,45

37e Jaargang.

&&(..^(!ï*. «L*-. •££•«..Kam v*,** .*&• j&^^&*,j^'r_'..•£&*.*=>&. ^ir. ..~fes J^&A.*?,«•...-^fe* jafet. tafc* .^..jöfe. jófet^afet^afet Aafei. j*afe-..|

gecontroleerd en gesteriliseerd volgens de methode van Dr. G. ROMIJN.

J. J, HOFHANTs

Bronwaterzouten Hmyaii Janus Iranz Josef Karlslai Ticlj Eis

Verkrijgbaar

in don Groothandel.

Peptone Gornélis Kufeke's Kindermeel Importeurs: van SCHAICK & BALJON Rotterdam. Prijscouranten en brochures worden aan H.H. Apothekers en Apotheekhoudende Geneeskundigen gaarno franco toegezonden.

ZEER BLANK, per TON en verder by iedere hoevoelheid te bekomen by K. G. W. DE BOSSON, te Dordrecht. Op aanvrage geschiedt f r a n c o rnonsterzending.

Een rijk gevulde, agenda zal de 49ste algemeene vergadering der Neder!. Maatscij. t. b. der Pharmacie te behandelen hebben. Die agenda toch telt niet minder dan 19 punten, waarvan weder het XVe in 15 voorstellen' ter behandelingen wordt gesplitst. Dit alles en nog wat (want naar wij bij geruchte vernamen wacht den bezoekers op den tweeden dag nog eene wetenschappelijke voordracht van Prof. Dr. J. "W. Moll) in twee dagen af te doen zal een zware'taak zijn, die Hoofdbestuurders en afgevaardigden in de eerste i! plaats ten deel valt. Gelukkig echter hebben verschillende voorstellen eene ongeveer gelijke strekking. Twee houden zich bezig met de benaming der chemische lichamen in de 4e uitgave der Nederlandsche Pharmacopee op te nemen. Omtrent deze, wenschen wij, om licht begrijpelijke redenen, voorloopig althans geen oordeel uit 'te spreken. Over den yk der .meetmiddelen voor chemisch en Pharmaceutisch gebruik handelen niet minder dan drie voorstellen. In het eerste, dat van het Dept. Amsterdam, wordt gevraagd om eene Rijks-inrichting waar de gelegenheid wordt geopend om glazen maten thermometers, areometers en andere meetwerktuigen, waarvan in de Nederlandsche Pharmacopee sprake is, te laten yken; dat van het Dept. Gelderland doelt op eene aanvulling of herziening der ijkwet, waarbij de in de apotheek voorhanden zijnde meetmiddelen voor chemisch of pharmaceutisch gebruik, uitsluitend onder het toezicht der visiteerende commissiën worden gesteld, terwijl dat van het Dept. Noord-Holland die meetmiddelen door geen enkele bevoegde macht hier te lande voor maten wenscht gehouden te zien. Het komt ons voor, dat het voorstel Amsterdam de meeste kans .op verwezenlijking heeft en zijn wij goed ingelicht, dan maakt het daar gevraagde reeds een punt van. onderzoek bij de Regeering uit. Al voor een paar maanden is door de Pharmacopee-commissie de aandacht van den minister v. Binnenl. Zaken op deze aangelegenheid gevestigd en krijgt de zaak vóór de algemeene vergadering niet haar beslag, dat zal de aanneming van het voorstel Amsterdam een spoorslag te meer zijn om de gewenachte inrichting te doen tot stand komen. Dat het onderzoek deimaten voor pharmaceutisch gebruik geen overdaad is, daarvan kan elke collega zich maar al te vaak overtuigen. Afwijkingen van 5 c.M3. op 25 c.M3. is volstrekt geene zeldzaamheid. Met den, toestand der apothekersbedienden houden zich drie voorstellen bezig, waarvan zich het voorstel b. van het Dept. 's-Gravenhage en dat van het Dept, Rotterdam in .gelyke richting bewegen. Ofschoon niet vreemd aan de indiening van dit laatste voelen wQ voor het voorstel 's-Gravenhage meer sympathie. Op breeden leest geschoeid zal het bij eene oordeelkundige uitvoering een belangrijk gegeven vormen tot de kennis .der sociale positie van ons hulppersoneel en wellicht aanleiding kunnen geven tot belangrijke wijzigingen in de pharmaceutische toestanden hier te lande. \ Wy willen echter niet ontveinzen, dat aan het in het leven roepen .eener behoorlijke enquête groote moeiolykheden zijn verbonden. Steeds toch heeft men te worstelen met een groot aiiutal onverschilligen, die in gebreke blijven hunne hulp aan elk onderzoek, al is dat nog aoo noodig, te verleenen en zonder alge-

ITALLIE, te Rotterdam.

UITGEVER:

D. B. C E N T E N ,

meene hulp is elke enquête stukwerk. Ook in verband met den stand der apothekersbedienden is het voorstel b. van het Dept. Groningen van belang. Wij hebben hier minder het oog op het behandelde in het bekende rapport uit den Geneesk. raad voor Friesland en Groningen dan wel op eene overweging van de vraag: of het niet wenschelijk zoude wezen voor den apothekersbediende iets anders in de plaats te stellen ? Gelijk onze lezers bekend kan zijn zoude de tegenwoordige minist. v. binnen!, zaken, zoo daartoe gegronde redenen bestaan, niet ongenegen zijn, eene afschaüing van het apothekersbediende-examen in overweging te nemen. Die afschaffing zou niet kunnen doorgevoerd worden, indien niet op eene of andere, wijze in de behoefte aan pharmaceutisch hulppersoneel is voorzien. Een breede opvatting van het voorstel Groningen zoude tot eene discussie in die richting gereede aanleiding kunnen geven, terwijl aan eene eventueel te benoemen Commissie, de ondervinding in Duitschland, Oostenrijk en Zwitserland in de laatste jaren ten opzichte van het hulppersoneel opgedaan, ten dienste kan staan. Over de 'an'dere' voorstelen en rapporten in een volgend n°.

Wetenschappelijke Mededeelingen. Nieuwe geneesmiddelen. Cephaline. Alhoewel deze naam reeds gegeven is aan een alkaloïde van den ipecaeuanhawortel, komt thans onder dezelfde benaming een mengsel van l d. coffeïne, l d. natriumsalicylaat, 2.5 d. antipyrine en 2.5 d. gebrande koffie in den handel. Chlorosonine. Eene verbinding van chloral met hydroxylamine welke als slaapmiddel dienen moet. Kineurine. Eene nieuwe benaming voor glycerinephosphorzure kinine. J?etrosapol. Een surrogaat voor naftalan, dat tot nu toe petrolan genoemd werd. Sapodermine. Eene zeep welk 0.2 proc. kwik in den vorm van eene oplosbare caseïne ver binding bevat. Sapolan. Een dermatologisch praeparaat, dat uit naphta bestaat, welke door lanoline en zeep dik gemaakt is. (Pharm. Centralhalle 1900 blz. 314).

Onderzoek van urine door de combinatie van vriespunt- en bloedliohaampjesmetüode. Bij het onderzoek der Urine speelt de bepaling van het vriespunt eene groote rol. In de grootere ziekenhuizen wordt deze bepaling geregeld uitgevoerd en het is aan geen twijfel onderhevig dat ook in de praktijk buiten de ziekenhuizen dergelijke onderzoekingen zullen worden gewenscht. Wij meenen daarom onze lezers geen ondienst te bewyzen, door de overname van een artikel van de hand van Dr. H. J. Hamburger, voorkomende in het Ned. Tvjdschr. v. Geneesk. no. 17. De modus operamU mogen wij voor de vriespuntbepaling als bekend aannemen. Zy is te vinden in elk nieuwer scheikundig handboek. Voor het onderzoek der Urine kan men gebruik maken van den depressiemeter van Eykman of van het door Beckmann beschreven apparaat. Van dit laatste bestaat ten behoeve van het Uriue-onderzoek eene modificatie, voornamelijk hierop neerkomende, dat de thermometer een vaste schaal heeft die de graden omvat welke voor de vriespuntbepaling van Urine noodzakelijk zyn. Wy laten thans het stuk van Dr. Hamburger voor het grootste deel volgen.

Do stukken, welke men wanseht opgenomen te zien, Yrorden op Dinsdag verwacht bij den Bedacteur. De Advcrtentiën tot Donilerdagsyond bjj den Uitgever; tot Viijdugmorg»» aan Opwijrda'a Jrakhcnj, te

Onder de veelvuldige toepassingen, welke de nieuwe leer van den osmotischen druk in de geneeskundige wetenschappen gevonden heeft, moet ook genoemd worden de studie van de moleculaire concentratrie der urine, waardoor men getracht heeft een nieuw inzicht te verkrijgen in haar samenstelling, om dan daaruit weder besluiten 1) te trekken voor de pb.ysiologie.eii pathologie van nierfunctie en stofwisseling. Alle hierop betrekking hebbende onderzoekingen stemmen daarin overeen, dat van de urine het vriespunt bepaald wordt, en dat men uit de vriespuntverlaging het geheele aantal der in een Liter urine aanwezige moleculen (+ ionen) berekent. Maar verder bewegen zich dan de methoden in twee richtingen. A. von Koranyi 2), Bouchard 3) en Lindernann 4) bepalen door chemische analyse het chloorgehalte en verkrijgen na aftrek der overeenkomstige moleculen keukenzout van de geheele hoeveelheid der in de urine voorhanden moleculen, • het aantal der niet-cliloriden. Deze niet-chloriden vat Bouchard eenvoudig samen onder den naam „molécules élaborées". Róth 5) en Bugarszky 6) bepalen, behalve de vriespuntverlaging ook nog het electrisch geleidingsvermogen. Daar, volgens beide schry vers, de laatste waarde slechts de organische stoffen vertegenwoordigt, zal men door het aantal moleculen, dat met het geleidingsvermogen overeenkomt, van het geheele aantal af te trekken, hetwelk door vriespuntverlaging, bepaald is, de moleculaire concentratie der organische stoffen verkrijgen. Ik veroorloof mij een andere methode van osrnotische an'alyse hier aan toe te voegen, welke mij voorkomt nauwkeurigheid en gemakkelijke uitvoerbaarheid in zich te vereenigen. Het is de combinatie van vriespunt-. en bloedlichaampjesmethode. De laatste methode heeft op het electrisch geleidingsvermogen voor, dat zij geen kostbare inrichting vereischt en men ook niet met die pijnlijke zorgvuldigheid behoeft te experimenteercn, zonder welke de methode absoluut onbruikbare resultaten geeft. Eindelijk heeft, gelijk wij nog weldra zullen uiteenzetten, de methode een biologischen grondslag. Gelijk bekend is heb ik voor een aantal jaren 7) een methode aangegeven om door middel van roode bloedlichaampjes de osrnotische drukking van vloeistoffen te bepalen. Deze berust op het volgende principe: De te onderzoeken vloeistof, b. v. bloedserum, wordt gemengd met verschillende hoeveelheden water; bij do mengsels worden eenige droppels bloed gevoegd; dan schudt men, laat de bloedlichaampjes bezinken en neemt waar, in welk mengsel kleurstof begint uit te treden. Intusschen heeft men hetzelfde bloed ook met een reeks keukenzoutoplossingen vun langzaam afdalende concentratie ingesteld. Ook in deze reeks wordt nagegaan, waar de bloedlichaampjes kleurstof beginnen af tegeven.Dezekeukenzoutoplossing is dan isotonisch rnet of heeft hetzelfde wateraantrekkend vermogen als het verdunde serum, en het is nu uiterst gemakkelyk te berekenen, rnet 1) Naar mij u mooning vooï het grootstu deel onvoldoende gemotiveerd. 2) AIcx. von Koriinyi. De onderzoekingen, welke in 1894 werden begouncn, zijn iu liet Hongiiiivaeli gcselireveu. Later (1897) liccft de schrijver ze gepubliceerd in liet '/.aitschr. ƒ.' Idin. Jlfcd., 11. XXXIII, S. l eu XXXIV. S. 1. 8) Boiiclmrd, Ja/im*l tle P/iysiol. et de Pathol, yénérale 1899, T. I, n», l, T. I, 11". 3, p. 557. 4) Lindcmann, Deutsclies Archiv. f. kim. Meil. 1890, B. 1XV, S. 1. 5) Ho'th, Voorloopigc mcdcdeclingcn iu het Cenlralbl./. Pfiytiol. 1897,. B. XI, S. 271. Uitvoerig inVirehow's Arcliiv 1898, 11. CLIV, S. 400. 6) Bugaïzky, Pflüger'a Anlilv 1897, li. LXVIH, S. 389. 7) Humlmrger, Archiv f. Anat. «. Phyaiol, 1886, S. 479.


welke Na.Cl-oplossing het onverdunde serum isotonisch is. V O O R B E E L D . 3

5 cM bloedserum van een paard worden vermengd met verschillende hoeveelheden water; bij de mengsels worden 5 droppels bloed gevoegd. Het blijkt, dat het serum met 3 c.M3 verdund moet worden om een aanvang van kleurstofuittreden te veroorzaken. Een kleurstofveilies van gelijken graad neemt men waar in een Na Cl-oplossing van 0.57 pCt. Met deze vloeistof in het met 60 pCt. water verdunde serum dus isotonisch. De osmotische drukking van het onverdunde serum stemt derhalve overeen met die eener 5 + 3 Na Cl-oplossing van x 0,57 pCt. = 0.91 pCt. 5 . (Vergelijk opmerking III.) Nu zijn er, gelijk Grijns 1), Schöndorff 2), Koeppe 3) en Hedin <t) vastgesteld hebben, stoffen welke het ver. mogen bezitten, zich gelijkmatig over bloedlichaampjes en omgeving te verdeelen. Zij laten dus, het wateraantrekkend vermogen van den bloedlichaampjes-inhoud en derhalve ook de grenssolutie, waarin de aangifte van kleurstof aanvangt, onveranderd. Tot die stoffen behoort ureum. Voegt men dus bij het serum, waarvan zooeven sprake was, een willekeurige hoeveelheid vast ureum, dan heeft het eerste uittreden van kleurstof toch plaats in een mengsel van 5 eM3 serum + en 3 cM3 water, en komt de osmotische .drukking van het serum toch weer overeen met die eener 0.91 pCt. Na Cl-solutie. Het is dus alsof rnen geen ureum in het serum opgelost had. De vriespuntbepaling daarentegen 'wijst een duidelijke verhooging van osmotische drukking aan. De bloedlichaampjesmethode houdt derhalve geen rekening met die stoffen welke zich evenals het ureurn gelijkmatig over bloedlichaarnpjes en omgeving verdeelen; de vriespuntmethode daarentegen bepaalt alle moleculen zonder onderscheid. Deze feiten maken het mogelijk vast te stellen, welk deel der in 'de urine opgeloste stoffen niet, en welk deel wel door de bloedlichaampjes dringt. Op grond 'van beschouwingen, (in het origineel aangehaald Eed. Ph. Weekbl.) meenen wij gerechtigd te zijn aan te nemen, dat aan de met onze methode gevonden waarde een omschreven physiologische,-eventueel pathologische beteekenis mag toegekend worden. Van het electrisch geleidingsvermogen schijnt mij dat op het oogenblik nog niet gezegd te kunnen worden. Daar heeft men te doen met een zuiver physische grootheid, welke verschillende factoren omvat en voor mengsels als urine slechts met omzichtigheid te gebruiken is. Bovendien bedenke men, dat niet alle organische verbindingen niet-geleiders. zijn, Toch laat zich verwachten, dat de combinatie: vriespunt-bloedlichaampjesmethode en de combinatie vriespunt-geleidingsmethode grosso modo dezelfde resultaten zullen geven, ' daar het ureum als organische stof de hoofdrol in urine speelt en deze stof evenmin bij de bloedlichaampjesmethode als bij de bepaling van het electrisch •geleidingsvermogen in aanmerking komt. V O O R B E E L D . MENSCHENURINE.

A. Vriespuntbepaling met behulp van Beckmann's apparaat. A = — 1.931. B. Toepassing der bloedlichaampjesmelhode. Men heeft naast elkander geplaatst reageerbuisjes van gelijke wijdte met 5 cM3 urine, 5 cM3 urine + 2 cM3 water, |- 4 cM3 water, -f <3 cM3 water, -f- 8 c-M3 water, -J- 10 cM3 water, -f- 12 cM3 water, -j- 14 cM3 water. Bij ieder mengsel worden gevoegd 5 droppels gedefibrineerd konijnenbloed. Na vermenging worden de buisjes aan zich zelf overgelaten. Reeds na een uur kan rnen constateeren, dat de kleurstof in aanzienlijke mate uitgetreden is in het mengsel, waaraan 12 cM3 water toegevoegd was. Thans weet rnen welke verdunning de urine ongeveer vordert, om uit de bloedlichaampjes een aanvang van kleurstofuittreden te kunnen veroorzaken. Om deze grensverdunning scherper vast te stellen, worden de volgende mengels bereid: 5 cM3 urine 4- 10 cM3 water, -l- lO'/j cM3, -f- 11 cM3, -j- 12 cMa water. Aan de mengsels worden 5 droppels bloed toegevoegd. 2Va uur daarna zijn de bloedlichaampjes zoover bezonken, dat heldere lagen van l—l'/ 2 cM. hoogte zichtbaar zijn; aan deze lagen kan men duidelijk waarnemen, waar kleurstof begon uit te treden. Dit heeft plaats in een mengsels van 5 cM3 urine -t- 11 cM3 water. Intusschen zijn ook reageerbuisjes van gelijke wijdte 1) Giijns, Jaarverslag van liet laboratorium te Weltevreden, over liet jiwr 189-1; ook PIliiger's Archiv 1890, B, IX1J, S. 80. 2) Schüiidorll1, Ibid. 1800, B. 1X1II, S. 102. ,; 3) Kocin»!, IbW. £897, -IJ. LXV1I, S. 189. , 4) lludin, .Jbiil. 1897, K. LXV11F, S. 22!). ;

met ongeveer 15 cM' Na Cl-oplossing van 0.54 pCt., 0.56 pCt., 0.58 pCt., 0.60 pCt., 0.62 pCt., .0.66 pCt., ingesteld geworden en bedeeld met 5 droppels van het konijnenbloed. De kleurstof begon in een Na Cl-oplossing van 0.62 pCt. 1) met dezelfde duidelijkheid uit te treden als in het mengsel van 5 pCt. urine -f- 11 cM3 water. De onverdunde urine is dus isotonisch met een Na Cl5 -f- 11 oplossing van X 0.62 = 1.98 pCt. 5 Deze Na Cl-oplossing bezit een vriespuntverlaging A = — 1,154". Trekt men' dit getal van de onder A gevondene A af, dan blijft voor ureum en de stoffen, die zich als het ureum gedragen, over A//=A-A,=1.931—1.154=0.777. Dit getal komt grootendeels op rekening van het ureum. Dit blijkt uit de volgende berekening. Ieder grarnmolecule per liter veroorzaakt een vriespuntverlaging van 1.85°. De bewuste urine bezat een ureumgehalte van 2.25 pCt. Aangezien* het moleculair gewicht van 2.25 ureum 60 bedraagt, bevat de urine gram-molecu60 . len ureum, wat overeenstemt met een vriespunt verlaging 2.25 van X 1-85° = 0.693°, 60 terwijl de vriespunt verlaging van de in de bloedlichaampjes dringende stoffen 0.777 bedroeg. Ingevolge deze berekening waren dus ongeveer 10 pCt. der stoffen, welke door: de bloedlichaampjes drongen, geen ureum. Ik behoef echter wel niet te zeggen, dat dit getal niet op groote nauwkeurigheid aanspraak maakt, want een exacte methode voor de quantitieve bepaling van het ureum in de urine ontbreekt nog altijd. Bezaten wij zulk eene en was deze tegelijkertijd gemakkelijk uitvoerbaar, dan zouden, wij nauwkeurig kunnen vaststellen, welk aandeel het ureum en welk aandeel de in casu daarmede analoge stoffen hebben, aan het moleculental dat in dé bloedlichaampjes dringt. Op het oogenblik veroorloof ik mij niet een: uitbreiding' van onze methode in bedoelden zin voor te stellen. 1) Voor konijnenbloed is Na Cl 0.62 pCt. een bijzonder hoogewaarde gewoonlijk schommelt deze om 0.50 pCt.

Wordt vervolgd.

•Het Baoterio-tTierapeutiBoli. instituut te -Utrecht in,1899. De mededeelingen van het Geneesk. Staatstoezicht in de provincie Utrecht over het jaar 1899 bevatten, hieromtrent het volgende verslag: Bij Kon. Besluit dt. .27 Februari 1899 no. 33 is voor. het jaar 1899 aan den heer W. C. M. van Eeten verleend eene subsidie ad f 3000,— voor de bereiding van anti-diphtheritisch serum... De maximum prijs van dit serum is voor apothekers, apotheekhoudende geneeskundigen hier te lande, in onze Koloniën, alsmede in de Zuid-Afrikaansche Republiek bepaald op ƒ 1.25. Voor ziekenhuizen en Rijksinrichtingen aangevraagd door gemeente-besturen ten behoeve van minvermogenden, geneesh., apotheken, armbesturen en andere inrichtingen van liefdadigheid hier te lande ad ƒ 0.75 per flesch van 10 cM3. Het instituut van den heer van Eeten en het door dien heer in den handel gebrachte anti diphtheritisch serum voldoet geheel aan de eisenen. De paarden, die het serum leveren, staan onder voortdurend toezicht van den veearts Hoefnagel, die al de operatiën (toxine-inspuitingen en aderlatingen) verricht, de ziek geworden paarden behandelt, en de nieuwe paarden aan de nialeïnerproef onderwerpt. Het aantal op stal aanwezige paarden was 9 als rninumurn, 11 als maximum. De controle van . het. serum werd verricht door den heer Prof. Dr. Sprónck.. De werkzaamheid van het serum is zeker voldoende; ze werd in den loop van dit jaar nog verhoogd door de immuniteit der paarden L te versterken. Aan de 'voorwaarden, waaronder subsidie is verleend, werd stiptelyk voldaan. De serum-voorraad was in 1899 steeds voldoende om aan alle aanvragen onmiddellijk te voldoen. Enkele malen was de voorraad klein; af en toe echter was deze zoo groot, dat honderden fleschjes werden afgekeurd, wyl het serum te oud was geworden. Zoodanige onregelmatigheden kuneen niet geheel voorkomen worden, wyl afzet en productie uit den aard der zaak zeer variabel zijn. Geen enkele klacht over onvoldoende werkzaamheid werd ter kennisse gebracht. Van de gelegenheid om serum, dat G maanden oud is, kosteloos te ruilen tegen versch serum, werd 'een ruim gebruik gemaakt. Vele apothekers ruilen "'tijdig "en

houden steeds een werkzaam serum voorradig. Sommigen ruilen echter te laat en ontbieden eerst serum'op het oogenblik, waarop de medici serum noodig hebben, 't geen zeker niet in het belang der zieken is. De afzet van serum was in 1899 geringer dan in 1898. Het aantal ziektegevallen was niet zoo groot, als in het voorafgaande jaar of wel de ziekte was niet zoo boosaardig als in 1898. Mogelijk ook doet zich hier de omstandigheid gelden, dat het in 1899 afgeleverde serum een grooter werkzaamheid bezat dan dat van 1898. In zekere gevallen toch zal thans door aanweridirig van één fieschje serum genezing worden verkregen, terwijl voorheen daarvoor 2 a 3 fleschjes benoodigd waren. De toepassing van serum legt zeer vermoedelijk de ziekte meer aan banden en voorkomt epidemiën. Mocht deze zienswijze juist -zijn, dan meent de heer prof. Sprónck m. i. zeer terecht, dat de inrichting van den heer Van Eeten, door de werkzaamheid van het serum, dat deze in den handel brengt en door het belang van de volksgezondheid te verhoogen, haar eigen ondergang voorbereidt. Voor een goeden gang van zaken zal het op den langen duur dan ook aanbeveling verdienen dm' de bereiding van dat serum over te brengen naar een'-RiJks laboratorium, een laboratorium voor bacteriologie en bereiding van vaccins en dit te verbinden aan eene der Rijks universiteiten. Dat zoodanig laboratorium geene luxe zoude zijn, blijkt op dit oogenblik duidelijk, waar de bereiding van tuberculine voor den veestapel en die van Haffkin's -vaccin tegen pest noodig blijken. En wie voorspelt welke middelen in de toekomst onontbeerlijk zullen zijn? Al die middelen kunnen in een goed ingericht laboratorium bereid worden. Centralisatie zal in deze uit een finantie'el oogpunt zeker wenschelijk zijn, want het vestigen en exploiteeren of het subsidieeren van afzonderlijke inrichtingen voor de bereiding va'n eik dier middelen zal op den duur veel kostbaarder zijn dan eene centrale inrichting, geschikt tot bereiding van verschillende vaccins. . Zoodanige inrichting zal bovendien gewichtige diensten kunnen bewijzen aan het onderwijs, ja mogelijk tevens eene uitstekende werkplaats zyn voor het verrichten van onderzoekingen door ten ten behoeve van het Geneeskundig Staatstoezicht. Er werden in 1899 afgeleverd: Aan Apothekers • 4609 • „ Geneeskundigen 990 „' ziekenhuizen, Rijksinrichtingen, gemeente apotheken, armbesturen en andere instellingen van weldadig' ' heid 3357 Totaal 8956 flesschen. Kosteloos geruild: Voor Apothekers ' 1366 „ Geneeskundigen ' 538 „ Ziekenhuizen 239 *} '. To'taal 2143 flesschen serum. De hoeveelheid afgeleverde flesschen bedroeg per maand minimum hoeveelheid 470, maximum hoeveelheid 970 flesschen. De uitgaven in 1899 waren grooter dan in 't vorig jaar, voornamelijk het gevolg van het sterven (3) en onbruikbaar worden (2) van paarden, zoodat dit eene uitgave van ƒ 1800.— veroorzaakte.

De bewerking der nieuwe Amerikaansohe Pharmacopee. In de eerste vergadering van de Convention for the eighth decennial Revision of the Pharrnacopoeia of the II. S. welke op 2, 3 én 4 Mei te Washington werd gehouden, werden de volgende regels bij de bewerking deinieuwe Pharmacopee te volgen, aangenomen: Omvang der Pharmacopee. De-Commissie wordt gemachtigd in de Pharmacopee op te nemen elk natuurproduct van bekende afkomst, eveneens elk synthetisch bereid lichaam van bepaalde samenstelling dat algemeen • in de geneeskunde wordt gebruikt en waarvan de identiteit, zuiverheid of sterkte kan worden bepaald. Geen lichaam of mengsel zal opgenomen worden waarvan de samenstelling of de bereidingswijze niet bekend is, of waarvan de bereiding slechts door de patenthouders mogelyk is. Doses. By' elk artikel, dat inwendig of hypodermatisch wordt aangewend zal de gemiddelde dosis (niet de minimum- noch de maximumdosis) voor volwassenen worden opgegeven en waar wenschely'k ook voor kinderen. Met dien verstande dat de medicus door deze dosis op geenerlei wijze is gebonden. . Nomenclatuur. Verandering in de benaming der tegenwoordig in de Pharmacopee opgenomen middelen zal slechts plaats vinden indien meerdere nauwkeurigheid dit vereischt. By de opname van nieuwe middelen zullen zoodanige benamingen worden gekozen als overeenkomen

met

het algemeen gebruik en eene gemakkelijke aanduiding op het recept. By chemicaliën moet de wetenschappelijke naam minstens als synonym worden gebruikt. ^ f Waardebepaling. Waardebepalingen zullen zooveel als 'mogelijk by sterkwerkende drogerijen en daaruit bereide ipraeparaten worden opgenomen, met dien verstande, dat 'de aan te wenden methoden eenvoudig zullen zijn (zoowel wat de uitvoering als wat de benoodigde toestellen i'betreft) en i" handen van verschillende personen tot overeenkomstige uitkomsten zullen leiden. De bij de waardebepaling afgescheiden stoffen zullen zooveel mogelijk op identiteit en zuiverheid worden onderzocht. j Physiologische proeven ter bepaling van de sterkte ! <van eenig geneesmiddel zullen niet opgenomen worden. ; 'Zuiverheid en sterkte. De grenzen van zuiverheid en jsterkte der chemische lichamen zullen zoo eng mogelijk worden -gesteld. Bij natuurproducten zullen de grenzen voor toe te. laten onzuiverheden hoog genoeg gesteld 'worden om die uit te sluiten, welke door andere landen ^zouden worden geweigerd. f Wat betreft de sterkte van verdunde zuren, tincturen i!en galenische praeparaten zal getracht worden naar eene Uoenadering, door wederzijdsche concessie's, om te geraken tot uniformiteit met andere Pharmacopeeën. Dit zal [voornamelijk gelden voor sterk werkende geneesmiddeïlen. Algemeene voorschriften. Zooveel doenlijk zullen algemeene voorschriften worden gegeven voor fluid-extracten, Uincturen en andere bereidingen, die volgens een zelfde ? methode kunnen worden gemaakt. ! Gewichten en maten. Het metrieke stelsel zal worden behouden.

i

Berichten.

i.i

/

.

.—.—.

Phosphorluoïferswet.

l Bij de Tweede Kamer is een wetsontwerp aanhangig ; gemaakt, houdende verbod van het vervaardigen van | phosphorlucifers en -bepalingen omtrent het vervoeren, invoeren en ten verkoop voorhanden hebben daarvan. Onder phosphorlucifers verstaat dit ontwerp lucifers, waarin witte ".phosphor voorkomt. j Ónze regeering volgt hierbij het voorbeeld doorDene1 marken en Zwitserland gegeven. l Wordt dit ontwerp tot wet verheven, dan zullen na : l Juli 1901 hier te lande geene phosphorlucifers meer j gemaakt én na .1 Januari 1902 meer verkocht mogen >! worden. \ Hierdoor zal dan een einde gemaakt worden aan de afschuwelijke nekros'e, die zelfs bij de verwerking van weinig witten phosphorus bevattende lucifers optreedt en tevens het aantal vergiftigingen met phosphorus, die toch reeds veel minder voorkwamen dan vroeger, nog j meer teruggaan. Aan de memorie van toelichting tot dit wetsontwerp, .ontleenen wy nog de volgende niet onbelangrijke by'zon{' derheden. j Meermalen reeds zy'n pogingen aangewend om eenen lucifer te vervaardigen die aan de eigenschappen van den phosphorlucifer voldoet, maar waarbij geen witte phosphor is gebezigd. De Fransche Regeering — en later ook de Belgische — heeft zelfs eene prijsvraag uitgeschreven, waarbij een zeer aanzienlijk bedrag als prijs werd uitgeloofd voor de beste uitvinding op dat gebied. Terwyl de resultaten van de Belgische prijsvraag nog niet bekend zijn, heeft de Fransche dit gevolg gehad, i dat thans in Frankrijk — waar de vervaardiging van '•) lucifers een monopolie is — in de Staatsfabriéken te ITrélazé, Bègles, Saintimes, Aubervilliers, Pantin, Aixen ;Marseille geen andere,dan de zoogenaamde S. C. lucifers meer worden vervaardigd. Deze lucifers ontleenen hun .? naam aan de uitvinders Sevène en Cahen. By de vervaardiging van die lucifers, welke op elk strijkvlak kunnen worden-aangestoken, wordt eene pate gebezigd, \ waarin phosphorsesquisulfuur vermengd is, een stof, die ,-' door de Fransehe lucifersfabrieken slechts uit éëne Fran\ sche fabriek wordt betrokken. Nadat 'daaromtrent genoegzaam gegevens waren verzameld, zyn de lucifersfabrikanten hier te lande door J den inspecteur van den arbeid in de 1ste inspectie in •j de gelegenheid' gesteld proeven te nemen, met de ver! vaardiging van S. C. .lucifers. Voor zoover by die proeven i gebezigd werd phosphorsesquisulfuur, die niet uit de i Fransche fabriek afkomstig was, zy'n de resultaten niet gunstig geweest. Toen evenwel door de Fransche Regeering eene hoeveelheid van de in Frankrijk gebezigde phosphorsesquisulfuur was. afgestaan, zijn de proeven j herhaald en toen zijn betere resultaten verkregen. In\atusscheh, al bestond geen vooruitzicht dat de lucifers"abrikanten mer tö lande vooreerst van genoemde fabriek ue bedoelde stof zouden kunnen betrekken, zoo meende de eerst-ondérgeteekende (minister Lely) toch aan die < fobrikanten de .gelegenheid te moeten' geven om na te "' gaan of ~ wanneer de. in Frankrijk gebezigde phos-

phorsesquisulfuur in voldoende hoeveelheid in den handel verkrijgbaar zal zijn — hun belang Eoude medebrengen S. C. lucifers te vervaardigen. Mede in verband met de genomen proeven meende de inspecteur van den arbeid in de 1ste inspectie te kunnen vermoeden, dat de phosphorsesquisulfuur niet vrij was van witten phosphor. Met het oog daarop meende de eerst-ondergeteekende den hoogleeraar aan de Polytechnische School dr. L. Aronstein te moeten uitnoodigen zich met een onderzoek der phosphorsesquisulfuur, die in de Fransche lucifersfabrieken wordt gebezigd, te belasten. Nadat dit onderzoek was afgeloopen ontving de eerstondergeteekende een rapport van den genoemden hoogleeraar, waaruit bleek, dat in Frankrijk gebezigde phosphorsesquisulfuur ook witten phosphor in vrijen toestand bevat. Ook het mengen van dié stof in de luciferspate heeft derhalve het vraagstuk niet opgelost om eenen lucifer te vervaardigen die aan alle eigenschappen van den phosphorlucifer voldoet, terwijl bij zijne vervaardiging geen witte phosphor is gebezigd. In de apotheken van het Dept. 's Gravenhage der Maatschappij tot Nut van 't Algemeen werden in 1899 gereedgemaakt: In de apotheek in de Raamstraat 124499 en in die in de AnnaPaulowna-straat35672 recepten. Het gemiddeld aantal per dag bedroeg respect. 344 en 98 en het maximum aantal respect. 707 en 194. De kosten der hoofdapotheek bedroegen f 22601,56; die der tweede apotheek f 8959,49. Het gemiddeld aantal ingeschrevenen bedroeg in 1899: 13456. Gemiddeld kostte ieder lid aan geneesmiddelen, breukbanden en verbandstoffen f 0,85 en aan bereidingskosten f 1,49S te zamen f 2,345. Aan verbandstoffen werd uitgegeven f 1063,583.

Personalia. Geslaagd by het theoret. apoth. ex. aan de universi'teit te Groningen dr. Mr. A. Bouma.

Vertrokken uit Leiden:.B. Wijnbérg. y Openlijke Correspondentie. Ons wordt de volgende vraag gedaan, waarop wellicht, een der collega's een antwoord weefc. Bestaat er een middel tot het doen verdwijnen van een ingeprikt. blauw-anker in .de huid. van een jongmensch. Hij wenschte dit gaarne er uit en alle beproefde oplosmiddelen falen.

Ingezonden. De mededoeling van de Pharmacopee-commissie

van 5 Hei 1900. Toen 30 Dec. 1899 het besluit der Ph. C. bekend werd voor te stellen de benaming der chemische lichamen meer in overeenstemming te brengen met die van de pharmaeopeën der meeste andere germaansche landen, verhieven zich daartegen vele goeden klank hebbende stemmen. In het begin scheen het dat de Ph. C. niets of niet genoeg voor de opgesomde bezwaren gevoelde om hieraan te gemoet te komen: Immers op 17 Maart 1900 deelde zij mede dat zij geen termen heeft kunnen vinden om op het genomen besluit terug te komen. Dat ze die termen thans wel gevonden heeft blijkt uit hare mededeeling van 5 Mei 1.1. in dit blad: waarbij zy de artikelen opsomt tot wier opname in depharmacopee voorloopig besloten is. Zij noemt o.a. Carbonas bismuthic. Chloret. hydrargyros. ope vapor. par. Chloretum zinc., Sulfas atropini, Had de Ph. C. bij haar eerste besluit volhard dan zou ze dunkt my geschreven hebben Bismuthum carbonicum, Hydrargyrum chloratum vapore paratum, Zincum chloratum, Atropinum sulfuricum. Hiertegen zou men kunnen aanvoeren dat de Ph. C. wel de artikelen, die zullen worden opgenomen aangeeft, maar niet den naam, dien zy zullen dragen. Deze redeneering moet echter voorvallen wanneer zy by' China liquida de Vrij schrijft dat dit artikel zal opgenomen worden onder het hoofd Extractum Chinae liquidum. Wanneer artikelen in de pharmacopee een anderen naam zullen dragen dan ze nu hebben geeft dus de Ph. C. dit nu reeds aan; terwijl bovendien pharmaeopeën van andere germaansche landen zouden spreken van Extract Chinae of Cinchonae fluidum. J. J. M. MAAS. Utrecht, 25 Mei. Aan de Redactie v\h. Pharmaceutisch Weekblad voor Nederland.

In uw laatste nummer verscheen ter beoordeeling

onder de rubriek „Correspondentie" het volgende recept ADVERTENTIËNmet het daaronder uitgebrachte advies. ONDERTROUWD : ty:: Cetacei. GASPAR W. H. R. NADAUD Cerae alb. aa gr. 5. 01. olivar. gr. 10. EN Merc. praec. albi. gr. 1. P LÉONIE E. M. P. SOUGNEZ. Dit advies noopt mij den lezers ter opheldering MAASTRICHT, 27 Mei 1900. de kwestie mee te deelen, die aanleiding gaf om eene Geen receptie. beoordeeling in te roepen. Wat toch is het geval. Huwelijksvoltrekking 11 Juni 1900 Den 5en Mei schreef ik voor een mijner patiënten Maastricht. het volgende recept: Merc. praec. albi gr. l ONDERTROUWD : Cetacei. A. J. VAN OCKENBURG- Jr., Cerae albae na gr. 5. Apotheker 01. amygdal gr. 10. EN Ut f. ungt. W. P. VAN DER HARST. S. Uitw. waarvan de copie (door den apotheker der pharmacie VLISSINGEN, l Juni 1900. franchise alhier, waar bedoeld recept ter gereedmaking Huwelijksvoltrekking 19 Juni. werd aangeboden) afgegeven, hierbij gaat. Ik wil terloops doen opmerken, dat het mij langs .vredelievenden weg niet .gelukte een door dien apotheker geteemet l Aug. een mannel, of vr. Assistent kende, dus wettige copie te verkrijgen. Herhaalde malen is bedoeld recept als zoodanig intern. Zonder goede referentiön onnoodig zich aan te melden. door mij voorgeschreven, of is het constituens in anBrieven franco, onder Lelt. N., aan liet dere zalven gebezigd en daar, waar ik dan de zalf Bureau van dit Blad, te Amsterdam. toevallig bij den patiënt te zien kreeg, vond ik steeds een zachte zalf, zonder ooit klachten te hebben vernomen, dat de zalf niet was te appliceeren. Toen ik dan ook myne patiënte eenige dagen latei- wordt tegen l Aug. gevraagd eene Assisbezocht, verwonderde het mij te vernemen, dat de tente N. W. P. G., salaris f 200, intern. Brieven met opgave van referentiün, franco zalf niet aangewend kon worden, omdat patiënte volonder Lett. A. R., aan het Bureau van dit gens haar eigen uitdrukking „er niets af kon krijgen". Blad, te Amsterdam. De zalf, die mij getoond werd, was dan ook werkelijk hard, daarbij korrelig en geelgekleurd, ofschoon het zalfje volgens voorschrift een wit zalfje behoorde te zijn. Dit deelde ik patiënte mede en meende, dat te Rotterdam een. flinke Assistente P. G. daarmee de kwestie was afgedaan. Het bleek mij externe. Brieven franco, onder Lett. M. D., aan echter spoedig, dat de apotheker tot wien patiënte het Bureau van dit Blad, te Amsterdam. zich gewend had, beweerde dat de medicus te weinig olie had voorgeschreven .en hetc.zalfje niet anders was te bereiden. Hierover kwestie" ë'n. 'als gevolg' ontving ik een zeer weinig vleiend schrijven van den betrok- te Amsterdam vraagt tegen 1° Juli a.s. ken apotheker door. mij even weinig hartelijk beant- een collega, om zijne zaak voor korteren of langeren tijd te beheeren. (Extern), woord. Ik schreef als slot van "mijn -antwoord: „Voor mij zelf acht ik dan öók verdere bevestiging ;. Brie.ven .franco, onder Lett. U., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam. „omtrent de bruikbaarheid van het. voorschrift, 'zoo„als ik het gaf onnoodig. Behoeft het vaor .uJaexes„tiging dan vind ik Uw voorstel om de -beoordeeling „van het Pharmaceutisch .Weekblad -in - t e roepen, : het gevraagd Provisor extern. Goed salaris. Brieven franco, onder Lett. M. H., aan „meest onpartijdig en verwacht dan ook dat" de'kweshet Bureau van dit Blad, te Amsterdam. „tie daarmee zal zijn opgelost." "' '"•'•••• Laat ik u nog even mededeelen, dat voor ik tot het schrijven van mijn brief overging, ik bedoeld zalfje nogmaals in mijn bijzijn heb laten bereiden en Apotheker na gereedmaking acht dagen heb bewaard. Toen bleek vraagt spoedig een Assistent N. W. Eenige het zalfje nog uitnemend appliceerbaar te zijn, smel- kennis van Photografie strekt tot aanbevetend bij het wrijven tusschen de vingers, wit gekleurd, ling. Avenu Concordia 98, Rotterdam. en homogeen. Stel u dus mijn verbazing maar vooral mijn verontwaardiging voor,..toen ik vernam dat bedoelde apotheker aan patiënte het Pharmaceutisch Weekblad, Gevraagd tegen 1°. Juli een Assistent waarin uwe beoordeeling stond, had toegezonden met N. W. intern, te Maastricht. Brieven franco, onder Lett. K. L., aan een begeleidend schrijven waarin betoogd werd dat het Bureau van dit Blad, te Amsterdam. hij dus in het gelijk gesteld was. Naar aanleiding van. het u gegeven verhaal, móet Op een groot dorp wordt legen half Juli ik de volgende opmerking aan het oordeel van u en of l Aug. e. k. gevraagd eene uwe lezers overlaten. Het blijkt (en dat kan door u zelf met mijne copie voor u het best beoordeeld worden) dat u in plaats van 01. amygdalarum, Oleum niet te jong, eenvoudig, en meer prijs stelolivarum is opgegeven hetgeen natuurlijk, ik behoef lende op goede behandeling dan hoog salaris. er u nauwelijks op te wijzen, en heb het opzettely'k Brieven franco, onder Lett. C., aan het laten constateeren, de zalf tot een harde gele en kor- Bureau van dit Blad, te Amsterdam. relige massa maakt. Kwalificatie van eene dergelijke handeling is onnoodig. te Rotterdam gevraagd, tegen nu of later, Na al hetgeen u nu bekend is en met de copieen intern. die ik u toezond, vraag ik of uwe uitspraak betreffende Brieven franco, onder Lett. M. B., aan de zalf, zoóals die door mij inderdaad is voorgeschreven,- het Bureau van dit Blad, te Amsterdam. gehandhaafd blijft. Met dank voor de mij welwillend verleende plaatsruimte. Assistente gevr. intern tegen l Juli of Hoogachtend eerder. Salaris f 225. Vrije tijd twee midDr. DEUIP. dagen, een avond p. w. en Zondag o. d. 14 d. Brieven franco, onder No. 148, aan het Amsterdam, 29 5 1900. i Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

GEVRAAGD

Een Apotheker

Dr. A. H, G. f M

111 G.,

ASSISTENTE

Met Oleum amygdalarum bereid is de zalf inderdaad zacht en dat dr. Druif die olie had voorgeschreven bleek ons uit de copie van een recept, dat op 5 Mei 1900 is gedateerd. Wy wenschen hier aan toe te voegen dat, indien men prijs stelt op een onpartijdig oordeel, begonnen moet worden de feiten voor te stellen zooals zij zijn en dit schijnt in casu door den betrokken apotheker j niet te hebben plaats gevonden. REDACTIE.

PROVISOR. In NoorilBrabant wordt zoo spoedig mogelijk een Provisor gevraagd intern. Brieven franco, ondor Lett. P.-V., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

jJLMW*t*»»»—--

in een drukke Apotheek te Amsterdam. Salaris f 300. Brieven franco, onder Lett. A. S., aan het Buroau van dit Blad, to Amsterdam.


Naamlooze Vennootschap

Yoortrtelp

LEN&Co..

Typen in alle talen. _ Voor het zelfdrufeken van klein drukwerk. Speciale prijscourant gratis en franco.

Directeur: C. F. UTERIViöHLEN.

Weesperzijde 99.

CARLJACElHaital-lli ""

Amsterdam,

T W E E D E BLAD.

het voeren van het Wapen van H. i. de Koningin-Weduwe.

Wetenschappelijke Mededeelingen.

Bekroond te AMSTERDAM, ROME, 'sHAGE, AMSTERDAM, GENÈVE, DORDRECHT met de Hoogste Onderscheiding. De fabriek staat onder toezicht van de Heeren Dr. G. HONDIUS BOLDINGH, DE. J. K. VAN DER HEIDE en B. A. VAN KETEL , Bacterioloog.

Twee bedrieglijke reacties.

Gecomprimeerde - Gesteriliseerde Watten in rolvorm.

bij 10 Liter van f 0,85 de Liter a f , bij grooter hoeveelheden belangrijk goedkooper. — Volkomen zuiver en voldoende a. d. e. Een strook watten van de gewone dikte, 41/! Meter lang en 10 of 20 c.M. breed, is opgerold en geperst tot eene rol van 10 c-M. diameter. Deze rol zit in eencarton, met d. N. Ph. III. - (Origineele fusten voorzien v/h. cachet d'origine v/.h. Syndicaateen °'leuf aan den bovenkant, waardoor de watten worden getrokken. Na sterilisatie wordt deze carton,geplaatst in een stevige glacé cartonnen doos met klapdeksel. van Grooth. te Malaga). Vraag prijsc. en proeven aan : Filiaal te den Haag: C. L. DROSSAERS | DEOSSAERS,BEUNK;&CO. te Breda. ^Sp" Leveringen naar de Koloniën geschieden uitsluitend door het Filiaal te | den Haag.

Het is de meest praktische verpakking voor steriele watten.

en Jujubesfabriek Lijnbaansgracht 344|7

AMSTERDAM.

Medicijnglas-Fabrieken

Men bestelle: TANNAS CHININI Ed. III „Bakker"; bijna smakeloos. Zeer gunstig beoordeeld door Prof. STOEDEK. Zie Prijscourant. Origineele verpakking per l Kg., l/^g-, 'A Kg-

nxxl boeodtfnuirg. rogseafTO * gooooj» . tflii» ait bt t-f.p. opbotfabriekstaart «n weiger prep*na minder wuud* fimMtuod

Obrlei*mork

M wn«ü»xi d* iogcnu-PMÜlle*. co mpaIJüag BepMeotoenl. Indien : rood. gi°co, Muiw torn, todan

y-. t 1.0 tx crig. gluan rood lOOO IL 11,—., 100 IC li&O eo ta cartons k 607!t 10 «L H. UW, 0,& tot 0.1 «i minder «bÜESAl tarmmd. IM! gtwdkooper Botta •D wviauin»u Aatiwpücmn, worden T^-^*. op ortoi VAD d«a &rta fclg^ffOToa.

Nltroglycerlne-Tsbletteo ^

0,00» «n 0.001, «oonja 60 «, lotooS»

i _ ca »,— «wi.

Éxtr. Cascar. Sagrada TabL 0,123 00 0,56, 00 et SL B,<5 ao 0.60. '

DnnrrloC met TbaUlo, ArgonJn, Alro^ DUUglcajjjpjot^jj,^ ietoj^ ittoi ei». 20 cjt. bna bui^znam. dlkwUta fiaob»volen. sornkkdljk oplmba». Dootfea 10 at M. 3.— met 50»/». loMüd, lota 10 c.M. kas. Wt, JodoCxmboudtnil. H . l «n a = M. O.SQ, S*. 8 = II. 036. »•. 4 = M. 0.40. .

Alle Pasülles voor subcat.

intlsepüscie PasUIles^SS Dv. HoUir, met <Uoonlak oau tut coda «i Twt. twocbr. dar JLdkr-Apotboolt ta

4. aönng. IflBS D'•0. 1000 ,«L U- 16,—. l (!M 100 et. U.

tual

' o, 0,70 u. „R,

Atiisstlietlsclie Pasülles Put. of i CTL ut 30 .t n*, i itort.

goott, 8'tw». U. 0,80, 0.10, 0,60. l Rut 05 100 A^.. l CïHO tl. »•. 1. 1, S !L9. -, 1,40, 0,15 01M »•/.-

Soda-stcrclIseerlngs-Pastll-

. C«»o, OftlftiloB en drg-; rtcïit of . elutlftch geheel oploa&ood. 10 — 20 «n. Uas mot led* (rcwenuctit medicament Zoodot opfata. wnrdea die tin 8 m-O, ÖJW» luoodea. O f

° ^«ep 70_9o»|, Bijrol»-

. N*. 2. 8 . 4 lOOoUii. 1.6C, 2,60, ook boUa tilt 01. Cacio, 1—8,0 gJr«to» tentUod ta 8 grooUett. Doosjes fc 16. M« t5 pf., 100 IL K. 8.—, WO.

Vaglnaalkogels y om wU te nut t 100 co 800 bajv. kogeto & *L 1,30 (

(mreenko Scblldkllerpastülcs mond met O.ti'

en O.l

1. 1.60

Owriam-Tabletteu Didyra.-Tabletten

vmthi OtwU, 100 al. M. 1,75.

VAN

. Thöne d Go, PRIMA QUALITEÏT MEDIOIJNGLAS, in wit, half wit en bruin glas. STOPFIESSCHEN, wijd- en nauwm., tot den bekenden prijs. Verder- Potjes en Pillenfl, met cell en houten deksel, Spanen en Cartonnen Dqozen en alle verdere Apotheekbenoodigdheden,

Lagazijneti:

Geldersche Kade 77. P.S. Prijscourant wordt op aanvraag franco toegezonden. GOED DE BRON AANDUIDEN

- ROTTERDAM - GRONINGEN. Ged. Zuiderdiep 297.

«ndenoTlOO^it. i 7,0, 3.5 eo 0.7 H. 3^0, 9 «o 1,7» Uu becMliis ma pliji tuukeoioutoplOBalug, tnot H*/r

Broomzout-PasUlles.

Btoomwoter, öat, zoodia takend 10,0 Eroonuout per UtoTbavat. 0,S, 1.0 ra *,0 H. 0,70, 0^0, «orücn la SoItamvrnUf goaoaeo, gooi* koepor dan Broomwatcr; ook boudÜttrnUTtx»rud< aud 50°/,.

HomogloblQc-Aibmnla-Praï* llna'D U«LM e. 0,5. eroota & W Ba* IUIÜ D i mo?ioblc« met ol ttlt HacmoöoMo» iUtomlD. stoa inoageatoïda DuUllca. nalaat]- Tood blow. l Dooa M. 1.W cfl S,- mal nbet. b|] Brootcto nfnftmn TOlgüBB e n . GcUovo 09 mUao finn» UleRoo. Piflyetto Cestti uclus. Bi ilOnchco (1.00

MtaiWof. 1000 ,L U. !],_,

c omjftt»n* BoetttUo

Alle organische Geneesmld-

EUalojan.

•etUieno, UUt-, Thjmii»-, LTnpUükcen,

fl«reldiD| vnn *t!o n»ar leder

7ftlurlök TW phara. durn. preparaten, gocompr. Bouglet.

Bi EMMEL, Adl0r-apotheek, Wïünchen. Sencllingerstraat 13.

Magazijn van Medicijnglas, Chemische, Pharmaceutische Apparaten, Utensiliën enz, Standflesschen

eiMi-

Ganzeiiuitivlct; No. &,

Specialiteit voor de inrichting van compleete

Bacteriologische, Chemische, Landbouw-, Pharmaceutisclie, Physische en Suiker-Iaboiatoria, ulsmcclo

APOTHEKEN, volgens de eischen der wetenschap. ATELIER .

voor

Kunstglasbluzorij en Slijperij. ,J?L GRONINGEN.

Vloeibare

KINA-EXTRACTEN.

en Standpotten met

ingebrande etiketten, alsmede alle Apotheekbenoodigdheden, worden in den kortst mogelijken tijd en tot de meest concurree-

Lever — en ga/zlekte. Klaagzlckte— maagkramp - Slechte Spijsvertering.

rende prijzen door ons geleverd, terwijl wij ons voor een bezoek aan ons maga-

Bronr.en van den Franschen Staat. MEN EISCHE DEN NAAM.

L I COHEN , 72 Oranjeplein 's Hage , levert • Ie kwal- chem. zuiver bladzilver per 100 b (1500 blad) a f 3,80, bij grootere quantums rabat. Ie Kwal. Gutta.percha-papier: scherp concurreerende prijzen. _

zijn,

waarin

eene volledige Apotneek-

Inriohting, volgens nevenstaande afbeelding, ter dadelijke aflevering steeds gereed staat, ten zeerste aanbevelen.

Medicinale

Kantoor en Magazijn: Geldersche Kade No. 20, 22 en 24, AMSTEEDAM.

aanbevolen door Prof. J.FORSTER(Pharm. Weekblad 28e Jg. No. 24.)

LANAE ::i

AMSTERDAM ^

B E C K E R ' S SONS, Westzeedijk 57, Rotterdam Fabrikanten van Wetenschappelijke,Scheikundige, Apothekers- en andere

PUBlSSIffiUM LIEBREICH en

World's Columbian Exposition te Chicago 1893,

Vereli-Teiitööiistellii AiMeriaffl 1895, Hoopte oiiteÉelm: EERE-KEÜIS

eene Medaille van H.H. M.M. de Koningin Wilhelmina en de Koningin-Regentes eene ^aauiejan^^^^ ^ Voedingsmiddelen en Hygiëne, Paleis voor Volksvlijt te Amsterdam 1895, Hoogste onderscheiding: „GRAND

nm.«iipcii! 56U*ta, & ¥41 Bil 1EIBI. .

l prospectus op aanvrage verklaar.

&

*fcSftft«Wft«**«4esaH»»»^""™»^—- ™

zijn van bekende zuiverheid en onovertroffene hoedanigheid.

DRIE hoogste bekroningen. Exposition Universelle d'Anvers 1894, „GRAND PRIX". Bakkerij-Tentoonstelling te Amsterdam, Eere-Diploma en Silv- Med., geschenk van H. M. de Koningin-Regentes.

MSbfflüWlfift4*yi«**

en

p

ADEP8 LiNAE BJD watervrij ADEPS LANA E BJD waterhoudend

praeparateD.

Generaal-Agenten voor NEDERLAND en de KOLONIËN:

C. & C. J. PLUIJGERS, te Rotterdam.

fn Opgericht A" 1849

Voor H.H. Apothekers verlaagd tarief.

Dr. J, LU Mie. Br, ï J. Proost.

OPWIJRDA'S DBÜKKEKIJ — DIEKEN.

IJzerhoudende eieren. Naar aanleiding van eene rnededeeling van Aufsberg, dat het hem gelukt is eieren met een groot ijzergehalte te verkrijgen bericht prof. Kobert, dat dit resultaat reeds vroeger door eenige zijner leerlingen en assistenten verkregen is. Tirmann heeft een dissertatie geschreven over dit onderwerp, waarin o.a. behandeld worden: overgang van het ijzer in de melk, overgang van het ijzer inliet kind en overgang van het ijzer in het kippenei bij voeding met ijzerhaeinol. Een der tegenwoordige assistenten van Kobert, P. Hoffmann is zoekende naar eene goede methode ter bepaling van het ijzergehalte van eieren en van urine van menschen en dieren onder normale omstandigheden en bij verschillende voeding. (Pharm. Ze.it. 1900 blz. 597).

Berichten. Men meldt ons uit 's-Gravenhage: Vinum Sanguinosum, het nieuwe „bloedvormend middel" waarvoor in den laatsten tijd reclame wordt gemaakt, maakte heden het onderwerp uit van een

Gr-ezodb-t

Andittnte I. W. een Provisor met vooruitzicht van associatie, in een oude soliede zaak in de Prov. Noordbr. Wegens gunstige ligging en uitmuntende ruimte, voor veel uitbreiding vatbaar. Brieven franco, met opgaaf van referentiën, ouder No. 153, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam,

tegen half Juni eene Assistente voor halve dagen, te Amsterdam. Brieven franco, onder No. 138, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

wordt gevraagd een Apotheker O. of N. W. Brieven franco, onder Lett. P. W., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

GEVRAAGD te Rott. tegen l Sept. eene Assistente interne P. G. Gezond gestel, gewoon aan drukke receptuur. Salaris f 300. Brieven franco, onder Lett. B.., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

APOTHEEK.

Gevraagd een m. Assistent intern, tegen l Augustus. Adres: G. A.CKENS, Apoth. Valkenburg (Limb).

Pepermunt, Conourreerende prqzen

rusten, trachtte hij de reactie teweeg te roepen door in de koude ongeflltreerde boter met furfurol en zoutzuur samen te brengen. Dit gelukte hem inderdaad. Waar• schijnlijk is het daarom, dat meermalen bij het waarnemen van de bedoelde furfurolreactie, verkeerdelijk geconcludeerd is op aanwezigheid van sesamolie, terwijl alleen de caseïne storend werkte. Waar dan ook in het door de Duitsche regeering voorgeschreven onderzoek op sesamolie in boter, uitdrukkelijk er op gewezen wordt, dat bij het uitvoeren der furfurolreaetie elke verwarming boven het smeltpunt der boter te vermijden is, daar had ook niet verzuimd mogen worden orn te verlangen, dat het botervet door filtratie of door oplossen in aether volkomen van caseïne bevrijd moest zijn. (Zeitschr. f. Unters. u. Genussm. 1900 blz. 288).

een jong Apotheker, liefst ongehuwd, op een der hoofdplaatsen van Java, orn als eene Assistente P, G. intern, in een pro- medechef eener Apotheek op te treden en vinciestad van Gelderland. Gemakkelijke met vooruitzicht deelgenoot te worden. Brieven met opgave van referentiën worwerkkring. den ingewacht onder motto Indiii, aan het Brieven franco, onder No. 152, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam. Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

J. B. DELIUS & Co.

J. ZWAARDEMAKER Cz. UTRECHT.

Daar boter naast geringe hoeveelheden melksuiker ook een weinig eiwitstoffen bevat zal volgens Arnthor, in verband met het bovenvermelde, bij verhitting van ongefiltreerde boter met zoutzuur eene violette verkleuring moeten ontstaan. Dit is werkelijk het geval. Ook in de koude kan deze reactie vaak verkregen worden, vooral na toevoeging van een weinig melksuiker. Daar het Amthor waarschijnlijk voorkwam, dat de suikereiwitreacties op de vorming van furfurol uit suiker beADVERTENTIES

Ziekte der nieren en blaas.

Weesperzijde 93.

Leonard en Smith hebben eene reactie op formaldehyde in melk gegeven (zie dit Weekbl. XXXV no. 42) waarbij melk bij verhitting met geconcentreerd zoutzuur violet gekleurd zou worden bij aanwezigheid van formaldehyde. W. W. Fiseher maakte de opmerking dat de reactie ook optrad bij aanwezigheid van boorzuur. Amthor echter deelt thans mede, dat elke melk bij verhitting met zoutzuur van 1.19 s.g., deze verkleuring geeft en wel om die reden, dat de bedoelde reactie toekomt aan eiwitstoffen in tegenwoordigheid van suiker. Met zure melk, waaruit de suiker grootendeels verdwenen is, lukt de reactie dan ook minder; voegt men echter een wenig melksuiker toe dan is de verkleuring duidelijk waarneembaar. Doch ook bij langdurig staan zonder verwarming kan men met zoutzuur en melk de bedoelde reactie te voorschijn roepen. Bij verwarming van vleesch of kippeneiwit niet zoutzuur ontwikkelt zich de "violette kleur slechts zeer weinig tengevolge van het geringe suikergehalte; sterker wordt de kleur bij toevoeging van een weinig suiker.

Haringvliet 27.

lac TOOI Btorlllaixiroa vao lDatluraootB& *CB 1,0 CD S,S IMa 100 «L U. 0.701m l.W, 1000 tó. M. C,- «n ».- miai /,

Keukenzout-Pastillcs oSK

Reactie op formaldehyde.

Beactie op sesamolie.

STEEDS V O O R R A D I G :

tal O*

Jodoform-Boagles, SSSS»

t» FuJh. Lcti^. •jas. w a *8* o*. « ö .———

". 5.

2 Juni 1900.

37" Jaargang.

reeds eenige jaren geëxamineerd, zoekt plaatsing in- of extern. Brieven franco, onder Lett. S., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam. Een Leeraar M. O. in een der hoofdsteden zoekt voor zijne dochter

Kunstmatlg-bcrcido

(dame) zoekt tegen l Augs betr. als PROYISOR (extern), bij voorkeur in Amst., Rott. of den Haag. Brieven franco, onder Lett. M. C., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Een med. dr. zoekt voor zijn dochter, die de Normaalschool afliep, een gelegenheid ter opleiding als Assistente. Brieven niet condities worden ingewacht onder Lett. B. S., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam. Verschenen bij J. VAN BOfiKHOVEtf te Utrecht :

in usum medioorum Trajeotinensium COLLEGIÏ Nosocomü pharmaoiae praepositus. Ingenaaid f O.4O; in linnen stenipelbandje f O. «O.

Verkrijgbaar in eiken Boekhandel.

Nederlandschc

t-m

Fabriek: Naesau'straat - EOTTËEDAM Met succes leveren wij

meirk JDELFT.j gesteriliseerd in geplornb. llesschen met gebruiksaanwijzing. Depots, 's Gravenhage: Apoth. Wed. T. D. VBIJDAG ZIJNEN, Gedempte Burgwal 22. Rotterdam: Wed. I-I. J. RENIER, hoek Kolkkade en Hoofdsteeg 43, tegenover Plan C.

B. YETH & Co., Delft.

chemisch zuiver

Gedistilleerd Water voor H.H. Apothekers in bemande ilesscheu van 60 liters inhoud. Ad. ter Cock — Amsterdam. Groothandel in

Chemicaliën, Drogerijen,enz. Achtergracht 14 — Frederiksplein.

bij maiulflesch ? Men vrugo prijs, niet opgave van gewenycht gehalte, onder Lolt. C. i*1.. Bureau van dit Blad.

als Aösistente in een Apotheek. Brieven onder No. 1603, niet condities, worden ingewaclit bij den Boekhandelaar H. N. MUL te Haarlem.

J. 0. LEUSDEET, gevraagd in een drukke Apotheek te Amsterdam, hetzy voor heele of voor halve dagen. Liefst spoedig. Brieven franco, onder Lett. J. C., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

der strafzaken voor het kantongerecht ter zake overtreding van do geneeskundige wet. Tegen den chuf apotheker van de centraal-apotheek „do Ooievaar" alhier was proces verbaal opgemaakt wegens het afleveren van een flacon Vinum Sanguinosum, zonder dat op de iiesch of op de verpakking iets was vernield aangaande de voorschriften waarnaar het vinuni bereid was. Dit geneesmiddel toch komt niet voor in de Nederlandsche pharmacopaea en in dat geval mag niet worden afgeleverd zonder vermelding der bereidingswijze. De beklaagde verdedigde zich niet de stelling dat Vinum Sanguinosum geen geneesmiddel is. Het zou hoogstens mogen gerangschikt worden in zekeren zin onder de voedingsmiddelen. Het wordt aanbevolen als versterkend middel voor zwakken en herstellenden en voor bloedvorming. Hij achtte dus een vermelding als bovenbedoeld niet noodig. Geneesmiddelen toch zijn die middelen die dienen om een ziekte te genezen of te verzachten en onder die vlag wordt Vinuni Sanguinosum niet aanbevolen. Subsidiair verdedigde de chef-apotheker zich met de bewering dat hij de vloeistof niet voorhanden had in de apotheek, doch in een kelder onder de apotheek gelegen. Deze mededeeling werd bevestigd door de assistente-apotheker, als getuige gedagvaard, en die dit onder-terrein niet als apotheek beschouwde, doch als bergplaats. In verband met de verdediging van beklaagde, achtte de ambtenaar van het openbaar ministerie mr. Van Haren Carspel, noodig de benoeming van een deskundige ten einde een onderzoek in te stellen naaide samenstelling van Vinuni Sanguinosum. Als deskundige werd door den kantonrechter benoemd de heer F. R. Vechtman, apotheker en scheikundige te J s-Gravenhage, die ter terechtzitting aanwezig was en binnen veertien dagen zijn verslag zal uitbrengen. De verdere behandeling van deze zaak werd hierop veertien dagen geschorst. (A7". E. C.)

Verbandwatten, Verbandgazen, Hydrophile-, Cambric-, Jodoform-, Flanel- en Tricot Zwachtels, Mosetig Battist, Billroth Battist, Gutta Percha Papier, Hospitaaldoek, Gummi Artikelen in alle soorten. Avtilculcii voor Ziekenverpleging. Conourreerende prigaen.

Prima qualiteiten. If5^" Etiquetten worden volgens opgave bedrukt. Kantoor en Magazijn \PrinsegracM 61, DEN HAAG. Telephoon Interc. 1026.

Uit de hand te koop om direct te aanvaarden De Nederlandsche Apotheek, van de Erven G. BOES lo Tilburg, met of zonder huis. Aanvrage franco, aan A. J. BOES te Tilburg.

Ter overname aangeboden:

eene jaren lang bestaande Apotheek in eene groote stad in Zuid-Holland. Ook is men niel ongenegen zich te associeeren. Brieven franco, onder No. 151, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Wegens dubbele zaken te koop aangeboden een Apotheek met grooten omzet. Brieven franco, onder No. 150, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Alg. Boekhandel

Raainisstr. 43 (plerij) AMSTERDAM beveelt zich beleefd aan voor de levering van alle Boekwerken, Tijdschriften etc. op Pharm. en Medisch gebied. Franco toezending; beatelkaarten op aanvrage.

levert tegen concurreerende prijzen franco A. A. BONNEMA, Apotheker, Apeldoorn. Ook verkrijgbaar in den groothandel.


wordt ter overname aangeboden eei: volledige apotheek-inventaris rnct voorraad geneesmiddelen. Alles zoo goed als nieuw. Flesschen met ingebrande etiketten. Brieven franco, onder Lett. A B. C., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Apotheker G. P. H. YROS, P. C. Hooftstraat 98 te Amsterdam, bereidt en levert

HAEMATOGEENFILLEN (waarvan elke pil overeenkomt met één gram Haematogeen) a f 1,10 per üacon.

VOOB LIJDERS AAN

SUIKERZIEKTE.

Gluten-, Soja- en Amandelbrood, tevens verkrijgbaar Aleuronaatbrood. AMSTERDAM. Or. C. P. KöHLEE. Weesper straat 29. Glufen-fabrikant.

te ROTTERDAM.

Zijne wereldberoemde Bronnen en Bronproducten zijn het beste en heilzaamste

Natuurlijk Geneesmiddel.

Voor Apothekers en 'Apotheekhoudende Geneeskundigen,

3DrInJs:3s:ia.reïi. IICL Ib.Ta.Is,

i

alsmede Xarlsbader Sprudelpastilles, Sprudelzeep, Sprudelloog en Sprudelloogzout zijn verkrijgbaar bij alle Apothekers, Mineraalwaterhandelaars en Drogisten.

van Ledden Hsilseboscii.

L ö b e l S c h o t t l a n d e r , Karlsbad (Bohemen).

Algemeene en Bijzondere Recepteerkunst ten dienste van Artsen en Apothekers, door L. VAN IÏALLIB. Zesde omgewerkte en vermeerderde druk. f 2,2ö ; fr. p. p. f2,35; gebonden f 2,60 fr. p. p. f 2,75.

beste, zuiverste en goedkoopste. Vraagt gratis monster en prijsopgave.

De Natuurlijke Karlsbader Minerale Wateren, Sprudelzouten, gekrist, en in poeder voor

„De chemische bestanddeelen der drogerijen heeft de Schrijver zoo volledig mogelijk in aanmerking genomen, doch', met het oog op het doel, bij voorkeur slechts de werkzame vermeld."

Latijnsoh-Nederlandsch Woordenboek op de Pharmacopoea Nederlandica. Met b knopte omschrijving van Kunstwoorden en Eigennamen. Herzien en in overeenstem1 rning gebracht met de Editio III door Dr: Y. H. ROGGE en L. VAN ITALLIE. Tweede druk. / 1,60; fr. p. p. 7 1,70

Schema der Qualitatieve Chemische Analyse van anorganische verbindingen. / —,40; fr. p. p. f —,45.

Spitzen's Werken. . Debereiding der samengestelde praeparaten van de Pharmacopoea Nederlandica (Pharrnaceutische Techniek).

*

A. -^.J^^J^JSs^^LJ^^.^,^^

Dn agenda der Algemeene vergadering van de Ned. Maatschappij t. b. der Pharmaoie. DOOR

4

P. VAN DER WIELEN, Apotheker en Assistent bij het Onderwijs in de Pharmacie en Galenica aan de Universiteit te Amsterdam. Met 5 figuren in den tekst. Prijs: f 0,75; fr. p. p. f 0,80.

P. VAN DER WIELEN. Waarde-bepaling van eenige medicinale |* Zeepen. Bekroond antwoord op de Prijsvraag, uitgeschreven door de Commissie fsvan Beheer over het Opwijrda-Fonds. iw. Prijs: f 1,00; fr. p. p. f 1,05. . |f 3fog slechts eiikele ex. voorhanden, iu

SPRUYT, HILLEN & Go. Sloetstreueit

Verbandstoffen-Fabriek Aseptische en Antiseptische Verbandstoffen en Artikelen voor Ziekenverpleging.

Specialiteit aseptisch Jodoformgaas, gecontroleerd en gesteriliseerd volgens de methode van Dr. G. ROMIJN.

Latijnsohe Themata voor a. s. Apothekers-Assistenten. Tweede druk. ƒ —,35; fr. p . p . / —,40.' Uitgewerkte Recepten ten gebruike bij Opwijrda's Recepteerkunst. E e r s t e h o n d e r d t a l . Vierde druk. / —,50; fr. p. p. /—,55. ld. T w e e d e H o n d e r d t a l . Derde druk. f -,50; fr. p, p. ƒ —,55. d. D e r d e H o n d e r d t a l . Tweede druk. / — 5 0 ; fr. p. p. / -55.

Prof. wTstöeder. .

INALE

voldoende aan de eischen der Ned. Pharmacopee. Goedkoopste adres in Nederland.

Be Erven fel E. ÏARHINK, W'yjnkoopers

lünstgöterii f.

AMSTERDAM.

Spuistraat 303 AMSTERDAM. Chemisch, Physisch, Phammceutisch en wetenschappelijk glaswerk. Ryks-Leverancier van Nederland en Ned.Indiö gevestigd: 18-10. Alle Apparaten worden in don kortst mogelyken tyd precies volgens model of lookening in do glasblazery' vervaardigd.

Geschiedenis der Pharmaoie in Nederland. In opdracht van de Ned. Maatschappij ter bevordering der Pharmacie. : 464 Bladz. f 4.—.

H. J. F. Vraagstukken met beredeneerde oplossingen ter beoefening van natuur- en scheikunde voor a .s. Apothekers-Assistenten. f 1,25; fr. p. p. ƒ 1,35. Een nieuw Fharmaceutisoh Adresboek, vermeldende de namen, woonplaatsen en het jaar van promotie dor gevestigde Apothekers en Militaire Apothekers in Nederland en zijno bezittingen. Naar officieel e gegevens tot den laatüten tyd by'gewerkt. In linnen band. Prijs f 1,25; fr. p. p. f 1,35.

Frjj» per Jaargang, franco per post, f 5,90. Adverténtiën: vsn 1—5 regels ƒ \,—. elke regel meer 20 Cts. en 10 Ct«. voor een N°. Tan het blad. E«n AbOBBCBflnta-tarlef ü op aanvrage verkrijgbaar.

EERSTE BLAD.

, Verschenen bij D. B. CENTEN, Amsterdam: •ie ,• •

/ —,40; fr. p. p. / -,45

T

Redacteur: L. VAN

Karlsbader Mineraalwater-Verzending.

Opwijrda;s Werken. | -H

MALAGA 'tan. Et III

i -

Eeceptentaxe voor Nederland. Zevende vermeerderde druk. Gebonden. Prijs f l ,60; franco p. p. f 1,70. USfr" ,.Voor alle Apothekers onontbeerlijk." Pharm. WeeJcbl. 7 Jan. '99. ÏPg"~ „Uitmuntend bewerkt en keurig uitgevoerd." Geneesk. Cour. 22 Jan. '99. fp|F" „Dit werkje, dat in geen apotheek kan gemist worden, kan de eenheid in de prijsberekening der recepten, die nog niet bereikt is, zeer bevorderen." Ned. Tijdschrift v. Pharmacie, Juni 1899.

HAEMATOGEEN in flacons van 200 cM:i. a f 0,60.

N°. 6,

9 Juni 1900.

de firma M. P. POLLEN & ZOON,

^Enkelvoudige en samengestelde Geneesmiddelen (Simplicia en Galenica). Met alphabetisch register. f 2,25 ; fr. p. p. / 2,35. U5§"" Dit werk is ter vervanging van Opwijrda's Handleiding voor Adsistenten in de Apotheek, sinds lang uitverkocht _ Wijlen Prof. T. A. FLüCKIGER gaf van dit werk eene zeer gunstige recensie en zeide o. a. het volgende:

ASPIRINUM. FOKMQGELATINUM. HEEOïNÜM. TANNALBINÜM. TANNIGENUM. TANNOPOBMÜM. TANNOPÏNUM. VINUM MYBTÏLLI, Ook verkrijgbaar in den Groothandel.

Let op de voorletters der firma.

in alle sterkten, levert tegen oonourreerende prjjzen

Uitgaven D. B. CENTEN, AMSTERDAM:

L. van Itallie.

Jaaï

Supra fijnen Spiritus alsmede: gemethyleerden Spiritus ; * *gang.

Hexamethyleentetramine (Urotropine) 10 Grm. a f 0,25; 50 Grrn. afl,-. V. VANITALLIE, Apotheker, Amsterdam.

bereiden en verkoopen:

Wijnhandelaars — 0Hofleveranciers • " " • • LEIDEN A .. 1805.

37

Haematogeen a 30 ets. por fiacon. Tannalbinum f —,80 por 50 gram; f 3,75 per 250 gram.

WIJNHANDELAAR

Raamgracht 9,

AMSTERDAM.

Direct geïmporteerde Bordeaux, Port, Sherry en Madeira etc.

Zuivere Cognac. IMPORT en EXPORT.

Kantoor': WAAMGKACHT O.

HERFST & Co., 3flesschenMedoc . 3 „ Ry'nwyn 3 „ Port . 3 „ Madeira

Wijn- en Cognac-Importeurs.

TELEPHOON No. 2697. Binnenkant 38, Amsterdam. P R O E P M A N D J E S : 6 üesschen Medoc . . . . 6 f 19 PK » iiünwijn . . .

17,65

33

„„ port . . . . Madeira . . . .

f 16,-

6 „ echte pr. Cognac. De wijnen syn gegarandeerd zuiver. Franco, tegen postwissel of rembours. GOEDKOOPSTE ADRJSS VOOR WEDERVKRKOOPERS. — VRAAG PRIJSCOURANT. • OPWIJRDA'S DRUKKERIJ — DIEREN.

(Vervolg van No. 5). Elke poging die aangewend wordt om geheim- of patentmiddelen te bestrijden kan rekenen op onze medewerking. Die middelen toch zijn niet alleen schadelijk voor de financieele belangen van den apotheker, want daarop alleen mag geene bestrijding worden gebaseerd, doch zij ondermijnen de grondvesten waarop de pharmaceutische ethica is gebouwd en berokkenen groote schade aan de volksgezondheid. De strijd tegen die middelen behoort daarom niet uitsluitend van den .apotheker uit te gaan en de helaas maar al te dikwijls in den wind geslagen raadgevingen van de Vereeniging tegen de kwakzalverij, die door het publiek ten onrechte als de woordvoerster van geneeskundigen en apothekers wordt aangezien, verdienden door gezaghebbende kringen te worden herhaald en tevens met ijver te worden ondersteund. Doch op het gebied van geneesmiddelen is eenieder deskundige. De hofnar van Prans I, die dien vorst het bewijs leverde, dat ieder zich geroepen voelt geneeskundigen raad te verleenen, zou ook in onze dagen geen moeite hebben om zijne stelling waar te maken. Aan die vrijgevigheid, met welgemeend medisch advies, gaat eene lichtgeloovigheid in de werking van aangeprezen geneesmiddelen gepaard. Eene lichtgeloovigheid die meer gegrondvest is op de schoonklinkende beloften eener advertentie of van het papieren kleed, dat het middel omgeeft, dan wel op zijne' innerlijke hoedanigheden. Indien het voorstel Dordrecht, om tot de vorming van een internationalen bond te geraken tot wering van zoogenaamde patentmiddelen, dan ook op dergelijke middelen doelt zouden wy zelfs een stap verder willen gaan. Van internationale bonden en congressen gaat weinig kracht uit. De meest ideeële bond de internationale vredebond leidt zelfs schipbreuk. Hoe wil rnen dan op belangstelling en invloed rekenen van een bond tot wering van patentmiddelen? Alleen de regeeringen kunnen hier ingrijpen en wellicht ook internationaal vruchtbaar werkzaam zyn. In verschillende landen is op dit gebied veel goeds verricht. Rusland, Oostenryk en Duitschland, om van andere landen niet te spreken, hebben hunne wetgeving en ook in Zwitserland, waar het specialiteitendom ijverig bloeit en bijna elke apotheker zijn eigen specaaliteit er op na houdt, zyn de voorbereidende stappen gedaan om tot eene behoorlijke rekening te komen. Te Zürich heeft eene interkantonale conferentie betreffende de aankondiging en den verkoop van geheirnmiddelen plaats gehad, waarin een ontwerp-verordening werd vastgesteld, die waarschijnlijk door alle kantons zal worden ingevoerd. De toelichting die Dordrecht tot zyn voorstel geeft doet ons vermoeden, dat niet de wering van dergelijke patentmiddelen, doch uitsluitend die van geneesmiddelen die door patenten beschermd zyn bedoeld wordt. Als voorbeelden worden Haematogeen, Tannalbine en Tannigeen aangehaald, waarvan het eerste door de wy"ze waarop het in de dagbladen wordt aangeprezen zeker in de termen der bovenbedoelde Zwilsersche verordening zoude vallen. In hoeverre door een internationalen bond dergeiyke

I^ALLIE, te Rotterdam.

UITGEVER:

D. B. C E N T E N , patentmiddelen kunnen worden geweerd is ons niet recht duidelijk. Patentmiddelen zijn het voor ons land ook niet, daar wij geene patentwet bezitten; hoogstens kan de naain door inschrijving bij het bureau van den industrieelen eigendom tot privaat-bezit worden gemaakt. In het buitenland kunnen deze middelen wel als patentmiddelen worden aangemerkt, doch dan vervalt natuurlijk het geheim der bereidingswijze daar bij de verleening van een patent de bereidingswijze publiek wordt. Reeds het verschil in wetgeving verhindert eene internationale bestrijding dier middelen. Strikt genomen is het internationalisme niet eens noodig. Indien hier te lande genoegzaam samenwerking wordt gevonden', zal het doel, dat Dordrecht zich voorstelt en dat alle mogelijke ondersteuning verdient zeker worden bereikt. Onder de onderwerpen besproken tusschen gedelegeerden van de Maatsch. t. b. der Geneesk. en die der pharmacie behoorde ook het tegengaan van de wijze waarop nieuwe geneesmiddelen in den handel worden gebracht. Nu bezit onze Maatschappij voor pharmacie eene commissie voor het onderzoek van spécialités en wij twijfelen niet of deze zal ook bereid gevonden worden als commissie van advies voor nieuwe geneesmiddelen op te treden. Benoemt de Maatsch. v. Geneesk. eene dergelijke commissie, werken beiden te zamen en publiceeren zij de uitkomsten hunner onderzoekingen in wijden kring, dan zal het streven van het Dordtsche departement spoediger in goede resultaten omgezet worden dan bij het aanwenden van pogingen om tot een internationalen bond te geraken het geval zal zijn. (Slot volgt.)

Wetenschappelijke Mededeelingen. Natuurlijke en kunstmatige bronwateren door J. J. HOFMAN. Bij alle volkeren zoowel van den tegenwoordigen tijd als uit vroeger jaren is het water steeds beschouwd als een der noodzakelijkste levensbehoeften en het gebruik daarvan in verschillende vormen niet alleen als een middel orn zijne gezondheid te bewaren, maar ook als een voortreffelijk middel om bij doelmatige toepassing de verlorene gezondheid weder te kry'gen. De verschillende wijzen van toepassing der baden, de temperatuur bij welke men het bad gebruiken moest, de aromatische en geneeskrachtige bestanddeelen welke men er aan toevoegde en vooral die welke moeder natuur aan het water had toevertrouwd, waren oorzaak der heilzame werking, welke het verblijf in verschillende badplaatsen op het rnenschelijk organisme veroorzaakte. Bij de ouden waren dan ook de meeste bronnen gewyd aan Hercules, den zoon van Jupiter en Alcmene, die met buitengewone krachten begaafd als zinnebeeld der menschelijke gezondheid en kracht geëerd werd. Op deze zelfde gezondheidbrengende eigenschap welke bij verschillende bronnen werd waargenomen is ook gebaseerd het verhaal der mythologische verjongingskuren van de bronnen van Juventia, de nimf, welke door Jupiter in een bron veranderd, alle badenden jeugd en kracht teruggaf. De meest beroemden dezer bronnen bevonden zich te Patrai en Argos en het is niet onwaarschijnlijk dat het staalhoudende bronwateren waren welke evenals Haarlem, Spa, Pyrmont en Suhwalbach heden ten dage aan

De stukken, welke men wensclit opgenomen te 21011, worden op Dinsdag verwacht bij den Bedftcteur. De Advertentiën tot Donderdagavond bij den Uitgerer; tot Vrijdagmorgei ion Opwgrd&'i drukktrij, te Di»r»n.

de dochteren der 19de eeuw,, toen ter tijde aan de blonde Hebe de frissche blozende kleur der jeugd deden behouden. De gezondheidstempels of Asklepieeën der oude Grieken, waar de zieken door de priesters behandeld werden, waren bij voorkeur gebouwd op hooge gunstig gelegen plaatsen, waar gezonde frissche lucht werd ingeademd en in welker nabijheid zich eene heldere, dikwijls ook eene warme of koolzuurhoudende bron bevond. De monumentale gebouwen, die de Romeinen stichtten overal waar zij bronnen ontmoetten, de zorg die zij besteedden aan het onderhoud dier badplaatsen en de weelde, waarmede zij ook in hunne paleizen hun bad inrichtten, zijn even zoovele bewijzen voor hunne bekendheid met den hygienischen invloed die bronwateren en baden uitoefenen. De groote zorg welke toen ten tijde aan het nemeu van een bad besteed werd, de verschillende geriefelijkheden waarmede deze inrichtingen werden omgeven en de onderdeelen waaruit zulk een badinrichting bij den rijken patriciër bestond, worden door Vitruvius in zijn „de Architectura" omschreven. Na zich in het apodyterium van zijne kleederen ontdaan te hebben begaf men zich naar het onctuarium, waaide slaven den bader met welriekende oliën inwreven en masseerden. Vervolgens kwam men in het sphaeristerium, de gymnastiekzaal, om na eenige lichaamsbewegingen zich eerst te begeven naar het laconicum een droog zweetbad, dat toegang gaf tot het caldarium een bad dat met heet water gevuld was.'Van daar begaf men zich naar het tepidarium eene ruimte met vochtige lauwwarmen damp gevuld welke weder den overgang vormde tot het frigidarium, het koude bassin waar men gelegenheid had te zwemmen. Na afloop omhulden de slaven den bader met den sindon, droogden hem af om heui na eene vernieuwde besprenkeling met-welriekende wateren en oliën naar de kleedkamer terug te brengen. De eerste daad van gastvrijheid welke men den vreemdeling bewees, was dat men hein naar het bad geleidde, welks weldadige invloed hem spoedig de vermoeienissen van de reis deden vergeten. Door den invloed van het water werden de legers der Romeinen na hunne groote veldtochten voorbereid op de nieuwe ontberingen welke zij moesten doorstaan. Maar e venzoo werd het bad boschouwd als behoorende voor eene ceremonie of verschillende gewichtige gebeurtenissen. De priester baadde zich alvorens hij zijne offerande aan de goden bracht en evenzoo lezen wy dat Socrates z|jn bad nam alvorens hij den giftbeker zou ledigen. In den laatsten tyd van het Romeinsche ryk had men niet alleen talrijke plaatsen waar zeebaden of mineraal water gebruikt werden, maar men kende toan reeds badplaatsen zooals Bajae, waar vele zieken heengingen tot herstel hunner gezondheid, maar waar tevens vele patriciërs kwamen die naast deze goede gaven ook weelde en genot verlangden, zoodat ook toen ter tijde die bronnen veel bijbrachten tot bloei en welvaart der nabygelegen plaatsen. Te recht dagteekent dan ook uit dien tijd het „Aquae condunt urbes" want dank zij do vermaardheid die vele bronwateren verkregen, dank zij de monumenten en gebouwen die aldaar werden opgericht zijn vele steden gesticht of groot geworden. Onder de 62 by' do Romeinen bekende badplaatsen bevinden er zich nog verschillende die hunnen roem in den loop der eeuwen hebben behouden en sedert dien tyd voort zijn gegaan in voldoende hoeveelheid bronwater dagelijks te produceeren. Hiertoe behooren b. v. in Italië de Aquae Segestinae bij Segesta in Sicilië do Aquae Cajae, bij Vitorbo, in Duitschland do Pontos


Mattiacae het tegenwoordige Wiesbaden, Aquae Aureliae Baden Baden, in Frankrijk de Aquae balneariae Luxonienses, Bagnères de Luchon, de Aquae Gratianae, Aix les Bains en in België Tungiï het tegenwoordige Tongeren. Door de oude schrijvers wordt ook reeds onderscheid gemaakt in de samenstelling dezer verschillende minerale wateren en hoewel eene wetenschappelijke kennis omtrent de samenstellende bestanddeelen hun ontbrak verschaften het empirisch onderzoek en de vergelijking met andere wateren hen dikwyls zeer juiste gegevens. Zoo sprak men van de warme zoutbaden in Sicilië en van de zwavelbaden van Bajae, terwijl Plinius in het algemeen de bronnen verdeelde in zwavelhoudende, bitumineuse, nitreuse, ijzerhoudende, zoutige en zurige wateren. Ook werd er onderscheid gemaakt tusschen de drinkbare bronwateren en die welke alleen voor baden dienden, zooals de Aquae Segestinae en de Aquae Cutiliae welke volgens Plinius bitumineus en salpeterachtig waren. Omtrent de geneeskrachtige werking dezer wateren vernemen wij dat Strabo eene wonderdadige bron kende die blaassteenen en graveel verwijderde en dat Theopompus eene bron gevonden had die spoedig wonden deed genezen. Als geneesmiddel werden de minerale wateren evenals het gewone bronwater reeds aangewend in de 4de eeuw voor Christus door twee Grieksche geneeskundigen Herophilos en Oribasis en 300 j. v. G. door Eurusistratos. In Kome was de eerste, die eene bepaalde studie maakte van het water als geneesmiddel, de eerste hydrotherapeut dus, een zekere Antonius Musa die ten tijde van Keizer Augustus het koud water in verschillende vormen aanwendde bij de behandeling zijner patiënten. Door deze nieuwe geneeswijze had hij het geluk Augustus die ernstig ziek was en reeds de zegels van het Keizerrijk in handen van Agrippa had gesteld, van den dood te redden en do erkentelijkheid van den grooten Keizer te verwerven. Deze dankbaarheid ging zoo ver dat Augustus een standbeeld voor hem deed oprichten naast dat van Aesculapius en alle beoefenaren der geneeskunde tot den stand der patriciërs verhief. Sedert dien tijd is deze onderscheiding blijven bestaan zoodat zelfs tot in de 16de en 17de eeuw in Frankrijk bij het overhandigen van het diploma van geneeskundige een gouden ring werd gegeven, in signum nobilitatis ab Augusto et senatu Komana. medicis concessae. Ten tijde van Nero, was het vooral Charrnia die met zijne koudwaterkuren de bewondering der Eomeinen opwekte, zoodat ouden en jongen van dagen in zomer en \vinter koude baden en douches gebruikten en de Keizer zelfs zoo ver ging, dat hij sneeuw vermengde met het water waarin hij zich baadde. In het algemeen .werd het gebruik van verwarmd water als drank en als bad onnatuurlijk gevonden en daarom als ongezond verworpen, of zooals Plinius zegt „Notandum est nullum animal -calidos potus sequi, idioque non esse naturales." Langzamerhand schijnt echter die voorliefde voor het gebruik van koud water verminderd te zijn en in tegenstelling daarmede zien wij in latere eeuwen het drinken van heet water als geneesmiddel ten zeerste aanbevelen. In de zeventiende eeuw vestigde Herman v. d. Heijden weder de aandacht op het gebruik van koud water, maar het is vooral in deze eeuw dat Vincent Priesnitz op den Grafenberg bij Freiwaldau in Silezië en Pastoor Kneipp te Wörishofen de koudwaterkuren weder deden herleven. Yan de verschillende minerale bronnen welke in de tijden de Romeinen en Grieken bekend waren hebben verschillenden hunne beteekenis en aanzien verloren terwijl anderen zijn uitgedroogd of op andere wijze verdwenen. Vooral na den val van het Romeinsche rijk werden verschillende bronnen die veelal aan heidensche afgoden gewijd waren door de Christenen verlaten en van de verschillende monumentale gebouwen aldaar opgericht, bleven slechts de ruïnes over. Eerst in de 10de eeuw toen de geneeskunde vooral door de Arabieren beoefend werd, werden de oude ervaringen van Plinius en Galenus weder beproefd door Avicenna en zijne tijdgenooten. In plaats van de bronnen uit de oudheid ontwikkelden zich in de middeleeuwen in Duitschland, Aken, Baden-Baden, Eins, Pyrmout, Wiesbaden, Nieder Selters, Bilin, in Frankrijk Bourbon l'Archambault, Bourbon-Lancy, Pougues en anderen en ook daar zag men rijke en welvarende plaatsen zich ontwikkelen door het drukke bezoek en het gebruik dat van deze minerale wateren gemaakt werd. In Frankrijk heeft vooral Karel de Groote die o. a. de baden te Aken deed herstellen verschillende badplaatsen en bronwateren woder uit hunne vergetelheid gehaald, rnaar na zyn dood verminderde die belangstelling weder en hield alle vooruitgang op dit gebied even als op zooveel unüei; stil. Eerst tegen het einde der 15do eotivv werden de verschillende minerale watoren on hun invloed op hot;

menschelijk organisme, door de geneeskundigen nader bestudeerd en verschijnen er verschillende wetenschappelijke werken en verhandelingen over dit onderwerp. Een der eerste bekende werken .op dit gebied is in 1498 geschreven door Juan Michel; Savonarola en handelt over de bronnen in het algemeen en over die van Italië in het bijzonder. In 1596 verscheen een werk van André Baccius over de voornaamste bronnen van Europa. In de 17e eeuw schreef Cpnrad Gesner een boek over de bronnen in Zwitserland, Hoffmann over de Duitsche, bronwateren. Allen en Lijster over de Engelsche bronnen te Bath en Buxton terwijl Boijle eene meer volledige studie over alle bronwateren publiceerde. In de 18e en 19e eeuw nemen da.belangstelling en de wetenschappelijke richting by de beoordeeling en beschrijving der verschillende minerale \vateren steeds toe zoodat de literatuur over dit onderwerp thans zeer uitgebreid en het aantal boeken en verhandelingen over de verschillende bronnen legio is. ,rOok van regeeringswege tbegon men in verschillende landen meerdere aandacht te, schenken aan de verschillende mineraalwaterbronnen en badplaatsen, welke in hun omgeving veel welvaart brachten, maar ook langzamerhand verzamelplaatsen werden van spelers en kwakzalvers, die daar profiteerden van de lichtgeloovigheid der patiënten. Hendrik IV benoemde daarom ook intendanten en opperintendanten over de badplaatsen welke toezicht moesten houden op den goeden gang van zaken en deze maatregel werd door zijne opvolgers van hem overgenomen. Ook het wetenschappelijk onderzoek werd in Frankrijk van regeeringswege aangemoedigd. Zoo belastte o; a. de academie van wetenschappen te Parijs twee zijner leden Duclos en Bourdelin met het onderzoek van alle Fransche bronwateren, welke arbeid in 1670 en 1671 voltooid werd. Hoewel de scheikunde toen nog op zeer lagen trap stond is deze arbeid toch hoogst belangrijk omdat zij aanleiding gaf tot verschillende merkwaardige ontdekkingen en den stoot gaf tot uitbreiding en aanvulling van dit onderzoek. Fr. Hoffmann vond het koolzuur ' als bestanddeel der bronwateren en noemde dit gas, dat door van Helmont in 't begin der; 17de eeuw als gas sylvestre onderscheiden was, de spiritus rnineralis der bronwateren. Black die in 1757 ook het rnagnesiumsulfaat aantoonde als bestanddeel van vele bronwateren gaf aan het koolzuur den naam van gebonden lucht omdat hij aantoonde dat het in de carbonaten in gebonden toestand voorkomt; Monnet in 17GS en Bergmann in 1774 toonen het. bestaan van zwavelwaterstof aan in de verschillende zwavelbronnen. In 1773 werd door het Fransche gouvernement besloten een nieuw onderzoek te doen plaats hebben van de verschillende bronwateren en deze arbeid werd opgedragen aan Venel, professor te Montpellier, de eerste die reeds in 1755 beproefde het Seltzerwater kunstmatig te bereiden. Zoo heeft zich geleidelijk dit wetenschappelijk onderzoek ontwikkeld en daar het gepaard ging met de vermeerdering onzer scheikundige kennis, is het mogelijk geweest dat door de geheele wereld overal waar minerale wateren van eenige beteekenis bestonden eene analyse werd gemaakt van de bestanddeelen dier bronnen en van de verhouding waarin zij daarin voorkomen. De Heilquellen-analysen van 'Fr. Raspe bevatten o. a. de volledige analysen van 2863 bronwateren. Tot de belangrijkste zouten welke in deze verschillende minerale wateren voorkomen, behooren in de eerste plaats de koolzure, zwavelzure én zoutzure verbindingen van Natrium, Kalium, Magnesium, Kalk en IJzer. Behalve deze bestanddeelen welke ongeveer in ieder mineraalwater voorkomen,'vindt men nog verschillende meer speicfieke bestanddeelen zooals zwavelverbindingen zwavelzuur ijzer en aluin,'geringe hoe veelheden lithiumzouten, bromiden en jodiden, arsenigzure zouten en ammonium verbindingen. In zeer geringe hoeveelheden komen verder voor, baryuni, strontium, mahgaanzouten en eenige andere melaalverbindingen. Bijna altyd worden geringe hoeveelheden kiezelzuur aangetroffen, terwijl ook phosphorzuur, salpeterzuur en boorzuur in gebonden toestand veel voorkomt. Enkele malen wordt oi a. in vulkanische streken, zoutzuur, en zwaveligzuur .in ongebonden toestand aangetroffen. De Sungi Paït of Zoutzuurbeek in Oost-Java bevat o. a. 0,8 procent zoutzuur benevens ijzerchloride en aluin. , Als gasvormig bestanddeel is het voornamelijk het steeds in mineraalwateren voorkomende koolzuur dat daarin onder meerderen of minderen druk opgelost voorkomt. In den regel vindt men daarnaast geringe hoeveelheden zuurstof ca stikstof, by zwavelbronnen zwavelwaterstof, somtijds óók koolwaterstoffen en o, a. in enkele bronnen in Hongarije kooloxysulfid. Organische stoffen komen slechts in geringe hoeveelheden voor on diegenen welko er in voorkomen zijn

slechts zeer onvolledig onderzocht. Zoo zijn daarin nog niet nader gedefinieerde humuszuren aangetoond, ook werden geringe hoeveelheden mierenzuur en azijnzuur somtijds aangetroffen, terwijl anderen den eigenaardigen bouillongeur van den Karlsbader Sprudel, de bronnen te Gastein en Wiesbaden meenen te moeten toeschrijven aan pyrodruivenzuur, doch in het algemeen kan men deze minimale hoeveelheden organische stof als eene quantité negligeable beschouwen. Worde vervolgd.

Onderzoek van urine door de combinatie van vriespunt- en bloedlichaampjesmethode. (Vervolg), EENIGE OPMERKINGEN'. I. Opmerking. De eerste opmerking betreft een verschijnsel, dat spoedig in het oog valt, wanneer men ten einde den voor de vriespuntbepaling benoodigden tijd te bekorten, de urine eerst in ijswater geplaatst heeft. Het gebeurt dan niet zelden, dat een volumineus neerslag ->van ;uraat optreedt. Dat heeft natuurlijk insgelijks plaats, wanneer men de eigenlijke vriespuntbepaling uitvoert, en wat hier van gewicht is, dat verschijnsel kan niet zonder invloed blijven op de grootte der vriespuntverlaging,- deze toch moet daardoor te klein uitvallen. Het verwondert mij, dat men dit toch vrij dikwijls voorkomend verschijnsel niet vermeld vindt bij de schrijvers, die zich met vriespuntbepalingen van urine beziggehouden hebben. Slechts Bouchard (1. c.) maakt er melding van, en verdunt om aan het bezwaar te gemoet te komen, de urine rnet 1—4 volumina water. Deze methode schijnt mij niet gelukkig toe; in de eerste plaats toch wordt op deze wijze iedere bij de vriespuntbepaling der verdunde urine gemaakte fout tot niet 5 vermenigvuldigd, wanneer men de gevonden waarde op de onverdunde urine overdraagt. Daar nu bij tamelijke geoefendheid toch nog fouten van 0.005° in het gemiddelde van drie vriespuntbepalingen mogelijk zijn, kan de gemaakte fout 0.025° worden. Onder deze omstandigheden ware het beter het uraatsediment geheel te verwaarioozen en de urine dus niet te verdunnen; uit mijn proeven toch is gebleken, dat de uraten hoogstens een vriespuntverlaging van 0.051° vertegenwoordigen. Bovendien is hun aanwezigheid bij de bepaling van het vriespunt volstrekt niet hinderlijk of nadeelig. In de tweede plaats veroorzaakt zulk een aanzienlijke verdunning met water. een. relatief- groote toeneming der dissociatie en daarmede een stijging der vriespuntverlaging. Een voorbeeld moge dit in het licht stellen. A A Gevonden Berekend voor de onverdunde urine. Onverdunde uraatarme urine — 2.061 — 2.061 10 cM3 urine -f- 10 cM3 water — 1.071 — 2.142 10 10

+ 20 „ + 30 „ + 40 40 „

„ „

_ 0.725 — 0.546 —

2.175 2.184

10 „ „ „ — 0.441 — 2.205 Men ziet, dat de vriespuntverlaging met de verdunning toeneemt, en wel by 4-voudige verdunning met 2.205° _ 2.061" = 0.144". Nu kan men deze laatste fout bijna geheel uit den weg ruimen, wanneer men de urine, wier uraten door afkoeling neergeslagen zy'n, affiltreert en van de heldere vloeistof den invloed der overeenkomstige verdunning met water vaststelt, om deze dan bij de uraatrrjke urine in rekening te brengen. Bij deze rekening verwaarloost men alleen den invloed van de verdunning der uraten op de dissociatie. Het daarmede overeenkomende bedrag is echter gering, daar de uraten zelf een relatief geringe vriespuntverlaging vertegenwoordigden. De invloed van het volume der uraten op de concentratie der overige urinebestanddeelen kan men evenzeer buiten beschouwing laten, want centrifugaalproeven hebben ons geleerd, dat bij urinesoorten, die met uraat verzadigd waren, het volume van het sediment zich om l pCt. bewoog. Intusschen blijft dan het eerste bezwaar tegen een veelvoudige verdunning, d. i. vermenigvuldiging van iedere fout rnet het getal, dat de procentische verdunning aanwy'st, bij de bewuste correctie toch bestaan. Daarom hebben wij nog een andere methode beproefd. Deze bestaat daarin, dat men de urine afkoelt door y's water of, wat sneller gaat, door heen -en weerbe wegen in het koudmakend mengsel, vervolgens een zeker volume by'v. 15 cM3 der troebele vloeistof centrifugeert en de heldere urine verwijdert. Van deze vloeistof wordt het vriespunt bepaald. Het sediment wordt in heet water opgelost en tot 30 cM3 gebracht, dus tot het dubbele volume der urine, waarvan het afkomstig was. Van deze uraatoplossing wordt de vriespunt verlaging bepaald en na vermenigvuldiging met 2 by' die der heldere urine opgeteld. Weliswaar heeft men, gelijk gezegd, door verdun-

ning der uraten tot het dubbele volume de vriespuntverlaging een weinig verhoogd; daar echter de met de uraten overeenkomende vriespuntverlaging op zich zelf niet groot is, wy vonden in maxima 0.051°, mag hier de invloed der Vermeerderde dissociatie verwaarloosd worden. Ook kan men de geringe hoeveelheid urine buiten beschouwing laten, welke zich na het centrifugeeren nog tusschen het sediment bevindt. Deze tweede methode om den invloed van het uraat in aanmerking te nemen, is niet moeilijk uit te voeren. Men moet natuurlijk over een centrifuge beschikken. Ieder klinisch laboratorium bezit echter zulk een machine. Deze kan zeer eenvoudig zijn, want het uraat-sedirnent laat zich gemakkelijk naar den bodem slingeren. Ten slotte geloof ik, dat wanneer geen groote nauwkeurigheid verlangd wordt, men niet ver van de waarheid is, wanneer men bij het afzetten van uraatsediment, bij de gevonden vriespuntverlaging van de gefiltreerde of niet gefiltreerde urine 0.04° optelt. II. Opmerking. De tweede opmerking geldt het zoeken der 'grensoplossing,- waarbij kleurstof. uit de bloedlichaampjes. treedt. Bij de groote verscheidenheid in de samenstelling der urine, gebeurt het niet zelden, dat iedere aanwijzing betreffende de verdunning, welke de urine vorderen zal om kleurstofuittreden uit de bloedlichaampjes te veroorzaken, ontbreekt. In dit geval is het gewenscht, eerst te constateeren, waar ongeveer de grensverdunning gelegen is. Daarom worden de vloeistoffen met 5 droppels bloed vermengd: 5 cM3 urine -\- 2 cM3 water, -f- 4 cM3, + 6 cM", . -(-' 8 cM3, -+- 10 cM3, -f- 12 cM3, -f 14 cM3 water. Reeds een uur daarna is men in staat te beoordeelen, waar ongeveer de grens gelegen zal zijn. Rondom déze concentratie kan men nu eenige nieuwe verdunningen bereiden, die dichter bij elkander gelegen zijn, d. i. met verschillen van Va. c^3 water op 5 cM3 urine. 2—3 uren na instelling dezer mengsels met bloed kan men met nauwkeurigheid vaststellen, waar kleurstof begint uit te treden. Zoo gewenscht, kan men dezen tijd nog zeer verkorten door centrifugeéring der mengsels. Hiertoe kan men de bij Muencke's centrifuge behoorende spits uitloopende buisjes gebruiken of ook de trechterbuisjes, welke ik vroeger heb aangegeven ten behoeve van de vergelijking van het bacteriënvolume in twee culturen en voor de studie van den invloed van zoutoplossingen op het volume van dierlijke cellen. Inwerking van die vloeistoffen gedurende Va' uur, vóór het centrifugeeren, is geheel voldoende j -het centrifugeeren zelf. neemt by een 1600voudige omdraaiingssnelheid niet meer dan l/4 uur. Niet zelden gebeurt het, dat reeds de onverdunde urine kleurstof uit de bloedliehaampjes doet treden. Het is dan noodig, dat men een bekende hoeveelheid keukenzout in de urine brengt. Hiertoe kan men twee wegen inslaan: of men kan een zekere hoeveelheid Na Cl in de urine oplossen, of een bekende hoeveelheid eener geconcentreerde oplossing toevoegen. Daar men een dergelijke oplossing altijd gereed kan hebben en wegen meer tijdroovend is dan afmeten, is de laatste methode te verkiezen. (Slot volgt).

Betrekking tusschen het chloor- en salpeterzuurgehalte in verontreinigd weiwater van bewoonde plaatsen. Wanneer grondwater door faecaliën verontreinigd wordt vindt men naast een groot gehalte aan chloor meestal ook eene niet onbelangrijke hoeveelheid nitraten. De stikstof n.l. wordt langzamerhand in ammoniak en daarna in salpeterzuur omgezet en in dezen laatsten vorm by voorkeur door den grond geabsorbeerd. Verder zal men in een dergelyk verontreinigd water dikwyls eene aanmerkelijke hoeveelheid sulfaten, ontstaan door oxydatie van zwavelverbindingen en door permanganaat oxydeerbare organische stoffen, aantreffen. Bezit de bodem echter een groot oxydeerend vermogen dan worden deze organische stoffen omgezet in water en koolzuur, welke laatste verbinding in den vorm van carbonaat teruggevonden wordt. Werkt de grond eindelijk goed lïltreerend dan zijn op eene diepte van 4 —5 M. slechts weinig microorganismen meer waarneembaar en kan men op bacteriologische wijze de verontreiniging met faecale stoffen niet meer aantoonen, ofschoon het hooge gehalte aan nitraten, chloriden, sulfaten en carbonaten . duidelijk de bedoelde verontreiniging doen herkennen. König heeft door onderzoekingen van welwateren in oude stadsgedeelten van Pruissen eene bevestiging gevonden van het feit, dat bij eene aanwezigheid van weinig micro-organismen en van organische stoffen, de hoeveelheden vaste stoffen en daarin van zwavelzuur, chloor en salpeterzuur zeer hoog kunnen zijn. Het bleek daarbij ook opvallend, dat er eene constante betrekking bestaat tusschen het gehalte aan beide laatstgenoemde verbindingen. Trouwens Ballo was by zijne onderzoe-

kingen van bronwateren in Budapest tot hetzelfde resultaat gekomen. ': Verder mag het niet aan verontreiniging met faecaliën toegeschreven worden wanneer men bronwateren vindt, die chloor- of zwavelzuur of zelfs salpeterzuur elk afzonderlijk in groote hoeveelheid bevatten, want K. heeft voorbeelden van dergelijke ' watersoorten onder handen gehad, die deze bestanddeelen aan toevallige omstandigheden te danken hadden. Alleen wanneer men bronwater aantreft met een gelijktijdig hoog gehalte aan de 3 genoemde verbindingen, kan1 men met groote waarschijnlijkheid concludeeren tot de aanwezigheid van bodemverontreiniging met faecale Stoffen, hetzij van verschen of vroegeren datum. Of een dergelijk water, ook als het vrij is van organische stoffen, als drinkwater geschikt is, kan niet door den chemicus worden beslist. Waar men echter een water dat nitrieten en ammoniak bevat afkeurt, niet om de schadelijkheid van deze verbindingen als zoodanig, rnaar wegens de vrees voor verontreiniging, in de bron met faecale stoffen, daar moet diezelfde vrees ook bestaan wanneer men de eindproducten der oxydatie van de faecaliën m het water terugvindt. In een dergelijk geval zal alleen de chemische analyse de vroegere verontreiniging kunnen verraden, het bacteriologisch onderzoek zal hier vaak in gebreke biijven. (Zeitschr. f. Unters. d. Nahr. u. Genussm. 190'0 blz. 228.)

Bereiding van praeparateri welke zeer fijn verdeeld kwik bevatten. De bereiding, waarop Blomquist patent genomen heeft, berust op de eigenschap, dat de amalgamen van aluminium en magnesium gemakkelijk onder elke indifferente stof verdeeld kunnen worden onverschillig of die stof poedervormig, deegachtig of vloeibaar is. Het kwik is in deze praeparaten niet in den vorm van bolletjes maar eenigszins in amorph aanwezig, zoodat zelfs bij eene vergrooting van 200 maal; met het microscoop geene bolletjes waarneembaar zyn. Te bereiding der amalgamen verhit men kwik met magnesium- of aluminiumpoeder en eene geringe hoeveelheid kaliloog tot het kookpunt. Deze laatste bijvoeging is' van belang omdat daardoor vuurverschijnselen van explosieven aard (die anders bij de verhitting van kwik met de genoemde metalen optreden) en daarmede gepaard gaande verliezen door vervluchtiging van een deel van het kwik of verbranding van magnesium tot oxyde, vermeden worden. Als indifferente bijvoegingen van deze amalgamen kunnen krijt, kool, magnesia enz. gebezigd worden. (Ghem. Zeit. 1900 blz. 444.)

Vervalsoht'e Vanille. Men verlangt van eene goede vanille, dat zij vleezig en zoo veel mogelijk met vanilline-kristallen bedekt is. Het uitkristalliseeren van: de vanilline begint eerst bij de bewaring en vordert dikwijls veel tijd. Terwijl de bourbonvanille, die in Duitschland vooral voor pharrnaceutisch gebruik in aanmerking komt, aan deze eisenen voldoet, gebeurt het wel met minderwaardige handelssoorten, dat zij zich niet met kristallen willen bedekken. In Hamburg is men nu onlangs op eigenaardige wijze er in geslaagd aan dit bezwaar tegemoet te komen; men heeft n.l. benzoëzuur op de vanille laten sublimeeren. De kristallen van dergelijke vanille rageeren zuur. Om benzoëzuur aan te toonen verzamelt men een aantal kristallen, lost ze in aether op en schudt de oplossing met natriurnbisulfiet om . e vent-aanwezige vanilline te verwijderen. De aetherische oplossing levert bij verdamping kristallen van benzoëzuur, die door oplossen in ammoniak, indampen, opnemen in water en toevoegen van ijzerchloride aan het ontstaan van het vuilroode neerslag van ferribenzoaat'; herkend kunnen worden. Vanille met kristallen van benzoëzuur is uiterlijk nauwelyks van goede vanille te onderscheiden. Op eene soort van Tabi'ti kon deze vervalsching aangetoond worden, terwijl eene andere kleinpeuh'ge soort van het Carolina-eiland Jap bovendien.nog met heliotropinegearomomatiseerd was. (Pharm. Zeit. 1900 blz. 415.)

Personalia. De milit. apoth. Ie kl.' K. Verlaan wordt l Augustus overgeplaatst van Breda' naar Amersfoort.en de milit. apoth. 2e kl. C. T. Leusden van Amersfoort naar Breda. De nieuwben, mil. apoth. 2e kl. D. Bolten is werkzaam gesteld by' het mil. hosp. te Utrecht. Geslaagd te Utrecht brj het theor. apoth. ex. Hendr. Cohen en Hart. Cohen en by' het aanvullingsex. dieren delfslofkunde J. Koert en I. Harting. Te Leiden bij het theor. apoth. ex. mej. M. Myers.

Openlijke Correspondentie. N. te M. De heer Knipscheer te Bdarn, deelt ons het volgende mede: Het blauwe anker is misschien aldus te verwijderen: De blauwe plekken worden eerst geappliceerd met eene geconcentreerde KMnO^ opl. en korten tijd, b.v. 5 min., daarna met eene geconcentreerde Na! S03 opl. met HC1 aangezuurd. Deze beide applicaties worden verscheidene malen herhaald. Vermindert de blauwe tint van het anker na 5 malen appliceeren nog niet, dan kan nog eens geprobeerd worden met eene bij 60° C verzadigde opl. van KMn04 in verdund HN03. (Ook bij 60° aanwenden). Tinct. GaulUieriae. Men vraagt om een voorschrift van dit praeparaat. Het is ons onbekend en wij vermoeden dat hier Spiritus Gaultheriae (U. St. Pharm. 01. Gaultheriae 5 cM3 — Spiritus 95 cM3) wordt bedoeld.

Berichten. De Saatscour. n°. 126 bevat de statuten van de Nederlandsche Cocaïne-fabriek, te Amsterdam. Doel: het vervaardigen van cocaïne volgens de Pharrnacopaea Germanica III en de verkoop van het fabrikaat en der bijproducten. Duur: tot 31 December 1950. Kapitaal f 12,000, verdeeld in 12 aandeelen, elk groot f 1000.

Apothekersbediende-examen. Breda. l en 2 Juni. Geëxamineerd vijf mannel, candidaten. Afgewezen vier. Geslaagd : de Heer M. van den Ende, geb. te Berkel en Radenrys. 5 en 6 Juni. Geëxamineerd vijf vrouwel. candidaten. Geslaagd : Mej. H. A. Eichholtz, geb. te Goes. Zwolle.

l Juni. Geëxamineerd twee vrouwel. candidaten. Geslaagd : Mej. S. C. S. Beek, van Kampen. „ E. Ph. Corporaal, van Kampen. 5 en 6 Juni. Geëxamineerd vijf vrouwel. candidaten. Geslaagd : Mej. T. E. de Groot, van Enkhuizen. „ J. C. Moonen,.van Arnhem.

Ingezonden. Mijnheer de Eedacteur. Door uitlandigheid het Pharmaceutisch Weekblad van 26 Mei j.l. niet gelezen hebbende, waarin gij zoo welwillend waart, een advies op een door mij gestelde vraag te geven, was oorzaak dat Dr. Druif en zeer te recht zich genoodzaakt gevoelde het ingezonden stuk in Uw blad dato 2 Juli j.l. ter opname aan te bieden, waaraan door U ook is voldaan. Ik bemerkte toen, er door mij onwillekeurig een schrijffout in het U gezonden copie was begaan, echter te laat om een rectificatie te verzoeken. Het niet voor mij hebben van het origineele recept, de gewoonte dat meestal Oleum Olivarum als Constituens wordt voorgeschreven, hebben alleen tot deze vergissing aanleiding gegeven. In een persoonlijk onderhond met Dr. Druif heb ik ZEd. daarvan zoodanig overtuigd, dat eene vredelievende oplossing daarvan het gevolg is geweest. U dankende voor de opname J. M. POLAK. Apotheker. A'DAM, 5 Juni 1900.

Verbetering. In No. 5 gelieve men onder Personalia in plaats van dr. Mr. A. Bouma te lezen de Hr. A. Bouma.

In een der noordelijke provinciesteden wordt gevraagd een N. W. of O. W., liefst tegen l Juli of Aug. Assistentie aanwezig. 1 Br. fr. motto „Apotheek ' a. d. Boekh. VAN DRUTEN, Sneek.

Apoth. te Gorinchem, vragen eene Assistente extern, P. G. Salaris f 700, tegen p°. Juli of Aug.


37e Jaargang.

Naamlooze Vennootschap

9

_ _ voorheen ÜTERMOH LËN A Co. Weesperzijde 99.

Directeur: C. F. UTERMöHLEN.

Amsterdam.

T W E E D E BL1D.

Gerechtigd tot het voeren van het Wapen van H. iV3. de Koningin-Weduwe.

ADVEBTENTIËN.

Bekroond te AMSTERDAM, ROME, 'sHAG-E, AMSTERDAM, GENÈVE, DORDRECHT met de Hoogste Onderscheiding. De fabriek staat onder toezicht van de Heeren Dr. G. HONDIUS BOLDING-H, DE. J. K. VAN DER HEIDE en B. A. VAN KETEL , Bacterioloog.

Gecomprimeerde - Gesteriliseerde Watten in rolvorm. Een strook watten van de gewone dikte, 4. Va Meter lang en 10 of 20 c.M. breed, is opgerold en geperst tot eene rol van 10 c.M. diameter. Deze rol zit in eencarton, met oen gleuf aan den bovenkant, waardoor de watten worden getrokken. Na sterilisatie wordt deze carton geplaatst in een stevige glacé cartonnen doos met klapdeksel.

M»».

is

je

meest

pra|;tische verpakking voor steriele watten.

tegen een salaris van f 600 'sjaars, benevens geheele Inwoning enz. Belanghebbenden, mits ongehuwd, worden uitgenoodigd zich met opgaaf van leeftijd, tegenwoordigen werkkring en overlegging van getuigschriften of adressen ter informatie schriftelijk aan te melden vóór 16 Juni a.s., terwijl daarna op 19, 20 en 21 Juni, tusschen 11 en 2 uur gelegenheid wordt aangeboden zich in persoon te komen presenteeren bij den Directeur van bovengenoemd Ziekenhuis, R. MOQUETTE.

8 TT *7r\ i?. ITO'ïFTr J^^J-cbJLk &r os ,£jn.

AMSTERDAM, 1900.

APOTHEKERS.

J. LEVERANCIERS van

concurreerende prijzen. Zalfpotten van porselein met celluloid- en houten deksels. Pillenflesschen met celluloïd-, houten-, nikkel- en nikkelblikdeksels. Specialiteiten tot het installeeren van volledige Apotheek-Inrichtingen met en zonder ingebrande etiketten.

Stoom Drop-

J^ÉM

en

PROVISOR.

AMSTERDAM.

APOTHEEK.

Medicij nglas-Fabrieken

Gevraagd een m. Assistent intern, tegen l Augustus. Adres: G. ACKBNS, Apoth. Valkenburg (Limb).

VAN

GEVRAAGD mot l Aug. een mannelijk Assistent in- of extern, flink salaris. Brieven franco, onder No. 157, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

STEEDS VOORRADIG:

PRIMA QUALITEÏT MEDICI JNGLAS , in wit, half wit en bruin glas. STOPFLESSCHEN, wijd- en nauwm., tot den bekenden prijs. Verder: Potjes en Pillcnfl, inetcell, en houten deksel, Spanen en Cartonnen Döozcn en alle verdere Apotheekbenoodigdheden.

Magazijnen: AMST P.S.

Geldersche Kade 77. Prijscourant wordt op aanvraag franco toegezonden.

- ROTTERDAM - GRONINGEN. Haringvliet 27.

Ged. Zuiderdiep 297. D.RGLM.:2HOO

üne wereldberoemde Bronnen en Bronproduoten zijn het beste en heilzaamste

Natunrljjk Geneesmiddel. De 'Natuurlijke Karlsbader Minerale Wateren, Sprudelzouten, gekrist. en in poeder voor

IDrlzaJüsruLreaau in, Ib.ia.Is, alsmede Karlsbader Sprudelpastilles, Sprudelzeep, Sprudelloög en Sprudelloogzout zijn verkrijgbaar bij alle Apothekers, Mineraalwaterhandelaars on Drogisten.

•Wx lfflt"Tteiii(ieter iet sclaal van AlniiÉi _w.

•*•« fc M W M I A I A *

drie jaar in de Apotheek werkzaam, accuraat en netjes kunnende recepteeren, zoekt plaatsing in een der groote steden van ons land. Brieven franco, onder Lett. ï. H., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

(dame) zoekt tegen l Augs betr. als PROVISOR (extern), bij voorkeur in Amst., Rott. of den Haag. Brieven franco, onder Lett. M. C., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Een Apotheker N. W. stelt zich beschikbaar tot het waarnemen eener Apotheek, bij voorkeur te 'sGravenhage. Brieven onder Lett. G., aan G. J. C. SCRINERIUS, boekh. Utrecht.

.

MU

*A*M*U*U*MUA

t" O t / t X J X U t l

UJU£U11

KJIUIJ

Ulo

IIQUU.VU[f

Sopra fijnen Spiritus alsmede: gemethyleerden Spiritus in alle sterkten, levert tegen oonourreerende prezen

de firma M. P. POLLEN & ZOON, te EOTTERDAÏl

L ö b e l S c h o t t l a n d e p , Zarlsbad (Bohemen). OPWIJBDA'S DRUKKERIJ — DIEREN.

i W. P. G.,

niet te jong, eenvoudig, en meer prijs stellende op goede behandeling dan hoog salaris. Brieven franco, onder Lett. C., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

In eene Academiestad wordt gevraagd een Provisor. . . Brieven franco, onder Lett. P. IJ., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

1B

ilc meest praktische, incest duurzame eu meest betrouwbare constructie, omdat de schaal ook ingesmoltcn, elke Kiontecxing met inetnnl vermeden, losraken der schroef onmogelijk is, eu zoodoende eeuo volkomeue desinfeclie mogelijk inuiikt. Nu ook met „blauw" gekleurde huisjes, waardoor de stand gemakkelijk afgelezen kan worden. 'Betrouwbaarheid gewaarborgd. Met certificaat van controle in uikkel-etui pel dozijn 16 Mk. Benige fabrikant WILHELM UEBE, Fabriek van thermometers voor gonoesheoren, ZERBST (Duitschlond.) Wereldtentoonstelling ühicago: 2 Diploma's on 2 Medailles.

ter overname aangeboden, zeer geschikt voor een protest. Apotheker. Goede vooruitzichten. Brieven franco, onder Lett. C. A., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Zinkvitriool techn. wordt -billijk aangeboden, Aanvragen worden ingewacht onder Lett. A. B., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Peptone Gornélis Kufeke's Kindermeel Importeurs: van SCHAICK & BALJON Rotterdam. Prijscouranten en brochures worden aan H.H. Apothekers en Apotheekhouderide Geneeskundigen gaarne franco toegezonden.

Typen in alle talen. Voor het- zelfdrukken van klein drukwerk. Speciale prijscourant gratis en franco.

CARLJAGKKHamtiiirs-HotaMue. „j 10 Liter van f 0,85 de Liter af, bij grooter hoeveelheden belangrijk goedkooper. — Volkomen zuiver en voldoende a. d. e. d. N. Ph. III. — (Origineele fusten voorzien 'v/h. cachet d'origine v/h. Syndicaat van Grooth. te Malaga).

Vraag prijsc. en proeven aan: Filiaal te den Haag: C. L. DROSS AERS DROSSAERS,BEUNK&CO. te Breda. r < *iSS " Leveringen naar de Koloniën geschieden uitsluitend door het Filiaal te den Haag=

•^y

v

~

Ctaiscïe en Ptamaceiitisclie Apparaten en Utensiliën. Levering tegen de eoncurreerendste prijzen van alle soorten kartonnen doozen met of zouder firmanaam.

ïAHIKAim AMSTERDAM.

Leveren aan H.H. Apothekers en Drogisten alle soorten van

P E P E R M U N T EN

Gomartikelen van prima kwaliteit tot zeer concurreerende prijzen.

MALAGA Men bestelle: TANNAS CHININI Ed. III „Bakker"; bijna smakeloos. Zeer gunstig beoordeeld door Prof. STOEDEE. Zie Prijscourant. Origineele verpakking per l Kg-, V 2 Kg., V* Kg-

eene nette Assistente N. W. P. G., extern, f 32 p. m., in Badplaats, gedurende seizoen of langer. Br. fr., met getuigschr. en alle inl., onder Lett. Q. A., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Gevraagd tegen l Juli een Assistente N. W. P. G. int. in eene niet drukke Apotheek. Brieven met opgaaf van conditiën onder Lett. J. H., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

voldoende aan de eisenen der Ned. Pharmacopee. Goedkoopste adres in Nederland.

De Erven ¥ei E, f ABSHK, Wynkoopers

AMSTERDAM.

Spuistraat 303 AMSTERDAM. Chemisch, Physisch, Pharmaceutisch en wetenschappelijk glaswerk. Rijks-Leverancier van Nederland en Ned.Indiö gevestigd: 1840. _ Alle Apparaten worden in den kortst mogelijken tijd precies volgens model of toekening in de glasblazerij vervaardigd.

van c1 e Kesselbrunnen en het Ivninchen ' * te BAD EMS-. zijn te verkrijgen bij de Hoofd-Agenten voor Nederland:

Op een groot dorp wordt tegen half Juli of l Aug. e. k. gevraagd eene

APOTHEEK. Zeer

uit de hand te koop een Apothekers-opstand met flesschen, potten, balansen en voorradige geneesmiddelen. Brieven franco, onder Lett. P. Z., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Tweeleeuwensteeg 6, hoek Jufferstraat ROTTERDAM.

is tegen concurreerenden prijs verkrijgbaar bij de firma

te LEIDEN. Uitgaven D. B. CENTEN, AMSTERDAM':

L. van Itallie.

In NoordBrabant wordt zoo spoedig mogelijk een Provisor gevraagd intern. Brieven franco, onder Lett. P. V., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Lijnbaansgracht 344|7

Kb* w •

Gevraagd tegen l Juli Provisor intern, flink salaris, aangename werkkring. Brieven franco, onder No. 154, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

wordt te Amsterdam in een drukke Apotheek gevraagd een Assistent m. of vr. extern, voor heele of halve dagen. Conditiën mondeling te bespreken. Brieven franco, onder No. 155, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Kantoor en Magazijn: Geldersclie Kade No. 20-24.

Ned

Een JongoiensclK,

Tegen voordeeligen prijs

groen, wit en gekleurd. Stopflesschen, wit en gekleurd Glas, met hooge en platte dekselstoppcn, tot de .meest

sche

Een mannelijk Assistent kiin te Amsterdam geplaatst wordenBrieven waarin veimeld wordt waar informatiën te bekomen zijn, worden franco ingewacht onder No. 156, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Apothekersbediende N. W.,

is voor H.H. Collega's ook in den groothandel verkrijgbaar a / 1.65 het kilo.

G•

tegen l Juli of later een geroutineerd mannelijke of vrouwelijke Assistent tegen nader overeen te komen conditiën. Brieven onder Lett. ï., bij W. E. J. TJEENK WILLINK, te Zwolle. In het Ziekenhuis der Rijks-Universiteit te Leiden wordt tegen l September a. s. gevraagd een mannelijke

Solut. Album, ferrio. dyalis. KOEK

. 6.

9 Juni 1900.

j. N. Waiter en Zoon,

Verbandwatten, Verbandgazen, Hydrophile-, Cambric-, Jodoform-, Flanel- en Tricot Zwachtels, Mosetig Battist, Billroth Battist, Gutta Percha Papier, Hospitaaldoek, Gummi Artikelen in alle soorten. Artikelen voor Ziekenverpleging.

Concurreerende prijzen. Prima qualiteiten. HPfT" Etiquetten worden volgens opgave bedrukt.

Heerengracht 222, te Amsterdam. Wederverkoopers genieten flink rabat.

per 1000 f 0,SO 2000 of meer - 0,75 p. m. Zending franco onder rembours. Emballage vry. Firma HERTSTEIN-SCHOUTEN, Apothekers, Marnixstraat 201, Amsterdam.

/kwL'ttJUiJlJl»)

3 Heerengracht 3,

Kantoor en Nag&z\]ia:PrinsegracM 61, DEN HAAG. Telephoon Interc. 1026.

G. L.

Alg. Boekhandel

n Levert franco zuiveren ™

in kisten van af 12 liter-fiessohen

MWsstr,43(ialerii)AMSTEEDAF è, f l— per liter» beveelt zich belnefd aan voor de Ie verin, van alle Boekwerken, Tijdschriften etc. o Pharm. en Medisch gebied. Franco tot zending; bestelkaarten op aanvrage.

(Kist en flesschen inbegrepen). Op fust, van 60 liters en hooger, voor^lige conditiön.

_Enkelvoudige en samengestelde Geneesmiddelen (Simplicia en Galenica). Met alphabeliscli register. f 2,25 ; fr. p. p. / 2,35. 1 j$8JÊ~ Dit werk is ter vervanging van Opvrijrda's Handleiding voor Adsistenten in de Apotheek, sinds lang uitverkocht. Wijlen Prof. T. A. FLüCKIGER gaf van dit werk eene zeer gunstige recensie en zeide o. a. het volgende:

„De chemische "bestanddeelen der drogerijen heeft de Schrijver zoo volledig ; mogelijk in aanmerking genomen, doch, met het oog op het doel, bij voorkeur slechts de werkzame vermeld."

van Ledden Hulseboscli. Receptentaxe voor Nederland. Zevende vermeerderde druk. Gebonden. Prijs f ï,60; franco p. p. f 1,70. Ipp^ ,.Voor alle Apothekers onontbeerlijk." Pharm. Weekbl. 7 Jan. '99. IP!?*" „Uitmuntend bewerkt en keurig uitgevoerd." - Genecsk. Cour. 22 Jan. '99. §PÜF" «Dit werkje, dat in geen apotheek kan gemist worden, kan de eenheid in de prijsberekening dor recepten, die nog niet bereikt is, zeer bevorderen." Ned. Tydschrift v. Pharmatic, Juni 1899t

Opwijrda's Werken. Algemeene en Bijzondere Eeoepteerkunst ten dienste van Artsen 011 Apothekers, door L. VAN ITALLIE. Zesde omgewerkte en vermeerderde druk. / ,9,25; fr. p. p. ƒ 2,85; gebonden f 2,60 fr. p. p. f 2,75. Latijnsoh-Nederlandsch Woordenboek op de Pharmacopoea Nederlandica. Met beknopte omschrijving van Kuus t woorden on Eigennamen. Herzien en in overeenstemming gebracht met de Editio III door Dr. Y. I-I. ROGGE en L. VAN ITALLIE. Tweede druk. / 1,60; fr. p. p. / 1,70

Schema der Qualitatieve Chemische Analyse van anorganische verbindingen, / -40; fr. p. p. f -,45.

U I F \A II. J. l i VI Vraagstukken met beredeneerde oplossingen ter beoefening van natuur- en scheikunde voor a .s. Apothekers-Assistenten. f 1,25; fr. p. p. / 1,35.


,^^.^

Verschenen bij D. B. CENTEN, Amsterdam: ,6

8BB

JJ

DOOR

4

P. VAN DER WIELEN, .

JJ

Budapest

Purgeerrniddel.

l

Kaiz. r n Kon. Hofleverancier.

. Sinds. 34 jaren, beproafa,.

i

ile.

]r sf

Met 5 figuren in den tekst. Prijs: f 0,75; fr. p. p. f 0,SO.

f/r

P. VAN DER "WIELEN. Zeepen.

•a

•r ¥ k

Apotheker en Assistent bij het Onderwijs in de Pharmacie en Gulonicrt aan de Universiteit te Amsterdam. +ï J.

t Waarde-bepaling van eenige medicinale f

Bekroond antwoord op de Prijsvraag, uitgeschreven door de Commissie f

van Beheer over het Opwijrda-Fonds. Prijs: f 1,00; fr. p. p. f 1,05.

->;!

fr fr

Hfog sleclits enkele es. voorliaitdcii.

*

Het beste

j

O

NATUURLIJK

BITTERWATEfL

attesten » van specialiteiten en practiseerende geneesheeren aller landen.

fr

Yoor Apothekers en Apotheekhoudende Geneeskundigen,

•%v

Redacteur: L. VAN ITALLIE, te Rotterdam.

werkt spoedig-, saclit, zeker en aangenaam.

"^^^^^^^^^^^^^^^^^•^••^••-tF^-^^'^^^'^fc

tienoisseling si/ men gewaarschuwd! Prospectussen, Aanp]akbilletten en andere Reclame-middelen ovjex

Slpetstrsua/t

Verbandstoffen-Fabriek Aseptische en Antiseptische VerbandstofFen Artikelen voor Ziekenverpleging.

Specialiteit aseptiseh Jodoformgaas, gecontroleerd en gesteriliseerd volgens de methode van Dr. G. ROMIJN.

AMSTERDAM. Opgericht A° 1849

Pepermunt, Jujub.es, Drop, - en

QQ-vl Q"h n of'ct ^SlfflW^fi^ Jffll 11-^1^ PJi-forTirofor Oö)Ai6llll8r S ^^üli^w^^^^^™»^^ Jjiüüol Wo/uöl ®

'

der industrie-en Handelsvereniging C. VAM EPENHUIJSEN ZWIJ^DRECHT, bereidt ook praeparaten op bestelling. MEN VEA&E OETEBTE.

JJ

Concurreerende prijzen.

Achtergracht H — (Adolf ter Cock) — Amsterdam.

Pharmaceufssche Praeparafen, Chemicaliën,

Stoom Zeep- Eau de Cologne- en Parfumeriën-Fabriek v/h. SANDERS & Co., Kon. Stoom-ZeepfaMek, LEIDEN. in gedecoreerde doosjes van bovenstaande grootte en in blikken van 1, 3, 5 of 10 Kg.

VAN LEDDEN HULSEBOSCfl, Amsterdam. Kantoor en Magazijn: AMSTERDAM, O. Z. Voorburgwal 125.

GOED DEK KAAM AANDUIDEN

Telephoon-

PASTILLES VICHY-ÊTAT

aummers:

HoeleliJkB spfjsYertsrlng.Z of 3 na den maaltijd.

Q*ttnblikkeIljK alcalinlscb—spilBverterend en gasachtig water.

ZOUT VICHY-ÉTAT

Ooi kunstmatig spijmrterirad water te maken.

levert legen concurreerende prijzen franco A. A. BONNEMA, Azwtheker, Apeldoorn. Ook verkrijgbaar in deu groothandel*

AMÖÏEEDAM: 858. t : 717.

UTRECHT. 3No.

Specialiteit voor de inrichting van compleete

Bacteriologische, Chemische, landbouw-, Pharmaceutische, Physische en Suiker-Iaboratoria, alsmede

APOTHEKER volgens de tischtn der wetenschap.

ATELIER Toor

KunstglasMazerij en Slijperij.

-

fe&ctol

,

itxtr. Cascar. Sagrada Tabl. O.J^l en 0,19, 10 «L U. 0,41 ea 0,W. ^ RnillPÏPC ""'" TMÜia Arsonto, Attol, ÜU lWï

" 6 /.ri:tf=:ir3ltt. AWO). *cd co». SO «-U. li

7c!aa, sroiittcijt cpbibuJ. ol. H. fl,— rcrt 503/B-

t?

lasssni, t o t 8? o.H. larij. O , $« ,'rt M 'Jt au 4» ^ b 1.0 M otte- ehen rood iooa u. td'j(l«otl S", l «n )i =z H. 0,:o, S*. I=sU .! 18— , l»* M. 1.6* « ta «jloas & O rjl- 0,5*. K', i =3 U. 0,tü. & 10 M. H. 1.10, 0,6 tal C.) 61 tnlDfcr raiïwstf twwttnrt , t*al ro*Jkooper Ifcat» Aütt«>UrJa . «orden c ''- 'cl. '"' "• "'«"«A „'BMWd u „,,„ „o,»» DÏ. JüiWW, rwl el-losrxJn* PU/ hot e» wfc ctrocïw. i» A . r, Oehhlth, l PuA. op 10,0 Aq. Centnlbhll 4. Chirurg 1858 o' l Crl UI to i:. K*, l tUrk, 9 altteV (O, 1 000 «. U. !>,— , l lic» 100 «tcj.-:i, f'ini. u. 0,30, 0,70, o,eo. i na. E,—, ai» 10 «. u, o^tb. cp 100 i^,, l C;l. 10 H. M', l, 9, l U.*,-, I,i0, 0,7» n»l 11'/..

Au; PasUiles voer gabca

mr zietaTBrjipi ei

CariolpastSllcs ii'i^t Soda-siercllsecrlngs-PaaÜSC/1. 10 ]«« voor ttefl!lM«rtQ m iMliiUMBba K. U. l, W II 1,1».

iv

uil 01. Owni, OalAtlo» nn Art.: t«cbt of S'brd oplouonil. 10—

lieutozont-pjsülles yg1»

Zonder tfic>T& vord^o tfle vaa O u.m.

° 1,0 ra 1.9 [Ma l DO u U. 0,1» «l 1,«0, 1000 .L H. «,- .= «,UMtfl,

inS.Kd, IM~.U l 7,0, ».l «0,7 U. B.H,

> u l,7t ur

vsttacd. K*. I, l, i 100 et. U. 1,40. 9,(0. ar. KMVX] l—, ut tioU. uil 01. Onua. 1-:.0 Drootuvrtur, d*t, Boetla Mmd £trcórtl>« btr&ttacd la S trootlcn. Doo^lM 10,0 UroDmioui p«ï II

t ». Sf. O tf., 10* ». IL 9.—, 1,00, 0,ö, l/l ea S.O U, O. «,M. ttorica b BtluinraHi c*«s*5fl* 8a»attfc(l». nul

krajjr Ou Drooinwttiri «k koajXt

l voomoïe om «« l" TOlfo l 100 M 100 kil» tcxt!» t U l.JO oa

ra o.l

Op aanvrage wordt eene schets (lichtdrukteekening) franco toegezonden van houten apotheekopstand, alsmede eene lijst van de benoodigde ingebrande üesschen.

Het beste en goedkoopste adres.in Nederland voor Geïllustreerde prijscourant op aanvrage

BldyB.-TsMet(en (oxtoünof, 1000 >L s. ii. —

Alle organische Ceneesmld-

Wijn- en Cognac-Importeurs.

.,

TKLEPHOON jffo. 2697. 38",

P KOEF MANDJES: 6f l e s s c h e nMedoc . . . .

3 üosschen Medoc . 8 „ Rijnwijn 3 „ Port . Madeira

6 3 3

„ „ „

Eijnwijn . . . Fort . . . . Madeira . . .

6 „ echte pr. Cognac. De wijnen zi/jn gegarandeerd zuiver, 'franco, tegm poslwissel of rembours. GOEDKOOPSTE ADEKS VOOR WEDEKVEKKOOPEKS. — VRAAG PRIJSCOURANT.

D, v. d.

WIJNHANDELAAR

et

m o,».

vonetw OTMÜ. 100 ut. U. 1,70.

AMSTERDAM.

VlUtlU» !•*•). IK* *»!•

l Cm K. IJ» n i,- ««

ac'/,V, i'lü ^ poM«'»te<wM0» •nirókosul. . (kllcT. o, m»a« bmi «MKa tKJ-

>n Hitto om> Mia. tf mum 11.00 = üufc 1,U.

n» «"•

odldlenn, ÜUlt.7 TH]tot»-7

Brieven franco, onder Lett. P. X., aan hel. Bureau van dit Bind, te Amsterdam.

Inrichten van complete apatheken met ingehrand schrift.

Aniittjtisc&e

ÜYarlnm-Tabletttu

PRIJS GEVRAAGD van

A. B. C. Code Used.

Telegram-Adres: MAINI Jr.

SPECIALITEIT:

refpi »ao mlniïtr waard*. , Jkü* Ttrp»iïin»flD *!Jn na iwwn«tiaGcl W)il*tii»«k «uorzica. frflfTQ *ew3rtt83&Jö Jlnn» It ger«£tl£<J tot bal «rnirfis-» dor Ansorer-Pwiitlle*. ^aUtinet «a T«rtakllns «epitontacul. IcJJon i: icod. pcw, tiLsu* cii3,, aaJera

'*

BOTTERDAM, W-yjnhaven 95. ANTWERPEN, Rw de Hollande 22.\

: 2604.

Protuklen met natuurlijke zouten getrokken uit de wateren. Hen lische het merk VICHY-ÉTAT. 0,000» a& 0,001, tacftt WcC tOdo

. fabriek van gïuum ciflB. piepuatda Bonglcs,

r. Oftit

O M. EMMEL, Adlor-apothoek, MQnchen, Sendlingerati-aat 13. »—*»--l*,—*• ** . > << ..«**(.•».!

Pr\j» per J&nrgang, franco per post, / 5,90. AdrwUnütn: van l—5 regels f t,—. elke regel me«r 20 Ct«. «n M) Cti. TOOI een N°. VBO het bltd. X«n AblBBIBintl-Urlef a op aanvrage verkrijgbaar.

U I T G E V E R ; •;•„

D. B. C E N T E N ,

werden op verlangen gruu'a ea Franco toegezonden.

ANDREAS SAXLEHNER Kalz. en Kon. Hofleverancier BüDAPEST.

volgens Dr. UNNA en EICHHOFF in 63 verschillende samenstellingen. De Overvette grondzeep, Sapo Candiae, Sapo kalinus, Sapo modicatus, Sapo pro sapone aromat. li<l« zooniede de verschillende O u t s ssa c 11 i » g s z e e j» e n, ais: Carbol (phenol) zeep, Creolin zeep, Lysol zeep, enz. zijn steeds verkrijgbaar voor Nederland big alle Groothandelaars in Chemicaliën.

COMPRIfóÉS VIGHY-tTAT

N". 7,

16 Juni 1900.

37" Jaargang.

Direct geïmporteerde Bordeaux, Port, Sherry en Madeira etc.

Zuivere Cognac. IMPORT en EXPORT.

Kantoor: RAABIGKAOH'ff O.

OPWIJKDA'S DRUKKERIJ — DIEREN.

EERSTE BLAD. De agenda der Algemeene vergadering van de ÏTed. Haatsonappy t, b. der Pharmaoie. (Slot van No. 6). Bij onze vluchtige bespreking van de punten ter behandeling resten ons nog enkele voorstellen; daaronder behoort ook de door het Hoofdbestuur voorgestelde motie om eene uitbreiding van het ledental der maatschappij te bevorderen, Al mag het niet ontkend worden dat eene vereeniging die ongeveer 75 percent dervakgenooten onder hare leden telt, tevreden kan zijn met het aantal der onder hare vanen strijdende, het ideaal blijft toch de toetreding zoo algemeen mogelijk te maken. Die algemeenheid behoort echter geene verslapping met zich te brengen van de grondslagen waarop onze Maatschappij is gesticht en al juichen wij ook het beginsel van de motie toe, toch wenschen wij te waarschuwen tegen te lichtvaardige aanneming van minder gewenschte elementen. De kracht eener vereeniging ligt niet altijd in het aantal harer leden, doch in de kracht welke van elk individu in het bijzonder uitgaat. Daar komt voor de Maatschappij nog een ander motief by dat voorzichtigheid bij de opneming van nieuwe leden noodig maakt. Het is immers niet genoeg om in algemeene vergaderingen besluiten te nemen en wenschen uit te spieken. Zullen die besluiten de gewenschte gevolgen hebben, dan moet elk lid naar zijn beste weten tot de uitvoering daarvan medewerken. En dat onder de tegenwoordige leden der Maatschappij zelf leden gevonden worden, die in lynrechten tegenspraak handelen, met de daar steeds verkondigde beginselen (zoo b.v. betreffende illoyale concurrentie, verkoop van geheimmiddelen en onwaardige uitoefening der pharmacie), leden die wij zoo gaarne uit de Maatschappij gebannen zouden zien, dwingt tot groote omzichtigheid bij de uitbreiding van het ledental. Het tweede voorstel van het Hoofdbestuur eene kleine wetswijziging betreffende den werkkring der Museumcommissie beoogende, zal wel nergens op tegenstand stuiten. Inderdaad heeft art. 36e eene redactie wijziging noodig, daar de tegenwoordige door een omschrijving van de plaats waar de voorwerpen • betrekking hebbende op de Geschiedenis der pharmacie bewaard worden, die commissie te veel bindt. Op een eigenaardige wijze in het bezit van het Rijk gekomen, wordt de vroegere eigendom van onze Maatschappij bewaard op eene plaats die weinigen bevredigt en is hij zoodanig opgesteld, dat de groep wellicht voor een schildersoog of voor den geest van een antiquiteiten-handelaar doch niet voor een beoefenaar van de geschiedenis der pharmacie waarde heeft. En toch zoude met het reeds aanwezige als grondslag een behoorlijke restauratie van eene oude apotheek mogelijk zijn. Wat in die richting elders, met name te Nürnberg in het Germanische Museum, is verricht wenschen wij binnenkort van de hand van den bekenden Herm. Peters in dit Weekblad mede te deelen. Omtrent het derde voorstel van het Departement Amsterdam, over de uitgave van een eigen tijdschrift wenschen wij hier geen oordeel uit te spreken. Alleen zij ons de opmerking vergund, dat de uitgave van een derde pharmaceutisch tijdschrift in een land met niet meer dan een GOOtal apothekers, niet bevorderlijk kan zijn voor den bloei der Nederl. pharmaceutische literatuur. Ook het voorstel Utrecht laten wü voorloopig liefst buiten beschouwing. Eene uitspraak van de algemeene vergadering omtrent de beteekenis van het woord «vestiging" komt ons voor van weinig werkehjknut tez(jn.

Liever spreken wij den wensch uit dat de laatste algemeene vergadering in deze eeuw te houden, mogo blijken vruchtbaar te zijn voor de uitoefening der pharmacie hier te lande en ook voor hare beoefenaren bevredigende uitkomsten moge opleveren.

Wetenschappelijke Mededeelingen. Natuurlijke en kunstmatige bronwateren door J. J. HOFMAN. In de laatste jaren is er zeer te recht op gewezen dat de verschillende zouten, die in zoo verdunde oplossing aanwezig zijn in de minerale wateren, daarin wel gedissocieerd in de vrije Ionen zullen voorkomen en Karl v. ïhan heeft o.a. aanbevolen bij het onderzoek de nieuwe methoden van vriespuntbepaling en electrische geleiding toe te passen. Een overzicht van de analyse van verschillende minerale wateren volgens de Ionen gerangschikt is dan ook in 1897 door Dr. R. Rosemann samengesteld. De vraag waaraan deze verschillende minerale wateren hunne bestanddeelen en hun voortdurende toevoer van water onttrekken is reeds meermalen onderzocht, maar moet veelal voor ieder geval afzonderlijk beantwoord worden, terwijl men zich dikwijls op het gebied der onderstellingen moet begeven. In den regel worden de minerale bronnen evenals alle andere bronnen gevoed door het regenwater, dat langzaam door den bodem naar beneden zakt en, gehoorzamende aan verschillende natuurwetten of onder den invloed van onderaardschen druk, elders te voorschijn komt. Daar men ook waargenomen heeft dat bij vulkanische erupties, dikwijls veel waterdamp te voorschijn komt, en ook weder elders gezien heeft dat na afloop daarvan een bron in de nabijheid ophield te vloeien is het zeer waarschijnlijk dat sommige bronnen gevoed worden door water dat zich in het binnenste gedeelte der aarde in dampvorm bevindt. Ook kunnen verschillende nabij rivieren of de zee gelegen bronnen hun water gedeeltelijk daaraan.ohtlrekken. Hij het doorloopen der verschillende aardlagen en gesteenten onttrekt het .water daaraan verschillende oplosbare bestanddeelen en het is voornamelijk het koolzuur eu de hooge temperatuur en druk welke in de diepte der aarde heerschen welke in zoo ruime mate bijdragen tot het oplossen der verschillende steensoorten. De eigenaardige cornbinatiën welke op deze reis naar deze onderste lagen van den aardschors kunnen voorkomen zijn hoogst eigenaardig wanneer men bedenkt welke scheikundige werkingen er plaats kunnen hebben indien b. v. kiezelzure alkaliën met magnesiumsulfaat in aanraking komen of opgeloste sulfiden of zwavelwaterstof verschillende metaalverbindiugen op hunnen weg ontmoeten. Het proefondervindelijke bewijs dat de minerale wateren hunne bestanddeelen aan-de omliggende gesteenten ontleenen, was reeds door Berzelius en Bischof gezocht en gedeeltelijk aangetoond. Het afdoende bewijs er voor is echter geleverd door Struve, die zooveel heeft bijgedragen tot ontwikkeling van de mineraalwaterinduslrie nadat hij aangetoond had hoe men de bestanddeelen der bronwateren daarin kon brengen langs kunstrnatigen weg. Struve begon zyne proefnemingen met het Biliner water uit de Josefsquelle. Hij vulde eenen metalen buis van ongeveer 2 Meter lengte met poeder van gesteenten, afkomstig van den

l)o Btukkcn, irelko men wensoht opgenomen to ziun, worden op Dinadag verwacht tij den Redacteur. De Advertcntiün tot Donderdagavond bij den Uitgever; lot Vrijdagmorgen aan Opwijrda'B drakkerj, te Dieren.

nabij de bron gelegen donderberg en perste daardoor heen van onderen een koolzuurhoudend water met 2 atmospheren druk. Het water dat nu boven uit de metalen buis te voorschijn kwam, bevatte dezelfde bestanddeelen als het natuurlijke Bilinerwater en toen hij een druk aanwendde van 3 atmospheren kwam de samenstelling ook quantitatlef met het natuurlijke bronwater overeen. Gelijke proeven nam hij later te Karlsbad, Mariënbad, Teplitz en andere plaatsen en nam overal hetzelfde verschijnsel waar, vooral ook wat betreft, de meerdere oplosbaarheid bij vermeerdering van den koolzuurdruk. Het koolzuur dat in meerdere of mindere maten in alle bronwateren voorkomt is gedeeltelijk afkomstig uit de atmosfeer gedeeltelijk uit de humuslagen waar het regenwater doorloopt. De groote hoeveelheden koolzuur welke echter in vele minerale wateren voorkomen moeten van vulkanisehen oorsprong zijn, waarvoor een bewijs te vinden is in de voortdurende koolzuurontwikkeling uit den bodem in de nabijheid van vulkanen zools in de hondsgrot bij Napels, de kraters in den Eiffel bij Brohl etc. Het is niet onwaarschijnlijk dat in de gesmolten gloeiende lagen der aarde het kiezelzuur op de calcium en magnesiurncarbonaten inwerkt en zoo koolzuur vrij maakt. De hoeveelheden oplosbare verbindingen welke jaarlijks door verschillende bronnen aan hunne omgeving onttrokken worden zijn zeer groot en het moet dikwijls bij het nagaan dier cijfers verwondering wekken dat bronnen die sinds eeuwen zulke enorme hoeveelheden water leveren, zoo weinig van gehalte veranderen. Zoo leveren o.a. de gezamenlijke Karlsbaderbronnen met eene watercapaciteit van 2037 Liter per minuut ieder jaar 1070.647.200 L. water welke 5.886.720 K.G. vaste bestanddeelen bevatten. Indien men nu nagaat hoeveel zouten in de 19 eeuwen onzer jaartelling aan dien bodem onttrokken zijn, komt men tot enorme hoeveelheden en ondanks dit alles is er in de samenstelling van het Karlsbadwater bijna geen verandering ontstaan. Uit hoe dieper gedeelten van de aardschors de bron zijn oorsprong neemt, des te hooger is gewoonlijk de temperatuur daarvan. Alleen bij enkele bronnou zooals de Hunyadi Jauos bron bij Ofen, welke sleclits op geringe diepte ontspringt neemt men eene verhoogde temperatuur waar, welke naar men meent het gevolg is van de warm teontwikkeling bij de chemische processen in den bodem ontstaan. De invloed der zonnewarmte houdt in den bodem reeds bij eene diepte van 20 tot 25 Meter op en dien ten gevolge hebben de minerale wateren, dan ook gedurende alle jaargetijden eene gelijkmatige temperatuur. Hoe dieper men nu in de aarde doordringt des te hooger wordt de temperatuur en deze stijgt met ieder 33 Meter ongeveer l" C. Bronnen welke op eene diepte van meer dan 3300 Meter ontspringen, zijn dan ook kokend heet, De hoogste temperatuur wordt bereikt bij de zoogenaamde fumarolen welke geheel of gedeeltelijk uit waterdamp bestaan. Deze fumarolen o.a. die van Ischia en van Nieuw Zeeland, komen evenals de meeste hoete bronnen in de nabijheid van werkende of uitgedoofde vulkanen voor zoodat reeds Berzelius en andere oude scheikundigen op het verbond hebben gewezen, dat er tussehen deze vulkanen en de bronwateren bestaat. Evenwel is deze regel niet altijd van toepassing en komt het o.a, dikwijls voor dat in de nabijheid van een hcete bron ook een koud koolzuurhoudend water ontspringt. In het algemeen vindt men de meeste minerale bronnen in streken mot eenen vulkanischen oorsprong zooals de


Eiflfel, de omgeving van Napels, Sicilië etc. De meeste bekende en in gebruik genomene bronnen vindt men in Duitschland, vervolgens komen Oostenrijk en Frankrijk. Ook Italië, Spanje en Zwitserland hebben een niet onbelangrijk aantal goed geëxploiteerde bronnen en badplaatsen. In Rusland, Zweden, Griekenland, Rumenië, Engeland en België is het getal geringer, doch ook daar worden vele plaatsen druk bezocht en een druk gebruik gemaakt van het water dat aan de bronnen gebruikt wordt of op flesschen en kruiken verzonden. In Nederland hebben wij sedert eenige jaren ook het voorrecht een viertal staalbronnen te bezitten en naast het groote aantal dat het buitenland bezit en de uitgebreide literatuur die over de meesten dezer bronnen en badplaatsen, over hunne aanwending in de geneeskunde, hun samenstelling etc. bestaat, moge eene meer speciale bespreking van deze vier bronnen op vaderlandschen bodem hier niet wegblijven. Wordt vervolgd.

Onderzoek van urine door de combinatie van vriespunt- en TDloedlichaampjesmetüode. (Slot).

SAMENVATTENDE BESCHRIJVING DER METHODE. A. Vriespuntbepaling. Men koelt de urine af, doordien men haar eenigen tijd in ijswater houdt of haar in een koudmakend mengsel eenige minuten heen en weer beweegt. Als koudmakend mengsel kan men gebruiken hetgeen men reeda voor de vriespuntbepaling gereed heeft. Is de urine troebel geworden en wenscht men de osmotisehe drukking der uraten in aanmerking te nemen, dan centrifugeert men 15 cM' der troebele urine en pipetteert de heldere vloeistof af voor de bepaling van liet vriespunt. Het sediment wordt in heet water opgelost, de vloeistof tot 80 cM3 verdund en ook van deze wordt het vriespunt d bepaald. A -f- 2 d stelt dan de vriespuntverlaging van de geheele urine voor. "Wenscht men den invloed der uraten te verwaarloozen dan filtreert men de troebele urine en bepaalt de vriespuntverlaging zonder meer. Door toevoeging van 0.04° bij de gevonden A kan men dan de ware vriespuntverlaging zeer nabij komen 1). B.

Bloedlichaampjesmethode.

1. Er worden eenige reageerbuisjes van gelijke wijdte naast elkander geplaatst. Zij bevatten: 5 cM3 van de na eventueele uitscheiding van het uraat gefiltreerde urine, 5 cM3 van deze urine + 2 cM3 water, -f- 4 cM3, -+• 6 cM3, + 8 cM3, -l- 10 eM3, + 12 cM3, -f- 14cM3 water. Heeft nien weinig urine ter beschikking, dan kan men ook 2.5 cM3 nemen met evenredige hoeveelheden water. In ieder buisje brengt men 5 droppels konijnen- of varkensbloed en vermengt. Nadat de mengsels gedurende een uur aan ziehzelve zijn overgelaten geweest, kan men constateeren, in welke vloeistof kleurstof begon uit te treden. Is het laatste reeds het geval in de oorspronkelijke onverdunde urine, dan moet bij 95 cM3 urine 5 cM3 eener 6 pCt. Na Cl-oplossing gevoegd worden. 2. Nadat men nu op de zooeven beschreven wijze gevonden heeft waar ongeveer de grensconcentratie voor het uittreden van kleurstof gelegen is wordt deze nauwkeuriger vastgesteld. De verschillen tusschen de bij 5 cM3 urine toegevoegde hoeveelheden water bedragen dan hoogstens Va CM3Na 2-3 uren zijn de bloedlichaampjes zoo ver bezonken, dat men nauwkeurig beoordeelen kan, bij welke verdunning kleurstof begon uit te treden. Men kan dezen tijd van 2 tot 3 uren aanmerkelijk bekorten door centrifugeering der bloedlicliaampjes-uriue-mengsels. Deze moeten echter voor het centrifugeeren minstens l/t uur aan zichzelf overgelaten worden, opdat de vloeistof ten volle gelegenheid heeft haar invloed op de bloedlichaampjes te doen gelden. Voor het centrifugeeren is een gewone, in klinische laboratoria gebruikelijke toestel van Muencke ofLautenschlager voldoende. Mijn trechtervormige buisjes kan men in plaats van reageerbuisjes gebruiken (1. c., verder Engelman's Archiv 1798, S. 319; Virchow's Archiv 1899, S. 337). Soms is mij hot centrifugeeren zelfs noodzakelijk voorgekomen. Zoo ziet men bij aanwending van paardebloedlichaampjes niet zelden een heldere geelachtige laag boven, dan volgt een heldere roodachtige en dan een troebele laag, welke bloedlichaampjes bevat. Blijkbaar geven in casu de paardebloedlichaampjes in de eerste uren geen kleurstof af; later echter, nadat z\j over een zekere afstand zijn gezakt, wel. Daar nu het osinotisch evenwicht tusschen bloedlichaampjes en serum binnen 1) De opmerkingen over de uruteu gelden iiatuuvlijk niet alleen voor jnijn gecombineerde methode, mnnr voor de vriespimtbepaling van de urine iu liet algemeen.

een kwartier tot stand gekomen is, mag men beweren, dat de onder de haemoglobine-vrije laag zichtbare roode kleur, van secundairen aard zijn moet. Daar echter, de overgang van kleurloos of geelachtig tot rood niet scherp is, kan dit verschijnsel bij de bepaling der grensverdunning (bij welke de geheele bovenstaande heldere vloeistof een roode tint zou moeten hebben) lastig zijn. Daarom is het dan ook bepaald beter, na inwerking van een kwartier te centrifugeeren. Bij aanwending van varkensen konijnenbloed en bij urine van deii mensen hebben wij dit verschijnsel niet of nauwelijks waargenomen. 3. Tegelijk niet de uitvoering van l en 2 worden ongeveer 15 cM3 van verschillende Na Cl-oplossingen bedeeld met 5 droppels bloed. Gebruikt men varkensbloed, dan is het aanbevelenswaardig de volgende reeks in te stellen. Na Cl 0.52 pCt., 0.54 pCt., 0.56 pCt., 0.58 pCt., Q.GO pCt., 0.62 pCt, 0.64 pCt., 0.66 pCt., 0.68 pCt. Gebruikt men konijnenbloed dan stelt men in: Na Cl 0.46 pCt., 0.48 pCt., 0.50 pCt,—0.60 pCt. (hoogere concentraties ziin bijna nooit noodig). Er wordt nu vastgesteld in welke oplossing kleurstof begint uit te treden, of beter gezegd het kleurstofuittreden een gelijke intensiteit bezit als in het eorste urinewaterrnengsel, dat haemoglobine-verlies bewerkt. De beide oplossingen zijn dan met elkander isotonisch en men kan de osmotische drukking van de onverdunde urine, uitgedrukt in chloornatriumwaarde op eenvoudige wijze berekenen. 4, Verder zoekt men in een tabel of door eigen experiment, de vriespuntverlaging A, welke met de zooeven genoemde door de bloedlichaampjestnethode bepaalde Na Cl-oplossing overeenstemt en die, zooals gezegd, grootendeels van de anorganische stoffen (chloriden, phosphaten, sulfaten, C02) afkomstig is. Trekt men deze vriespuntverlaging A, van die der gefiltreerde urine A, af dan blijft een vriespuntverlaging A„ over, welke die bestanddeelen vertegenwoordigt, welke door de bloedlichaampjesmethode niet aangewezen worden: stoffen dus zooals ureum, welke zich gelijkmatig over bloedlichaampjes en omgeving verdeelen. Wat de suiker- en eiwithoudende urinesoorten betreft zij opgemerkt, dat bij de bloedlichaampjesmethode beide substanties aan de vaststelling der osmotische drukking aandeel hebben. Daar dit ook het geval is bij de vriespuntmethode, geeft ook bij suiker- en eiwithoudende urinesoorten het verschil A—A,=A„ de moleculaire concentratie uitsluitend van ureum en analoge stoffen, d.i. voor organische stof wisselingsproducten. Op het electrisch geleidingsvermogen oefenen suiker en eiwit geen invloed uit, zoodat wanneer men van de moleculaire concentratie, welke uit de vriespuntverlaging blgkt, die aftrekt welke met het electriseh geleidingsvermogen overeenkomt, het verschil niet alleen een uitdrukking is voor ureum en analoge stoffen, maar ook suiker en eiwit representeert.

Berichten. De conferentie te Brussel te houden om tot uniformiteit te geraken in de sterkte der heroïsche geneesmiddelen heeft kans van slagen. Voor zoover bekend is hebben reeds Oosten.tijk, Zweden, Engeland en Frankrijk van hunne instemming doen blijken, terwijl grond bestaat voor de meening dat ook de Nederlandsche regeering zich op die conferentie zal doen vertegenwoordigen. Tusschen Engeland en Amerika worden bovendien onderhandelingen gevoerd om tot nauwe aansluiting tusschen de beide Pharmacopeeën te komen. Aan het Répertoire de pharmacie is de mededeeling ontleend, dat de Nederl. Mij. t. b. der Pharmacie zich op het Internat, pharmaceut. congres te Parijs zal doen vertegenwoordigen door haren voorzitter den heer Jacobus Polak, die bij verhindering door den heer Steijns zal worden vervangen. Uit Amsterdam meldt men ons: Voor de rechtbank alhier stond heden terecht een assistent der posterijen, genaamd H. K. van Oudheusden, vroeger werkzaam in de bureau's voor de behandeling der aangeteekende brieven in het hoofdpostkantoor alhier, wien ten laste gelegd is, dat hij op 17 Maart j.l. ten postkantore een brief of enveloppe met zich daarin bevindend schrijven door Emma Mina Siermann, zich genoemd hebbend A. Perlutki, geadresseerd aan Frau A. Oumard, Rupienerstrasse 27 Berlin, alsmede een bankbiljet van f 25, dat gesloten was in dien brief, opzettelijk zich heeft toegeëigend, zeer goed wetend, dat hy daartoe niet gerechtigd was; althans, dat hy dien brief of enveloppe geopend heeft; voorts, dat hij in den nacht van 24 op 25 October IS99 ten postkantore heeft gepoogd door middel van oen vulschen sleutel diefstal te plegen, door opensluiting van een kast, waarin zich verschillende voorwerpen bevonden, toebehoorend aan een

der postambtenaren. De sleutel is in het slot gebroken. In deze zaak waren 20 getuigen gedagvaard, onder wie als deskundige de heereu dr. Ankersmit en M. L. Q. van Ledden Hulsebosch. Men heeft destijds het vermoeden gehad, dat van Oudheusden, op heeterdaad betrapt, het bankbiljet van f 25 inslikte; men zag hem zoo vaak naar het waterkraantje gaan. Om die reden heeft men zijn faecale stoffen opgevangen gedurende zekeren tijd en deze tot onderzoek gegeven aan de gonoemde heeren chemici. Deze hebben echter niets gevonden, geen enkel papiervezeltje zelfs. Om zich nu rekenschap te geven van hetgeen er te verwachten zou zijn geweest in de faeces, indien bekl. inderdaad het biljet had ingeslikt, onderwierp de heer v. L. H., wiens ijver ten dienste der justitie geen grenzen kent (nog onlangs getroostte hij zich eene reis naar Berlijn) zich zelven aan een experiment. Door de welwillendheid van den directeur der Nederlandsche bank kwam hij in het bezit van een misdruk van een biljet van f 25, waarop in inkt de aanteekening voorkwam „te vernietigen op nr. 2010". Van dit biljet knipte hij vier stukken af en mat deze nauwkeurig.Om half een in den middag verrichtte hij de daad; achtereenvolgens werkte ZËd. de vier droge brokken, zij 't rnet moeite, door de keel. Den volgenden morgen om half tien had hij alle vier papiertjes weder in zijne hand, in hunne volle afmetingen. Onder het zuiveren vielen de stukjes gedeeltelijk uiteen, omdat de lijm, welke de papiervezels aan elkander bindt, voor een deel was opgelost in het lichaam. Ook was de gele kleur verdwenen, maar overigens waren de deelen van het bankbiljet duidelijk herkenbaar. Zelfs de aanteekening „te vernietigen" enz. had op den tocht door 's heeren Hulsebosch' lichaam weinig of niets geleden. Deze merkwaardige excrementen, waarvan de heer H. tot aandenken eene photographie heeft genomen, werden de rechtbank getoond, tusschen twee glazen plaatjes gekiemd, en wekten terecht bijzondere belangstelling. Aan de deskundigen was voorts de kleefstof der enveloppe tot onderzoek gegeven, omdat bekl. de enveloppe, waarin het bankbiljet gesloten was geweest, weder had dichtgeplakt. Met dit onderzoek zijn de heeren gelukkiger geweest. De kleefstof bleek dezelfde te zijn als die in het dextrine-potje onder beklaagde's bereik. N. R. CL

Kinabast. Bericht, omtrent den afloop der veiling van 7 Juni 1900. De veiling bestond uit: 4335 balen, 52 kranjangs en 597 kisten, ca. 416,709 Kgr. Java-Kinabast, met totaal ca. 18,082 Kgr. Z.K., waarvan: ca. 100,276 Kgr. Pharm. bast, rnet ca. 2,499 Kgr. Z.K., en ca. 316,433 Kgr. Fabrieksbast, met ca. 15,583 Kgr. Z.K. volgens gepubliceerde analysen. Het doorsneegehalte der fabrieksbasten is derhalve ca. 4,92 pet. tegen c.a. 5,36 pet. voor de Mei-veiling 1.1. en c.a. 5,38 pet. doorsnee der 10 veilingen van 1899. Volgens de soorten was de verdeeling als volgt: circa S9,93J kilo's Succirubra, „ 257,021 „ C. Ledgeriana, „ 9,775 „ Calisaya, „ 59,982 „ Hybriden en andere soorten waarvan „ 45,548 „ Wortelbast. Deze Basten waren afkomstig van: Gouvernements Cultuur + 32,518 Kilo's Particuliere „ „ 384,191 „ Volgens gepubliceerde analyses werden de volgende hoeveelheden Bast, met bijgaand gehalte aan Zwavelzure Kinine, in veiling gebrachb: 27,086 Kg. Z. K. l a 2 pCt. 2 „ 3 S „ 4

„ „

4:

5 „ 6 , 7 JJ

"

»

»

82,288 113,859 36,063 71,410 45,838 22,434 18,231

„ „ „ „ „ . „

„ 9 „ „ 9 n 10 „ „ 10 en boven „ Overzicht. Fabrieksbast. -De partijen , door de fabrieken gekocht, werden volgens gepubliceerde analyses tot de volgende unitprijzen afgedaan: Het equivalent van + 245 Kgr. Z.K. tot een Unit van ca. 9'/4 Cts. S

545 435 1,682 3,735 2,760 536 1,336 899

'harmac. Handelsvereen. 2518 286 Het equivalent van .rnst. Chininefabriek. 2459 337 Het equivalent van de Ligt. 620 133 Het equivalent van üclrier & Bemy. 567 101 Het equivalent van | Diversen. 469 161 Het equivalent van Totaal ± 2332 Kgr. + 15349 Kgr. Opgehouden enteruggetr. ± 167 Kgr. + 234 Kgr. Van de aangeboden 13.082 Kgr. Zw. Kinine bleven dlechts 40J Kgr. onverkocht. De doorsnee Unit ca. 10.35 ets. is ongeveer 2Va % hooger dan in de vorige Veiling. Stemming prijshoudend. Pharm. Bast. De vraag was iets minder dan in vorige Veiling en vonden van de 597 kisten 110 kisten geen koopers. De eerstvolgende Veiling alhier zal plaats vinden op Donderdag 12 Juli a.s. VergeVujklng der Veilingen van 1900 met vorige jaren. Ver- Opgeh Terugkocht DoorsneeTotaal Totaal Totaal Kilo's getr gehalte Kilo's Kilo's in 5 Veilingen. Bast. Zwav. Fabrieks- Zwav. Kilo's Kin. Zwav bast Kin. Kin. ca. ca. ca. ca. Colli. ca.

l

De Unitprijzen waren: 1900. 1899. ca.. ca. Ie Veiling 8,90 ets. 4,70 ets. 6,70 10,65 He 10,05 „10,90 „ Hle 10.10 „ 8,50 „ IVe 10,35 , 8,25 „ Ve

1897.

1896.

ca. ca.. ca. 6,90 ets. 2,12cts. 3. — ets 2,90 3,90 „ 4.10 „ 4,20 „ 1893.

2,82 2,80 2.85 2,90

ca. 5,80 ets. 5,60 , 5,28 „ .5.16 „ 4,88 „

Kinine prijshoudend. Volgens bericht van Java, is de samenstelling van de Kinine veiling • 27 Juni a, s., te Batavia te houden, gewijzigd, en zal de Veiling thans bestaan uit: 6804 Kgr. Engelsche verpakking (240,000 Oz. = 600 Ktn. ca. 400 Oz.) 750 „ verpakking naar Koopers keuze, 7554 Kgr. Bd. II Pharm. Neerl. & Brit. 240 , Ed] III „ 7794 Kgr.. Zwavelzure Kinine. Op 19 December a. s. zal aldaar eene zesde Veiling van ca. '5000 Kgr. Z. K. gehouden worden. De Amsterdamsehe Chininefabriek noteert nog onveranderd voor Ed. II f 28,50 per Kgr. Ed. IH f 33,— p. Kgr. bekende conditiën. H. A. VAN OVERZEE, Makelaar. Amsterdam.

Apothekersbediende-ezamen. Zwolle. 7 en

13 en

7 en

io;/4 ï% H l /4

1898.

5,50 4,25 5.20 4,10 1895. 1894. ca. ca. 2,70 ets. 3,95 ets. 2,50 „ 4,40 „ 2,85 „ 4,42 „ 2.92 „ 4.30 „ 2,87 „ 4,10 „

93/4 10

terwijl een'doorsneö-unit van ca. 10,35 ets. voor deze veiling aangenomen kan worden. De voornaamste koopers waren: Zwavelz. Kinine. Pharm. Pabrieks. Gust. Briegleb. Het equivalent van ± 1,026 Kgr. ± 5952 Kgr. J. J. Louöt Feisser. Heb equivalent van „ 288 „ „ 2764 „

a5,36°/0 120,059 8,416 „5,52»ƒ„ 106,273 14,006 „5,40% 95,811 65,411 „5,84% 114,245 28,194 „5,67% 132,328 24,126 82,967 63,195 „ 89,542 10,420 „ 64,585 37,980 „

1900. 32,575 2,802,575 128,475 4,92 1899. 29,808 2,518,658 120,279 5,26 1898. 36,260 3,235,591 161,222 4,88 1897. 28,951 2,631,186 142,439 5,26 1896. 32,414 2,973,323 156,454 5,05 1895.34,859 3,050,187 146,162 4,63 1894. 24,640 2,130,836 99,962 4,61 1893.28,500 2,406,596 102,565 4,23

11 en

13 en

8 Juni. Geëxamineerd vijf vrouwe!, candidaten. Geslaagd: Mej. C. H. Benjaminse, -van Warmenhuizen. Mej. J. M. Duinker, van Leeuwarden. „ S. M. Splinter, van Leiden. 14 Juni. Geëxamineerd vijf vrouwel. candidaten. Geslaagd: Mej. C. D. E. M. Cannegieter, van Enschede. Breda. 8 Juni. Geëxamineerd vijf vrouwel. candidaten. Geslaagd: Mej. S. H. S. M. van Kalmthout, geb. te Goes. Mej. B. A. M. Thesingh, geb. te Naarden. Mej. R. Susholz, geb. te Delft. 12 Juni. Geëxamineerd vijf vrouwel. candidaten. Geslaagd: Mej. W. M. H. Bloys van Treslong, geb. te Amsterdam. 14 Juni. Geëxamineerd vijf vrouwel. candidaten. Geslaagd:

Mej. C.H.Smits, geb. te Rotterdam. „ G. 0. Rothmeijer, geb. te „ „ J. C. Takes, geb. te Wormerveer. „ A. C. Takes, „ „

Personalia. Aan de universiteit te Utrecht is liet thcoret. apoth. ex. afgelegd dbor mej. M. H. Goekoop. Aan de universiteit te Leiden is bevorderd tot doctor in de artsenij bereidkunde de heer J.L. B. van der Marck, apotheker te Zutphen, met proefschrift getiteld: Bijdrage tot de kennis der Simarubaceae. L Samadera Indica Gaertn. Vertrokken uit Rotterdam: J. Petersen; uit Amsterdam: J. Zieseniss; uit Schiedam: C. H. Bekker. Gevestigd te Amsterdam: D. H. Brauns fprovisor firma "Wolff); te Rotterdam: B. Wijnberg (provisor apotheek Lansberg); te 's Gravenhage (Scheveningen): H. J. M. de Croon; te Schiedam: P. van Asperen. Aan de Universiteit te Amsterdam is afgelegd: het candidaats-examen in de pharmacie door den heer C. J. van Ledden Hulsebosch en het doctoraal-examen in de pharmacie door den heer M. Knipscheer. Tot apotheker in het ziekenhuis te Rotterdam is herbenoemd mej. A. Grutterink.

Openlijke Correspondentie. N. te M. Omtrent het wegmaken van tatoueering wordt ons nog gewezen op een tweetal artikeltjes in de Chemist and druggist resp. van 26 Febr. 1898 en 8 April 1898. In het eerste wordt aangeraden de bevochtiging der plaats met salpeterzuur, na eenige minuten afwasschen met koud water en na eenige dagen het gevormde korstje wegnemen. In het tweede: Op nieuw tatoueeren met papaïne-glyceriue en daarmede ook de plek bevochtigd houden. Na twee dagen moeten ook hier de gevormde korstjes worden weggenomen. V. te G-. Ter onderscheiding van Sulf. Chinini Ed. II en Ed. III kunt U, eenvoudiger dan den weg dien de Pharmacopee aangeeft, gebruik maken van de Chromaatproef van de Vrij of van de Oxalaatproef van Schaefer. Mochten de details dezer methodes niet in Uw bezit zijn, dan kunnen deze nog nader opgegeven worden.

Boekaankondiging. 'A. Tschirch. Die Harze und die Harzbehalter. Historisch-kritische und experimentelle in Gemeinschaft mit zahlreichen Mitarbeitern ausgeführte Untersuchungen. Verlag von Gebr. Borntraeger 1900. Leipzig. 18 Mark. De pharmacognostische wetenschap is met een mooi boek verrijkt: de kennis der hars- en balsemlichamen tot nu toe slechts uit zeer uiteenloopende tijdschriften te putten en met opoffering van heel veel tijd op te doen in een boek van ruim 400 bladzijden samengevat, een arbeid die bewondering afdwingt vooral als men daarbij in aanmerking neemt, dat de schrijver meer dan 1000 studiën heeft moeten doorlezen om tot die samenvatting te komen. Indien iemand geroepen was een dergelijk boek te schrijven dan was het zeker Tschirch, in wiens laboratorium in de laatste S jaren eene reeks belangrijke onderzoekingen over harsen en balsemen werd ondernomen, onderzoekingen die zich niet alleen op chemisch-pharmacognostiseh gebied bewogen, doch waarbij ook de vraag naar het ontstaan dezer eigenaardige groep van lichamen menig interessant botaniseh-anatomisch onderzoek met zich bracht. Den lezers van het Archiv der Pharmacie zijn deze Untersuchungen über die Secrete niet onbekend en ook in dit Weekblad hadden wij meermalen gelegenheid op deze baanbrekende onderzoekingen te wijzen. Op de samenvatting dezer onderzoekingen (waarbij ook nog enkele andere die nog niet gepubliceerd werden, zijn gevoegd) en de expositie van de uitkomsten daarbij verkregen steunt een groot deel van dit boek. Daarbij zijn echter de resultaten van de nasporingen van andere geleerden niet uit het oog verloren, zoodat hier een volledig overzicht wordt gegeven van de kennis der harslichamen op het einde der 19de eeuw. Ligt hierin reeds eene groote verdienste, niet minder is het Tschirsche boek belangryk door de historische ontwikkeling der harsonderzoekingen, die in eene kleine 100 bladzijden wordt beschreven. Tschirch onderscheidt hierbij eene periode van pyrochemische onderzoekingen, die in de J 6e en 17e eeuw teruggaat, eene periode van qualitatief onderzoek (18de eeuw) en eene daarop volgende van quantitatief onderzoek, waarby de elementaire-analyse hare rol begint te

spelen en waaruit langzamerhand onze tegenwoordige wföze van onderzoek is voortgekomen. In de eerste tijden van het harsonderzoek, door Tschirch zeer terecht het pyroehemische tijdvak genoemd, stelde men zich tevreden met droge destillatie der verschillende lichamen, om daardoor tot de kennis dier stoffen te komen. Dat bij die destillatie slechts weinige feiten werden verzameld die tot een helder inzicht in deze zoo samengestelde lichamen konden voeren, behoeft geen betoog. Stoffen van zoo ingewikkelde samenstelling, mengsels van soms 10 en meer lichamen, veelal nog verontreinigd niet aardachtige of plantaardige bijmengselen, moeten bij droge destillatie een mengsel van stoffen opleveren, waaruit wel eens chemisch goed gedefinieerde lichamen kunnen afgescheiden worden, doch waaruit zoo goed als nooit een bruikbaar gegeven voor de vormgevende bestanddeelen kan worden afgeleid. Toch levert het een eigenaardig genot op aan de hand van Tschirch, de ontwikkeling der harschemie van af die pyroehemische onderzoekingen tot op onzen tijd te volgen. Men krijgt tegelijker tijd een blik op de ontwikkeling van het chemisch begrip in het algemeen en van het phyto-chemisch weten in het bijzonder. Van Valerius Cordus die in het midden der 16de eeuw talrijke vluchtige oliën destilleerde tot Miller's mooie onderzoekingen over Styrax (1877) die den grondslag vormden waarop in de school van Tschirch wordt voortgebouwd leidt een talrijke schaar onderzoekingen, waarvan het eene meer het andere minder iets heeft bijgedragen tot de vermeerdering van feitenmaterieel, waarvan de juistheid of onjuistheid, de beteekenis en het onderling verband eerst door de nieuwste onderzoekingen is duidelijk geworden. Die historische inleiding was ook noodig voor een goed begrip der nieuwere hars-chemie. Deze wordt hier betrekkelijk uitvoerig weergegeven, zoodat het onnoodig wordt, tenzij men op de details wil ingaan, de oorspronkelijke stukken te raadplegen. Trouwens ruime mededeelingen van de plaatsen waar de oorspronkelijke verhandelingen zijn te vinden, vergemakkelijken de bronnenstudie en maken dit werk tot eene ware hars- encyclopaedie. Naast het zuiver wetenschappelijke wordt ook aan het onderzoek ten behoeve der praktijk de aandacht geschonken, ofschoon dit gedeelte uit den aard der zaak slechts kort wordt behandeld. Immers het eerst kortelings geleden verschenen boek van Dieterich (Analyse der Harze, Balsame und Gumrniharze, Pharm. "Weekblad XXXVI no. 44) houdt zich uitsluitend met het onderzoek ten behoeve der praktijk bezig. Maar in die weinige bladzijden heeft Tschirch toch nog - gelegenheid gevonden om, aan de hand der door het zuiver wetenschappelijke onderzoek geleverde gegevens, enkele zeer juiste opmerkingen te plaatsen waarmede de praktijk haar voordeel kan doen. Tot nu toe was de empirie hier meer dan noodig aan het woord; het voortgezet wetenschappelijk onderzoek zal echter leeren, dat de langs den weg der empirie gevonden methodes niet altijd op absolute nauwkeurigheid kunnen bogen. Als wij nu nog mededeeleu dat in een ruim 60 bladzijden omvattend chemisch gedeelte een overzicht wordt gegeven omtrent ons weten met betrekking tot de anatomische, physiologische en pathologische bijzonderheden der secretie-producten en hunne bewaarplaatsen, kan de lezer zich eenigszins een denkbeeld vormen omtrent den inhoud van dit standaardwerk. Dengene dien zuiver wetenschappelijk onderzoek, dat niet onmiddellijk naar de waarde voor de praktijk vraagt, aantrekt en voor wien de wetenschap als wetenschap op zich zelf voldoende is, hem zij de lezing van Tschirch's boek ten zeerste aanbevolen.

O-eiziocib-t

Haematogeen a 30 ets. per fiacon.

Tannalbimim f — ,80 per 50 gram ; een jong Apotheker, liefst ongehuwd, op l f 3,75 per 250 gram. een der hoofdplaatsen van Java, om als Hexamethyleentetramine (üromedechef eener Apotheek op to treden en tropine) l O Grra. H f 0,25; 50 G-rai. a, f l, — . met vooruitzicht deelgenoot te worden. V. VANITALLIE, Apotheker, Amsterdam. Brieven met opgave van referentiün worden ingewacht onder motto Imlië, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

GRONINGEN. Apotheker te Nijmegen, zoekt eeuo Assistente intern N. W.

De voorwaarden zijn van ]»ïaaiidag 18 Juisï ji.s, te bekomen bij den Heer C. BUYN, Apotheker van het Gasthuis.

V: i

VINUM. MYRTILLI. Ook verkrijgbaar in den Groothandel.

Apotheker G. P. H. VROS, P. C. Hooftstraat 98 te Amsterdam, bereidt en levert HAEMATOGEEN in üacons van 200 cM:!. a f 0,00.

5. DIAaTEKS. Amsterdam, Prinsengracht 460: SPECIALITEIT in

HAEMATOGEENPILLEN (waarvan elke pil overeenkomt met één gram Haematogeen) a /' 1,10 per Ilacon.

Alle vormen voorradig. Gebruikt platina wordt tegendehoogstewaardeinsekocht.

rDHEQ. MWlll »" •!•

.

hot

VOOR LIJDERS AAN

^

nol UaatatMrt. nnoiucl om M • £«**»*• trt»«>.

ma tut

kt C.T.P. ap 0,0001 T. Ï.OOV «•<*»•««, 10 BMik to vilser pnpft- 4 w • _ Kirt. * ntea ma mtajai w«tf da. Atu TwpakklAgGD IQQ fcbttebauck morzlw. wai u O.H. M .t •. o.u « o^oai crat •RnOte. Argnb, ABA teJuumti.PuUlla.iV s> TBV*lOB3tetfUaUat. lolita 80 UL luc. bulixum. dttwïte ÉOOb*. : nat. «">«. t*"« «*i "*•• total. iea»UoU|t optotóor. , tMXrn U a. IL «.— m,t "•/.• •*

SUIKERZIEKTE.

Gluten-, Soja- en Amandelbrood, tevens Éxtr. Case&r. Sagrató Ttó. verkrijgbaar Aleuronaatbrood. AMSTERDAM. ff. C. F. KöHLER.

aa ra iitttltatJodofora-Bougles, U rirSi. LaiB.ifililiTt kasoai. w io'«.it mn.'io-/. '» "& » 'M nrtiJ jc «=. l tn d = ï. O.M. K*. 10K. C» 1,0 ta «ö. cb*£ icod iwo n taldtoA o.Bi. «•. l o a. 0.10. A U.— , 100 11. 1.U «a la cutou & 6 crU t 10 rt. U. 1^>. O.A tot 0.1 u mtufer H Olfl"f flSElllftji Oootja K. 6*—*3 •ottjAuttMtalteal, TOC! pxsdkoopt* Beau «l weikMUZMW Aotliopücum; wortoa •tocbu of ordtf tui den im [tnltóna U. O.KP m o,n i Dt. Kattor, tut chloorxlak o&u bil oudo w TMb. Tooncbr. <fer idUr-npotlwï w . nlcnt De. ecliWrh. B Put. «p IM - Xto OtobtlbUn d. Chinirg. 1BM ° I M. tol » rt. «'. l «tart, l Kt' 40. 1000 «L tC !&.— . l «U» 100 O- 11. KOIt, 8'iwO. U. O 90. 0.10. &.U. l S.—. fllM 10 It H. 0,36. op 100 A4-. l fy1* 10K.lt*. t. l.ill.%—i 1,W, O.T1 mt» «V..

Alle Pasülles voor rabeoL

inÜsepuMB Pastlll

L'aéstbëtkcbe PafitUIes

ut. rb. in t«t*u«kd*. Crt- 10 «t w «o M ff, i«o Sodi-slertllswrlngs-Pasa.-, IM nor uartl'JtMna Ma lactMwoCkM» 1LÖ

•*. K. 1,60 ca l.Tb.

Bongles-Urethraalstut}es «X Of Otttfi, (JcUUot tn £rf. ; r*cb. of

1,0 «o i.a uta 100 H. ie. o.» m

1.10. 1000 u. IL •,— n •.-' BttB>/„*

kaefech. BluUtcti febtci oploeuad. 10—40 uo. Uag m«t bte gewtoicbl BriteÉ tntan. IOO~H. i TA l *!• «• l « « U» u» k"»**».

Weesperstraat 29.

Glutm-fabrikant.

MALAGA ton. BL III beste, zuiverste en goedkoopste. Vraagt gratis monster en prijsopgave.

Wijnhandelaars — Hofleveranciers LEIDEN A°. 1805. Let op de voorletters der firma.

Broomzoüt-i raam. a', l, 1. 1 100 «i H- I.M. >.«>. . _ t—, oek UU» uit O. Otcio. 1-6.0 BmmnUf. «U, *»*• «*OB< —^ _HmtUe «mlUrt l> l (Toottu. Dooil» 110 Bi axmt oor uu» tn» «JW* 1,0 E O.M, cm, tUK.1,t 14. U. U K-. IM M. H. «.-. '.»'• '

'

topt fea DnocnnUfi BUI DnccHoatpullUa b

____

t loe <o wo u» tot** k y. 1.1° <° t l*j lln.»o Bain» • «A UH8 8 , cxgfetno, mot aOfrto klei of alt Httmotfcttu JklbtKdo. ' . Si»r*ril l Coca H. UO o» l,-

m o.io.

Ovwtam-Tabletten

nlal WJ IKOUU sta«» «OM»

<«MX Oruh. 100 U- U. 1.5». tra lw 040,3 Ttacb» , looo n. K. n.-.

Alle organische Geneesoild' dl CKobfla, fteaa. BJnlmn.

OdlSTO o; mgu «rit» UKHtt- l , u Krtö Cu» tulu of KOcd» (UW 3 MM* 1,W.

Unr, Dull>f~i~ tUU-, Ttijmu-,

Bougie»,

. fcpjósitori».

O M. EMMEtr Adlor-apothoakTMÜncfien. Sondlirsgofstraat 13.

*

UTRECHT. No.

Specialiteit voor de inrichting van compleete

Bacteriologische, Chemische, landbouw-, Pharmaceutisclie, Physische en Suikei-Laboiatoria, alsniedo

APOTHEEM,

ADVERTENTIES. Ziekte der n/eren en blaas.

is

81

BEGENTEN van het OUDE en NIEUWE bereiden en verkoopen: GASTHUIS te DELFT wenschen asui te | ASPIRINUM. besteden: De levering van de benoodigde PORMOGELATINUM. HEROïNUM. GENEESMIDDELEN en VERTANNALBINUM. BANDSTOFFEN voor de GastTAHNIGENUM, huis-Apotheek alllier, geduTANNOPORMUM. rende het tijdvak van l Juli TANNOPINUM. tot en met 31 December 1900.

GOED DE BRON AANDUIDEN

De betrekking, onder N°. 155 aangeboden,

Vloeibare

VIGHÏ-ORAHOE-GRILLE ÏICHY-HOPITAL Lever — en galzlekte.

volgens de eisclien der wetenschap. ATELIER voor

Kunstglasblazcrij en Slijperij.

Haagzlckte— Maagkramp —Slechte Spijsvertering.

Bronnen van den Franachen Staat.

PROVISOR. In NoordBrabant wordt zoo spoedig mogelh'k een Provisor gevraagd intern. Brieven franco, onder Lett. P. V., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

eene geöx. Assistente externe, tegen September. Dr. CARTIER VAN DISSEL, Lochem.

een in. Assistent intern. Salaris 450 gulden. Brieven franco, onder Lett. M. E., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

MEN ËISCHE DEN NAAM.

J. J.

z's tóf/oz concurreermdm prijs verkri/igbaar bi/j de firma i

• **ii •**'w ***,v.! '« w éjjyoïfi

ïeyaJiJaiios ïraiiz Josef Verkrijgbaar in don Groothandel,

te LEIDEN.

Typen in alle talen. Voor hot zolfdrukken van klein drukwerk. Speciale prijscourant gratis en franco.

CARLJACKElartun-HolieüMie


Naamlooze Vennootschap '37*

T "? T

Weesperzijde 99. Z U I D - T Y R O L , OOSTENRIJK. (500 Meter boven de oppervlakte der zee)

Directeur: C. F. UTERIViöHLEN.

T W E E D E BLAD.

Bekroond te AMSTERDAM, ROME, 's HAGE, AMSTERDAM, GENÈVE, DORDRECHT met de Hoogste Onderscheiding. De fabriek staat onder toezicht van de Hec-ren Dr. G. HONDIUS BOLDINGH, DE. J. K. VAN DER HEIDE en B. A. VAN KETEL , Bacterioloog.

Badplaatsen, in de Hoog-Alpen. Sedert l Januari 1OOO onclor nieu-sr Bestuur.

Wetenschappelijke Mededeelingen.

Gecomprimeerde - Gesteriliseerde Watten in roivorm.

Beroemdste geneeskrachtige arsenik-yzerbronnen Een strook watten van de gewone dikte, 4'/i Meter lang en 10 of 20 c.M. breed, is opgerold en geperst tot eene rol van 10 c-M, diameter. Deze rol zit in eencarton, met oen gleuf aan den bovenkant, waardoor de watten worden getrokken. Na sterilisatie wordt deze carton geplaatst in een stevige glacé cartonnen doos met klapdeksel.

«^^s*. Het is de meest praktische verpakking voor steriele watten.

Kurhaus van den eersten rang (liet geheele jaar door geopenct). Bevat 50 logeerkamers, salons, woon- en bad-apartementen, 80 badkamers voor arsenik-, stoom-, heete lucht-, electrische-, licht-en zonnebaden; heilgymnastiefc-en schertazsal. .: Inrichtingen voor kunst, sport en gezellig verkeer.

Nedsche Stoom

Prachtige ligging. — Zacht klimaat. — Grootsche vergezichten. Van af 15 Mei 1900 eerste badseizoen onder nieuwe leiding.

B™"

is in alle

en Jyjubesfabriek

J.J A

van arsenik- |£3<TOff$fLrKSH;j3S 'n arsenik-ijzerwater; alectrische-, licht-, ijzerwater EssSBwiBaBIllwJS modder- en zandbaden. Spoorwegstation der Valsuganabaau. — Één uur van Trient. — „Nord-Süd-Brer:ner"-exprestrein tot Trient. — Directe sneltrein-verbinding van en naar alle richtingen. De bagage der badgasten wordt te LEVICO dctor de ambtenaren der douane gevisiteerd.

Lijnbaansgracht 344|7 AMSTERDAM.

Medicij nglas-Fabrieken

Apotheken verkrijgbaar.

Prospectussen, beschrijvingen en uitvoerige inlichting-en worden verstrekt door alle bekende reisbureau 's , alsook door de secretariaten der Hoofd-Directie te Cliarlotteaburg, Berlinerstrasse 33, en Lerico (ZuiD-TyRoi.). — Telegram-Adres POLLY—LEVICO. — De Generaal-Directeur dtr badplaatsen Lruico — Vetriolo:

VAN

Dr. A. POLLY—POLLACSEK. ,

vlh. J, H, löne Ho,

Benige contractanten voor Nederland en Koloniën: C. & C. J. PLUITGERS. — Rotterdam. Hoofd-Depötliouder voor den Détailverkoop: JOHN MAVOR STILL. — AiastcrJaoi.

STEEDS V O O R R A D I G :

II

PBIMA QUALITEIT MEDICIJNGLAS, in wit, half wit en bruin glas.

Achtergracht 14 — (Adolf ter Cock) — Amsterdam.

STOPFLËSSCHEN, wijd- en nauwm., tot den bekenden prijs. Pharmaceutische Praeparaten, Chemicaliën, Verbandstoffen, Drogerijen, enz. en-gros. Verder: Potjes en Pillenfl. metcell. en houten deksel, Spanen en Cartounen Doozen en alle verdere Apotheekbenoodigdhedeiu

Magazijnen: AMSTERDAM - ROTTERDAM GRONINGEN. Geldersche Kade 77. Haringvliet 27.

Supra fijnen Spiritus alsmede, qeiiieüivleerden Spiritus r i r o u * • in alle sterkten, levert tegen oonourreerende prijzen

Ged.

P.S. Prijscourant wordt op aanvraag franco toegezonden.

Zuiderdiep 297.

de firma Pfl. P. POLLEN & ZOON, te ROTTERDAM,

Dr. ined. HILLËBRËGHT'S Solveolcapsules in alle doseeringen. Slechts in orig. doosjes a 100 stuks. ;„ „n„ J ««««»;„..<«„ C<I««VA- j- —s- j—.!.- i i««.i„i__

3Dr„ xo-edL Zyne wereldberoemde Bronnen en Bronproduoten zijn het beste en heilzaamste

Natuurlijk Geneesmiddel. De Natuurlijke Karlsbader Minerale Waterea, Sprudelzouten, gekrist. en in poeder voor

1.

EENIG ADRES: D. E. Pat. N". 82415

Solveolpilleri in alle doseeringen. Slechts in orig. doosjes a 100 stuks. « •

Prol. Dr, SOMMERBRODT'S Kreosotcapsules in alle mengingen en doseeringen. Specialiteit: Capsulae operculatae in onovertroffen samenstelling, geheel zonder concurrentie. Nieuw! Capsules o. Q-onorol 0,3 en 0,5 (HEINE & Co.) Plao. a 15, 20, 30 en 40 st. Capsules o. lodosolvin 0,5 (BRANDT). Origïn. verpakking. Alle andere Gelatine-Capsules en Paarlen, hard en elastisch, met alle gewenschte vullingen, beveelt aan tot de goedkoopste, concurreerende pit prijzen de

Gelatine-Capsules-Fabriek van

IEL Ib.-o.if3,

BOLTZHAM _A: JDr,L POPPE, HiMOVËRrUHMER.

Generaal-Depöt : -"'"~"""'*~"

alsmede Karlsbader Sprudelpastilles, Sprudelzesp, Sprudelloog en Sprudelloogeout zijn verkrijgbaar bij alle Apothekers, Mineraalwaterliandelaars en Drogisten.

Karlsbader Mineraalwater- Verzending. Voor H.H. Apothekers verlaagd t-aritl.

J. K. v. l E*. Dr. f. F. Proost. Industrie- en Handelsvereeniging G. VAN EPENHUIJSEN ZWIJNDRECHT.

Chemisch zuivere zouten. Praeparaten voor scheikundig onderzoek. Ruw Zwavelzuur, Zoutzuur, Salpeterzuur. Ammonia liquida in verschillende sterkten. Gedistilleerd water, chemisch zuiver.

SPRUYT, HILLEN & Co. Sloetstraeit

Verbandstoffen-Fabriek Aseptische en Antiseptische Verbandstoffen en Artikelen voor Ziekenverpleging.

Specialiteit aseptisch Jodoforingaas, gecontroleerd en gesteriliseerd volgens de methode van Dr. G. ROMIJN.

De noodzakelijkheid van het verkrijgen van gelijkvormigheid in de techniek van het bacteriologisch wateronderzoek. Om de uitkomsten der bacteriologische onderzoekingen van verschillende onderzoekers vergelijkbaar te maken, dient er overeenstemming verkregen te worden in de methodes en de wijze van . bewerking der resultaten. Francesce Alba doet daartoe de volgende voorstellen: De culturen moeten in het laboratorium gemaakt worden, terwijl de watermonsters gedurende het transport in smeltend ijs bewaard blijven. Onder deze omstandigheden vond hij gedurende 3 dagen geen verandering van het aantal koloniën. Hij geeft een geschikt model aan voor een kistje tot het vervoer van 6 monsters. Verder moet er een vast en eenvoudig voorschrift voor de bereiding van voedingsgelatine gevolgd worden. Met de gelatine bereid uit: 6 gram geconc. bouillon uit Liebigsch vleeschextract, 150 gram gelatine en 1000 gram gedest. water verkreeg A. even goede resultaten als met die bereid volgens Koch. De kweeking moet geschieden volgens de methode van Petri-Fischer in de broedstoof bij eene algerneene aangenomen temperatuur en zoo mogelijk 15 dagen duren. Moet het tellen der koloniën eerder geschieden, dan moét het gevondene getal vermeerderd worden met een overeengekomen factor. (Zeitschr. f. Hygiëne door Chem. Rep. 1900 blz. 150).

Bereiding en bewaring van lictor aluminii aoetici. Ph. G. III, In het voorschrift der Ph. Gerui. wordt de opgave gemist van de temperatuur waarbij de aluminiuniacetaatoplossing bereid moet worden en toch is volgens H. Kühl deze omstandigheid duidelijk van invloed op de veranderlijkheid van het praeparaat. Bereidt men de oplossing bij gewune temperatuur dan verkrijgt men een aanvankelijk helder praeparaat, dat spoedig zelfs bij bewaring in den kelder troebel wordt. Geschiedt de bereiding bij keldertemperatuur en laat men het mengsel eer men de heldere vloeistof van liet neerslag afgiet langer dan 24= uren, ongeveer 2 dagen, bij keldertemperatuur (8—10° C.) staan dan verkrijgt men een gelijkmatig en constant praeparaat zooals uit de volgende proef blijkt. Eene oplossing die in April 1899 op de bovenvermelde wijze bereid werd en die een s. g. van l,046 bij 15° bezat, werd ia April 1900 onderzocht. Het s. g. was slechts gedaald tot 1,045. In't algemeen geschiedt de bewaring van aluininiurnacetaatoplossing het best in goed sluitende stopflesschen op eeae koele plaats. (Apoth. ZeÜ. 1900 blz. 850).

Varia.

L ö b e l S c h o t t l a n d e p , Karlsbad (Bohemen). Prospectus op aanvrage verkrijgbaar.

B E C K E R ' S SONS, Westzeedijk 57, Rotterdam

en

zijn van bekende zuiverheid en onovertroffene hoedanigheid.

ADEPS LANAE BJD wateralj e„ ADEPS LANAE BJD waterhoudend •voltoMacueia. re-u-feelooze praBpratfiü. Gemroal-Agmten voor NEDERLAND

en de KOLONIËN:

C. & C. J. PLUIJGERS, te Rotterdam.

HOEli & Co AMSTERDAM. *

PepcrmuDt,JB|jiibes f Drop, onl Cü ^ " Suikcrwcrkcu.

Opgericht A° 1849.

Conourreerende prezen.

N». 7,

16 Juni 1900.

Amsterdam.

Gerechtigd tot het voeren van het Wapen van H. M. de Koningin-Weduwe.

(1500 Meter boven de oppervlakte der zee)

tegen alle ziekten, uit gebrekkige samenstelling van het bloed ontstaan, zooals bloedarmoede, malaria, bleekzucht, scrophuiose, rlmchitil, speciaal zenu-wziefcten, zwakte, huid- en vrouwenziekten.

Jaargang.

Fabrikanten van Wetenschappelijke,Scheikundige, Apothekers- en andere

" Jrai BH Geienen. Veuftitm Balen, f MelDalaiw, elc. .] i r UUg,Ul U^jj-jUiij o/uuuuiuii.) 1

9

f

World's Columbian Exposition te Chicago 1893, DRIE hoogste bekroningen. Exposition Universelle d'Anvers 1894, „&EAND PEIX" Bakkery-Tentoonstelling te Amsterdam, Eere-Diploma en Silv geschenk van H. M. de Koningin-Regentes.

fferelJ-Tentooiistellii AMerta 1895}

: EE8E-ERÜIS

En eene Medaille van H.H. M.M. de Koningin Wilhelmina en de Koningin-Regentes Groote Internationale "Wedstrijd van Voedingsmiddelen en Hygiène, Paleis voor Volksvlijt te Amsterdam 1895, Hoogste onderscheiding: „O-RAND PRIX", OPWIJRDA'S DHXJKKEIUJ

DIEREN.

In het Nederl Fydschr. v. G-eneesk. deelt Dr. C. E. Daniels het een en ander mede over de aanwinsten, die de bibliotheek van de Maatschij. t. b. der Geneesk. in het laatste jaar heeft aan te wijzen, daaronder is ook het volgend vermakelijke staaltje van pharmaoognostische beschrijving ontleend aan: Het nieu verbetert en vermeerdert Licht der Apothekers en Distilleerkonst, dat als tweede titel heeft Pharmacia Galenica et Chyrnica, dat is de vermeerderde ende verbeterde Apothekers en Alchymisten Licht ende Distilleerkonst enz, t'Antwerpen 1667, zonder naam van den schrijver. Asa faetida. Ghy mooght die wel van stincken loven, Want gaet in stanck den Bock te boven. Iris. Bosorght dat Iris suyver zy Wei-riekende/ en wit daerby; Maer is 't dat sy is van Florencen, Geen Iris kan men beter wenschon. Opium. Het heeft een reuk onaangenaam/ Om slaep te maken zeer bequaem. Het is een sap/ 'ten is geen gomuio/ I-let beste moet van Thebes komine/ Van smaeck is 't bitter in don raont/ En swart daerbij tot in den gront.

Berichten. In de Strafzitting van het kantongerecht in den Haag word heden voortgezet de behandeling van de vervolging ingesteld tegen den chef-apotheker van de centraal-apotheek de Ooievaar aldaar, wegens het in voorraad hebben van sanguinosc zonder dat op do verpakking de wijze van bereiding was vermeld, een vereischte, indien het geneesmiddel niet voorkomt op de Nederlandsche pharmacaopaea, hetgeen met sanguinose het geval is. Men herinnert zich dat de beklaagde beweert dat de sanguinose geen geneesmiddel is, doch slechts een versterkend en bloedvormend voedingsmiddel. Met een scheikundig onderzoek te dier xake werd door den kantonrechter belast de apotheker-scheikundige, de heer Vechtmann Jr., wiens rapport heden ter terechtzitting werd voorgelezen. Uit dat stuk blijkt, dat voor de bereiding van vinum sanguinosum is gebruik gemaakt van een goedkoopen rooden wijn, met zeer hoog alcoholgehalte, welke de meeste overeenkomst vertoont met een ü 70 eent per üesch in den handel gebrachten Californischen wijn. De hoeveelheden kruiden, voor sanguinosum gebruikt, kunnen niet groot zijn, maar zoo er in werkelijkheid eene groote hoeveelheid plantendeelen in gebracht is, dan zijn deze zoo onkundig met den wijn in aanraking gebracht, dat deze slechts weinig daaraan heeft kunnen onttrekken. Van in plantendeelen voorkomende bitterstoffen zijn alleen de bestanddeelen van gentiaanwortel kunnen worden aangetroffen. Ten slotte bleek dat er geen stoffen zyn aangetroffen, die dit product als voedingsmiddel kunnen doen beschouwen. Tegen deze conelusiën ontwikkelde de beklaagde verschillende bezwaren, o.a. dat niet met voldoende zekerheid door den deskundige de aanwezigheid van gentiaan zou zijn aangetoond, dat buitendien twijfel gerechtvaardigd is of de deskundige volkomen gereinigde utensiliën. had gebruikt voor zijne proefnemingen, zoodat de mogelijkheid niet buitengesloten is dat de bevonden gentiaan tijdens het scheikundige onderzoek zich. met de sanguinose kan hebben vermengd. Maar in. hoofdzaak kwam hij op tegen de conclusie dat de sanguinose geen voldoende bestanddeelen zou bevatten wegens afwezigheid van eiwit-, melk- of vleeschstoffen. Deze toch zijn niet de universeele voedingsstoffen, er zijn nog verscheidene andere en wijn op zich zelf bevat reeds voldoende bestanddeelen. Hij hield overigens vol dat vinum sanguinosum geen geneesmiddel is, omdat het niet tot genezing of verzachting van ziekten wordt gebruikt. De bewering dat 't als geneesmiddel moet beschouwd worden omdat het een stof bevat, de gentiaan, die als geneesmiddel gebruikt wordt, gaat niet op, want gentiaan komt óók voor in de elixer, waarvan in de koffiehuizen en elders een „bittertje" wordt gereed gemaakt en een borrel wordt toch niet als geneesmiddel verkocht. De ambtenaar van het openbaar ministerie, mr. van Harencarspel betoogde, tegenover de omschrijving van een geneesmiddel door beklaagde, dat als zoodanig fce beschouwen is een middel dat gebruikt of bestemd wordt om genezing aan te brengen aan iemand die niet normaal is. Nu wordt in de circulaire, waarin sanguinose wordt aangeprezen, dat middel aanbevolen voor „menschen die lijden aan zwakte en algerneenen verslappingstoestand", alzoo aan abnormale personen. Het is dus wel degelijk een geneesmiddel. Het verslag van den deskundige gaf ZE.A. overigens aanleiding met nadruk te wijzen op het bedenkelijke van het zeer hooge alcoholgehalte van de sanguinose, omdat dit ook, blijkens de circulaire bestemd is voor kinderen „die herstellende zijn van Engelsche ziekte.'' De ambtenaar vroeg of beklaagde, indien hij geweten had zulk een voor kinderen schadelijk middel in huis te hebben, zich voor de eer zyner eigen apo-. theek en voor die van den apothekersatand in het algemeen, niet twee malen zou bedacht hebben alvorens heb aan te schaffen. In verband met de subsidiaire verdediging van bebeklaagde, dat het middel niet voorradig was in de apotheek, maar in een onderberrein of bergplaats betoogde de ambtenaar dat elk deel van het huis eens apothekers, waar zich geneesmiddelen bevinden, deel uitmaakt van de apotheek. Hij vorderde f 10 boete. Beklaagde gaf niot toe dat apotheek en bergplaats ovor eon kam mogen worden geschoren, want in de wet op de artsen ij bereidkundo wordt tusschen beide

zaken onderscheid gemaakt. Op verzoek vau den kantonrechter verklaarde de heer Vechtmann dat hij het onderzoek verricht heeft met volkomen reine hulpmiddelen en overigens de reactiön verricht hooft naar de beste bronnen die daarvoor gelden. De uitspraak is bepaald op heden over 14 dagen. (N. R. C.)

Nederlaudschc Maatschappij ter Bevordering der Pharmacifo Departement „ROTTERDAM". Do laatste vergadering voor de juarlijksche vacanüe was bijna uitsluitend gewijd ;i:in eeno bespreking van de punten ter behandeling in de a.s. algemeene vergadering. Ingekomen was een verzoek van den heer J. van deiLaan om met het einde van den loopenden cursus te worden ontheven van het geven van onderwijs aan den cursus tot opleiding van apothekersbedicnden. Als nieuw lid werd aangenomen Mej. A. G. Brongersma, terwijl ter vervulling van de periodieke vacatures in de verschillende commissiën werden herbenoemd:de heer W. C. van Gorcum voor de bibliotheek; de heer J. Drooglever Fortuyn voor het pharm. kabinet ; de heer M. A. Roepman voor den cursus; de heer H. P. Hoedcrik ter bestrijding der kwakzalverij ; de heer L- van Itallie voor de wetenschappelijke rnededeelingen;

de heer M A. Roepman voor de sociale aangelegenheden. De vergadering van het Dept. Gelderland zal worden gehouden op Dinsdag 19 Juni 1900 des middags ten een ure in een der lokalen van het Hotel „de Nieuwe Kroon" te Apeldoorn. Na afloop der te behandelen punten : Lezing -van den Heer Dr. G-, Romijn: Over de Chemie der Suikers. ADVER'TBNTIËN.

JUFFROUW gevraagd, intern, in een nette Drogistzaak; zaakkennis vereischte. Conditiën nader té bepalen. Brieven franco onder Letter Q., No. 488, aan KOOYKER'S Gentraal AdvertentieBureau te Leiden.

wordt te 's Graveuhage gevaaagcl eene Assistente interne. Brieven onder No. 12 bij de Boekhandelaren MENSING en VISSER, te 's Gravenlia-ge.

to Winschoten, vraagt tegen l Aug. Provisor extern.

O. KOU (ft ZOON,

vragen zoo spoedig moelijk eeue Assistente intern.

Apotheker Bergen op Zoom, vraagt oen Assistente N.W. intern.

P. G. gevrangd tegen l Juli in een plaals in de nabijheid van Amsterdam, inlcrne, tegen flink salaris. Brieven franco, onder Lett. M. F., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

wordt van half Juli tot September eeno tijdelijke Assistente gevraagd voor halve dagen. Brieven franco, onder Lett. W., aan het Bureau van dit Blad, to Amsterdam.

Apotheker ME11L te Doesburg, vraagt eend ASSISTENTE intern.


GEVRAAGD eene Assistente, P.G., eenvoudig v;in aard, met vakkennis en beste getuigschriften. Brieven franco, onder. Lett. M. ;-G., arm het Bureau van dit ;Blad, te'-Amsterdam. Tegen 15 Juli of l Aug. wordt gevraagd, P.G. N.W. intern in een niet drukke apotheek ten platten lande. Brieven franco, met opgave van ouderdom en Condities, onder No. 158, aan het Bureau van dit Blad, te Amsternam. Eene geroutineerde Asaiatento _ _ N.W. zoekt eene externe be•t'rekking te Utrecht of den Haag. Br. fr. met opgaaf van werkuren en salaris, onder .motto Assistente, Alg. Adv. Bur. R. J. FUIK, den Haag. iÜSp1 Voor een op te richten zaak in

Drogerijeu en Specerijen worden 'adressen, met prijsopgave voor de levering der installatie gevraagd. Brieven franco, onder Lett. M. D-, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Uitgaven D. B. CENTEN, AMSTERDAM:

Enkelvoudige en: samengestelde Geneesmiddelen (Simpiicia on Galenica). • Mei alphabdiscli register. f 2,20 ; fr. p. p. / 2,35. IPfT" Dit werk is ter vervanging van Opwijrda's Handleiding voor Adsistenten in de Apotheek, sinds lang uitverkocht. Wijlen Prof. T. A. FLüCKIGER gaf van dit werk eeno zeer gunstige recensie en zeide o. a. het volgende:

„De chemische bestanddeelen der drogerijen heeft de Schrijver zoo volledig mogelijk in aanmerking genomen, doch. met het oog op het doel, bij voorkeur slechts de werkzame vermeld."

van Ledden Hulsebosch. Receptentaxe voor Nederland. Zevende vermeerderde druk. Gebonden. Prijs f 1,60; franco p. p. f 1,70. PUT" , Voor alle Apothekers onontbeerlijk." Pharm. Weekbl. 7 Jan. '99. IP^T" „Uitmuntend bewerkt en keurig uitgevoerd." Geneesk. Cour. 22 Jan. '90. gSgr" „Dit werkje, dat in geen apotheek kan gemist worden, kan de eenheid in de prijsberekening der recepten, dio nog niet bereikt is, zeer bevorderen." Ned. Tijdschrift v. Pharmacie, Juni 1899.

Opwijrda's Werken.

Spitzen's Werken.

Verbandwatten, Verbandgazen, Hydrophile-, Cambric-, Jodoform-, Flanel- en Tricot Zwachtels, Mosetig Battist, Billroth Battist, Gutta Percha Papier, Hospitaaldoek, Gummi Artikelen in alle soorten. voor Ziekenverpleging.

Concurreerende prijzen. Prima qualiteiten. UagT" Etiquetten worden volgens opgave bedrukt. Kantoor en Magazijn : Prinsegracht 61, DEN HAAG. Telephoon Intorc. 1026.

bij 10 Liter van f 0,85 de Liter af, bij grooter hoeveelheden belangrijk goedkooper. — Volkomen zuiver en voldoende a. d. e. d. N. Ph. III. — (Origineele fusten voorzien v/h. cachet d'origine v/h. Syndicaat van Grooth. te Malaga). Vraag prijsc. en proeven aan: Filiaal te den Haag: G. L. DROSS AERS DROSSAEHS.BEUNK&CO. ' te Breda. ÜP^T Leveringen naar de Koloniën geschieden uitsluitend door het Filiaal te den Haag.

«-t^ï > i-t1'*

L. van Itallie.

om hulp voor den tachtigjarigen Oud-Apothekersbediende! Zoo bedroevend weinigen zonden mij een bijdrage. Sedert da laatste opgave ontving ik van: Algemeene en Bijzondere Eeoepteerkunst W. G. v. G. te R. f 2,00; A. J. K. te t.N. f 2,50; H. S. te E. f l,-; Dr. v. N. te N. ten dienste van Artsen en Apothekers, door f 10.—-; bijeen f 16,— ; totaal met de-vo- L. VAN ITALLIE. Zesde omgewerkte en vermeerderde druk. rige opgave f 117,—. / 3,2ö ; fr. p. p. ƒ2,35; gebonden f2,60 Velen, diu mij voeger bij dit liefdewerk steunden, bleven ditmaal achterwege. Op fr. p. p. f 2,75. hen doe ik in de eerste plaats nog eens een Latijnsoh-Nederlandsch "Woordenboek op dringend beroep. Wanneer alle apothekers, die nog niets de Pharmacopoea Nederlandioa. Met bebijdroegen, mij f l,-- en de apothekers- knopte omschrijving van Kunstwoorden en bedienden rnij f 0,25 toezenden, dan kan de Eigennamen. Herzien en in overeenstem'oude-man kalm en zonder zorg zijn levens- ming gebracht met de Editio III door Dr. • einde tegernoetzien. Y. H. ROGGE en L. VAN ITALLIE. Wie volgt het goede voorbeeld der dames, Tweede druk. die te Delft persoonlijk alle apotheken bef 1,60; fr. p. p. / 1,70 zochten en mij als resultaat daarvan de 'gezamenlijke' bijdragen der apothekers en Schema der Qualitatieve Chemische apoth. bedienden aldaar toezonden? Analyse van anorganische verbindingen, 1 —,40; fr. p. p. f —,45. ... DB J, DE GROOT, 1 '' " ' Arts.(Ojad-Apotheker.) mss HAAG, 14 Juni 1900, De bereiding der samengestelde praepa(Laan v. Meerdervoort 138). raten van de Pharmacopoea Nederlandica (Pharrnaceutisclre Techniek). t —,40; fr. p. p. / -,45 ter overname aangeboden, zeer geschikt voor een. protest. Apotheker. Goede vooruitzichten. Brieven franco, onder Lett. C. A., aan het Bureau van dit Blad; te Amsterdam.

37e Jaargang.

Latijnsohe Themata voor a. s. Apothekers-Assistenten. Tweede druk. f —,35; fr. p. p. f— ,40.

Uitgewerkte Recepten ten gebruike bij Opwijrda's Recepteerkunst. E e r s t e h o n derdtal. Vierde druk. / —,50; fr. p. p. /—,55, ld. T w e e d e H o n d e r d t a l . Derde druk. f —,50; fr. p, p. f —,5;'). ld. D e r d e H o n d e r d t a l . Tweede druk. ƒ — 5 0 ; fr. p. p. / -55.

Prof. wTstoecler. Geschiedenis der Pharmacie in Nederland. In opdracht van de Ned. Maatschappij ter bevordering der Pharmacie. 464 Bladz. f 4.—.

H. J. F. W A N N A , < Vraagstukken met beredeneerde oplossingen ter beoefening van natuur- en scheikunde voor a.s. Apotheker s-Assistenten. f 1,25; fr. p. p. / 1,35.

Een nieuw Pharmaceutisoh Adresboek* vermeldende de namen, woonplaatsen en het jaar van promotie dor ge vestigde .Apothekers en Militaire Apothekers in Nederland en zijne bezittingen. Naar officieüle gegevens tot den laatatcn tijd bijgewerkt. In linnen band. Prijs f l,2ï>; fr. p. p. f 1,55.

Ter overname aangeboden een geheel nieuwe Apotheekopstand, benevens flesschen en potten met ingebrande etiquetten; zeer billijk. Brieven franco, onder No. 159, aan hot Bureau van dit Blad, to Amsterdam.

^"

*^*

*^C

^'*

*'*

C1'*

"^

*'*

41-

4*

4*

4*

4*

N". 8,

23 Juni 1900.

4^

Verschenen bij D. B. CENTEN, Amsterdam:

eceDumr

j j. J

DOOR

Apotheker on Assistent bij het Onderwijs in de Pharmacie en Galenica aan de Universiteit te Amsterdam. Met 5 figuren in den tekst. Prijs: f 0,75; fr. p. p. f 0,SO.

r BS.

Voor Apothekers en Apotheekhoudende Geneeskundigen,

P. VAN DER WIELEN. Waarde-bepaling van ecnigo medicinale \* Zeepon. Bekroond antwoord op de Prijsvraag, uitgeschreven door do Commissie jj* van Beheer over het Opwijrda-Fonds. k.. Prijs: f 1,00; fr. p. p. f 1,05. |L g^p"" tfog slechts etikcle ex. voorliatedeii.

L

f!' ïf -"SjT -^ •^"=jjf^ 'if-~^- -~ijf ~£> ~ifr ••^••~;^-^ffi^

Redacteur: L. YAN par Jaargang, franco par post, f 5,90, ""idverUniiën: Tan l—5 regel» f l,—. elke rogel me« 20 Cta. «n 10 Cts. voor een N°. vau het blad. Z«n AbOln(Btentft>tirl0f a op aanvrage Torkrijgb»ai.

IB C —cr~i K T*' /***\ «&j« J.NT "O "T" c.uj "f J.

Könsgsberg i. Pr.

Fatóek van planii. Prej,, meJL Door de voortreffelijke werking- wordt het overal snel en voor goed in gebruik genomen.

EERSTE BLAD.

Een veel winst opleverend ARTIKEL voor den

HAND VERKOOP is mijn poreuse

l Dozijn in eleg. Carton 3,30 M. l GrosinOartonsa24st. 35,80 „ Iedere pleister is 12 x 18 cM. groot en is in een met gebruiksaanwijzing bedrukten omslag gehuld. Bestanddeelen zijn: Resina el as tica, Resina pini, Resina Dammar, Adeps lanae, Extractiefstoffen, Capsicine.

Groothandelaar in OLIËN, VASELINE, etc. ISOTTERÖAM. OPGERICHT 1879.

II. V. WIJNHANDELAAR

AMSTERDAM.

Direct geïmporteerde Bordeaux, Port, Sherry en Madeira etc.

Zuivere Cognac, IMPORT en EXPORT.

Kantoor: KAAMGÏSACHT ».

Wijn- en Cognac-Importeurs. TELEPHOON No. 2697.

P ROEF MANDJES: H 6 flesschen Medoc . . . , 6 „ Rijnwijn . . , P m «. 3 „ Port . . . . l 7,05 5 „ Madeira . . . 6 „ echte pr. pr.Cognac, Cognac. ' De wijnen zijn gegarandeerd zuiver. Franco, tegen postwissel of rembours. GOEDKOOPSTE ADRES YOOK WEDEEVEBKOOPERS. — VRAAG PRIJSCOUHANT.

3 flesschen Medoc . „ Rijnwijn „ Port . Madeira

f 16,-

ElllUMU voldoende aan de eisenen der Ned. Pharmacopee. Goedkoopste adres in Nederland.

Be Erra fel H.lAMIIK, W-ijnkoopers AMSTERDAM. Spuistraat 303 AMSTERDAM. Chemisch, Physisch, Pharmaceutisch en wetenschappelijk glaswerk. Rijks-Leverancier van Nederland en Ned.Indiö gevestigd: 1810. Alle Apparaten worden in den kortst inogelijken tijd precies volgens model of leekening in do glasblazerij vervaardigd.

AD7ERTENTIEN worden ingewacht uiterlijk Donderdag avond by den ondergeteekende, of Vrijdag morgen 8 uur aan het adres van OPWIJRDA'S Drukkerij te Dieren. D- B. CENTEN.

Een belangrrjk advies.

3 gedeponeerd fabrieksmerk IMPERIAL, sinds jaren bekend als de beste en goedkoopste AMERIK. VASELINE voor medicinaal en technisch doel, wordt in 7 verschillende soorten geleverd in vaten en blikken van 5 Eng. ponden in kisten van 50 blikken. Bij alle H.H. Drogisten en Apothekers te bekomen; voor En-gros uitsluitend bij den alleen-importeur

Raamgracht O,

»| 4| •jl ^ 4

Men bestelle: TANNAS CHININI Ed. III „Bakker"; bijna smakeloos. Zeer gunstig beoordeeld door Prof. SÏOEDER. Zie Prijscourant. Prijs per Kg. f 18,50.

levert tegen concurreerende pryzon franco A. A. BONNEMA, Apotheker, Apeldoorn. Ook verkrijgbaar in den groothandel.

In de heden te Assen te houden vergadering van den geneeskundigen raad voor Overijssel en Drenthe, kornt p.a; in behandeling het volgende, ad vies van het rechtsgeleerde lid mr. Oldenhuis Gratama. . Aan my werden in de laatste vergadering van den Geneeskundigen Raad voor Overijssel en Drenthe in den zomer van 1899 te Assen, do volgende vragen ter beantwoording gesteld : 1°. Is de apotheker vérplicht aan de visiteerende commissie, op haar verlangen, inzage te geven van de recepten ? 2°. Is de apotheker verplicht aan de visiteerende commissie, op haar verlangen, mede te deelen, uit welke bestanddeelen gereedstaande medicamenten bestaan? 3°. Mag de visiteerende commissie in de apotheek ter aflevering gereed staande medicamenten medenemen ter fine van nader onderzoek? Mijn antwoord op alle drie vragen is bepaald ontkennend. Wat de sub 1° gestelde vraag aangaat: De apotheker is niet verplicht der commissie inzage van de recepten te geven: De werkkring en de bevoegdheid van de commissie van visitatie vinden wij omschreven in de artt. 4, 16, 24, 25 en 26 van de wet op de artsenijbereidkunst, in verband met art. 13 van de wet regelende het geneeskundig staatstoezicht, en wij zien, dat bij die artikelen zich die werkkring voornamelijk bepaalt tot het nazien der deugdelijkheid, voldoende hoeveelheid der verplicht aanwezige geneesmiddelen en van de bruikbaarheid deiwerktuigen in de apotheek, en de bevoegdheid van die commissie van visitatie zich bepaalt tot het opmaken van procesverbaal wegens die punten, en de afgekeurde geneesmiddelen of werktuigen mede te nemen. Nergens in de wet op het geneeskundig staatstoezicht of in de wet op de uitoefening der artsenijbereidkunst vindt men bepaald, dat de apotheker verplicht is de recepten aan de commissie ter inzage te geven. Integendeel, men vindt in art. 12 van de wet op de uitoefening van de artsenijbereidkunst den apotheker de verplichting opgelegd aan niemand de recepten ter inzage noch afschrift daarvan te geven, dan aan den geneeskundige, die ze voorschreef of die den zieke behandelt, aan dezen zelf en aan de rechterlijke of geneeskundige ambtenaren, met het onderzoek van die recepten belast. De wet heeft dus het geven van inzage van recepten door den apotheker beperkt tot uitzonderingen, en nu wij in de wet geene bepaling hebben, waarbij ook zulks wordt toegestaan aan de commissie van visitatie, z^jn de apothekers niet verplicht, ja, is het hun verboden der commissie die inzage te verstrekken. Had de wetgever dat recht ook willen geven aan de commissie, dan had hij dat in art. 12 uitdrukkelijk be-

ITALLIE, te Rotterdam.

UITGEyER:

D. B. C E N T E N ,

De stukken, welke men wenaolit opgenomen te zien, worden op Dinsdag verwacht bij den Beducteor. De Advcrtcntiiin tot Donderdagavond lij den Uitgever; tot Vrijdagmorgen aan Opwijrda's drukkerij, te Dieren.

paald, zooals b.v. in art. 16 aan de apothekers is opgelegd, om aan de geneeskundige ambtenaren en aan de commissie uit den Raad alle inlichtingen te geven. In art. 12 wordt echter alleen gesproken van geneeskundige ambtenaren, en nu zal het geen betoog behoeven, der commissie van visitatie geen ambtenaren zijn, en welke geneeskundige ambtenaren in art. 36 bedoeld worden dat lezen wij in artt. 2 en 3 van de wet op het geneeskundig staatstoezicht, het zijn de inspecteurs en adjunct-inspecteurs; deze kunnen volgens art. 12 onder zekere omstandigheden, b.v. door den rechter, worden belast met het onderzoek der recepten, en ook in een enkel ander geval verplicht zijn 'de recepten over te nemen, b.v. ingeval de apotheek wordt opgeheven. Onwillekeurig zal men misschien zeggen, maar art. 16 verplicht den apotheker de commissie alle inlichtingen te geven, alleen verbiedt art. 12 het geven van inzage en afschriften van de recepten; daar staat niet dat het geven van inlichtingen omtrent die recepten verboden is. Ik antwoord hierop: eene wet moet niet alleen uitgelegd worden naar wat er staat, maar naar hetgeen de bedoeling is van den wetgever, en wanneer men nu, zooals hier de wetgever, verbiedt om inzage of afschrift te geven van recepten, dan bedoelt hij daarmede natuurlijk, dat men daarover ook geen inlichtingen rnag geven, welke ik óók niet geloof, dat eene visiteerende commissie onder de bestaande wetgeving van den apotheker zou vragen, orn op die wijze indirect te geraken tot eene wetenschap die de wetgever haar heeft ontzegd. Dat de bepaling van art. 12 geheel stricti jurisinterpretationis is en niet mag worden uitgebreid tot andere personen als de daar genoemden, vond ik nog bevestigd in een vonnis van de Rechtbank te Arnhem, d.d. 6 Mei 1876, Weekblad no. 4251, waarbij aan erfgenamen een eisch tot mededeeling van recepten, die eene overledene had gehad, tegen een apotheker ingesteld, werd' ontzegd.' Dit vind ik nog al sterk, omdat volgens ons recht de erfgenamen opvolgen in de rechten van den overledene, de overledene had het recht de recepten op te vragen, en volgens algemeene beginselen na zijn overlijden zijne erfgenamen als zijne juris successoris. Wat de sub 2 gestelde vraag aangaat: De apotheker is niet verplicht aan de visiteerende commissie mede te deelen uit welke bestauddeelen gereed staande medicamenten bestaan; 1°. niet, omdat de visitatie (waaronder ik versta de visitatie voorzooverre ze eene strafvervolging kan tengevolge hebbeu) alleen loopt over de geneesmiddelen, die de apotheker volgens Koninklijk besluit aanwezig moet hebben, en zulks om de eenvoudige reden, dat bij art. 32 der wet op de artsenijbereidkunst alleen strafbaar gesteld is het ondeugdelijk of niet voorradig hebben van geneesmiddelen als omschreven in art. 26, en in dat artikel alleen sprake is van geneesmiddelen, die volgens Koninklyk besluit aanwezig moeten z|jn, en zij, die daar buiten vallen, niet vallen ouder de visitatie. Oogensclujnlijk zou men kunnen zeggen, dat deze redeneering in strijd is met art. l, al. 3, van de wet van 2 November 1871, houdende bepalingen omtrent de invoering der Nederlandscho Pharmacopoea, welk artikel luidt: „Zoo dikwijls nieuwe vaststelling of wijziging van de „Nederlandsche Pharmacopoea door ons noodzakelyk „wordt geacht, geschiedt dit bij algerneenen maatregel „van inwendig bestuur, die ook het tijdstip van invoeging bepaalt. „Hij onderscheidt de middelen, die in elke apotheek

„voorhanden moet zijn van de overige in de Pharma„copoea beschrevene; „De laatste zijn evenwel voorzooveel zij in eene apo„theek worden aangelroïFen, aan het gewoon wettelijk „toezigt onderworpen." Dit is evenwel niet het geval. Art. l, al. 3, van die invoeringswet brengt de overige in de Pharmacopoea vermelde ^middelen (maar ook alleen die) onder het wettelijk toezicht, maar meer niet, zonder daarop van toepassing te verklaren de strafbepaling van art. 32 der wet op de artsenijbereidkunst; omtrent die middelen kan de visiteerende commissie een vriendelijken raad geven, zonder meer. Het onderzoek door de commissie van visitatie (in den zin genomen als door mij bedoeld) strekt zich niet verder uit dan tol de geneesmiddelen die voorhanden moeten zijn; ware zulks anders, dan zou men tot deze ongerijmde conclusie komen, dat de apotheker verplicht zou zijn ondeugdelijke geneesmiddelen door goede te vervangen, ook waar hij ze in het geheel niet verplicht was voorradig te hebben. Dit beginsel nam de Hooge Raad ook aan in zijn arrest van 10 Mei 1875, Weekblad no. 3863, waarin omtrent dit punt de overwegingen luiden als volgt: „O., dat het middel van cassatie omtrent het tweede „punt rust op de bewering, dat bij art. 32 der wet van „den l Juni 1865 (Stbl. no. 21) strafbaar zou zijn ge„steld het feit, dat bij het onderzoek, bedoeld bij art „26 dier wet, ondeugdelijk worden bevonden geneesmid„delen, ook die niet voorhanden moeten zijn: „O, daaromtrent, dat gezegd art. 32 straf bepaalt voor „elk geneesmiddel, dat bij het onderzoek volgens art. 26 „van dezelfde wet ondeugdelijk wordt bevonden, dat, „blijkens art, 26 het daarbij bedoelde onderzoek zich „niet verder uitstrekt dan tot de geneesmiddelen, die „voorhanden moeten zijn, vermits het constateeren bij „procesverbaal van de ondeugdelijkheid der geneesmid„delen aldaar, tot de zoodanigen wordt beperkt, en dat „hieruit volgt, dat ook art. 32 naar art. 20 verwijzend, „alleen zoodanige geneesmiddelen kan hebben bedoeld. „Dat deze uitlegging van art. 32 een steun vindt in „de met straf bedreigde bepaling, in gemelde artikelen p voorkomende, dat de ondeugdelijk bevonden genees„middelen binnen zekeren tijd door deugdelijke zullen „moeten vervangen zijn, terwijl het niet kan worden „aangenomen, dat het de bedoeling van den wetgever „is geweest, dat de geneeskundige verplicht zou zijn de „ondeugdelijke geneesmiddelen door goede te vervangen, „ook waar hij in het geheel niet verplicht was ze voor„handen te hebben; „O., dat derhalve ook dit middel is ongegrond." En omdat nu het gereed staande — uit verschillende bestanddeelen bestaande — medicament niet voorkomt op de bij Koninklijk besluit goedgekeurde lijst van verplicht aanwezige middelen, valt het — zooals het daar samengesteld staat — niet onder de visitatie. 2°. Niet, omdat de apotheker, aan de commissie mededeelende uit welke bestanddeelen het gereed staande medicament bestaat, aan die deskundige commissie tnet even zooveel woorden den inhoud van hot recept op dat medicament betrekking hebbende, opgeeft, wat hem, zooals, ik bij de toelichting van vraag l heb ontwikkeld, niet geoorloofd, maar verboden is. Wat de derde gestelde vraag aangaat: De commissie mag geene ter aflevering gereed staande medicamenten medenemen ter fine van nader onderzoek, en wel niet, omdat, zooals ik bij vraag 2 reeds gezegd heb, die gereed staande uit verschillende bestanddoelen


bestaande medicamenten niet vallen onder de visitatie, en de apotheker bovendien door zoodanige medenarne toe te staan, inbreuk zou maken op zijn recepten-geheim. Het is wel jammer — en de goede apothekers zullen mij dit toestemmen — dat er volgens de bestaande wet geen controle bestaat op afgeleverde, uit verschillende bestanddeelen bestaande medicamenten; mij dunkt, met eenig overleg was, ook met instandhouding, of zooveel mogelijke instandhouding van het recepten-geheim — wat mij trouwens niet erg warm maakt — er wel iets op te vinden. Bij de indiening van de wet op de artsenijbereidkunst in 1865 deed de Minister Thorbecke op dit punt iets. Hij stelde voor, dat de apothekers zouden verplicht zijn, de voorwerpen, waarin zij hunne medicamenten bereiden, te verzegelen met een stempel, waarvan een afdruk bij den Inspecteur zou berusten. Dit werd voorgesteld om de controle van Inspecteur en eigen doctor mogelijk te maken en om de idenciteit vast te stellen. De Kamer wilde evenwel er niet van weten — noemde het eene controle die niet kon worden uitgevoerd, een omslachtigen en lastigen maatregel, enz. — en op'voorstel van het lid Eeinders werd bij amendement dat artikel geschrapt. Ik geloof ook niet, dat de door den Minister Thorbecke voorgestelde wijze vau controle was afdoende. Ik wil hopen, dat wij in deze materie later nog eens iets beters krijgen, en het dan doorgaat, want inderdaad, ik geloof dat ook controle op afgeleverde, uit verschillende bestanddeelen bestaande medicamenten wenschelijk is.

Wetenschappelij ke Mededeelingen. Natuurlijke en kunstmatigs bronwateren door J. J. HOFMAN. (Vervolg). De eerste geneeskrachtige mineraalwaterbron, welke hier te lande gevonden werd, was de "Wilhelminabron in de Haarlemmermeer. In het einde van het jaar 1883 vervoegde zich de Heer Veenendaal bij den Heer C. Loorneijer Jr. apotheker te Haarlem en deelde hem mede dat hij op zijne wandelingen in de Haarlemmermeer belangrijke afzettingen vau ijzeroxyde in vele sloten aantrof en dat hij aan den Uweg voortdurend een straal water ter dikte van een mansarm uit eene goot in de sloot zag vloeien. Dit water zette aan de kanten der slooten een koist van ijzeroxyde af, terwijl liet door aanraking met de lucht eene oranjegele kleur kreeg. De Heer Loomeijer onderzocht het water en het bleek hem dat deze waarnemingen juist waren zoodat het verschijnsel zoodanig zijne belangstelling opwekte dat hij nader den oorspong van dezen waterstraal ging onderzoeken. Het bleek hem dat het water ontsprong ter plaatse van het-vroegere Spieringmeer op de hoeve genaamd d'IJzerinck en van den bewoner vernam hij dat, toen in 1854 aldaar een welput gegraven zou worden op eene diepte van ongeveer zeven meter plotseling met een knal een straal water uit den grond spoot welke in korten tijd het erf overstroomde. Met veel moeite werd de put overkluisd met een gewelf voorzien en daarin een ijzeren buis aangebracht waardoor het water kon afloopen in een steenen bak en vervolgens in de sloot. Sedert dien tijd dus ± 30 jaren vloeide het water steeds met dezelfde kracht uit de bron in de sloot. Al deze waarnemingen spoorden den Heer Loomeijer aan zyne onderzoekingen voort te zetten en ook anderen op te wekken tot belangstelling in eene zaak welke de lijdenden welke geene buitenlandsche staalbronnen kunnen bezoeken, en de gemeente Haarlem ten goede zou kunnen komen. Het is vooral aan zyn initiatief te danken, dat de bron later in exploitatie gebracht werd. Door besprekingen met de Heeren Eyndhoven, v. d. Sleen en Prof. Gunning en met de hulp van geneeskundigen, technologen en financiers kwam het plan tot stand om het water in flesschen afgetapt in den handel te brengen en door buizen het staalwater naar Haarlem te leiden. In 1897 deelde Prof. Gunning het resultaat der volledige scheikundige analyse mede, waaruit bleek dat het ijzergehalte dat der meeste staalwateren overtrof en dat bovendien een niet onbelangrijk chloornatriurngehalte de digestie ervan zeer bevorderde. Na deze onderzoekingen kwam eene commissie tot stand welke alle voorbereidende maatregelen nam om eene maatschappij te vormen tot exploitatie van de staalbronnen te Haarlemmermeer, welke met zeer vele moeielijkheden te kampen had, doch er door volharding en ijver in slaagde hare plannen te verwezenlijken. In 1892 begon de nieuwe Maatschappij te werken en verzond in den loop van het eerste boekjaar reeds 128097 flesschen, a.l. 10349 in 1892 en 117748 in 1893. In 1893 werd te Zaandam op groote diepte bij liet

boren van een nortonput voor de stoomwassehery van de Heeren Latenstein en van de Stad t eveneens een staalwater verkregen dat volgens analyse van de H.H. van Hamel Roos en Harmens 0,1400 G. ijzorbicarbonaat en 2,7058 Gram chloornatrium bevatte. Daar het gevonden werd ter plaatse waar vroeger Czaar Peter leefde werd aan deze bron den naam gegeven van „Staalwaterbron .,Czaar Peter". In de nabijheid van voornoemde bron werd in 1895 op het terrein der Greta Hoeve (vroeger Overflakkee) eene nieuwe bron ontdekt welke den naam gegeven werd van Elisabethbron. Ojk deze bron bevatte belangrijke hoeveelheden ijzer, keukenzout en magnesiumverbindingeu. Achtereenvolgens werd zij in 1896 geanalyseerd door de Heeren J. Sol, apotheker, Dr. v d. Zande, directeur van het rijksproefstation te Hoorn en Dr. Hondius Buldingh en Dr. van der Heide. Het gehalte aan ijzerbicarbonaat bedroeg 0,1145 aan chloornatrium 4,0344. In 1898 werd ook deze bron in exploitatie gebracht. Evcnzoo werd bij het boren van een Norton-pijp ten behoeve der fabriek van den Heer A. W. Schippers to Ylaardingen aan het Oosterhoofd bij de Maas een ijzerhoudend water gevonden, dat eerst in 1S95 door de H.H.. Dr. van Hamel Roos en Harmens en later door Dr. Bonno van Dijken vollediger werd onderzocht. Dit bevatte 0,15745 G. ferrocarbonaat en 2,124 G. chloornatrium per Liter. Het wordt als staalwater uit de OranjeNassaubron in den handel gebracht. Vergelekt men de samenstelling dezer vier verschillende staalwateren met die van verschillende andere bekende staalbronnen uit Europa, dan bemerkt men, dat zy wat hun ijzergehalte betreft, het winnen van de meeste andere beroemde buitenlandsche staalhoudende bronwateren. Alleen de Pouhon te Spa met een gehalte van 0,1964 ferrohydrocarbonaat overtreft allen. In het bijzonder valt ons echter bij de Nederlandsche staalwateren op het groote gehalte aan chloornatrium, dat volgens geneeskundig oordeel in hooge mate de digestie bevordert. Terwijl op andere badplaatsen de patiënten behalve het staalwater ook een digestief werkend mineraalwater moeten gabruikon, is dit om bovengenoemde reden by deze staalwateren niet het geval. De verklaring voor dit gix-ote gehalte aan chloornatriurn is te vinden in de nabyiieid der zee. Niet alleen het regenwater dat door den bodem zakt, zal hier dienen om de verschillende bronnen voortdurend van water te voorzien maar ook andere wateren voeden deze reservoirs en zyn oorzaak van het hooge chloorgehalte. Bekend is het door .proefnemingen aangetoonde feit, dut zoutoplossingen welke door verschillende aardlagen heendringen, niet achteruit gaan in chloorgehalte, maar dat alleen de bases omwisselingen kunnen ondergaan met de carbonaten en silicaten van den bodem, zoodat in plaats van chloornatrium, chloorkalium, chloorcalcium etc. in oplossing kunnen komen. Het chloorgehalte van het regenwater kan verhoogd worden door het verstuiven van zeewater en door het zeezand en de zeeklei, waardoor het naar beneden zakt. Het duinwater te 's Gravenhage bevat om die reden' dan ook vry veel chloor (54 m.G. per Liter). De voornaamste oorzaak ligt echter in het indringen van zeewater uit de Noordzee en de Zuiderzee. Hoewel de zoetwaterstroomingen in den bodeuj, afkomstig van de rivieren en boezemwateren hunnen invloed doen gelden, kan men in 't algemeen de grens tusschen zoet en zout water in den bodem voorstellen als een vlak dat van het oosten naar het westen helt. De oorzaak hiervan is dat het zeewater voortdurend van ter zijde in onzen bodem dringt en daar de druk, waaronder het water in de diepere lagen verkeert, grooter is dan de druk in de bovenste lagen, zullen deze onderste lagen met meer kracht zich verder landwaarts in verspreiden dan de bovenste. Daar al deze bronnen niet ver van de zee gelegen zijn wordt hierdoor verklaard dat reeds bij matige diepte dit keukenzoutgehalte wordt aangetroffen. Het diepst is de Czaar-Peterbron te Zaandam 44,7 M. — A.P. Daarop volgt de Wilhelminabron ± 32M.,daarnadeElisabethsbron ± 30 M. en ten slotte de Oranje Nassaubron 28 M. — A.P. Op aanzienlijke diepte zooals bh' verschillende boringen te Amsterdam en te Sloten heeft men water met veel hooger chloorgehalte gevonden. In Nederlandsch Indië bevinden zich talrijke bronnen maar gemis aan geschikte werkkrachten en vervoermiddelen heeft gemaakt dat hieromtrent weinig bekend is en geene dezer bronnen geëxploiteerd werden. Zoo bevinden zich in midden-Java de krakalbronnen, welke tegen rheumatiek worden aangewend, in de Preanger zijn verschillende warme zwavelbronnen, op Oost-Java de Sungi-Paöt of zoutzuurbeek. Verder kent men bij Soerabaya twee zoutbronnen de Genock Watoe en de Kedong Waroe welke onderzocht zijn door Reichardt en Scharlée. Ook is daar een jodium bad waaruit door eenen apotheker aldaar het jodium wordt afgescheiden ten behoeve

eener chemische fabriek in Europa. De bronwateren der Wilhelminabron te Haarlem en der Elisabethbron te Zaandam heeft men behalve als staalwater ook willen dienstig maken als tafelwater omdat de verschillende andere bestanddeelen ervan in het bijzonder digestief werken. Voor dit .doel wordt liet water van ijzer en gedeeltelijk ook van kalk bevrijd, daarna met koolzuur verzadigd en zoo verkrijgt men dan te Haarlem het Hollandiawater en te Zaandam het Imperial- tafel water. Deze zoogenaamde half-natuurlijke bronwateren in Duitschland algemeen bekend als Doppelt kohlensiiure Füllungen komen zeer veel in den handel voor en de meest bekende tafolwatcren zooals Appolinaris Birresborn Gerolsteiner Schlossbrunnen, Victoria, Renser, Achener Kaiserbrunnen en nog vele anderen behooren daartoe. Zij worden bereid, door het water in groote bassins te pompen waarna door voortdurenden luchttoevoer liet ijzer wordt gepraecipiteerd, om na filtratie met koolzuur te worden verzadigd. Door middel van ontgassingstoestellen wordt dikwijls hot oorspronkelijke in het water aanwezige koolzuur verzameld om later weder te dienen tot verzadiging vau het van ijzer bevrijde water. De consumptie van deze half natuurlijke wateren is zeer groot en neemt jaarlijks steeds in omvang toe zoodat o.a. de Victoriabron te Oberlahnstein jaarlijks meer dan 4 millioen, de Appolinarisbron te Neuenahr ieder jaar meer dan 10 millioen kruiken en flesschen verzendt. In het algemeen is de verzending van minerale wateren op flesschen in de laatste jaren enorm toegenomen, waartoe vooral de ontwikkeling der koolzuur-industrie veel heeft bijgedragen. Reeds in de 16de eeuw schijn er van uit Aken vervoer van bronwater in flesschen of kruiken te hebben plaats gehad terwijl in de 17de eeuw ook te Kissingen water op flesschen werd afgetapt ter verzending naar elders. Bilin Saidschütz en Karlsbad verzenden sedert de 18de eeuw hun bronwater over de geheele wereld maar eerst in de 19de eeuw heeft deze handel belangrijke afmetingen aangenomen. TABEL 1. In- en uitvoer van minerale wateren in eenige landen.

Terwijl Bilin b. v. in 1761 slechts 1046 flesschen verzond bedroeg die verzending in 1889 meer dan 3 millioen, Vittel dat in 1S87 slechts ± 100,000 flesschen water verzond, voerde in 1898 1.174500 flesschen uit. Voor vele landen o.a. voor Duitschland kan deze handel als een niet onbelangrijke factor voor den nutionaleu welvaart worden gerekend. Zoo bedroeg de totale uitvoer aan bronwateren in het jaar 1890 in Duitschland 36.363.000 K,G. ' ' in Oostenrijk-Hongarlje 18.125.000 K.G. in Frankrijk 9.500.000 „ Daartegenover staat in datzelfde jaar een invoer in Duitschland 5.116.000 K.G. in Oostenrijk-Hongarije 2.600.000 „ in Frankrijk 3.700.000 „ in Nederland 1.613.598 „ Daar onder de cijfers van uitvoer alleen begrepen is de handel op het buitenland en dus het verbruik binnenslands hierin niet begrepen is, geeft het geheel dus nog slechts een kleine voorstelling van de uitgebreidheid van het totale verbruik dezer wateren. Een overzicht over den toenemenden invoer in Nederland en Ned. Indië wordt in de graphische voorstelling No. 2 gegeven.

Apothekerstediende-eramen.

ABEL 2. Invoer van mineraio wateren in Nederland en Ned. Indiö.

Zwolle.

15 Juni.

Geëxamineerd 2 vrouwel. caudidaten. Geslaagd: Mej. S. C. Koopman van den Haag. Mej. M. W. Verhaar van Deventer. 18 Juni. Geëxamineerd l mannel, en l vrouwel. candidaat. Geslaagd: De Heer A v. d. Heuvel van Bussum. 20 en 21 Juni. Geëxamineerd 2 mannel, en 3 vrouwel. candidaten. Geslaagd: Mej. A. M. van Doesburgh van Arnhem. De Heer P. Keijzer van Monnikendam.

j In het Gesticht Endegeest, bij Leiden, kan worden geplaatst eene ter overname aangeboden, zeer geschikt voor een protest. Apotheker.-Goede voordie tevens genegen is en de noodigc ge- uitzichten. Brieven franco, onder liet l. C. A., aan schiktheid bezit om te worden opgeleid voor het verrichten van Laboratorium-werk- het Bureau van dit Blad, to Amsterdam. zaamheden en het verzorgen van InstrulïftT menten. Het salaris bedraagt f250 'sjaars met vrije slaapkamer, kost, vuur, licht en . Ter overname mingeboden ecnc nette bewassching. Zich schriftelijk of in persoon aan te Apotheek in een welvarende sl;nl. Blieven franco, onder Lelt. K. K-, aan melden bij den Geneesheer-Directeur het Bureau van dit Blad, te Amsterdam. Dr. SCHEFFER.

j Leerlinge-Apotheker,

J. FETERIS, Apttóer Leemar Jen •«u^-

'viaiigl. geroutineerde ASSISTENT extern Collega's, die vtin plun zijn, zich in (mannel, of vrouwelijk). 't Gooi te vosligua üf daar eoiie beslaande zaak over te nemen, worden in hun behing geraden, voor v.ij duartoo overgaan, goede informaties in te winnen. Breda, Apotheker Bergen op Zoom, 18 en 19 Juni. Geëxamineerd vijf vrouwel. candida- vraagt een Assistente N.W. intern. ten. Geslaagd: bij 10 Liter van f 0,85 de Liler af, bij Mej. G. E. J. de Lange Boon, geb. te grooter hoeveelheden belangrijk goedkooper. In Noo'rdBnibant wordt zoo spoedig Leiden. — Volkomen zuiver en vokioemlo a. d. e. mogelijk een Provisor gevraagd intern. Mej. E. ter Spil, geb. te Delfzijl. Brieven franco, onder Lett. P. V., aan d. N. Pb. III. — (Origineele fusten voorMej. J. J. M. Keulemans, geb. te het Bureau vau dit Blad, te Amsterdam. zien v/h. cachet d'origine v/li. Syndicaat van Grooth. te Malaga). 's Gravenhage. Vraag prijsc. en proeven aan: Een dokter op ecu dorp nabij Haarlem 20 en 21 Juni. Geëxamineerd vijf vrouwel. candidaFiliaal te den Haag: C. L. DROSS A ERS | vraagt tegen Augustus of September eene ten. DKOSSAERS.BEÜNK&GO, te Breda. Allen afgewezen. U§1F" Leveringen naar de Koloniën geschieden uitsluitend door het Filiaal te l voor de apotheek, als externe. den Haag. Personalia. Brieven letter C., met opgave van conl ditiën, te adresseeren aan den boekhandelaar Gevestigd te Rotterdam: C. H. Bekker; te Utrecht: IHENRI COEBERGH te Haarlem. GOED DEN NAAM AANDTHDEM J- J. W. Schermer; te Apeldoorn (Centrale apotheek) PASTILLES V1CHY-ÉT1T S. J. Engering; te Scheveningen : J. van Buuren. ASSISTENTE. Moililljlci spi)STBrt!rlnj.Jo!3na den maiHIJd. Vertrokken uit Rotterdam: W. van der Linden ; Gevraagd tegen Augustus eene Assistente GOtöPRIRSÊS VICHHT&T uit Culemborg: J. J. W. Schermer; uit Zutphen: S. OojlHlilikkilIJk alctUnlscb—spijBWteracl en gisachtig water. intern P. G., eenige jaren bij de apotheek J. Engering; van Scheveningen: G. H. Blanken. werkzaam, bekend met handnering, van ZOUT VICHY-ÊTAT goede getuigschriften voorzien, vooral vau OB kuutmatlf »pljstertireni ifattr ti msken. laatste betrekking. Salaris f.200. PrOdukten met natuurlijk» zouten getrokken uit de wateren. Brieven franco, onder Lett. N., aan Kon lischs het mtrk VICHY-ÉTAT. het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

PKOVISQR.

Terwijl deze invoer hier te lande tot 1862 4; 100.000 L. per jaar bedroeg, is zij na dien tijd steeds vooruitgegaan zoodat nu jaarlijks meer dan '2 millioen Liter worden ingevoerd. In de koloniën is eerst na 1878 eene groote vermeerdering in den invoer te constateeren, welke echter zoodanig is toegenomen dat ook aldaar jaarlijks meer dan 2 millioen Liler worden geïmporteerd. Merkwaardig is het ook dat terwijl na 1862 de invoer van water op kruiken voornamelijk toenam, deze sedert

Zwarte phosphorus en arsenik. De kwestie omtrent het al of niet bestaan eener derde modificatie van phosphorus, de z.g. zwarte phosphorus, werd in 1892 door Flückiger opgelost. Hij vond n.l. (Arch. f. Pharm. 1892, no. 2 en 3), dat wat men voor zwarten phosphorus had aangezien in werkelijkheid arsenik was. Hij verklaarde het arsenikgehalte van den phosphorus daardoor, dat de phosphordamp bij de destillatie arsenik oplost. Door behandeling van phosphorus met geconc. ammoniak op het waterbad onder toetreding van lucht, voerde F. den phosphorus in PH3 en phosphorzuren over, waarbij arsenik terugbleef, daar onder deze omstandigheden As door NH3 ternauwernood veranderd —wordfeï--------- ------- --...... ------......... .......... Prof. F. Fittica te Marburg heeft de onderzoekingen van Flückiger herhaald en komt (Carolina, Organ der Kaiserl. Leopoldino-Carolingischen Deutsch. Akad. der Naturforscher zu Halle) .tot de conclusie, dat bij de inwerking van ammoniak op phosphorus onder toetreding van lucht eene omzetting van phosphorus in arsenik plaats heeft en arsenik dus als eene stikstof-zuurstofverbinding van phosphorus te beschouwen is. Hij liet in eene groote glazen kolf welke met eene lange buis verbonden was, 20 proc. ammoniak bij 60° op phosphorus inwerken en schudde herhaaldelijk om, opdat de lucht goed zou kunnen toetreden. Na oplossing van den phosphorus bleven geringe hoeveelheden arsenicum terug. Bij herhaling van de proef, maar vervanging van de luchtzuurstof door waterstofperoxyde werden groote hoeveelheden arsenik verkregen. Daar phosphor echter altijd Ashoudend is, was het nog altijd de vraag of men hier te doen had met eene gewone verontreiniging dan wel met eene omzetting. Derhalve onderzocht hij zoowel gele als roode phosphorus op hun As-gehalte en bleek het hem, dat de hoeveelheid arsenik welke daarbij terugbleef afhankelijk was van het gebezigde oxydatiemiddel. Voor de voortzetting van zyne onderzoekingen moest Fittica beschikken over een As-vrijen phosphorus en hij gebruikte daarvoor eene roode soort, die bij oxydatie met baryumsuperoxyde en zwavelzuur in het flltraat geen As kon laten ontdekken. Van dezen amorfen phosphorus verwarmde hij op een zandbad 2 gram met 12.9 gram ammoniumnitraat. in poeder, na nauwkeurige vermenging, in eene niet al te nauwe buis verbonden met een afkoeler. Eerst bracht hij de temperatuur op 180° en liet deze langzamerhand tot 200l> stagen. De grauwachtig witte massa nam hij in water op en voerde HaS door; het neerslag loste in ammoniumcarbonaut op en het daaruit weer neergeslagene zwavelarsenik kon aan zijne verschillende reacties herkend worden. Op deze wyze kon F. volgens schatting 8 — 10 proc. arsenik verkregen. Hij neemt aan dat de omzetting van phosphorus in arsenicum aldus geschiedt: 2 P H- 5 NH4. N03 = 03 -f- 10 H20 +6N en het arsenik zou dus de formule PN20 moeten hebben met het moleculairgewicht 75, overeenkomstig met dat van As.

1885 niet noemenswaardig vermeerdert, maar voornamelijk water op üesschen over de grenzen wordt gezonden. De reden hiervoor is waarschijnlijk, dat de kruiken, die rnet een ingebakken etiquet zijn voorzien, door diverse fabrikanten worden opgekocht om na vulling op het mineraalwaterapparaat opnieuw als „echt" bronwater hunne intrede te doen. Voor het nieerendeel ziet men dan ook door verschillende brondirecties de kruiken door flesschen vervangen. Wordt vervolgd. Dit zijn in het kort de resultaten van de onderzoekingen van prof. Fittica. In de Pharmaceutische pers worden deze mededeelingen met een rechtmatige hoeveelheid twijfel beoordeeld. De Pharm. Centralballe maakt de zaak zelf eenigszins belachelijk. Zeker is het, dat deze onderzoekingen, nog door verschillende onderzoekers moeten bevestigd worden, alvorens als juist en zonder bedenking te worden aangezien. Het bovenstaande was reeds geschreven toen ons onder de oogen kwam een onderzoek verricht door Clemens Winkler, opgenomen in de Berliner Berichte 1900 bldz. 1693. Winkler bepaalde het arsenikgehalte van den arnorphen phosphorus op verschillende wijzen en wel volgens de methode van Fittica met ammoniumnitraat, dan door oxydatie met salpeterzuur, met chloor of met waterstofperoxyde. In alle gevallen werd een even groot arsenikgehalte (1.910-1.925 pCt.) geconstateerd, waardoor de onjuistheid van Fittica's waarnemingen wordt aangetoond.

Berichten. In „Militaire brieven" van het Bat. Nbld. leest men onder meer het volgende: „Als de plannen doorgaan, zullen onze militaire apothekers, behalve doctoren, die de zware pharmaceutische studiën door een schitterend eindexamen hebben besloten, in de naaste toekomst van de receptuur ontheven worden en niet langer achter de toonbank tronen, alsof, ze niets beters kunnen dan naarstig wegen, mengen en etiquetteeren. „Het plan is, om onze artsenijmengers hun naam oneer te laten aandoen, d. w. z. om ze niet langer te laten mengen, maar hen hoogstens toezicht te doen uitoefenen op adjunct-apothekers of wel apothekersbedienden met den rang van onderluitenant, die het dagelijksche, banale werk van de officieren zullen overnemen. „De heeren luitenants en kapiteins zullen dan tot het meer wetenschappelijke gedeelte van hun vak geroepen worden, chemische onderzoekingen moeten verrichten, bijstand aan de justitie moeten verleenen en eindelijk moeten zitting nemen in commissiën van keuring van artikelen van voeding en verpleging ten behoeve van het leger. „Als dit te vuur gezette potje flink doorkookt en de minister van koloniën wil er aan — waarop wel kans bestaat, daar deze reorganisatie naar deskundigen beweren, ten slotte tot bezuiniging zal leiden, dan zullen we op dit gebied in vooruitstrevende richting een heel aardig lesje aan het moederland geven." Huizinga's circulaire no. 143 vermeldt in de rubriek Bedrijfsuitkomsten in 1899 Centraalapotheek te A'dam, dividend Nihil.

Assistente N. W.

IVederlandsche Maatschappij ter Bevordering der Pharmacie. Departement „NOORD-BBABANT."

Gewone Vergadering te Eindhoven op Woensdag 27 Juni 1900, des voormiddags ten 10' /„ ure, in het lokaal Café Stoot. Punten van behandeling: Ingekomen stukken. Keuze afgevaafd. -•--.-. Punten v. beschrijv. alg. vergad. De Secretaris, SPITZEN.

P. G-, N. W., gevraagd in een der steden van Z. Holland, intern. Brieven franco, onder Lett. Q. H-, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Assistent of Assistente intern, gevraagd tegen 15 Juli of l Augustus. Brieven franco, onder Lett. K. M., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

GEVRAAGD

Departement „AMSTERDAM".

In de Dinsdag 1.1. gehouden vergadering werden te Rotterdam tegen l Sept. eene Assistente G , vlug, net en accuraat recepteerende. door den Voorzitter in herinnering gebracht de onlangs | P. Goede referentiëa vereischte. gevierde jubilea van verschillende collega's en inzonBrieven franco, onder Lett. O., aan het derheid die der heeren Dr. Ankersmit en Jacobus. Bureau van dit Blad, te Amsterdam. Polak, als hebbende zich zeer verdienstelijk gemaakt én voor ons Departement én voor de Maatschappij. Tevens werd herdacht het overlijden van het lid, den zag zich gaarne geplualst omstreeks Aug. heer Scalongne. Brieven franco, onder No. 112, aan liet Wegens vertrek naar elders bedankten als leden de Bureau van dit Blad, te Amsterdam. heeren Ziesenis en van Buuren, terwijl als gedeleEen sedert eenige j:iren in geerde van het Bestuur voor de Algemeene Vergadering, de heer v. Ledden Hulseboach werd aangewezen. w -^„ betrekking zijnd Provisor N. W., wenscht op billijke voorwaarden een geHet verdere gedeelte van den avond werd geheel makkelijk provisoraat, liefst extern. in beslag genomen door de bespreking der punten Brieven franco, onder Lett. B., aan voor de Algemeene Vergadering. het Bureau van dit Blad, te Amsterdam. v. I. Een leerling, gewend aan „„„ ^ drukke receptuur, zag zich ADVERTENTIES. gaarne zoo spoedig mogelijk geplaatst in een apotheek. Liefst te Rotterdam of te 's Gravenhage. Heden overleed te Putten onze geBrieven franco, onder A. B. n°. 15, aan liefde Echtgenoot, Vader en Behuwdhet bureau van „De Avondpost", den Haag. vader, de Heer DIRK SCALONGNE, in den ouderdom van ruim 61 jaar. H. SCALONGNE—TAK. van beste getuigen voorzien, zoekt tegen A. J. SCALONGNE, Aug. of later plaatsing te A'dam, intern. Amsterdam. Fr br. met inlicht. Lett. R. V., adres: J. A. SCALONGNE. Apothok. ENGELS BOUWERS, Zwolle. M. SCALONGNE--SEARLE, Londen. H. M. SCALONGNE. zoekt tegen l September eene betrekking J. H. SCALONGNE. in een niet te drukke apotheek. A. E. SCALONGNE. Brieven fro. onder No. 2-19, aan den D. SCALONGNE. Boekhandelaar J. WALTMAN Jr, te Delft. H. W. SCALONGNE. Dr. H. E. VAN GELDER, Amsterdam. 14 Juni 1900. Gelegenheid aangeboden intern, tot opEenige en algemeene kennisgeving. leiding voor een ontwikkeld meisje tot Bezoeken van rouwbeklag kunnen Assistente. Brieven franco, onder No. 113, aan hot niet worden afgewacht. Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Een,

.S. MAJK.'i'.të5i!$. Amsterdam, ljrin\sengracht 400: SPECIALITEIT in

Alle vormen voorradig. Gebruikt plalina vvorcU -tesen de hoogste waardeingekocht. 8655

MALAGA Plianii. M, III.

•is tegen coneurreerenden prys vcrkryjgJiaar ¥uj de firma

te LEIDEN.

Büeiliooptli pnlun.

L illMl P. G.

Eene Assistente N. W. LEERLINGËT

„,.,,.

•:>.

' cerlne-Taüctten *>

dstent I. W

Éxtr. Cascar. Sagrada Tab!.

30 «t. K. 0.*3 «n O.öO. ' na n««aBta*rid Cdirlelcuuiuilc voorzien. t I'JS oa 0.25. AI 1 tl1.Hl or*lar«lBanda Jlnua isKtreriitlcd lol Hun i!i ira "les m<" Tl"°'u' 'Ar?OT , .'"'. ' °! w». Ut «orvwirdiBoo dflrAnitorur.PafltllIc3.F3' "• « Arijonl«iiiin. 20 c-ü. bas. "* "»b<: brlkut «n rerpakklng ' I***!" '° )lcu. yciaaiüiülljt . K. M. S.- SKI »»"/,•

At»< * 1,0 la orttf. el*MO f0011 JlïtW "' IB.—. 100 U. 1,50 ea lo cartous & & c>ï. t 10 «.' U. l.'O. 0,5 Uit 0.1 co turner

„MBiMiti.YttUBin. viwl gooJkoi>i*r eau ca - workMimela AnllBopticuns. wordca

ÏBÜsepSrP^ÜÜesis: Dr. Hoitor, mrt ehloottlnk CRV b»t "" aa T«rt. vocredir. dw "

«uerrf, lat 50 c.M. ta'3. M*/., JuJotoin,Md,.Ld. K", l «i 'J - M. 0,30. S'. 1 = 0.

Allo Pastlllcs voor subcut. IntniiMii l C>t. wt £0'«L twvilloaa* IIIJCCUC ,„,1^1,14 n. ü.ou eo 0,10 ou

Anacsiirèïische Pastllles «kras Bt. Sdjlolch. l ruk on 10.0 i».

r- Xle C«ntnübl»tt d. GiiruiB- KW8 o «fl. 1000 iL M. !&,—. l B)" »uu IL M8,— . RUa 10 U. V. 0£b.

l Crl. ut ïo s'„ N', l ul*rk, t nilddol. wort. B-lwtik. M. 0,80, 0,70, O.W. t foL oj 100 M-,' Cyl. 10 «u K". 1.1, » H.-. l,SO, 0." mol «"/..

r. K. l.W «n 1.11.

1,0 03 3,J lodcj 100 BI. 11. 0,76 ea 1.10. l&OO ol. M. 6.— en 8.- ratio»*/..'

Carbolpafitllles iJi.'ii.'K Scda-sterelfscerlngs-PastilnlUM^ CyU 10 rt. 10 u IS r(„ l«l Toor iti-rlliDMr.o VBO. lailiuiDonUs,

Bou„ ~ ' 011 OL Cooo. Oeluln» ea <rs.: "Jii "j kMtUcfa. ^utlub gebwl oplowöd. 10—« f m. lutg met led^ fO««,Klit modlctónonl. 7«wlH opfiïvi. nvnrd» aio vaa U m^>

nttcod. «•. S. «. < WO «t. U. V,M. 2.10, fc—. ook Boll» uil BL Cvaio. l— »,0 glTeuli» bnallted In > scoottog. Cnool'. l t». Sh «6 pf.. '"O it U. S,—, 5.°°. IM. .

Vaglnaalkogels Ja-SMl (tókwaaal, bol Yoenuïlgomutf le*uU>:n

k 100 en SOO tulr* to^ü i U. M» «o ca O.i Ttncbo KittliÜsrta, 100 »c. U. l

Öwiam-TaWclteB „£$£ OTKlM OniU. 100 M. M. !,». DHynu-TabletteD. WllktWo( 1000 tL U. 11,—. Alle organische Geoe«smld-

Iteukoiizout-Pasültcs aïïTS

inJtraClOÓ'iL l 7,0, 8.3 M 0.7 d. WO, 3 oo 1.11 ut tecUIns. '«a Dliynloloouaa ^ukanioillaplotilna. tnM *5'/r

BnoniwBter, du, soosla bn»«r»i OM««a Ufer t»*it, GL&Q,t% TÓ.O DiMnoni• 'ptf- Ui« tawl, QL10,»», O.tfJ. O.BO, 0,»0, 1|— 0,ü. 1,0 en 2,0 U. O.tl IUV JWJ woruan wordan m lo wjiwrewawt ^ " . v liootw dun BroccnvBUrl ook toudUtbnüMiw. Broonioutowlllr» U «oomad. OMJ

Uo'iiiogloblne- ,Ubamlii-Pf ai-

llrn'a U»i™ * "A P™" * '•* na' HBO 8 , M5|ob|oo inBt Cüocotado-li«il«tUU of oll UatmosloWae UuuoU.lt» ciiuenKftltJilerMÜlloü. oatttün. Ttwa Tjl&c*. tlCUTBl^lt l OOÖ» li. l.&O U O, — tjlfll

1B'/,V. "t*1 II «""»" «Ban» totam

"WI0«ll°io on m\!no ttna Ulwtoo. PtOuci ilBtu Cuu «idu. >< Uencüoa 11,0»

jlAlnn ^ Oareörta, Nlonn, UD1I3U L««». RulkxoMlualulii Una, ^BÜIl-, V>töm-, t,

fMÖitc^r»i)ypluu™i*c)i«a.'ï»P»f »t>« •

61 EMMEL^Adler-apotheeU. Münd.en. &andltngerotraat \3.

L, I. COHEN , 72 Onmjopluin 's Hago , l levert : lo kwal. chem. zuiver bladzilver por 1100 b. (1500 blad) a i' 3,80, bij groolore l quautums rabat. lc Kwal. Guitupercha-papier: scherp concurrooronde prijken.


SANDERS' Medicinale zeepen

Do Overvette grondzeep, Sapo Candiae, Sapo kalinus, Sapo medicatus, Sapo pro sapone aronaat. Hq.. zoomede de verschillende O « t» i» « < t i «» s s' w c c p c n, als: Carbol (phenol) zeep, Creolin zeep, Lyool zeep, enz. zijn steeds verkrijgbaar voor Nederland bij alle Groothandelaars in Chemicaliën. Stoom Zeep- Eau de Cologne- en Parfumeriën-Fabriek v/h-, SANDERS & Co., Kon. Stoom-Zeepfateiek, LEIDEN.

Kantoor en Magazijn: AMSTERDAM, O- Z- Voorburgwal 125. AMSTERDAM: 858. Wijn!™. TelephoonHOTTEBDAJI: Ut. MpS-DlllalGlL iummers: , ANTWERPEN: 2604.

Telegram-Adres: MAINI Jr.

Naamlooze Vennootschap

volgens Dr. UNNA en EIOHHOFF iu 63 verschillende samenstellingen.

EOTTEEDAM, Wynliaven 95. ANTWERPEN, Rua de Hollande22, '

voorheea U Weesperzijde 99.

e

& Co.

Directeur: C. F. UTERMöHLEN.

Amsterdam.

Bekroond te AMSTERDAM, ROME, 's HAGE, AMSTERDAM, GENÈVJE, DORDRECHT mei de Hoogste Onderscheiding. , De fabriek staat onder boezicht van de Heeren Dr. G. HONDIUS BOLDINGH, DR. J. K. VAN DER HEIDE en B. A. VAN KETEL, Bacterioloog.

T W E E D E BLAD.

Gecomprimeerde - Gesteriliseerde Watten in rolvorm.

Wetenschappelijke Mededeelingen.

Een strook watten van de gewone dikte, 4'/2 Meter lang en 10 of 20 c.M- breed, is opgerold en geperst tot eene rol van 10 c.M. diameter. Deze rol zit in eencarton, met een gleuf aan den bovenkant, waardoor de watten worden getrokken. Na sterilisatie wordt deze carton geplaatst in een stevige glacé cartonnen doos met klapdeksel.

jplP"~ Het is de meest praktische verpakking voor steriele watten.

A. B. C. Code Used.

1 > Aptilrplpn ïdfli 7ip]rpwpi ïilpffiii[r PU Vpitafktflffpii Allliulull rUUl ZilUyilYullilü&uië, uil ïulIJullllinUllull, SPECIALITEIT:

Inriehten van eomplete .apotheken «net ingebrand schrift, • Op aanvrage wordt eene schets (lichtdrukteekening) franco toegezonden van houten

SoluL Album.'ferrio. dyalis. KOEK is voor H.H. Collega's ook in den groothandel verkrijgbaar a / 1.65 het kilo. AMSTERDAM, 1900.

G.

F.

KOEK & Zn.

LEVERANCIERS van

Geïllustreerde prijscourant op aanvrage

APOTHEKERS.

duin»

apotheekopstand, alsmede eene lijst van de benoodigde ingebrande Messenen. Het beste en goedkoopste adres in Nederland voor

Ziekenverplegïngs-artikelen en Gummiwaren.

groen, wit en gekleurd, Stopflcsschen, wit en gekleurd GflaS, met liooge en platte dekselstoppen, tot de meest concurreerende prijzen. Zalfpotten van porselein met celluloid- en houten deksels, Pülenflesschen met ceHuloïd-, houten-, nikkei- en nikkelblikdeksels. Specialiteiten tot het instalieeren van volledige Apotheek-Inrichtingen met en zonder ingebrande etiketten. Kantoor en Magazijn: Geldersche Kade No. 20-24.

jSJedsche Stoom

in gedecoreerde doosjes van bovenstaande grootte en in blikken van l, 3, 5 of 10 Kg,

VAN LEDDEN HULSEBOSCH, Amsterdam.

en JujuS)esfabriek

SPRUYT HILLEN & Co.

Lijnbaansgracht 344|7 AMSTERDAM.

Medicijnglas-Fabrieken van

Verbandstoffen-Fabriek

Aseptische en Antiseptische Verbandstoffen en Artikelen voor Ziekenverpleging. gecontroleerd en gesteriliseerd volgens de methode van Dr. G. ROMIJN.

er IEL ISTOLZDID Königsberg i. Pr. Door de voortreffelijke wer Icing wordt het overal snel en voor goed in gebruik genomen.

ïalrM m jtom. Prep., mi Yertafóoffeii BE (Matiiie-Capte. Een veel winst opleverend ARTIKEL voor den

HANDVERKOOP* is mijn poreuse

l Dozjju in eleg. Carton 3,30 M l Gros in Oartons a 21 st. 35,80 „

-_*.-..*.w~. u ..~.~w> i

STEEDS V O O R R A D I G :

PRIMA QUALITEIT MEDICIJNGLAS, in wit, half wit en bruin glas.

STOPFLESSCHEN, wijd- en nauwm., tot den bekenden prijs. Verder; Potjes en Pillcnfl, met cell, en houten deksel, Spanen en Cartonnen Doozen en alle verdere Apotheekbenoodigdheden, ! M

-gazijnen: AMSTERDAM - ROTTERDAM • ™"™^™ GRONINGEN. Geldersche Kade 77. Haringvliet 27.

P.S.

Ged. Zuiderdiep 297.

Prijscourant wordt op aanvraag franco toegezonden.

gedeponeerd fabrieksmerk IMPERIA!/, sinds jaren bekend als de beste en goedkoopste AMERIK. VASELÏNE voor medicinaal en technisch doel, wordt in 7 verschillende soorten geleverd in vaten en blikken van 5 Eng. ponden in kisten van 50 blikken. Bij alle H.H. Drogisten en Apothekers te bekomen; voor En-gros uitsluitend bij den alleen-importeur

Het beste natuurlijke Budapest

Purgeermiddel.

Kaiz. en Kon. Hofleverancier.

Sinds 34 jaren beproefd.

"O" CJiPSTDripiT T TTVTiP* ±1. bUJnJbJLjJbJJM CJr j

Groothandelaar in OLIËN, VASELINE, etc. KOTTE1BDAM. OPGERICHT 1879.

DTaflorleils: Industrie- en Handelsvereniging C. VAN EPENHUUSEN JJiAUWUU.

Achtergracht H - (Adolf ter Cock) — Amsterdam.

Pharmaceutische Praeparaten, Chemicaliën, VerbandsjofFen, Drogerijen, enz. en-gros.

ira fijnen Spiritus alsmede, öeietlwleerden Spiritus t i u u r in alle sterkten, levert tegen oonourreerende prezen

de firma M. P. POLLEN & ZOON, te ROTTERDAM,

Ernst Gilg heeft in de Mei-vergadering der Pharmac. Gesellschaft een en ander medegedeeld over giftige en onschadelijke strychnos-soorten. Het "volgende is aan het verslag daarvan (Ber. d. Pharm. Gesellsch, 1900 blz. 133) ontleend: Zeer interessant zijn de Afrikaansehe Strychnossoorten; terwijl eenige zoowel in den bast 'als ook in de vruchten sterke vergiften bevatten, leveren andere soorten vruchten, die zeer goed eetbaar en zelfs smakelijk zijn. Belangrijk in dit opzicht is de groep waartoe de S. spinosa behoort. Eeeds 20 — 30 jaren geleden vond men in de litteratuur mededeelrngen, dat de vruchten van deze soort nu eens eetbaar, dan weer vergiftig waren. Later toen men de flora van Afrika beter leerde kennen bleek het, dat de planten die men tot nu toe met den collectiefnaam, S. spinosa betiteld had, tot zeer verschillende en goed gekarakteriseerde soorten behoorden. Al de uit Oost-Afrika van deze soort bekend gewordene species schijnen eetbare vruchten te leveren, zoo bijv. de S. Volkensii en de S. cerasifera. In "W.-Afrika daarentegen komen zeer na aan elkander verwante soorten voor, die deels eetbaar deels vergiftig zijn. Zoo bijv. in Huil]a inheemsch de S. cocculoides en de S. Dekindtiana, die beiden vruchten dragen in den vorm van oraujeappels met een aantal daarin gelegen zaden. De vruchten der eerstgenoemde soort zijn sappig en vormen een zeer gezocht verfïïsschend middel, terwijl de andere in hooge mate vergiftig werken en reeds meermalen vergiftigingen met noodlottigen afloop teweegbrachten. Prof. Thoms, die kleine hoeveelheden stam- en wortelbast benevens vruchten en zaden van de S. Dekindtiana onderzocht kon slechts bitter smakende stoffen afscheiden, welke noch brucine noch strychnine bleken te zijn.

Chemisch zuivere zouten, Praeparaten voor scheikundig onderzoek. Ruw Zwavelzuur, Zoutzuur, Salpeterzuur. Ammonia liquida in verschillende sterkten. Gedistilleerd water, chemisch zuiver.

NATUURLIJK BITTERWATER. Ruim 1OOO attesten • van specialiteiten en practiseerende geneesheeren aller landen.

werkt spoedig, zacht, zeker en aangenaam.

fêegen üerntisselmg %ij men gewaarschuwd! Prospectussen, Aanplakbilletten en andere Reclame-middelen over

Héle's liiut-Tlierifloiiieter met scliaal van AtaiiÈn :&eï

de meest praktische, incest duiu-ziiiuu eu meest betrouwbare constructie, omdat de schaal oo]< iiigcsmolleii , mouteeriug met metaal vermeden, losraken dev schroef onmogelijk is, eu xooduuiide eeue volkomciie dcsiufectiu mugclijk mankt. Nu ook met „blauw" gekleurde huisjes, waurdooi^de stand yemakkeiïjk afgelezen kim worden. Betrouwbaarheid gewaarborgd. Met certificaat vau coutrOle in uikkel-étui por doziju 16 lik. Benige fabrikant WILHELM UEBE , Fabriek van thermometers voor gouooshcereu , ZBRBST (Uuitsclilaud.) Worèldtcntooustulliug Chiciigo: 2 Diploma's eu 2 Medailles.

Een belangstellend lezer van De Ind. Merc. zond ons eenige kofflesurrogaten, door hem op de thuisreis uit Indië in Italië gekocht, en verzocht ons zoo mogelijk mede te deelen waaruit deze bestaan. De heer Dr. M. Greshoff van het Koloniaal Museum te Haarlem was zoo vriendelijk de toegezonden monsters in zijn

ADVEETENTIËN. GETROUWD : A. J. VAN OCKENBURG Jr., Apotheker EN

Pure American Mineral Ye B.

ledere pleister is 12 x 18 cM. groot en is in een met gebruiksaanwijzing bedrukten omslag gehuld. Bestanddeelen zijn: Eesina elastica, Resina piui, Resina Damrnar, Adeps lanae, Extractiefstoffen, Capsicine.

Giftige en onschadelijke Strychnos-soorten. .

Italiaansohe Zoffiesurrogaten.

Specialiteit aseptisch Jodoformgaas ,

Nv 8.

23 Juni 1900.

Gerechtigd tot het voeren van het Wapen van H. M. de Koningin-Weduwe.

APOTHEEKBENOODIGDHEDEN.

.>.:

37C Jaargang.

Saxlehaer's

Bitterwater

werden op verlangen gratis en franco toegezonden. SAXLEHNER Kaiz. en Kon. Hofleverancier BUDAPEST.. OPWIJRDA'S DRUKKERIJ — DIEREN,

W. P. VAN DER HARST. die ook namens wederzijdsche familiebetrekkingen hunnen hartelijken dank betuigen voor de vele blijken van belangstelling bij hun huwelijk ondervonden. VLISSINGEN, 19 Juni 1900.

laboratorium te onderzoeken en meldt ons daaromtrent o.a. het volgende: „Het pakje Farina dl Cttava (.lavameel), wegende 100 Gram, dat de Genueesche winkelier liet publiek voor 0,35 Lire aanbiedt, is blijkens microscopisch onderzoek niets anders dan zwakgcroosterde cichorciwortel. Het „ITexicaansche" koffiesurrogaat, dat te Venetië voor f 0.80 per K.G. verkocht wordt, bestaat uit de zaden van Astragalus baeticus L. of lusitanicus Lam., eene plant van Zuid Europa. De Nedeiiaudsche naam is Spaansche wikke. De zaden zijn al van ouds een bekend koffiesurrogaat, dat als „Zweedsche koffie"", „Wikkenkoffie", Continentale koffie", „Stragel koffie" in den handel komt. Met echte koffie gemengd en geroost krijgt men een koffie, haast even goed als de echte. Goffeïne bevatten deze peulzaden niet en bij het roosten heb ik geenerlei koffie-arorna waargenomen. Ten slotte wordt er in Italië nog een gewone kofflestroop, uit cichorei gebrand en met veel gebrande suiker gemengd, ten verkoop aangeboden". (Ind. Mercuur).

Het reinigen van dekglaasjes. Bij microscopische onderzoekingen vooral van bacteriëupraeparaten ondervindt men dikwijls groote moeilijkheid niet het reinigen der dekglaasjes. Hinterberger verkrijgt rnet de volgende methode goede resultaten : Men verwarmt gelijke hoeveelheden 6 proc. oplossing van kaliumbichrornaat en zwavelzuur in een schoon bekerglas en werpt de glaasjes stuk voor stuk er in. Men kookt voorzichtig en giet de oplossing zoo vaak zij bruin of groen wordt af, waarbij men het bokerglas draait om de wanden tevens te reinigen. Men ververscht de oplossing zoolang tot zij na koken niet meer verandert; gewoonlijk is dit na één maal ververschen reeds bet geval. De glaasjes worden daarna in het bekerglas met gedestilleerd water afgewassehen totdat de gele kleur totaal verdwenen is, daarna met alkohol van 95 ü/„, aetheralkohol en eindelijk absoluten alkohol afgespoeld en eindelijk in het bekerglas onder eene laag alkohol bewaard. Moet men een dekglas gebruiken, dan legt men een schoon stuk filtreerpapier op tafel, neemt met behulp van een uitgegloeid pincet eenige dekglaasjes uit het bekerglas en laat ze op het papier vallen. Daarna haalt men ze met uitgegloeide naalden van elkaar, neemt een der glaasjes met een pincet op en bevrijdt het dekglas van den nog aanhangenden alkohol, door liet van

onder naar boven door een Bimsenschc vlam te Iialcii en daarna boven de vlam te laten bekoelen. Vanaf het oogenblik waarop men het dekglaasjc in het bekerglas werpt tot na liet afspoelen na de laatste bewerking van het kleuren, mag het dekglas niet met de vingers aangeraakt worden. Het is opmerkelijk hoe vlug en gelijkmatig zich een spoortje vet, dat aan den rand van een dekglas gebracht is, over do geheelc oppervlakte verspreidt, vooral wanneer het dekglas met alkohol gezuiverd is. (Centralbl. f. Bakt. u, Purask. door Apolh. Ztit. 1900 bis. 379).

Het aantoonen van kleine hoeveelheden jodoform. Voegt men bij eene aetherische oplossing van eene geringe hoeveelheid jodoform kleurlooze dymethylaniline dan wordt deze terstond geel gekleurd. Ook de rest, die bij verdamping van die aetherische oplossing terugblijft geeft rnet een paar druppels dimethylaniline deze verkleuring. Verwarmt men daarna deze vloeistof dan kleurt zij zich donkerder; bij verdunning met een weinig alkohol verkrijgt men eene oplossing die bij doorvallend licht rood, bij opvallend licht violet gekleurd is. (Wien. mcd. Presse door Pharm. Centralh. 1900 bis. 315 )

Het aantoonen van saooharine in voedingsmiddelen. Als bij het onderzoek op saccharine, bier, wijn of eeuc andere vloeistof rnet aether-petroleumaether uitgeschud en de yerdarnpingsrest, zooals Truchon aangegeven heeft, na toevoeging van eenige druppels natronloog samengesmolten en het residu op salicylzuur onderzocht wordt, dan kan men, daar looizuur eenigszins in het aethermengsol oplosbaar is, eene zwakke salicylzuurreactie krijgen, zonder dat saccharine aanwezig is. Ter volkomene afscheiding van looistoffen vermengt de Brévans de vloeistof welke op saccharine onderzocht moet worden niet eeno overmaat van geconc. ijzerchlorideoplossing eu voegt daarna om vrije zuren te binden, en de overmaat van ijzer neer te slaan, carbonas calcicus toe, totdat de vloeistof neutraal of zwak alkalisch reageert. In do meeste gevallen krijgt men alsdan een helder bijna kleurloos filtraat. Is Iret filtraat gekleurd, dan wordt het nogmaals met een weinig ijzerchloride en calciumcarbonaat behandeld. De daarna verkregeno oplossing geeft bij het onderzoek op saccharine slechts dan eene salicylzuurreactie, wanneer saccharine werkelijk aanwezig is. (Chem. Reiwt. 1900 bis. 148).

Te 's Gravenhage wordt met l September gevraagd eene geroutineerde Assistente interne. Salaris f 300. Brieven franco, onder Lett. J. N., aan het Advertentiebureau van J. CIKOT, den Haag.

Apotheker te Lochern, vraagt van half Aug. tot half Sept. a. s. een flinke Noodhulp-Assistente. Brieven franco, met opgave van conditiön.

Tweeleeuwensteeg 6, hoek Jufferstraat ROTTERDAM. Verbandwatten, Verbandgazen, Hydrophile-, Cambric-, Jodoform-, Flanel- en Tricot Zwachtels, Mosetig Battist, Billrotn Battist, Gutta Percha Papier, Hospitaaldoek, Gummi Artikelen in alle soorten.

CHEMISCHE en PHAEMACEUTISCHE APPARATEN en UTENSILIëN. Levering tegen de corrcurreerendste prijzen van alle soorten kartonnen doozen mot of zonder firmanaam.

Artikelen voor eene R.C. Assistente voor eene niet drukke zaak, intern en huiselijk verkeer. Niet geëxamineerde kornen ook in aanmerking, mits eenigszins op de hoogte van receptuurzijnde. Brieven franco, onder No. 160, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

wordt tegen l Augustus gevraagd eene geroutineerde 2de Assistente, vlug werkend, extern, uitgezonderd logeeren. Brieven franco, onder Lett. A. Z., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

GEVRAAGD eene Assistente P.G-. interne. Gemakkelijke werkkring, liefst spoedig. Brieven rnet opgave van verlangd salaris, onder No. 161, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

vragen zoo spoedig mogelijk eene Assistento intern.

met l Aug. een mannelijk Assistent in- of extern, flink salaris. Brieven franco, onder No. 163, aan hot Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

kan terstond te Haarlem geplaatst worden een ml. of vr. Assistente. Brieven franco, onder No. 162, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

te Utrecht, vraagt prijsopgave van Extracta Narcotica, voldoende aan deeischen der Pharm. Ned. Ed. III.

ZEER BLANK, per- TON en verder bij iedere hoeveelheid to bekomen bij E. G. W. LE BOSSON, te Dordrecht. Op aanvrage geschiedt f r a n c o monsterzonding.

Ccmcuïreerende prijzen. Prima qualiteiten» IP^f Etiquetten worden volgens opgave bedrukt. Kantoor en MagnzïjaiPrinseffracJit 61, DEN HAAG. Telephoon Interc. 1026.

Pil. Bland. f Ed. III per 1000 0,80 ,, 2000 of meer - 0,75 p. m. Zending franco onder rembours. Emballage vrvj. Firma HERTSTEIN—SCHOUTEN, Apothekers, Marnixstraat 201, Amsterdam.

Spuistraat 308 AMSÏJJBDAM. Chemisch, Physisch, Pharmaceutisch en wetenschappelijk glaswerk. Rijks-Leverancier van Nederland en Ned.Indië gevestigd: 1840. Alle Apparaten worden in den kortst mogelijken tijd precies volgens model of tüokonrng in de glasblazerij vervaardigd.

Levert franco zuiveren in kisten van af 12 liter-fiesschen

ei f(Kist l— 'P©s: liter. en llesschen inbegrepen). Op fust, van 60 liters en hooger, voordeelige conditiön.

levert tegen concurreerende prijzen franco A. A. BONNEMA, Apotheker, Apeldoorn. Ook verkrijgbaar ui den groothandel.

llfflALIS HilLI

voldoende aan de eisenen der Ned. Pharmacopee. Goedkoopste adres in Nederland.

DeETO¥etl.H.¥ABMK, Wynlcoo2)ers AMSTERDAM.


Verschenen bij D. B. GENTEN, Amsterdam: is ,e

* *

DOOR

l'

P. VAN DER WIELEN, ..'l

"s!

N". 9.

30 Juni 1900.

37" Jaargang.

f

Apotheker en Assistent bij het Onderwijs in de Pharmacie en Galenica aan de Universiteit te Amsterdam. Met 5 figuren in den tekst. Prijs: f 0,75; fr. p. p. f 0,80.

'f' r j?5"

'] P. VAN DER WIELEN. Waarde-bepaling van eenigo medicinale f v(i Zeepen. Bekroond antwoord op de Prijsvraag, uitgeschreven door do Commissie \f* é van Beheer over het Opwijrda Fonds. L *jj Prijs: f 1,00; fr. p. p. f 1,05. Sog slechts eisitele ex. voorhanden.

G. W ÏOO

IABEIÏAIÏEÏ

Uitgaven D. B. CENTEN, AMSTERDAM :

L. van Itallie.

^Enkelvoudige en samengestelde Geneesmiddelen (Simplicia en G-alenica). Met alphabetisch register. Leveren aan H.H. Apothekers en Dro f 2,25 ; fr. p. p. / 2,35. gisten alle soorten van IP^p"" Dit werk is ter vervanging van Opwijrda's Handleiding voor Adsistenten in de Apotheek, sinds lang uitverkocht. EN Wijlen Prof. T. A. FLüCKIGER gaf van dit werk eene zeer gunstige recensie en zeide o. a. het volgende: van prima kwaliteit tot zeer concurree„De chemische bestanddeelen der drorende prijzen. gerijen heeft de Schrijver zoo volledig

AMSTERDAM.

P'EPERMUNT

Oomarükelei!

mogelijk in aanmerking genomen, doch, met het oog op het doel, bij voorkeur slechts de werkzame vermeld."

Typen in alle talen. Voor het zelfdrukken van klein drukwerk. Speciale prijscourant gratis en franco.

CABLJACKE

UTRECHT. Gra.»izern«ia.i-ïtt No. S.

Specialiteit voor de inrichting van compleete

Bacteriologisclie, Chemische, Landbouw-, Pharmaceutische, Physische en Suiker-Laboratoria, alamede

APOTHEKEN, volgens de eischen der wetenschap.

A T EL I E E voor

Kunstglasblazerij en Slijperij,

van Ledden ïïnlscbosch.

Receptentaxe voor Nederland. Zevende vermeerderde druk. Gebonden. Prijs f 1,60; franco p. p. f 1,70. Ipfir* ,.Voor alle Apothekers onontbeerlijk." Pharm. Weekbl. 7 Jan. '99. Hm?" „Uitmuntend bewerkt on keurig uitgevoerd." Geneesk. Cour. 22 Jan. '99. tPüT" »Dit werkje, dat in geen apotheek kan gemist worden, kan de eenheid in de prijsberekening der recepten, die nog niet bereikt is, zeer bevorderen." Ned. Tijdschrift v. Phannacie, Juni 1899.

Opwijrda's Werken.. Algemeene en Bijzondere Becepteerkunst ten dienste van Artsen on Apothekers, door L. VAN ITALLIE. Zesde omgewerkte en vermeerderde druk. / 2,25 ; fr. p. p. ƒ 2,85; gebonden f2,80 fr. p. p. f 2,75.

CASCARAE SAGRAD. FLUID. per kilo f 1,35. CASCARAE SAGRAD. FLUID. per 5 kilo „ 1,30. CASCARAE SAGRAD. INSPISS. per 100 gr 0,50. CASCARAE SAGRAD. SICC. . per kilo „ 4,50. CASCAR. SAGR. DESAMAR. FLUID. „ 1,90. CASCAR. SAGR. DESAMAR. SICC. per 100 gr. „ 0,80. COCA FLUID. per kilo „ 0,00. COCA SICCUM per 100 gr. „ 5,80. COFFEAE FLUID. per kilo „ 5,75. COFFEAE SPISSUM per 100 gr. „ 1,25. COLAE FLUID. per kilo „ 5,00. COLAE SICCUM per 100 gr. „ 4,90. CONDURANGO FLUID. per kilo „ 3,60. CONDURANGO INSPISS. per 100 gr. „ 1,20. CONDURAJSGO SICCUM " » i! n 2,00. FRANGULAE FLUID. per kilo „ 2,75. GOSSYPII FLUID. )i n Jt 3,20. GOSSYPII INSPISS. por 100 gr. „ 2,50. GOSSYPII SICCUM » i; « « 3,20. HAMAMELIS FLUID. per kilo „ 3,75. HAMAMELIS SICCUM per 100 gr. „ 3.50. HYDRASTIS CANAD. FLUID. per kilo „ 7,00. minstens 2°/0 hydrastine. EXTRACT HYDRASTIS CANAD. FLUID. per 5 kilo „ 6,90. EXTRACT. HYDRASTIS CANAD. SICCUM. per 100 gr. „ 3,60. met 10°/u hydrastine. EXTRACT. PISCIDIAE BRYTHRIN. per kilo „ 5,50. EXTRACT. PISCIDIAE ERYTHR. SICCUM per 100 gr. „ 5,00. EXTRACT. PSYDII PYRIFERI FLUID. per kilo „ 7,00. EXTRACT. PSYDII PYRIFERI SICCUM per 100 gr. „ C.50. EXTRACT. RHOIS. AROMATIC. FLUID. per kilo „ 3,75. EXTRACT. RHOIS. AROMATIC. SICCUM per 100 gr. „ 3,50. EXTRACT. SECALIS CORNUT. HELDER Oplosbaar. Voldoende aan de eischen der Ph. N. Ed. III per kilo „ 32,00. EXTRACT. SYZYGII JAMBOL. FLUID. e GORT. per kilo 5,00. EXTRACT. SYZYGII JAMBOL. SICC. e GORT. per 100 gr. 4,50. EXTRACT. SYZYGII JAMBOL. FLUID. e SEMIN. per kilo 6,00. EXTRACT. SYZYGII JAMBOL. SICC. e SEMIN. per 100 gr. 5,50. EXTRACT. STIGMAT. MAïDIS. FLUID. per kilo „ 3,40. EXTRACT. STIGMAT. MAïDIS. SICCUM. per 100 gr. „ 8,80. EXTRACT. VIBURNI PRUNIFOL. PLUID. per kilo „ 2,75. EXTRACT. VIBURNI PRUNIFOL. SICCUM. per 100 gr. ,, 2,00. EXTRACT. FILICIS MARIS ABTHEB. per 100 gr. „ 2,40. Voor H.H. Collega's, die hun extracten zelf bereiden: PUL VIS CASCAR. SAGR. (ruim l jaar oud) per kilo 0,65. PUL VIS HYDRAST. CA N AD. (hoog alcaloïdgehalle) „ 4,50. De andere poeders legen concurreerende prijzen. Al mijn praeparaten worden zonder prijsverhooging geleverd door „DE ONDERLINGE PHAEMACEUTISCHE GROOTHANDEL".

Latijnsch-Nederlandsch Woordenboek op de Pharmaoopoea Nederlandioa. Met beknopte omschrijving van Kuustwoorden en Eigennamen. Herzien en in overeenstemming gebracht met de Editio III door Dr. Y. H. ROGGE en L. VAN ITALLIE. Tweede druk.

APOTHEKER, UTRECHT.

/ 1,60 ; fr. p. p. ƒ 1,70

Schema der dualiiatieve Chemische Analyse van anorganische verbindingen. J ^ ^ O j f h p. p. f -,45.

Spitzen's Werken.

Men bestelle: TANNA8 CHININI Ed. III „Bakker"; bijna smakeloos. Zeer gunstig beoordeeld door Prof. STOEDER. Zie Prijscourant. Prijs per Kg. f 18,50.

Peptone Gornéüs Kufeke's Kindermeel Importeurs: van SCHAICK & BALJON

Rotterdam. Prijscouranten en brochures worden aan H.H. Apothekers en Apotheekhoudende Geneeskundigen gaarno franco toegezonden.

Emscr Pastillcn

van de Kesselbrunnen en het Kranchen te BAD EMS.

(Staatscontrole) zijn te verkrijgen bij de Hoofd-Agenten voor Nederland:

De bereiding der samengestelde praeparaten van de Pharmaoopoea Nederlandica (Pharmaceutische Techniek). / —.4=0; &• P- P. / -,4-5 Latijnsohe Themata voor a. a. Apothekers-Assistenten. Tweede druk. ƒ — ,35; fr. p. p. f —,40.

Conourreerende prijzen.

ld. T w e e d e H o n d e r d t a l . Derde druk. f — ,50; fr. p. p. / —,55.

Direct geïmporteerde Bordeaux, Port, Sherry en Madeira etc.

ld. D e r d e H o n d e r d t a l . Tweede druk. / — 50; fr. p. p. / -55.

Zuivere Cognac.

Geschiedenis der Pharmacie in Nederland. In opdracht van de Ned. Maatschappij ter bevordering der Pharmacie. 464 Bladz. f 4.~.

H. J. F. W A *

Redaeteur: L. VAN per Jaargang, Jranco per poit, f 5,90. AdverUntiën: Tan 1—5 reg»li f l,—. «lk« r«g*l m«*r 20 CU. «n (O Ctf. TOOI een N°. T»U h»t blad. X«a AhMBIBiatS-tarltf u op aaaTng* rnkrijgbaur.

EERSTE BLAD. Een pharmaceutisoh-historisoh Museum.

1

De groote bijval die de geneeskundig-historische tentoonstelling bij gelegenheid van het gouden feest der Ned. Mij. t. b. der Geneeskunst in het vorig jaar te Arnhem ten deel viel, deed bij den verdienstelijken bibliothecaris dier Mij. dr. C. E. Daniels, de vraag rijzen of het niet mogelijk zoude zijn om deze, uit alle oorden des lands bijeengebrachte voorwerpen voor het grootste gedeelte bijeen te houden en met de nog te verwachten schenkingen tot een blijvend museum in te richten. Toen de aanvankelijke pogingen, hiertoe door hem in het werk gesteld, met een buitengewoon gunstigen uitslag bekroond werden en hem van de hierbij betrokken autoriteiten de gewenschte samenwerking en steun werden toegezegd, waarbij de beschikking over vier correspondeerende lokalen gelijkvloers in het stedelijk Museum te Amsterdam in uitzicht werd gesteld, meende hij, teneinde een meer volledig geheel daar te stellen, aan dit museurn niet alleen en uitsluitend een medisch, maar ook een pharmaceutisch karakter te moeten geven, „bekend als.. hij was met de verzameling van pharmaceutische oudheden, die tot gelijksoortig doel reeds door de Ned. Mij. t. b. der Pharmacie bijeengebracht is en indertijd in het Rijks Museum een te bescheiden plaats is gegeven. De besprekingen, die dr. Daniels hierover rnet een paar bekende apothekers te Amsterdam hield, hebben hem in dit voornemen versterkt. De stappen doorhem gedaan om deze voorwerpen uit het R'Jks Museum naar het Stedelijk Museum te mogen verplaatsen, onder het verband van bruikleen aan de gemeente Amsterdam, hadden een gunstig resultaat en verrassend was de uitslag der pogingen, door hem daarna in het werk gesteld om van Amsterdamsche apothekers verschillende nog in hun bezit zijnde pharmaceutische oudheden ter completeering der bestaande collectie te verkrijgen, zoodat in korten tijd — dank zij de onvermoeide pogingen van dr. Daniels — een der genoemde zalen rnet belangrijke schenkingen genoegzaam werd gevuld. Nu zij voldoende zekerheid verkregen hebben, dat het sedert lang gekoesterde denkbeeld onzer Maatschappij, een zoo getrouw mogelijk aanschouwelijk beeld te geven van de artsenijbereidkunst in vroegere tyden — op bevredigende wijze verwezenlijkt zal worden, meenen zij, die tot dusver slechts als adviseurs van dr. Daniels op-

FEUILLETON. WIJNHANDELAAR

Vraagstukken met beredeneerde oplossingen ter beoefening van natuur- en Heerengracht 222, te Amsterdam. scheikunde voor a .s. Apothekers-Assistenten. Wodorverkoopors genieten flink rabat. / 1,25; fr. p. p. ƒ 1,35.

J. N. Walter en Zoon,

Gom- esi Snlkerworken.

AMSTERDAM. Opgericht A° 1849.

Uitgewerkte Recepten ten gebruike bij Opwijrda's Becepteerkunst. E e r s t e h o n d e r d t a l . Vierde druk. / —,50; fr. p. p. /—,55.

Prof.

Yoor Apothekers en Apotheekhoudende Geneeskundigen,

EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT.

IMPORT en EXPORT.

Rr V36

1

f n UU.,

De historisoh-pharmaceutischo verzameling in het Germaansohe nationaal museum te Nürnberg.

ISstntoor : lÜLOVENIEÏS.SBURGWAI, 15.

Wijn- en Cognac-Importeurs. T.ELEPHOON No. 2697.

Amsterdam. P R OEF M A N D J E S : B_ 6 flesschen Medoc . 3 flosschen Medoc . . . . 6 „ Rijnwijn 3 „ Rijnwijn . . . 3 „ Port . 3 „ Port . . . . 3 „ Madeira ö „ Madeira . . . echte pr. Cognac. De wvjnen zfyn gegarandeerd zuiver. Franco, tegen postwissel of rembours. GOEDKOOPSTE ADIUSS VOOR WEDERVEBKOorEits. — VHAACI PRIJSCOURANT. 38,

f 7,65

f 16,-

door HEKMANN PETEKS. Het in het jaar 1852 opgerichte Germaansche Nationaal museum te Nürnberg is bestemd om door zn'ne verzamelingen een beeld te geven van de geheele Duitsche cultuurontwikkeling. Tot in 1883 werd intusschen dooide bestuurders der inrichting weinig aandacht geschonken aan de overblijfselen der vroegere phannacie, geneeskunst en chemie. Toen ik op dat tijdstip kennis maakte met den heer von Essenwein, den directeur van het Gemaansche museum, vernam ik van hem, dat het inrichten van eene medisch-pharmaceutische verzameling reeds lang op het uitgebreide programma van bedoeld museum stond. De uitvoering van het plan moest tot nu toe nog

ITALLIE, te Rotterdam. UITGEVER:

D. B, C E N T E N ,

1

^ «lukken, welke men irenieht opgluomen te zien, worden op Dinsdag verwacht by d*u Etdicttui. • . De AdTettentiïn tot Donderdagavond l)jj den Uitgever; tot Vrijdagmorgen aan Opwijrda'a drukkerij, te Duren.

(Slot). Hoewel het grootste aandeel in dezen enormen omzet in bronwateren, geleverd wordt door de zoogenaamde tafelwateren zoo nemen toch de bronwateren voor geneeskundig doel een niet onbelangrijk aandeel in deze getallen. Bovendien is het dikwijls mooielijk een onderscheid te maken tusschen tafelwater en medicinaal water omdat velen dezer, zooals Fachinger, Vichy, Salzbrunnen en anderen voor beide doeleinden gebruikt worden. Noch moeielijker is het om eene verdeeling in groepen te maken van de verschillende minerale wateren en in den regel is die keuze zeer willekeurig en afhankelijk van de wijze waarop de verschillende bestanddeelen bij de chemische analyse gegroepeerd zijn en van de voorkeur die de brondirectie er aan hecht om op een of meer dier bestanddeelen de bijzondere aandacht te vestigen. Verschillende systeemen van verdeeling zijn door Thilenius en Heefit, door C. van Than, Durand—Fardel en anderen aangegeven, welke allen in meerdere of mindere mate trachten de scheikundige en geneeskundige eigenschappen te combineereu en door het hinken op twee gedachten, de fouten van dergelijke kunstmatige verdeeling blijven bezitten.

De verschillende uitdrukkingen bij deze classificatie in gebruik zijn evenals de meeste woorden in de bronnen terminologie over het algemeen van Dnitschen, anderen van Franschen oorsprong, en uiterst moeielijk is het voor velen eene Hollandsche uitdrukking te vinden. Terwijl wij reeds geen onderscheid maken tusschen Quelle, Brunnen en Therme maar allen als bron moeten wedergeven, zoo is het ons nog moeielijker eene uitdrukking te vinden voor Stiuerlinge, Wildbiider, Salzsohlen en dergelijke algemeen gebruikelijke woorden. De meest gebruikelijke verdeeling der verschillende bronwateren is de volgende: 1°. Sauerlinge. Eaux acidules gazeuses en carbogazeuses, in 't Nederlandsch weer te geven door zuurbronnen, bronwateren welke veel vrij koolzuur bevatten en een gering gehalte aan bicarbonaten en andere zouten. Hiertoe behooren de meeste "tafelwateren. 2°. Alkalische bronwateren, alkalische mineralwasser, eaux alcalines, wateren welke voornamelijk dubbelkoolzure soda bevatten. Een overgang tusschen beide klassen vormt de alkalische zuurbron de natronsauerling, welke naast vrij veel dubbelkoolzure soda, ook veel vrij koolzuur bevat. De alkalische bronwateren worden verder nog verdeeld in: a.) enkelvoudige alkalische bronwateren, wier hoofdbestanddeel natriumbicarbonaat is zooals Vichy. b.) alkalisch-muriatische wateren (bicarbonatées chlorures) welke behalve natrium bicarbonaat ook chloornatriutn bevatten evenals Enis. c.) alkalisch-salinische (bicarbonatées sulfatées) welke ook glauberzout bevatten (Karlsbad). d.) natron-lithiumbronnen welke behalve andere bicarbonaten, belangrijke hoeveelheden lithium bevatten zooals Assmannshausen. 3°. Hoofdklasse zijn de staalwateren (Eisenwasser Eaux ferrugineuses) welke meestal het ijzer als carbona-it door overmaat van koolzuur opgelost houden terwn'l sommigen het ijzer als ferrosulfaat in groote hoeveelheden opgelost bevatten. Deze staahvatereu kunnen weder in verschillende ouderafdeelingen worden gesplitst zooals: Eenvoudige staalwateren. Alkalisch salinisehe staalwateren. Aardalkalisch-salinische staalwateren. Arsenikhoudende staalwateren. 4°. Zoutbronnen (Kochsalzquellen) waarvan het hoofdbestanddeel keukenzout is.

uitgesteld worden, omdat het ten gevolge der beperkte middelen nog onmogelijk was alle afdeelingen gelijktijdig in behandeling te nemen. Wij kwamen toen overeen, om bij de Duitsche apothekers belangstelling te wekken voor de oprichting van een historisch-pharmaceutische verzameling, Wij plaatsten daarop in „BerlinerPharrnaceutische Zeitung" in Mei 1883 eene oproeping welke in pharmaceutische kringen veel bijval vond. Niet alleen zonden verschillende apothekers i-yice en kostbare bijdragen voor het centraal museum in, maar ook de „Deutsche Apothekerverein" verleende in de algemeene vergadering van 1884 een subsidie van 5000 Mark, betaalbaar in 10 jaariyksche termijnen. Op deze wyze was het tot stand komen der verzameling verzekerd. In het jaar 1894 was het echter niet mogelyk van den „Deutschen Apothekerverein" onder zijne tegenwoordige leiding verderen steun te erlangen, Om echter dit voor de geschiedenis der Duitsche artsenijbereidkunst zoo belangrijke werk, niet halverwege te

staken, vereenigden zich in 1895 een aantal belangstellenden uit de pharmaceutische en chemische kringen, met het doel om deze onderneming voort te zetten. Met behulp van hunne bijdragen, die voor l O jaren toegezegd zijn en jaarlijks uitbetaald worden, was het mogelijk om een aantal merkwaardige voorwerpen met betrekking tot de oude artsenijbereidkunst aan te schaffen. Deze vullen nu reeds 5 vertrekken van het Gormaansche museum. Zoo is in eene kamer eene volledig ingerichte apotheek uit het baroktijdperk ten toon gesteld. Het houtwerk daarvan bevond zich oorspronkelijk teOehringen in Wurtemberg. De schuifladen zijn met olieverf zeegroen gekleurd. De stijlen waartusschen zich de planken bevinden zyn echter wit met vergulde kapiteelen. De opstand draagt als hoofdversiering eene vergulde gallerij met engelen, amoretten, wapens en snijwerk. Het vaatwerk in den opstand is van hout, glas en majolika. Verscheidene der laatstgenoemde potten zijn zeer fraai gekleurd en grootendeels afkomstig uit Italiaansche werk-

traden, dat hiermede hun taak is afgeloopen en stellen zij de verdere bemoeiingen in deze met vertrouwen in handen van het Hoofdbestuur en de Museum-Commissie onzer Maatschappij. De groote sympathie, die het plan van dr. Daniels reeds bij de Amsterdamsche apothekers heeft ondervonden wettigt de verwachting dat alle collega's in den lande bereid zullen zijn om voor dit doel zooveel mogelijk van het hunne af te staan, wat geacht kan worden voor het pharmaceutisch-historisch museum waarde te hebben. Wat in die richting elders werd gedaan en op welke schoone resultaten men daar kan wijzen, moge blyken uit eene schets van de historisch-pharrnaceutische verzameling in het Germaansche Museum te Nürnberg, welke wij aan een artikel van Herrn. Peters ontleenen, dat opgenomen werd in het te Amsterdam verschijnend tijdschrift: „Janus", Archives internationales pour l'histoire de la médécine et la géographie médicale.

Wetenschappelijke Mededeelingen. Natuurlijke en kunstmatige bronwateren door J. J. HOï'MAJf.


Ook tot. deze klasse beliooron weder verschillende onderafdeelingen zooals : De enkelvoudige zoutbronnen. De jood en broorn bevattende zoutbronnen. De Salzsohlen, bronnen met een zeer groot zoutgehalte. 5". Bitterwateren welke in groote hoeveelheden magnesiumsulfaat benevens natrium sulfaat bevatten. 6°. Aardalcalische wateren waarvan de hoofdbestanddeelen koolzure en zwavelzure kalk zijn. 7°. Ziuavelbronnen welke zwavelwaterstof benevens sulfiden der alkaliën en van kalk en magnesia bevatten. 5°. De indifferente baden (Wildbader) bronnen welke slechts een gering gehalte aan vaste stoffen hebben, maar meestal een lauwwarme temperatuur bezitten. De verschillende onderzoekingen, die omtrent de samenstelling der bronwateren gedaan zijn, de studiën die men maakte omtrent de bestanddeelen welke hunne geneeskrachtige eigenschappen veroorzaakten, de vermeerdering der kennis in het algemeen op scheikundig en geneeskundig gebied, hebben gemaakt dat men reeds sinds geruirnen tijd beproefde deze wateren kunstmatig te bereiden. Reeds in 1755 beproefde Venel het kunstmatige Seltzerwater te maken en in 1780 verscheen van de hand van Duchauoy een Essai sur l'art d'imiter les eaux minérales. Verschillenden volgden en vooral na de proefnemingen van Struve werd een groote. stoot gegeven aan de ontwikkeling dezer industrie. Wel waren de geleerden in den beginne heb niet eens of het kunstmatige water dezelfde eigenschappen zou hebben als het natuurlijke water. Zoo werd o. a, beweerd dat de warmte welke het natuurlijke bronwater bezit van geheel anderen aard was, als van het kunstmatige, dat zij een veel zachteren invloed had op het organisme, en dat zij veel langzamer verdween, zoodat b. v. een glas natuurlijk bronwater veel minder spoedig afkoelde dan ander water. Sommigen verzekerden dat het natuurlijke water veel minder snel zijn koolzuurgehalte verloor en dus langer dien aangenamen prikkelenden smaak behield; anderen hebben de nog niet nader gedefinieerde organische stoffen als de dragers van allerlei wonderdadige eigenschappen beschouwd en deze verbindingen die den naam kregen van bronnenzuur, barégine, glairine etc. vergeleken met de alkaloïden en hun werking op 't organisme. In 1864 nog schreef Scouteten een werk de l'electricité considéré comme cause principale de l'action des Eaux minérales sur l'organisme, waarin hij de dynamische electriciteit die zich in de bronnen bevond als de mystieke weldoende nyrnf beschouwde, die kracht en gezondheid teruggaf. Aan de andere zijde werd door de voorstanders deikunstmatige wateren op de voordeelen gewezen die eene dergelijke practische toepassing van het wetenschappelijk onderzoek voor de maatschappij kon hebben. Waar in liet algemeen erkend moet worden c3at het gebruik van natuurlijk bronwater aan de bronnen zelve het nuttigst werkt, omdat hier behalve het water ook de verandering van levensomstandigheden, het klimaat, de leefregel etc. medewerkt daar moeten ook de voordeelen erkend worden die het gebruik van kunstmatig mineraalwater boven het natuurlijke bronwater op kruiken of üessehen heeft, vooral orn financieele redenen. Maar bovendien wordt veelal waargenomen dat ondanks de meeste zorgen aan het aftappen der bronwateren besteed, dat water bij hot vervoer veranderingen van verschillenden aard ondergaat. Behalve koolzuurverlies hebben er dikwijls ontledingen plaats, waarbij o. a. zwavelwaterstof en andere gassen ontstaan, die zich door den reuk reeds spoedig laten waarnemen. Maar behalve deze voor ieder waarneembare verschijnselen zijn bij het onderzoek der verschillende bronwateren herhaalde malen talrijke bacteriën gevonden. Zelfs in warme bronnen, die dus uit groote diepte ontspringen zooals in de zwavelbron van Ilidze (58° C.) werden door Karlinski en in den 64U C. warmen Sprudel te Luchon door Certes en Garnigon bacteriën plaatsen uit de IGde eeuw. Op de receptentafels welke zich in het midden der apotheek bevinden, zyn de oude balansen, gewichten en andere utensiliën geplaatst. In de kamer die toegang geeft tot de apotheek is in glazen kasten eene speciale verzameling van de meest verschillende standflesschen en potten geborgen. Men ziet daar exemplaren van blauw en bont gekleurde fayence potten van allerlei soort, ilesschen met ingebrande versierselen in verschillenden vorm, groen en rood beschilderde houten vaten. Daarnaast staat eene veldapotheek uit de 17de eeuw in den vorm eener kast; z\j is nog met de meest verschillende geneesmiddelen gevuld en behoorde tot de uitrusting der Frankische hulptroepen, toen deze onder Lodwn'k, Willem, Markgraaf van Baden en Hochberg in 18G3 tegen de Turken ten strijde trokken. Do muren zyn versierd met omlijste afbeeldingen in houtsnede en kopergravure van oude apotheken, laboratoria, voorstellingen van geneeskunst uitoefening, kwakzalvers, enz., welke eono interessante illustratie vormen

gevonden. Gelukkig behooren deze niet tot de pathogene soorten en zijn zij alleen als de oorzaken te beschouwen waardoor, het bronwater in flesschen van samenstelling verandert. Dientengevolge is in Oostenrijk ook de bepaling gemaakt dat ieder mineraalwater op de capsule het jaartal der aflevering moest dragen, doch deze verordening is sedert 1897 als niet doeltreffend opgeheven. Vraagt men nu in het algemeen of deze industrie van kunstmatige minerale wateren groote nadeelen heeft gebracht aan de exploitatie der natuurlijke wateren, dan moet dit antwoord ontkennend zijn. De cijfers te voren aangegeven omtrent productie, invoer en uitvoer van bronwateren bewijzen juist dat sedert de mineraalwaterindustrie tot bloei is gekomen ook de verkoop van natuurlijke bronwateren sterk is vermeerderd. De kunstmatige bereiding der minerale wateren heeft het gebruik daarvan iu de hand gewerkt, heeft het nut ervan meer algemeen kenbaar gemaakt en binnen ieders bereik gebracht. Algemeen heeft het gebruik van natuurlijk en kunstmatig mineraalwater zoodoende in de geneeskunde en in het dagelijksch leven meer toepassing gevonden. In de verschillende pharmacopeën ziet men dan ook langzamerhand allerlei kunstmatige bronwateren en bronzouten en baden opnemen. In de meest eenvoudige vormen bemerken wij dit waar wij voor sommige zouten die hoofdzakelijk in verschillende bronnen voorkomen, den naam dier bron vinden aangegeven. Bicarbonas natricus draagt daarom in de Fransche pharmacopee den naam van Sel de Vichy. Sulfas rnagnesicus is in den Franschen Codex als Sel de Sedlitz en Sel d'Epsorn beschreven, gelijk het ook in Engelsche en Duitsche pharmacopeëu als Sal Epsomense of Ebshamense en ook elders als Sal Saidschützense bekend is. Sulfas natricus draagt evenzoo in oude pharmacopeën den naam van Sal thermarum carolinum omdat het een niet onbelangrijk bestanddeel van het Karlsbader-bronwater is. Meer samengestelde voorschriften voor de bereiding van kunstmatige bronwateren en bronzouten, evenzoo voor pastilles en baden zijn later voor deze primitieve beschouwingen in de plaats gekomen. De Nederlandsche pharmacopee heeft in de derde uitgave voor het eerst een voorschrift gegeven voor het kunstmatige Karlsbadzout, terwijl waarschijnlijk in de toekomstige nieuwe uitgave meerdere voorschriften voor andere mineraalwaterzouten zullen worden gegeven. Het Arzneibuch für das Deutsche Reicli bevatte reeds in vorige uitgaven een gelijk voorschrift voor Karlsbadzout, doch heeft dit aantal nog niet vermeerderd. De Fransche Codex geeft voorschriften voor kunstmatig Sedlitzwater zoowel door middel van koolzuurhoudend water als door natuurbicarbonaat en wijnsteenzuur te bereiden. Verder worden voorschriften gegeven ,voor kunstmatige baden van Barêges, Vichij en Plombiêres en pok voor pastilles de Vichij. Bovendien bevat zij verordeningen betreffende den verkoop der natuurlijke en kunstmatige minerale wateren. De Zwitsersche pharmacopaea geeft een voorschrift voor Sedlitzpoeders. De Zweedsche pharmacopaea beschrijft zoowel het natuurlijke als het kunstmatige Karlsbadzout. In verscheidene andere pharmacopeën zooals de Engelsche, Italiaansche en Amerikaansche komen nog geen voorschriften voor terwijl weder uit andere oudere editiën bij herziening eenige recepten zijn weggevallen. Zoo bevatte o.a. vroeger de Zweedsche pharmacopaea een voorschrift voor Selterswater, de Fransche codex van 1839 voorschriften voor mineraalwater van Bourbon Selters, Spa en meer anderen. Uit al het bovenstaande blijkt het belang en de invloed die de natuurlijke en kunstmatige bronwateren op de geneeskunde en in de pharrnacie hebben gehad en blijven van de geschiedenis der pharmacie, geneeskunde, chemie enz., en welke dateeren van de 15Je-tot de ISdeeeuw. Eene horizontale kast onder deze platen' bevat origineele boeken uit vroegere tijden betrekking hebbende op de geschiedenis dezer wetenschappen; ook deze zyn rijk aan afbeeldingen, welke in verband staan met de oude geneeskunde. Een bijzonder aangenamen indruk maakt het lokaal waarin het historische laboratorium is ingericht. Daarin vindt men niet alleen de latynsche keuken van den vroegeren apotheker terug, maar ook het mystieke arbeidslokaal waarin de alchemist naar den steen der wijzen zocht. Op de eigenaardig gevormde vuurhaarden en fornuizen zyn de oude kook- en destilleeraparateu van koper-, messing-, glas-, tin- en aardewerk geplaatst. De vaak zonderling ge vormde oude alernbiken, retorten, kolven, sublimeer- en circuleertoestellen enz. van donkergroen glas, welke te oordeelen naar hun voorkomen uit de 17dc en 18de eeuw dateeren, zijn in zoo groote getale

hebbon. Een uitgebreid veld. van onderzoek en proefnemingen ligt hier open, een terrein waarop reeds veel gedaan is, maar waarop nog steeds voor velen arbeid te vinden is.

Berichten. Vergadering van den Geneeskundigen Raad voor Friesland en Groningen. Behandeld werden de volgende punten van meer pharmaceutisch belang. Onder de ingekomen stukken was een kantbeschikking van den heer Commissaris der Koningin in Friesland ter fine van bericht en raad nopens een aanvraag van den heer J. W. van der Maen, geneeskundige te Joure, om verlof tot het leveren van geneesmiddelen. Tot toelichting diene, dat in de gemeente Joure één apotheker is gevestigd. De inspecteur had aan de heeren Dr. G. Kijlstra te Heerenveen en K. van Ringh te Bolsward opgedragen prae-advies uit te brengen over genoemd verzoek. De conclusie van dit prae-advies was een voorstel aan den Baad, aan heeren Gedeputeerden van Friesland te adviseeren het verzoek van den heer J. W. v. d. Maen om als medicus een apotheek te mogen houden te Joure, te wijzen van de hand. Prof. Eijkman vond het in het algemeen wenschelijk, wanneer aan den medicus ten platten lande vergund werd, geneesmiddelen af te leveren, ook indien er in de plaats een apotheker gevestigd is. De arts kan dan de medicijnen medenemen, de patiënten kunnen daardoor veel spoediger geholpen worden, dan wanneer zij genoodzaakt zijn ze te laten gereedmaken in de apotheek, die soms op zeer verren afstand gelegen is. Na een korte discussie vereenigt de Raad zich met algemeene stemmen met het prae-advies. Verder werd behandeld het rapport van de commissie in zake de uitoefening der artsenijbereidkunst. In de vorige vergadering (zie Pharm. Weekbl. No. 37) had de commissie een rapport uitgebracht betreffende eventueele wijzigingen in de uitoefening der artsenijbereidkunst. De besprekingen destijds hebben er toe geleid, dat aan een nieuwe commissie, bestaande uit de heeren Dr. A. W. Tresling, Prof. mr. H. Krabbe, M. J, Schröder, dr. J. Ariëns Kappers en C. J. de Vogel, rapporteur, was opgedragen, nogmaals de eerste vier conclusies van het eerstbedoelde rapport te onderzoeken. Het genoemde rapport brengen'wij in het volgende no. en laten alleen de conclusies thans volgen. 1. De functie en de opleiding van pharmaceuten apotheker, voor zoover met deze tegenstelling bedoeld wordt, het wetenschappelijk gehalte van den apotheker te verlagen, behooren niet gescheiden te worden. 2. Staatsapotheken zijn in de steden onnoodig. Doelmatige visitatie der apotheken levert den gewenschten waarborg voor deugdelijke geneesmiddelen. Slechts daar ten platten lande, waar anders geen apotheek zou kunnen bestaan, is oprichting van een staatsapotheek gewenscht. 3. Genees- en artsenijbereidkunst behooren volkomen gescheiden te worden. Hiermee stemt één der commissieleden niet in. 4. Een deel der commissie was van meening dat de verkoop en het te koop aanbieden van geneesmiddelen aan ieder vrijgelaten behoort te worden. Een zeer ampel debat werd over dit rapport gevoerd. Het eerst nam het woord Dr. van Eeden, die wees op het moeilijke der questie, daar het is zoowel een wetenschappelijke als een sociale en finantieele. Omdat de woorden pharmaceuten en apothekers in het vorige rapport aanleiding hebben gegeven tot misverstand, spreekt hij van apothekers w, aan wie de hoogste wetenschappelijke' eischen zouden gesteld worden, die daardoor werkzaam zouden kunnen zijn op elk gebied van toegepaste natuurwetenschap (bureaux van onaanwezig, dat zij in dichte rn'en de wanden vullen. Al vraagt de collectie laboratorium-voorwerpen nog om vermeerdering, toch kan nu reeds de opgezette krokodil, welke tegen de .zoldering van het laboratorium tusschen de beide rookgaten opgehangen is, met welgevallen op de vele alchymistische en pharmaceutische relequiën neerzien. Uit de kamer die toegang geeft tot de apotheek voert eene zijdeur naar de voorraadkamer. Bove'n deze bevindt zich de kruidenkamer. Het houtwerk van deze laatste is afkomstig uit de oude Sterapotheek te Nürnberg en draagt het jaartal 1727. Boven dit jaarcijfer bevinden zich de volgende metrische versregels: Noscitur ex ipsis divina potentia plantis, est levis et cespes, qui probat esse deum. Vr|j vertaald zou dit ongeveer luiden: Reeds in de planten herkent men Godes macht, De geloovige rust onder zoden zacht. Wordt vervolgd.

fiflerzoekingen, bacteriologie, toxicologie enz.) en apothes P, uitsluitend voor de praktijk van het apothe!.iersvak, die aan minder hooge eischen zouden kunnen ijloldoen. Door deze mindere eischen kan het aantal toenemen en zou een voldoend aantal komen om ook liet platte land van apothekers te voorzien. Kon men met de hoogste eischen te stellen toch een voldoend aantal verkrijgen, zooveel te beter. De oprichting van staatsapotheken wordt door spreker uitvoerig verigd, voor de dagelijksche controle der geneesmidI ;>llelen, die uit staatsmagazijnen verschaft worden, voor Iflen' apotheker p is een mindere kennis dan tegenifffoordig van den apotheker geëischt wordt, voldoende. pen bepaling, dat de arts slechts schriftelijk, op recept 'dus, het gebruik van geneesmiddelen mag verordenen, vindt hij praktisch onuitvoerbaar. Verder wenscht spreker een volkomen scheiding tusschen geneeskunst en artsenijbereidkunst. De Heer de Vogel zegt, dat op het platte land juist goed ontwikkelde apothekers' noodig zijn, daar zij hier de vraagbaak zijn van alle natuurwetenschappelijke questies, veel meer dan in de groote steden met haar laboratoria en specialiteiten op allerlei gebied. f35 Dr. Wichers ziet niet in, dat de toestand op het platteland, wat het verstrekken van geneesmiddelen betreft, niet goed is. Van de zijde van het publiek is nog nooit een drang naar verbetering in dezen gekomen. Dr. Ariëns Kappers begrijpt niet, waarom juist, zooals in het 1ste rapport beweerd wordt, de pharmaceuten de aangewezen menschen zijn voor al de in dat rapport genoemde werkkringen. In vele gevallen zijn hiervoor meer aangewezen de chemici en de technologen. Hij vraagt, of niet in den laatsten tijd bij de opleiding der apothekers te weinig rekening gehouden wordt met de praktijk of niet te veel de nadruk gelegd wordt op de theoretische chemie, die den apotheker later weinig of niet te pas komt. Ook vindt hij het jammer dat het schoone vak der pharmacognosie meer en meer verwaarloosd wordt. Dr. de Zaaijer is van oordeel, dat een bespreking van de opleiding van den apotheker in deze vergadering minder op haar plaats is. De eischen voor het examen zijn bij de wet vastgesteld, het gaat niet aan in deze vergadering kritiek uit te oefenen op de wijze, waarop de professoren in de Pharmacie hun taak opvatten. Hij is het echter met'den vorigèn spreker eens, de ondervinding als examinator heeft hem dat geleerd, dat bij de opleiding meestal te weinig aandacht wordt geschonken aan de praktijk van het apothekersvak, o.a. aan de receptuur: Hij -betreurt het ook, dat de pharmacognosie dikwijls op den achtergrond geraakt en verdedigt het behoud der toxicologie bij de opleiding voor apotheker. De Voorzitter zegt, dat hij het in hoofdzaak eens is met de strekking met de conclusies van het eerste rapport, zonder echter alle motieven die tot die conclusies geleid hebben, te onderschrijven. Bij de invoering van staatsapotheken of staatsmagazijnen van geneesmiddelen is het niet noodig, dat aan den apothetheker zulke hooge wetenschappelijke eischen gesteld worden. Wij zien toch, dat tegenwoordig aan het hoofd van verschillende apotheken van militaire hospitalen (b. v. in Groningen) medici staan, terwijl de receptuur opgedragen is aan een apothekers-bediende. De scheiding tusschen pharmaceuten en apothekers of wil men apothekers w en p lacht hem wel toe. Hij vindt het jammer, den apotheker p eischen te stellen, die hem later bij de uitoefening van zijn bedrijf niet te pas komen. Prof. Krabbe is het niet duidelijk wat de commissie verstaat onder het woord pharmaceut in tegenstelling van apotheker. Wenscht de commissie een geheel nieuw vak te scheppen, het vak van pharmaceut en hiervoor de opleiding en werkkring bepalen, zoo vindt hij dat een zeer belangrijke questie, waaraan hij gaarne een nieuwe vergadering zou willen wijden, met de aanhangige questie het verkrijgen van voldoende pharmaceutische hulp in het geheele land heeft het echter minder te maken. Prof. Eijkman zegt, dat het vak van pharmaceut volstrekt niet nieuw is, er zyn reeds verscheidenen, die het uitoefenen, het woord is ook duidelijk, de apotheker heet in het Fransch pharmacien. Prof. Krabbe wenscht de vraag te stellen, is het noodig om overal voldoende pharmaceutische hulp te verkrijgen, het wetenschappelijk peil van den apotheker te verlagen? De deskundigen in de 2e commissie antwoorden hierop: neen. Anderen meenen: ja. Wat de questie van het staatsmonopolie betreft, spreker is van meening, 'dat wij minder moeten vragen, wat is de ideale toestand, dan wel, welken toestand kunnen wij bereiken? In de steden is de toestand goed, hier zyn staataapotheken niet noodig, voor het platte land acht hy echter staatsmonopolie noodzakelijk. Prof Eykman is het niet met den vorigèn spreker

eens. De raad is geen wetgevend, slechts een adviseerend lichaam. Wij moeten uitmaken, wat ons de beste toestand dunkt, of deze in de eerste jaren bereikbaar is, is een questie van later zorg. Deze meening heeft ook bij hem voorgestaan bij de samenstelling van zijn rapport. De Voorzitter sluit zich bij deze meening aan, hij noemt het debat een academisch debat, of het praktische resultaten oplevert, zullen wij later zien. Spreker verklaart zich voor staatsapotheken en in tegenstelling met prof. Krabbe vindt hij ze in de steden meer noodig, dan op het platte land. De commissie zegt in haar rapport, „dat de waarborg van goede geneesmiddelen even goed te verkrijgen is met het stelsel van vrije vestiging, indien er slechts voor een doelmatige visitatie der apotheken worde gezorgd." Hierin ligt echter juist de groote moeilijkheid. Een visitatie der apotheken is niet voldoende, ook en eigenlijk in de eerste plaats moet gecontroleerd worden, wat de apotheek verlaat, d.w.z. de geneesmiddelen, zooals zij in handen der patiënten komen en hoe zal die controle goed en doelmatig geschieden? Er wordt geklaagd over pharmaceutische misstanden als coöperatieve of z.g. centraalapotheken, apotheken van erfgenamen of apotheken, waarvan de apotheker altijd afwezig is. Deze toestanden komen hoofdzakelijk of bijna uitsluitend in steden voor, en hieraan is slechts een eind te maken door de invoering van het staatsmonopolie. Dit geeft de meeste zekerheid van betrouwbare geneesmiddelen. Wat de scheiding van geneeskunst en artsenijbereidkunst betreft, spr. is hier voor, doch is zij niet volkomen door te voeren, op afgelegen plaatsen en het platteland zal aan geneesheeren vergunning moeten gegeven worden geneesmiddelen af te leveren. De algeheele vrijheid van den verkoop en te koop aanbieden van geneesmiddelen (punt 4= der conclusie) zou volgens spr. tot groote rampen leiden. Het gevaar is nu veel grooter dan bij de invoering der tegenwoordige wet in 1865, daar vroeger de volksgeneesmiddelen slechts bestonden uit meer onschuldige artikelen als kamillen, salie e.d. terwijl tegenwoordig veelvuldig stoffen als antipyrine, phenacetine enz. zonder recept van den geneesheer aangewend worden. Uitvoerige discussies werden nog over de verschillende conclusies gevoerd, waaruit bleek, dat men omtrent die punten niet tot een allen bevredigende oplossing kon komen. Tot capita, tot senses. Er werd dan ook niet gestemd over de conclusies, echter niet alleen om de genoemde -reden, maar ook omdat dit tweede rapport eigenlijk een aanhangsel is van het in de vorige vergadering uitgebrachte .rapport en de billijkheid dus zou meebrengen, ook te stemmen over de conclusies van dat eerste rapport, terwijl de samenstelling van den Raad intijds veranderd is. De Voorzitter constateerde echter dat het debat niet onvruchtbaar is geweest. Het is gebleken, dat de regeling der questie zeer moeielijk is. Vruchtbaar was de behandeling ook om deze reden, dat twee commissies hare denkbeelden op het papier hebben gebracht, wat aanleiding gegeven heeft tot discussies, die een vingerwijzing kunnen zijn voor een nieuwe wetgeving op dit punt. Het was op grond van de laatste overweging, dat de vergadering, op voorstel van den voorzitter besloot, de regeering in kennis te stellen met de beide rapporten en haar daarbij te doen toekomen een resumé van wat in verband daarmede in de vorige en deze vergadering is gezegd.

Geneeskundig Staatstoezicht in Overijssel en Drenthe in 1899. Aan de handelingen van het geneesk. Staatstoezicht in de provinciën Overijssel en Drenthe gedurende het jaar 1899 is het volgende ontleend: Op 31 December 1899 waren gevestigd: Apothekersbedienden

A

a A) ft in o 'bb by apothekers. n CD

Provincie.

s -Tl

Overijssel Drenthe

ns

30 n 11

bij geneeskundigen.

M.

V.

M. | V.

8 4

24 7

4 •>

9 1

'f o 5-t

45 12

De gemeenten waarin een of meer apothekers waren gevestigd zyn: Stad Almelo, Deventer, Enschede, Hengelo, Kampen, Oldenzaal, Steenwijk, Zwolle; Assen, Ooevorden, Hoogeveen en Meppel. Met betrekking tot de overtreding van wetten bevatten de handelingen slechts 2 vervolgingen die meer bepaaldeiyk den verkoop van geneesmiddelen en de uitoefening der artsenybereidkunst raken. De Arrondissements-Eechtbank te Zufcphen ontsloeg van rechtsvervolging een drogist en kruidenier te Deventer, tegen wien proces-verbaal was opgemaakt ter zake van liet verkoopen van voor de gezondheid schadelijke

waren. Het Hof rechtdoende in hooger beroep, sprak i ADVERTENTIËN. den drogist vrij van het hem ten laste gelegde. Tot vier boeten, elk van f 3, subs. vier rnaal l dag Ons werd heden een JONGEN geboren Dr. en Mevr. VAN DE VEN— hechtenis, werd veroordeeld een geneeskundige, bevoegd WEELDENBUBG . tot het afleveren van geneesmiddelen, wegens 1°. het DORDRECHT, 26/6 1900. niet bewaren van twee geneesmiddelen in een daartoe geschikt voorwerp, hetwelk den officieelen en meest de vele bewijzen van cleelncmiii" gebruikelijken offlcinalen naam van het middel duidelijk nsVoor betoond bij het overlijden van onze leesbaar tot opschrift heeft en 2°. het niet of niet deug- eliefde Echtgenoote en Moeder, betuigen delijk aanwezig hebben van drie geneesmiddelen, aan- Ij onzen weigemeenden dank. wezen in de Nederl. Phanuacop. A. J. RIJK. C. J. RIJK. Daarentegen levert het hoofdstuk „Handhaving van AMSTERDAM, Juni 1900. wetten en verordeningen" verschillende bladzijden op, die onze lezers belang kunnen inboezemen. Voor heden laten wij daarvan slechts een klein deel volgen, omdat het wenschelijk is het overige in zijn geheel te plaatsen, hetgeen, met het oog op de plaatsruimte, deze week wordt tegen i Augustus gevraagd lene geroutineerde ade Assistente, niet mogelijk is. rlüg werkend, intern, uitgezonVan een arts te Hengelo ontving ik (de Inspecteur) het derd logeeren. telegraphisch bericht, dat een zijner collega's wegens ziekte Brieven franco, onder Lett. A. Z., aan plotseling de gemeente tijdelijk had moeten verlaten, en het iet Bureau van dit Blad, te Amsterdam. verzoek mede te deelen of de collega's de apotheek mochten waarnemen of dat de sleutels aan den burgemeester PROVISOR. moesten worden afgegeven.' Ik antwoordde dat het In Noord-B rabant wordt zoo spoedig laatste niet noodig was, maar dat de waarneming dei- mogelijk een Provisor gevraagd intern. apotheek slechts aan één der gevestigde apotheekhouBrieven franco, onder Lett. P. V., aan dende geneeskundigen kon worden vergund. Toen kort het Bureau van dit Blad, te Amsterdam. daarop het verzoek tot mij kwam van een arts van elders die de praktijk zou waarnemen, om ook de apotheek waar te mogen nemen, kon ik dat verzoek dus niet Apotheker Bergen op Zoom, toestaan, maar moest ik er op aandringen, dat de aan- vraagt een Assistente N.W. intern. vrager zich zou vestigen om daardoor het recht van het houden van een apotheek te verkrijgen en in verband daarmede als waarnemer te kunnen optreden. In dien :e Workum, vraagt zoo spoedig mogelijk geest is toen gehandeld. sea Assistente N. W. int. De Inspecteur ontving bericht dat zich te Deventer een geval van vergiftiging had voorgedaan met folia stramonii, door een onbevoegde geleverd. Naar aanleiding van dit bericht en een door den Inspecteur ingesteld eene Adsistenle, uitsluitend voor de moronderzoek plaatste deze eene kennisgeving in een der genuren van 9--12. Brieven franco, onder Lett. M. J., aan locale bladen, om het publiek op het gevaar te wijzen aet Bureau van dit Blad, te Amsterdam. en het te waarschuwen tegen den aankoop van geneesmiddelen bij leveranciers, die ook andere zaken verkoopen. Het middel was niet geleverd beneden de wettelijk gestelde grens van 100 gram, zoodat geene met Sept. een geëxam. bediende extern (m.) overtreding der geneeskundige wetten kon geconstateerd Salaris f 832 's jaars. Brieven franco, onder Lett. A. B., aan worden. iet Bureau van dit Blad, te Amsterdam. Door den Officier v. Justitie te Zutphen werd echter, doch zonder succes, tegen den vader van den jongen, die de bladen geleverd had, eene vervolging ingesteld op grond van art. 175 Wetboek v. strafrecht.

Een jonge dame, oud 20 jaar, „, _ voor adsisteaÉie in de apotheek opgeleid, doch niet geslaagd zijnde, zag zich gaarne in oen drogistzaak geplaatst, orn hierin behulpzaam te zijn. Er zal meer op oene goede behandeling dan op hoog salaris gelet wordun. Brieven franco, onder Lult. B. /., aan het Bureau van dit Blad, to Amsterdam. Geroutineerde Assist. N. W. zoekt spoedig plaatsing. Brieven franco, onder Lett. M. M., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

APOTHEKER^ practisch werkzaam, zoekt betr. als PROVISOR liefst extern. Brieven franco, onder Lett. Q. B., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Bcssensap 1899. Een apotheker biedt bij kleine on groote partijen te koop aan, l", qua!. GesHensap a 25 et. per flesch incl. emballage en vracht. Brieven franco, onder Lett. Q. C., auu het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Haematogeen a 30 ets. per flacon.

Tannalbinum f — ,80 per 50 gram; f 3,75 per 250 gratn. Hesamethyleentetramine (Urotropine) 10 Grm. a f 0,25; 50 Grm. iifl, — . V.VANITALLIE, Apotheker, Amsterdam.

Apotheker J. van lïaga

GRONINGEN.

i o e i bar e

mi

GOED DE BRON AANDUIDEN

VICHY-CÉLESTINS Ziekte der nieren en blaat. ÏICHY-SRANDEGRILLE iever — en galzlekie. V1CKY-HOPIT&L Maagzlckle— Maagkramp — Slechte Spijsvertering.

Gevraagd te Rotterdam

Blijkens de mededeelingen van het Geneesk. Staatstoezicht in Limburg en Oostel. Noord-Brabant waren op 31 December 1899 gevestigd. Apothekerbedienden bij

Bronnen van den Franschen Staat. MEN EISCHE DEN NAAM.

j -IJ.11.IU l Ui l

Voor H.H. Apothekers verlaagd tarief.

rospectus op aanvrage verkrijgbaar.

Br. J. I v. 1. i. Dr. ¥J. Proost.

.

2 d Apothekers. Geneeskundigen. P B

'i

c a t-t < Q

35 In Limburg In Oost. N.-Brabant 15

_

-0 o

M.

V.

M.

v.

M. V-.

4 S

10 12

3

i i

7 11 8 ia

'

Gedurende 1899 werden in die Inspectie o. a. de volgende vonnissen gewezen: • Aard der overtreding.

Kantongerecht.

Vonnis.

3 geld Een vonnis wegens het als 's Herapothekersbèdiende afleveren eener togenbosch. boeten elk van f l vergiftige zelfstandigheid, niet subs. l dag door een geneeskundige voorgehechtenis schreven, in een niet verzegeld voor eiken voorwerp, waarop noch denaam, 'gulden noch het woord „vergif' duidelyk boete. stond uitgedrukt. Een vonnis wegens het buiten noodzaak uitoefenen van de geneeskunst, zonder tot de uitoefe ning van dat beroep te zijn toegelaten.

Veghel.

Een vonnis wegens het buiten noodzaak uitoefenen van de artsenybereidkunst, zonder tofc de uitoefening van dat beroep te zijn toegelaten.

Idem.

gedeponeerd fabrieksmerk IMPERIAL, sinds jaren bekend als de beste en goedkoopste AMERIK. medicinaal en_ technisch doel, in 7- n verschilf*.Vimil.\*.J.*.' VASELINE r üVJJ_^J_/AJ.^ J-/ voor ïui/i ÜIVK... . ,wordt . . ,., lende soorten geleverd in vaten en blikken van o Eng. ponden m kisten van oO blikken. Bij alle H.H. Drogisten en Apothekers te bekomen; voor En-gros uitsluitend by den alleen-importeur

B. H. SCHELLING, Groothandelaar in OLIËN, VASELINE, etc. OPGERICHT 1879. i

t

t-

«j*

•'*

*'*

*^*

Ht. *^«

•'" ^f

^"

-^f* t^t. ï^t. -ï'c.

Verschenen bij D. B. CENTEN, Amsterdam:

f 20 subs 10 dagen hechtenis DOOR f 20 subs 4 10 dagen hechtenis •>

P, VAM DER WïELEiV, Apotheker en Assistent by het Onderwijs in de Plwrmacie en Galenica aan de Universiteit te Amsterdam. . Met 5 figuren in den tekst. Prvjs: f 0,75; fr. p. p. f 0,50.

^

| £ fi ^ !:f

P. VAN DER WIELEN. Wïiardo-bopaling van eenigo medicinale f De Amsterdamsche rechtbank veroordeelde A. van 4 Zeepen. Bekroond antwoord op do Prijsvraag, uitgeschreven door do Coinrnisaio ^ Tuyl te Amsterdam, wegens onbevoegden verkoop var 4 van Beheer ovor het Opwijrda-Fonils. !j<geneesmiddelen (Kinadroppels van de Vrij) tot f 25,— Prijs: f 1,00; /r. p. p. f 1,05. boete, by niet-betaling te vervangen door vijftien dagen Nog öleelils enkele ex. hechtenis.


Naamlooze Vennootschap IVeesperzijde 99.

37e Jaargang.

Directeur: C. F. UTERMöHLEN.

N«. 9.

30 Juni 1900.

Amsterdam.

Gerechtigd tot het voeren vasi het Wapen van II, 1. de Koningin-Weduwe.

1XTRACTA f LUID A „FRIGIDE PARATA".

Bekroond te AMSTERDAM, ROME, 's HA.GË, AMSTERDAM, GENÈVE, DORDRECHT met de Hoogste Onderscheiding. De fabriek staat onder toezicht van de Heeren Dr. G. HONDIUS BOLDINGH, DE. J. K. VAN DER HEIDE en B. A. VAN KETEL, Bacterioloog.

T W E E D E BLAD.

Gecomprimeerde - Gesteriliseerde Watten in rolvorm.

Wetenschappelijke Mededeelingen.

Een strook watten van de gewone dikte, 4>/ï Meter lang en 10 of 20 c.M. breed, is opgerold en geperst tot eene rol van 10 c.M. diameter. Deze rol zit in een carton, met ;leuf aan den bovenkant, waardoor de watten worden getrokken. Na sterilisatie wordt deze carton geplaatst in een stevige glacé cartonnen doos met klapdeksel. EXTRACT. CASCARAE SAGRAD. PLUID. per kilo f 1,35 EXTRACT. CASCARAE SAGRAD. FLUID. per 5 kilo „ 1.30 EXTRACT. CASCARAE SAGRAD. INSPIS3. per 100 gr. „ 0,50 EXTRACT. CASCARAE SAGRAD. SICC. per kilo „ 4,50. EXTRACT. CASCAR. SAGR. DESAMAR. FLUID. „ 1,90. EXTRACT. CASCAR. SAGR. DESAMAR. SICC. per 100 gr. „ 0,80. EXTRACT. COCA FLUID. per kilo „ 6,00. EXTRACT. COCA SIGCUM per 100 gr. „ 5,80. EXTRACT. COFFEAE FLUID. per kilo „ 5,75. •per 100 gr. „- 1,25. EXTRACT. COFFEAE SPISSUM • EXTRACT. COLAE FLUID. per kilo „ 5,00. EXTRACT. COLAE SICCUM per 100 gr. „ *,90. per kilo „ 3,60. EXTRACT. CONDURANGO FLUID. EXTRACT. CONDURANGO INSPISS. per 100 gr. „ 1,20. EXTRACT. CONDURANGO SICCUM n » n n 2,00. per kilo „ 2,75. EXTRACT. FRANGULAE FLUID. EXTRACT. GOSSYPII FLUID. n n a 3,20. EXTRACT. GOSSYPII INSPISS. per 100 gr. „ 2,50. EXTRACT. GOSSYPII SICCUM 3,20. EXTRACT. HAMAMELIS FLUID. per kilo „ 3,75. EXTRACT. HAMAMELIS SICCUM per 100 gr. „ 3.50. EXTRACT. HYDRASTIS CANAD. FLUID. per kilo „ 7,00. minstens 2% hydrastine. EXTRACT. HYDRASTIS CANAD. FLUID. per 5 kilo „ 6,90. EXTRACT. HYDRASTIS CANAD. SICCUM. per 100 gr. „ 3,60. met 10°/0 hydrastine. EXTRACT. PISCIDIAB ERYTHRIN. per kilo „ 5,50. EXTRACT. PISCIDIAE ERYTHR. SICCUM per 100 gr. „ 5,00. EXTRACT. PSYDII PYRIFERI FLUID. per kilo „ 7,00. EXTRACT. PSYDII PYRIFERI SICCUM per 100 gr. „ 6.50. EXTRACT. RHOIS. AROMATIC. FLUID. per kilo „ 3,75. EXTRACT. RHOIS. AROMATIC. SICCUM per 100 gr. „ 3,50. EXTRACT. SECALIS CORNUT. HELDER Oplosbaar. Voldoende aan de eischen der Ph. N. Eü. III per kilo „ 32,00. EXTRACT. SYZYGII JAMBOL. FLUID. e GORT. per kilo „ 5,00. EXTRACT. SYZYGII JAMBOL. SICC. e GORT. per 100 gr. 4,50. EXTRACT. SYZYGII JAMBOL. FLUID. e SEMIN." per kilo „ 6,00. EXTRACT. SYZYGII JAMBOL. SICC. e SEMIN. per 100 gr. „ 5,50. EXTRACT. STIGMAT. MAïDIS. FLUID. per kilo „ 3,40. EXTRACT. STIGMAT. MAïDIS. SICCUM. per 100 gr. „ 3,80. EXTRACT. VIBURNI PRUMFOL. FLUID. per kilo „ 2,75. EXTRACT. VI-BURNI PRUNIFOL. SICCUM. per 100 gr. „ 2,00. EXTRACT. PILICIS MARIS AETHER. per 100 gr. „ 2,40. Voor H.H. Collega's, die hun extracten zelf bereiden: PULVIS CASCAR. SAGR. (num l jaar oud) per kilo 0,65. PULVIS HYDEAST. CANAD. (hoog alcaloïdgehalte) „ 4,50. De andere poeders tegen concurreerende prijzen. Al miin praeparaten worden zonder prijsverhouding geleverd door „DE ONDERLINGE PHARMACEUTISOHE GROOTHANDEL".

«». ., A .|8 ^ meest praktische verpakking voor steriele watten.

Ned

sche

Stoom Di

ubesfabriek Lijnbaansgracht 3447 AMSTERDAM.

Medicijnglas-Fabrieken van STEEDS V O O R R A D I G :

PRIMA QUALITEXT MEDICI JHQLAS, in wit, half wit en bruin glas.

STÖPFLESSCHEN, wijd- en nauwm., tot den bekenden prijs. Verder: Potjes en Plllenfl. metcell. en houten deksel, Spanen en Cartonneu Doözen en alle verdere Apotheekbenoodigdlieden, 1 m/a-

•• v. .

gazinen:

4 myi e TIff?r* n* A H/f.

o nnPT^lT » r& & m/i Haringvliet 27.

Geldersche Kade 77. P.S. Prijscourant wordt op aanvraag franco toegezonden.

med. zc^ecL.

in alle doseeringen. Slechts in orig. doosjes a 100 stuks. EENIG ADRES: D. R. Pat. N ü . 82415 in alle doseeringen. Slechts in orig. doosjes a 100 stuks.

Prol, Dr. SOMMERBRODT'S Kreosotcapsules in alle mengingen Specialiteit: Capsulae operculatae in onovertroffen samenstelling, geheel Nieuw! Capsules c. &onorol 0,3 en 0,5 (HEINB.& Co.) Plac. a 15, 20, 30 Alle andere Gelatine-Capsules en Paarlen, hard en elastisch, met alle

en doseeringen. zonder concurrentie. en 40 st. Capsules o. lodosolvin 0,5 (BRANDT). Origin. verpakking. gewenschte vullingen, beveelt aan tot de goedkoopste, concurreerende prijzen de

Gelatine-Capsules-Fabriek van

BOLTZHANN & Dr.'POPPE, HiNMOVER-LïMMEE. Generaal-Depöt :

Balansen ei Gefitte, ïïeöna Baaien, Wellaasei,etc. World's Columbian Exposition te Chicago 1893, DRIE hoogste bekroningen. Exposition Universelle d'Anvers 1894, „G-HAND PBIX", Bakkerij-Tentoonstelling te Amsterdam, Eere-Diploma en Zilv. Med., geschenk van H. M. de Eoningin-Regentes.

Ml-Teitooiisteffii Atóerta 1895, Hooiste ontosctóilii: BBÏ-KSÜIS

En eene Medaille van H.H. M-M. de Koningin Wilhelmina en de Koningin-Regentes Groote Internationale Wedstrijd van'Voedingsmiddelen en Hygiëne, Paleis voor Volksvlijt te Amsterdam 1895, Hoogste onderscheiding; „GRAND PRIX".

Pepermunt, Jujubes, Drop, Oom- en Sluiterwerken. Concurreerende prezen.

>. v.WIJNHANDELAAR d. KIEBOOM

Kloveniersburgwal 45,

AMSTERDAM,

Chemisch zuivere zouten. Praeparaten voor scheikundig onderzoek. . , . . , . Ruw Zwavelzuur, Zoutzuur, Salpeterzuur. Ammonia hquida m verschillende sterkten. Gedistilleerd water, chemisch zuiver.

il' Ji,

Zuivere Cognac. Kantoor: lüLOVENIKttSBUJRGWAI, 45.

HERFST & Co., 3 flosschen Medoc . 3 „ Rynwijn . 3 „ Port . . 3 „ Madeira .

Wijn- en Cognac-Importeurs.

TELEPHOON No. 2697. Uinuciikaiit 38, P R O E F M A N D J E S : B 6flessclienMedoc .

a » /» K l 7,ü5

3 „ 3 „ 6 „ De wijnen zijn gegarandeerd zuiver. Franco, legen GOEDKOOPSTE ADHKS vooi£ WEDERVEHKOOPKRS. —

Amsterdam.

f 16,-

Fort Madeira . . echte pr. Cognac poslwisscl of rembours. VRAAG PHUSCOUBANÏ.

Verbandstoffen-Fabriek

Aseptische en Antiseptische Yerbandstoffen en Artikelen voor Ziekenverpleging.

Specialiteit aseptisch Jodoformgaas, gecontroleerd en gesteriliseerd volgens de methode van Dr. G. KOMIJN.

Königsberg i. Pr.

Industrie- en HandelsvereenigSng C. VAN EPENHUUSEN

Direct geïmporteerde Bordeaux, Port, Sherry en Madeira etc. IMPORT en EXPORT.

& Co,

Fabrikanten van Wetenschappelijke,Scheikundige, Apothekers- en andere

APOTHEKER, UTRECHT.

AMSTERDAM. Opgericht A° 1849.

Ged. Zuiderdiep 297,

B E C K E R ' S SONS, Westzeedijk 57, Rotterdam

J. H.

K & Co.

r* n r&XT¥TVTr<¥7<-vr

ijllLlUVJUJJilA I U U j

Aohtergraoht 14 - (Adolf ter Cock) — Amsterdam.

Pharmaceutische Praeparaten, Chemicaliën, Yerbandstoffen, Drogerijen, enz, en-gros.

Suora alsmede: qeiettivleerfa Spiritus f fijnen t in alleSpiritus isterkten, levert " . . . tegen ooncurreerende prezen de firma i. P. POLLEN & ZOON, te ROTTERDAM,

Dooide voortreffelijke werking- wordt het overal snel en voor goed in gebruik genomen.

Falrlft m ulam, Prep,, mi Terlaitóoffefl ÖE delatine-CapsÉs. Een veel winst opleverend ARTIKEL

l Dozijn in eleg. Oarton 3,30 M. l G-ros in Cartons a 24 st. 35,80 „ ledere pleister is 12 x 18 cM, groot en is in een met gebruiksaanwijzing bedrukten omslag gehuld. Bestanddeelen zijn: Eesina elastica, Besina pini, Eesina Dammar, Adeps lanae, Extractiefstoüen, Oapsicine.

voor den

HAND VERKOOP is mijn poreuse

Over rozenolie. Eenigeu tijd geleden (dit Weekblad XXXIV uo. 33) publiceerden wij eene mededeeling van Dietzo omtrent het onderzoek van rozenolie, thans willen wij een plaatsje inruimen aan de beschouwingen van H. Gamett (The Chern. & Druggist 1900 blz. 961) over dit onderwerp, omdat daarin eenigszins andere denkbeelden verkondigd worden. Het voornaamste vervalschingsmiddel van rozenolie is de Turksche geraniumolie (volgens Dietze is dat de Indische), die in kleine hoeveelheden onder de rozenolie vermengd kan wordeu zonder dat zij zich door den reuk verraadt. Eene bijvoeging van 5°]0 echter zou door deskundigen zeker op die wijze ontdekt kunnen worden. Het s. g. van de rozenolie bepaalt men in Bulgarije bij 30° C. en G. vond bij die temperatuur de grenzen voor goede Bulgaarsche olie gelegen tusschen 0.8525 en 0,8575. (water van 15,5° C. als eenheid). De cijfers der Br. Pharrn. 0,856—0,86 zijn dan ook volgens G. te hoog. De optische draaiing vond hij tusschen 2U15' en 3°15' (bij 27—30°) voor monsters die aan andere eischen voldeden. G. ontmoette nooit Bulgaarsche olie die links draaide. Het vriespunt wordt als een belangrijke factor aangemerkt. De Bulgaarsche kooplieden gebruiken de bepaling van het vriespunt als middel ter beoordeeling van de deugdelijkheid van de olie. De door hen gevolgde methode geeft echter geene zekere resultaten en daarom gaat G. •v^dus te werk: Hij laat de gesmolten olie langzaam beselen in eene ommautelde glazen buis geplaatst in een vfaterbad (analoog met den toestel van Beekman voor vriespuntbepaling), terwijl hij omroert met een platinadraad en de temperatuur met een thermometer verdeeld in 0,2° of 0,1° opneemt. De temperatuur van het waterbad mag niet meer dan 3 of 4° lager zijn dan die van het vriespunt van de olie. De luchtbelletjes, die door het roereu met den platinadraad in de olie gebracht worden, stijgen voortdurend op zoolang de olie vloeibaar is, zoodra echter de kristallisatie aanvangt blijven de luchtbellen hangen en leest men de temperatuur af. Bij goede uitvoering mogen de bepalingen niet meer dan 0,1° verschillen. G. geeft de grenzen van het vriespunt aan van 19,5 tot 22°. Het bleek hem echter, dat rozenolie eene geringe hoeveelheid water bevat en dat wanneer de olie door verwarming gedurende eenige uren op 30° tot 33° van water bevrijd wordt, het vriespunt eene verlaging ondergaat. Dit punt moet nog nader opgehelderd worden, maar het komt G. wenschelijk voor orn de bepalingen steeds in „watervrije" olie te verachten. Gamett heeft nooit aethylalkohol in de olie kunnen aantoonen. Verder vond hij dat een olie niet een vriespunt van 21,5°, bij vermenging met 10°/0 gerauiumolie eene vriespuntsverlaging van l" aanwees. De bepaling van de hoeveelheid alkoholen in rozenolie is ook geen goed criterium voor beoordeeling van zuiverheid, omdat geraniumolie bijna dezelfde alcoholen bezit. De bepaling van het gehalte van stearopten is een verder criterium, maar by de uitvoering (behandelen met alkohol, uitvriezen, wasschen en drogen) moeten zeer veel voorzorgen gebruikt worden. Flattau en Labbé hebben eene methode aangegeven voor de quantitatieve afscheiding en bepaling van de alkoholen geraniol en citronellol, maar door de firma Schimmel & Co. worden de uitkomsten van deze onderzoekingen in twijfel getrokken. Ook de bepaling van het estergehalte leidt nog niet tot bevredigende resultaten. Gamett komt tot de conclusie, dat er op het oogenblik nog geene goede methode bestaat om de vervalsching van rozenolie aan te toonen. Verder schijnt het, dat het „verbod" oni geraniumolie in Bulgarije in te voeren, niet gehandhaafd wordt. De bepaling schijnt geene wettelijke kracht te bezitten. Intusschen worden pogingen in het werk gesteld om tot een wettelijk verbod te geraken.

Berichten. In de Dinsdag te Amsterdam onder leiding van den heer J. M. van Elk uit Dordrecht gehouden algemeene vergadering van de Vereeniging tegen de kwakzalver}) heeft do voorzitter medegedeeld, dat ter besparing van kosten een verandering zal worden

gebracht in de uitgave van het Maandblad. De vereeniging heeft nog steeds Ie strijden tegen personen die door geneeskundigen worden bijgestaan, tegen v. Bijsterveld, de Haas, het Staphorster boertjc en anderen. Ook beijvert het bestuur zich het sanguinose, waarvoor ook een Haagsch geestelijke zich warm maakt, aan de kaak te stellen. De vereeniging heeft op dit oogenblik 750 leden en er is een batig saldo van f 350. In de plaats van de heeren mr. A. C. Blornmestein en G. B. Schmidt, die hun mandaat ter beschikking stelden, zijn lot bestuursleden gekozen de heeren mr. H. Massink, advocaat te Amsterdam, en J. van "Biel, militair apotheker. Voorts is voorzien in een vacature in het bestuur, ontstaande op 31 December a. s., door benoeming van dr. W. Rutgers van der Loeff, arts te Amsterdam. De vergadering benoemde het afgetreden bestuurslid, den heer G. B. Schmidt, die 12 jaren lang zijne krachten aan de vereeniging gegeven heeft, tot eerelid der vereeniging.

Apothekersbediende-ezamen. Breda. 22 en 23 Juni.

25 en 20 Juni.

27 en 28 Juni.

N. K. Ot. De kantonrechter te 's-Gravenhage deed heden uitspraak in de zaak van den chef-apotheker der centraalapotheek do Ooievaar, die terechtstond wegens het in voorraad hebben van sanguinose, zonder dat op de verpakking de bereidingswijze was vermeld. . Beklaagde werd veroordeeld tot f 10 boete. De kantonrechter overwoog o.a., dat het bij het beantwoorden van de vraag, of een zelfstandigheid is een geneesmiddel, niet aankomt op den aard der zelfstandigheid, rnaar op de bestemming en het gebruik daarvan; dat blijkens beklaagde's erkentenis de flesch sanguinose is afgeleverd, gewikkeld in een papier, bevattende een gebruiksaanwijzing en tevens eene aanbeveling, zullende de sanguinose dienen in geval van zwakte of algemeene verslapping, en luidende de gebruiksaanwijzing 2 a 3 maal per dag oen eetlepel; dat uit deze gebruiksaanwijzing en aanbeveling blijkt, dat sanguinose is een geneesmiddel in den zin deiwet; dat in de Nederlandsche pharrnacopaea (3e uitgave) een geneesmiddel, genaamd sanguinose, niet voorkomt. Omtrent de verdediging van beklaagde, dat hij de sanguinose niet in de apotheek zelf voorradig had, overwoog het vonnis dat de wet onder het woord apotheek niet slechts verstaat den voor het publiek toegankelijken winkel, doch ook de daaraan grenzende lokaliteiten die de apotheker tot uitoefening van zijn bedrijf bezigt en dus de kelder, vooral waar die dient om ter aflevering gereedstaande geneesmiddelen (gelijk de flesch sanguinose) koel te bewaren, zeker is een deel der apotheek, te meer waar die kelder, onder den winkel gelegen is en zelfs daarmede door een' luik in gemeenschap staat. Tegen deze beslissing wordt hooger beroep ingesteld door den veroordeelde. (N. Eott. Cour.) Apothekers-examen. Amsterdam. Isie Groep. Aantal candidaten 5. Afgewezen 1. Geslaagd 4. te weten: De Heer Medardus Johannes Maria Bijvoet geb. te Gemert. „ „ Dirk Lucius Zeur geb. te Groningen. „ „ Andreas Otto geb. to Alkmaar. „ „ Petrus Michaül Schlecht geb. te Hoogeveen. Utrecht. Tweede süting. Ie Groep. Aantal candidaten G. Afgewezen 2. Teruggetrokken l. Geslaagd 3. te weten: Mejuffr. J. J. W. Schilthuis. Do Heer H. A. Kijpma. De Heer J. T. J. M. Timmers.

Goöxaminocrd vijf mannel, candidaten. Geslaagd: De Heer Jan Groot geb. te Abbekerk. „ „ J. van Dijk geb. te Dulft. „ „ J. Verhaar geb. te Utrecht. Geëxamineerd vijf vrouwe!, candidaten. Geslaagd: Mej. A. W. G. Lieftinck geb. te Groningen. GeOxamineerd vijf vrouwe!, candidaten. Geslaagd: Mej. A. Nijhoff geb. to Termunten. „ C. M. Roose geb. te Wijmbritseradeel.

Zwolle. 22 Juni.

Geëxamineerd 2 mannel, candidaten. Geslaagd: Geen. 25 Juni. Geëxamineerd 2 vrouwel. candidaten. Geslaagd: Geen. 27 en 28 Juni. Geëxamineerd 5 vrouwel. candidaten. Geslaagd : Mej. T. Hogetoorn, van Amsterdam. . Mej. B. F. Steltmag, van Steenwijk.

Personalia.

'

Gevestigd te Amsterdam (Provisor firma Warmoltz) : J. W. de Waal. Benoemd, gedurende het verlof van den lieer Surie, tot leeraar in de plantkunde, kennis der geneeskrachtige planten, beginselen van dier- en delfstofkunde en pharmacognosie aan de geneeskundige school te Paramaribo: de militaire apotheker J. F. Pool. Geslaagd aan de Universiteit te Utrecht, bij liet theoret. apoth. ex. J. Dekker; te Amsterdam bij liet candidaats ex. pharmacie H. C. E. Keunen. Te Utrecht is bevorderd tot Doctor in de artsenijbereidkunst de Hr. E. B. van Dijck geb. te Bangkalan, op proefschrift: Phytochemische onderzoekingen over alkaloïden, in verband met het kiemen. Geslaagd bij het candidaats-examen in de pharmacie te Amsterdam de heer H. M. Quanjer.

Boekaankondiging. Inhoud van „De Natuur", aflevering 6, 1900. Zwavelzuurijzer bij de groententeelt, door Dr. H. J. Calkoen. — Een eenvoudige Kinematograaf, door H. Jonker Czn. — De militaire luchtvaart, door G. — Eenige merkwaardige halo's, door Chr. A. C. Nell. — Lichtende Planten, (vervolg en slot), door Dr. H. J. Calkoen. — Het nieuwe stelsel van tolegrafeeren volgens Pollak en Virag, door Dr. A. van Hennekelcr. — De acetyleenindustrie op haar tegenwoordig standpunt (vervolg), door Dr. L. Bleekrode. — Korte mededeelingen. — Sterrenkundige opgaven en medcdeelingen. Algolsterren, door Aut. Paunekoek. — Boekaankondiging. -- Correspondentie.

Nederlamlsclic Maatschappij ter Bevordering der Pharmacic. 49ste Algemeene Vergadering te houden te Groningen, den 18den en 19den Juli 1900. Dinsdag 17 Juli. 7 uur. Iteunie in de Vereeniging „De Harmonie". 7 '/2 uur. Concert aangeboden door do Vorconiging „De Harmonie". 9 uur. lleceptie in de Groote Bovenzaal der Vereeniging „De Harmonie". Woensday IS Juli. Vergadering, des voormiddaga te 9'/z uur, in de Groote Bovenzaal der Vereeniging „Do Harmonie". IS1/» uur. Lunch. l '/2 uur. 'Voortzetting der Vergadering.


5 uur. Tramrit naar Paterswolde. G uur. Diner te Paterswolde in het Familie Hotel. Donderdag 19 Juli. 10 uur. Bezichtiging van en demonstratie in het Botanisch laboratorium. ll'/2 uur. Lunch in de Vereeniging „De Harmonie". 12.17 uur. (Greenwichtijd) Uitstapje per spoor naar Assen, vandaar per rijtuig naar Rolde (bezichtiging van de Baller Kuil en de Hunnebedden). 5 uur. Diner te Assen. N.B. De sneltrein naar Holland vertrekt G.50 uit Assen.

Leden van de Maatschappij tor Bevordering der Pharmacie, die geene invitatio tot bijwoning der <L9stc algemcone vergadering hebben ontvangen, worden verzocht zich schriftelijk aan te melden bij den ondergeteckende. Namens de regelingscommissie: H. G. WINTER, Secretaris.

de Hoer J. L. Stodes en tot diens plaatsvervanger de Heer A. J. Mol. De lïeoren Wijnne en J. C. van der Harst wezen op het in den handel voorkomen van oxychloride- en arsenikhoudend chloret. ferricum en van amylum solani, dat grootendeels uit amylum maïdis bestond. J. C. v. D. H.

Departement „ZEELAND."

In het advies van Mr. Oldenhuis Gratama, opgenomen in ons vorig no. is een dukfout blijven staan. In de eerste kolom, bladzijde 2, regel 15 v.b., leze men in plaats van bereiden — afleveren.

In de Dinsdag 19 Juni gehouden vergadering werd tot afgevaardigde ter algemcone vergadering gekozen

AEVEB-TENTIEN. In de betrekking bij G. J. KOMIJN en Zn.

BS VOORZIEN.

Eene Adsistente gevraagd te Amsterdam. Brieven franco, onder Leti. Q. D., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

APOTHEEK. Orn spoedig in dienst te treden wordt gevraagd eene Assistent (e) met vrije woning. Brieven franco, onder Lett. Q. E., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

gevraagd intern. Gemakkelijke werkkring. Assistentie aanwezig. Brieven franco, onder Lett. X.. F., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

tegen i Aug. of l Sept. een ASSISTENT N. W., P. G. Intern. Conditiëu nader te bepalen. Brieven franco, onder Lett. K. X., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Tegen l Augustus Provisor gevraagd, extern, goed salaris. Brieven franco, onder No. 166, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Apotheker, vraagt zoo mogelijk terstond een Assistent N. W.

D. BOHAALDER Apotheker te Baarn, vraagt een flinke, geroutineerde Assistente, P. G.

HENDRIK BADÏJS Apotheker Hoogeveen, vraagt liefst dadelijk eene Assistente intern, N. W. van den P.G. Franco brieven, met opgave van verlangd salaris.

E. DIJKSTRA

Apotheker te Leiden, vraagt zoo spoedig mogelijk Assistentie.

"W. ^OST'nXxC^ Apotheker te Steenwijk, vraagt ten spoedigste eene bevoegde Adsistente P. G. intern.

Dr. JOHM

Apotheker te Doetinchem, vraagt met Augustus, of September eene Assistente P.G., reeds eenige jaren werkzaam.

ili P. G. gevraagd terstond in een plaats in de nabijheid van Amsterdam, interne, tegen flink salaris. Brieven franco, onder Lett. M. F., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

H, J. H. M, Apotheker, Tolbrugstraat Breda, vraagt eene Assistente N. W. extern. Brieven met opgave van couditiön en referentiën, alsook mededeeling wanneer beschikbaar aan bovenst, adres.

N. W. zoekt tegen September of later een betrekking «xtern, voor hoelo of halvo dagen in Amsterdam. Brieven onder motto P. B., aan liet Buroau van dit Blad, to Amstordam.

'R. C., zoekt plaatsing in eeno niet'al to drukke apotheek. Fr. br. Lett. K., Boekhandel A. W. SEGBOER, Delft.

Verbetering,

MALAGA Plian. M, III besfce, zuiverste en goedkoopste.

Ter overname aangeboden eene nette Apotheek.eersten stand, in een Provinciestad. Brieven franco, onder No. 1G7, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Wegens bijzondere omstandigheden te koop aangeboden een in werking zijnde apotheek, welke een flink bestaan oplevert. in de provincie Noord-Brabant. Brieven franco, onder iSTo. 105, aan het Bureau van dit Blad. te Amsterdam.

tzUo to bot SUL Vorluig Pret Dr. & tlllco out tot (.v.p, opbot fsbriclomark 03 wulnor piepa-

Vraagt gratis monster en prijsopgave.

Allo vcn^tkliyeii il!u ooveu-iöümd fkbiioksnicrk voorrlen. O ondorataandd .flnna ta Rörcclitigd lot b«t

Wijnhandelaars — Hofleveranciers Op een der beste standen van Amsterdam wordt te koop aangeboden een goed beklante zaak in' drogerijen. chemicaliën, verf waren en aanverwante artikelen. Brieven franco, onder No. 713, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

LEIDEN A°. 1805. Let op de voorletters der fi.rma.

"Voedsel VOOR LIJDERS AAN

S

TT T ~s~' "TV B > rj Y TTTV TT- rj-\ -y7\ u I is. IL, R / i. IL K l E.

Gluten-, Soja- en Amandelbrood,- tevens verkrijgbaar Aleuronaatbrood. AMSTERDAM. G. C. 3T. KöELER. Weesper straat 29. G-luten-fabrikant.

P. C. ïïooftstraat 98 te Amsterdam, bereidt en levert HAÈMATOGEEN in flacons van 200 cl!3, a ƒ 0,60.HAEMATOGEENPILLEN (waarvan elke pil overeenkomt met éé»a gram Haemalogeen) a f 1,10 per flacon.

bllbttt on voipaMtinsgopaUmtaartl. lodica verlaagd • rood, gioco, blauw uu»., asüoru rood. *

Voor Apothekers en Apotheekhoudende Geneeskundigen, Nitroglyccrlae-Tablöttea

;

O.QU05 en 0,001, dooejcs 60 eL, 10 ' *,— CD B,— Mart.

Extr. Cascar. Sagrada Taftl.

" ••" ID O.S5. QO et. M, 0,15 oa 0,GO.

. Alle Pastllles voor subcut.

- '" i"' «l- bevallend 0|00 „0,10 ma

AotlscptlscJie fl

• Se CcntrtilU&tt d. Cliirurg. löaö n 40. 1000 et. M. 15,—, l Klia lüü v- Jï. 8,—. sla» 10 at M. O.Ü5.

CarbolpastiHes ^^^.^

6

uit 01. Cturio. OelaUce ea drj.: rccbt cf konlacb, uUatiticJi gdhL'el oplcb&ori'l. lu—2U cjn. Imj; uct ïMe:: üowen-cht mcdicr,cn,nt. Zonder optpvo. wordoa dit- vi-n U m.m. ditto gciandta. ©

andüron, 1CO%L & 7,0, 8,5 en 0,7 3 ea 1,74 ter bircldinj. van phy koute^ioutoploi.ilns. met 9b"/r

Vaglnaaikogels

Moülcaacat, hol voorradig om zulf t» vullen 4 100 M 200 balv* ko^eb & II. 2,20 ca ' tncoil mot 0,1 eo 0.1 v&ncho cchildtllonn, 100 it. U. l.GO on fi.BO.

Övariüm-Tablelteü „iïJSSS Dldym.-Tablcrtea °;roMl*v»S tostlbolftof, 1000 st. M. Il,—. Alle organische Scneesmlduit Cerobrtn,

ïeraöio Oiarta, 100 st. M. 1.7B.

Men beatello: TANNAS CHIN1NI Ed. III „Bakker"; bijna smakeloos. Zeer gunstig beoordeeld door Prof. STOEDER. Zie Prijscourant. Prijs per Kg. f 18,50.

Regenten der Gods- en Gasthuizen jte Utrecht zullen op Zaterdag 28 Juli 1900, des namiddags ten l'/3 ure in de apotheek van het ziekenhuis te Utrecht (GathaiïjnesingelNo. 12) aanbesteden: De levering van Geneesmiddelen ten behoeve der Apotheek van het Gemeente- en Universiteits-Ziekenhuis te Utrecht, voor het tijdperk van l September 1900 tot l September 1901. De voorwaarden en verdere opgaven zijn op franco aanvrage verkrijgbaar bij den Secretaris-Rentmeester, E. H. J. JANSEN.

ivj

l,ü on 3.0 lödflT 100 at. M. 0,70 ca 1,<0, 1000 «I. M. O,— en 8.- ma B1V,'

Krakf nzonl-Pasülles Bi'üomzout-Pastllics.

. . . . Brcocnwntrr, d»t, zooia bekand oneo 10,ü Broonizoul per liter bant. GLÜO^fitfc 0,5, 1,0 en a.O H. 0.7Q. 0,80, 0,W, ifworden in Scltorffwator geooouni, BO*V kcopor daa BroomwaUr ; ook boudaDRtW Broomzoutpasttllss to voorraad, taal "

mogloblns met C UDC of Git Hoemoeloüno Albmulo. fl eEuwDgoittJtósPttsUUoa, oatuuri. rocd tiloaA* Uzorolnlt l Doos U. 1,50 eo 9,- mol 88'/,"/» rah*t' bU groxera ataamo «40»» ovcïosaltoaial. Qolleïe op myno BOT* tolrttsa, ftQ* acu Notto Cues ozclu». af UOBcbea (UW Ks Kut 1,G5.

v««udi««ome«iBanaw«u»

llo m cao4lo*». Bcrei'ölHï vaa allo

Concurreerende prijzen. Prima crualiteiten. lï^"" Etiquetten worden volgens opgave bedrukt.

voldoende aan de eischen der Ned Pharmacopee. Goedkoopste adres in Nederland.

Be Erra fel H. fABÏIÏK, Wvjnkoopers AKSTERDAK.

raten, UMI, levert tegen Concurreerende prijzen franco A. A. BONNEMA, Apotheker, Apeldoorn. Ook verkrijgbaar in den groothandel.

'j

bereiden en verkoopen: ASPIRINUM. FORMOGELATINUM. HEROïNUM. TANNALBINUM. TANNIGENUM. TANNOFOEMUM. TANNOPIKUM. VINUM MÏBTILLI. Ook verkrijgbaar in den Groothandel.

Specialiteit voor de inrichting van. compleete

Bacteriologische, Chemische, Landbouw-, Phannaceutische, Physische en Suiker-Laboiatoria, alsmede

APOTHEKEÏÏ, volgens de eischen der wetenschap. ATELIER voor

KunstglasMazcrij en Slijperij,

Kantoor en Magazijn -.Prinsegrar.ht 61, DEN HAAG. 'i'elephoou luterc. 1026. Uitgaven D. B. CENTEN, AMSÏEEDAM : .B. MAJLfc'a'JtóJSS. Amsterdam, Prin\ sengracht 460: SPECIALITEIT in

71

... '9

•^ M. EB/1MEL, Adlar-apottieek; München, '" Sendlmgeratraat 13.

No.

Ar&skeSeis voor KsekessSpuistraat 303 AMSTERDAM. Chemisch, Physisch, Pharmaceutisch en wetenschappelijk glaswerk. ELjks-Leverancier van Nederland en Ned.Indië gevestigd: 1840. Alle Apparaten worden in den kortst inogelijken tijd precies volgens model of luckening in de glasblazerij vervaardigd.

,., I Fehrlok vsi phum. chem, prepuaten, Recompr. u^. ssmiopn n Bougies, Sappoaitoria, Vagbtal&ogeh.

UTRECHT. Verbandwatten, Verbandgazen, Hydrophüe-, Cambric-, Jodoform-, Flanel- en Tricot Zwachtels, Mosetig Battist, Bülroth Battist, Gutta Percha Papier, Hospitaaldoek, Gummi Artikelen in alle soorten.

Alle vormen voorradig. Gebruikt plalina wordt tegen de hoogste waardeinsekocht.

MALAGA Pliariii. MIII.

•is tegen concurrcerenden prys verkrijgbaar bij de firma f

KJHI l

te LEIDEN.

L. van Itallie. _Enkelvoudige en samengestelde Geneesmiddelen (Simplicia en Galenica'). Met alphabetisch register. f 2,25 ; fr. p. p. / 2,35. ^^•°" Dit werk is ter vervanging van Opwijrda's Handleiding voor Adsistenten in de Apotheek, sinds lang uitverkocht. Wijlen Prof. T. A. FLüCKIGER gaf van dit werk eene zeer gunstige recensie en ' zeide o. a. het volgende:

„De chemische bestanddeelen der drogerijen heeft de Schrijver zoo volledig; : mogelijk in aanmerking genomen, doch, met het oog op het doel, tij voorkeur slechts de werkzame vermeld."

van Ledden Hulseboscli.

bij 10 Liter van f 0,85 de Liter af, bij grooter hoeveelheden belangrijk goedkooper. — Volkomen zuiver en voldoende a. d. e. d. N. Ph. III. — (Origineele fusten voorzien v/h. cachet d'origine v/h. Syndicaat van Grooth. te Malaga). Vraag prijsc. en proeven a a n : ' Filiaal te den Haag: G. L. DKOSSAERS DBOSSAKHS.BKUNK&GO.. te Breda. ÜP8P*" Leveringen naar de Koloniën geschieden uitsluitend door het Filiaal te den Haag,

UITGEVER:

D. B. C E N T E N ,

De stukken, wulke mon wensclit opgenomen te zien, worden oj> Dinsdag verwacht bij den Redacteur. De Advertentiün tot Donderdagavond bij den Uitgever; tot Vrijdagmorgen aan Opwijrda'a drukkorij. te Diëten.

.

Soda-sterclisccrlngs-PasUl\ps Toor B^rlll.jerao vao iDBttutoeotaa.

"O —00 4 1 9 gty.;!ij:lnsb3M°. 2, 9, 4 ICOat.U.l.SJ, 2,60, l—, ook holio uit 01. Caoio. 1—3,0 BlyeerlM bevattcod In O groot IOD. Daaijw 6 82, 8i>. 4D pf., 100 eu U. 2,—, 3,00, 4,20. , . ,

Prijs pet Jaargang, franco per post, f 5,90. Advertentiün: Yan 1—5 regsla f l,—. elke «gel m«er 20 Cta. en (O Cta. Toor een N°. van hei blad. E«n AbliaOBtntS-tarief ia op aanvrage Terkrijgbaai.

in&eslhetlsche PastlHes

VOJ^iia Tr. S'.l:ln!ch. '.l:n!ch. I Paal. op 10.0 A4. l Cyl. tot 'Ju at. N°. l atork. 3 roitU^. bOOEt, ü' r.v^. M. O.SO, 0,70, 0,60. l Past. «? 100 A.I., l Oyl. 10 at. M°. l, !. i «.«.-, 1,60, 0,7i njl 2i'/,.

TaUtDdo. Cjl. 10 et. 20 t^ J& I'f., lo-.i f M. L.&0 en ï.76.

Bougics-Urethraalstaarjes

YA1N" ITALLIE, te Rotterdam.

Jodtfi'ürfli-öougles,,

tl PwSo, Lcndeu, ösnivi onAtnsfcrcltr: ' 303, '33 eu 'H mei da goaion anitills. lixiAond, lot 80 o.M. Ltuc, l "> • i, l.O m or!;r. eliüou rcoil lOOf) M. boudoad. H°. l en 3 = Sr. o.ao, S*.8 = N 12.— , 100 H. 1,50 eu in carwm A 6 cyi. Ö.S5, K». 4 t= H. 0.40. i 10 et. U. 1,00, 0,5 tot 0.1 en minder sutiliraaat Liavallend. vuel goodkcopt-r Lscfllu tfl worksiWislo ALUïcjJtlcuiu. woiden

Dr. Kotter, met crJocrïink oiu liet ouJo «n '«vb. voorachr. der Adkr-npotinJck to

Redaeteur: L.

'iVr^nUtal.-i. Actol, Itrol COB. 20 c.]£. !anK, buif^iutn. dUcwUh uotwvuleo. b'cmnJitcHJi: cplaeboar. Dtx^Jt* 10 at. M. B.— n:ct Süe/„.

peelaA't'M|«

VAN

N°. 10.

7 Juli 1900.

37" Jaargang.

Receptentase voor Nederland. Zovonde vermeerderde druk. Gebonden. Prys f l,60; franco p. p., f 1,70. ÜPSF" ,.Voor alle Apothekers onontbeerlijk." Pharm. Weekbl. 7 Jan. '99. iJSf?" „uitmuntend beworkt en keurig uitgevoerd." Geneesk. Cour. 22 Jan. '99. ÜJ©?~ „Dit werkje, dat in geen apothcek kan gemist worden, kan de eenheid in de prijsberekening dor recepten, die nog niet bereikt is, zeer bevorderen." Ned. Tijdschrift v. Pharmacie, Juni 1899.

E E R S T E B L AD. Berichten. Geneeskundig Staatstoezicht in Overijssel en Drenthe in 1899. Overeenkomstig de opmerking in het vorig no. van dit Weekblad, geven wij thans uit de Handelingen van het Geneesk. Staatstoez. in O. en Drenthe de volgende correspondentie. Ofschoon vele daarin aangehaalde feiten aan onze lezers bekend zijn, nemen \vij voor een goed begrip der zaak het medegedeelde in extenso over: In Februari ontving ik van den Voorzitter van de Commissie der Ned. Maatschappij tot bevordering der Pharmacie voor maatschappelijke belangen, den heer van den Bijllaardt, eene missive naar aanleiding' van eene aanbesteding van geneesmiddelen voor het ziekenfonds Enschede en Lonneker. De levering was gegund aan een onbevoegde en deze had, om te kunnen leveren, een apotheker in dienst genomen. De heer van den Bijllaardt verzocht mij, namens de Maatschappij van Pharmacie, aan den aan te stellen apotheker mijn visum te weigeren on de quaestie aldus bij den rechter aanhangig te maken. Voor den te betalen prijs waren buitendien, naar schrijver door cijfers staafde, nooit goede medicijnen te leveren. Eenige dagen later ontving ik van den Minister van Binnenlandsche Zaken het volgende adres, door den heer van den Bijllaardt tot Zijne Excellentie gericht, om advies: ') „Aan Zyne Excellentie den Minister van Binnenl. Zaken. „Geeft met verschuldigden eerbied te kennen A. 0. van „den BLjllaardt Jr., apotheker te 's Gravenhage, dat hij tengevolge zijn persoonlijk onderhoud, waarvoor hij Uwe „Excellentie hartelijker! dank zegt, het volgende onder „Uwe aandacht wenscht te brengen. „Dezer dagen is te Enschede door de directie van het „ziekenfonds, waartoe 7300 leden behooren, de levering „van geneesmiddelen aanbesteed, waartoe ook drogisten „uitgenoodigd zijn. Aan den laagsten inschrijver, den heer „H., drogist daar ter stede, is die aanbesteding gedurende „5 jaar, ti f l per lid, gegund. Het contract is echter ') Persoonsaaawijzingen zijn weggelaten.

FEUILLETON. De hiBtorisoh-pharaaoeutisehe verzameling in het Germaansohe nationaal museum te Nürnberg. door HERMANN PETERS. (Slot.) Een eigenaardigen indruk maakt de kruidenkamer doordat ieder der talrijke schuifladen met een landschap beschilderd is. De kamer krijgt daardoor het voorkomen van een schilderijenverzameling. De onderwerpen welke door den schilder ter versiering van de laden gekozen werden zijn grootendeels niet in overeenstemming met den inhoud daarvan. Slechts by enkele is dit wel het geval; zoo b.v. vertoont het vak met het opschrift „serpenten'' eene voorstelling waarvan slangen het motief vormen. Beschouwt men nader de signaturen welke zich bevinden op de lintvormige etiketten der kasten, dan wordt men voortdurend herinnerd aan de geneesmiddelen welke door pastoor Kneipp weer modern geworden zijn. Ganserik, Oogentroost, brandnetel-, braambessen- en aarbeienbladeren, Johannis en cichoreikruid, paardenstaart en alle andere getrouwen uit den artsenij-

„nog niet geteekend, daar de apotheker, de apotheek en „het hulppersoneel nog niet aanwezig zijn. Daarbij moet „hij er op wijzen, dat het bedrag van één gulden per „lid, verre beneden de prijs is, waarvoor een apotheker „ deugdelijke geneesmiddelen kan leveren, daar volgens „officieele cijfers van het ziekenfonds der Maatschappij „tot Nut van 't Algemeen, dat 13000 leden telt, het „bedrag voor geneesmiddelen en exploitatie gedurende „de laatste tien jaar gemiddeld was f 2,065 per jaar, en „aanbesteding is dus niet alleen in 't nadeel van de daar „gevestigde apothekers, maar ook in dat van de leden „van het ziekenfonds. Aangezien er niet de minste controle op de afgeleverde geneesmiddelen bestaat en slechts „éénmaal 'sjaars, meermalen om de twee of drie jaar, „een apotheek wordt geïnspecteerd, zijn er geen genoeg „zame waarborgen, dat steeds deugdelijke geneesmidde„len, en in de door den arts voorgeschreven hoeveelheid, „afgeleverd zullen worden. De onbevoegde contractant „staat niet onder eede, beschouwt 'de pharmacie als een „gewone handelszaak, zoodat het voor de hand ligt, dat „bij den inkoop der geneesmiddelen, de prijsnoteering in „de eerste plaats op den voorgrond zal staan. Tevens „wenscht adressant onder de aandacht van Uwe Excellentie te brengen, dat de inspecteur van het Geneesk. „Staatstoezicht voor Zuid-llolland art. 19 opvat, dat bij „aldien de apotheek van een overleden apotheker, volgens „art. 18 is waargenomen, er geen sprake meer kan zijn „van een latere waarneming, volgens art. 19. „Op dien grond is de waarneming geweigerd aan den „heer B. van de apotheek van den overledenen apotheker „S. te 's Hage, welke apotheek door den adressant tijdelijk „is waargenomen, zoodat het diploma van apotheker B. „als gevestigd is geviseerd. Daar art. 19 geen tijdsbepaling bevat, meent adressant dat de rechten van de „weduwe te kort zijn gedaan, daar thans in de registers „van het Geneeskundig Staatstoezicht geen apotheek van „wijlen den heer S. meer bestaat. De Inspecteur van „Zuid-Holland is van oordeel, dat wanneer het bewijs „van domicilie bij de aanvrage tot waarneming volgens „art. 19 gevoegd is, zijn visum te moeten verleenen als „gevestigd apotheker. Door deze wetsuitlegging moet „dus een waarnemend apotheker elders woonachtig zijn, „daar volgens de gemeentewet ieder inwoner binnen zes „weken verplicht is, kennis te geven aan het bureau „van bevolking dat hy zijn verblijf in die gemeente heeft. schat van den eerwaarden praelaat, zijn daar uit oude tijden terug te vinden. Vele schuifladen zijn nog niet de oude geneesmiddelen gevuld. Deze vormen een gedeelte van ile drogerijenverzameling, welke in het programma van het historischpharmaceutisch museum is opgenomen. Daarin wil men al de stoffen en voorwerpen welke in Duitsche landen vroeger door het bijgeloof of wel in het algemeen als werkzame geneesmiddelen gediend hebben bijeenbrengen. Het voornaamste gedeelte der drogerh'enverzamelmg bevindt zich een trap lager in de voorraadkamer in kasten on schuifladen. De voorwerpen hiertoe behoorend zijn reeds zeer talrijk. Eene verzameling drogerijen uit de 18de eeuw welke nog in de origineele kast bewaard is gebleven, bevat alleen reeds meer dan 1000 artikelen. De geneesmiddelen, welke vroeger met bijgeloovige bedoelingen gebruikt werden, vullen verscheidene uitstalkasten. Men ziet daar mandragora, amuletten, abraxas, zegelringen met wonderbaarlijke teekens, looden medailles met magische inschriften enz. Een gedeelte van deze symphathie-middelen is sierlijk bewerkt met goud, zilver of eenig ander metaal. Een zich daar bevindende rechter hoektand van

„De veroordeeling van den apotheker V. alhier, wegens „het niet in eene gesloten kast bewaren van enkele „vergiften in de voorraadkamer zijner groothandel, doet „zien dat onbevoegden meer voorrechten hebben dan „bevoegden, daar tal van personen vergiften dagelijks „afleveren beneden' lijst C, zooals sublimaat, morphine, „laudanum enz., zonder dat zij verplicht zijn die zelfs „in hunne winkels in een gesloten kast te bewaren. „Ook het feit dat eenigen tijd geleden mejuffrouw F., „apotheker alhier, veroordeeld is wegens het afleveren „van laxeer- en chinine-pillen op grond van art. 9, „levert het bewijs dat aan de verplichtingen van den „apotheker streng de hand wordt gehouden, terwijl onbevoegden ongestraft dagelijks de wet op de artsenij„bereidkunst overtreden. In zake de eigendomskwestie, „die volgens eene motie van den Geneeskundigen Kaad „voor Zuid-Holland aan het oordeel van den rechter „behoort onderworpen te worden, is geen gevolg gegeven. „Wel is er te Kotterdam proces-verbaal opgemaakt tegen „een bevoegd apotheker, geen eigenaar der door hem „beheerde apotheek, doch de constateering van hel feit „dat door hem geneesmiddelen zijn bereid en afgeleverd, „heeft eerst ongeveer zes maand later plaats gehad, op „een tijdstip dat de apotheker naar elders vertrokken , „was. Daar slechts eene verwisseling van den provisor „heeft plaats gehad, doch de apotheek op dezelfde wijze, „ten behoeve van een daar ter stede gevestigden apotheker, geëxploiteerd wordt, waardoor art. 3 overtreden „is, verzocht adressant dat deze kwestie, die door den „heer Rijckevorsel, ambtenaar bij het O. M. van't Kan„tongerecht te Rotterdam, geïnstrueerd is, weder op de „rol zal worden gebracht. Ten slotte wijst adressant er „op, dat de verkoop van geneesmiddelen tot geneeskun„dig doel, door onbevoegden steeds op uitgebreide schaal „plaats heeft, getuige het feit dat op de beroepslijst in „het adresboek van 's Gravenhage meer dan 90 namen „van drogisten voorkomen, die allen zonder uitzondering „lijst 6 van- art. 30 dagelijks overtreden, terwijl er „slechts 4 geëxamineerde drogisten bij het Geneeskundig „Staatstoezicht zijn ingeschreven. Daar de pharmacie ,,wetenschappelijk geheel ten gronde dreigt te gaan, „zullen in de toekomst de apothekers genoodzaakt zijn, „evenals de onbevoegde apotheek-ondernemers, als reclame „makende winkeliers op te treden en zich tot handlangers „van kwakzalvers te moeten verlagen, om in de uiteen wolf (dens lupi dexter) moest evenals de ook in zilver gevatte iriswortel het tandenkrijgen der kinderen bevorderen. De in zilver gevatte zeeboon (Uinbilicus marinus) moest dienen tegen navelbreuken enz. Het hoofdsieraad van de kruidenkamer is eene ongeveer 4 M. hooge in barokstijl vervaardigde geneesmiddelenkast, dateerende van 1725, welke voorzien is van gedraaide, vergulde zuilen en waarvan do deuren ronde in lood gevatte ruiten bezitten. Zij draagt in het schild dat zich boven de middelzuilen bevindt het embleem der sterapotheek to Niirnberg, uit welke zij ook afkomstig is. Uit de voorraadkamer dier zelfde apotheek is ook overgenomen het latijnsche opschrift, dat zich daar, even als thans in het museum, onder een baldakijn tegen de zuldering bevond. Dit opschrift stond in betrekking tot de voorstellingen van den handel in drogerijen, welke zich in de sterapotheek bevonden. Het luidt aldus: Pharmaca quae rapidae valeant producere vitae Starnina et in domitae frangere tela necis, Non una exculti veniunt de cardine immdi,


„oefening van hun beroep een bestaan te vinden; rede„nen waarom adressant eerbiedig de vrijheid neemt, „de hulp van de regeering in te roepen, om de enorme „inmenging van onbevoegden op pharmaceutisch gebied „met kracht tegen te gaan.'' Op dit adres werd door mij het volgende advies gegeven." „Ter voldoening aan nevensvermelde en hierbij teruggaande kantbeschikking heb ik de eer aan Uwe Excel„lentie te berichten, dat ik met adressant den afloop der „aanbesteding te Enschede zeer betreur, maar tevens dat „ik geen door de wet geboden middel kan vinden om die „te beletten. Ook adressant doet geen zoodanig middel „aan de hand. Mij persoonlijk heeft hij verzocht aan den „door den heer H. te benoemen bevoegden apotheker, die „reeds met name werd aangewezen, bij zijn aanvraag om „viseering van zijn diploma, mijn visum te weigeren,orn „daardoor een uitspraak van den rechter te verkrijgen. „Ik heb evenwel aanstonds te kennen gegeven, dat ik „dat zeker niet zou doen, omdat ik daartoe eerst het „recht zou verkrijgen indien door een rechterlijke uit„spraak vaststond, dat de apotheker inderdaad eigenaar „van zijne apotheek moest zijn en indien dan bij de „aanvraag van het visum bleek, dat aan dien eisch niet „was voldaan. Te beletten is dus de zaak mijns inziens „niet. „Een andere vraag is of later, als de zaak eenmaal in „gang is, een rechterlijke uitspraak kan worden ver„ kregen omtrent de quaestie of door de wijze, waarop „zij dan zal worden gedreven, een wettelijke overtreding „wordt gepleegd. Maar ook dit schijnt mij nauwelijks „mogelijk. De ervaring van het Geneeskundig Staatstoe„ zicht in Zuid-Holland verbiedt ons in deze groote verpachtingen te koesteren. En hier zal de zaak nog „moeilijker zijn, omdat op medewerking van den persoon, „tegen wien proces-verbaal moet worden opgemaakt, „zooals die aan den heer Huizinga geschonken werd, „niet te rekenen valt. Mijne eigen meening in deze materie „is in overeenstemming met de opvatting van diegenen, „die in de wet geen imperatief voorschrift kunnen lezen. „Wanneer in de zaak vau den heer H. een bevoegd „apotheker gevestigd is bestaat voor het Staatstoezicht „de heer H. niet meer. De apotheker zal zijn het ver„antwoordelflk hoofd, de eenige, eventueel natuurlijk met „den bevoegden apothekersbediende, die voor alles wat „in de apotheek geschiedt aansprakelijk is. Of de apotheek met al hetgeen er in is zijn persoonlijk eigen„dom is, of hij die geheel of gedeeltelijk betaald heeft, „of mogelijk geleend, dat alles raakt, naar mijne mee„ning, het. Staatstoezicht niet. Evenmin de quaestie „hoe zijne belooning geregeld is, of al hetgeen er ver„diend wordt zijn eigendom is, of hij dat of een deel er „van moet afstaan, of hij een. vast honoraium krijgt, of „hoe die regeling zijn kan. Dit alleen regardeert het „Staatstoezicht, dat er aan de wettelijke verplichtingen „wordt voldaan en dat er'één persoon zal zijn, die voor „de naleving der wet verantwoordelijk is. „Op grond van deze overwegingen, die m. i. met geen „enkele wettelijke bepaling in strijd zijn en die maken „dat die eigendomsqaestie voor rnijzelve reeds is uitge„maakt, al acht ook ik een rechterlijke beslissing zeer „noodig en al zal ik er zeer gaarne toe medewerken om „die te verkrijgen, schijnt mij zelfs in de toekomst een „wettelijk voorschrift, dat de apotheker eigenaar der „apotheek zou moeten zijn, onbillijk en ongewenscht. Er „kunnen zich gevallen voordoen, dat een vriend of familie„lid den jongen apotheker geld verschaft voor zijne ves„tiging en zich tot meerderen waarborg voor de terug„betaliug het eigendomsrecht op de apotheek voorbehoudt, „terwijl hij overigens den apotheker geheel vrijlaat, en „tegen een dergelijke regeling is niets te zeggen. Trouwens

„uit het feit, dat de onbevoegde erfgenamen van een overdeden apotheker eigenaars der apotheek kunnen bly ven, „blijkt voldoende dat in dat eigenaar-zijn van een ander, „en zelfs van een onbevoegde, op zichzelf geen kwaad „gevonden wordt. „Het kwaad, waartegen adressant en alle apothekers, „zich verzetten, ontstaat pas als de onbevoegde eigenaar „een apotheker tegen vast honorarium in zijn dienst neemt „en zelf de winsten tot zich trekt, de zaak meer als een „handelsman opvattend dan voor de pharmacie gewenscht „wordt. Tegen deze en andere „inmengingen" wenschen „zij maatregelen genomen te zien. „Bescherming van een bepaalden stand, in dit geval „van de apothekers, mag mijns inziens niet van den wet„gever worden geëischt. Niet in hun belang is de wet „gemaakt, maar in het belang van het publiek. Dat de „pharmaceutische stand achteruitgaat is zeker treurig, „maar een gevolg van de tijdsomstandigheden en in ieder „geval niet door wettelijke maatregelen te verhinderen. „Ik voor mij kan zelfs niet inzien dat de Staat goed „doet met aan onbevoegden de uitoefening van het beroep „te verbieden. Het publiek heeft recht te verlangen dat „de Staat hem de personen aanwijze, die bewijzen heb„ben gegeven dat zij tot de uitoefening bekwaam zijn, „en derhalve moet alleen aan dezen het voeren van een „titel zijn toegelaten. Wenscht een deel van datpubiiek „echter liever de hulp van een onbevoegde in te roepen, „dan is dit voor zijn eigen verantwoording en behoort „het daarin vrij te zijn. „Nu evenwel is het daarin- niet vrij en moet ieder, „niet door nood gedwongen, hulpbetoon van een onbe„ voegde, zelfs indien het instantelijk wordt gewenscht, „als eene wetsovertreding worden aangemerkt en gestraft. „En niet alleen van de apothekers, maar van ieder die „in de handhaving der wet belang heeft of daarmede is „belast, komt de klacht dat de wet dagelijks en dage„lijks op de meest openbare en tergende wijs overtreden „wordt, zonder dat daartegen in de overgroote meerder„heid der gevallen iets wordt gedaan. „De oorzaak hiervan is naar m^ne meening niet, zoo„als gewoonlijk gedaan wordt, te zoeken in nalatigheid „of onverschilligheid der ambtenaren, met het opsporen „dier overtredingen belast, maar in de inrichting van „onze wetgeving. Adressant zelf legt, onbewust, den „vinger op de wond. HU verzoekt de eigendoms-kwestie „— deze ten onrechte vastkoppelende aan art. 3 — die „door den Ambtenaar van het Openbaar Ministerie te „Eotterdam is „geïnstrueerd", weder op de rol te brengen. „Dat deze ambtenaar dat niet heeft gedaa», omdat hij ,,het niet doen kon, daarin ligt het bezwaar. Door het „gemis van het recht van instructie kan het Openbaar „Ministerie bij het Kantongerecht nooit anders dan deug„delijk geconstateerde overtredingen accepteeren, die zelf „opsporen kan het niet. Als overtredingen van dezeu „aard voor de rechtbank konden worden berecht, zou de „vervolging kunnen worden ingeleid door een instructie van „den rechter-commissaris, die de zaak zou kunnen voor„bereiden en tot klaarheid brengen, evenals dit nu in „strafzaken geschiedt. Nu is deze voorbereiding onmogelijk. De middelen om een overtreding wettelijk te „constateeren staan aan het kantongerecht bij de hand„having der geneeskundige wetten niet ten dienste en „slechts het toeval kan het helpen, tenzij men door eene „provocatie een op goede gronden rustend proces-verbaal „heeft weten te verkrijgen. En daar dit laatste middel „door de rechterlijke macht — en mijns inziens terecht „••- wordt afgekeurd, wordt ten laatste de toestand ge„boren, dien men nu dagelijks kan waarnemen, dat door „onbevoegden genoegzaam in het openbaar bij hoog en „laag wordt gepractiseerd en dat iedereen, die maar wil, „geneesmiddelen verkoopt. Een toestand trouwens die

„door de groote menigte, bij wie de onbevoegden in „het algemeen in groot aanzien staan en wier volle „vertrouwen zij genieten, wordt toegejuicht en bestendigd. „Mijne pogingen om hier een vervolging te verkrijgen „tegen een zeer bekend onbevoegd uitoefenaar der ge„ neeskunst, die, op aan ieder bekende dagen en uren, „spreekuren houdt, hebben tot dusver, niettegenstaande „al mijn besprekingen met het Openbaar Ministerie en „verschillende rechtsgeleerden, waaruit bovenstaande „overwegingen geboren werden, volkomen schipbreuk ,, geleden. „Dat by de apothekers zelf wel overtredingen kunnen „worden geconstateerd en dat dit meermalen geschiedt, „heeft zijn goede reden. Zij moeten ten allen tijde de „geneeskundige ambtenaren of hun plaatsvervangers bij „zich toelaten en hun alle mogelijke inlichtingen ver„schaffen. Een onbevoegde behoeft geen controle te dulden, ,,zoodat het onderzoek, waarop eene vervolging moet „rusten, bij hem onmogelijk is. „Ik heb adressant, toen hij zich tot mij wendde, in «overweging gegeven door het geven van publiciteit aan „zijn zeer belangwekkende prijsopgaven, te trachten bij „de belangwekkenden de overtuiging te vestigen, dat een „contract als nu zal worden gesloten immoreel is, omdat „aan de werklieden, leden van het ziekenfonds, als zijn „berekeningen juist zijn, nooit de geneesmiddelen van „deugdelijke kwaliteit kunnen worden geleverd, waarop „zij recht hebben. En van myn kant zal alles in het werk „worden gesteld om op die hoedanigheid streng toezicht „te houden en aanstonds eene vervolging te doen instellen, „indien daaraan iets ontbreekt". Onder dagteekening van 8 Juli ontving ik daarop van den Minister bericht, dat de regeering eene rechterlijke beslissing wenschte uit te lokken en dat zij. daarom'aan den Landsadvocaat had gevraagd op welke wijze die, naar zijne mesning, zou kunnen worden verkregen. Zijne Excellentie wenschte van mij te vernemen of er in mijne inspectie zich een geval voordeed, waartegen, in overleg met den Landsadvocaat, proces-verbaal zou kunnen worden opgemaakt. Daar het naar aanleiding van mijn antwoord tusschen den Landsadvocaat en mij geopend overleg nog niet tot een resultaat heeft gevoerd, wordt het verdere verloop dezer zaak beter in een volgend verslag medegedeeld. In Maart ontving ik, van diens broeder het bericht van overlijden van een apotheker te Kampen, met kennisgeving dat de apotheek gedurende de enkele dagen was waargenomen door een collega, die nu de sleutels der vergiftkast in bewaring had genomen. Ik gaf te kennen dat hiermede gehandeld was in strijd met de wet, want de vergunning tot waarneming was door mij niet verleend. Zij moest dus alsnog ten spoedigste worden aangevraagd of de sleutels moesten aan den Burgemeester ter hand worden gesteld. Deze brief was echter niet aan de erfgenamen ter hand gesteld en eerst later kwam hij in het bezit van een notaris, die mij toen verzocht nog de vergunning te willen verleenen. Zoo ik daartegen onverhoopt bezwaar had zou hij de sleutels onverwijld aan den Burgemeester ter hand stellen. Tevens gaf hij mij kennis van den voorgenomen verkoop der apotheek en verzocht hjj van mij te mogen vernemen of de Burgemeester op dien dag den sleutel weer aan hem mocht overgeven. Omtrent het laatste had ik geen beslissing te nemen, want de wet spreekt van die afgifte niet en ze staat dus aan den Burgemeester zelven ter beoordeeling. Het eerste verzoek kon ik echter niet toestaan. Waar reeds tweemaal, zij het dan ook -geheel onwillekeurig, de wet overtreden was, in de artikelen 18 en 20, kon ik niet een vergunning geven, die op nieuw met art. 20 in strijd zou zijn. De sleutel werd dus aan den Burgemeester ter hand gesteld, de apotheek gesloten

Quas oriens fruges arctos habet. Utere tot tantisque beatior utere donis Et largitori vivere disce deo. Vrij vertaald zou dit aldus kunnen luiden: Verlenging van het kortstondige leven En hulp tegen den wreeden dood, Wordt niet slechts door inheernsch kruid gegeven, Maar door gansch het wereldrijk zoo groot. Vruchten door het oosten voortgebracht, Zijn ook het noorden tot heilzame kracht, Verheug u over zoo vele en ryke geschenken En wil dankbaar God, den Gever, gedenken. Als voorbeelden van beeldende kunst trekken in de voorraadkamer vooral de aandacht een tweetal beelden van houtsnijwerk, ongeveer l M. hoog, afkomstig uit de 16de eeuw. Een van deze gestalten draagt het onderschrift: „Mithridates magnus rex ponti inedica arte clartis". Op het andere beeld leest men op do overeenkomstige plaats: „Andromachus neronis caesaris archiater optimi antidoti optimus inventor". De beelden stellen dus de uitvinders voor van de vroeger zoo beroemde mengsels Mithridaat en Thoriac. Tweo andoro eonigszins kleinere

beelden in liggende houding, eveneens afkomstig uit de 16de eeuw moeten de allesgenezende Panacea, een der 4 dochters van Aesculapius en Achilles voorstellen. De eerste was de verpersoonlijking der algemeene geneeskunde, Achilles daarentegen die van de chirurgie, welke hij van den centaur Cheiron geleerd had. Langs de trappen van de voorraadkamer bevindt zich in eene glazen kast eene verzameling van huisapotheken uit de 15de — 18de eeuw. Aan verschillende daarvan kan men duidelijk waarnemen, dat onze voorouders ook veel prijs stelden op eene sierlijke afwerking van deze inrichtingen. Ten slotte zij nog vermeld, dat ook het archief en de bibliotheek in de laatste jaren verrijkt werden met fraaie bijdragen van kostbare pharmaceutische medische en natuurwetenschappelijke handschriften en drukwerken. In dit korte overzicht is het niet mogelijk al de merkwaardigheden der verzameling op te sommen. Deze korte schets zal den lezer echter zeker wel de overtuiging schenken, dat zich in het museum reeds vele merkwaardigheden uit pharmaceutischen en medischen voortijd bevinden. Jammer genoeg kunnen in het Gormaansch museum

de voorwerpen en instrumenten uit het verleden van het medische beroep, nog niet in die mate op volledigheid bogen. De gedrukte „Wegwijzer voor bezoekers" van de inrichting vermeldt zeer beknopt by de beschrijving der wetenschappelijke instrumenten: „In kast IH: Verzameling van oude chirurgische instrumenten en toestellen uit de 16de — 18de eeuw. Daaronder bevinden zich 2 amputeerzagen van het begin en het einde der 16de eeuw, een toestel voor het zetten van een gebroken been, chirurgische trouses en tangen". Verder vindt men nog aangaande de geschiedenis van de geneeskunde, materiaal in het archief, de bibliotheek en de verzameling van de verschillende in beeld gebrachte voorstellingen. Hetgeen daar ten toongesteld wordt, houdt geen gelijken tred met de plaats welke de Duitsche geneesheeren op medisch terrein 'bekleeden. De kooplieden, boekdrukkers, brouwers, handwerklieden, apothekers en andere standen hebben er voor gezorgd, dat de merkwaardigheden van hun beroep eene plaats in het museum vonden. Op analoge w|jze zouden ook de Duitsche geneesheeren er toe moeten bijdragen, om te zorgen dat de nationale inrichting te Nürnberg, hoe langer hoe meer zal beantwoorden aan haar doel.

de recepten aan mij opgezonden. Van den waarneden apotheker in quaestie vernam ik echter, dat er «}n waarneming in den gewonen zin had plaats gehad. 01 recepten waren steeds in zijn apotheek bezorgd en | ar gereed gemaakt.

lapport der Commissie uit den Geneesk. Raad voor " sland en Groningen, betreffende eventueele wijzigingen in de uitoefening der artsenybereidkunst. Aan den Geneeskundigen Baad ;) voor Friesland en Groniugen. |pe ondergeteekeuden, volgens besluit Uwer vergadfriog door den Voorzitter van den Raad uitgenoodigd, öfn nogmaals de 4 eerste conclusies van het in Uwe ïlatste vergadering behandelde rapport, betreffende iyeütueele "wijzigingen in de uitoefening der artsenijbereidkunst, te onderzoeken, hebben de eer U het volgend rapport aan te bieden: 1. Scheiding der beroepen van Pharmaceut en Apotheker. In de eerste plaats achten wij het tegen het publiek gelang, dat de persoonlijke verantwoordelijkheid voor 'ie deugdelijkheid der geneesmiddelen aan den apothelfer wordt onttrokken. Al zou er levering plaats hebtfén van geneesmiddelen, die door den Staat zijn gecontroleerd, een nader toezicht ten allen tijde daarop jfloor het hooïd der apotheek achten wij zeer gewenscht. Door bewaring kunnen geneesmiddelen in gehalte chteruitgaan, en bij de levering in het groot kunnen 1_ evenzoo thans — vergissingen voorkomen. Er dient in den apotheker iemand gevonden te worden, die in staat is zulks na te gaan. De Staat plaatst zich ook thans op dit standpunt ; 3n opzichte van de militairen. In weerwil van de levering van gecontroleerde geeesmiddelen, behoudt hij in den chef van elke apoilheek den persoonlijk verantwoordelijken, geheel be!voegden persoon. i| Of heeft men wellicht geen waarborg in die controle ;;|an den apotheker? Wij meenen van wel — tal van 'goede methoden tot onderzoek en waardebepaling (Vorden bij de bewerking eener Pharmacopoea opge[pomen en de gevallen, waarin voor de uitvoering 'faarvan kostbare apparaten noodig zijn, zijn uiterst leldzaam, zóó zeldzaam dat daardoor het geheel ontxekken van die controle aan den apotheker geenszins j|rordt gewettigd. Voor de hoogst enkele gevallen, f^waarin zeer kostbare apparaten of een volledig ingefjricht, wetenschappelijk laboratorium zouden noodig |zijn, zou de Staat de gelegenheid ter controle kunnen ppenen, zooals thans voor het diphtherie-serum. Maar het geldt hier niet uitsluitend deze controle, bok de artsenijmengkunsfc. Geringere eischen voor ontwikkeling van het zelfstandig hoofd eener dispenseerinrichting geven het publiek minder waarborg ook voor eene exacte uitoefening der eigenlijke artsenij mengkunst. Ook daarvoor is groote kennis van hulpwetenschappen zeer gewenscht; er doen zich vele gevallen voor, waar de kennis van den apothekersbediende daarvoor onvoldoende is. Er moet een vraagbaak zijn in het hoofd der apotheek, voorzien met eene dosis chemische kennis vooral, welke niet minder zal kunnen zijn dan thans het geval is. En dan ligt het voor de hand, dat zulk een volkomen goed ontwikkelde artsenijbereid- en artsenijmengkundige zijne kennis tevens voor hygiënische doeleinden zal kunnen gebruiken. Hij is voor practische onderzoekingen de aangewezen man. j Niet ieder zal zich echter op dezelfde speciale richting toeleggen — dit zal kunnen varieeren, gelijk bij de Medici. i Voor het m'aken van eene scheiding echter tusschen wetenschappelijke artsenijbereiders (Pharmaceuten) en minder wetenschappelijke hoofden van inrichtingen, waar de geneesmiddelen worden gemengd (apothekers) bestaat echter niet alleen geen voldoende grond, i maar het levert ernstig bezwaar voor het algemeen belang, omdat die inrichtingen daardoor zonder voldoende dagelijksche controle zullen zijn. 'Noodzakelijk is de scheiding daarenboven niet. Het aantal personen, aan de thans gestelde eischen voor de uitoefening van het apothekersbedrijf voldoende, zou groot genoeg worden om het platteland van apothekers te voorzien, wanneer, overeenkomstig het bij punt 4 besprokene, tot eene algeheele scheiding tusscben Pharmacie en Geneeskunde ook ten platten lande besloten wordt. 2. • Wijziging in de opleiding van pharmaceuten en apothekers. Daargelaten thans, dat, volgens het betoog sub l, eene onderscheiding tusschen apothekers en pharniacenten niet moet worden gemaakt, wenscht toch onze commissie te wijzen op eene leemte in de tegenwoordige opleiding der apothekers. Wel in de artsenij&eracEkunde, maar niet in de artsenijwenö-kunde wordt thana door de wet op het

Hooger Onderwijs voorzien. Dit dient in de eerste plaats veranderd te worden. Na het theoretisch en praktisch chemisch examen zou eene liefst 2jarige opleiding in de artsenijmenf/kunde moeten volgen. Zoölogie en mineralogie zouden eene juister omschreven beperking behoeven. Hygiëne en bacteriologie zouden onder de leervakken moeten worden opgenomen. Voorts achten wij de aanstelling van een speciaal docent in de pharrnacognosie gewenscht. 3. Invoering van Staatsapotheken als Staatsmonopolie. Het motief hiervoor kan in de eerste plaats zijn volkomen waarborg voor goede geneesmiddelen. Intusschen komt heb onze commissie voor, dat dit motief niet voldoende ia. Deze waarborg toch is even goed te verkrijgen met het stelsel van vrije vestiging, indien er slechts voor eene doelmatige visitatie der apotheken worde gezorgd. Ook het andere motief voor staatsapotheken „de goedkoopte van de geneesmiddelen" is niet voldoende, daar ook tot dit doel het stelsel van vrije vestiging ons voorshands toeschijnt alleszins nog bruikbaar te zijn. Slechts om te komen tot eene behoorlijke verspreiding van pharmaceutische hulp over het geheele land kunnen Staatsapotheken worden aanbevolen, namelijk in nader te onderzoeken gevallen ten platten lande. Wij komen daarop terug bij 4. Beperking van het recht der geneeskundigen om, onder bepaalde omstandigheden, geneesmiddelen te mogen afleveren. De Medici ten platten lande hebben veelal geen of onbevoegde hulp. Onze Commissie heeft zich de vraag gesteld: „hoe kan het platte land van goede pharmaceutische hulp worden voorzien?" Kan men difc niet het best bereiken door een stand van apothekers in het leven te roepen met minder ontwikkeling dan thans, in welk geval door staatscontrole op de geneesmiddelen de controle van de apothekers vervangen zou moeten worden? »• Wij zijn hierbij tot de conclusie gekomen, dat het noch wenschelijk noch noodzakelijk is ter wille van het platte land het wetenschappelijk peil der apothekers te verlagen. Ook al zou men toch den apothekersbedienden eene iets grootere ontwikkeling geven om als hulp op het platte land dienst te doen, dan zou dit toch eene halve maatregel zijn, omdat zij niet voldoende dooiden medicus kunnen worden gecontroleerd. In het publiek belang zou het zijn dafc ook daar de artsenijmew^fkunde volkomen juist werd uitgeoefend en de medicus daar buiten stond. Volledige scheiding nu van genees- en artsenijbereidkunst zal noodzakelijk zijn, om ook het platte land goede pharmaceutische hulp te verschaffen, die tevens in menig, soms urgent, geval ook aldaar zou kunnen worden ingeroepen tot het instellen van hygiënische en andere wetenschappelijke onderzoekingen ten dienste van autoriteiten, artsen en particulieren. Het bezwaar, dat voor de arbeidende klassen ten platten lande de medische hulp dan te duur zou worden en er geen ziekenfondsen zijn of wel deze niet zouden zijn overeen te brengen met eene goede behandeling der patiënten, kan geen overwegend bezwaar zijn. Het komt ons voor, dat subsidie van overheidswege of wel goed ingerichte ziekenfondsen wel degelijk de bezwaren voor de min- en onvermogenden zullen kunnen opheffen. Intusschen achten wij ten platten lande, alleen daar, waar zonder staatsinmenging geen apotheek zal kunnen bestaan, eene apotheek van staatswege beter dan een door den staat gesubsidieerde particuliere, apotheek. Alleen echter ten platte lande — in de steden toch wordt door hefc vrije verkeer in de behoefte voldoende voorzien. Een van ons bleef de volkomen scheiding tusschen de uitoefening der geneeskunde en die der artsenijmengkunde ten platte lande een oeconornisch nadeel voor de bevolking achten en prefereert verreweg de thans bestaande, in finantiëele opzichten zoo humane verhouding tusschen den medicus en de mingegoede bevolking aldaar. De Oommissie achtte het binnen cle grenzen van de haar verstrekte opdracht gelegen orn, waar zij bij punt l tot de conclusie kwam, dat in het beroep van apotheker geene verandering moest worden gebracht, te onderzoeken of niet het bedrijf eene andere regeling behoefde, dan die het thans door de wet is ge. goveu. Tot dat onderzoek ging zij te eerder over, omdat in een door de geneeskundige Inspecteurs aan den Minister van Binnenlandsche Zaken uitgebracht rapport omtrent de artsenybereidkundige wetgeving (zie verslag van het Geneeskundig Staatstoezicht 1898) verklaard werd, dat de bestaande wet en het Koninklijk Besluit tot uitvoering van Art. 30 voor handhaving

niet wel vatbaar zijn. Blijkens eene aan de Tweedefl ADVERTENTIES. tauu. .a.'jit* Kamer door den Minister verstrekte nota (zie Bylagen per 1000 f 0,SO , *. Heden overleed onze geliefde Moeder 1899 — 1900 no. 92) schijnt de Minister dit gevoelen „ 2000 of meer - 0,75 p. in. Mevrouw M. VAN ITALLIE te doelen en heeft Zijne Excellentie eene herziening Zending franco onder reinbours. geb. COHES van de grondslagen onzer Artsenijbereidkundige WetEmballage vrij. in den ouderdom van 64 jaren. geving in uitzicht gesteld. Firma HERTSTEÏN—SCHOUTEN. ApoHet stelsel nu omtrent het apothekers-bedrijf, dat ROTTERDAM, ] „ T..1: L. VAN ITALLIE. thekers, Marnixslraat 201, Amsterdam. 2 Juli B. I. VAN ITALLIE. LEIDEN, door een deel der Commissie wordt voorgestaan, wil den 1900. V. VAN ITALLIE, AMSTERDAM, bestaanden feitelyken toestand gewettigd zien en het publiek algeheele vrijheid geven geneesmiddelen, welke en in welke hoeveelheid ook te betrekken van wien het wil. Apotheker, Rotterdam—Kralingen, Doch daarop rnoet ëéne uitzondering worden gemerk maakt t. w. dat tot het afgeven van geneesmiddelen vraagt zoo mogelijk terstond een Assistent N. W. op recept alleen de apothekers bevoegd mogen zijn. gesteriliseerd in geplomb. ileüschon mot | Zoodra de patiënt zich onder geneeskundige behangebruiksaanwijzing. deling heeft gesteld, moet er een wettelijke waarborg DepOls. 's Gravenliage: Apolli. Woel. zyn dat zijne genezing in handen van deskundigen T. D. VUUDACJ Zumv, Gedumpte Burgblijve en behooren de door den arts voorgeschreven gevraagd intern. Gemakkelijke werkkring. wal 22. lloüerdam: Wed. IL J. .U u NIK u, l Assistentie aanwezig. — ->• hoek Kolkkacle en HooWsteog -13, tegen- | geneesmiddelen alleen door den apotheker te worden Brieven franco, onder Lett. X. F., aan geleverd. Bij deze bepaling moet zich dan aansluiten het Bureau van dit Bted, te Amsterdam. over Plan C. het voorschrift, dat de arts slechts schriftelijk, op recept dus, het gebruik van geneesmiddelen mag verordenen. Meent men dat buiten de hier genoemde uitzondering nog andere moeten worden gemaakt, practisch werkzaam, zoekt betr. als PROMedicinale ^ Tli •» speciaal ten einde de verkoop van vergiften in kleine VISOR liefst extern.' ï~l (•> ö C? C? ü T3 Y/ïTl ^ T"*" Brieven franco, onder Lott. Q. B., aan il P<G7bbïi>'Jtl W Ij Ai. hoeveelheden niet geheel vrij te laten, dan kan de het Bureau van dit Blad, te Amsterdam. aanbevolen doov Prof. J. FOKSTER(Pharm. Commissie ook deze uitzondering wel aanvaarden, Weekblad 28e Jg. No. U..) voor zoover betreft de zware vergiften. Maar overigens moet de wetgever er van afzien AMSTERDAM het publiek onder een tuteel te plaatsen, waarvan het Cultivateurs te NOOKDWIJK, heeft de eer Weesperzijde 98. de aankomst te berichten van diverse Narblijkens ervaring niet gediend wil zijn. De Staat heeft alleen te zorgen, dat het publiek cotische eu andere kruiden recents als: Belladonnae, Conii, Hyoscyamii, Lactucae ugo la ut Supplement op do Vhwoi. Giro. goede geneesmiddelen en medische hulp kan krijgen. enz. alsmede van daarna opvolgende AzijniKt £? cabUu£tt, Nltroglyc«rl!ie-ïaWeU«i '•* Wil het andere, dan is dit zyn zaak. De verkoop en kruiden, Dille fenkel, Mierikswortels etc. XOOÜ5 èa 0,001, d>xg<3 &ti Et, ÏOiwjtjjiO het annonceeren van geneesmiddelen (gelijk ook uitVoor welker levering zij zich beleefd Éxir. ftiscar. Sagrsda TaM. 0.125 tu 0,15, !ïü it. M, 0.43 ca u.üw. ••» oefening van geneeskunst) moeten aan ieder vrij wor- blijft aanbevelen. IrCenlAnriD, i:tol, iLol eaa. den gelaten en alleen strafbaar zijn ingeval zij schade tkcltt o;>lüe;war. Dooitfea 10 hebben veroorzaakt. Anderzijds was de Commissie echter van oordeel, iaJ Lat BO c.H. liiss. iC°/ ju Op een der beste standen van AmsterJonfl. N*, l en tf = M. O.Sü, ïl'. Ö = Li. * i 1,0 ID ort£. slatan rood lüof» Kdat de verantwoordelijkheid van de verkoopers dei- dam wordt te koop aangeboden een goed 18,1-, , ü". 'S =a II. 0,40. 100 H. l, W on la c&rtosa !> Bcyl. i>'«0cs u. i,-, 10 Ifl et. U. 1,60, 0,0 iyl 0.1 en roladw . , bftvsttwxi . «eelffortltoofW Uwto geneesmiddelen, bij algeheele vrijheid van dien ver- beklante zaak in drogerijen, chemicaliën, AWï*nttat c* • mrïiucuta jLBUwpdeum . vorfcn Allo Pastllles voor sobetit verf waren en aanverwante artikelen. l Cyl. w «' B». iMvsitaofl. koop, moest worden verscherpt. Met name was zij uq-n-^iij K. o.eo «i 0,70 art in«s«püsc!i6 Brieven franco, onder No. 713, aan het Dt. aft*/, Höbftii. van meening dat bij de leveranciers voor specialité's ho«*r,'oirt ehloorajak oar l»t 01:61 ia «rtx, twncltf. fl« id!w-o^üiwi te AuücstlieÜsctiB Pastillcs Bureau van dit Blad, te Amsterdam. Tolcesa Dr. 6thl*!ö». l ^asL o» 10.0 AA. het voorschrift, waarnaar zij zijn bereid, bekend moet ?**&• (katt&lbl&tt ^. ChL*ui7. 1838 o' l Cyl. tot 30 BI. S', l ilark. 3 oitóiial40. 1000 «. «. 16.—. l |Us 100 a- B. uaoit, S'iwak. M- U.flO, 0,70, O.CO. l Part. zijn, terwijl dan die leveranciers moeten verantwoor10 «. M. 0.2D. cp 100 Ag., l Cyl 11 si. W°. I. '. 3 U.*. -. ' m '•" f1*001 l,:u, 0,75 me*. «•/.• ÊlMO;u.t «t. uit»delijk worden gesteld, dat de middelen werkelijk die «jéuna». Orl 10 a. 2» sa 2» it.. 'W \i\q TOOT alerilttDOKQ vaa loal van de Kesselbrunnen en het Kiiinchen >t. K. I.BO «3 1.16samenstelling hebben. 1,0 to 8,3 lalci lüO IL . O.VB M Eotigies-UretliraalstsaOes - 1,40. ' te BAD EMS. ,. 10CO ot.. ü.. 0.— . en S.. DU OL Ouu. QdaUa« aa drg.: tecal or Een ander deel der Commissie kan zich met die opKeufcejizoat-Pastilles <£$* tafelt, «listbea e°bed &?lca»aü, 10—20 un. laas :=<* l£du gGfeiicdit ^udlumeiit. lni W!T'l!><>-Lt. t 1.0, t.i «n 0,7 H. S.», vatting niet vereenigen. Het acht dit volkomen in strijd leaitt otcivs. Troraoa «lo »aa 8 o.m. » u 1.55 tor j? <£' tHUlaa of Zoop met de bedoeling eener wet, die aan de apothekers eisehen zijn te verkrijgen bij de Hoofd- Agenten voor . 70-WI. B'.rcrelnak». '. 3. H, i 100 «t. M. 1.», S,SO, r. Ucngsol WBèns Dr. Ërlcmyd's Nederland : stelt voor de deugdelijkheid van de geneesmiddelen. B.—, ook tollo ut 01. doe. 1-8.0 B.-vaaiwalef. tel, Mc*h Lcfcosd cBgMrat 100 Brecmicut y* llta t»<rei. GLIO^IH Eenerzijds bij de apothekers scherper op die qualiteit 0,!ft " «• «• 1-. "•">• O.S 1.0 (D 1.0 V. «.'O. W wcrfiaa la Kr.ii a> rocrn te gaan letten en anderzijds de gelegenheden te verKUS. BrocicMiiljKiKIta U vowraA °>o> Heerengracht 222, te Amsterdam. wam4ij«ni2lfi6TuU«i meerderen waar het publiek ongecontroleerde genees- 5|Üp""Wederverkoopors gemeten flink rabat. i,100 ea „£00—taJrs fcagsb b & 3.20 ca middelen kan bekomen, is h. i. zoo onlogisch mogeUae'sTi. «•.^^x^w*».™ «uMjo *5JUSÜ3$ffSÜS!ÏÏ»+ . . lijk. De went dient nadeel voor de volksgezondheid zoo OnwrtBl na ü ».W m ».- «J SBV.V, n** *S gtoousa ctomovolssa Orarial-TableKeo; veel mogelijk te voorkomen; dit mag wel worden ver«net> Oniu. 100 i;. U. 1,11 r'oil^op a#» «rum bbttu. P* langd, waar groote uitgaven worden gedaan om beDidym.-TsWei ra NS» Ctoo «dm. Importeurs: = voegde personen te krijgen. Alle orpnlsclie Gencesffili van SCHAICK & BALJON - - "dl &n*aa, »lu«a, BJalB«a. Alleen als men de geschetste liberale kant uit wil, L*n& RnlhlH^^^'^1V{' ™?l SpMi;* Botterdam. lElt-, Tbfinvs-, zou dit deel der Commissie zich bepaald voor StaatsPrijscouranten en brochures worden aan ira.'c&OB. propc^otvi __jglès, Bappusitoii». V-_apotheken en Staatsmonopolie verklaren. Dan toch H.H. Apothekers en Apotheeklioudende GeËfl.' EMMELf Adler-apotheekr faünchen, zou althans het financieel belang van den Staat eischen, neeskundigen gaarne franco toegezonden. &8nd!ingsrstraat Ï3. dat de levering van geneesmiddelen alleen aan hem bleef en niet aan iedereen en dan zou het wel blijken dat dergelijk monopolie wel degelijk is te handhaven, hoewel men d,it nu nalaat, nu het slechts particulier monopolie geldt! UTRECHT. De Staatsfinanciën zouden dan althans de volksgeLevert franco zuiveren i ISTo. zondheid helpen beveiligen. De conclusies, waartoe onze Commissie dus komt, Specialiteit voor de inrichting zijn deze: in kisten van af 12 liter-fiessohen van compleete 1. De functie en de opleiding van pharmaceuten apotheker, voor zoover met deze tegenstelling bedoeld Bacteriologische, Chemische, (Kist en üesschen inbegrepen). wordt, het wetenschappelijk gehalte van den apothelandbouw-, Op fust, van 60 liters en hooger, voor-) ker te verlagen, behooren niet gescheiden te worden. Ideelige conditiën. Pharmaceutische, Physische 2. Staatsapotheken zijn in de steden onnoodig. en Suiker-Laboratoria, Doelmatige visitatie der apotheken levert de gewensclialsiucdo te waarborg voor deugdelijke geneesmiddelen. Tweeloeuwensteeg 6, hoek Jufferstraat | Slechts daar ten platten lande, waar anders geen APOTEEKEI, ROTTERDAM. apotheek zou kunnen bestaan, is oprichting van een volgens c/e eischen f/er wetenschap. staatsapotheek gewenscht. AT E L I EK 3. Genees- en Artsenijbereidkunsfc behooren volko- CHEMISCHE en fHABMAOEUTISOHB voor men gescheiden te worden. Hiermee stemt één der APPARATEN en UTENSILIëN. Commissieleden niet in. Kunstglasblazorij en Slijperij. Levering tegen de concurreerendste prij4. Een deel der Commissie was van meening dat zon van alle soorten kïirtonnen doozen met de verkoop en het te koop aanbieden van geneesmid- of zonder firmanaam. delen aan ieder vrijgelaten behoort te worden. (W. g.) Dr. A. w'. TRESLING, voorzitter. Prof. Mr. H. KRABBE. M. J. SCHRöDER. Dr. J. ARIëNS KAPPERS. Fabriek: Nassaustraat - EOÏÏERDAM Men bostello: TANNAÖ CHININI Met succes leveren wij C. J. DE VOGEL, rapporteur. Ed. III „Bakker"; bijna smakeloos. chemisch zuiver NIEUWE SCHANS, Zeer gunstig beoordeeld door Prof. GRONINGEN, SÏOKUEH. Zie Prijscourant. Prijs per 29 Mei 1900. Kg. f 18,50. LEEUWARDEN, voor I-I.H. Apothekers in bemande ilesschen van 60 liters inhoud.

B. ïffi b Co., Delft.

nlfl l Liidkof

1

0

Uli

(Staatscontrole)

(

rsv*.

s

a

f l— per liter.

eii


Naamlooze Vennootschap

N°. 10.

7 Juli 1900.

e

37 Jaargang

voorheen UTERMOHLEN & Co. Weesperzijde 99.

Directeur: C. F. UTERMOHLEN.

Gerechtigd tot het voeren van het Wapen van H. R/L de Koningin-Weduwe.

ZUID-TYROL, OOSTENRIJK.

Gecomprimeerde - Gesteriliseerde Watten in rolvorm.

(1500 Meter boven de oppervlakte der zee) Badplaatsen in de Hoog-Alpen. Scdex-t l Januai-i 1OOO onder nieuw Bestuur.

Beroemdste geneeskrachtige arsenik-ijzerbronnen tegen, alle ziekten, uit gebrekkige samenstelling van het bloed ontstaan, «ooals bloedarmoede, malaria, bleefciucht, scrophulose, rhachitis, speciaal zenuwziekten, zwakte, huid- en vrouwtfnitekten.

Blijkens de mededeelingen omtrent het Geneeskundig Een strook watten van de gewone dikte, é'/z Meter lang en 10 of 20 c.M. breed, is opgerold en geperst tot eene, rol van 10 c.M. diameter. Deze rol zit in eencarton, met Staatstoezicht in de Inspectie Zeeland en Westelijk oen gleuf aan den bovenkant, waardoor de watten worden getrokken. Na sterilisatie wordt deze carton geplaatst in een stevige glacé cartonnen doos met klapdeksel. Noord-Brabant waren op l Januari 1900 gevestigd: Apothekersbedienaen.

Het is de meest praktische verpakking voor steriele watten.

CQ

Solui Album, ferric. dyalis. KOEK

Kurhaus van den eersten rang (het gebeele jaar door geopend). Bevat 50 logeerkamers, salons, woon- en bad-apartementen, So badkamers voor fc-, stoom-, heete lucht-, electrische-, licht- en zonnebaden; heilgyninastiek- en schernuaal. Inrichtingen voor kunst, sport en gezellig verkeer. Prachtige ligging. — Zacht klimaat. — Grootsche vergezichten. Van af 15 Mei 1900 eerste badseizoen onder nieuwe leiding. n

arsenik- ES,™/??! S» ar H* 1cm ' arsenik-ijzerwater; electrische-, licht-, ijzerwater SMSStSSISIi » modder- en andbaden. Spoorwegstation der Valsueranabaan. — Één uur van Trient. — „Nord-Süd-Brenner"-e.xprcstrein tot Trient. — 'Directe sneltrein-verbinding- van en naar alle richtingen. De bagage der badgasten wordt te LEVICO door de ambtenaren der douane gevisiteerd.

,t

_1 _ 1

!__••_ l

i ./•_/-—

1

.

l

Provinciën.

. F. KOEK & Zn. APOTHEKERS.

AMSTERDAM, 1900

iNedsche Stoom

eo Jujubesfabriek AMSTERDAM.

Medicijnglas-Fabrieken van

i li. J. B. Thftne i Co.

EenJge contractanten voor Nederland en Koloniën: C. & C. J. PLUÏTGERS. — Rotterdam. Hoofd-Depóthouder voor den Detailverkoop: JOHN MAVOR STILL. — Amstcixatn.

STEEDS V O O R R A D I G *

Het beste natuurlijke B u d a p e st

Purgeermiddel.

Kaiz. en Kon. Hofleverancier.

Sinds 34 jaren beproefd.

PRIMA QUALITEIT MEDICIJNGLAS, 'in wit, half wit en bruin glas. STOPFLESSCHEN, wijd- en nauwm., tot den bekenden prijs. Verder: Potjes en Pillenfl. metcell, en liouten deksel, Spanen en Cartonnen Doozen en alle verdere Apotheekbenoodigdheden.

agazijiien:

..._

OTTERDAM - GRONINGEN.

Geldersche Kade 77. P.S. Prijscourant wordt op aanvraag franco toegezonden. GOED DEN KAAM AANDUIDEH

NATUURLIJK BITTERWATER. SLnim 100O attesten ® van specialiteiten en practiseerende geneesheeren aller landen.

PASTILLES YICHY-ÉTAT MoileUjki sjlJirirtirtï|.ïeUB» tin nultljt. COMPRIMÉS VICHY-ÉTAT OofHlUkktllJIc ilcsllnlicb—spljrtirtennd in iitachtlf witir. ZOUT VICHY-ÉTAT 8a kuitoitlf i|l)»irtiHEd wattr tl mak».

werkt spoedig-, zacht, zeker en aangenaam.

In liiche hit mirk VICHY-ËTAT.

%>egen verwisseling zij men gewaarschuwd 1

6, Tiï YOOIÏELD & Gl.

Prospectussen, Aanplakbilletten en andere Reclame-middelen over °

ANDREAS SAXLEHNER Kaiz. en Kon. Hofleverancier BüDAPEST.

rende prijzen door ons geleverd, terwijl wij ons voor een bezoek aan ons magazijn,

AMSTERDAM. Leveren aan H.H. Apothekers en Drogisten alle soorten van

J. B. DELIUS & Co.

P E P E R M U N T

Kantoor en Magazijn: Geldersche Kade No. 20, 22 en 24, AMSTERDAM.

LMïfflLIE

industrie- en Handelsvereniging C. VAN EPENHUIJSEN V

EOTTEEDAM, Wynhaven 95. ANTWERPEN, Run de Hollande 22.

A. B. C. Code Used.

APOTHEEKBENOODIGDHEDEN.

Art* w Ibmrfcii ei Wanflsl SPECIALITEIT:

Inrichten van complete apotheken met ingebrand schrift.

Op aanvrage wordt eene schets (lichtdrukteekening) franco toegezonden van houten apotheekopstaud, alsmede eene lijst van de benoodigcle ingebrande flesscuen. Het beste en goedkoopste adres in Nederland voor

Ziekenverplegings-artikelen en Gummiwaren. Geïllustreerde prijscourant op aanvrage

eene volledige Apotheek-

staat, ten zeerste aanbevelen.

zijn van bekende zuiverheid en onovertroffene hoedanigheid.

AMSTERDAM: 858. ïelephoonROTTERDAM: 717. Qummers: ANTWERPEN ! 2604. Telegram-Adres: MAINI Jr.

-waarin

Inrichting, volgens nevenstaande afbeelding, ter dadelijke aflevering steeds gereed

ÜBBIKAHTElf

GomartiMen

Kantoor en Magazijn: AMSTERDAM, O- Z. Voorburgwal 125.

en Standpotten met

ingebrande etiketten, alsmede alle Apotheekbenoodigdheden, worden in den kortst mogelijken tijd en tot de meest concurree-

volgens Dr. UNNA en EICHHOFP in 63 verschillende van prima kwaliteit tot zeer concurreesamenstellingen. I De Overvette grondzeep, Sapo Candiae, Sapo kalinus, Sapo medicatus, Sapo rende prijzen. pro sapone aromat. liq. zoomede de verschillende O n t s m e 111 n s s z e e i> c M, als: Carbol (phenol) zeep, Creolin zeep, Lyaol zeep, enz. zijn steeds verkrijgbaar voor Nederland bij alle Groothandelaars in Chemicaliën.

Stoom Zeep- Eau de Cologne- en Parfumeriën-Fabriek v/li. SANDERS & Go., Kon. Stoom-Zeepfabriek, LEIDEN.

Ged. Zuiderdiep 297,

Standflesschen

EN

SANDERS' Medicinale zeepen

Haringvliet 27.

Magazijn van MedlcQnglas, Chemische, Pliarmaceutische Apparaten, Utensiliën enz.

froduktsn met natuurlijke zouten getrokken uit d» wattnn.

ADEPS LANAE BJD watervrij « ADEPS LANAE BJD waterhoudend •vo3Jscoaa.e33. xeirQselooz© jraoparatSB. GeneraalAgenlen voor NEDERLAND m de KOLONIËN: G. & C. J. PLUIJGERS, te Rotterdam.

Pure American üneral Yel gedeponeerd fabrieksmerk IMPERIAL/, sinds jaren bekend als de beste en goedkoopste AMEJRIK. VASELINE voor medicinaal en technisch dool, wordt in 7 verschillende soorten geleverd in vaten en blikken van 5 Eng. ponden in kisten van 50 blikken. By alle H.H. Drogisten en Apothekers te bekomen; voor En-gros uitsluitend bij den alleen-importeur

B. H. SCHELLING, Groothandelaar in OLIËN, VASELINE, etc. KOTTERDAM. OP&EBICHT 1879,

£3 O>

Bij apothekers.

Bi] geneeskundigen.

Chemisch zuivere zouten. Praeparaten voor scheikundig onderzoek. Ruw Zwavelzuur, Zoutzuur, Salpeterzuur. Ammonia liquida in verschillende sterkten. Gedistilleerd water, chemisch zuiver. Jji-LJ-IMU UJUUJ. iUM

P

Zeeland . • • 27 1 Westelijk NoordBrabant. • • 27 1

Apothekersbediende-examen.

O

w

M.

V.

M.

V.

29 Juni. 9

8

2

o t>

22

9

7

1

2

10

J

l L.S.

Apotheker, Amsterdam, Overtoom 3, vraagt ., tegen 1°. Aug. wegens vertrek der_ tegenwoordige naar buiten, een geroutineerde Assistente N. W. van 9 tot 6 uur en één avond, tegen 30 gld. 'smaands.

Te Amsterdam gevraagd tegen l Augustus eene geroutineerde Assistente extern. Brieven franco, onder Lett. Q. H-, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Pharmaceutische Praeparaten, Chemicaliën, Verbandstoffen, Drogerijen, enz. en-gros.

Supra fijnen Spiritus alsmede: gemethyleerden Spiritus in alle sterkten, levert tegen oonourreerendo prezen

de firma M. P. POLLEN & ZOON, te ROTTERDAM.

kan geplaatst worden eene Assistente, P. G., intern. Brieven franco, met opgave van verlangd salaris onder No. 1G9, aan hut Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Zwolle. Geëxamineerd 2 niannel. candidaten. Geslaagd : de Heer I-I. N. A. Evers, van Amsterdam.

Personalia.

Te Hamburg is door samenwerking van de apothekersvereeniging met de artsenvereeniging eene gemeenschappelijke kwakzalverijcommissie gevormd, welke het volgende arbeidsprograrnma heeft opgesteld: - Bestrijding der kwakzalvers, onderdrukking van het ongeoorloofde recepteeren in drogistwinkels, beperking van het medicineeren in de apotheken, het nemen van maatregelen tegen den toevloed van fabriekmatig bereide spécialités en strijd tegen geheim- en oplichtersmiddelen. Ter bestrijding van kwakzalvers, in zooverre liet zulke betreft, welke recepten afgeven, hebben zich al de apothekers van Hamburg, Altona en Wandbeck (op ééne uitzondering na) verbonden om al de recepten van dergelijke personen afkomstig te weigeren. Tegen de kwakzalvers, welke zelve geneesmiddelen afleveren of die een apotheker als medeplichtige hebben kunnen machtig worden, zal zoo mogelijk gerechtelyk opgetreden worden. : De artsen hebben daarentegen beloofd om te waken, dat hunne recepten niet in drogist winkels maar bij apoïthekers ter gereedmaking bezorgd worden en zij willen ^medewerken om elke overtreding ter kennis van debej doelde commissie te brengen. i Aan de niet weg te cijferen opmerking, dat in sommige apotheken wat al te ver gegaan werd rnet het afleveren :van geneesmiddelen en het dienen van medisch advies, werd te gemoet gekomen, door de uitnoodiging om deze misstanden zooveel mogelijk te beperken. Een absoluut verbod kon niet gegeven worden met het oog op de eisenen van het publiek en de onschuldigheid van het in die gevallen gedispenseerde. Tegen het verlangen van het publiek om geneesmiddelen in den vorm zooals die door de fabrikanten aan de markt gebracht worden (specialité's) uit de apotheek te kunnen verkrijgen, meende men zich niet te kunnen verzetten. Betere resultaten meende men te kunnen verkrijgen door de bereiding van die middelen zelve ter : hand te nemen, waarbij men op den steun der medici kon rekenen. .: Bij de bestrijding van de geheinimiddelen verwacht

Aohtergraoht 14 — (Adolf ter Cock) — Amsterdam.

OPWIJRDA'S DRUKKERIJ — DIEREN.

"iirt

CO

i ; Optreden tegen de kwakzalverij in Hamburg.

Lijnbaansgracht 344|7

Dr. A. POLLY—POLLACSEK. ,-

0)

•^

o

M

is voor H.H. Collega's ook in den groothandel verkrijgbaar a f 1.65 het kilo.

Prospectussen, beschrijvingen en uitvoerige inlichtingen worden verstrekt door alle bekende reisbureau's, alsook door de secretariaten der Hoofd-Directie te Charlottenburg, Berlinerstrasse 33, en Levico (ZuiD-TYROL). — Telegram-Adres POLLY—LEVICO. — i De Generoal-Directeur der badplaatsen Levico—Veiriolo:

s ,*4

& o ;->

LeviCOWatet | SSke Zn" * in alle Apotheken verkrijgbaar.

werden op verlangen gralis on franco toegezonden.

men veel van de nieuwe wetsbepalingen, die in aantocht zijn. Intusschen beloofden de medici reeds om dergelijke middelen niet voor te schrijven of aan te bevelen. De resultaten door de samenwerking verkregen zijn zeker reeds zeer voldoende. Mocht het ook in de praktijk blijken, dat er nog een en ander aan de richtige handhaving van de overeenkomst mocht ontbreken, dan is er toch al veel gewonnen door de instelling van de uit 3 medici en 3 apothekers bestaande commissie, die uitspraak doet in de conflicten welke zich kunnen voordoen.

T W E E D E BLAD.

Bekroond te AMSTERDAM, ROME, 'sHAGE, AMSTERDAM, GENEVE, DORDRECHT met de Hoogste Onderscheiding. De fabriek staat onder toezicht van de Heeren Dr. G. HONDIUS BOLDINGH, DR. J. K. VAN DER HEIDE en B. A. VAN KETEL , Bacterioloog.

(500 Meter boven de oppervlakte der zee)

van

Amsterdam

Geslaagd bij het theoret apothekersexamen te Groningen: S. Reinders; te Utrecht: J. van Dongen, A. W. v. d. Haar en J. G, Geiger; te Leiden: J. Komijn. Bij beschikking van den minister van binnenlandsche zaken is, met ingang van l Juli, benoemd tot apotheker bij het ziekenhuis aan de rijks-universiteit te Leiden, G. F. A. ten Bosch, thans tijdelijk inwonend apotheker in dat ziekenhuis. Met groote ingenomenheid maken wij melding van de benoeming van Prof. Dr. H. Wefers Bettink te Utrecht tot ridder in de orde van den Nederlandschen Leeuw. Tot conservator van het koloniaal museum te Haarlem is — in de plaats van den heer D. G. Bolten, die eervol ontslag had ontvangen wegens zijne benoeming tot militair apotheker 2de kl. bij het Ned. leger — benoemd de heer G. Prey Jr., apotheker en doctorandus in de chemie te Amsterdam. Gevestigd te 's Gravenhage: A. U. Sclürm. Vertrokken uit 's Gravenhage: N. Kusting.

Boekaankondiging. Wij ontvingen het 'Rapport over de Ziekenfondsen te Amsterdam uitgebracht door de ziekenfonds-commissie ingesteld door de Afdeeling Amsterdam van de „Neder-landsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst." Wij stellen ons voor uit dit lijvige (221 bladz.) en be langrijke document het een en ander in dit Weekblad mede te deelen.

Ingezonden. De Geneeskundige Inspecteur voor Gelderland en Utrecht, Dr. A. E. Post te Arnhem, vestigt onze aandacht op eene niet alledaagscho vondst. Hij schrijft ons: Geachte Hoofdredacteur. Dezer dagen was ik bezig met de opruiming van recepten, afkomstig uit opgeheven apotheken ; recepten

Tegen l Augustus wordt te Rotterdam een PROVISOR gevraagd. Brieven franco, onder No. 4S3, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

ASSISTENTE. A. J. FAASSEN, Apotheker te Tiel vraagt tegen Augustus eene Assistente intern.

F. VAN DIJK jz,

Pharm. Doet. Apotheker te Zaandam, vraagt van 21 Juli tot half September eene geroutineerde Assistente P. G., interne. Brieven franco, met opgave van verlangd salaris.

direct of later gevraagd mannel, gecxain. Ass. (liefst student) voor eenige avonden per week. Brieven franco, onder Lett. Q. K-, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Tegen l Sept. to 's Gravenhage gevraagd eene flinke geroutineerde Assistente. Brieven franco, onder Lett. S., aan het Bureau vun dit Blad, te Amsterdam.

Apotheker te Utrecht, vraagt 15 Augustus eene flinke geroutineerde Assistente, intern, P. G.

die ingevolge het slot van art. 11 dor wet van l Juni 1865 St. 61, den Geneeskundigen Inspecteur ter bewaring zijn overgegeven. Op den bodem van een kist met recepten, die ik bij de aanvaarding viiu mijn betrekking had overgenomen van mijn ambtsvoorganger to Utrecht, werd gevonden een zilver horloge met ketting. De recepten in die kist aanwezig waren in hoofdzaak afkomstig uit de apotheek van wijlen den geneeskundige A. G. de Bruijn te Vreeland. Een dadelijk ingesteld onderzoek, ingesteld bij den zoon van dien geneesheer, mocht tot heden geen resultaat opleveren. Wat zoude het voor mij een aangename voldoening zijn om dien verloren schat aan den rechthebbende te kunnen ter hand stellen. Zoo licht moge!ijk toch, ligt de een of ander onder verdenking van verduistering. Tot heden mocht ik in mijn pogen niet slagen. Indien U in Uw door E.H. pharmaceuten veel gelezen Weekblad, de aandacht op die vondst zoude willen vestigen, dan zoude er mogelijk eenige kans bestaan dat de apothekers hierop de aandacht vestigen van hunnen apothekers bediende. Het volgende kan mogelijk eenig licht geven. Aan de binnenzijde van de kast staan vier letters gekrast met een scherp voorwerp, daaronder eene symboliek, die aanleiding geeft tot de veronderstelling dat de bezitter een verliefd persoon was. Daaronder staat een datum en het jaar 1891. Wie weet de wanhoop, waarin deze verliefde verliezer heeft verkeerd. Mocht er iemand zijn die er aanspraak op meent te mogen maken, laat hem clan aan mij eene beschrijving zenden van horloge met eigenaardige ketting en de ingekraste letters of data. Het zoude mij bijzonder aangenaam zijn, de verloren schat terug te kunnen geven. U bij voorbaat mijn beleefden dank betuigende voor Uwe gewaardeerde medewerking, Hoogachtend Uw dlenstio. dien , Dr. POST.

Nedcrlandsclic Maatschappij ter Bevordering der Piiarniacie. Hoofdbestuur. Onder herinnering van Artikel 23 van de Wet verzoekt ondergüteekends spoedige toezending van de jaarverslagen der Departementen. In de lijst der candidaten voor het Hoofdbestuur op pag. 300 van het Meinummer der Berichten zijn voor het Departement Noord-Brabant abusievelijk opgegeven de PI.H. M. L. Q. van Ledden Hulsebosch en N. R. C. A. v. d. Pluijm. Door genoemd Departement zijn gekozen de H.H. M. L. Q. van Ledden Hulsebosch en Dr. P. A. Vos. L. A. BOUVY, Secretaris.

A2)otheker' Vlissingen, verlangt ecue Assistente P. G., intern.

K. DIJKSTRA

Apotheker te Leiden, vraagt zoo spoedig mogelijk Assistentie.

""APÖTOEKERTlV. W.

als Provisor werkzaam, van werkkring kunnende veranderen, zoekt collega die tijdelijk of definitief hem wenscht te vervangen. Brieven franco, onder Lett. Q. J., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Te koop gevraagd een gebruikte doch in goeden staat zijnde Simpliciakast. Opgave van grootte etc. met prijs, onder Letter K., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Een Apotheker R. C., wenscht zijno zaak over te dragen. Brieven franco, onder Lett. G. P., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

zoekt een Provisoraat, dut zeer gemakkelijk waar te nemen is, of alleen voor toezicht, liefst: te Rotterdam of Amsterdam of in de onmiddellijke nabijheid. Brieven franco, onder No. l GS, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Ter overname aangeboden in een der voornaamste steden van Gelderland, een nette Apotheek op eersten stand. Brieven franco, onder No. 225, aun het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

te &EONIN&E1T. De regeringscommissie voor de feesten bij gelegenheid van de jaarlijksche algemeene vergadering te Groningen, verzoekt de leden van de Maatschappij vriendelijk maar dringend, hun biljet v«n deelneming vóór 8 Juli a. s. in te zenden bij den ondergeteekende. Namens do Regelingscommissio: H. G. WINTER, Secretaris.


SPRUIT, HILLEN &

N". 11.

14 Juli 1900.

37* Jaargang.

Sloetstraeit

Verbandstoffen-Fabriek

Aseptische en Antiseptische Verbandstoffen en Artikelen voor Ziekenverpleging.

Specialiteit aseptiscli Jodoformgaas,

FRSGIDE PARATA".

gecontroleerd en gesteriliseerd volgens de methode van Dr. G. KOMIJN.

in gedecoreerde doosjes van bovenstaande grootte en in blikken van l, 3, 5 of 10 Kg.

VAN LEDDEN HÜLSEBOSCH, Amsterdam. j j

HOFMMs

Bronwaterzouten HiyaSiJais Josef Ticly Verkrijgbaar Een/ge Importeurs

in don Groothandel.

der gunstig bekende

Aanbesteding

IfASEUNUM AMER. Merk: A & O

VAN

In 3 soorten.

GENEESMIDDELEN. Eegenten der Gods- en Gasthuizen te Utrecht zullen op Zaterdag 28 Juli 1900, des namiddags ten l'/2 ure in de apotheek van het ziekenhuis te Utrecht (Catliarijnesingel No. 12) aanbesteden: De levering van Geneesmiddelen ten behoeve der Apotheek van het Gemeente- en Universiteits-Ziekenhuis te Utrecht, voor het tijdperk van l September 1900 tot l September 1901. De voorwaarden en verdere opgaven zijn op franco aanvrage verkrijgbaar bij den Secretaris-Rentmeester, E. H. J. JANSEN.

voldoende aan de eischen der Ned. Pharmacopee. Goedkoopste adres in Nederland.

EXTRACT. CASCARAE SAGRAD. PLUID. por' kilo f 1,35. EXTRACT. CASCARAE SAGRAD. PLUID. per 5 kilo „ 1,30. EXTRACT. CASCARAE SAGRAD. INSPISS. per 100 gr. EXTRACT. CASCARAE SAGRAD. SICC. per kilo „ 4,50. EXTRACT. CASCAR. SAGR. DESAMAR. PLUID. „ 1,90. EXTRACT. CASCAR. SAGR. DESAMAR. SICC. per 100 gr. „ 0,80. EXTRACT. COCA FLUID. per kilo „ 6,00. EXTRACT. COCA SICCUM per 100 gr. „, 5,80.. EXTRACT. COFFEAE PLUID. per kilo „ 5,75. EXTRACT. COFFEAE SPISSUM per 100 gr. „ 1,25. EXTRACT. COLAE PLUID. per kilo „ 5,00. EXTRACT. COLAE SICCUM per 100 gr. „ 4,90. EXTRACT. CONDURANGO FLUID. per kilo „ 3,60. EXTRACT. CONDURANGO INSPISS. per 100 gr. „ 1,20. EXTRACT. CONDURANGO SICCUM n a » u 2,00. EXTRACT. PRANGULAE FLUID. per kilo „ 2,75. EXTRACT. GOSSYPII FLUID. » . » 3,20. EXTRACT. GOSSYPII INSPISS. per 100 gr. „ 2,50. EXTRACT. GOSSYPII SICCUM » » » » 3,20. EXTRACT. HAMAMELIS FLUID. per kilo „ 3,75. EXTRACT. HAMAMELIS SICCUM per 100 gr. „ 3.50. EXTRACT. HYDRASTIS CANAD. FLUID. per kilo „ 7,00. minstens 2 U / 0 hydrastine. EXTRACT. HYDRASTIS CANAD. FLUID. per 5 kilo „ 6,90. EXTRACT. HYDRASTIS CANAD. SICCUM. per 100 gr. „ 3,60. met 10°/0 hydrastine. EXTRACT. PISCIDIAE ERYTHRIN. per kilo „ 5,50. EXTRACT. PISCIDIAE ERYTHR. SICCUM per 100 gr. „ 5,00. EXTRACT. PSYDII PYRIFERI FLUID. per kilo „ 7,00. EXTRACT. PSYDII PYRIFERI SICCUM per 100 gr. „ G.50. EXTRACT. RHOIS. AROMATIC. FLUID. per kilo „ 3,75. EXTRACT. RHOIS. AROMATIC. SICCUM per 100 gr. „ 3,50. EXTRACT. SECALIS CORNUT. HELDER , Oplosbaar. Voldoende aan de eisenen der Ph. N. Ed. IIIJ 1XJ " *'U-U' EXTRACT. SYZYGH JAMBOL. FLUID. e GORT. por kilo „ 5,00. EXTRACT. SYZYGII JAMBOL. SICC. e GORT. per 100 gr. „ 4,50. EXTRACT. SYZYGII JAMBOL. FLUID. eSEMIN. per kilo „ 6,00. EXTRACT. SYZYGII JAMBOL. SICC. e SEMIN. per 100 gr. „ 5,50. EXTRACT. STIGMAT. MAïDIS- FLUID. per kilo „ 3,40. EXTRACT. STIGMAT. MAïDIS. SICCUM. per 100 gr. „ 8,SO. EXTRACT. VIBURNI PRUNIFOL. FLUID. per kilo „ 2,75. EXTRACT. VIBURNI PRUNIFOL SICCUM. per 100 gr. „ 2,00. EXTRACT. FILICIS MARIS AETHER. per 100 gr. „ 2,40. Voor H.H. Collega's, die hun extracten zelf bereiden: PULVIS CASCAR. SAGR. (ruim l jaar oud) per kilo „ 0,65. PUL VIS HYDRAST. CANAD. (hoog alcaloïdgehalte) „ „ „ 4,50. De andere poeders tegen concurreerende prijzen. Al mijn praeparaten worden zonder prijsverhoogiug geleverd door „DÉ ONDERLINGE PHAEMACEUTISCHE GROOTHANDEL".

«alp, Mui,

J

_ me,

. "ET ±1. 1T IV. APOTHEKER, UTRECHT,

levert tegen concurreerende prijzen franco A. A. BONNEMA, Apotheker, Apeldoorn. Ook verkrijgbaar in den groothandel.

De Erra Wei, H, ÏARNHK, Wynkoopers AMSTERDAM.

MALAGA

bij 10 Liter van f 0,85 de Liter af, bij grooter hoeveelheden belangrijk goedkooper. — Volkomen zuiver en voldoende a. cl. e. d. N. Ph. III. — (Origineele fusten voorzien v/h. cachet d'origine v/h. Syndicaat van Grooth. te Malaga). Vraag prijsc. en proeven aanj,- * Filiaal te den Haag: C. L. DROSSAERS DROSSAEBS,BEUNK&GO. te Breda. 2HÊ"" Leveringen naar de Koloniën geschieden uitsluitend door het Filiaal te den Haag.

MALAGA Pkan. ME

is tegen concurreerenden prijs verkrijgbaar vj de firma

Stoom-Wattenfabriek. Verband watten, Verband-

gazen, Hydrophile-, Cambric-, Jodoform-, Flanel- en Tricot Zwachtels, Mosetig Battist, Billrotn Battist, Gutta Percha Papier, Hospitaaldoek, Gummi Artikelen in alle soorten. Ü-SiT" Arükeleii voor Ziekenverpleging.

Concurreerende prijzen. Prima qualiteiten. SSsT Etiquetten worden volgens opgave bedrukt. Kantoor en Magazijn :Prinsegrar.ht 61, DEN HAAG. Telephoon Interc. 1026.

AMSTERDAM. Opgericht A° 1849.

J. MAlt'jrliMS. Amsterdam, Prinsengracht 460: SPECIALITEIT in

KloveniersburgwaS 45,

Direct geïmporteerde Bordeaux, Port, Sherry en Madeira etc.

Zuivere Cognac.

PLATINA Alle vormen voorradig. Gebruikt platina wordt tesren de hootrsto waarde ingekocht.

HERFST & Co.,

Spuistraat 303 AMSTEKDAM. Chemisch, Physisch, Pharmaceutisch en wetenschappel Uk glas\vcrk. Rijks-Leverancier van Nederland en Ned.Indiö gevestigd: 1840. A.llo Apparaten worden in den kortst moyelijkou t-ijd precies volgens model of lookciiing in do glasblazerij vervaardigd.

Conourreerende prijzen.

D. v.WIJNHANDELAAR d. KIEBOOM

IMPORT en EXPORT.

te LEIDEN.

Pepermunt;, Jiijubcs,Drop, Oom- en Suikerwcrkcii.

Kantoor: KIiOVEXÏEUSBUBGWAIi 4<5.

Wijn- en Cognac-Importeurs.

TELEPHOON No. 2697. Binnenkant 38, Amsterdam. P R O E F M A N D J E S : 3 flesschen Medoc . . 6 flesschen Medoc . . 3 „ Rynwijn . 6 „ Rijnwijn . 3 „ Port . . 3 „ Port . . Madeira 3 Madeira . 6 '„ echte pr. Cognac. De wijnen zyn gegarandeerd zuiver.' "Pranco, tegen postivissel of rembours. GOEDKOOPSTE ADIÏES vooit WEDEBYBIIKOOPBUS. — VHAAÖ PRIJSCOURANT.

f7,65

f16,-

Voor Apothekers en Apotheekhoudende Geneeskundigen, Redacteur: L. YAN ITAjjLIE,

Prjjs per Jaargang, Jranco per post, f 5,90. Adverteniiën: van l—5 regels ƒ l,—. elke Tegel moer 20 Cla. en 10 Cts. TOOI een N°. y»n het blai £«n AbOIncHCntS-tarief ia op aanvrage T»rkrygbaaï.

EERSTE BLAD. Het adres van den Redacteur is tijdelijk: Scheveningen, Duinstraat No. 6. Verkoop van geneesmiddelen door met-apothekers. Wanneer in pharmaceutische kringen geklaagd wordt over slechte handhaving van de wet op de uitoefening der artsenijbereidkunst, beoogen die klachten meestal den verkoop van geneesmiddelen door niet-apothekers. Die verkoop heeft in het laatste tiental jaren verbazende afmetingen aangenomen en indien alle overtredingen der artsenijbereidkundige wet waren vervolgd geworden, zoude de gerechtelijke statistiek geen enkele rubriek hebben aan te wijzen, waarin het aantal vonnissen grooter zou geweest zijn dan wegens overtreding der aangehaalde wet. In werkelijkheid is dit echter niet het geval. De uittreksels uit de handelingen van het geneeskundig staatstoezicht in de verschillende provinciën, die wij in den laatsten tijd hebben gepubliceerd, deelen slechts zeer weinige gevallen mede waarin veroordeeling heeft plaats gevonden wegens onbevoegden verkoop van geneesmiddelen. Een rede hiervoor te vinden is niet moeielijk. De geneeskundige wetten staan by politie en justitie in geen te hoog aanzien; het ontbreekt die personen meestal aan de noodige kennis om met den ijver die bijv. bij overtreding van plaatselijke verordeningen aan den dag wordt gelegd handelend op te treden. Men is daarenboven bang om te provoceeren en meent zonder provocatie niet tot het vaststellen van een strafbaar feit te kunnen komen. Die vrees voor provocatie gaat echter wat al te ver. Tot een strafbare handeling uitlokken is volgens onze meening even laakbaar als deelneming aan een dergelijke handeling. Eene verdediging van provocatie ligt daa ook volstrekt niet in onze bedoeling, maar waar wij wel tegen opkomen, dat is tegen de wijze waarop door verschillende politieambtenaren met dat woord provocatie wordt omgesprongen. Wanneer toch de eerste de beste winkelier in dag- of weekbladen bekend maakt dat met name genoemde geneesmiddelen, bij hem te koop zijn, waarvan de verkoop beneden zekere hoeveelheid alleen aan apothekers is toegestaan, dan bestaat er natuurlijk vermoeden, dat die winkelier werkelijk de door hem geadverteerde middelen verkoopt en hu dan strafbare overtredingen begaat. Wat zou nu eenvoudiger zijn dan door een bevoegd beambte dien verkoop te laten constateeren, door bij dien winkelier een der geadverteerde middelen te laten koopen? Een dergelijke bevestiging van de vermoedelijke overtreding wordt door menig politiebeambte met den naam van provocatie bestempeld en de vrees later eene berisping te ontvangen wegens provoceereade handelingen weerhoudt daarom niet zelden het opmaken van een proces-verbaal. Onder den invloed der jongste circulaire van den Minister v. Justitie zgn hier en daar een aantal vonnissen verkregen, die dienen kunnen, om aan te toonen, dat de wet van 1865 nog bestaat. Door deze vonnissen wordt het rechtsgevoel van velen echter niet bevredigd. Ten eerste toch z\jn de opgelegde straffen belachelijk klein, doch daarenboven wordt het feit waarvoor geverbaliseerd werd, eiken dag op verschillende plaatsen herhaald zonder dat verbalisatie volgt. Benige jaren geleden werden b.v. in de provincie Z. Holland enkele vonnissen geveld betreffende den verkoop van kina-extract. De verkoop door niet apothekers is er echter niet op verminderd, integendeel de gelegenheden, om zich dit extract buiten do apotheek te ver-

te Rotterdam.

UITGEVJUiri

De ut ukken, welke men wensuht opgenomen ta zien, worden op Dinsdag

D. B. C E N T E N ,

Uu Adverteutiën tot Donderdagavond bij den Uitgever; tot Vrijdagmorgen

-verwacht bij den Redacteur.

'

aan Opwürda's drukkerij, te Diëten.

schaffen zijn ontelbaar. Herhaaldelijk worden ons door collegajs brochures en prijscouranten toegezonden, waarin geneesmiddelen worden aangeprezen en te koop aangeboden door nietapothekers en wordt ons de vraag gesteld of hier niets aan te doen is. Uit het bovenstaande kan genoegzaam blijken hoe weinig wij ouder de tegenwoordige wetgeving op eene verandering ia dezen toestand durven hopen. Wij moeten ons bepalen tot den raad de waargenomen feiten ter kennis te brengen van het geneeskundig staatstoezicht of van den ambtenaar van het O. M. bij het betreffende kantongerecht. Zoolang de wet van 1865 niet veranderd is zal op het sukkelwegje waarop tot nu geslenterd is moeten worden voortgegaan, want uitzicht op eene wijziging in de door velen gewenschte richting is moeilijk te verwachten nu eene nieuwe wetgeving in het vooruitzicht is. De slappe handhaving der tegenwoordige wet mag zeker .ook wel op rekening gesteld worden van die nieuwe ontwerpen, welke sedert 1886 in meer of minder ontwikkelden vorm het daglicht hebben gezien. Intusschen tegelijk met de geruchten dat eene nieuwe wet in de maak is, gaan van meer dan een kant stemmen op die vrijheid van verkoop van geneesmiddelen voor iedereen aanbevelen of wenschen. Van een meer begrensd pharmaceutisch standpunt bezien zal het oordeel omtrent een dergelijken ommekeer niet gunstig kunnen luiden. Boven het pharmaceutisch standpunt gaat echter het belang van het algemeen en daarmede moet in de eerste plaats rekening worden gehouden. Ofschoon wij thans reeds willen verklaren dat naar onze zienswijze juist het algemeen belang mede brengt dat alleen door bevoegde deskundigen geneesmiddelen worden verkocht, wenschen wij de ontwikkeling onzer denkbeelden tot een volgend no. te bewaren.

Wetenschappelij ke Mededeelingen. Zalfpleisters. Karl Dieterieh brengt pleisters in een nieuwen vorm in den handel onder den naam van „Mollplaste". Het zijn half weeke pleisters z.g. zalfpleisters, die in tuben verpakt worden en die ex tempore op linnen of eeuig andere onderlaag gestreken kunnen worden. Zij hebben bovendien het voordeel, dat zij steriel blijven en ook direkt evenals zalf op de huid gebracht kunnen worden op plaatsen waar men de pleister niet zichtbaar wil dragen. D. geeft de volgende bereidingswijze op: Men bereidt een antiseptische lijm door dierlijken lijm onder toevoeging van 5—10 proc. boorzuur en eene voldoende hoeveelheid water onder een druk van 7 atmosferen gedurende 48 uren te verwarmen. Daardoor verkrijgt men eene antiseptische, vloeibaar blijvende lijmmassa, die zich uitstekend tot bereiding van zalfvormige pleistermassa's leent. Men voegt daartoe deze steriele lijmmassa bij dezelfde hoeveelheid van gewone, maar 2 maal zoo harde pleistermassa, voegt zoo noodig lanoline, koolwaterstoffen, hars, glyceriden, caoutchouc, guttapercha, glycerine en de gewenschte geneesmiddelen toe en verkrijgt zoo een mengsel, dat eerst door vernieuwde verwarming, nu in autoclaven by eene temperatuur van 150 — 160° en daarop volgende roering tot bekoeling in weeke, steriele, goed klevende pleistermassa wordt onveranderd. Volgens D. is het vooral deze verwarming onder druk die de innige binding der bestanddeelen bewerkt. Bij extractie met aether gedurende 12 uren werd slechts 3,76 proc. van de pleistermassa opgelost, volgens D. een bewys dat er door de bewerking nieuwe lichamen gevormd

zijn. De „mollplaste" worden in tuben van 20 gram inhoud in den handel gebracht eu wel van de volgende samenstelling: Empl. adhaesivum, — salicylat., — aromaticum, — fuscum, -- hydrargyr. cirier., — litharg. simpl., — litharg. comp., — oxycroceum venale, — picis flav., — picis irritans, — picis nigrum, — ad rupturas, — saponat. album., — saponat. salicyl., — stomachale, — zinci. (Pharmac. Zeit. 1900 blz. 482).

Nieuwe geneesmiddelen. Ghirol. Eene heldere geelachtige vloeistof; eene oplossing van harsen en vette oliën in een mengsel van laagkokende' aethers en alkoholen. Dit praeparaat moet dienen tot desiniectie of ter bescherming tegen infectie der handen in de chirurgische praktijk. Men dompelt daartoe de goed gereinigde handen in een bak met chirol en laat het oplosmiddel aan de lucht verdampen, men verkrijgt daarna eene dunne elastische bekleeding van de handen. Jodoleen. Laquer. Een nieuw ioodeiwitpraeparaat, dat iodol tot grondstof heeft en een iodiumgehalte van 36 proc. bezit. Het ig een geelachtig, grofkorrelig poeder, dat bij afsluiting van lucht zonder ontleding op 100" verhit kan worden. Het is alleen oplosbaar in verdunde alkalioplossing; het wordt aanbevolen als inwendig iodiumpraeparaat en als antisepticum. (Apoth. Zeit. 1900 blz. 424.)

Uitwerking van chloroform op planten. In La Semaine horticole wordt hieromtrent het volgende medegedeeld: — De Heer Henri Coupin, botanist te Parijs, heeft proeven genomen betreffende den invloed van chloroform en aether op planten. Deze stoffen werken op in volle levenskracht verkeerende plantaardige organismen geheel en al als op dierlijke organismen; anders is het evenwel gesteld met passieve elementen waarin het leven in latenten toestand aanwezig, en het protoplasma in rust is, zooals bij zaden en granen. De Heer Coupin heeft aangetoond dat deze elementen ongevoelig zijn voor de dampen van chloroform en aether. Deze bevinding zal tot resultaat hebben dat het mogelijk zal zvjn zaden en granen te bewaren, veilig tegen aanvallen van insecten. Daartoe is het voldoende om in het lokaal waarin het graan bewaard wordt een weinig chloroforindamp te brengen, hetgeen de insecten zal dooden zonder aan de granen te schaden. Deze moeten volmaakt droog zijn, anders ondervinden zij den invloed van chloroform evenals levende wezens. (Ind. Hcrcuur).

Eene apoedige en nauwkeurige methode ter bepaling van kwik in urine. A. Jolles heeft eene vereenvoudiging van zh'ne reeds vroeger beschrevene methode ter aantooning van kwik in urine gepubliceerd, daarmede de rijke literatuur over dit onderwerp nog vergrootend. Volgens deze nieuwe methode geschiedt do qualitatieve bepaling op deze wijze : 100 tot 150 c.c. urine worden in een bekerglas met ongeveer 5 tot 10 c.c. geconc. zoutzuur vermengd, verwarmd, daarna in kleine hoeveelheden kaliumchloraat tot eon gezamenlijk bedrag van 1,5 a, 2 gram toegevoegd en de vloeistof zoo lang zachtjes gekookt tot geen chloor meer te ruiken is. Daarna wordt de vloeistof met warm gedestilleerd water tot het oorspronkelijk


volume aangevuld en wordt er een galvanisch verguld platina blik, dat niet 2 platina oogen aan eon draad van hetzelfde metaal bevestigd is, in gehangen, het bekerglas op een kopergaas zwak verwarmd, 30 c.c. stannochlorideoplossing toegevoegd en vervolgens nog een kwartier verwarmd. Nu wordt de plaat er uitgenomen, met water goed afgespoeld en met behulp van warm verdund salpeterzuur hot event. aanwezig kwik opgelost. De oplossing wordt tot een volumen van 2—3 c.c. uitgedampt in een reageerbuisje overgebracht en met een gelijk volumen stannochlorideoplossing of zwavelwaterstofwater vermengd. Bij aanwezigheid van kwik ontslaat in het eerste geval eeno troebeling in het laatste geval eene bruingele kleur. Bij het gebruik van stannochloride ligt de grens van gevoeligheid bij 0,16 milligr. per 100 c.c. urine, wordt HjS gebezigd dan bij 0,066 milligr. Voor de quantitatieve bepaling, welke colorimetrisch geschiedt, maakt J. gebruik van de kleuring met zwavelwaterstof. Daartoe bedient hij zich van eene verdunde sublirnaatoplossing van bekend gehalte, waaruit hij op de boven omschrevene wijze niet zoutzuur, goudplatinablik, stannochloride, salpeterzuur, enz. maar zonder kaliumchloraat (wegens afwezigheid van organische stof) het kwik isoleert op dezelfde wijze als zulks geschiedt met het metaal in de urine aanwezig. Van de aldus bereide oplossing maakt hij verschillende verdunningen die alle op een volumen van 15 c.c. gebracht en met 3 c.c. zwavelwaterstofwater vermengd worden. Door onderlinge vergelijking van de tinten met de kleur welke bij gelijke verdunning verkregen wordt in de kwikoplossing uit de urine, kan de hoeveelheid van dit metaal in de urine bepaald worden. Door eene voorafgaande proef overtuigt men zich of door eene enkele indompeling van de goudplaat al het kwik uit 300 c.c. urine wordt opgenomen. Dit geschiedt door uitgloeien der plaat en daaropvolgende tweede indompeling ; blijkt het, dat in dat geval nog kwik wordt afgescheiden dan wordt minder urine in bewerking genomen en deze met water verdund. Deze methode geeft volgens door J. verrichte controleproeven uitkomsten die slechts hoogstens 3°/0 van de berekende resultaten afwn'ken. (Zeiischr. f. anal. Chemie 1900 blz. 230).

Verontreinigingen van eenige yzerpraeparaten. B. Grützner heeft een 3 tal ijzerpraeparaten uit den handel, alle 3 opgenomen in de Pharm. Germ., onderzocht en daarin de volgende merkwaardige verontreinigingen gevonden: Liquor ferri subaccti. (Oplossing van ijzeracetaat). Deze vloeistof had een goed uiterlijk voorkomen en het verlangde s.g.; het ijzergehalte bedroeg echter slechts 1.43 proc. in plaats van 2,8—5 proc. Verder bevatte zij eene niet onbelangrijke hoeveelheid kalk, magnesia en vrij azijnzuur. Een verklaring voor de aanwezigheid van kalk en magnesia zou misschien te vinden zijn in de veronderstelling dat magnesiumhoudend krijt, in plaats van ammonia liquida gebruikt was om de ijzerchlorideoplossing neer te slaan. Liquor ferri oxychlorati. De oorspronkelijk heldere oplossing werd spoedig troebel en eerst na eenige weken was de bovenstaande vloeistof een weinig helder. Het s.g. der goed omgeschudde vloeistof was in overeenstemming met de pharmacopee; het ijzergehalte bedroeg 2,188 proc. (verlangd wordt 3.5 proc.) De phann. laat in eene verdunning van l = 20 met Ag N03 op afwezigheid van chloor reageeren. Daar het praeparaat deze proef niet doorstond werd verder onderzocht en het bleek thans, dat eene aanmerkelijke hoeveelheid ammoniumchloride aanwezig was. Bij berekening van de hoeveelheid Cl en Pe bleek het, dat men hier te doen had met een oxychloride van de formule 2 Pe 2 CI 0 -j- Fe2 (OH)„, terwijl de pharrnac. eeue samenstelling van minstens 8 mol. Pe2 (OH)0 tegenover l mol. Fe2 CI0 verlangt. Plet troebel worden der vloeistof moet toegeschreven worden aan het hooge gehalte aan ammoniumchloride, Liquor ferri sesquiehlorati. (Solutió chloreti ferrici). De phann. germ. verlangt, dat do ijzerchlorideoplossing eene geringe hoeveelheid oxychloride bevat om zeker to zyn dat er geen vrij zuur aanwezig is. Z|j laat daarop reageeren met thiosulfaat. In het onderzochte praeparaat leek die hoeveelheid oxychloride zeer groot. G. die eene quantitatieve bepaling daarvan wilde verrichten, deed dit door de hoeveelheid iodium te titroeren welke met en zonder toevoeging van zoutzuur uit kaliumiodide werd vrij gemaakt. In het laatste geval reageert alleen het ijzerchloride op het iodide, terwyl bij aanwezigheid van zuur het hydroxyde van het oxychloride in oplossing gaat en ook iodium vrij maakt. In beide gevallen ontstond or in de verdunde ijzerchlorideoplossing (l = 10) eeno afscheiding van hexagonale plaatjes van goudgele kleur. Het gunstigste voor het ontstaan van deze plaatjes was de vermenging van een oplossing van KI l = 25 met sol. chloreti ferrici l = 50.

Bij onderzoek bleek, dat deze kriatallotjes uit lood, yzer en iodium bestonden, vermoedelijk volgens do samenstelling Pb I 2 -h 2 Pe I2. In de ijzerchlorideoplossing kon dan ook lood, benevens zink aangetoond worden; het lood tot een gehalte van 0,067 proc. De aanwezigheid van deze beide metalen werd opgehelderd door de mededeeling van den fabrikant, dat de oplossing bereid was uit kristallen van PejCI0 welke in vaten van zinkblik bewaard waren. Bij vergelijkend onderzoek bleek het G. «.lat een gehalte van 0.02 proc. lood in ijzerchloride op deze wijze nog aantoonbaar is. (Pharm. Zeié. 1900 blz. 481).

Bepaling van het ijzergehalte van solutio ferri albuminata. O. Linde heeft een kritisch overzicht gegeven van de verschillende methoden voor ijzerbepaling in solutio ferri albuminata. Hij staat daarbij speciaal stil bij de methoden van Lüttke en L. van Itallie. De eerste kookt 20 gram ijzeralbuminaatoplossing j'met 20 c.c. water en 20 c.c. zoutzuur in een kolfje van 100 c.c. en vult na bekoeling tot aan de !• deelstreep met water aan. 20 c.c. van het filtraat laat hij gedurende een half uur met 0.5 gram kaliumiodide staan en titreert na bekoeling met thiosulfaat. van Itallie verwarmt 10 gr. albuminaatoplossing met 10 c.c. water en 10 c.c. zoutzuur, filtreert en wascht het afgescheiden eiwit zoo lang uit, totdat in het wasehwater met rhodaankalium geen ijzer meer aan te toonen is. Het flltraat wordt daarna verwarmd en met eenige c.c. '/io norm. kaliunipermanganaatoplossing vermengd. Vervolgens kookt men de vloeistof met eenige druppels alkohol en titreert na toevoeging van kaliumiodide met thiosulfaat. Linde vindt het verkieselijker om zooals Lüttke aangeeft slechts 20 c.c. van het filtraat te titreeren in plaats volgens v. I. de geheele hoeveelheid in bewerking te nemen. De behandeling met pernianganaat ter vernietiging van opgelost eiwit is volgens L. overbodig, maar wel bewijst dit oxydatiemiddel goede diensten ter oxydatie van ferroverbindingen tot ferrizouten. Bij verhitting van ijzeralbumiuaat met zoutzuur wordt n.l. een gedeelte van het gevormde ferrichloride door eiwit tot ferrochloride gereduceerd en daar ferrozouten geen iodium uit kaliumiodide vrij maken is eene voorafgaande oxydatie dus noodzakelijk. Volgens Linde wordt echter zoutzuur brj verwarming ook door permanganaat geoxydeerd, het daarbij ontstaande chloor is door verwarming niet te verwijderen en geeft door invrijheidstelling van iodium uit kaliumiodide aanleiding tot het vinden van een te hoog ijzergehalte. Daarom raadt L. het gebruik van verdund zwavelzuur in plaats van zoutzuur aan en komt ten slotte tot de volgende gewijzigde Lüttke—van Itallie methode. 20 Gram solutio ferri albuminata vermengt men in een kolfje van 100 c.c. met 20 c.c. water en 30 c.c. zwavelzuur (l + 5). Men verwarmt het mengsel op het waterbad tot het neerslag wit geworden is en vult na bekoeling tot 100 c.c. aau. Men filtreert 20 c.c. af, voegt druppelsgewijze zooveel permanganaat toe, dat de roode kleur eenigen tijd bestaan blijft, ontkleurt daarna zoo noodig met een paar druppels alkohol en laat de vloeistof vermengd mefc 2,5 tot 3 gram kaliumiodide gedurende een uur bij gewone temperatuur in eene stopflesch staan. Men titreert daarna met '|10 norm. thiosulfaat. (Apoth. Zeit. 1900 blz., 423).

De herkenning van ooniïne bij vergiftiging. Vitali en Stroppa hebben een toxicologisch onderzoek verricht naar aanleiding van een vergiftiging, die plaats gevonden had, na het eten van sla, die vermengd was met Gicuta virosa. Dit onderzoek stelde hun in de gelegenheid om de volgende waarnemingen te doen: Ie. Ofschoon in 't algemeen bij destillatie van zoutoplossingen der vluchtige alkaloïden gemakkelijk dissociatie plaats grijpt, waarmede een verlies aan alkaloïden gepaard kan gaan, werd bij destillatie van eene l proc. acetaaten tartraat oplossing van coniïne, geen spoor van dit alkaloïde in het destillaat waargenomen. 2. Bg het schudden met aether volgens de methode van Stas-Otto gaat ook uit zure oplossing eene niet onbelangrijke hoeveelheid coniïne in het uitschudmiddel over. 3. Vreemde kleurende stoffen, evenals mogelu'k aanwezige ptomaïnen kunnen van het alkaloïde afgescheiden worden, wanneer men de coniïne uit de atherische vloeistoffen, verkregen door uitschudden zoowel van de zure als ook van de alkalische oplossingen, eerst door schudden met azgnzuurhoudend water en daarna, na alkaliseering met bariumhydroxyde, door petroleumaether (kookpunt 40—60°) isoleert. 4. By de verdamping der waterige coniïnezoutoplossingen (azynzure of zoutzure) wordt, niettegenstaande alle mogelijke voorzorgsmaatregelen, het alkaloïde door de inwerking van warmte en zuur bruin. Deze verandering wordt

het beste vermeden, wanneer de zuro waterige oplossing van het alkaloïde mot loodacotaut vermengd en daarna door de vloeistof eon stroom zwavelzuurstof geleid wordt. Door loodsulflde worden al de kleurende stoffen neergeslagen terwijl de coniïne in oplossing blijft. 5. De voor coniïne karakteristieke reuk naar muizenurine is ook een zeer gevoelig herkenningsmiddel voor het geïsoleerde alkaloïde, daar zelfs bij eene verdunning van l = 10000, na verwarming deze reuk duidelijk waarneembaar is. 6. Verder geven de schrijvers de volgende kleurreactie aan: Men lost l gr. kaliumpennangaat in 200 gr. geconc. zwavelzuur op, men verkrijgt daarbij eene groene vloeistof door de vorming van het anhydride van perrnangaanzuur. Laat men eenige droppels van deze oplossing op een weinig coniïne vallen en roert daarna met een glazen staaf om, dan gaat de groene kleur in violet over. Deze kleursverandering moet niet toegeschreven worden aan hydratatie van het anhydride, daar de violette kleur na toevoeging van eene grootere hoeveelheid geconc. zwavelzuur onveranderd blijft. 7. Behalve de bekende verhouding van coniïue tegen de algemeene alkaloïdenreagentia wijzen de schr. vooral op het door Nessier'sch reagens te weeg gebrachte witte neerslag en op eene troebeling welke door trichloorazijnzuur in niet te verdunde oplossing verkregen wordt. Deze troebeling verdwijnt bij toevoeging van een overmaat van trichloorazijnzuur; wordt de oplossing bij zachte warmte tot droog verdampt, dan verkrijgt men eene rest, welke onder het microscoop fraaie naaldenbundels vertoont. 8. Ook de physiologische werking van coniïne is merkwaardig: een cavia en een kikker, welke elk eene hoeveelheid alkaloïdeoplossing ingespoten kregen, stierven binnen '/2 uur onder verschijnselen van paralyse welke zich het eerst aan de achterste ledematen openbaarde. (Chem. Bepert. 1900 blz. 170.)

Behandeling van wratton met formaline. • Daniel beveelt de 40 proc. formaldehyde-oplossing tegen wratten aan. De wratten worden daartoe met een houten staafje dat met formalineoplossing gedrenkt is goed ingewreven. Na 2—3 behandelingen zouden de wratten volgens de mededeeling van D. verschrompelen en daarna afvallen. De bewerking is niet pijnlijk, alleen als er kloven ontstaan is de applicatie een weinig gevoelig. (Apoth. Zeit. 1900 blz. 484).

Poging tot verklaring van het specifieke kleuringsvermogen van tuberkelbacillen. In de verhouding der tuberkelbacillen tegen over amilinekleurstoffen heeft men eene methode gevonden om deze micro-organismen in sommige gevallen met zekerheid te kunnen aantoonen. Zooals bekend is, berust deze methode op de eigenschap der bacillen om de basische anilinekleurstoffen moeilijk op te nemen, maar daarna weder hardnekkig vast te houden. Om deze omstandigheid te verklaren wees Hammerschlag er op, dat de tuberkelbacillen eene groote hoeveelheid vet bevatten. Volgens Helbiug kan dit echter de reden van het eigenaardige kleuringsvermogen niet zijn, daar ook volkomen ontvette tuberkelbacillen de reactie geven en andere vethoudende bacillen zich afwijkend gedragen. Eerder lijkt het hem waarschijnlijk, dat de kleurreactie toegeschreven moet worden aan het chitinegehalte der bacillen daar, Ie. chitine de bedoelde reactie geeft, en 2e. zooals Euppel aantoonde, het lichaam der tuberkelbacillen grooteudeels opgebouwd is uit stoffen die verwant zijn met chitine. (Apoth. Zeit. 1900 blz. 395).

Berichten. Geneeskundige Baad voor Overijssel en Drenthe. Door afwezigheid van onzen berichtgever, waren wij niet in de gelegenheid een verslag to geven van het verhandelde in de vergadering van den Geneesk. Raad voor Overijssel en Drenthe. De ons later toegezonden dagbladen bleven door treurige familieomstandigheden ongelezen, vandaar dat wij eerst thans kunnen laten volgen hot uitvoerige verslag van die vergadering, opgenomen in de Prov. Drenthsche en Asser Gourt. van 26 Juni. Hoofdzakelijk nemen wij over de discussie over het advies van mr. Oldenhuis Gratama, opgenomen in no. 8 van dit Weekblad. De heer E. Heidenho/f is het geheel eens met den heer Oldenhuis Gratama, dat een wot niet alleen moet uitgelegd worden naar wat er staat, maar naar hetgeen de bedoeling is van den wetgever. Dan echter is naar zyn oordeel ook aan to nemen, dat met den vooruitgang der wetenschap ook een ruimer uitleg aan de wet is te govon en dat onder het onderzoek der visiteorondo

commissie, behalve de geneesmiddelen, welke de apoIhukcr voorhanden moet hebben, ook de niet-verplichte geneesmiddelen, welke hij in de apotheek voorhanden heeft, vallen. Ook die medicamenten, die niet in de wet genoemd zijn, zullen dan op zuiverheid kunnen worden onderzocht. De heer J. S. Eyken meent, dat het juist is, dat de apotheker niet verplicnt is aan de visiteerende commissie mede te deelen, uit welke bestanddeelen ter aflevering gereed staande medicamenten bestaan, maar dat het een ander geval is met in de apotheek aanwezige medicamenten, niet in de pharmacopoea genoemd. Bij het vragen van inlichtingen daarnaar kan er'van schending van een recepten-geheim geen sprake zijn. De voorz. is het niet eens met den heer Meulenhoff, dat de geest van de wet op de uitoefening derartsenijbereidkunsl zoo ruim zoude kunnen worden, uitgelegd, dat volgens die wet onder de visitatie der commissie ook zoude vallen andere geneesmiddelen dan die in de apotheek aanwezig moeten zijn. Evenwel wijst spreker er op, dat bij de invoeringswet der Nederlandsche Pharmacopoea is bepaald, dat de geneesmiddelen, die niet voorhanden behoeven te zijn, voor zooveel zij in eene apotheek worden aangetroffen, aan het gewoon wettelijk toezicht zijn onderworpen. De bepalingen der beide wetten komen niet overeen. Het zoude echter overbodig zijn, dat de bepaling in de invoeringswet voorkomt indien de visiteerende commissie daaromtrent alleen een vriendelijken raad zoude kunnen geven en bij ondeugdelijk bevinden de strafbepalingen niet toepasselijk zouden zijn. Het bezwaar, dat de wetten niet overeenkomen, blijft bestaan, ook wanneer de commissie slechts een vriendelijken raad mag geven. Ook wijst spreker er op, dat art. 184 van het W. v. S. o.m. bepaalt, dat strafbaar is hij, die opzettelijk niet voldoet aan een bevel of vordering, krachtens wettelijk voorschrift gedaan door een ambtenaar met de uitoefening van eenig toezicht belast-of door een ambtenaar belast met of bevoegd verklaard tot het opsporen of onderzoeken van strafbare feiten en dat met dien ambtenaar wordt gelijk gesteld ieder, die krachtens wettelijk voorschrift, voortdurend of tijdelijk met eenigen openbaren dienst is belast. In art. 12 der wet op de uitoefening der artsenijbereidkunde nu staat, dat de apothekers alleen de recepten ter inzage mogen geven aan den geneeskundige, die ze voorschreef of den zieke behandelt, aan dezen zelf en aan de rechterlijke of geneeskundige ambtenaren, met het onderzoek van die recepten belast. Nu is het sprekers vraag of aan de volgens wettelijk voorschrift benoemde commissiën van visitatie, gelijkgesteld met de bedoelde ambtenaren, niet de bevoegdheid zoude kunnen worden toegekend inzage te nemen van de recepten, wat de heer Oldenhuis Gratama alleen beschouwt als te kunnen gebeuren, krachtens rechterlijk mandaat, door de geneeskundige ambtenaren. Misschien ware het van belang omtrent deze zaak eene rechterlijke beslissing uit te lokken. Art. 8 alinea l der wet op de uitoefening der artsenijbereidkunst toch zegt, dat de op recept te leveren geneesmiddelen nauwkeurig volgens het recept en van deugdelijke bestanddeelen bereid moeten zijn. Hoe is dat voorschrift te controleeren zonder inzage der recepten? Een ideale toestand zoude zijn, dat alles wat in de apotheek aanwezig is goed moet zijn. Is de apotheker niet verplicht iets te hebben en heeft hij het, maar niet goed, voorhanden, dan is het beter, dat hij het in 't geheel niet voorhanden heeft. De heer Oldenhuis Gh-atama zegt, dat, wanneer men de wet naar den geest en naar den letter opvat, daarom nog geen uitbreiding mag worden gegeven, zooals de heer Meulenhoff wil, aan de bepalingen der wet. Op grond van een rapport eener commissie van visitatie houdende bevinding van niet-deugdelijkheid van niet verplicht aanwezige geneesmiddelen, kan zijns inziens geen straf worden uitgesproken. In het door spreker in zijn advies aangehaalde arrest van den Hoogen Raad staat dit ook duidelijk. Den heer Rijken doet spreker opmerken, dat hij geantwoord heeft op de vragen, zooals die hem waren gesteld. Spreker houdt tegenover het gevoelen van den voorzitter vol, dat do commissie van visitatie niets moer zal kunnen doen, by ondeugdelijk-bevinding van nietverplicht aanwezige geneesmiddelen, dan den apotheker een vriendelijken raad geven. Art. i alin. 3 der invoeringswet van de Pharmacopoea is dan echter overbodig, zegt de voorzitter. In andere wetten komt wel meer overbodigs voor, o.a. in art. l der woningwet, waarin voorkomt, dat do volkshuishouding is een voorwerp van do aanhoudende zorg der gemeentebesturen. Dat artikel kan in eene algemeene wet worden opgenomen, in eene speciale wet als do woningwet kan het worden gemist. Hoe meer artikelen in een wet, des te meer wegen om af te dwalen, des te meer oorzaken van stryd. Wat art. 184 van het W. v. S. aangaat, do redeneering

van den voorzitter zoude opgaan 1. indion do commissiën van visitatie gelijk gesteld konden worden met de geneeskundige ambtenaren, wat strijdt niet hetgeen voorkomt in de wet, regelende het Geneeskundig Staatstoezicht, waarin gesproken wordt van de ambtenaren (de inspecteur en de adjunct-inspecteur) en de commissie; 2. indien de commissie handelde krachtens wettelijk voorschrift, wat zij niet doet, zoodra zij hare bevoegdheid te buiten gaat en meer inlichtingen vraagt dan waartoe de wel haar bevoegdheid verleent. Een wettelijk voorschrift verbiedt den apotheker aan de commissie inlichtingen te geven omtrent recepten en het staat bij spreker onomstootelijk vast, dat geen rechterlijk college een apotheker zal straffen, omdat hij weigerde die inlichtingen te geven. Spreker stemt toe, dat de bepalingen der beide dooiden voorzitter genoemde wetten niet overeenstemmen, m:iar indien de wetgever gewild had, dat de strafbepalingen van de wet op de uitoefening der artsenijbereidkunde toepasselijk waren op de invoeringswet, had hij dat bepaaldelijk dienen aan te geven. Die strafbepalingen kunnen niet maar zoo stilzwijgend worden overgenomen en do in de apotheek aanwezige niet-verplichte geneesmiddelen vallen niet daaronder. De commissie heeft alleen wettelijke opdracht ten aanzien der verplichte geneesmiddelen en is dienaangaande alleen in de rechtmatige uitoefening van haar ambt. Een strafvervolging betreffende niet-verplichte geneesmiddelen zal dus geen succes hebben. Ook spreker zoude gaarne bepaald zien, dat gereed gemaakte medicamenten aan controle onderworpen waren; dat is van groot belang, daar het nu onmogelijk is te onderzoeken of zij uit deugdelijke bestanddeelen bestaan. De heer dr. H. A. Middendorp meent, dat het, wanneer de aanwezige niet-verplichte geneesmiddelen in een apotheek niet gecontroleerd worden, ook niet noodig is, dat de geneesheeren, die geneesmiddelen afleveren, een lijst opzenden van de voorhanden geneesmiddelen. De voorzitter zegt, dat de lijst volgens art. 9 der wet regelende de uitoefening der geneeskunde door de genees, heeren moet worden opgezonden. Daarop moeten voorkomen de verplichte geneesmiddelen. De geneesheer mag andere middelen hebben; zet hij die op de lijst dan moet hij" ze hebbeu. De heer R. Karsten zegt, dat de wet dus grooter eisenen stelt aan de geneesheeren dan aan de apothekersDe heer J. W. Welcker zegt, dat de wet, die anderen dan de daarin bevoegd verklaarden verbiedt de artsenij bereidkunst uit te oefenen, niet zorgt voor controle op aflevering van deugdelijke medicamenten door de bevoegden. Dat dient een gewetenskwestie te zijn voor den wetgever en er is .geen scherper oordeel over de wet mogelijk dan dat gebrek aan controle. Spreker meent, dat de apotheker, wanneer hij geen deugdelijke medicamenten maakt, zooals hem door de wet duidelijk wordt voorgeschreven, staf baar is. De visiteerende commissie kan dus, optreden voor de geneeskundige ambtenaren, zijns inziens inzage der recepten vorderen om de al of niet ondeugdelijkheid te constateeren. Naar sprekers oordeel is het niet noodig, dat zij speciaal daarvoor is benoemd of aangesteld. Bij ervaring toch weet spreker, dat een opzichter dikwijls wordt beschouwd als een waarnemend havenmeester zonder dat dit in de wet staat en dat op proces-verbaal van dien tijdelijken beambte zonder benoeming of aanstelling personen zijn gestraft. De voorzitter meent, dat de zaak thans voldoende besproken kan worden geacht. Hij dankt den heer Gratama voor de moeite, in het werk gesteld, en voor het belangrijk advies en de belangrijke mededeelingen. De heer Meulenhoff wenscht naar aanleiding van het jaarverslag van den inspecteur op te merken, dat deze in een advies aan den Minister, in dat verslag opgenomen, als zijne meening te kennen geeft, dat hij zelfs niet kan inzien, dat de Staat goed doet met aan onbevoegden de uitoefening van het beroep te verbieden. Spreker vindt dat nog al kras, vooral van iemand, die de wetten moet uitvoeren. Evengoed als tegen het ver-. valschen van waren moet de wet, naar spr. oordeel, tegen kwakzalverij waken. De voorzitter zegt, dat het advies persoonlijk van hem is uitgegaan en hij persoonlijk dat gevoelen heeft. De strafbepalingen tegen onbevoegde uitoefening sorteeren geen effect. Hij meent, dat de Staat moet zorgen, dat er personen zijn, die de bevoegdheid hebben, die het weten. Het publiek moet dan weten wien te kiezen, den bevoegde of den onbevoegde. Spreker wijst hierby op het feit, dat een deel van eene commissie uit den Geneeskundigen Raad voor Groningen en Friesland meent, dat de verkoop van geneesmiddelen moet vrijstaan, tot welk deel prof. Krabbe behoort. Niettegenstaande sprekers persoonlijke opinie heeft spreker steeds de wet gehandhaafd en zal hij dat steeds blijven doen met alle kracht.

Duitsohland. De besluiten der Goworbe-Commission jj uit den Deutschen Apoth. Vcrein, welke wij voor een paar maanden hebben medegedeeld, die een punt van beraadslaging zullen uitmaken op de algemeene vergadering dier Vereeniging, worden in de verschillende Kreissversaninalungen druk besproken. Te voorzien is dat de algemeene vergadering er zich zal mede vereenigen; ofschoon er teekenen zijn die doen vermoeden, dat de Regeering met een dergelijke oplossing niet zal mede gaan. Zoo sprak de vroegere voorzitter van den Verein Froelich, die thans als Med. Assessor aan het Pruisische Ministerie is verbonden in de bijeenkomst der Berliner Kreisse tegen de besluiten en liet zich ook de Hamburger Med. Assessor Jungclaussen ongunstig over de besluiten uit. Het schijnt, dat de commissie zich te veel op het standpunt der apothekers-eigenaars heeft geplaatst en hoewel dit alleszins verklaarbaar is, kan men vooruit verwachten dat eene regeling die niet rekening houdt met de belangen van anderen en niet rnedegaat met den tijdgeest niet geschikt is om de zoo lang reeds in voorbereiding zijnde rijkswetgeving op pharmaceutisch gebied tot een goed einde te brengen, Door een vertegenwoordiger der Pharmaceutische Vereinigung is reeds gedreigd met eene agitatie van den kant der conditioneerende apothekers zoo de besluiten der Gewerbe-Cornmission namens den Duitschen apothekersstand aan de regeering als grondslagen voor eene wetgeving worden aangeboden, een bedreiging, die, vooral om de wijze waarop zij werd uitgesproken o. i. terecht werd verworpen.

Gelegenheidsaanbod van 50 exemplaren!!!

Praktisches Handbuch für APOTHEKER, AERZTE und DROGISTEN herausgegoben von

A. BRESTOWSKI,

2 dln. groot 8 n . elk van ongeveer 1000 bladzijden, in twee sieii-ïie Bevatten uiet ijugtitel (splinternieuw).

Prijs slechts f 8,25. Door toevallige omstandigheid kocht de ondergeteekende van den uitgever «Ie laatste 5O exemplaren van dit standaardwerk, waarvan de nitgaafprijSi ïngenaaid f 37,50 is, iit tv/cc «Uu. gel», f 4O. Na ontvangst van postwissel groot l 8,25 wordt zoolang de voorraad strekt, één exemplaar goed verpakt en franco toegezonden. T. H. YTSSïA, Boekhandelaar-Uitgever, 's Herlogenbosch. Zie bericht in No. Il (14 juli) van dit Blad.

ra Dr. J. e. C. v WENS, (naton Br. BOUD TAS DIJffl), Oostzeedijk 212, Rotterdam. Bureau v. ScMMijL iciictpcï en Bacteriologisch oiitazoei C o n t r 6 J c . ü si d c r K w c k i u g e u. S407.

Gelegenheid voor practisch werken in het LABORATORIUM. OPLEIDING VOOR SCHEIKUNDIGE EN BAGTERIOLOOG, bijzonder voor I3amïel e«i Industrie.

Onderzoekingen tegen verminderd Tarief voor H.H. Medici en Pharmaceuten. Engeland. De zoogenaamde Company's bill, die CURSUSSEN" voor eerstbeginnenden in Scheikunde en Bacteriologie. De Bacteriohet bestuur van vennootschappelijke apotheken zal logische onderzoekingen worden in het Instituut verricht door Dr. H. J. VAN 'T HOPP, regelen, en waarover wij reeds meermalen hebben Bacterioloog aan de Rolterdamsche waterleiding, die ook den Cursus in Bacteriologie leidt. bericht, is, na reeds een paar jaar in behandeling te zijn geweest, in 2de lezing in het Lagerhuis aangenomen. Het ontwerp is thans aan het Grand GomVerschenen bij D. B. CENTEN, Amsterdam: mittee on Trade ter nadere overweging gegeven, 819 ,9 t waardoor de eindbeslissing wordt vertraagd. Krachtige agitatie van den kant der apothekers kan nu verwacht worden. 8.

e fiecemuur

DOOR

Zwitserland. In October 1899 werd door den Regeerings-raad van het kanton Basel —Stadt eene verordening vastgesteld, waarin o. a. de bepaling voorkwam, dat voor de receptuur, de door het Saniteits departement, vertegenwoordigers uit den apothekersstand gehoord, vastgestelde geneesmiddel-taxe verbindend is, terwijl slechts aan openbare of ten algemeene nutte opgerichte instellingen rabat mag worden verleend. Tegen deze bepaling kwam een apotheker bij den Bundes-Rath in verzet, omdat de verordening zoo werd uitgelegd dat de taxe ook als minimum-taxe moest dienen om te voorkomen, dat door goedkoopte slechte geneesmiddelen geleverd werden. De Bondsraad heeft nu den Regeeringsraad van het kanton Basel Stadt uitgenoodigd de verordening zoo te wijzigen, dat de minimum-tase voor den verkoop van geneesmiddelen wordt opgeheven.

5'

is.r

P. VAN DER WIELEN,

?

fr

Apotheker en Assistent bij het Onderwijs in do Pharma.de en Galonica aan de Universiteit te Amsterdam. Met 5 figuren in den teJcst. Prijs: / 0,75; fr. p. p. f 0,80. P. VAN DER WIELEN. Waarde-bepaling van eenige medicinale Zeepen. Bekroond antwoord op do Prijsvraag, uitgeschreven door de Commissie van Beheer over het Opwijrda-Foncls. Prys: f 1,00; fr. p. p. f 1,05. Nog slechts enkele ex. voorhanden.

fr

ADVERTENTIES. Voor de vele bewijzen van deelneming, ondervonden bij het overlijden van onze innig geliefde Echtgenoote en Moeder, betuigen wij onzen hartelijken dank. D. B. CENTEN. D. B. CENTEN Jr. C. H. CENTEN. AMSTERDAM, 13 Juli 1900, De aandacht van H.H. Apothekers en Pharmaceutische Studenten wordt gevestigd op het in dit No. aangekondigde en tegen zeer lagen prijs verkrijgbaar gestelde standaardwerk: ïïrestowski, Handwörterbuch der Pharmacie.

Apotheker. Gevraagd voor O. Indië een jong ongehuwd Apotheker, op gunstige couditiön en goede vooruitzichten. Fr. br. motto „Apotheker", Alg. Adv. Bur. R. J. FUIK, den Haag.

J. DEMEL1NNE

BOLDBff l Prospectus op aanvrage verkrygbaar.

Dr. J. K. v. i.

Voor H.H. Apothekers verlaagd tariei.

. Dr. ¥ J. Proost,

Aohtergracht 14 — (Adolf ter Cock) — Amsterdam.

Pharmaceutische Praeparaten, Chemicaliën, Verbandstoffen, Drogerijen, enz. en-gros. B E C K E R ' S S O M S , Westzeedijk 57, Rotterdam Fabrikanten van Wetenschappelijke, Scheikundige, Apothekers- en andere

Apotheker te Maastricht, vraagt zoo spoedig mogelijk, of voor 1°. Augustus eene ASSISTENTE.

World's Columbian Exposition te Chicago 1893, DRIE hoogste bekroningen. Exposition Universelle d'Anvers 1894, „&EAND PEIX", Bakkeriï-Tentoonstelling te Amsterdam, Eere-Diploma en Silv. Med., geschenk van H. M. de Koningin-Regentes,

Apotheker Zaandam, vraagt tegen half Augustus eene Assistente intern. Aanbiedingen met opgave van condities.

En eene Medaille van K.H. M-M. de Koningin Wilhelmina en de Koningin-Regentes Grooto Internationale Wedstrijd- van Voedingsmiddelen en Hygiène, Paleis voor Volksvlijt ta Amsterdam 1895, Hoogste onderscheiding: „GRAND PRIX",

Wereli-TeiitoousMlii Anisterto 1895, Hoopte oiÉrsclieli: EEBEIRUIS


Naarnlooze Vennootschap

ÜTERMOHLEN & Co. jWeesperzijde 99.

Directeur: C. F. UTERIVSöHLEN.

37e Jaargang.

N". 11.

14 Juli 1900.

Amsterdam.

Gerechtigd tot het voeren van het Wapen van H. n. de Koningin-Weduwe.

1XTRACTA fLUIDA „FRIGIDE PARATA

Bekroond te AMSTERDAM, ROME, 's HAGE, AMSTERDAM, GENÈVE, DORDRECHT rnei de Hoogste Onderscheiding. De fabriek dtaat onder toezicht van de Heeren Dr. G. HONDIUS BOLDINGH, DR. J. K. VAN DER HEIDE en B. A. VAN KETEL , Bacterioloog.

T W E E D E BLAD.

Gecomprimeerde - Gesteriliseerde Watten in rolvorm.

Wetenschappelijke Mededeelingen.

!

Meter lan

Een strook watten van de gewone dikte, 4 /2 S en 10 of 20 c.M. breed, is opgerold en geperst tot eene rol van 10 c.M. diameter. Deze rol zit in eencarton, met een gleuf aanjlenjjovenkant, waardoor de watten worden getrokken. Na sterilisatie wordt deze carton geplaatst in een stevige glacé (sartonnen doos met klapdeksel. per kilo f 1,35. EXTRACT. CASCARAE SAGRAD. FLUID. per 5 kilo „ 1,30. EXTRACT. CASCARAE SAGRAD. PLUID. per 100 gr. „ 0,50. EXTRACT. CASCARAE SAGRAD. INSPISS. per kilo „ 4,00. EXTRACT. CASCARAE SAGRAD, SICC. EXTRACT. CASCAR. SAGR. DESAMAR. FLUID. » 1,90. EXTRACT. CASCAR. SAGR. DESAMAR. SICC. per 100 gr. „ 0,80. EXTRACT. COCA FLUID. per kilo „ 6,00. per 100 gr. „ 5,80. EXTRACT. COCA SICCUM per kilo „ 5,75. EXTRACT. COFFEAE FLUID. per 100 gr. „ 1,25. EXTRACT. COFFEAE SPISSUM EXTRACT. COLAE FLUID. por kilo „ 5,00. por 100 gr. „ 4,90. EXTRACT. COLAE SICCUM per kilo „ 3,60. EXTRACT. CONDURANGO FLUID. por 100 gr. „ 1,20. EXTRACT. CONDURANGO INSPISS. EXTRACT. CONDURANGO SICCUM 2,00. » EXTRACT. FRANGULAE FLUID. per kilo 2,75. EXTRACT. GOSSYPII FLUID. 3,20. per 100 gr. „ 2,50. EXTRACT. GOSSYPII INSPISS. EXTRACT. GOSSYPII SICCUM u w n n 3,20. EXTRACT. HAMAMELIS FLUID. per kilo „ 3,75. per 100 gr. „ 3.50. EXTRACT. HAMAMELIS SICCUM EXTRACT. HYDRASTIS CANAD. FLUID. per kilo „ 7,00. minstens 2°/0 hydrastine. EXTRACT. HYDRASTIS CANAD. FLUID. per 5 kilo „ 6,90. per 100 gr. „ 3,60. EXTRACT. HYDRASTIS CANAD. SICCUM. niet 10% hydrastine. per kilo „ 5,50. EXTRACT. PISCIDIAE ERYTHRIN. per 100 gr. „ 5,00. EXTRACT. PISCIDIAE ERYTHR. SICCUM EXTRACT. PSYDII PYRIFERI FLUID. per kilo „ 7,00. EXTRACT. PSYDII PYRIFERI SICCUM per 100 gr. „ G.50. EXTRACT. RHOIS. AROMATIC. FLUID. per kilo „ 3,75. EXTRACT. RHOIS. AROMATIC. SICCUM per 100 gr. „ 3,50. EXTRACT. SECALIS CORNUT. HELDER ) a , ., Oplosbaar.VoldoendeaandeeischenderPh.N.Ed.ini pei EXTRACT. SYZYGII JAMBOL. FLUID. e GORT. per kilo 5,00. EXTRACT. SYZYGII JAMBOL. SICC. e GORT. per 100 gr. 4,50. EXTRACT. SYZYGII JAMBOL. FLUID. e SEMIN. per kilo 6,00. EXTRACT. SYZYGII JAMBOL. SICC. e SEMIN. per 100 gr. 5,50. EXTRACT. STIGMAT. MAïDIS. FLUID. " per kilo 3,40. EXTRACT. STIGMAT. MAïDIS. SICCUM. per 100 gr. 8,80. EXTRACT. VIBURNI PRUNIFOL. FLUID. per kilo 2,75. EXTRACT. VIBURNI PRUNIFOL. SICCUM. per 100 gr. 2,00. EXTRACT. FILICIS MARIS AETHER. per 100 gr. 2,40. Voor H.H. Collega's, die hun extracten zelf bereiden: PULVIS CASCAR. SAGR. (ruim l jaar oud) per kilo „ 0,65. PULVIS HYDRAST. CANAD. (hoog alcaloïdgehalte) „ „ „ 4,50. De andere poeders tegen concurreerende prijzen. Al mijn praeparaten worden zonder prijsverhoogm? geleverd door „DE ONDERLINGE PHARMACEUTISCHE GROOTHANDEL".

J. H. K. SMEETS,

Het is de meest praktische verpakking voor steriele watten.

J.

LEVERANCIERS van

groen, wit en gekleurd. Stopflesschen, wit en gekleurd Glas, met liooge en platte dekselstoppen, tot de meest concurreerende prijzen. Zalfpotten van porselein niet celluloid- en houten deksels. Pillenflesschen met ceïluloïd-, houten-, nikkel- en nikkelbiikdeksels, Specialiteiten tot het installeeren van volledige Apotheek-Inrichtingen met en zonder ingebrande etiketten.

Kantoor en Magazijn: Geldersche Kade No. 20-24.

sche

Ned

Stoom 'Dr

•J. J A

Lijnbaansgracht 344|7 AMSTERDAM.

Medicijnglas-Fabrieken van ••^•k

n

BMm ««••§ «KB «B^.

vlli. J. H. Thöne 4 Co. STEEDS V O O R R A D I G :

PRIMA QUALITBIT MEDICIJNGLAS, in wit, half wit en bruin glas.

STQPFIESSCHEN, wijd- en nauwm., tot den bekenden prijs. Verder: Potjes en Piltenfl. inetcell. en houten deksel, Spanen en Cartonncn Doozen en alle verdere Apotheekbenoodigdheden,

Magazijnen: AMSTERDAM - ROTTERDAM - GRONINGEN. Geldersche Kade 77. P.S. Prijscourant wordt op aanvraag franco toegezonden.

Haringvliet 27.

Ged. Zuiderdiep 297. * y'

\ med.

APOTHEKER, UTRECHT.

in alle doseeringen. Slechts in orig. doosjes a 100 stuks. EENIG ADRES: D. B. Pat. N°. 82415 in alle doseeriagen. Sleohts in orig. doosjes a 100 stuks. Prol. Dr. SOMMERBRODT'S Kreosotcapsules in alle mengingen Specialiteit: Capsulae operculatae in onovertroffen samenstelling, geheel Nieuw! Capsules o. Gonorol 0,3 en 0,5 (ÏÏEINE & Co.) Plao. a 15, 20, 30 Alle andere Gelatine-Capsules en Paarlen, hard en elastisch, met alle

en doseeringen. zonder concurrentie. en 40 st. Capsules o. lodosolvin 0,5 (BRANDT). Origin. verpakking gewenschte vullingen, beveelt aan tot de goedkoopste, concurreerende prijzen pril de

Gelatine-Capsules-Fabriek van

Supra fijnen Spiritus alsmede: geiaethyleerden Spiritus in alle sterkten, levert togen oonourreerende prüjzen

de firma M. P. POLLEN & ZOON, ta ROTTERDAM,

D. v. d. KIEBOOM WIJNHANDELAAR

Kloveniersburgwal 45,

AMSTERDAM.

Direct geïmporteerde Bordeaux, Port, Sherry en Madeira etc.

Zuivere Cognac. IMPORT en EXPORT.

Kantoor; KEOVEKIEKSBPRGWAI, 45.

BOLTZMAM-& Dr. POPPE, HilVMOVER-LIMMER, PHARMACEUTISCHE HANDELSYEREENIGING, AMSTERDAM.

Pure American Mineral Yelly gedeponeerd fabrieksmerk IMPERIA!/, sinds jaren bekend als de beste en goedkoopste AMERIK. VASELINE voor medicinaal en technisch doel,'wordt in 7 verschil--' lende soorten geleverd in vaten en blikken van 5 Eng. ponden in kisten van 50 blikken. Bij alle H.H. Drogisten en Apothekers te bekomen; voor En-gros uitsluitend bij den alleen-importeur

B. H. SCHELLING, Groothandelaar in OLIËN, VASELINE, etc. KOTTEKDAM. OPGERICHT 1879.

S

f S «> 8>

t*

SPËÜYT, HÏLLEN & Go, loetetxasit

Verbandstoffen-Fabriek

Aseptische en Antiseptische Verbandstoffen en Artikelen voor Ziekenverpleging.

Specialiteit aseptisch Jodoformgaas, gecontroleerd en gesteriliseerd volgens de methode van Dr. G. EOMIJN.

HERFST & CO

J.l.LJJ.i.L U-L

00

VU.?

Wijn- en Cognac-Importeurs.

'1-BtBPHoÓN No. 2697. KiiuiCHhant 38, Ainglerdiuii. P ROEFMANDJES: 3flesschenMedoc . 6 llesschen Medoc . . . 3 , Rijnwijn 6 „ Rijnwijn . . 3 „ Port . 3 . Port . . . 3 Madeira 3 „ Madeira . . 6 „ echte pr. Ougnac De wijnen zgn gegarandeerd zuiver. Pranco, (ogim postwissel of rembours. GOEDKOOPSTE ADRJJS VOOR WEDERVERKOOPEUS. — VRAAG PRIJSCOURANT.

f7,65

f16,-

Industrie- en Handelsvereniging C. VAN EPENHUiJSEN Chemisch zuivere zouten. Praeparaten voor scheikundig onderzoek. Ruw Zwavelzuur, Zoutzuur, Salpeterzuur. Ammoma hquida in verschillende sterkten. Gedistilleerd water, chemisch zuiver.

AMSTERDAM Opgericht A' OPWIJKDA'S DRUKKERIJ — DIEREN.

O.

^ S f? 5! f* 3 &§ o l 8-5 t? E* »-c*

De maatanalytische bepaling der plantenalkaloïden door meting van de hoeveelheid zuur benoodigd tot de vorming van neutrale zouten. Onder dit opschrift opent prof. Kippenberger in liet Zoitschr. f. anal. Chemie (1900 blz. 201) eene verhandeling over de analytische chemie der alkaloïden. Aan deze interessante studie, het resultaat van een aantal onderzoekingen waarvan de uitkomsten in tabellen zijn overgelegd, is het volgende ontleend : Bij de maatanalytisclie bepaling van alkaloïden maakt men gebruik van de kleursveranderingen, die de indicatoren ondergaan op het punt dat de vorming van de neutrale zouten der alkaloïden met het zuur dat voor de titratie gebezigd wordt, tot stand komt. Althans dat Dieent men te kunnen bereiken. Volgens K. is dat niet altijd het geval, er komen n.l. zooveel factoren in het spel' dat het noodig is zich volkomen rekenschap te geven van de verhouding der indicatoren, alkaloïden en zuren onderling. Men. mag n.l. niet uit het oog verliezen, dat de indicatoren zuren zijn, die met de alkaloïden ook zouten vormen. K. onderzocht eerst een aantal indicatoren tegenover Vso norm. zwavelzuur en l/SQ norm. natronloog en schifte op die wijze de indicatoren die niet volkomen gevoelig waren. Hij verdeelde daarbij de gebruikelijke hoeveelheid van de indicatoren in 50—80 c.c. water en bepaalde in die verdunning hunne gevoeligheid. Daarna werden van een aantal alkaloïden oplossingen bereid in overmaat van '^o norm. zuur en onder aanwending van de verschillende indicatoren getracht met V5o norm. alkali terug te titreeren. De uitkomsten daarbij verkregen liepen zeer uiteen. Slechts bij een deel der bepalingen stemden de uitkomsten overeen niet de berekeningen, voor een deel waren de uitkomsten te hoog, voor een ander deel te laag. De resultaten van zijn onderzoek vat K. samen in de volgende conclusie: Gelijkmatigheid en nauwkeurigheid van de uitkomsten bij de quantitatieve bepaling der alkaloïden door titratie onder aanwending van indicatoren wordt slechts verkregen wanneer: a) het alkaloïdezout in de waterige oplossing zoo min mogelijk gedissocieerd is, waarbij het zwavelzure zout in de gunstige positie verkeert; b) het molecule indicator (dat als zuur fungeert) — alkaloïde (base) zich door geringe dissociatie kenmerkt, hetgeen het geval is wanneer 1) het alkaloïde een sterk basisch karakter bezit, de indicator echter een zwak of betrekkelijk zwak zuur is, of 2) het alkaloïde eene slechts middelmatig sterke base is, die echter in haar basisch karakter affiaiteitswerking vertoont, die met de affiuiteitswerking van den zuren indicator gelijkwaardig is. In 't algemeen mag ook de indicator als zuur geen sterkere affiniteit tot de alkaloïdebase bezitten clan het zuur, dat tot de titratie gebruikt wordt. Yoor de praktijk van belang is de volgende tabel. Daarin zijn achter elk alkaloïde de indicatoren aangegeven, die bij de titratie gebruikt kunnen worden ; de meest geschikte zijn cursief gedrukt, de minder goede, doch nog bruikbare, zijn tusschen haakjes geplaatst. Atropine: loodeosine, (methyloranje), azolithmiue, haernatoxyline, lakmoïd, cochenille, uranine. Morphine: (loodeosiue), Gochcnillo, lakmoïd. Aconitine: loodeosine, azolilhmine, haemutoxylino, cochenille. Yeratrine: loodeosine, haematoxylino, cochenillo, lakmoïd. Thebaïne : loodeosine, uranino (haematoxyline), cochenille, lakmoïd. Codeïne: loodeosine, (azolithmino), uranine, haomatoxyline, cochenille, lakmoïd. Emetino : loodeosine, (azolithmino), curanino, (haomatoxyline), cocJienüle, (lakmoïd). Cocaïne : Lakmoïd, uranine, cochonille, haematoxyliiie. Strychnine: loodeosine, awlühmlne, (uranine), haomiitoxyline, cochonille, (lakmoïd). Brucine: loodeosine, azolithmino, (uranine}, haematoxyline, cochenille, (lakmoïd). Nicotine : (loodeosine), (uranine), (cochenille), lakmoïd. Coniïne: loodeosine, (mothyloranje), uranine, (azolithmino), haomatoxylino, alkanine, cochenille,, lakmoïd, congorood.

Sparteïne: Azolithmino, (uranine), haemaloxijline, phenolphtaleïne, alkanine. Chinine : AzolUhminc,uïminc, haematoxyline, lakmoïd. Pelletierine (punicino): (Joodoosinu), uranine, cochenille, (lakmoïd), azolithmine. Pupaveiïne: lakmoïd. Narcotine: (methyloranje), lakmoïd. Narceïne: 0. Coffeïne: 0.

Over het vervangen van suiker door saccharine in pharmaceutische praeparaten. Stropen en andere met suiker bereide vloeistoffen zijn aan bederf onderhevig. Volgens E. Crouzel zou men de suiker door saccharine en glyceriue kunnen vervangen. De suiker dient bij dergelijke praeparateu vooral als zoetmakend middel en ten deele ook orn sommige werkzame bestanddeelen gemakkelijker in oplossing te brengen. Men kan dus met saccharine den graad van zoetheid regelen en door toevoeging van glycerine de oplosbaarheid bevorderen. Geneesmiddelen op deze wijze bereid zijn niet aan bederf onderhevig, ter wijl de onschadelijkheid van saccharine (volgens C.) bewezen is. Voor de bereiding van pastilles en pasta's zou suiker in gebruik kunnen blijven, daar saccharine een te klein volumen heeft. (Chem. Itepert. 1200 bh. 148).

Berichten. Als voorzitter van liet 9de Intern, pharmac. congres te Parijs zal, nu de eerst gekozen voorzitter Prof. Planchon overleden is, optreden de bekende Parijsene apotheker A. Petit. De nieuwe uitgave van het Arzneibuch für das Deutsche Reien zal in Augustus verschijnen. Zij treedt in werking met l Januari 1901.

Apothekers-examen. Leiden. Aantal candidaten 5. Teruggetrokken 3 candidaten. Afgewezen l candidaat. Geslaagd l candidaat. te weten: de Hoer "W. Ittman, geb. te Leiden. Amsterdam. Tioccde zitting. 2e Groep. Aantal candidaten G. Afgewezen geen. Geslaagd G. te weten: De Heer Pietcr Albertus Adama van Schcltema Jr„ geb. te Amsterdam. De Heer Theodoor Josephus David Johannes Haringx, geb. te Venlo. De Heer Adrianus Nicolaas Josephus Mari do J ongh, geb. te Amsterdam. Mejuffrouw Johanna Baptista Massee, geb. te Goes. Do Heer Gornelis Nicolaas Venlet, geb. te Zaandam. Do Heer Leonardus Warmolts, geb. te Amsterdam.

Apothekersbediende-ezamen. 29 en 30 Juni,

2 on

3 Juli.

4- en

5 Juli.

G en

7 Juli.

Breda. i Geüxaminecrd vijf vrouwelijke candidaten. Geslaagd: Mej. J. M. Schmidt, geb. te Amsterdam. Geëxamineerd vijf Yrouwel.candidaten. Geslaagd : Moj. J. C. Rinkel, geb. te Hilversum. „ J. M. do Regt, gob. te Rotterdam. Geëxamineerd vijf vromvel. candidaten. Geslaagd: Mej. N. van do Wetering, gob. to Rotterdam. Geëxamineerd vijf mannel, candidaton. Geslaagd : de Heer P. J. Wüteringa, gob. to Amsterdam. „ „ P. A. Houborg, geb. te Rotterdam. „ J. Ketting, geb. to Rotn terdam,

9 eu 10 Juli. Goüxauünuunl vijf vrouwol. candidaten. Geslaagd : Mej. R. do Vries, geb. te Delfzijl. „ D. E. Hoopman, geb. te Rotterdam. 11 en 12 Juli. Clcüxaminoerel vior vromvel. candidaten. Geslaagd : • Mej. E. B. Jolly, geb. te 'sGravenhage. „ S. H. G. Frerichs, geb. te Rotterdam. En hiermede zijn de examens in deze zitting te Breda afgeloopen. Zwolle. 9 Juli. Geëxamineerd twoo vrouwol. candidaten. Geslaagd: Geen.

Personalia. Vertrokken uit Sneek: P. Volders. Gevestigd te Amsterdam: W. van der Linden en G. Bekkers; te Haarlem: D. L. Keur. Te Amsterdam zijn geslaagd bij het theoret. apoth. examen de dames A. D. J. Stoutjesdijk en IJ. J. J. Kuipers.

Boekaankondiging. Verschenen: Een antwoord op de verzuchting van het Rechtsgeleerd lid v/d Gen. Raad voor Noord-Holland door G. Wieringa — Arnhem. "Wij hopen spoedig gelegenheid te hebben op deze brochure terug to komen.

ADVERTENTIËN. In het St. Elisabeths-Gastnuis te Haarlem wordt gevraagd liefst Apothekeres, voor de vervaardiging van verbandmiddelen en de zorg voor de operatiekamer. Salaris f aso—400. Brieven franco aan de Directrice.

PROVISOR^ In eene der steden van Gelderland wordt liefst niet Aug. of Sept. een PROV1SOR gevraagd. Brieven franco, onder Lett. M. A., aan liet Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Tegen 1 Sept. te 's Gravenhage gevraagd eene flinke geroutineerde Assistente, interne. Brieven franco, onder Lett. S., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

wordt tegen 15 Augustus gevraagd een mannelijk bediende externe. Aanvankelijk salaris f 700. Goode getuigschriften vereischto. Brieven franco, onder Lett. Q. M., aan hcv, Bureau van dit Blad, to Amsterdam.

C. ALBARDA firma PLANTENGA en ALBARDA Apotheker Leeincarden, vraagt 1°. Augustus ocu bediundo ext., vlug en accuraat in de receptuur en bekend met handverkoop.

Apotheker Baarn, vraagt eene llinke ervaren Assistente of een m. bediende met goedou aanleg, P. G. te Utrecht, vraagt tegen half September eene geroutineerde Assistente P. G., intern.

gevraagd een Provisor O. of N. W., gemakkelijke werkkring, intern, met opgaaf van condities. Brieven franco, onder No. 170, aan liet Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

In een, zonder buspraktijk te's Gravenhage, wordt gevraagd met 1°. Augustus assistentie voor halve dagen. Flink ruim salaris. Aanbiedingen bij den Apotheker JAN VAN BEERS, Schoolstraat 20.


M. DEN HEIJER Apotheker te Sehevcningcn, terstond ec-ne Assistente, intern

vraagt f 300.

te Botterdam eene Assistente externe, salaris f 700. : Brieven niet referenties franco, onder No. 172, auu het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

E. DIJKSTRA, Apotheker te Leiden, vraagt zoo spoedig mogelijk Assistentie, desnoods tijdelijk.

Er wordt gevraagd een juffrouw, die haar Apothekers-examen heeft afgelegd, om eene Apotheek waar te nemen. Brieven franco, onder Lott. A. B., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam. Eene dame, Apotheker, zoekt 't einde van dit jaar of eerder een

tegen

PROV1SORAAT bij voorkeur extern, te Eotterdam. Brieven franco, onder Lett. Q. L., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

verkoopen,

Voor sïeMct van zeorgoed geïntroduceerde, gemakkelijk te

Voor den tachtigjarige.

Ontvangen sedurt do vorige opgave van: f 3,75 per 250 gram. H. K. B. ie K. f l , — ; A. (J. S. te K. Hexamethyleentetramine (Uro(jaarl. bijdr. in de apoth. vtsrz.) f 2,50; tropine) 10 Grni. u f 0,25; 50 Gun a f l,-. D. M. te B. f 2 , - . ; K. S. te U. f 2,50; V. VAN ITALLIE, Apotheker, Amsterdam. J. J. te A. f l,- ; J. T. te S. f l,-; Mevr. v. B. en H. D. v. 13. te W. f ;",,—; O) ^TO'Sl'ïKfl' (%i V mie W m Mej. J. P. te d. H. f 0,50 ; E. S. on ass. te d. H. f 1,25 ; Mej. J. W. te d. H. (in GRONINGEN. de apoth. vcrz.) f 2,25; 3 Apoth. ass. te Vloeibare A. f 0,75 ; J. P. J. cl. V. te W. f 0,25 ; op eene vergad. v. Ainsfc. Apoth. gecollecteerd f 24,55 ; K. en ass. te A. f 1,50; B. te A. (jaarl. bijdr.) f 1,50 ; Mej. B. W. te d. H. (van l apoth. en l ass.) f 2,— ; de ass. van B. & Co. io E. f 1,75 ; G. v. P. C. Hooftstraat 38 te Amsterdam, d. H. zijn ass. en leerl. te G. f 2,75 ; P. H. d. W. te A. f l,— ; „een jongere ass." bereidt en levert te M. f 0,25 ; D. V. te R. f 0.25; „eeuo HAEMATOGEEN :! ass." te d. I-I. L 0,50; D. J. R. ie S (Incüu) in ilacüns van 200 cM . a, /' 0,60. (halfjaar!, bijdr.) f6,— ; „MJS Rottcrd. pillen" HAEMATOGEENPILLEN f 0,03; N. A1, te Z. f l,50; bijeen f 66,55 ; (waarvan elke pil overeenkomt niet <&én totaal met de vorige opgaven f.183,55. gram Haeinatogeen) a f' 1,10 por flacon. Hartelijk dank aan alle gevers, vooral aan de vele assistenten, die hunne bijdragen zonden ! Wie helpt nu de f 200 vol ranken? bereiden en verkoopen: ASPIRINUM. Dr. J. DE GROOT. FORMOGELATINUM. den Haag, 5 Juli 1900. HEROïNUM. (L v. Meerderv. 138.) TANNALBINUM. TANNIGENUM, TANNOFORMUM. TANNOPINÜM. voldoende aan de eisenen der Ned. VINUM MTETILLI Pharmacopee. Ook verkrijgbaar in den Groothandel. Goedkoopste adres in Nederland.

Door bijzondere omstandigheden een in werking zijnde Apotheek met limonadefabriek en drogisterjj, in de provincie Noord-Brabant, ter overname aangeboden, op voordeelige voorwaarden, direct te aanvaarden. Het huis is te koop of te huur. Brieven te richten aan Notaris MERTENS te Roosendaal.

H.H. Apothekers. Te koop _ aangeboden een zoo goed als nieuw ijzeren gegoten pers met toebehooren. En een ijzeren droogstoof met drie platen; hoog en breed circa l Meter. Adres met franco brieven onder Lett. Z., bij den boekhandelaar G. BORG, Prinsenstraat 6, .Amsterdam.

beste, zuiverste en goedkoopste. Vraagt gratis monster en prijsopgave.

m. bij 10 Liter van f 0,85 de Liter af, bij grooter hoeveelheden belangrijk goedkoopei. Volkomen zuiver en voldoende a. d. e. d. N. Ph. III. - (Origineele fusten voorzien v/h. cachet d'origine v/h. Syndicaat van.Grooth. te Malaga). Vraag prijsc. en proeven aan: Filiaal te den Haag: C.L.DROSSAERS DEOSSABES,BBÜNK&CO. te Breda. _ "" Leveringen naar de Koloniën geschieden uitsluitend door het Piliaal te .den Haag.

Wijnhandelaars — üHofleveranciers

LEIDEN A . 1805. Let op de voorletters der firma.

Ter overname aangeboden eene nette Apotheek, eersten stand, in een Provinciestad. Brieven franco, onder No. 107, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

oe '

el

b'vj de firma

Herman F, i.

te LEIDEN.

J. MAUTKWfij. Amsterdam, Prinsengracht 460: SPECIALITEIT in

Alle vormen voorradig. Gebruikt platina [wordt tegen cl o hoogste waardoingekocht.

Maagzlckte — Maagkramp — Slechte Spijsvertering.

APOTIEKEI, A TELI EK

Xusistglasblazerij en Slijperij.

levert tegen concurreerende prijzen franco A. A. BONNEMA, Apotheker, Apeldoorn. Ook verkrijgbaar in den groothandel.

merk oo vrelgur prop» mtc,a van minder waarde All» «Hrimkk van onatutt£iind ftvbilrtöaicrk ..~._...„ AlbilX oadörutaando .(Irma is gerechtigd to bet Tornmrdigun der Awtcror-raailllea. HotrtïBfli «i roipclttlnggepivtentwrd. ladion votl&ogd: rood. groen, blauw ena.; (inden» rood. t* Ptifli, Londen, GIB&VO«nAmntordac 'y>2, '03 ca '04 mat do gouden msdiüls .'•. ft 1,0 ID orlg. glitisa rood 1000 U, ia,— , ioo M. t.r.o OD in tortot» b 6cy). * 10 at. U. 1,10, 0,0 tut O.l oo Dllniltfi «ubUmaat twnittuud, teolgothlkoopor Boulo 60 werkTowuBüi AnUflöptlcuro -----A^OJIU cp ordur van don nm

ABtlseptisobe Pastlüi

Dr. no'.ur, met clilooreloli Ruflr het oudo tcrtï. voofuctir. dor A<1! ' ' ii.

iriek.

Verbandwatten, Verbandgazen, Hydrophile-, Cambric-, Jodoform-, Flanel- en Tricpt Zwachtels, Mosetig Battist, Billroth Battist, Gutta Percha Papier, Hospitaaldoek, Gummi Artikelen in alle soorten. SOIT' Afiik«J«si voor iüiekcisvcri>U>gii)g.

Concurreerende pryzen. Prima qualiteiten. "i^§~ Etiquetten worden volgens opgave bedrukt. Kantoor en Nagiv/4]n:Prmsegrar.hl 6.1, DUN HAAG. Telephoon In tere. 1026.

L. van Itallie.

Zin Contralblctl d. Ciliiuu- l«W n* (0. 1000 ut. M, l d,—, l «lu luu LI. M. 3,— . glu 10 e'~ M. 0,a&.

CubolpaslUles i.St'A.'at «atifloda. Cyl. 10 at. '-"> DD 2fi Ft* •*. U, 1,60 co 1,70.

Bougles-UrethraalsluiifJcs

utt OL Cacao, Qolatino ^ drj.: reiJlil of koolvel), tUcÜKh t,thcel uplowmnJ. 10— UO om. Umg mot leder gcwfiiaïbl medicament. ZoacVti oreaTo. worden dlo ven 'J m .10. dikte goumden. © 1 Ciinnnclfnrln u' üoUtind of Z»p OUppOSLlOri& 7 «_gO'f f t flyenrlno botaltond. N6. 3, ö, 4 lUOat.U. 1,50, 2,&u, a—>. otk tiollo uit 01. Cooiu. l —8,0 gtycftriao borAtlcnd In 8 Brootto3. DoosjM k lü, Bf. 4& pr.. 100 et. U. 'J,—, Ml».

UfrUauoeal, bel roomultó om rHf to vulira k 100 ca 800 tuin kogola b U, 7,30 ui

aoo03

Extr. Cascar. Sagrada TabL 0,125 en O.ïft. 80 el. M. 0.<5 ea 0.60, •-* ,

dofüTm-Boiigles . JSK

, tut 30 c.M. l.ing, SOB/0 Jodotojn»d. K u . l L-n .! =±M. 0,80, N*. 8 es U. 0,36, ü'. 4 ca U. O.iO. .;

Het adres van den Redacteur is tijdelijk: Scheveningen, Duinstraat No. 6.

van Ledden Unlsebosch.

49ste Algemeene Vergadering der Nederlandsche Maatschappij ter bevordering der Pharmacie.

Beceptentase voor Nederland. Zevende vermeerderde druk. Gebonden. Prijs f l ,60; franco p. p. f 1,70. '$$ir ,-.Voor alle Apothekers onontbeerlijk." Pharm. Weekbl. 7 Jan. '99. ipsp~ „Uitmuntend bewerkt en keurig uitgevoerd." Geneesk. Cour. 22 Jan. '99. HPüF* «Dit werkje, dat in geen apotheek kan gemist worden, kan de eenheid in de prijsberekening der recepten, die nog niet bereikt is, xeer bevorderen." Ned. Tijdschrift v. Pharmacie, Juni 1899.

,

1

Nhren,

lUlt-, Tbjimiui-, Lynptldltra,

B

'

Spitzen's Werken. De bereiding der samengestelde praeparaten van de Pharmacopoea Nederlandica (Pharmaceutische Techniek). / —,40; fr. p. p. / -,45. Latijnsche Themata voor a. a. Apothekers-Assistenten. Tweede druk. ƒ —,33; fr. p. p. f —,40.

Aüo l'astlllcs voor subcut, - »<«i coaiUJaM U. O.CU On0,70u»« V. BuMill.

Anacslhcilsclie Pastitles vulKOQÏ Dr. Sdilalcli. l fuut. op 10.0 A4.

t Cyl. tot 20 al. N a . l düirlt, 8 mlAltlk troult, 0-zwuk. M. 0,80, 0,70, 0,60. l Put. cp 100 AH-, l Cyl. 10 ,t. il", l, s, g U.4.-, 1,60, 0.7J mtl «•/„.

Soda-stcrcllsccrings-Pastll" Tour EUrlllaHrbQ VBQ lUBtiuiamtaOi' 1,0 «a J,s Ma 100 il. u. O.JBB i.to, looo ,i. H. ,,_ „ e ,_

Uitgewerkte Recepten ten gebruike bij Opwijrda's'Eecepteerkunst. E e r s t e h o n d e r d t a l . Vierde druk. 5

/ ~ °; &• P- P- f —,55.

ld. T w e e d e H o n d e r d t a l . Dorde druk.

_/ —,50; fr. .p. p. f —,50.

Ecuiicuzout-Pasllllos . KtlHD, lOlTtt. l 7,0, S,S H00.7B.O.IO, > OQ 1,75 tor bcrelillug vao püraloloalKl* ceukeQEOutDplouliiB, raot BbVr

Uroonizout-PasUlles.'&X

JroomwnUr. Uon^ia) Tclgina Dr. ErlmtyoTB )too[ov;atcr,, dat,, zcvaïa c 0,0 UtooniEoui per lltoi bovnt. QLaO,24 1.0 en 8.0 U. 0.70, 0,80, 0,00. 'l,— du lu Saltonwator o^omaD. goed* ;oopct dan Droomwitur [ ook boud Ik brul' «otKia ÜrounitoutpajiUllo lD toen-raad, aal °V

IIomogtoblue-Albuniia-Praï& Q 5 n A' « ^oiD"

OvarluB-TabloUea „?««•»& «KCbft O wla, 100 il. M. 1,75, ' 0 Dldyni,-TableUen "j?. *™"* le.Uk»lalo/, 1000 ,u w. „l^" » ""»"'» Alle organlscho fioncesmld

,

Arso.il«iiiln, Actol. Itrol uu. S o . . tang, bulgxuim, dlk\vulfl ftubo. vcidn, gnunkkolük optuaboju. DOOQJCW 10

1UU

ra O.l icsKla oelil!<llll,ren, 100 >'- II. uo ra O.io.

CMjM 60fltu

't>, e«>otó k 1,0 ïïo*

° * mw o D - * cno i c c o ü o - t > at dit HunuoglQbtno Albmuio.' Btea clde Twrtillw, oHmirl. ToodUorf' l DOM U. 1.60 oo 8,- tnol r&bet. tiQ grootwo ttotaw volgü» eiMnonut. Uoliovo op mUno ftiro» UUitock PrO* Hotlo OASÖ oKctUft. tl UOQOwa (UW Uor!c l, UB. iiMt oaitftanfl au»fcl1*

lui inu Alle ÉMft '»blou«it «a»' l« J

Mu„„.

15 ph6rm.''ctom.-propititen^ c«oo\apr. Qonooomiddolu). Bouirios, Suppositori». VofiinMittOgola.

M. EMMEL;'Adler-apotheek; Manohfln, '• gendtingeretraat 13.

Redacteur: L. VAN

.55Helvoudiffe en samengestelde Geneesmiddelen (Simplicia en Galenica). Met alpJialetisch register. f 2,25 ; fr. p. p. / 2,35. i--:'c"?7'.. , werk is ter vervanging van Opwrjrda's Handleiding voor Adsistenten in de Apotheek, sinds lang uitverkocht. ^Vijlen Prof. T. A. FLüCKIGER gaf van dit werk eene zeer gunstige recensie en zeide o. a. het volgende: „De chemische bestanddeelen der drogerijen heeft de Schrijver zoo volledig mogelijk in aanmerking genomen, doch met het oog op het doel, bij voorkeur slechts de werkzame vermeld,"

/ —,40; fr. p. p. f —,45. uu» Mt •aMiniMi. Nltroglyceriae-TableUea Irt M.p. opbottobrioko O ^a

Voor Apothekers en Apotheekhoudende Geneeskundigen,

Uitgaven D. B. CENTEN, AMSTBBDAM :

Schema der Qualitatieve Chemische Analyse van anorganische verbindingen.

Ie bet Supplement op dB Phartn. Oom. III O^BUIUUICU.; Verlang ultdrukkolU rood twaadenurg, nigjeuwrg efl& tol &

Spuistraat 303 AMSTERDAM. Chemisch, Physisch, Pharmaceutisch en wetenschappelijk glaswerk. Rijks-Leverancier van Nederland en Ned.Indiö gevestigd: 1810. Alle Apparaten worden in den kortst mogelijken tijd precies volgens model of loekening in de glasblazerij vervaardigd.

Bronnen van den Franschen Staat. MEN EISCHE DEN NAAM.

Latijnsch-Nederlandsch Woordenboek op de Pharmacopoea Nederlandioa, Met beknopte omschrijving van Kunstwoorden en Eigennamen. Herzien en in overeenstemming gebracht met de Editio III door Dr Y. H. ROGGE en L. VAN ITALLIE. Tweede druk. f __2>QO' fr - P- P- / 1.70

alsmede

volgens de e/sclien der wetenschap.

SGluten-, U I KSojaER ZIEKTE. en Amandelbrood, tevens

MALAGA Ptam, MIÏL is tegen concurreerenden prijs verkrijgbaar

VICHY-GRANDEGRILLE Lever — en galzlekte.

Algemeene en Bijzondere ïïecepteerkunst ten dienste van Artsen en Apothekers, door L.. VAN ITALLIE. Zesde omgewerkte en vermeerderde druk. / 2,2ö ; fr. p. p. f 2,8ö; gebonden f2,60 fr. p. p. f 2,75.

Bacteriologische, Chemische, Landbouw-, Pharmaceutische, Physische en Suiker-Iaboratoiia,

Men besteller TANNAS CHININI Ed. III „Bakker"; bijna smakeloos. Zeer gunstig beoordeeld door Prof. STOEDEK. Zie Prijscourant. Prijs per Kg. f 18,50.

VOOK LIJDERS AAN

verkrijgbaar Aleuronaatbrood . AMSTEBDAM. Q-. C. P. KöHLER. Wcesperstraat 29. (Muien-fabrikant.

Ziekte der nieren en blaas.

Opwijrda's Werken.

Specialiteit voor de inrichting van cornpleete

N°. 12,

21 Juli 1900.

37* Jaargang.

GOED DE BRON A A N D U I D E N

Apotheker 6. P. H.

voor

eene gebruikte, goede chemische baians met gewichten. Brieven franco, onder No. 171, aan liet Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

L. I. COHEN, 72 Oranjeplein 's Hage, levert: l o kwal. chem. zuiver bladzilver por 100 b. (1500 blad) a f 3,80, bij grootere ciuantums rabat, l c Kwal. Guitapercha-papier: scherp concurreeroude prijzen.

f

Be Erra f ei E,f ABKHK, W-ynkoopers AMSTERDAM.

in Nederland, zoekt een prima firma rnet een soliede firma in connectie te komen, welke den verkoop, zoo mogelijk, voor vasto rekening overneemt. Uitvoerige offerten verzocht onder letters O. W. 1739 aan HAASENSTEIN & YOGLER A. G., Köln a. Rh.

Haematogeen fi. :>o ets. per una Tannalbinum f —,so por öou-mn

ld. D e r d e H o n d e r d t a l . Tweede druk. / — 5 0 ; fr. p. p. / -55.

Prof. wTstoeder. Geschiedenis der Pharmacie in Nederland. In opdracht van de Ned. Maatschappij ter bevordering dor Pharmacie. 464 Blads. f 4.~. -

- •-

—• —

• - •

H H

«

M

H

B

*

V

«

«

Q

( Vraagstukken met beredeneerde oplossingen ter beoefening van natuur- en scheikunde voor a.s. Apothekers-Assistenten.

f 1,25; fr. p. p. / 1,35.

Ol'WIJKDA'S UKUKKKIUJ

DIKKEN.

par Jaargang, jranco par post, f 5,90. Adrertintiën: T«n l—5 regels f l,—. alke rogel ma«r 20 CU. «n K CU. TOOT een N°. r&n hei blad. l*n Afe6BaeMntS-tarlef U op &snmg« T»rktijgba»i.

EERSTE BLAD.

Ruim een veertigtal pharinaceuten had zich opgemaakt naar Groningen om tegenwoordig te zijn bij het begin der feestelijkheden, door het Dept. Groningen aangeboden, ter gelegenheid van den 49ste algenieene vergadering onzer Maatschappij. De muziek van het Harmonieorkest op den rnooien zomeravond in den Harmonietuin genoten, vormde een goed begin. Oude kennissen zag men weer, nieuwe collega's waren in vrij groot aantal gekomen om met de oudere kennis te maken. In de pauze van het concert werden de hoofdbestuurders en leden der Maatschappij welkom geheeten door den Voorzitter van het Dept. Groningen, den heer "Winter, met de volgende toespraak. Mijne Heer en! Weder staan wy aan den vooravond eenerAlg. Verg. onzer Mij. t. b. v. Pharmacie, om de volgende dagen de ons allen ter harte gaande belangen te bepleiten. Die vooravond voornamelijk gewijd aan gezellig samenzijn, heeft echter door den aangenamen toon waardoor ze zich geregeld kenmerkt mijns inziens eene wijdere beteekenis gekregen. Hare stemming toch heeft zich als het ware voortgeplant bij de beraadslagingen in de Algemeene Vergaderingen, en hebben deze ook bij verschil van gevoelen, zonder het belang der Mij. te schaden, zich steeds door een humanen geest onderscheiden. Moge dit ook wederom nu zoo zijn en nog in lengte van dagen zoo blijven, dan zal voorzeker deze avond nog lang in eere worden gehouden. Dat zij leve! En geen wonder, dat eene. avond als deze eene aangename kan zijn, waarbij toch bij het herzien van vrienden, en bij het ontmoeten van oude bekenden, de eerst gelegde vriendschapsbanden weder worden hernieuwd, en nieuwe gesloten worden. In die opgewekte stemming, heet ik U allen welkom namens het Dept. Groningen, en in 't bijzonder U, H.H. Hoofdbestuurders en Afgevaardigden van de afzonderlijke Departementen, van wien wy dezer dagen het leeuwenaandeel der werkzaamheden te gemoet zien, en begroet ons Dept. U met de verzekering dat het vereerd is rnet Uwe tegenwoordigheid, en vooral door de goede opkomst v/h. Hoofdbestuur. Het Dept. ziet daarin met de Alg. Verg. ook weder Uwen on verflauwden ijver wanneer het geldt de belangen v/d. Maatschappij te behartigen. Maar ook gy allen die zonder opdracht U hebt opgemaakt ter Alg. Verg., uit alle streken van ons geliefd Vaderland tot ons overgekomen, waarschijnlijk loopt er wel een weinig nieuwsgierigheid tusschen om eens te zien hoe Uwe ambtbroeders in het hooge Noorden het stellen, hetgeen ook deze vereerend is, maar toch hoofdzakelijk louter uit belangstelling in de Mij., ook U geeft het Dept. de verzekering dat het in hooge mate dat bewüs van belangstelling op prh's stelt, een daad die rn.i. niet genoeg gewaardeerd kan worden, omdat ook zij een krachtigen steun oplevert, waar het geldt de eensgezindheid en het welslagen der geliefde Maatschappij* Ik zeg geliefde My., want al zijn er die de Mh'. minder

ITALLIE, te Rotterdam. UITGEVER:.

D. B. C E N T E N , hart toedragen, al zijn er nog altijd Apothekers hier te lande van wie men billijkerwijze mag veronderstellen dat zij de Mij. genegen zijn, maar tot hun eigen schade wellicht, en tot spijt der leden v/d. Mij. nog niet tot het lidmaatschap er van zijn toegetreden, ja al zijn er die het vereenigingsleven van geene waarde meer beschouwen, niet alzoo het Dept. Groningen althans het groote deel zijner leden. Stel U voor, dat de Mij. niet bestond en dat in dezen tn'd van bonden — de ontwikkelde man zou zich dan maar door het slijk laten scheuren. Neen M. H. ik geloof juist, allen geschaard om het vaandel der Mij., deze veel ja zeer veel goeds kan uitvoeren, maar dan ook krachtig en met beleid den waren weg ingeslagen om te verkrijgen wat ons beroep waardig is. Ik vermeen te mogen wijzen op het Nut der Alg. Verg., al is het in dezen alleen maar op den voortrefielijken arbeid weggelegd in het zaakrijke rapport v/dCommissie betreffende scheiding der genees- en artsenijbereidkunst. Mocht deze arbeid er toe kunnen leiden, dat door eendrachtig samenwerken, gesteund door de Commissie voor het maken van een Ontwerp-wet, en deze doordrongen mocht zijn, en geheel de behoefte gevoelende van hetgeen den Pharmaceut waardig en noodzakelijk toekomt bij de strenge eisenen en verplichtingen door den Staat hem • opgelegd, en de Regeering dit mocht erkennen door gepaste wetten, die streng de rechten van den pharinaceut waarborgen, dan zou daardoor ook weder het nut der Alg. Verg. in een helder licht kunnen uitblinken, en wensen ik uu M. H. gedachtig aan rnijn gezegde, dat deze avond voornamelijk aan gezellig verkeer is gewijd, U uit te noodigen niet het feestvierende Dept. een dronk te wijden aan het welslagen der 49ste Alg. Verg. onzer Mij. Hierna nam het woord de Voorzitter der feestcommissie, dr. Post, die het volgende zeide:

M. IL

'

Na de keurige toespraak van onzen Voorzitter kan ik kort zijn. Ik heb de eer aanvoerder te zijn van de feestcommissie en stel u deze voor M. H. Het is voor de 3de maal dat Groningen de Algenieene Vergadering in haar midden ontvangt. De laatste maal was in 1884, waarvan de herinnering bij velen uwer nog voortleeft, maar ook van de eerste vergadering in 1868, als ik mij niet vergis, zijn er nog deelnemers aanwezig. Het kan u niet verwonderen dat de herinnering aan de wijze waarop andere Departementen vóór ons u hebben ontvangen, ons een spoorslag is geweest om onze beste krachten in te spannen. Of wij daarin geslaagd zijn moge de uitkomst bewijzen. Wij hebben dan gemeend in uwen geest te handelen door de forten zooveel mogelijk te verleggen naar buiten, in de vrije natuur en ofschoon het ook hier moeielijk is „contenter tout Ie monde et son père" hebben wij zooveel mogelijk groote vermoeienis vermeden, opdat ook de ouderen van dagen gemakkelijk zouden kunnen deelnemen. Eene acadeuiiestad vertoont niet hare aantrekkelijkste zijde wanneer er vacancie is. Studenten eu professoren stuiven naar alle windstreken .uiteen, laboratoria en verzamelingen zitten in den grooten schoonmaak en liggen overhoop. Het heeft ons dan ook niet weinig moeite gekost om u een kijkje te geven in het Botanisch Institunt, dat

De stukken, welke min weniiht opginoinon t» zien, woriia op Dinsdag verwacht bij den Hedictsnr. De Advertentiën tot Dond«i»gavond bg den Uitgever; tot Yrijdagmorf«n aan Opwjjrdt'f drukkerij, te Dierto.

zijne weiergade in Nederland niet heeft en voor weinige in het buitenland behoeft onder te doen. Terwijl wij eerst plannen maakten voor de algemeene vergadering op 11 en 12 Juli, dus vóór de vaeantie, als wanneer de directeur Prof. Moll met assistentie nog aanwezig was, werd zulks door de vaststelling der alg. vergadering op 18 en 19 Juli, dus in de vaeantie, niet meer mogelijk. Gelukkig vonden wij de voorlaatste assistente aan het Instituut mej. Tammes bereid om ons van dienst te zijn. Het is aan hare hulp te danken dat wij u daar Donderdag a. s. zullen kunnen ontvangen en van deze plaats wensen ik ook uit naam van het Departement onzen dank uit te spreken. Zoo hebben wij bij onzen arbeid de meeste medewerking ondervonden van allen tot wie wij ons wenden. De vereeniging t. b. v. h. vreemdelingenverkeer stelde ons in staat aan elk lid der Maatschappij eene beschrijving van onze stad te zenden. Ik wensen daarvoor aan die vereeniging een woord van dank te brengen. De vereeniging de Harmonie in wier tuin en zalen wij ons bevinden, had de welwillendheid op dezen de gewone repetitie in een concertavond te veranderen. Hierdoor zij t gij in de gelegenheid met het voortreffelijk orkest der vereeniging kennis te maken en ik twijfel niet of u zult met ons dank weten aan de directie der vereeniging de Harmonie voor haar besluit. Gedurende de dagen van uw verblijf is de toegang voor de leden dezer vergadering geopend in de sociëteit en de Harmonie, Atuicitia en de studenten-sociëteit Mutua Fides. Verder bevindt zich in het bonboekje een bewijs van toegang voor het Museum van Oudheden alhier. De leden van de feestcommissie stellen zich gaarne ter beschikking der leden wanneer zij inlichtingen wensclien, of eenige merkwaardigheid in de stad wenscnen te bezichtigen. De Voorzitter der Maatschappij alsnu het woord erlangende, zegt ongeveer het volgende: 't Doet mij leed dat de algemeene vergadering niet op de vroeger vastgestelde data kon worden gehouden. Tot '64 hadde de algemeene vergadering plaats in Amsterdam, in 'GS werden hot eerst aanzoeken gedaan door Rotterdam en Groningen, in '74 word in Groningen voor het eerst algemeene vergadering gehouden, 't Scheen echter of op de vergadering het noodlot steeds den president verhinderde te komen. Svvartwout eerst, later Ankersmit waren verhinderd zelve de vorgadering te leiden en alleen door verandering der data was het den Voorzitter mogelijk thans te komen en persoonlijk het presidium op zich te nemen. Het jaar '74 was een merkwaardig jaar voor de Mij. immers toen werd voorgesteld het pharmaceutisch onderwijs academisch te maken, wat ecnigen tijd later dooide regeering werd overgenomen. In '84 was het aantal leden zeer belangrijk geklommen ; in de algemeene vorgadering in Groningen werd toen de Heer Opwnïda lid van het hoofdbestuur en daarmede begon een nieuw tijdperk van bloei voor de Maatschappij. Hij besluit rnet de aanwezige te verzoeken een glas te ledigen op het Dept. Groningen en op de feestcommissie. Vergadering van Woensdag 18 Juli. I. De Voorzitter opent de vergadering met het volgende verslag omtrent den toestand der Maatschappij en hare handelingen. Myne Heeren Hoofdbestuurders, Eereleden, Afgevaardigden onzer Departementen en belangstellende leden. U allen geachte aanwezigen, die hier zn't bijeengekomen,


in de uchoone hoofdstad der Provincie Groningen, om do belangen onzer Maatschappij en de daarmede zoo nauw samenhangende algemeene belangen te bevorderen, roep ik te dezer plaatse een hartelijk welkom toe! Terwijl daar ginds in de groote Maatschapij, van meer of minder beschaafde menschcnrassen, op beide halfronden onzer aarde moord en doodslag worden gepreekt en op groote schaal plaats vinden, niettegenstaande men juist de illusie had weten ingang te doen vinden, dat de veeten tusscheu de natiën voortaan langs vredelievenden, z. g. arbitralen weg konden beslecht worden; terwijl de ten einde spoedende negentiende eeuw, met al hare grootsche ontdekkingen en zegenrijke uitvindingen wordt uitgeluid door krijgsgeschal en kanongebulder, aclit ik mij gelukkig, u hier, in liet gastvrije noordelijkste Departement van onze kleine Maatschappij, welker leden juist tot voorkoming en verzachting van mensehelijk leed en kwalen zoo veel kunnen bijdragen, een overzicht te kunnen geven van hare fata in het afgeloopen jaar, dat zoo al niet ten volle rooskleurig, toch wel geschikt is uwe gemoederen in menig opzicht te bevredigen. Vergunt mij hiertoe, voor eenige oogenblikken, uwe welwillende aandacht. In de gelederen van het Hoofdbestuur vonden, zooals u reeds uit de mededeelingen in de Berichten bekend is, belangrijke wijzigingen plaats. De beide thans niet bezette plaatsen aan de bestuurstafel houden evenwel daarmede geen verband. De Heer Wieringa en het nieuw benoemd lid de Heer Steijns zijn beiden, tot hun, evenzeer als ons aller leedwezen, om gezondheidsredenen afwezig; doch hopen spoedig weer aan onze werkzaamheden te kunnen deelnemen. Ons hooggeacht medelid echter de Heer G. B. Schmidt, die ten vorigen jare met algemeene stemmen, als Hoofdbestuurder-Secretaris werd herkozen, zag zich in het belang zijner nog niet geheel herstelde gezondheid, in December 1.1. genoodzaakt voor deze betrekking te bedanken. Het past ons hier openlijk te verklaren, dat wij dit besluit, vooral om het motief in hooge mate betreuren. Onze Maatschappij is den Heer Schmidt, die in 1882 in het Hoofdbestuur zitting heeft genomen en sinds dien tijd, ongeveer 11 jaar, eerst als gewoon lid, toen als penningmeester en later als volijverig secretaris heeft gediend en bovendien op velerlei wijzen getracht heeft én in woord én in geschrift én in zoovele commissiën onze belangen te bevorderen, grooteu dank verschuldigd. Noode missen wij dien wakkeren kampioen voor de behartiging en verdediging van pharmaceutische aangelegenheden en ik spreek hier den wensch uit, dat hij door rust gesterkt en hersteld nog vele jaren ten nutte van de zijnen en van onze Maatschappij moge gespaard blijven! Met uwe sanctie heeft de Heer L. A. Bouvy als waarnemend Secretaris de functie van den Heer Schmidt, gedurende ongeveer negen maanden vervuld tot dat hij, bij tusschentijds uitgeschreven verkiezing, waaraan, op een na, alle Departementen hebben deelgenomen, met algemeene stemmen definitief tot Hoofdbestuurder-Secretaris werd gekozen. Ik vertrouw U aller tolk te^zijn, wanneer ik hem, onder dankbetuiging voor de door hem zoo welwillend bewezen diensten, een welgemeend welkom aan deze hoofdbestuurderstafel toeroep! De Heer Gantvoort werd voorts tot ondervoorzitter benoemd ; den Heer van den Bijllaardt het verre van gemakkelijk beheer onzer financiën opgedragen en eindelijk aan spreker het hanteeren van den praesidialen schepter op nieuw toevertrouwd. Het ledental onzer Maatschappij is in het afgeloopen jaar niet noemenswaard vooruitgegaan. Met inbegrip van onze 12 honoraire leden bedraagt hetthana 496 gewone en buitengewone en l algemeen lid, tegenover 492 gewone en buitengewone leden en l algemeen lid in 1899. Zeer zeker mogen wij ons over dezen geringen aan'winst verheugen. De verzuchting „dankbaar doch onvoldaan" kunnen wij echter daarbij niet terughouden, vooral nu uit de laatste olïïcieele statistiek van het personeel dat hier te lande de artsenijbereidkunst uitoefent blijkt, dat op l Januari 1899 een aantal van 659 apothekers als gevestigd bij de geneeskundige inspecteurs was ingeschreven en er derhalve nog 189 of bijna juist 30 procent onzer collega's niot tot onze Maatschappij zijn toegetreden. Indien wij hiervan 5 procent aftrekken voor hen, die om de een of andere ons bekende reden, minder gewenscht zijn, dan blijft er nog 25 procent of een vierde van de gevestigde apothekers in Nederland over, dat zich aan ons Vercenigingsleven heeft onttrokken. Op dit feit is reeds meermalen, zij 't ook in minder tastbaren vorm, bij onze Algemeene Vergaderingen de aandacht gevestigd. Het Hoofdbestuur achtte zich verplicht, het thans niet enkel bij het uitspreken van do gebruikelijke pia vota te dien opzichte, door de opvolgende voorzitters to laten, doch heeft gemeend,

door het stellen ecner motie over deze aangelegenheid, op meer intensieve wyze den weg tot verbetering te moeten aangeven, door o. a. te onderzoeken of te recht of ten onrechte, voor velen de brug om tot ons te komen soms te hoog en daardoor moeilijk te overschrijden is. — Dat op een onzer leden de gestrenge doch noodwendige bepaling, zooals die in art. 13 onzer wet wordt vermeld, moest worden toegepast, zult gij allen gewis rnet mij ten zeerste betreuren. In de rij onzer uitverkorenen, onze honoraire leden, is helaas onlangs op nieuw een bres geschoten. Werd in de vergadering van 1898 van het afsterven van prof. Dragendorff en in 1899 van dat van onzen nestor Dr. de Vrij gewag gemaakt, thans rust op mij de treurige plicht, hier ter plaatse het groote verlies te vermelden, dat onze Maatschappij door het overlijden van ons eerelid, den oud-hoogleeraar Prof. Dr. J. W. Gunning op den 7den Januari van dit jaar heeft geleden. Met evenveel welwillendheid als toewijding heeft reeds, zooals u bekend is op verlangen van het Hoofdbestuur, ons eerelid Prof. Stoeder voldaan aan den wensch om in onze Berichten, in beknopten vorm uit een te zetten wat Prof. Gunning in de dertig jaren van zijn ambtelijk leven te Amsterdam als Hoogleeraar in de Scheikunde en in de Pharmacie, voor de pharmaceuten hier te lande heeft gewerkt en opgebouwd. Onze Maatschappij is den ontslapene grooten dank verschuldigd. De erkenning van de Pharmacie als wetenschappelijk vak hebben wij toch grootendeels aan zijne onvermoeide toewijding en zijn invloed te danken. — De reorganisatie van het pharmaceutisch onderwijs aan de Universiteiten zooals die door onze Maatschappij aan de Kegeering was voorgesteld, vond in hem een machtigen steun en krachtige voorspraak. — Van zijne onverflauwde belangstelling in alles wat met de verheffing der pharmacie in. verband staat, zoowel op wetenschappelijk als op meer sociaal of materieel gebied, heeft hij bij herhaling getuigenis afgelegd. Velen uwer zullen zich nog de door hem, tijdens de Algemeene Vergadering te Arnhem, in 1887 uitgesproken en zoo warm toegejuichte rede herinneren, waarin de gevierde spreker, wijzende op het verloopen van het getij, alle pharmaceuten aanspoorde, zich een ruimer arbeidsveld af te bakenen meer geëvenredigd aan de breede practische natuurwetenschappelijke opleiding door hun genoten en daaruit, ten algemeenen nutte voordeel te behalen. Maar bovenal heeft Gunning gedurende zijn ruim dertigjarige loopbaan als Hoogleeraar, op zijne talrijke studenten een zegenrijken invloed uitgeoefend, door de karaktervorming die van hem uitging. Zijne strenge en ernstige levensopvatting; zijne waarheidsliefde en warme belangstelling in alles wat goed en edel is, biologiseerde zijne leerlingen en velen zijn zij die tot hem als met eene vaderlijke vereering opzagen en nooit zullen vergeten den machtigen paedagogischen invloed, die van hun geliefden leermeester uitging. De Nederlandsche apothekers hebben in Gunning, dien onze Maatschappij gedurende twintig jaren het voorrecht had onder hare eereleden te mogen tellen een trouwen en warmen vriend verloren, wiens nagedachtenis wij steeds in hooge eere zullen houden. Ik verzoek u als teeken van eerbiedige hulde aan zijne nagedachtenis, u van uwe zetels te willen verheffen. Alle besluiten welke in de vorige vergadering zijn genomen, zijn ten uitvoer gelegd. Hun getal was echter luttel. Naar aanleiding van een toenmaals door het departement Dordrecht ingediend, doch in overleg met het Hoofdbestuur ingetrokken voorstel, in zake het verrichten van hygiënisch-pathologische onderzoekingen door apothekers, heeft het Hoofdbestuur de besturen van de vier Departementen, die in eene Universiteitsstad zijn gevestigd, uitgenoodigd zich schriftelijk tot de betreffende hoogleeraren te wenden met verzoek om inlichting omtrent de gelegenheid welke voor pharmaceuten bestaat, om zich in hunne laboratoria in de bewuste richting practisch en theoretisch te bekwamen. Onder dankbetuiging voor den verleenden steun, is het mij aangenaam te kunnen mededeelen, dat door bedoelde Departementen aan dit verzoek is voldaan en wij thans weten dat althans aan drie onzer Universiteiten, in meerdere of mindere mate in dit onderwijs is voorzien of spoedig zal voorzien worden. De ontvangen rapporten zullen straks te uwer kennis worden gebracht. Verder heeft het Hoofdbestuur, zoo dikwerf het meende daartoe geroepen te zijn, door zijn optreden getracht onze belangen te bevorderen of onze rechten te handhaven. Zulks moge blijken uit zn'n schrijven d.d. S Nov, 1899 aan Z. E. den Minister van Justitie, waarin, naar aanleiding van eene vermoedelijk aanstaande

herziening van het Wetboek van Strafrecht, de wenschelijkheid wordt betoogd, dat aan den ambtenaar bij het Openbaar Ministerie van het Kantongerecht, evenals bij de overige rechterlijke organisatie, de bevoegdheid worde gegeven om zich door deskundigen te laten voorlichten. Menige overtreding van de wet van l Juni 1865 kou toch, ingevolge het bepaalde in het thans vigeerende artikel 436 van het Wetboek van Strafrecht, niet naar eisch worden vervolgd. Vervolgens heeft het Hoofdbestuur het zijn plicht geacht op krachtige wijze uiting te geven aan zijne verbazing, door protest aan te teekenen, tegen het door de pharmacopee commissie, in hare vergadering van den 29 November 1899 genomen besluit, om o.a. „de benaming der chemische lichamen in de 4de uitgave der Nederlandsehe Pharmacopee op te nemen, in overeenstemming te brengen met die van de Pharmacopeeën der meeste Gennaansche Rijken." Zoo als uit onze Berichten blijkt, heeft het Hoofdbestuur in een adres d.d. 8 Januari 1.1. aan genoemde Commissie zijne bedenkingen en grieven tegen eene zoodanige, zijns inziens geheel onnoodige, niet voldoende temotiveeren en tot allerlei misvattingen en ook overbodige kosten leidende ingrijpende verandering van nomenclatuur, op goede gronden uiteengezet en met aandrang verzocht dat op dit besluit moge worde terug gekomen. Het teleurstellend antwoord dat daarop dan is gevolgd, werd u zoo spoedig mogelijk door de mededeeling in het Pharmaceutisch weekblad ter kennis gebracht. Toch M.H. acht ik nog niet alle kans op inwilliging van ons verzoek verloren en mogen wij het Besluit van de Pharmaeopee-Commissie, dat naar wij vernamen niet met algemeene stemmen is genomen, nog niej. als een Wet van Perzen en Meden beschouwen. De voorstellen, die op deze zaak betrekking hebben, zullen U in de gelegenheid stellen, nader op deze voor ons zoo zeer gewichtige aangelegenheid terug te komen. In de derde plaats heeft het Hoofdbestuur na rijp beraad, gemeend zich in dato 30 April 1.1. nogmaals tot den Minister van Binnenlandsche Zaken schriftelijk te moeten wenden, ten einde zoo mogelijk eene rechterlijke eind-uitspraak in zake de eigendomsquaestie der apotheken te verkrijgen. Aan de reeds in het vorige- jaar door de Regeering aan de geneeskundige Inspecteurs gegeven opdracht om zoodanige uitspraak uit te lokken, was immers door bijkomende omstandigheden, geen gevolg gegeven. Eindelijk heeft het Hoofdbestuur in dato 30 April 1.1. aan denzelfden Minister, vergezeld van een begeleidend schrijven, een overzicht aangeboden van de door de Departementen onzer Maatschappij in zake het ontwerp van de Wet tot regeling van het Staatstoezicht op de Volksgezondheid geuitte. meeningen en geformuleerde wenschen. Door alle Departementen werd voldaan aan het verzoek van het Hoofdbestuur, om dit Wetsontwerp, dat ook belangrijke wijzigingen van de vigeerende wet regelende de uitoefening der artsenijbereidkunst bevat, aan eene critiek. vooral van een pharmaceutisch standpunt, te onderwerpen. De vele en velerlei opmerkingen in deze rapporten vermeld, deden het Hoofdbestuur besluiten het adres aan den Minister, waarvan ook afdrukken aan de leden der Tweede Kamer van de Staten Generaal zijn toegezonden, te gieten in den vorm zooals het in het Mei-nummer der berichten is afgedrukt. Op deze meer gebruikelijke wijze, komen alle inzichten, ook die der minderheid, tot hun recht en wordt iedere, zelfs onwillekeurige, partijdigheid vermeden. Tegenover de vrijheid die, gelijk u uit het medegedeelde zal zijn gebleken, het Hoofdbestuur zich heeft veroorloofd, om zich weder tot de Regeering te wenden, heeft de Regeering, ouder gewoonte, tegenover onze Maatschappij, althans wat hare adressen betreft weder een diep stilzwijgen in acht genomen. Deze adressen liggen oui hetzelfde beeld te gebruiken, dat mijn voorganger in zijne openingsrede heeft gekozen, steriel in den thermostaat te 's Gravenhage opgeborgen. Mijns inziens kan evenwel aan steriel tweeërlei beteekenis worden gehecht: onvruchtbaar gemaakt of wel goed geconserveerd tot later gebruik. Laten wij hopen dat deze laatste lezing de ware z\j ! Tegenover deze passieve houding der Regeering te onzen opzichte voor zoover het de adressen betreft, verheugt het mij in hooge mate eene spontane uiting harerzijds te kunnen in herinnering brengen, die ons allen en niet het minst den betrokken persoon heeft verrast en aangenaam getroffen. Ter gelegenheid van den verjaardag onzer Koningin naocht o.a. ook aan den toenmaligen voorzitter onzer Maatschappij den Heer van Ledden Hulsebosch, de hooge onderscheiding te beurt vallen, in genoemde qualiteit door haar tot ridder in de Oranje-Nassau-orde te worden benoemd. Door deze daad werd voor de eerste keer onze.stand, gepersonifieerd in den voorzitter onzer Maatschappij, openln'k geëerd en deze laatste op eone lijn gesteld

met zoovele andere vereenigingen die reeds vroeger op dergelijke wijze een bewijs van Koninklijke erkenning harer beteekenis mochten ontvangen. Maar M. H. gij zult, ik ben daarvan ten volle overtuigd, met mij instemmen, dat dit huldeblijk, tevens den persoon eert, dien het werd toegekend. Wij wenschen onzen hooggeachten collega van Ledden Hulsebosch, die een eerste plaats bekleedt onder onze Nederlandsche wetenschappelijke pharmaceuten en wien onze Maatschappij, op verschillend gebied, zooveel verplicht is, nogmaals, thans in deze Algemeene Vergadering, van ganseher harte geluk met deze blijde gebeurtenis. Eene andere Koninklijke onderscheiding die wij met niet minder instemming en vreugde begroeten, is die aan den Rector magnificus der Utrechtsche Universiteit, ons hooggeacht eerelid en oud-Voorzitter onzer Maatschappij Prof. Dr. H. Wefers Bettink, tot Ridder in de Orde van den Nederlandschen Leeuw. Mogen beide geridderden nog tal van jaren, zoo ten nutte van onze Maatschappij als van het algemeen en tot eigen voldoening werkzaam blijven! Bovendien werden beide heeren, zoo ook Dr. Greshoff benoemd tot leden van het Bataafsch Genootschap voor proefondervindelijke wijsbegeerte te Rotterdam, eene vereeniging waarin reeds vroeger verschillende anderen onzer voorgangers op pharmaceutisch gebied, een zetel mochten verwerven. Ook in een ander opzicht mochten wij ontwaren, dat onze stand allengs meer en meer aan het isolement waarin hij verkeert, begint te ontgroeien en men elders ook meer belangstelling gaat toonen, in onze sociale toestanden in verband met de algemeene belangen. Mijn voorganger heeft u reeds medegedeeld dat op het in Juli 1899 gehouden Congres voor Openbare Gezondheidsregeling, naar aanleiding van eene door Dr. Ruysch gehouden voordracht over „de Wettelijke regeling der artsenij bereiding en de verkoop van vergiften, beschouwd in verband met de volksgezondheid" eene Commissie van drie personen werd benoemd, ten einde over de voorgestelde conclusies advies uit te brengen. Ten gevolge van het bedanken van de H.H. Prof. Stokvis te Amsterdam en Prof. Wysman te Leiden, is deze Commissie thans samengesteld uit onze medeleden van Ledden Hulsebosch en Dr. Ankersmit en uit Prof. Dr. R. H. Saltet te Amsterdam, die zich allen bereid hebben verklaard tot het doen van voorstellen tot reorganisatie der pharmaceutische wetgeving. Door den Heer van den Bijllaardt werd bij deze gelegenheid hulde gebracht aan het Congresbestuur voor het aan de orde stellen van dit voor de pharmaceuten zoo belangrijk onderwerp. Op de 5de Algemeene Vergadering van hetzelfde Congres in April 1.1. werd onze Maatschappij door de drie leden van ons Hoofdbestuur, de H.H. Gantvoort, van den Bijllaardt en Wieringa vertegenwoordigd. Bij de uitbreiding van het congres-bestuur tot negen leden, viel toen aan ons hoog geacht medelid Guldensteeden Egeling, die reeds als secretaris en rapporteur eener commissie inzake de drinkwaterverzorging hier te lande, het congres belangrijke diensten had bewezen, de eer te beurt als lid van het bestuur te worden gekozen. Eene wereldtentoonstelling zonder congressen, behoort reeds sinds vele jaren tot de meest ondenkbare zaken en zoo moest ook het Hoofdbestuur eene beslissing nemen over het al of niet bijwonen van een drietal congressen in den loop van de maand Augustus in Erankrijk's hoofdstad te houden, waartoe men de beleefdheid had onze Maatschappij officieel uit te noodigen. In de eerste plaats het 9me congres international de Pharmacie; dan het 13me congres international de médicine en eindelijk het l Ome congres international d'hygiène et de démographie. Het Hoofdbestuur was zoo . bescheiden voor de officieele deelneming aan beide laatstgenoemde congressen te bedanken, doch het meende, behoudens de goedkeuring dezer algemeene vergadering, dat onze Maatschappij op het pharmaceutische congres, moest vertegenwoordigd worden. Aan uwen Voorzitter viel de onderscheiding te beurt als haar officieele afgevaardigde alsdan te worden aangewezen, terwijl de heer Steyns zich bereid heeft verklaard, hem eventueel te willen vervangen. Van Congressen tot Commissies „il ny a qu'un pas." Ook deze beide schijnen van elkaar onafscheidelijk te zijn. Ik kan derhalve thans gevoegelijk enkele mededeelingen doen, betreffende het lot van een paar dezer corporaties uit onze Maatschappij. In de laatste Algemeene Vergadering werd, zooals U bekend is, een Commissie benoemd, van tijdelijk karakter, belast met het samenstellen van een ontwerpwet regelende de uitoefening der artsenybereidkunst. Tengevolge van het bedanken van het benoemde lid dezer Commissie Prof. Wefers Bettink, moest eene nieuwe keuze gedaan worden. Door 14 onzer Departementen is aan deze verkiezing deelgenomen

en werd de heer C. Guldensteeden Egeling met groote meerderheid van stemmen gekozen. Wij zijn hem grooten dank verschuldigd voor de bereidwilligheid waarmede hij ook deze nieuwe functie heeft aanvaard. Van nagenoeg alle zoowel tijdelijke als vaste Commissiën onzer Maatschappij zijn de, bij de wet voorgeschreven rapporten ingekomen en als bijlagen achter de punten ter behandeling op deze vergadering, in de Berichten afgedrukt. Het zij mij vergund op twee dezer rapporten meer bepaaldelijk uwe aandacht te vestigen. In de eerste plaats op het door zijne kortheid zich kenmerkend rapport der museum-commissie, dat in nauw verband staat met de door het Hoofdbestuur voorgestelde wijziging van Art. 36, e. onzer wet. In de tweede plaats op het zooveel omvangrijker rapport in zake de scheiding van de uitoefening der genees- van de artsenijbereidkunst, dat door u allen gewis met belangstelling is gelezen en waarvan de conclusies straks aan Uw oordeel zullen worden onderworpen. Ten derde op het rapport van de gedelegeerden uit het Hoofdbestuur betreffende de samenwerking met gedelegeerden uit de Nederlandsche Maatschappij tot bevordering deiGeneeskunst, ter behartiging van gemeenschappelijke belangen. Met groote voldoening kan er op worden gewezen, dat bij deze samenwerking door de leden der Commissie de wenschelijkheid is uitgesproken om tot overeenstemming te geraken omtrent talrijke punten, die onze volle belangstelling verdienen. De samenstelling der Commissie voor maatschappelijke belangen, welker verslag U, met nog een paar stukken, onder couvert is toegezonden, is onveranderd gebleven. Zij heeft ook in het afgeloopen jaar, in menig opzicht, getoond, onze sociale toestanden, door gepaste middelen to willen bevorderlijk zijn, door het opsporen van misstanden en het beramen en ten uitvoer brengen van datgene wat, haars inziens, tot verbetering kon leiden. Voor dit streven, voor haren ij ver en toewijding, verdient deze commissie, die zeer zeker tot de moeielijkste onder hare zusteren behoort, allen steun. Nu en dan zullen hare leden, volkomen begrijpelijk, bij, het vernemen van de wijze waarop hun arbeid beoordeeld wordt wel eens gedacht hebben aan het bekende gezegde: „Et je n'ai mérité ni eet exces d'honneur ni cette iudignité! Laten wij M. H., door ter zijde stellen van alle subjectieve beschouwingen en door billijke oordeelvellingen de taak dezer commissie zooveel mogelijk gemakkelijk maken! Als aanvulling van de medeeling u, in de Algemeene Vergadering ten vorigen jare, in zake het verzamelen van bijdragen voor een gedenkteeken ter eere van de nagedachtenis van Pelletier en Caventou gedaan, verheugt het mij thans nog te kunnen vermelden, dat de uit Nederland, door bemiddeling van het sinds eenige maanden ontbonden comité, bijeengebrachte gelden, hoezeer op zich zelf niet zoo veel bedragende, als het zich had voorgesteld, toch in verhouding tot de bijdragen van andere landen, eene schitterende figuur maken. Ook kwam ten slotto door de welwillende tusschenkomst van Prof. Treub te Buitenzorg nog eene bijdrage tot dat doel in, uit onze O. I. Koloniën. De hoegrootheid van dit bedrag staat helaas in omgekeerde reden tot den omvang en den rijkdom der kinacultuur in Insulinde, welke toch bijna het geheele wereldverbruik van kinine dekt! De onthulling van het gedenkteeken zal tijdens het internationaal pharmaceutisch congres te Parijs plaats vinden. Het Hoofdbestuur mocht een tweetal adressen ontvangen, waarin de moreele steun van onze Maatschappij werd gevraagd, namelijk een van de vereeniging ter bevordering der Zondagsrust. Zy wenscht namelijk ook op ons terrein medewerking te ondervinden. Het Hoofdbestuur kon hier niet anders antwoorden dan met eene platonische betuiging van sympathie voor dit alleszins zeer te waardeeren streven. Het tweede adres was afkomstig van het bestuur van den Algemeenen Apothekersbediendenbond in zake zijn adres aan de Regeering over de opname van de apothekersbedienden in de arbeidswet. Op dit adres kan gevoegelijk bij de behandeling van de voorstellen, welke met deze quaestie in verband staan, gelet worden. Hetzelfde geldt ook van enkele andere ingekomen stukken van Departementen of leden onzer Maatschappij, waarvan de inhoud nauwgezet werd overwogen en later in den vorm van voorstellen werd belichaamd, ten eisde aan het oordeel dezer vergadering te kunnen worden onderworpen. Uit het medegedeelde zal U, M.H. naar ik vertrouw voldoende zn'n gebleken, dat het afgeloopen jaar voor ons niet was een tijdperk van stilstand, doch veeleer een van opgewekt leven. De talrijke en voor het meerendeel belangrijke voorstellen die op deze vergadering aan de orde komen en op uwe beslissing wachten kunnen hiervan getuigen. Ook buiten onzen beperkten kring zullen enkelen daarvan zeker de aandacht trekken. De te bespreken onderwerpen bewegen zich grootendeels op legislatief en sociaal gebied. Waar lang-

ADVERTENTIËN. durige ervaring ons geleerd heeft, dat de tegenwoordige toestanden niet meer passen in het keurslijf van zoekt plaatsing in eene apotheek te Rotwettelijke bepalingen van verouderd model, tracht terdam. Salaris goen vereisen te. men de noodige harmonie door doelmatige verandeApotheker te Vlaardingon, Brieven onder letters P. A., aan E. DE ringen te herstellen. vraagt eene geroutineerde Assistente in- BONT & ZOON te Rotterdam. Opmerkelijk is de overeenstemming in gedachten, tern P. G. die blijkbaar verschillende Departementen heeft bezield. In gewijzigden vorm, ontmoeten wij dezelfde gronddenkbeelden terug in verschillende voorstellen. Blijkt [in Gelderland, eeue nieuw gevestigde Apohieruit reeds de niet te miskennen opportuniteit van een mannel. Assistent intern, de Fransche theek. Billijke condities. Brieven franco, onder No. 77, aan het het behandelde thema, tevens kunnen daardoor de taal sprekende; zonder goode referentiön Bureau van dit Blad, te Amsterdam. discussiën, bij gelijktijdige behandeling van de ver- onnoodig zich aan te melden. Brieven franco, Scboenmarkt 24, A n t wante onderwerpen, belangrijk vereenvoudigd worden. werpen. Hoevele misstanden en minder gewenschte verhouBI. tas«rtT-r»idingen zich ook nog op het terrein onzer werkzaamheid -Tablottea mit 1, iSooilo »« M- 1 lot e. 0,0009 mogen vertoonen, zoo past het ons toch op den vermerk «o wtlpiT prepirttfD TUI minder we*r*l«Alle «erpeiklacm tijo Éxtr. Cascar. Sagrada TabL streken jaarkring met een gevoel van bevrediging terug wordt eene Assistente gevraugd. Aange-1 MlMiumt «oonlen. 01 Ü to 0,ïö, 80 «L M. o.« m 0,50.** Uniiirlnc "»•' Tlulll» A wolu. Aln* u ««*ll«1 j« liOUgllSjug^tiu!,,, te zien. Ons kennen en kunnen wordt allengs meer name niet drukke werkkring met goedel iotol, llrol rov *" AraWcr.Pe.Ull.». >•• 30 c.V. l*Dff. bulguxm. JlkwuLi uujbo' C"!»»»'»"" - 'i""" «IM. g«D!»kktHlt orlouaut. Boon)» 1« vooruitzichten. ingezien; van de zijde der Regeering ontwaren wij •L M. 8,— met iO»/ . Brieven franco, onder motto Drogist, aan itoosiUlilas Jodoforui-Bougles. ÏÏÏÏ£'£ gaandeweg meer blijken van eene welwillende gezindIOUCBI] , tot 80 c.M. Linff. 50°/, Jodüfulmhet Bureau van dit Blad, te Amsterdam. CouaooJ. N', l «n J = M. 0.10. H'. < = B. heid ; de samenwerking met onze natuurlijke bondgeO.St, X'. t = li 0,*0, ft l» -, IUO M. 1,60 eo to eartoiu « » 1 11. S. 1.10. 0.6 tot 0.1 eo mlnJer Jiola-Pastllles £££ ï: J.-. -'* noten in den strijd tegen ziekten en kwalen: de geweritiwmela AnOwjptleuin. worden Alle PasüHcs voor subcat neeskundigen, belooft zoowel in het belang van beide c£u op order VUJ <3eu ertj etgftgevon. Inhi/illo l W- ">' W «l M""Uoi jigeuie samai,u u. o.» «0,70 M» \BtlseptIscliB " partijen als in dat van het algemeen goede vruchten Bij Apoth. N. W. te Amsterdam, kunnen j Br. Botw, mrt eil«or»ln* Anacsthctlscho Pastllles «eib. vwruhr. der &d te zullen afwerpen. nog eenige leerlingen geplaatst worden. tolrrai Br. ScbMcb. l P«M- oj> 1».° ** 1 Zie C«UaJbl»tt Q. C3lrui£. l*»* ° • l Cyl. tot 20 *• K', l «U/k. * aMAtif Laten wij op dezen weg der evolutie met vertrouB.,w»l. H. 0.60. 0.70. 0.eO.IB«fl. Brieven franco, onder Lett. is ., aan het | to. 1000 H. M. IS.—, l |1" 10° "• "• wort. m 100 Jlq, ICjl. l O II. HM. l, S H.».-. S.— fUJ 10 eL U. ü,9b. 1,50, 0,75 m«t «V.. wen voortgaan; mogen de beraadslagingen op deze Bureau van dit Blad, te Amsterdam. CarbolpasUlles ^..'«..'2^: Soda-sterollsocrlngs-Pastl!lilleM». Crl. 10 et. 10 u n M. II» i.o TOOT •uillliMria «"> In«lnio>«*«°V bijeenkomst opnieuw getuigen van ons eendrachtig . U. 1,60 ca 1,76. l" 1,0 to a.3 Ma 100 u. IL ",1t a 1,«0. 1000 «t. V- '.— "> ».- n»'«Vr! en ernstig streven om in den ruimsten zin te vololuUscb fttiixl OBloonnJ. 10— 80 doen aan het doel onzer Maatschappij, gelijk dit in vraagt tegen l Oct. a. s. eene bekwame mot leder geweascht medicament' indoreo. 100 IL i 7,0, «.». en «.' f- »,»°« opsvre. wordea die tui t ta.ta. S ea 1.7S ut Hnldln». ra» DUlil«IoelM»« ait. l onzer wet is omschreven: de bevordering van Assistente P. G., externe. »".jo»!, tl*»"" "' ZK> | «rlnebe. de wetenschappelijke beoefening der Pharmacie en de Brieven franco, onder Lett. E. B., aan MluA S'. 3. ». • lOOetü. l.'». WO, . l—, ocï nol!» uit 01. Caao. 1—3.0 BtoorowMer, CAI, toasla lakend *>•'*!••. beïattraa la t Rioollen. Dooa>e 10,0 Broomiout p» Utoi tot». QLtCL»( het Bureau van dit Blad, te Amsterdam. fflToeiice maatschappelijke belangen harer beoefenaars." k S5. SS. 16 pf.. 100 w. IL i—, 3.60. O B. 1.0. tn »,0 M. 0,10. 0^0, 0,50, l,— «Gtdra in SolummtM, saam, f**, Met dezen wensch M. H. open ik deze 49ste Algefcoope*fl*aBiooonritar J ooi toafl H bral. Vagloaalkogels fcna* Bicoeizoutputmaa Q> veorïtto, osl Studenten, die wenschen te solliuiteeren HfldiMjntnt, bol Toomdlg om u>1f to vull meene Vergadering. k l&O «o 200 h&l» kegel* k U. S.S& naar de betrekking van HÓmogloblae- Albamla-Pral'' II. Mededeelingen van ingekomen stukken en verslaUela» t 0.6, grooto k '•» Ea\ Bogtobla» met Cbocolxtt-tmUeO'' of oU Hoomodottne AlDani!°V«teeB' gen van de Departementen. a 0.1 rrodMKBÜÖtre!. 100 «L B. 1.60 . ea O.W. l DOT U. 1.M «= De laatsten worden, ouder gewoonte, ongelezen voor üvarlBÏn-TabletteB „ nJal. W) en»" » o t . «^.-«^t ii Owrtt. 100 il H. l,». . «. OeÜCTo op ml)» «™» M WW- " kennisgeving aangenomen en zullen in de Berichten aan de Rijks-Universiteit te Groningen, DIdym..ïableti«D u« «rtto Oni. iuS» tl IWB*«C 11/ worden verzocht hun op zegel gesteld re- iMUkeljtt*, 1000 kt. U. 11,. worden opgenomen. quest, gericht aan Zijne Excellentie den ille organische Geneesmii Onder de ingekomen stukken behooren o.a.: Minister van Binnenlaudsche Zaken, zoo «»•"•" » " Urer. v»t>uu» »»•« spoedig mogelijk in te zenden bij den Se- •IUKt« HUI-. Tbjita»»-. LrnJ: Tijdschrift voor sociale Hygiène. . fioagte. fcppsntiri». V««U»iliog«lJ. Methode voor de opsporing van vergiften van prof. cretaris bij het College van Curatoren, Mr. s M. EMMELrAdler-apotheek^MOncheii. B. TEN BRUGGEN CATE, Emmaplein l, Sendlingeretraat 13. Wefers Bettink. te Groningen. Mededeelingen uit 's Lands plantentuin te Balavia. 21e Bulletin van het Koloniaal Museum te Haarlem. GOED DEM HAAM AAHDOTPEM III. De Commissie uit het Dept. Groningen, belast met het nazien van de rekening en verantwoording van eene R. K. Assistente gevraagd. Moiitlijlce sji]sTertitlnj.Z of 3 m den maltljd. den Penningmeester adviseert tot goedkeuring der rekeBrieven franco, onder Lett. R. B-, aan | het Bureau van dit Blad, te Amsterdam. ning en dechargeering van den Penningmeester. Omnllikkelijk: alcaliniscli—spllsvertwenif en gasachtlj witir. De rekening sluit met een batig saldo van f840,09 3 . ZOUT VICHY-ÉTAT De ontvangsten hebben bedragen f 2362,21; de uitgaven Om kMJtmatij »|ii)tYertereBd water ti makei. 3 Pntuklen met natuurlijke zouten getrokken uit de wateren. f 1522,11 . Ven lische het merk VICHY-ËTAT. IV. Benoeming van twee leden van het Hoofdbestuur, [ in een der steden van Z.-Holland intern, ] ter vervanging van de periodieke aftredende, niet-her- | P. G. Brieven franco, onder Lett. R. A., aan | kiesbare leden. [ het Bureau van dit Blad, te Amsterdam. Het stembureau wordt gevormd door de heeren: Sicman Tinkelenberg, van der Wielen en Schrüder. Uitgebracht 57 stemmen. \ UTRECHT. een mannelijk Assistent gevraagd. Bij eerste stemming verkrijgen de heeren: Brieven franco, met opgaaf van condi51 stemmen M. L. Q. van Ledden Hulsebosch tiön, onder Lett. K. R., aan het Bureau 18 C. Guldensteeden Egeling Specialiteit voor de inrichting van dit Blad, te Amsterdam. 10 N. R. C. A. v. d. Pluym vau cornpleete 2 P. A. Giltay Bacteriologische, Chemische, 4 J. J. Hofman Landbouw-, firma PLANTENGA en ALBARDA 3 J. A. H. Rijke Apotheker Leeuwarden, Pharmaceutische, Physische 26 Dr. P. A. Vos vraagt 1°. Augustus een bediende ext., en Suiker-Laboratoria, zoodat gekozen is de heer van Ledden Hulsebosch, vlug en accuraat in de receptuur en bekend alsmede die ter vergadering aanwezig, verklaart deze benoeming met handverkoop. te aanvaarden. APOTHEKM, Tweede vrije stemming is noodig, daar geen deivolgens de eischen der wetenschap. overige candidaten de meerderheid heeft: gevraagd, die netjes en accuraat werkt. _ A T E LI E R Uitgebracht werden thans op de Heeren: Brieven franco, met volledige inlichtinvoor Egeling J. 3 stemmen gen en opgave van verlangd salaris, onder Lett. P. Q., aan het Bureau van dit Kuiistglasblazcrij en Slijperij. Vos 28 „ Blad, te Amsterdam. v. d. Pluym 10 „ Zoodat herstemming moet plaats hebben tusschen de Voor debiet van zeer goed Heeren Vos en Egeling. geïntroduceerde, gemakkelijk te Hierbü werd gekozen de Heer Vos, met 33 stemmen, Spuistraat 308 AMÖTKUUAM. die ter vergadering aanwezig verklaart de benoeming aan Chemisch, Physisch, Pharmacoutisch en te nemen. wetenschappelijk glaswerk. V. Rapport van de Commissie voor het ondersteu- in Kctlcrlaiul, zoekt eon prima firma Rijks-Levorancier van Nederland en Necl.met een soliede firma in connectie te komen, Indiö gevestigd: 18-10. ningsfonds. Uit het rapport blijkt dat het fonds in 1898 door vele welke den verkoop, zoo mogelijk, voor vaste Alle Apparaten worden in don kortst rekening overneemt. mogelvjken tijd precies volgens model of sterfgevallen, vertrek naar het Buitenland en verandering Uitvoerige offerten verzocht onder letters (oekening in de glasblazerij vervaardigd. van beroep vele leden heeft verloren. Hierdoor zette het O. W. 1739 aan HAASENSTEIN & VOGLER jaar 1899 reeds slecht in. Niettegenstaande het toetreden A. G., Köln a. Rh. van 16 nieuwe contribuanten, verminderde het aantal met 8, zoodat, wat in jaren niet is gebeurd, het aantal tot 348 daalde. Het Dept. Gelderland trad met eene bijdrage toe, doch lp. G., opleiding tot Apolhekersbediende Men bestelle: TANNAS CHININI voor een 16-jarig jongmensch, de 3e klas Ed. III „Bakker"; bijna smakeloos. voornamelijk de belangrijke gift van den Heer A. J. ! van een 5-jarige H. B. School doorloopon Zeer gunstig beoordeeld door Prof. Rijk, reeds in de vorige algemeene vergadering met een | hebbende. STOUDKK. Zio Prijscourant. Prijs por Brieven franco, met opgave van eonditiun enkel woord vermeld, versterkte de kas zeer: Kg. f 18,50. j onder motto „Apotheker", aan hot Bureau Zie vervolg in het 'iïveede Blad. van dit Blad to Amsterdam.

J. M. ZEMBSCH

_ _

IQ

— llftlfc.

*

B

1

B

Een Apotheker in 't Gooi

70

ey

1

1

Zoo spoedig mogelijk

C. ALBARDA

Tweede Assistente

PASTILLES VICHY-ÉTAT COtöPRIfóiS VICHY-ÉTAT


Naamlooze Vennootschap

Gelegenheidsaanbod van 50 exemplaren! l

voorheen ÜTERMOHLEN & Co.

Praktisches Handbuch für APOTHEKER, AEBZTE und DROGISTEN

Weesperzijde 99.

herausgegeben von

A. BRESTOWSKI, 2 dln. groot 8°. elk van ongeveer 1000 bladzijden, in twee sterke banden met i-ugtitel (splinternieuw). " '

Prijs slechts f 8,25.

Directeur: C. F. UTERMöHlEN.

Amsterdam.

Bekroond te AMSTERDAM, ROME, 'sHAGE, AMSTERDAM, GENÈVE, DORDRECHT mei de Hoogste Onderscheiding De fabriek 3taal onder toezicht van de Heoren Dr. G. HONDIUS BOLDINGH, Dn. J. K. VAN DER HEIDE en B. A. VAN KETEL , Bacterioloog.

Gecomprimeerde - Gesteriliseerde Watten in rolvorm.

Het is de meest praktische verpakking voor steriele watten

Het volgcni schrijven is door mij ontvangen: M. H. Het Hrestowski's IlandioSrler&uc/t der PUarma.de, kctirclk U nic tor inzage zond, wil ik gaarne voor dien prijs behouden. De beide boekdeelcn zijn volgens mijn mceniug met zorg bewerkt, terwijl de meest denkbare chemische verbindingen en uitdrukkingen nauwkeurig zijn beschreven. Ook uit pharmaeoguostisch- en botanisch oogpuut heeft het woordenboek zijn waarde, — weshalve ik het mijn collega's en pharmaceutische studenten ten zeerste kan aanbevelen — . Mosht U van dit schrijven bij mogelijk adverteeren gebruik willen maken, dan geef ik U daarvoor volgzame verlof — wijl een dergelijk aanbod zeldzaam is. Met de meeste achting: 's BOSCH, 9/7 1900. J. LAMMEUS, Apotheker.

Solut. Album, ferric. dyalis.-KOEK is voor H.H. Collega's ook in den groothandel verkrijgbaar a ƒ 1.65 het kilo.

AMSTERDAM, 1900.

^^

Q. F. KOEK & Zn. APOTHEKERS.

Nedsche Stoom Dr

LA1LIM LIE

en lujubesfabriek Lijnbaansgracht 344|7 AMSTERDAM.

en

zijn van bekende zuiverheid en onovertroffene hoedanigheid.

Medicijnglas-Fabrieken van

ADEPS LANAE BJD watervrij e„ ADEPS LANAE BJD waterhoudead

vlli. J. II.MM i Co.

ZP TroUscceoueia. re-uJselooze praejaraten. Genenud-Agetiten voor NEDERLAND en Oe KOLONIËN:

STEEDS V O O R R A D I G :

C. & C. J. PLÜIJGERS, te Rotterdam.

PRIMA QUALITEIT MKDICIJNGLAS, in wit, half wit en bruin glas STOPFLESSCHEN, wijd- en nauwm., tot den bekenden prijs.

Verder: Potjes en Pillenfl. metcell. en houten deksel, Spanen ea Cartonncn Doozen en alle verdere Apotheekbenoodigdheden

Magazijnen: AMSTERDAM - ROTTERDAM - GRONINGEN. P.S. Prijscourant wordt op afltivJL<?fSii£n 5ufaZ£mriPn

in gedecoreerde doosjes van bovenstaande grootte en in blikken van l, 3. 5 of 10 E>

SANDERS' Medicinale zeepen

Stoom Zeep- Eau de Cologne- en Parfurneriën-Fabriek v/h. SANDERS & Co., Kon. Stoom-Zeepfabriek, LEIDEN.

Verbandstoffen-Fabriek

Aseptische en Antiseptische Verbandstoffen en Artikelen voor Ziekenverpleging.

Specialiteit aseptisch Jodoformgaas, gecontroleerd en gesteriliseerd volgens de methode van Dr. G. ROMIJN.

Üli & Co.

AMSTERDAM.

Kantoor en Magazijn: AMSTERDAM, O. Z. Voorburgwal 125. „ , , ( AMSTERDAM: 858. L'elephoonBOTTEBDAM: 7 i 7 > «immers: } ATmvjDRPEN: 2604. Telegram-Adres: MAINI Jr.

Opgericht A° 1849.

ROTTERDAM, Wynhaven 95. ANTWERPEN, Buo de Hollande 22

A. B. C. Code Used.

APOTHEEKBENOQDIGDHEDEN.

voor Meaïemlew en

Bud ape st

SPECIALITEIT:

Inrichten van complete apotheken met ingebrand sclirlft

Kaiz. en Kon. Hofleverancier.

*

Pepermunt, JnJubcs, Drop,

Som- en SulkerwerkcD. Conourreerende prijzen.

Het beste natuurlijke Purgeermiddel. Sinds 34 jaren beproefd.

Geïllustreerde prijscourant op aanvrage JJiiJJIJVJUUill J. U U

Ged. Zuiderdiep

1XTRACTA TLUIDA n*„FRIGIDE PARATA". EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT.

GASCARAE SAGRAD. PLUID. per kilo f 1,35. CASCARAE SAGRAD. PLUID. per 5 kilo „ 1,30. CASCAR. SAGR. DESAMAR. PLUID. » 1,90. CONDURANGO PLUID. per kilo „ 3,60. HYDRASTIS CANAD. PLUID. per kilo „ 7,00. minstens 2% hydrastine. EXTRACT. HYDRASTIS CANAD. PLUID. per 5 kilo „ 6,90. EXTRACT. HYDRASTIS CANAD. SICCUM. per 100 gr. „ 3,60. met 10°/0 hydrastine. EXTRACT. SECALIS CORNUT. i per kilo Helder Oplosbaar. Voldoende aan de eisenen der Ph. N. Ed. III j 3200 Verder alle EXTRACT. FLUIDA tegen de in de prijscourant 'van de Onderlinge Pharmaceutische Groothandel genoteerde prijzen. Al mijn praeparaten worden zonder prijsverhooging geleverd door „DE ONDERLINGE PHARMACEUTISCHE GROOTHANDEL".

J. H. K. SMEETS, APOTHEKER, UTRECHT.

Pure American Mineral Yellv A»*oT rA , sinds jaren bekend als de beste en goedkoopste AMEJRIK. VASELINE voor medicinaal en technisch doel, wordt in 7 verschillende soorten geleverd in vaten en blikken van 5 Eng. ponden in kisten van 50 blikken. Bij alle H.H. Drogisten en Apothekers te bekomen; voor En-gros uitsluitend bil den alleen-importeur

Op aanvrage wordt eene schets (lichtdrukteekening) franco toegezonden van houten apotheekopatand, alsmede .eene lijst van de benoodigcle ingebrande flesschen. Het beste ea goedkoopste adres in Nederland voor

Ziekenverplegings-artikelen en Gummiwaren.

Haringvliet 27.

SPRUYT, HILLEN & Go,

=

volgens Dr. UNNA en EICHHOFP in 63 verschillende samenstellingen. De Overvette grondzeep, Sapo Candiae, Sapo kalimis, Sapo medicatus, Sapo pro sapono aromat. liq., zoomede de verschillende O n t s m e 11 i n g s z e c p e ii, als: Oartol (phenol) zeep, Creolin zeep, Lysol zeep, enz. zijn steeds verkrijgbaar voor Nederland biQ alle Groothandelaars in Chemicaliën.

NATUURLIJK BITTERWATER. Ruim IOOO attesten « van specialiteiten en practiseerende geneesheeren aller landen.

B. H. SCHELLING, Groothandelaar in OLIËN, VASELINE, etc. ROTTERDAM. OPGERICHT 1879.

j

Achtergracht 14 — (Adolf ter Cock) — Amsterdam.

Pharmaceutische Praeparaten, Chemicaliën, Verbandstoffen, Drogerijen, enz. en-gros.

Supra fijnen Spiritus alsmede: gemethyleerden Spiritus Jn allo sterkten, levert tegen oonourroeronde prijzen

de firma M. P. POLLEN & ZOON, te ROTTERDAM,

21 Juli 1900.

N°. 12.

j

Gerechtigd tot het voeren van het Wapen van H. M. de Koningin-Weduwe.

Door toevallige omstandigheid kocht de ondergeteekende van den uitgever de laatste 5O exemplaren van dit standaardwerk , waarvan de uitgaafprys, Een strook watten van de gewone dikte, 4'/ 2 Meter lang en 10 of 20 c.M. breed, is opgerold en geperst tot eene rol van 10 c.M. diameter. Deze rol zit in eencarton met ingenaaid f 37,50 is, in twee dln. gel», f 40. Na ontvangst van postwissel groot een gleuf^aa^er^bovenkant, waardoor de watten worden getrokken. Na sterilisatie wordt deze carton geplaatst in een stevige glacé cartonnen doos met klapdeksel. f 8,25 wordt zoolang de voorraad strekt, één exemplaar goed verpakt en franco toegezonden. T. SS. YTSSïAj Boekhandelaar-Uitgever, 's Hertogenbosch.

VAN LEDDEN HULSEBOSCH, Amsterdam.

37" Jaargang.

werkt spoedig, zacht, zeker en aangenaam.

eit uerwlsseling si/ men gewaarschuwd! Prospectussen, Aanplakbilletten en andere Reclame-middelen over

Saxlelmer's BUiY^i JafflOS Bitterwater werden op verlangen gratis en franco toegezonden. SAXLEHNER Kaiz. en Kon. Hofleverancier BüDAPEST.

Industrie- en Handelsvereniging C. VAN EPENHUIJSEN ZWIJNDRECHT.

Chemisch zuivere zouten. Praeparaten voor scheikundig onderzoek. Ruw Zwavelzuur, Zoutzuur, Salpeterzuur. Ammonia liquida in verschillende sterkten. Gedistilleerd water, chemisch zuiver. OFWIJBDA'S DBUKKEBIJ

DIEKEN.

T W E E D E BLAD. De ontvangsten bedroegen : van de Maatschappij „ „ Departementen van 348 personen Aan rente Extra-gift

f 100.-- 120.— - 1237.50 - 594.31 _ _- 2000.00 _ Te /.amen f 4051.81 Daartegenover staan iian uitgaven: 5 uitkeeriugen f 402. — Drukwerk f 2-20 Diverse onkosten f 22.10 Te zamen f 426.30 Het batig saldo bedraagt dus f 3025,51, zoodat het kapitaal waarover liet fonds beschikt thans f 15055,003 bedraagt. De Voorzitter verzoekt de afgevaardigden van Utrecht en Zeeland de rekening van het fonds te onderzoeken en daarover rapport uit te brengen. De heeren Sicman en Teessen worden met applaus weder gekozen. VI. Het rapport van de commissie voor wetenschappelijke inlichtingen geeft tot geene opmerkingen aanleiding. Het aftredende lid Prof. Dr. H. Wefers Bettink wordt bij acclamatie herkozen. VIL Het rapport van de Commissie voor de behartiging der maatschappelijke-pharmaceutischo belangen wordt in besloten vergadering behandeld. Bij acclamatie wordt de Heer G. H. v. d. Wal herkozen. Vila. Het rapport der museumcommissie, zal nader worden behandeld bij de wetswijziging voorgesteld door het Hoofdbestuur. Bij acclamatie herkozen de Heer Rijk. IX. Rapport van de commissie voor het onderzoek van spécialités. Voor kennisgeving aangenomen. Herkozen het aftredende lid Guldensteeden Egeliug. X. Rapport van de Commissie voor het Opwijrda-fonds, zal in de berichten der Maatschappij worden opgenomen. Eerst in 1902 wordt eene nieuwe prijsvraag uitgeschreven. XI. Rapport van de Commissie betreffende de scheiding van genees- en artsenijbereidkunst. De Heer v. d. Bvjllaardt zegt dat de Commissie het rapport in den meest uitgebreiden zin heeft opgesteld, evenzoo de conclusies. De Heer Gantvoort brengt namens het hoofdbestuur praeadvies uit. Het werk der Heeren samenstellers verdient waardeering — hij brengt den dank der vergadering aan de Commissie. Het hoofdbestuur stelt voor aan te nemen der conclusies l, 4, 5, 7 en 8, de andere wenscht het hoofdbestuur niet in stemming te brengen, echter wel meegaande met hunne strekking. Zeeland gaat mede met het praeadvies, maar wenscht niet mee te gaan met punt 8, de medicus moet t usschenpersoon kunnen blijven. De Voorzitter bestrijdt de opinie van Zeeland, ook de apotheker is aan geheimhouding gebonden. Haarlem zegt dat punt 6 ook in de conclusies thuis behoort, de medici kunnen niet beoordeelen of hunne geneesmiddelen deugdelyk zijn. De Voorzitter zegt dat men niet te veel in détails moet treden, thans moeten alleen de hoofdzaken besproken worden. Rotterdam vereenigt zich met punt l, 7 en 8; 2 en 8 behooren naar de opinie van dit departement in het rapport niet te huis; by 4 en 5 hadden de conclusies sterker geformuleerd moeten worden, de commissie had advies omtrent een van beide punten moeten uitbrengen. Bij punt 6 merkt het Dept. op, dat de meeste groothandelaars of apothekers zijn of apothekers aan hun zaak verbonden hebben, maar dat het onmogelijk is de apothekers de verantwoordelijkheid te laten dragen voor den voorraad van den geneeskundige. Rótterd. stelt de volgende motie voor : Het Dept. Rotterdam stelt voor de conclusies deicommissie niet ongewijzigd aan de Regeering over te leggen, maar de commissie diligent te verklaren om omtrent de scheiding van genees- en artsonybereidkunst ten platte lande nader geformuleerde conclusies te nemen en het Hoofdbestuur uit te noodigen deze met bekwamen spoed ter kennis der departementen te brongen, opdat het oordeel van desso tor beschikking worde gestold van do wets-cornmissio.

De Voorzitter brengt deze motie in bespreking, als kunnende verdere discussie coupeeren. Dr. Ankersmit zegt dat het wenschelijk ia de discussie niet te bekorten ook als de motie aangenomen wordt als leiddraad voor de Commissie. v. d. Bvjllaardt zegt dat hij Rotterdam niet begrijpt, het zegt dat dit rapport te uitgebreid is, en wenscht toch nog een uitgebreider rapport. Rotterdam zegt alleen scherper formuleering te verlangen. De Voorzitter brengt de motie in stemming, deze wordt verworpen met 48 stemmen. Thans komt punt l in stemming, met applaus aangenomen. Punt 2 wordt niet iir stemming gebracht, maar aangehouden om er later de aandacht op te vestigen bij eene wetswijziging, evenzoo punt 3 en punt 6. Punt 4 en 5 werden zonder stemming goedgekeurd, evenzoo punt 7 en 8. De Voorzitter brengt hulde aan de Commissie. XII. Rapport van de Commissie voor het opmaken van een lijst van volksnamen voor geneesmiddelen wordt voor kennisgeving aangenomen. XIII. Rapport van de Commissie belast met het samenstellen van een ontwerpwet op de uitoefening der artsenijbereidkunst. De Heer de Groot deelt mede dat de laatste zinsnede van het rapport wat te optimistisch is, de commissie hoopt, dat het niet te langen tijd zal duren. XIV. Rapport van de gedelegeerden uit het Hoofdbestuur onzer Maatschappij met de gedelegeerden uit de Ned. Maatschappij t. b. der Geneeskunst, in zake eventueele samenwerking van beide Maatschappijen. De Voorzitter merkt op dat de opinie bestaat bij de Maatschappij van Geneeskunst alsof er een verzuim in den vorm is gepleegd door onze Maatschappij. Het blijkt echter, dat het hoofdbestuur in deze actief is geweest en dat waarschijnlijk uit een ongelukkig toeval dit incident in de wereld is gekomen. De Voorzitter stelt voor dr W. P. Ruysch het eerelidmaatschap aan te bieden als een hulde voor zijne werkzaamheden in het belang onzer Maatschappij. Met warm applaus wordt dit voorstel aangenomen. XV. A. van het Hoofdbestuur : Motie. 1. De Algemeene Vergadering, het betreurende dat een betrekkelijk groot aantal apothekers zich nog niet bij de Nederl. Maatschappij ter Bevordering der Pharniacie heeft aangesloten, noodigt de Departementen uit, elk in zijn kring te trachten daarin verbetering te brengen, en eventueel de oorzaken dezer niet-toetreding op te sporen, opdat — zoo mogelijk — dooide Maatschappij" maatregelen genomen kunnen worden welke die oorzaken opheffen. De Heer Gantvoort zegt dat nog meer dan 25° /„ der apothekers geen leden zijn; de Maatschappij moet trachten dit te veranderen anders is zij niet de vertegenwoordigster van de Nederlandsche apothekers. Zeeland heeft de motie met vreugde ontvangen — daar echter zijn bijna alle apothekers lid van het Departement. Het vestigt de attentie op Sluis waar nog eene uitstekende gelegenheid is voor vestiging van een jong apotheker. De Voorzitter noodigt de afgevaardigden uit vooral op de motie de aandacht te vestigen bij hunne departementen. Overijssel noemt enkele redenen van niet toetreding, die moeielijk uit den weg te ruimen zijn. Do Voorzitter noemt weer andere die wel uit den weg te ruimen zijn en hoopt dac op de volgende vergadering een groote aanwinst van leden zal zijn op te merken. 2. Het Hoofdbestuur stelt voor Artikel 3 Ge van de Wet van de Nederl. Maatschappij ter Bevordering der Phavniacie als volgt te wijzigen: Artikel 36e. De Commissie tot het verzamelen van voorwerpen, betrekking hebbende op de Geschiedenis der Pharmacie, bestaat uit drie leden. Zij is belast met het bijeenbrengen van voorwerpen, geschikt om de verzameling die door de Maatschappij aan het Rijk is afgestaan, te vermeerderen en uit te breiden. Zij zorgt, in overleg met het Hoofdbestuur, voor hunne doelmatige plaatsing in eene geschikte localiteit. De Voorzitter geeft nog eenige toelichtingen en doet voorlezing van een brief van Dr. Daniels, waaruit sympathie met dit voorstel blijkt. 'Zonder stemming aangenomen. De Voorsüter stelt voor geldelijk aan het plan mode to werken om tot een genccskimdig-pharmaceutisch

museum tu komen. Applaus. den Haag juicht het plan ten zeerste toe, maar verzoekt te weten hoe het beheer van dat museum zal zijn. Het wenscht dat ook de museum-commissie aan het beheer zal deelnemen. De Voorzitter gaat met dit voorstel mede. Amsterdam zegt, dat er samenwerking bestaat tusschen de medici en pharmaceuten in deze zaak, en dat ook het plan bestaat den pharmaceuten deel te laten nemen in het beheer. Het Dept. stelt een crediet van f 150 voor, te verdeelen over driejaren. v. d. Bvjllaardt wenscht dit bij de begrooting te behandelen, waartoe wordt besloten. B. Van de Departementen. 1. Van het Departement Amsterdam. a. Het Departement Amsterdam, Gezien het besluit der pharmacopee-commissie van 29 November 1899, om de benaming der chemische lichamen, in de 4de uitgave der Nederlandsche Pharmacopee op te nemen, in overeenstemming te brengen met die van de Pharmacopeeün der meeste andere Germaansche rijken; Volkomen instemmende met het door het Hoofdbestuur, bij schrijven van S Januari 1900, aan de Pharmacopee-commissie gericht verzoek om op dit besluit terug te komen; Gelet op het antwoord der Pharmacopee-commissie van 10 Maart 1900, dat deze geen termen heeft kunnen vinden om aan dit verzoek te voldoen; Stelt voor dat de Maatschappij zich wende tot den Minister van Binnenlandsche Zaken met liet verzoek om, indien de bestaande nomenclatuur in het ontwerp der nieuwe Phannacopee door een andere wordt vervangen, zoodanig ontwerp niet ter goedkeuring voor te dragen. Tegelijk hiermede wordt behandeld voorstel 6 van het Dept. Limburg. De algemeene vergadering spreke als haar gevoelen uit, dat in de bestaande nomenclatuur der chemische lichamen onzer Phannacopee geene verandering moet worden gebracht en drage aan het Hoofdbestuur op daarvan kennis te geven aan de Pharmacopee commissie, en bij den Minister ten krachtigste te protesteeren tegen het willekeurige besluit door genoemde Commissie genomen. de Zaavjer zegt namens het hoofdbestuur, dat dit met de voorstellen mede gaat, maar vindt het niet noodig hiervan aan de Pharmac. commissie kennis te geven. Limburg trekt zijn voorstel in en gaat geheel mede met Amsterdam. Rotterdam is voor andere maatregelen en stelt de volgende motie voor: De Maatschappij verzoekt de Pharmacopee-commissie mededeeling der motieven, welke die commissie tot wijziging der chemische nomenclatuur hebben doen besluiten, en den verderen loop der zaak over te laten aan de prudentie van het Hoofdbestuur. De Voorzitter wenscht niet meer met de Pharmacopee-commissie daarover te onderhandelen; het vandeze ingekomen antwoord maakte een onaangenamen indruk daar het niet motiveerde waarom de verandering noodig was. Utrecht steunt de motie van Rotterdam. Haarlem bestrijdt de motie ten sterkste en wenscht niet meer met de Pharmac.-commissie in onderhandeling te treden. Prof. IFe/ers Bettink zegt, dat hij als lid der Commissie hier niet kan optreden maar deelt als particulier persoon mede, dat er overal streven is naar uniformiteit en dat dit waarschijnlijk ook het idee der Pharm.-commissie is geweest. Amsterdam zegt dat onze nomenclatuur meer in overeenstemming is met die van andere landen, dan de Germaansche nomenclatuur. De motie Rotterdam wordt verworpen met 47 stemmen. Het voorstel Amsterdam wordt aangenomen met applaus. — In de pauze wordt in den tuin dor Harmonie de lunch, aangeboden door het Departement, gebruikt. Na heropening der vergadering komen aan de orde de volgende gecombineerde voorstellen : Van het Departement Amsterdam, b. Het Hoofdbestuur dringo bij do Regeering aan op het stichten oonor Rijks-inrichting, waar de gelegenheid geopend wordt glazon on andere meetwerktuigon, bij Apothekers in gebruik, b luton ijken. Van lu;t Dupartoinunl; Gelderland. Het Departement O-elilerland stelt voor dat het


Hoofdbestuur zich zal wenden tot den Minister van Binnenlandsche Zaken met het verzoek het daarheen te willen leiden dat eene herziening of aanvulling der ijkwet tot stand kome, in dier voege, dat de in de apotheken voorhanden zijnde meetmiddelen, voor Chemisch- of Pharmaceutisch gebruik bestemd, vrijgesteld worden van de bepalingen der ijkwet op de maten en uitsluitend onder het toezicht" gesteld worden van de commissiën uit den Geneeskundigen raad, overeenkomstig art. 24 der wet, regelende de uitoefening der artsenijbereidkunst. Van het Departement Noord-Holland. De Algemeene Vergadering verzoeke het Hoofdbestuur bij de Regeering te bewerken dat de, in onze apotheek in gebruik zijnde, glazen en porseleinen voorwerpen, voorzien van deelstrepen, die hoeveelheden grammen gedestilleerd water aanduiden, door geen enkele bevoegde macht hier te lande voor maten in den zin der wet worden gehouden. den Haag heeft de drie voorstellen met elkaar vergeleken, en keurt het af dat eene wijze van wetswijziging in elk der voorstellen is aangegeven. Het stelt voor de volgende motie: De Nederlandsche Maatschappij ter bevordering der Pharmacie wende zich tot de Regeering met het verzoek eene ministerieele beslissing te nemen in zake den ijk van glazen en andere meet- en weegwerktuigen in de apotheek in gebruik. v. d. Byllaardt zegt namens het Hoofdbestuur dat dit adhaesie aan het voorstel van den Haag betuigt. De Voorzitter zegt, dat men den minister zal vragen het status quo te handhaven en dat geen maatregelen zullen genomen worden die voor de apotheker lastig zijn voor een nieuwe ijkwet er is. Dr. Ankersmit is voor het voorstel Amsterdam, daar ministerieele beschikkingen voor de rechtbank niet geldig zijn. Eotterdam sluit zich bij Dr. Ankersmit aan. den Haag zegt dat het voorstel Amsterdam niet de verplichting oplegt van te laten ijken. Prof. Wefers Bettink wenscht een ministerieele beschikking uit te lokken waarbij geen vervolgingen . meer mogen plaats hebben. Amsterdam handhaaft zijn voorstel, maar dringt aan op haast, er is periculum in mom, anders komen er meer vervolgingen. De Voorzitter gaat mede met dit voorstel, maar wenscht dat tot zoolang het status quo worde gehandhaafd. Noord-Holland trekt zijn voorstel in. • Het voorstel Amsterdam, gecombineerd met de motie den Haag wordt aangenomen. c. Aan de Berichten onzer Maatschappij worde een zoodanige uitbreiding gegeven, dat zij, als officieel orgaan, de leden der Maatschappij voortdurend op de hoogte houden van de wetenschappelijke en maatschappelijke beweging op het gebied der Pharmacie in en buiten Nederland en dat aldus eindelijk gevolg worde gegeven aan artikel 51 der wet. Ter uitvoering hiervan benoeme de Algemeene Vergadering, op voordracht van het Hoofdbestuur, eene commissie van vijf leden ter overweging der maatregelen, die noodig zijn om de uitgave van een officieel orgaan onzer Maatschappij mogelijk te maken. Aan bedoelde commissie worde opgedragen binnen zes maanden een volledig plan van uitgave, redactie, kosten-berekening enz. aan het oordeel der Maatschappij te onderwerpen. De Voorzitter vraagt of de vergadering medegaat met het voorstel. Haarlem wenscht eerst eene Commissie te benoemen en Limburg steunt het voorstel Amsterdam, omdat daardoor het ledental der Maatschappij zal stijgen. Eotterdam is niet voor dit voorstel wel voor eene betere uitgave der berichten, b. v. door ze geregelder en spoediger te doen verschijnen. Zeeland sluit zich bij Rotterdam aan en zal tegen het voorstel Amsterdam stemmen. Limburg wenscht niet vooruit te loopen op het voorstel, maar eenvoudig alleen door een Commissie te laten onderzoeken. De financieele bezwaren zullen niet groot worden, zooals de afgevaardigde met cijfers tracht aan te toonen. De Voorzitter zegt dat het alleen de kwestie van het beginsel is, en dat de financieele zaken niet aan de orde zjjn. Het voorstel Amsterdam wordt met groote meerderheid aangenomen, als commissie stelt het hoofdbestuur voor de H. H. L. v. Itallie, C. Guldensteeden Egeling, van der Wielen, de Groot en dr. de Zaaijer. De heeren van der Wielen, de Groot en de Zaaüer hier aanwezig nemen de benoeming aan, de beide andere heeren zal kennis gegeven worden van hunne benoeming. Van het Departement Dordrecht. Het Hoofdbestuur stelle pogingen in het werk tot het vormen van een internationalen bond tot wering der zoogenaamde patentnüddelen, waarvan de bereiding

en samenstelling niet ter algemeeue kennis gebracht is. De Voorzitter vraagt nadere inlichtingen omtrent de strekking van het voorstel. Dordrecht wenscht met dit voorstel den invoer van patentmiddelen te verhinderen, en speciaal de Duitsche industrie niet te bevoorrechten. Amsterdam zegt dat dit onmogelijk is. den Haag meent dat de internationale bond een utopie is. Wij zijn al zeer ver heen met onze wet, dat we die patentmiddelen mogen namaken. Dordrecht wenscht het jniet verder te verdedigen, maar heeft geen recht het in te trekken. Bij stemming wordt het voorstel verworpen met bijna algemeene stemmen. Van het Departement 's Gravenhage. a. Het Departement 's Gravenhage, van oordeel zijnde dat de Regeering de regeling der werkzaamheden van het hulppersoneel in apotheken niet onder de Arbeidswet heeft opgenomen, omdat daaraan onoverkomelijke bezwaren zijn verbonden, noodigt de Algemeene Vergadering uit hierover eene besliste meening uit te spreken. Het hoofdbestuur gaat met dit voorstel mede, daar ons hulppersoneel buiten de arbeidswet valt. Haarlem gaat niet met het praeadvies mede, eerst moet een enquête gehouden worden. Amsterdam wenscht ook eene commissie te benoemen, en vraagt of ook een enquête zal worden ingesteld naar de werktijden der patroons. Noord-Brabant is van opinie dat het onmogelijk is het personeel van de apotheken onder de arbeidswet op te nemen; eene vrouwelijke provisor zou b. v. van 's avonds 10 tot 6 niet mogen werken. De Voorzitter zegt dat eerst eene commissie moet benoemd worden om na te gaan of opname van ons personeel in de arbeidswet mogelijk is. Bij applaus wordt dit onderzoek opgedragen aan de Commissie voor sociale belangen met de volgende voorgestelde punten. b. De Nederlandsche Maatschappij ter bevordering der Pharmacie benoeme eene commissie om een enquête in te stellen omtrent den toestand der apöthekersbedienden in Nederland. Deze commissie onderzoeke zoo uitvoerig mogelijk: 1°. hoe de salarissen der apothekersbedienden zijn geregeld in de verschillende apotheken van apothekers, geneeskundigen, gemeentelijke instellingen en gestichten ; 2°. hoe arbeids- en rusttijden geregeld zijn, zoowel op werkdagen als op zondagen; 3°. in hoeverre door pensioen verzekering of op andere wijze bij ouderdom, invaliditeit of ongelukken in hun toekomst kan worden voorzien, zij trachtte den weg aan te wijzen waarop, hetzij door individueele medewerking of door onderlinge maatregelen, in dezen toestand verbetering is te brengen en voor de apothekersbedienden, in hun werkkring als assistenten, een minder bezorgde toekomst is te verkrijgen. Van het Departement Rotterdam. „De Nederl. Maatschappij ter bevordering der Pharmacie stelle een onderzoek in naar de arbeids- en rusttijden van het personeel in de apotheken". Voorstel Groningen. b. Aan een commissie worde opgedragen na te gaan in hoeverre wijziging in de opleiding tot apotheker en dientengevolge wijziging in de Wet van 25 Dec. 1878 (Stbl. 222) wenschelijk is. Eotterdam zal het voorstel steunen, en wenscht dat de Commissie ook de opleiding van apothekersbedienden zal nagaan. Den Haag wenscht het voorstel te renvoyeeren naaide Commissie van het ontwerpwet op de artseiiijbereidkunst. De Voorzitter zegt dat het Hoofdbestuur hetzelfde voorstel wenscht te doen, aldus wordt besloten. Rotterdam verzet zich tegen deze conclusie en wenscht eene afzonderlijke commissie. De Voorzitter handhaaft het voorstel, dat met applaus wordt aangenomen. Van het Departement Utrecht. Naar aanleiding van alinea 2 van art. 8 van het wetsontwerp betreffende de „Regeling van het Staatstoezicht op de volksgezondheid" spreke de Algemeene Vergadering zich uit omtrent wat zij verstaat onder „vestiging" van een apotheker. Het Hoofdbestuur adviseert dit voorstel niet aan te nemen, het heeft geen reden van bestaan meer, daar het ontwerp gezondheidswet waarschijnlijk niet zal worden ingediend. Ook wenscht het Hoofdbestuur geen uitspraak in het algemeen wat onder vestiging moet worden verstaan, maar het over te laten aan de Oommissie voor het ontwerp-wet. Utrecht gaat niet mede met dit. praeadvies. De vergadering sluit zich aan bij het praeadvies. XVI. Vaststelling van de begrooting en van het bedrag vun den hoofclelijkon omslag over 1901. De begrooting sluit iu ontvangst en uitgaaf mot

f 1859,50, het vermoedelijk saldo ' bedraagt op 31 December 1901 f 222,50. De penningmeester zegt, dat hij wenschte voor te stellen den hoofdehjken omslag te verhoogen, maar dat het Hoofdbestuur er bezwaren tegen had. De rnoeielijkheid is de betaling van het drukken van de prijsvraag Meulenhoff die niet op het medaillefonds mag worden gebracht, en waardoor het saldo van de kas negatief wordt. De penningmeester stelt alsnog voor den hoofdelijken omslag te verhoogen tot f 3,50, temeer daar verschillende commissies benoemd zijn en afgevaardigden naar het congres te Parijs zullen gezonden worden, als de vergadering dit aanneemt. Amsterdam zegt dat het evenwicht in de begrooting verbroken is. Het Dept. kan deze begrooting niet goedkeuren, het vraagt inlichtingen omtrent het congres te Parijs en wat de afgevaardigden van Nederland daar zullen moeten uitvoeren. Van de besluiten op die congressen genomen, wordt door de Regeering toch geen notitie genomen. Amsterdam stelt voor den hoofdelijken omslag te brengen op f 4. De Voorzitter zegt het jammer te vinden wanneer wij geen afgevaardigde naar Parijs zenden, we kunnen daar eigenlijk niet buiten, wanneer het congres niet te ver weg gehouden wordt. De voordeden zijn echter problematisch, maar we kunnen niet genegeerd worden door vreemde maatschappijen. De Voorzitter handhaaft het zenden van een afgevaardigde. Dr. Ankersmit wijst op de combinatie van congres en tentoonstelling waarbij vermoedelijk de laatste hoofdzaak is. De Voorzitter is het met den heer Ankersmit volstrekt niet eens, daarvoor is de voorzitter van het congres een te degelijk mensch, en hij wijst af de conclusie van den Heer Ankersmit dat het eene kermisviering in hoofdzaak zal zijn. Amsterdam vermoedt dat de indruk op den Deutsche Apotheker Verein. niet gunstig was, anders had het niet de opinie van onze Maatschappij gevraagd. Dr. Ankersmit repliceert dat hij volstrekt niet bedoeld heeft wat de Voorzitter zeide, maar dat hij alleen meent, dat dit congres niet zoo degelijk zal worden als anders het geval kon zijn. den Haag deelt mede dat ook de Regeering geen officieele uitnoodiging heeft ontvangen. Het zenden van een vertegenwoordiger wordt nu in stemming gebracht. Vele departementen houden zich buiten stemming. Hierop wordt door den Voorzitter aanmerking gemaakt, daar 't op deze wijze veel van een vertooning heeft. Amsterdam stelt thans voor, bij dit congres een afgevaardigde te zenden, maar bij een volgend congres eerst eens ampel daarover te spreken. Het zenden van een afgevaardigde wordt thans verworpen met 34 stemmen, de Maatschappij wordt dus te Parijs niet vertegenwoordigd. De Penningmeester wenscht thans ook de contributie te brengen op f 4. Noord-Holland is hier tegen met het oog op het aannemen van nieuwe leden. Zeeland zou gaarne meegaan, maar heeft geen mandaat daartoe. Dr. Ankersmit wenscht den afgevaardigde- over te halen vóór te stemmen; de contributie der leden moet verhoogd worden met f l en dit mag geen bezwaar zijn. De Penningmeester zegt, dat bij niet aanneming de commissies ook niet aangenomen mochten zijn. Noord-Holland stelt thans voor te blijven bij f 3.50. Het voorstel Amsterdam wordt niet ondersteund, dat van den Penningmeester wel. Het voorstel wordt aangenomen met algemeene stemmen. Dr. Ankersmit stelt voor op de volgende vergadering nog f 0,50 te verhoogen. Rotterdam wenscht den post Buitenzorgfonds te verhoogen tot f 100. Onder de gegeven omstandigheden meenen de afgevaardigden van dat Departement met de begrooting te moeten mee gaan. Voor het museum wordt gedurende 3 jaren telkens f 50 disponibel gesteld. De gewHzigde begrooting wordt aangenomen. XVII. Benoeming van eene Commissie tot voorbereiding eener eventueele Wetsherziening in 1901. Het hoofdbestuur vermoedt dat er weinig veranderingen noodig zullen zijn en stelt voor geen commissie te benoemen maar de departementen uit te noodigen hunne wenschen aan het hoofdbestuur kenbaar te maken. Deze worden dan op de volgende vergadering behandeld. Aangenomen. XVIII Bepaling van de plaats der vijftigste Algemeene Vergadering. Het Dept. Gelderland noodigt de Maatschappij uit. Met applaus aangenomen. Zeeland brengt verslag uit omtrent de rekening

van het ondersteuningsfonds. De rekening en verantwoording van de commissie worden goedgekeurd. Alsnu gaat de vergadering over in een zitting met gesloten deuren. Na heropening van de vergadering brengt de Voorzitter den dank der vergadering aan de aftredende Hoofdbestuurders de heeren Gantvoort en van den Bijllaardt. XIX. Sluiting van de negen en veertigste Algemeene Vergadering. Nadat de afgevaardigden van Overijsel den Voorzitter en de afgevaardigden van Haarlem alle Hoofdbestuurders hebben bedankt voor hunne moeite in het afgeloopen jaar en gedurende de vergadering, sluit de Voorzitter de vergadering. De feestelijkheden. Na sluiting der Algemeene Vergadering te ruim 4 uren begaf een groot deel der aanwezigen zich de stad in, om zij' het ook kort, kennis te kunnen maken met Groningen. Te 5,15 precies vertrok de tram naar Paterswolde alwaar te ongeveer half zeven 'het diner begon. De stemming was als gewoonlijk prettig, opgewekt, gelijk aan het dessert bleek uit de vele dronken die werden ingesteld op Hoofdbestuurders en Feestcommissie. Bij den aanvang van het diner was door den Voorzitter der Maatschappij een woord van hulde gebracht aan onze Vorstinnen, waarvan aan H.H. M.M. per telegram werd kennis gegeven. Donderdag. Te 10 uur precies samenkomst in het Botanisch laboratorium, waar mej. Tammes, bij uitstedigheid van prof. Moll. de welwillendheid had een demonstratie te houden. Namens prof. Moll werden wij door mej. Tammes welkom geheet en. Na eene korte verklaring van de inrichting van den projectietoestel werd ons eene prachtige collectie microscopisch doorsneden vertooud, daarna photographiëen van platen, planten en — een aardige attentie voor de oud Groningers ingang en collegekamer, zooals zij die gekend hadden in hun studententijd. Bij een bezoek aan de demonstratiekamer, waar een keurige verzameling 'pharmaceutische praeparaten was uitgestald, nam de Voorzitter der Maatschappij het woord en bedankte namens alle aanwezigen mej. Tammes voor haar keurige demonstratie. De Voorzitter der feestcommissie voegde als blijk van instemming met de woorden van den Voorzitter een mand bloemen daaraan toe.

Berichten; IXe Congres International de Pharmacie Paris - 1900. Wij ontvingen het programma van de tot 30 Juni opgegeven onderwerpen en nemen daaruit die punten over, waaromtrent een rapport zal worden uitgebracht. Première seetion: Pharmacie générale et chimie pharmaceutique. 1°. Methodes analytiques propres au dosage des alcaloïdes, glucosides ou autres principes définis dans les drogues simples et dans les préparations galéniques (question renvoyée par Ie Congres de Bruxelles de 1897 au Congres de Paris de 1900). 2°. Posologie et antidotes des substances toxiqes. 3°. Pharmacopée internationale; rapporteur, M. Bourquelot. Deuxième seetion: Matière médicale ou pharniacognosie. l°. Iniluence de la culture sur l'activité des plantes médicinales; rapporteur, M. Bavay. 2°. Quelle est la nature des sécrétions etexcrétions des vers parasites, et quelle est leur inüuence sur l'höte qu'ils habitent? rapporteur, M. Bavay. 3°. De la localisation du principe actif dans les plantes médicinales; rapporteur, M. Jadin. Troisième seetion: chimie — biologie — bacteriologie — hygiëne. 1°. Unification des methodes d'interprétation des résultats de l'analyse des urines; rapporteur, M. Vieillard. 2°. Unification des methodes de recherche et de dosage des albuminoïdes dans les urines; rapporteur, M. E. Galbrun. 3°. Azote total et azote de l'urée, rapports urinaires; rapporteur, M. Moreigne. 4°. Unification des methodes de recherche et de dosage du sucre dans l'urine; rapporteur, M. Dufau. 5°. Unification des methodes de culture en bacteriologie; rapporteur, M. Grimbert. 6°. Unification des methodes d'analyso du suc gastrique; rapporteur, M. Henri Martin. Quatrième seetion: Intéröts Professionnels. 1°. Quelles sont, dans les divers pays, les études préliminaires exigées des aspiranta au grado de phar-

macien? rapporteur, M. Paul Jacob. 2°. De l'organisation des études'pharmacoutiques dans les divers pays; rapporteur, M. Voiry. 3°. Est-il désirable que, dans la durée du stage exigé des candidats qui subissent l'examen de validation du stage, on cornpte Ie stage accompli dans un pays étranger comme s'il avait été accompli dans Ie pays oü l'examen est subi? rapporteur, M. René Bertault. 4°. Limitation du nombre des officines; résultats obtenus dans les pays oü elle existe; rapporteur, M. Huguet. 5°. Comment fonctionne l'inspection des pharmacies dans les divers pays, et cornment il serait désirable qu'elle fut organisée; rapporteur, M. Crinon. 6°. Des dénominations comme marques de fabrique en rnatière de médicarnents; rapporteur, M. Petit. Voorts ontleenen wij aan verschillende mededeelingen, dat het Congres op 4 Augustus een bezoek zal brengen aan het Institut Pasteur te Garches en na het dejeuner, dat dien dag te St. Cloud zal plaats vinden, aan de porseleinfabriek te Sêvres. De terugtocht naar Parijs geschiedt per boot. Den Ssten zal de onthulling plaats vinden van het gedenkteeken voor Pelletier en Caventou. Het zal worden opgericht op het snijpunt van den Boulevard Saint Michel en de Rue Denfert Rochereau, niet ver van de Eeole de Pharmacie. Dienzelfden dag zal een sluitings-banquet gehouden worden in den Jardin d'Acclimation. Pogingen worden in het werk gesteld om de Congresleden te doen uitnoodigen tot de officieole recepties bij den President der Republiek, den Voorzitter van den Ministerraad en bij den Voorzitter van den Gemeenteraad van Parijs. Op het Intern, pharni. congres te Parijs zal de Deutsche Apoth. Verein. vertegenwoordigd worden door zijn voorzitter, den heer F. Bellingrodt. Naar wij vernemen is de minist. van Binnenl. Zaken in overleg getreden met den minister v. Waterstaat, Handel en Nijverheid over het tot stand brengen eener rijksinrichting voor den ijk van maten, enz. voor chemisch en pharmaceutiseh gebruik en voor eene wijziging der ijkwet.

Zinabast. Bericht, omtrent den aloop- der veiling van 12 Juli 1900. De veiling bestond uit: 4209 balen, 15 korven en 194 kisten, ca. 394,958 Kgr. Java-Kinabast, met totaal ca. 19,369 Kgr. Z.K., waarvan: ca. 73,188 Kgr. Pharm. bast, met ca. 1,862 Kgr. Z.K., en ca. 321,770 Kgr. Fabrieksbast, met ca. 17,507 Kgr. Z.K. volgens gepubliceerde analysen. Het doorsneegehalte der fabrieksbasten is derhalve ca. 5,44 pet. tegen c.a. 4,92 pet. voor de Juni-veiling 1.1. en c.a. 5,38 pet. doorsnee der 10 veilingen van 1899. Volgens de soorten was de verdeeling als volgt: circa 72,608 kilo's Succirubra, „ 281,029 ,, C. Ledgeriana, „ 735 „ C. Officinalis, „ 40,586 „ Hybriden en andere soorten waarvan „ 54,102 „ Wortelbast. Deze Basten waren afkomstig van: Gouvernements Cultuur ± 31,978 Kilo's Particuliere „ „ 362,980 „ Volgens gepubliceerde analyses werden de volgende hoeveelheden Bast, rnet bijgaand gehalte aan Zwavelzure Kinine, in veiling gebracht:' Z. K. l a 2 pCt. ± 8,933 Kg. „ 2 „ 3 „ „ 60,180 „ „ 3 „ 4 „ „ 51,530 „ „ 4 „ 5 „ „ 81,273 „ „ 5 „ 6 „ „ 79,291 „ „ 6 „ 7 „ „ 58,643 „ „ 7 „ 8 „ „ 45,992 „ „ 8 „ 9 „ „ 6,350 „ „ 9 „ 10 „ „ 1,370 „ 1,140 10 en boven De rijkste partij Bast leverde de' Onderneming A M, zijnde kav. 137. 11 balen Hybriden Stambast, gruis, met een gehalte aan Zwavelzure Kinine van 10,64 °/0.

Overzicht.

Fabrieksbast. De partijen , door de fabrieken gekocht, werden volgens gepubliceerde analyses tot de volgende unitprijzen afgedaan : Het equivalent van ± 641 Kgr. Z.K. tot een Unit van ca. 10 Cts. » 1,793 » „ , . . . , . 10% „ , 2,347 11 „ „ 11 1/4 „ „ n »

a »

Amst. Chininefabriek. 3731 Het equivalent van „ 108 Pharmac. Handels vereen. 2887 Het equivalent van „ 71 J. J. Louët Feisser. 1844 Het equivalent van „ 291 J. de Ligt. 988 Het equivalent van „ 201 Matthes en Bormeester. 1052 Het equivalent van „ 4.r> Schier & Remy. 657 Het equivalent van „ 54 Diversen. Het equivalent van .. 69 Totaal ± 1847 Kgr. ± 16701 Kgr. Opgehouden en teruggetr. dr 15 Kgr. dr 806 Kgr. Van de opgehouden ± 8 2 1 Kgr., Zw. Kinine werden ± 630 Kgr. vóór veiling teruggetrokken, zoodat slechts ± 141 Kgr. Zw. Kinine in bast in deze veiling geen koopers vonden. De kooplust was algemeen en de stemming vast. De doorsneê-unit bereikte + 10,80 ets. tegen dr 10,85 ets, in vorige veiling,, eene verhooging dus van bijna 4% °/oPharmac. Bast. Hiervan werd eveneens nagenoeg alles verkocht en waren de prijzen over het algemeen genomen bevredigend. De eerstvolgende Veiling alhier zal plaats vinden op Donderdag 23 Augustus a.s. Vergelijking der Veilingen van. 1900 met vorige jaren. Ver- Opgeh. Totaal Totaal Doorsnee- kocht TerugTotaal Kilo's getr. gehalte Kilo's Kilo's in Zwav. Kilo's FabrieksZwav. Bast. 5 Veilingen. bast Kin. Zwav. Kin. Kin. ca. ca. ca. ca. Colli. ca. 1900. 36,993 3,197,533 147,844 4,92 a.5,44% 138,607 9,237 1899. 36,673 3,087,471 149,891 5,26 „5,60% 134,492 15,399 1898. 42,910 3,818,444 1SS,8G9 4,S8,:5,40°/0 120,925 67,944 1897. 34,245 3,104,935 169,288 5,26 „5,98% 140,851 28,437 1896. 37,830 3,462,841 180,664 5,05 „5,07% 152,459 28,205 1895.40,764 3,585,190 173,197 4,68 „5,17% 100,066 73,131 1894. 27,849 2,410,333 112,532 4,61 „5,12% 101,798 10,734 1893.35,110 2,971,500 128,147 4,23„4,61<Y0 77,439 50,708 1900. 1899. 1898. 1897. 189G. ca. ca. ca. ca. ca. Ie Veiling 8,90 ets. 4,70 ets. 6,90 ets. 2,12cts. 3.- ets. He „ 10,65 „ 6,70. , 5,50 „ 2,90 „ 2,82 „ Ille „ 10,05 „10,90 „ 4,25 „ 3,90 „ 2,80 „ IVe „ 10.10 „ 8,50 „ 5.20 „ 4.10 „ 2.85 „ Ve „ 10,35 „ 8,25 „ 4,10 „ 4,20 „ 2,90 „ Vle ,, 10,80 „ 7,60 r 4,20 „ 4,30 „ 2,85 „ 1895. 1894. 1893. ca. ca. ca. 2,70 ets. 3,95 ets. 5,80 ets. 2,50 „ 4,40 „ 5,60 „ 2,85 „ . 4,42 „ 5,28 „ 2.92 „ 4.30 „ 5.16 „ 2,87 „ 4,10 „ 4,88 „ 2,72 „ 4,50 „ 3,55 „a —J n -7-n ->-De Amst. Chininefabriek noteert onveranderd voor Ed. II -f 28,50 p. Kgr. Ed. III f 33,— p. Kgr. bekende conditiën. H. A. VAN OVERZEE, Makelaar. Amsterdam.

Apothekersbediende-examen. Zivolle. 12 en 13 Juli. Geëxamineerd 3 mannel, en 2 vrouwel. candidaten. Geslaagd : de Heer Wybe Faber, van Utrecht. Mej. J. Ris, van Schiedam. 10 Juli. Geëxamineerd 2 vrouwel. candidaten. Geslaagd: Geen. 17 en 18 Juli. Geëxamineerd l mannel, en 3 vrouwel. candidaten. Niet opgekomen l mannel, candidaat. Geslaagd: Mej. M. E. Wallicn, van Amsterdam„ A. Vas Dias, van Amsterdam.

Personalia. Groningen, Mej. F. Slingenberg niet meer werkzaam in do Apotheek van den drogist do Jonge. Gevestigd to Zwolle: P. J. A. J. Moulemeester; to Deventer: P. Volders (in do Apotheek van do firma Middelburg en Lohse); te Amsterdam: L. Warmolts (ala provisor in plaats van do Waal). Bij hot leger in Nod. O.-Indiü zijn overgeplaatst: naar Malang, do milit.. apotli. 2e kl. S. Camphuis en naar Padang, de mil. apoth. 2e kl. W. F. M. van Engelen.

12

terwijl een doorsnoö-unit van ca. 10,80 ets. voor deze veiling aangenomen kan worden. De voornaamste koopers waren : Zwavolz. Kinino. Pharm. Fabrieks. Gust. Briegleb. Hot equivalent van ± 1,008 Kgr. ± 5542 Kgr.

Openlijke Correspondentie. Studenten te Cnracao. Voor do studie dur organische chemie kunnen wy U aanbevelen: Bernthsen. Kwzes Lehrbueh der organ. Chemie. Prijs 10 Mark en Schmi'dt. Ausftthrlichos Lohrbueh der pharmacout. choin. Organisch


gedeelte. Prijs 35 Mark. Beide werken zijn verschonen bij Fnedrich Vieweg umi Sohn in Braunschweig. De oxydatic van Ferrochloride door middel van salpeterzuur biedt ongetwijfeld voordeelen boven die met chloor, welke onze Pharmacopee laat toepassen. De toevoeging van' alkohol bij de bereiding van muci • lago Tragacanthae (Pharm. Brittanica) heeft ten doel klonter vorming te voorkomen. de J. te A. In het volgend no. N. Ie L. Zie het artikel in no. 8.

ADVERTENTIES.

Boekaankondiging. Den 15 dezer is verschonen het Ie niunmor v.-in het Nederlaudsch Tijdschrift voor Meteorologie, onder redactie van de heeren A. J, Monné en 0. A. C. Nel l on met medewerking van vele binnen- en buitenlandsche Geleerden. Dit nieuwe tijdschrift zal ongetwijfeld aan de wenschen van velen, die belangstellen in de meteorologie en wat daarmee in verband staat, tegemoet komen. Uitgever P. Noordhoff te Groningen.

Emscr Pasülleii

(Staatscontrole) zijn te verkrijgen bij de Hoofd-Agenten voor Nederland:

een bekwaam PR0VISOR tegen een salaris van f 1500 met emolumenten. Br. ir., lett. P. R., boekh. DE NEVE & DE MEIJERE, Weste Wagenstr. 31, Rotterdam.

in een niet drukke apotheek in provinciestad eene Assistente, huiselijk verkeer, gemakk. werkkring. Salaris 1 150— f 175 m. verhooging en bewassching. Brieven franco, rnet refer. onder No, 173, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Pepfone Gornélis Kufeke's Kindermeel Importeurs: van SCHAICK & BALJON Rotterdam. Prijscouranten en brochures worden aan H.H. Apothekers en Apotheekhoudende Geneeskundigen gaarne franco toegezonden.

Voor Apothekers en Apotheekhoudende Geneeskundigen,

Sterilisatie in de

F K

Redacteur: L. VAN ITALLIE, te Rotterd;ain.

DOOR

P. VAJM DER WIELEN, Apotheker en Assistent bij het Onderwijs in de Pharmacic en Gnlenica aan de Universiteit te Amsterdam. Met 5 figuren in den tekst. Prijs: ƒ 0,75; fr. p. p. / 0,50. P. VAN DER WIELEN. Waarde-bepaling van eonige medicinale Zeepen. Bekroond antwoord op de Prijsvraag, uitgeschreven door de Commissie van Beheer over het Opwijrda-Fonds. Prys: f 1,00; fr. p. p. f 1,05. Kog slechts e»!teï« ex. voorhanden.

W. H. C. G- KEYZER

Tegen 1° September wordt gevraagd in eene apotheek te Amsterdam een mannelijke Assistent extern. Brieven franco, met opgave van referentiën onder Lett. B. B., aan 't Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

3 Heerengracht 3, Levert franco zuiveren in kisten van af 12 liter-fiesscnen'.

ei f l— ;per liter,

TUI Dr. J. G. C, VRIENS, (voorta Br. BOHO TAH DIJKEN) Oostzeedijk 282, Rotterdam.

Gevraagd in een der zuidelijke provinciën een Provisor intern. Brieven franco, onder lett. R. D., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Bureau T. ScMhinllL Icncopli en BacMipl onfaoei C! o it t r ö l e - 4£ ti <! e r % o e k i it g e n.

Gelegenheid voor practisch werken in het LABORATORIUM. OPLEIDING VOOR SCHEIKUNDIGE EN BACTERIOI/JOG, bijzonder voor ISa^del en Industrie.

Onderzoekingen tegen verminderd Tarief voor H.ïï. Medici en Pharmaoeuten. CUKSïJSSKar voor eerstbeginnenden in Scheikunde en Bacteriologie. De Bacteriologische'Onderzoekingen worden in het Instituut verricht door Dr. H. J. VAN 'T HOFF, Bacterioloog aan de Rotterdarnsche waterleiding, die ook den Cursus in Bacteriologie leidt'.

(Kist en üesschen inbegrepen). Op fust, van 60 liters en hooger, voordeelige conditiën.

G. m VOORMELD &' Go. FABSIKAITES

WIJNHANDELAAR

Kloveniersburgwal 45,

Zuivere Cognac. IMPORT en EXPORT.

Kautoor: KXOVEXIEIt.SïUTKC! W AI, 45.

P E P E R M U N T

reeds eenige jaren werkz., zoekt met Sept of later een betrekking voor halve dagen te Amsterdam. Br. fr.. Lett. J. G , v. Swielenstraat No. 131, den Haag. Heden verhoogden de prijzen van 8ULF. Cr-IJNINIS zich als volgt: Ed. III f 35.50, Ed. II f 30.50. Contant zonder korting. PIIARMACEÜTISCHE HANDELSVEREENIG1NG VOORHEEN

A. d'Ailly & Zonen en Mastenbroek & Gallenkamp. Amsterdam, 19 Juli 1900.

W. 110BERTSON, Tweeleeuwensteeg 6, hoek Jufferstraat ROTTERDAM.

g as ij ft van,

Gomarükelen van prima kwaliteit tot zeer concurreeronde prijzen.

Verbandwatten, Verbandgazen, Hydrophile-, Cambric-, Jodoform-, Flanel- en Tricot Zwachtels, Mosetig Battist, Billroth Battist, Gutta Percha Papier, Hospitaaldoek, Gummi Artikelen in alle soorten. |P^*" Artikels» voor Xickeiivcrplegiiig.

Concurreerende prijzen. Prima qualiteiten. &S83F" Etiquetten worden volgens opgave bedrukt. Kan toor en Magazi j n: Prin segt w.ht O 'l, DEN HAAG. Telephoon Interc. 1026.

.J. UEAH£'i'Jtói\8>. Amsterdam, PrinaengrncM d W: SPECIALITEIT in

Wijn- en Cognac-Importeurs. ÏELEPHOON No. 2697.

•'

EN wordt gevraagd een ervaren Assistent tegen tlink salaris. Brieven franco, onder No. 174, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

r

KiitxiciikaHt 38,

Amsterdam.

P ROE F M A N D J E S : B 6 üesschen Medoc . „ 6 „ Rijnwijn . p ^ l f f Oi) 3 „ Port . . 3 „ Madeira . G „ echte pr. Cognac De w't/jncn zig'n gegarandeerd zuiver. Franco, tegen postioissel of rembours. GOEDKOOPSTE Aniuos VOOR WEDEUVEHKOOPEKS. — VRAAG PHIJSCOURANÏ.

3 ilessclien Medoc . 3 „ Rijnwijn 3 „ Port . 8 „ Madeira

. . . .

. . . .

. . . .

f 16,-

11 bij 10 Liter van f 0,85 de Liter a f , bij voldoende aan de eisenen der Ned. grooter hoeveelheden belangrijk gocdkooper. Pharmacopee. — Volkomen zuiver en voldoende a. d. e. Goedkoopste adres in Nederland. d. N. Ph, III. — (Origineele fusten voorzien v/h. cachet d'origine v/h. Syndicaat Wynïcoopers AMSTERDAM. van Groolh. te Malaga). Vraag prijsc. en proeven aan : Filiaal te den Haag: C. L. DROSSAERS DKOSSAERS, BEUNK & Co. te Breda. ZEER BLANK, jjSjT Leveringen naar de Koloniën geschieden uitsluitend door het Filiaal te per TON en verder bij iedere hoeveelheid den Haag. te bekomen bij K. G. W. DE BOSSON, te Dordrecht. Op aanvrage geschiedt f r a n c o is tegen conntrreerenden prijs verkrijgbaar .monsterzending, de firma Uitgaven D. B. CENTEN , AMSTERDAM : li W *

De Erra Wei H. IAHIK,

r Buur Micii

MALASA Plira. ld. III. te LEIDEN.

CHEMISCHE on PHAEMACEUTISCHE APPARATEN en UTENSILIëN. Levering tegen do concurreorendsto prijzen van alle soorten kartonnon doozen met o T zoüdor ünnautiain.

AMSTERDAM.

Direct geïmporteerde Bordeaux, Port, Sherry en Madeira etc.

AMSTERDAM.

Leveren aan H.H.. Apothekers en Dm gisten alle soorten van

Spitzen's Werken.

De bereiding der samengestelde praejparaten van de Pharmaoopoea Nederlandioa (Pharmaceutische Techniek). f -,40; fr. p. p . / -,45.

Allo vormen voorradig'. Gebruikt plaUna j wordt legendehoogstüwaardeinKekocht.

EERSTE BLA Het adres van den Redacteur is tijdelijk: Scheveningen, Duinstraat No. 6.

Slot.

Telcpliooii S4O7.

Arts te Oude -Wetering bij Leiden, verlangt eene Assistente N.W., van den P.G. intern. Brieven rnet opgaaf van verlangd salaris enz., aan bovenvermeld adres.

Prijs per Jaargang, franco per post, f 5,90. Adyertentiön: van l—5 regels f l,—. elke regel meer 20 Cte. ea 10 Cis. voor een K°. van hot blad. Esn AbOOnements-tarief \t op aanvrage verkrijgbaar.

Algemeene vergadering der Nederl. Maatschappij ter bevordering der Pharmaoie.

j t

per 1000 f 0.80 ,, 2000 of meer - d'.lo p. m. Zending franco onder rembours. Emballage vry. Firma HERTSTEIisr—SCHOUTEN, Apothekers, Marnixslraat 201, Amsterdam.

N°. 13.

28 Juli 1900.

In de annonce „Voor den Tachtigjarige" in het vorig nummer, staat „zes Rotterd. pillen'' f 0.03, moet zijn: f 8,-.

Verschenen bij D. B. CENTEN, Amstenlam:

J. H. WaSter en Zoon,

Heerengracht 222, te Amsterdam. f?SST"Wederverkoopers genieten fli"^ rabat.

37e Jaargang.

Erratum.

Proefstation voor Suikerriet in West-Java te Kagok Tegal. Verslag over 1899.

van de Kesselbrunnen en het Kniuchen te BAD EMS. tegen 1° September te 'slïage eene Assistente intern, P. G., in een Apotheek zonder buspraktijk. Brieven franco, onder Letter R., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Dit verslag, ons welwillend toegezonden, bevat vele voor de rietsuikerindustrie belangrijke mededeelingen en onderzoekingen en levert het bewijs van do groote werkkracht van den directeur den heer H. C. Prinsen Geerligs en zijne medewerkers de heeren Dr. L. Zehntner (insectenkundige) on Dr. Z. Kamerling (plantkundige).

levert tegen concurreoronde prh'zun franco A. A. BONNEMA, Apotheker, Apeldoorn, Ook vetkrl/jcjliaar in den groothandel,

Latijnsoho Themata voor a. s. Apothekers-Assistenten. Tweede druk. / -,35; fr. p. p. f —,40.

Met het oog op het bezoek aan Assen en omstreken, werd de lunch door het Departement Groningen aangeboden reeds te 11,30 in de Harmonie gebruikt. Merkwaardig daarbij was het aan te hooren, hoe velen der aanwezigen hunne bewondering uitten over het fraaie laboratorium van prof. Moll en over de keurige demonstratie van mejuffr.' Tammes, die blijk had gegeven de rechte persoon op de rechte plaats te zijn. De verslaggever vau heden voegt gaarne zijne hulde bij die der overigen. Na den lunch per spoor naar Assen, waar verscheidene rijtuigen aan het station gereed stonden, om de deelnemers aan dezen tocht te brengen naar den bekenden Ballerkuil, die, interessant door historische bijzonderheden, den bezoekers thans niet veel anders gaf dan een indruk van warmte. Die indruk werd versterkt door een bezoek aan een paar groote Hunnebedden, waar een photografische opname gedaan werd van de deelnemers aan dezen tocht. Nog een oogenblik werd vertoefd in Rolde en verder ging de reis naar Assen, waar wij door de welwillendheid der directie in de gelegenheid gesteld waren een bezoek te brengen aan de Buitensocieteit. Te vijf uren precies diner, in het restaurant Ponsen, waar de keurig aangerichte disch vergoeding schonk voor de doorgestane vermoeienissen van den dag. Aan het diner werd door den Voorzitter der Maatschappij mededeeling gedaan van twee ontvangen telegrammen, één van H.H. M.M. de Koninginnen inhoudende eene dankbetuiging voor de ontvangen hulde, het andere van dr. Ruijsch rnet bericht dat Z.Ed. het eerelidmaatschap onzer Maatschappij gaarne zou aanvaarden. Nog werd aan dit diner hulde gebracht aan verschillende personen, aan den voorzitter der Maatschappij, aan de gedecoreerde leden der Maatschappij, aan de feestcommissie, aan de leden van het recipieerend Departement tot ook hieraan een einde kwam, een haastig afscheid en tot weerziens in Arnhem volgde en beladen met een groot aantal pharniaceuten vertrok de sneltrein unar Holland te O,15 uit Assen. Uw verslaggever meent niet te mogen eindigen zonder een woord van oprechte hulde te hebben gebracht aan de leden der feestcommissie de H.H. Dr. Post, Dr. de Zaayer, Rinsma, Kramer en Winter Jr. voor hunne uitstekende regeling. Maanden en weken te voren werd vergaderd en overwogen hoe en wat te doen — uit die overwegingen volgde het thans afgewerkte programma, dat proefondervindelijk bleek uitstekend in elkaar te zitten. Der feestcommissie zij onzen dank gebracht!

Wetenschappelijke Mededeelingen.

Aiiolum. Dit opstelletje is geschreven niet alleen voor apothekers var. pharmaceuten Ie Rapport of apothekers w (v. Eden), rnaar ook voor apothekers Ie Rapport; apothekers p (v. Eden) en eindeiyk voor apothekers p. w. f. met welke merken ik bedoel, die collega's, welke door practisch ^<;etenschappel^k arbeiden /inantieel voordeel

UITGEVER:

D. B. C E N T E N , trachten te verkrijgen. Ik heb het oog op Airoluni. Dit medicament wordt in den laatsten tijd in zeer groote hoeveelheden voorgeschreven. De P. H. V. noteert Airolum ïi 34 gld. per K.G. en Airolum = Gallas oxyiodeti bismuthi P. H. V. a 18 gld. per K.G. Bereidt men dit medicament zelf dan kost l K.G. ± f 13,50. Een verschil derhalve van f 20 resp. f 4.50 per K.G.; een bedrag, dat zelfs niet te versmaden is voor heeren collega's var. pharmac. enz. Ook de bereiding is zeer eenvoudig en geschiedt met utensiliën, welke in iedere apotheek voorhanden zijn. Op pag. 492n Ie Band geeft Hagers Handb. eene methode. Hij gaat uit van BiOI, C7H003 en H20. De BiOI moet echter versch bereid zijn. De bereiding dezer stof geeft H. op dezelfde pagina. Hij lost Bi (N03)3 5 Aq.. op in CH3COOH (ijsazijn) en voegt die solutio in eene andere van KI en CH3COONa in II20. Volgens deze methode moet de apotheker dus eerst of Bi(N03)3 cryst. bereiden of uit den handel betrekken. Vervolgens geeft zij geen direct verband tusschen de te gebruiken hoeveelheden KI,CH3COONa en Bisnauthzout. Ook is het niet noodig de afgemaakte BiOI te gebruiken en evenmin Nitras bismuthicus cryst. Ziehier eene bereidingswijze, welke een uitnemend praeparaat levert en welke reeds hier en daar toepassing vindt. Ik wenschte 200 gram Airolum te bereiden. Daarvoor loste ik 116 gram Nitr. bismuth. bas. op in 140 gr. HN03 Ed. III (onder verwarming). Na bekoeling voegt men 700 gr. CH3COOH Ed. III toe. In eene andere 5 liters glazen flesch (liefst model Erlenm.) lost men 72 gram KI en 106 gram CH3COONa op in 4,4 liter Aq. Bij deze heldere en gefiltreerde oplossing voegt men al roerende de door een propje watten gefiltreerde bismuthoplossing. Nu ontstaat eerst een citroengeel neerslag, dat langzamerhand steenrood wordt. Men laat nu, zoo mogelijk in de donkere kamer het BiOI bezinken. De heldere bovenstaande vloeistof wordt afgeheveld, zorg dragende, dat het zware BiOI niet meegevoerd wordt. Voeg nu 2 liter water toe en laat bezinken. De heldere bovenstaande vloeistof wordt weer afgeheveld. Deze bewerking wordt zoolang herhaald, (5 maal) totdat de afgehevelde vloeistof geen jodiumreactie meer geeft (FeCl3 en CC13H). Het vochtige BiOI wordt nu op een zuigfilter gebracht, waarvan de bodem vooraf bedekt is geworden met hard of vierdubbel gewoon flltreerpapier. Men laat de waterstraalluchtpornp zoolang zuigen totdat de BiOI eene suijdbare vochtige massa geworden is. Van deze massa neemt men eene bepaalde hoeveelheid en bepaalt het watergehalte, door droging beneden 100° in een droogstoof tot constant gewicht. Weet men het watergehalte, dan is derhalve ook het BiOI gehalte der massa bekend en nu neemt men (zie Hager) voor elke 35 gram BiOI 18,8 gram Acid. gallicum. Het vochtige BiOI wordt in een porseleinen schaal met 200 gr. aqua aangeroerd en op het waterbad de vereischte hoeveelheid Acid. gallic. al roerend toegevoegd. Men roert nu zoolang totdat al het rood blauwgrijs is geworden. Deze bewerking is zeer spoedig afgeloopen. Do vochtige Airol wordt in een droogstoof geplaatst en gedroogd by eene temperatuur van ± 50°. Na droging tot constant gewicht wordt de Airoi gepulveriseerd. Mgn opbrengst was + 196 gram. Het behoeft geen betoog, dat in 't bovenstaande Aqua destülata bedoeld is en dat men geen ijzeren spatels by 'tomroeren van de BiOI en Acid. gallicum gebruikt, 't Best geschikt is glas of porselein. Bepaling van het Joodgehalle. Deze bepaling is inderdaad noodzakelijk, vooral van die Airol, welke men uit

De stukken, welke men wenecltt opgenomen te zien, worden op Dinsdag verwacht l>ij den Redacteur. De Advertentit'n tot Donderdagnveud bij den Uitgever; tot Vrijdagmorgen aan Opwijrda's drukker^, te Diëten.

den handel betrekt. Hager is volgens mijne rneening wel wat te veel eisenend. Hij eischt zelfs meer dan de theor. hoeveelheid I bedraagt. Men rekene hem slechts even na. Airol heeft tot formule C(.H2(OH)3C02.BiOHI (Mol. gew. = 52). Hieruit volgt een theoretische joodgehalte van 24,37°/0 (521 : 127 == 100 : X). Hager eischt 24,4°/0, meer derhalve dan mogelijk is. In een porseleinen kroesje brengt men een nauwkeurig mengsel van 0,5 gr. Airol -f 2 gr. KN03 + l gr K2C03 en gloeit zoolang totdat alles citroengeel is geworden. (KI en Bi03). Het koud geworden kroesje wordt met den inhoud in een ruim bekerglas, dat met ongeveer 200 gr. Aq. dest. gevuld is, gebracht en nadat de geheele massa van het kroesje in het water is opgenomen uit het bekerglas genomen en nog eens flink inet water afgespoeld. In de KI oplossing brengt men nu 20 c.M3. AgNOj'/io N., voegt HN03 Ed. III tot zure reactie toe en kookt totdat al de Na03 verdreven is (geen gasbelletjes mogen na koking in de heete vloeistof meer opstijgen). Na bekoeling wordt met Rhoclaanammonium Y, 0 N. (die te voren op de AgN03V10 N. gesteld is) teruggetitreerd en ijzerammoniak aluin als indicator gebruikt. Volgens die overbekende methode vond ik dat voor 0,5 gr. Airol gebruikt was 9,5 c.M3. 'f ioN. AgNO,. Dit staat dus gelijk met 9,5 x 12,7 mgr. Jodiuni =. 120,65 mgr. Het procent, gehalte was dus 24,13 Jodium. M. DE JONG. AMSTERDAM, 16-7-1900.

Berichten. Geneeskundig Staatstoezicht in Friesland en Groningen in 1839. Aan de handelingen van het geneesk. Staatstoezicht in de bovenstaande provinciën over 1899 is het volgende ontleend:

Overtredingen van wetten en verordeningen. De ontvangen opgaven geven geen aanleiding tot het maken van eenige bijzondere opmerkingen. Een vonnis échter schijnt een nadere bespreking waard, omdat hier de vervolging was uitgelokt en een proces-verbaal, opgemaakt door twee leden van den Raad. Deze waren door den Inspecteur belast met onderzoek naar den toestand der apotheek, toebehoorende aan een apotheker te Groningen. De Commissie maakte van dit onderzoek een proces-verbaal op, waarin werd geconstateerd Ie dat enkele vergiften als Tinct. Opii, Vin. Opii arom., Tinct. Strychni, Tinct. Cantli., Tinct. Gelsemii, Tinct. Colchici bewaard werden in een niet gesloten kast in de keuken, terwijl de twee laatste vergiften niet waren voorzien van een blauw kruis; 2e dat op een zolderkauier, waarvan de toegangsdeur zonder slot was en als bewaarplaats, bedoeld in art. 24 dor wet van l Juni '65, Stbl. no. 65, aangewezen, aanwezig waren in een niet gesloten kast Sulfas Duboisini, Extr. Hyosc., zonder blauw kruis en vorder nog Colchicinum, Valeriauas Atropini, Sulf. Eserini, Arsenias ferric. Een vervolging van het O. M. op grond van dit procesverbaal was hiervan het gevolg. Den Isten Maart 1899 had het onderzoek der Commissie plaats gehad; den 22sten cl.a.v. werd door den hoofdinspecteur van Politie een onderzoek ingesteld. De kast in de keuken was toen voorzien van een etiquette, waarop „Vergiften" en gesloten. De in het rapport der Commissie genoemde vergiften werden door hem in beslag genomen. Ze waren toen voorzien vier van een rood on twee van een blauw kruis. De aanwezige apo-


arsenicuni-vergiftiging mede, bij een driejarig knaapje, dat een met arsenicum besmeerde boterham in de bofcerhammenkast vond en die opat, en wees op de nonchalante manier waarmede men ten platte lande met arsenicum omgaat. Die nonchalance werd zijns inziens bevorderd door de gemakkelijke wijze, waarop ieder vergiften kan koopen. Vergunning tot waarneming van een apotheek werd herhaaldelijk verleend. Een rustend apotheker te Steenwijk wonende, die de apotheek van een afwezigen apotheker te Heerenveen wenschte waar te nemen, trok zijn aanvraag in, nadat ik hem had medegedeeld, dat hij eerst moest overleggen het bewijs van inschrijving in de registers van den burgerlijken stand van Schoterlaud, voor zijn diploma kon worden geviseerd.

Adviezen over verschillende onderwerpen, enz. Een apotheker adverteerde in een courant, dat de door hem verkochte levertraan onder controle stond van het Geneeskundig Staatstoezicht. Ik maakte er.hem opmerkzaam op, dat die advertentie wel geen onwaarheid bevatte, maar bij het publiek den indruk zou geven, dat juist zijne levertraan onder bijzondere controle van het G. S stond, onder mededeeling, dat ik mij genoodzaakt zou zien_ daartegen op te komen, zoo een dergelijke advertentie nog weer verschijnen moclit. Ik ontving de verzekering, dat dit niet weer zou geschieden.

|] ||

Personeel van apothekers en apothekersbedienden, op ultimo December 1899. Apothekersbedienden. Provincie.

Apothekers. Drogisten.

thekersbediuude verklaarde, dat bij het visiteeren de blauwe kruisen aan de achterzijde der flosschen zich hadden bevonden. Zij waren toen aan de voorzijde. Hij verklaarde, dat de inhoud' dezelfde was, als toen de Commissie haar onderzoek had gedaan. De stoffen werden onderzocht en bevonden te zijn in overeenstemming met de benamingen op de flesschen. Wat bleek op de terechtzitting? Dat de leden deiCommissie zich niet hadden vergewist of aan de keerzijde der flesschen zich een kruis bevond gelijk de beklaagde en ook zijn bediende beweerden; dat zij niet hadden onderzocht of inderdaad de flesschen den inhoud hadden, welke op de etiquette vermeld stond, doch uit de benaming tot dien inhoud hadden geconcludeerd. Van de stoffen op den zolder gevonden, had de Commissie eveneens gemeend den aard te mogen vaststellen op grond van de etiquetten, zich bevindende op de bussen, zonder zich, door deze te openen, van den inhoud te overtuigen. De bediende herriep ter terechtzitting zijn vroegere afgelegde verklaring, dat de flesschen bij het bezoek van den hoofdinspecteur van Politie nog denzelfden inhoud bevatten als bij dat der Commissie. Hij verkeerde toen wel in die meening, doch zijn patroon had hem medegedeeld sinds het bezoek der Commissie den inhoud te hebben verwijderd en de flesschen vervolgens opnieuw te hebben gevuld. De beklaagde bevestigde dit en verklaarde tevens, dat de op zolder gevonden bussen ledig waren. De kantonrechter overwoog in zijn vonnis, Ie dat de inhoud der bussen, als zijnde niet geopend niet vaststond, 2e dat daar de Commissie de keerzijde der flesschen niet had gezien, het ontbreken van het kenmerk niet kon worden aangenomen, 3e de identiteit deionderzochte ter terechtzitting aanwezige vergiften met die door de Commissie aangetroffen, evenmin vaststond. Op die gronden werd de beklaagde vrijgesproken. Handhaving en toepasselijkheid van wetten en verordeningen. Een Burgemeester in Friesland stelde mij de vraag of een apotheker, die de apotheek van een overleden apotheker waarneemt, gelijk is te stellen met een gevestigden apotheker en daardoor buiten toepassing geraakt het 2e lid van art. 9 der wet van l Juni 1865, (Stbl. 60). Deze vraag werd gesteld, omdat naar den Burgemeester gebleken was, vele ingezetenen liever een tweeden geneeskundige gevestigd zagen met bevoegdheid . geneesmiddelen te leveren dan een apotheker. Ik antwoordde, dat volgens art. 19 der wet van l Juni 1865 (Stbl. 61), de apotheek van een overleden apotheker, mag worden waargenomen door een niet gevestigden apotheker, nadat deze heeft voldaan aan de verplichting om zijn diploma te laten viseeren, welk visum wordt verleend na overlegging van het bewijs van vestiging met deiwoon. Een dergelijke apotheker staat, zoo merkte ik verderop, voor de toepassing der wet geheel gelijk met een apotheker, die zelf een apotheek opricht. Het bepaalde in art. 9, alinea 2 der wet van l Juni 1805, (Stbl. 60), is dan-ook van kracht. De geneeskundigen hebben niet het recht geneesmiddelen af te leveren en zouden dit alleen kunnen verkrijgen op de wijze, als in al. 3 van voornoemd artikel is omschreven. 'In een volgend schrijven betoogde bovenbedoelde Burgemeester de wenschelijkheid van de vestiging van nog een geneeskundige in de plaats, wat mogelijk zou zijn zoo aan dezen het afleveren van geneesmiddelen zou worden toegestaan, en verzocht mijn steun om daartoe te geraken. Ik merkte op, in antwoord op dit schrijven, dat op een eventueel bij Gedeputeerde Staten door een geneeskundige ingediend verzoek oni geneesmiddelen te mogen afleveren, door den geneeskundigen Raad zou worden geadviseerd en dat ik dan casu quo den Raad in kennis zou stellen met zijne overwegingen. In antwoord op een rnededeeling van eeii notaris, dat door diens ministerie een apotheek van een geneeskundige in het openbaar zou worden verkocht, deelde ik mede dat bedoelde apotheek officieel was opgeheven en dat hetgeen van geneesmiddelen aanwezig was, moest worden beschouwd als een verzameling van geneesmiddelen, waarop art. 30 der Wet van Juni 1865, S. 61 van toepassing is. Den Officier van Justitie te Winschoten deed ik een pro ces-verbaal toekomen, op my'n uitnoodiging opgemaakt door het plv. lid van den Raad, den Heer E. Steenhuisen, tegen G., iemand, die in drogerijen en verfwaren handelende, geneesmiddelen verkocht beneden het wettelijk gestelde minimum. Bijzondere vermelding verdient, dat bedoelde handelaar in staat van faillisement verkeerde en dat blijkens openbare aankondiging van den curator en inet machtiging van don Rechter-Commissaris het bedrijf van den gefailleerde — die ten onrechte dooiden curator drogist werd genoemd — werd voortgezet. Veroordeeling van G. tot 3 x ƒ 5 boete of 3 x 2 dagen hechtenis volgde. Eon Oorr. lid van don Raiul dceldo mij con go vul van

bij apothekers. bij geneeskundigen. 1 o £-1

M.

V.

M.

Friesland . . . 40 1

30

56

0

16 102

Groningen . . . 30 4

41

40

5

13

V.

99

Apothekers waren gevestigd in de gemeenten: Bolsward, Dokkum, Franeker, Harlingen, Haskerland, Leeuwarden, Opsterland, Schoterland, Smallingerland, Sneek, Weststellingwerf, Wonseradeel en Workum. — Appingedam, Groningen, Oude Pekela, Veendam en Winschoten. Bij Kon. besl. zijn de commissiën, die, met ingang van l Augustus 1900, gedurende één jaar te Leiden, Utrecht, Groningen en Amsterdam belast zullen zijn met het afnemen van de practischè examens van apotheker, samengesteld als volgt, en zijn mitsdien benoemd : a. van de commissie welke zitting zal houden te Leiden, tot lid en voorzitter: dr. H. P. Wijsman, hoogleeraar te Leiden; tot lid en secretaris: dr. P. A. Vos, apotheker te Rotterdam; tot leden: dr. A. P. N. Franchimont, hoogleeraar te Leiden, dr. M. Greshoff, onderdirecteur van het Koloniaal Museum te Haarlem; tot plaatsvervangende leden: dr. J. M. Janse, hoog. leeraar te Leiden; L. van Itallie, gemeente-apotheker te Rotterdam; dr. G. Romijn, apotheker te Apeldporn; b. van de commissie welke zitting zal houden te Utrecht: tot lid en voorzitter: dr. H. Wefers Bettink, hoogleeraar te Utrecht; tot lid en secretaris : dr. F. C. E. van Embden, apotheker te Utrecht; tot leden: dr. F. A. P. C. Went, hoogleeraar to Utrecht; C. Guldensteeden Egeling, apotheker te Zeist; tot plaatsvervangende leden: dr. P. M. J. M. E. Woltering, leeraar aan 's Rijks Veeartsenijschool te Utrecht; dr. J. J. Couvee, privaat-docent te Utrecht; J. C. Leusden, Uste-apotheker in het ziekenhuis te Utrecht; P. Denijs, apotheker te Utrecht; c. van de commissie welke zitting zal houden te Groningen: tot lid en voorzitter: J. F. Eykman, hoogleeraar te Groningen; tot lid en secretaris: dr. H. G. de Zaaijer, apotheker te Groningen ; tot leden: dr. J. W. Moll en dr. A. F. Holleman, beiden hoogleeraar te Groningen; tot plaatsvervangende leden: dr. F. J. P. van Calkar, hoogleeraar te Groningen, en M. J. Schröder, apotheker in het academisch ziekenhuis te Groningen; d. van de commissie welke zitting zal houden te Amsterdam: tot lid en voorzitter: W. Stoeder, buitengewoon hoogleeraar te Amsterdam; tot lid en secretaris: M. L. Q. van Ledden Hulsebosch, apotheker te Amsterdam; tot leden: dr. C. A. Lobry van Troostenburg de Bruyn, hoogloeraar te Amsterdam; dr. E. Verschaffelt buitengewoon hooglooraar te Amsterdam;

tot plaatsvervangende leden: J. Polak en B. A. van Ketel, beiden apotheker te Amsterdam; dr. G. Hondius Boldingh, scheikundige te Amsterdam; D. Bierhaalder, apotheker te Baarn.

Internationaal Pharaaceutisch Congres te Parijs. Voorstel van Prof. Tschirch te Bern met betrekking tot het vraagstuk eener internationale regeling deibereiding en van het gehalte der sterkwerkende geneesmiddelen. ' Overwegende, dat de besprekingen over eene internationale pharmacopee, wat betreft tenminste de uniflceeiïng der sterkwerkende preparaten, op de pharmaceutische congressen tot nu toe tot geen resultaat geleid hebben, daar nooit alle landen vertegenwoordigd waren, de vertegenwoordiging der verschillende lauden steeds aan omstandigheden onderworpen was, voorts de handelingen onvoldoende voorbereid werden en de afgevaardigden, zonder mandaat van hunne regeeringen zijnde, derhalve niet in staat waren bindende besluiten te nemen, besluit het internationaal pharmaceutisch congres, te Parijs 1900, aan de Belgische regeering, welke de aangelegenheid onlangs ter hand genomen heeft, het volgende mede te deelen: Ie. De voorgenomen conferentie ter uniflceering der sterkwerkende praeparaten kan slechts dan doel treffen, wanneer op zijn minst de voornamelijk bij dit onderwerp belanghebbende staten: België, Duitschland, Frankrijk, Engeland, Oostenrijk, Rusland en Zwitserland en zoo mogelijk ook de overige landen door minstens twee door hunne regeeringen gedelegeerde afgevaardigden vertegenwoordigd zijn, de regeeringen van ten minste de hoofdstaten van te voren met eene dergelijke unificeering vrede hebben en bereid zijn op de zaak in te gaan. 2. De conferentie zal slechts dan tot een resultaat leiden, wanneer van te voren een nauwkeurig programma van werkzaamheden uitgewerkt wordt en de leidende gedachten zoowel als de gedetailleerde voorstellen van de Belgische regeering vóór het samenkomen der conferentie niet alleen aan de geneeskundige ambtenaren der medewerkende staten zijn meegedeeld, doch deze ook hunne meeningen daaromtrent hebben doen kennen. 3. Tot de conferentie behooren ook vertegenwoordigers van de academiën van geneeskunde en van de pliarrnaceutische vereenigingen der deelnemende landen te worden uitgenoodigd en 't is wensehelijk, dat de zaak ook vooraf in den boezem dier corporaties wordt behandeld. 4. Slechts een zorgvuldig door de uitnoodigende regeering voorbereide conferentie van geaccrediteerde gedelegeerden der regeeringen ter eener zijde en der pharmaceutische corporaties ter andere zijde en niet een naar willekeur samengesteld, onvoldoend voorbereid pharmaceutisch congres, kan het doel bereiken, waarvan de vervulling door alle belanghebbende kringen ten zeerste gewenscht wordt.

Boekaankondiging. Rapport over de Ziekenfondsen te Amsterdam. Op voorstel van den heer C. H. A. Westhoff werd in de vergadering van 25 October 1897 van den Geneeskundigen kring te Amsterdam besloten eene commissie te benoemen, zooveel mogelijk bestaande uit deelnemers aan de verschillende ziekenfondsen te Amsterdam, ten einde „een onderzoek in te stellen omtrent de hier ter stede bestaande ziekenfondsen, vooral wat betreft de verhouding der geueesheeren tegenover de directie, de wijze van bezoldiging der geneesheeren, de maatschappelijke positie dergenen, die als lid worden toegelaten en wat verder van belang kan zijn tot het ontwerpen van een voorschrift, zooals een ziekenfonds behoort ingericht to wezen." In eene daartoe belegde vergadering op 24 November 1897 in het gebouw „Eensgezindheid" werden deleden dezer commissie door den toenmaligen voorzitter van den Geneeskundigen Kring, den heer P. Wellenbergh, als zoodanig geïnstalleerd en werden door hen benoemd tot voorzitter de heer C. H. A. Westhoff en tot secretaris-rapporteur de heer C. F. Schreve, aan wie werden toegevoegd de heeren C. de Man, S. v. Os en L. N. S. Wassink, welke 5 personen de leiding van het onderzoek op zich zouden nemen. In de eerste vergadering van de Ziekenfonds-Commissie op. 10 December 1897 werd op voorstel van het Bestuur bij meerderheid van stemmen besloten zich allereerst te wenden tot al de geneesheeren in Amsterdam door middel van een door den secretaris ontworpen vragenbriof, om daardoor zooveel mogeiyic een juist beeld to lcrygen van den waren toestand van de Amsterdamsche ziekenfondsen. Deze vragenbrief werd met begeleiding van eene circulaire den 24sten Dec. 1897 door den secretaris aan alle Amsterdamsche geneesheeren, zoowol prak-

tiseerende als niet-praktisoerende en rustende, verzonden, benevens aan de b'uilen Amsterdam wonende leden van den Kring. Tevens werd op voorstel van het Bestuur ingesteld eene Enquête-commissie, die verschillende personen over de werking en de inrichting der ziekenfondsen te Amsterdam in hare vergaderingen zou hooren. Ten slotte werd op die vergadering besloten zich officieel te wenden tot de directies der verschillende ziekeninrichtingen en poliklinieken te Amsterdam, met verzoek den secretaris opgave te doen: l u . van het aantal patiënten, leden van verschillende ziekenfondsen te Amsterdam, die gedurende de maanden Januari—April 1898 in die ziekenhuizen verpleegd zijn, benevens het aantal verpleegdagen en de verplegingskosten; 2". van het aantal ziekenfondsleden, die gedurende dien tijd op de verschillende Amsterdamsche poliklinieken medische behandeling hebben genoten. Op de 2de vergadering der Ziekenfondscommissie, gehouden den 21sten Maart 1898, waarin de secretaris een kort overzicht gaf van de ingekomen antwoorden der geneesheeren, werd besloten eenige sub commissies te vormen, ieder bestaande uit twee leden, en die elk zich in verbinding zouden stellen met de directies van twee ziekenfondsen, ten einde bij haar, volgens eene door den secretaris opgemaakte vragenlijst, verdere inlichtingen te bekomen. Tevens besloot de Ziekenfondscornrnissie aan den Geneeskundigen Kring voor te stellen, dat gedurende haaronderzoek „geen lid van den Geneeskundigen Kring zich mag verbinden aan een in dien tijd eventueel op te richten ziekenfonds", welk voorstel door den Kring in zijne vergadering van 28 Maart 1898 met algemeene stemmen werd aangenomen. Ten slotte wendde de secretaris zich, na gehouden besprekingen met een lid der „Commissie voor sociale aangelegenheden" van het Departement Amsterdam van de Nederlandsche Maatschappij ter Bevordering der Pharmacie en het daarop gevolgde besluit van de Enquêtecommissie, tot het Bestuur van bovengenoemd Departement met het verzoek voor de Ziekenfondscommissie een uitvoerigeu vragenbrief aan de apothekers op te stellen. Aan dit voorstel gaf genoemd Bestuur met de meeste bereidwilligheid gehoor, door in overleg met zijne „Commissie voor sociale aangelegenheden" een vragenbrief, bevattende 34 vragen, te ontwerpen, en dien, vergezeld van eene adressenlijst der apothekers, aan den secretaris te zenden. Den 12den Augustus 1898 werd deze vragenbrief met eene begeleidende circulaire door den secretaris der Ziekenfondscommissie verzonden aan de meeste apothekers in Amsterdam, n.l. 89. Op verzoek van genoemd Bestuur ontvingen centraal- en volksapotheken den vragenbrief niet, terwijl deze volgens de adressenlijst ook aan enkele andere apothekers om verschillende redenen niet verzonden werd. Half September 1898 werd door president en secretaris der Ziekenfondscomrnissie het onderzoek voor gesloten verklaard, en kon deze laatste, welke als rapporteur was aangewezen, beginnen met het verzamelen en rangschikken van de vele gegevens, teneinde het Rapport samen te stellen, waarvan het eerste deel door hem den lOden Maart 1899 in de gecombineerde vergadering van het Bestuur der Ziekenfondscommissie en de afdeeling „Enquête" \verd ingeleverd. In de maanden Maart tot September vonden meerdere van deze gecombineerde vergaderingen plaats, waarop het rapport bij gedeelten behandeld werd. Het aldus vastgestelde Rapport werd, na het aanbrengen der correcties en gemaakte veranderingen, in Februari en Mei 1900 aan de leden der Ziekenfondscommissie bij gedeelten toegezonden en op hare vergaderingen in Maart en Jnni besproken en vastgesteld. De uitkomsten van dit onderzoek zijn neergelegd in een rapport van ruim 220 bladzijden, dat bewerkt werd door den secretaris-rapporteur C. F. Schreve, bij Gebrs. Binger te Amsterdam is verschenen en dat verdient in ruimen kring gelezen te worden. Het is een standaardwerk voor de kennis van het Ziekenfondswezen te Amsterdam, dat zoo vele en zoo verschillende gegevens bevat, dat het nog vele jaren geroepen zal zijn als vraagbaak te dienen voor ieder, die met deae verzekerings-fondsen voor ziekenzorg nader bekend wenscht te worden. Den heer Schreve komt dan ook een warrn woord van hulde toe voor den reusachtigen arbeid aan het rangschikken der gegevens besteed en de wn'ze waarop hij zich van zijne taak heeft geweten. Enkele punten wenschen wij uit het rapport over te nemen, ons daarbij voornamelijk bepalende tot de gedeelten, die meer direct de pharmaceutische hulp raken. Voor heden ontleenen wij aan de inleiding het volgende. De gegevens, waaruit het Rapport is opgemaakt, waren vele, gelijk uit het volgende blijkt: 1°. De vragenbrief voor do geneesheoren, omvattende

36 vragen, word aan alle medici in Amsterdam, zijnde 293, verzonden benevens aan 3 medici, leden van den Kring, buiten Amsterdam wonende. Van die 293 geneesheeren oefenden 17» de algemeene praktijk uit (huisartsen), 57 behoorden tot de specialiteiten en de professoren, 44 tot de nietpraktiseerende en rustende geneesheeren, terwijl 17 onder de officieren van gezondheid, directeuren enz. van ziekenhuizen gerangschikt moeten worden. Van de 175 huisartsen waren, blijkens ons onderzoek, 146 aan de ziekenfondsen verbonden als werkende deelnemers, zoodat op l Januari 1898 op de 175 huisartsen slechts 29, zijnde van hen 16,57% voorkomen, die geen ziekenfondspraktijk uitoefenen. Het aantal ingekomen antwoorden bedroeg 137. Hier van gaven 17 geneesheeren kennis, dat zij aan geen ziekenfonds verbonden waren, noch verbonden waren geweest, terwijl 6 berichtten, dat dit met hen vroeger wel het geval was geweest. De overige 114 antwoorden waren afkomstig van geneesheeren, die uf tot de werkende deelnemers deiziekenfondsen, of alleen tot de honoraire deelnemers van het „Algemeene Ziekenfonds voor Amsterdam" behoorden. Van de overige 114 antwoorden kwamen 77 van geneesheeren, die als werkende deelnemers aan ziekenfondsen verbonden zijn, waarvan 75 op ineer of minder uitvoerige wijze den vragenbrief hebben ingevuld, terwijl de andere 2 in een schrijven verbeteringen en misbruiken aangaven, zoodat dus van de 150 geneesheeren, die volgens ons onderzoek als werkend deelnemer aan de ziekenfondsen verbonden zijn, juist de helft den vragenbrief min of meer uitvoerig beantwoord heeft. Van deze 77 geneesheeren waren 38 deelnemers van het „Algemeen Ziekenfonds voor Amsterdam" en 39 van de andere ziekenfondsen, terwijl blijkens ons onderzoek het „Algemeen Ziekenfonds voor Amsterdam" 90 en de andere ziekenfondsen te zamen 60 werkende deelnemers tellen, zoodat dus van het bovengenoemd ziekenfonds 42°/0, van al de andere ziekenfondsen 15°/0 der werkende deelnemers ons inlichtingen omtrent het ziekenfondswezen verschaft hebben. 2°. De vragenbrief voor de apothekers werd verzonden aan 89 apothekers. Van de 89 behoorden 83 tot de apothekers, die de praktijk uitoefenden, terwijl 6 óf tot de rustende apothekers behoorden, óf aan het hoofd van ziekenhuisapotheken stonden. Het aantal van hen, die aan ziekenfondsen verbonden waren, bedroeg 77, waarvan 48 aan het „Algemeen Ziekenfonds voor Amsterdam" en 29 aan de andere bestaande ziekenfondsen, zoodat slechts 6 van de bovengenoemde 83 apothekers op l Januari 1899 niet aan ziekenfondsen verbonden waren. Het aantal ingekomen antwoorden bedroeg 43. Hiervan gaven 3 kennis, dat zij nooit aan een ziekenfonds verbonden waren; l meldde, dat hij honorair lid van het. „Algemeen Ziekenfonds voor Amsterdam" was; l dat hij aan de andere ziekenfondsen verbonden was geweest, terwijl l, aan deze ziekenfondsen verbonden, bericht zond door ziekte verhinderd te zijn den vragenbrief in te vullen. Van de overige 37 antwoorden waren 27 afkomstig van apothekers, aan het „Algemeen Ziekenfonds voor Amsterdam" werkzaam, zijade 50.3% van de aan dit fonds deelnemende apothekers (48), die den vragenbrief ontvingen, terwijl 10 antwoorden inkwamen van aan de overige ziekenfondsen verbonden apothekers, of 34.5% van deze apothekers (29), die eveneens den vragenbrief ontvingen. Door de bovengemelde beperking in het verzenden dezer vragenbrieven ontvingen 5 apotheken, die aan het „Algemeen Ziekenfonds voor Amsterdam", en 16, waaronder 2 centraal- en 5 volksapotheken, die aan de andere ziekenfondsen verbonden waren, den vragenbrief niet. Het aantal apotheken, aan het „Algemeen Ziekenfonds voor Amsterdam1' verbonden, bedraagt 53, aan de andere ziekenfondsen 45, zodat van de 103 apotheken te Amsterdam op l Januari 189S slechts 6 apotheken, zijnde 5.8%, niet aan ziekenfondsen verbonden waren. Over het algemeen meent de Commissie niet ontevreden te moeten zijn over het aantal antwoorden, dat bij haar inkwam. Immers waar de Commissie van onderzoek naar de ziekenfondsen in Nederland, benoemd door de „Maatschappij tot Nut van 't Algemeen'1, in haar Rapport (14 Sept. 1895) klaagt „over een bijna ongelooflijk gemis aan sympathieke tegemoetkoming van de z\jde der geneeskundigen en apothekers" (pag. 5), ondanks hare herhaalde pogingen en de opwekkende woorden, door den voorzitter van do Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst in hare Algemeeno Vergadering te Rotterdam gesproken, daar mogen wij meer dan tevreden z\jn met bovengenoemd resultaat, temeer daar wij bovendien van sommige yeneosheeren, zelfs leden van den Kring, in plaats van medewerking, tegen-

werking moesten ondervinden. Ten zeerste werd de Commissie getroffen door de wijze, waarop over het algemeen on geneesheeren én apothekers den vragenbrief hebben ingevuld. Aan het meerendeel was blijkbaar veel zorg en tijd besteed, zoodat die antwoorden te zamen ons een karakteristiek en duidelijk beeld gegeven hebben van de bestaande toastanden, terwijl zij volkomen bevestigd en aangevuld werden door de bevindingen der Enquêtecommissie, alsmede door het onderzoek der verschillende sub-commissies, 8". De Enquêtecommissie, bestaande uit de heeren C. H. A. Westhoö; president, C. F. Schreve, secretaris, C. C. Delprat, E. van Dieren en L. C. v. d. Meulen, heeft van begin April 1898 tot midden Juli 1S98 bijna geregeld iederen Zaterdagavond vergaderd. Op hare vergaderingen werden achtereenvolgens gehoord: eenige armbezoekers (door het Armbestuur op verzoek van een der leden welwillend daarvoor aangewezen), eenige vertegenwoordigers van de meest bekende werkliedenvereenigingen te Amsterdam, ziekenfondsleden, verscheidene boden, aan verschillende ziekenfonden werkzaam, eenigo controleurs van ziekenfondsen, vervolgens de administrateurs van „Vriendenkring1'. „Door en voor Werklieden", de administratrice van „Ziekenzorg", de boekhouderkassier van het „Algemeen Ziekenfonds voor Amsterdam", benevens de directeuren der Kiekenfondsen: „De Nederlanden", Welzijn van allen" en „Burgerziekenfonds" en een vertegenwoordiger van den Alg. Ned. Diamantbewerkersbond. De Enquêtecommissie heeft zich voornamelijk onledig gehouden met een onderzoek naar de meening van het publiek over de ziekenfondsen, de ziekenfondsgeneesheeren, -apothekers en -leden; vervolgens naar de boden en hunne wijze van werken; naaiden maatschappel ijken welstand der leden in verband met de grenzen van minvermogendheid; naar het vóór en tegen van verschillende stelsels van ziekenfondsen, de wijze van honoreeren, enz. enz. Hare verslagen berusten in het archief dor ziekenfondscommissie en werden benuttigd voor dit rapport, waarvan de bouwstoffen meer volledig werden door de verslagen der subcommissies. 4U. Onder de verslagen der subcommissies munt bovenal uit het rapport, dat door den administrateur van „Vriendenkring", den heer W. A. van den Broek, daaraan werd toegevoegd, en dat door zijn juisten, degelijken inhoud bleek afkomstig te zijn van iemand, die dooiden aard van zijn werkkring, gewapend met eene gezonde opmerkingsgave, toont door en door met de toestanden op ziekenfondsgebied bekend te zijn ; terwijl niet onvermeld mag blijven het feit, dat een directeur van een der ziekenfondsen de vragenlijst der subcommissie zelf wenschte in te vullen en dien ook maar ingevuld heeft. 5°. Eveneens kan de Commissie tevreden zijn over het resultaat van haar verzoek, tot de directies van ziekenhuizen en poliklinieken gericht. Echter meent zij het volgende niet te moeten verzwijgen. Doordat sommigen het verzoek niet beantwoord hebben, was het onmogelijk een volkomen nauwkeurigen staat te geven van het aantal ziekenfondsleden, die in de ziekenhuizen verpleegd worden, van hunne verplegingskosten en van het aantal ziekenfondsleden, die de poliklinieken bezoeken. Met het oog op eventueele oprichting van poliklinieken door de ziekenfondsen, van fondsziekenhuizen of het toekennen van vergoeding voor ziekenhuisverplegiug, en de grootere uitgaven, die dit alles voor de ziekenfondsen met zich zou sleepen, was toch de beantwoording van dit verzoek van het hoogste belang, een belang, dat reeds lang door den oud-hoogleeraar Dr. Gunning is begrepen, die sedert jaren een dergelijkeu staat voor het Ooglijdersgesticht heeft aangelegd. Zijn voorbeeld verdient in de toekomst algemeene navolging te vinden, tenminste in do stedelijke ziekenhuizen, waar het ook o. a. voor de gemeente met het oog op de kosten van verpleging nuttig zou zijn. Daarom speet het de Commissie, dat zij o. a. van het „Wilhelmina-Gasthui' 1 geene opgave ontving, zoodat zij de ontbrekende cijfers heeft moeten schatten.

ADVERTENTIËÏÏ.

Tegen 1° September wordt gevraagd in eene apotheek te Amsterdam een mannelijke Assistent extern. Brieven franco, met opgave van roferenliön onder Lett. B. B., aan !t Bureau van dit Blad, to Amsterdam.

wordt gevraagd een ervaren Assistent togen flink snhin's. JMüvon franco, ondor No. 174, aan het Bureau v;m dit Blad, lo Amsterdam.


Naamlooze Vennootschap

voorliet u Weesperzijde 99.

f^ 1^0. Amsterdam.

&

Directeur: C. F. UTERfVIöHLEN.

Gerechtigd tot het voeren van het Wapen van H. M. de Koningin-Weduwe, Bekroond te AMSTERDAM, ROME, 's HAGE, AMSTERDAM, GENÈVE, DORDRECHT met de Hoogste Onderscheiding. De fabriek staat onder toezicht van de Heeren Dr. G. HONDIUS BOLDUS'GH. DR. J. K. VAN DER HEIDE en B. A. VAN KETEL , Bacterioloosr.

Gecomprimeerde - Gesteriliseerde Watten in rolvorm. Een strook watten van de gewone dikte, 4'/ 2 Meter lang en 10 of 20 c.M. breed, is opgerold en geperst tot eene rol van 10 c.M. diameter. Deze rol zit in eencarton, met oen gleuf aanjienjjovenkant, waardoor de watten worden getrokken. Na sterilisatie wordt deze carton geplaatst in een stevige glacé cartonnen doos met klapdeksel.

Het is de meest praktische verpakking voor steriele watten.

J. B

insterdam.

groen, wit en gekleurd, Stopiicsscïien, wit en gekleurd Glas, met liooge en platte dekselstoppen, tot de meest coiicurreercndc prijzen, Zalfpotten van porselein met celluloid- en houten deksels. Pillenflesschen met celluloïd-, houten-, nikkel- en nikkeSbSikdeksels, Specialiteiten tot het installeeren van volledige Apotheek-Inrichtingen niet en zonder ingebrande etiketten. Kantoor en Magazijn: Geldersche Kade No. 20-24.

sche

Ned

Stoom

tasfabriek

'U T

Lijnbaansgracht 344|7 AMSTERDAM.

Medicijnglas-Fabrieken van

vili. J. E Tliiiiic i Co. PRIMA QUALITEIT MEDICIJNGLAS, in wit, half wit en bruin glas.

STOPFLESSCHEN, wijd- en nauwm., tot den bekenden prijs. Verder: Potjes cu Pilleiifl. mctccll. en lioutcn deksel, Spanen en Cartoniicn Doozen en alle verdere Apotlicekbenoodigdhedcn.

Magazijnen: AMSTERDAM - ROTTERDAM - GRONINGEN. ^ .. Geldersche Kade 77. P.S. Prijscourant wordt op aanvraag franco toegezonden.

Haringvliet 27.

Ged. Zuiderdiep 297.

Pure American Mineral Yelly gedeponeerd fabrieksmerk IMPERIAL/, sinds jaren bekend als de beste ea goedkoopste AMEJRIK. VASELINE voor medicinaal en technisch doel, wordt in 7 verschillende soorten geleverd in vaten en blikken van 5 Eng. ponden in kisten van 50 blikken. Bij alle H.H. Drogisten eu Apothekers te bekomen; voor En-gros uitsluitend bij don alleen-importeur

B. H. SCHELLING,

Groothandelaar in OLIËN, VASELINE, etc. ROTTERDAM. OPGERICHT 1879.

Prospectus op aanvrage verkrijgbaar.

Voor H.H. Apothekers verlaagd tarieJ.

Dr. J. K. v. l Mie, Br. ï J. Proost. B E C K E R ' S SONS, WestzeedSjk 57, Rotterdam Fabrikanten van Wetenschappelijke,Scheikundige, Apothekers- en andere "

J

tD

CDQ

i

t

3

World's Columbian Exposition te Chicago 1893, DRIE hoogste bekroningen'. Exposition Universelle d'Anvers 1894, „GEAND PBIX". Bakkerü-Tentoonstelling te Amsterdam, Eere-Diploma en Silv- Med-, geschenk van H. M. de Koningin-Begentes.

talJ-Teiitooiistelliiii AMeriai 1885, Hoopte oiiteelielic EEEE-KEÜIS En eene Medaille van H.H. M.M. de Koningin Wilhelmina en de Koningin-Regentes Groote Internationale Wedstrijd van Voedingsmiddelen en Hygiëne, Paleis voor Volksvlijt te Amsterdam 1895, Hoogste onderscheiding: „GRAND PEIS".

lI HOEK & Co. AMSTERDAM. l

Opgericht A° 1849.

N". 13.

28 ,Jnli 1900.

37* Jaargang.

Industrie- en Handelsvereniging C. VAN EPENHUIJSEN Chemisch zuivere zouten. Praeparaten voor scheikundig onderzoek. Ruw Zwavelzuur, Zoutzuur, Salpeterzuur. Ammonia liquida in verschillende sterkten. Gedistilleerd water, chemisch zuiver.

SPRUIT, HILLEN & Co. loetstarsusut

Verbandstoflen-Fabriek

Aseptische en Antiseptische Verbandstoffen en Artikelen voor Ziekenverpleging.

Specialiteit aseptisch Jodofonngaas,

Pepermunt, Jujubcs, Drop, Gom- on Siiikerwerken.

gecontroleerd en gesteriliseerd volgens de methode van Dr. G. ROMIJN.

Conourreerende prijzen.

OFVVIJKBA'S DRUKKERIJ — DIEKEN.

Berichten.

Dr. ïï. G. de Zaaijer. te Amsterdam: tot lid Prof. W. Stoeder en tot pi. lid Jacobus Polak.

Deutsche Naturforscher-Versammlung.

Apothekers-bediende-examen.

Het programma is verschenen van de 72ste Versammlung Deutsclier Naturforscher uncl Aerzte, welke van 16 — 22 September te Aken zal worden gehouden. In de algemeene vergaderingen spreken o.a. Prof. Dr. J. H. van 'tHoff (Berlijn) en Prof. Dr. M. Beyerink (Delft); in de chemisch — pliysische afdeelingen: Prof. Dr. H. W. Bakhuis-Roozeboom en Prof. Dr. 0. H. Lobry de Bruyn (Amsterdam). In eene gecombineerde vergadering van verschillende afdeelingen zal Prof. W. Hia (Jun.) uit Leipzig refereeren: üeber Erteilung von ürztlichen Gutachten über neu erfundene Arzneimittel, terwijl het programma voor de afdeeling Pharmacie und Pharmakognosie aldus is samengesteld. 1. Bernegau (Hannover): Ueber Droguen aus Deutsch-Kamerun. 2. Dieterich (Helfenberg b/Dresden): Zur Wertbostimmung des Senfsamens. 3. Fuchs (Biebrich a/Rh.): üeber das Dormiol. 4. Hilger (München): Thema vorbehalten. 5. Partheil (Bonn): Aus der Stickstoffreihe. G. Paul (Tübingen): Physikalisch-chemische Unter. suchungen über das Verhalten der HarnsiUire und ihrer Salze in Lösungen. 7. Derselbe: Die Konstitution der Lösungen von Coffeïn natric.-benzoic. und Theobroniin natrio.salicylicum und iihnlicher Priïparate. S. Redeuz, P. (Achen): Ueber die Methoden znrn qnalitativen und quantitativen Nachweis von Quecksilber • im Harn und über ihre Empflncllichkeit. 9. Schaerges, C. (Basel): Ueber neueste Arzneimittel.

Zwolle. 19 en 20 Juli. Geëxamineerd 2 munnoL en 4 vrouwel, candidaten. Geslaagd: Mejuff. A. E. Reimers van "Wageningen. de Heer L. Adama van Amsterdam. 25 Juli. Geëxamineerd 2 vrouwel. candidaten. Geslaagd: Mej. R. Buwalda van Leeuwarden. Mej. C. Niekerk vau Leeuwarden.

T W E E D E BLAD.

In de Commissiën, die met ingang van l Augustus, gedurende één jaar belast zullen zyn met het afnemen van het practische arts-examen zijn o.a. benoemd de H.H.: te Leiden: tot lid Prof. Dr. H. P. Wijsman; te Groningen: tot lid M. J. Schröder en tot pi. lid

Utrecht. 2e Groep, Aantal candidaten vijf. Teruggetrokken een candidaat. Afgewezen twee candidaten. Geslaagd. twee candidaten. te weten: de Heer J. Logger, geb. te Dordrecht, de Heer J. de Ruiter, geb. te Utrecht.

Algemeen Apothekers-bedienden-Bond. Als rechtspersoon erkend bij Koninkl. Besl. van 15 Juli 1890, Staatscourant no. 231. Jaarlijksche algemeene vergadering op Zondag 19 Augustus 1900, des namiddags te één ure te Utrecht in Café Buitenlust, Maliebaan 43. Bestuursvergadering des voormiddags ten half twaalf uur. Agenda: Ie. Verslag der werkzaamheden 1899 — 1900. 2e. Rekening en verantwoording van den penningmeester. 3e. Bepaling der Extra uitkeering. 4e. Verkiezing van bestuursleden. 5e. Het oprichten van departementale afdeelingen van den bond. 6e. Reglementsherziening. Niet-leden kunnen door het bestuur geïntroduceerd

wordt eene jonge Dame P. G. gevraagd, intern; zeer gemakkelijke en gezellige werkkring. Geëxam. geen vereischte. Brieven franco, onder No. 181, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Zoo spoedig mogelijk

wordt in een Apotheek zonder buspractijk, bevoegde degelijke Assistentie gevraagd. Fr. br., Lett. D., Boekhandel WENK & BIRK1ÏOPF, Rotterdam.

met l Aug. eene Assistente voor halve dagen in eene Apotheek zonder fondspraktijk te 's Hage. Brieven franco, onder No. 177, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Wordt gevraagd zoo spoedig mogelijk een vrl. boekhouder (liefst apoth.-assist.) extern. Kennis der nieuwe talen strekt tot aanbeveling. Conditiën nader overeen te komen. Brieven franco, onder motto „Boekhouder", aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

kan te Amsterdam plaatsing vinden. Brieven franco, met opgave van aanbevelingsbrieven, onder No. 178, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

of 15 AI.

Ingezonden. Amice. Ik kreeg van een mijner patiënten om te onclerzoekan, oen flesch volgens etiquet afkomstig van een apotheker Uten te Luik, tegen vallende ziekte plus een boekje met beschrijving en de noodige attesten. In de inleiding staat: „Het broomzuur van potassium dat aangezien wordt als een uitnemend geneesmiddel tegen de zenuwkwalen, hetzij dat het gebruikt werd of alleen, of in poeder, of gesmolten, of in stroop, had geen afdoende resultaat gegeven"". (Redactie voor rek. v. d. schrijver). Het resultaat vau 't onderzoek was eene oplossing van broomkalium, waarschijnlijk in gewoon (niet gedestill). water; ik vond namel. sporen van kalk en zwavelz.; verder gekleurd met methylgroen. Alcaloïden of andere stoffen vond ik niet. Het broomgehalte bovendien bepaald is 300 milligr. gedroogd zout, wat volkomen slaande op het gehalte aan broomkalium is. De inhoud van de flesch was + 850 c. centim, de hoeveelheid broomkalium ± 10°/o en de prujs ï> francs. t.t. W. BEKER. BREDA, 24 Juli 1900. De uitkomst van het onderzoek van collega Beker is geheel in overeenstemming met vroegere mededeeliugen. O.a. met eene door mij gedane in het Maandblad voor Apothekers 1SS8. L. v. I.

.

gevraagd tegen midden Octobër in een stad in Zuid-Holland. Niet drukke Apotheek. Brieven franco, onder No. 13, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

te Utrecht, eene flinke Assistente P. G., interne. Brieven franco, onder Lett. A. G., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

P.Hv AN DER HARST,

Bjjlr. 0. POST"" Apotheker Groningen kan na l Sept. eene beschaafde dame niet ervaring van particuliere apotheek externe als tweede bediende geplaatst worden.

tegen I Sept, w

n

Gevraagd eene Assistente P.G. interne. te Rotterdam eene Assistente N. W. P. G., accuraat en net werkende en aan drukke Salaris f 300.— Brieven franco, onder Lett. V. Z., aan receptuur gewend. Goede referentiün vereischt. Salaris /' COO. het Bureau van dit Blad, to Amsterdam. Brieven franco, onder No. 175, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam. wordt te Amsterdam gevraagd eone geroutineerde geëxamineerde Assistente intern. Brieven franco, met conditiün, onder Lett. A. Z , aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

ASSISTENTE. Gevraagd eene Assistente in eene deivoornaamste Geldersche steden tegen een flink salaris. Brieven franco, onder Lett. A-, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Een geroutineerd Assistent N. W. zag zich gaarne zoo spoedig mogelijk extern geplaatst, liefst te Rotterdam of Amsterdam; ook niet ongenegen als Reiziger in Chemicaliën op te treden. Brieven franco, onder Lett. L , aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam-

Een jong Apotheker, van de beste getuigschriften voorzien, wenscht eene betrekking tils Frovisor. Brieven onder Letter U., bij G. J. C. SCRINBRIÜS, Boekh. te Utrecht. Uitgaven D. B. CENTEN, AMSTEKDAM :

of 1° Sept. a.s. een bev. ninl. Assistent intern, liefst P.G. Aanvang salaris f 250. wordt terstond of later gevraagd eene Brieven franco, met inform. onder Lett. Adsistente voor halve dagen. C., aan het Bureau van dit Blad, te AmBrieven iïanco, onder No. 176, aan het sterdam. Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Terstond gevraagd eene Assistente, die netjes en accuraat werkt. HuiseHJk verkeer en gemakkelijke werkkring, Salaris Gl. 150. Brieyen franco, onder Lett. M. L., aan het Bureau van dit Blad, to Amsterdam.

Dr. M. te Zw. Uw stuk, in dank ontvangen, wordt in het volgende 11°. opgenomen. N. te L. Uw brief ontvangen.

Arts te Alfen (Z.-I-I.) vraagt tegen l October een Assistente.

P. A. G1LTA1J H.Jzn. Apotheker te Dordrecht, Voorstraat 244, vraagt eene flinke geroutineerde Assistente, externe, liefst P. G.

De inzender der advertentie, onder lett. Z. in dit No. voorkomende, gelieve mij zijn naam op te geven. D. B. CENTEN.

ASSISTENTE P.

* . * Voor de vele bewn'zen van deelneming, ondervonden bij het overlijden van onzen geliefden Echtgenoot, Vader en Behuwdvader, betuigen wij onzen hartelijken dank. Uit aller naam: Wed. H. SGALONGNE— TAK.

eene R. K. Assistente gevraagd. Brieven franco, onder Lett. R. B., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

De Secretaris, VAN TOOKEN13URG.

Openlijke Correspondentie.

Apothekers-examen.

ADVERTENTIES.

worden.

APOTHEEK, Gevraagd to Amsterdam een Adsistont(e) in- of extern. Brioven franco, onder Lell. Z., aan hot Bureau van dit Blad, to Amsterdam.

Opwijrda's Werken. Latijnsch-Nederlandsch Woordenboek op de Pharmacopoea Nederlandica. Met beknopte omschrijving van Kunstwooiilon on Eigeuntiinen. Herzien en in overeenstemming gebracht met de Editio J'JI door Dr. Y. H. ROGGE en L. VAN 1TALLII2. Tweede druk. f 1,00; fr. p. p. / 1,70

Schema der Qualitatieve Chemische Analyse van anorganische verbindingen. / —,40; lï. p. p. /' —/I5,

H. J. F. W A N N A .

Vraagstukken met beredeneerde oplossingen tor beoefening van natuur- en scheikunde voor a .s. A potlwkers-Assistenlen. f l,aB; iï. p. p. f 1,35.


APOTHEEK.

Gelegenheidsaanbod van 50 exemplaren!!

In een der hoofdplaatsen een apotheek ter overname aangeboden, die een goed bestaan oplevert. Brieven franco, onder No. 179, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Stoom-Wattenfabriek.

Verbandwatten, Verbandgazen, Hydrophile-, Cambric-, Jodoform-, Flanel- en Tricot Zwachtels, Mosetig Battist, Billroth Battist, Gutta Percha Papier, Hospitaaldoek, Gummi Artikelen in alle soorten.

APOTHEEK billijk ter overname aangeboden. Brieven franco, onder No. 180, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Haematogeen a 30 ets. per fiacon. Tannalbinum f — ,80 per 50 gram ; f 3,75 per 250 gram. Hexamethyleentetramine (Urotropine) l O Grm. a, f 0,25;- 50 Grm ii f l, — . V.VANITALLIE, Apotheker, Amsterdam.

Artikelen voor Zieken-' verpleging.

Concurreerende prijzon. Prima qualiteiten. 1P§P"" Etiquetten worden volgens opgave bedrukt.

Apotheker G. P. H. VRIËNSi, P. C. Hooftstraat 98 te Amsterdam, bereidt en levert HAEMATOGEEN in flacons van 200 cM;!. a f 0,60. HAEMATOGEENPILLEN (waarvan elke pil overeenkomt met één gram Haematogeen) a ƒ J,10 per üacon.

bereiden en verkoopen: ASPIEINUM. FORMO&ELATINUM. HEEOïNUM. TANNALBINUM. TANNIGENUM. TANNOPOEMUM. TANNOPINUM. VINUM MYRHLLL Ook verkrijgbaar in den Groothandel.

MALAGA Plan. SLIII beste, zuiverste en goedkocfpste. Vraagt gratis monster en prijsopgave.

Kantoor en Magazijn:lVmse#)wW 01, DEN HAAG. Teleplioon Interc. 1026.

LEIDEN A°. 1805. Let op de voorletters der firma.

bij 10 Liter van f 0,85 de Liter a f , bij grooter hoeveelheden belangrijk goedkooper. — Volkomen zuiver en voldoende a. d. e. d. N. Ph. III. — (Origineelo fusten voordien v/h. cachet d'origine v/h. Syndicaat van Grooth. te Malaga). Vraag prijsc. en proeven aan: Filiaal te den Haag: O. L. DROSSAEE S DROSSAERS,BEUNK & Co. te Breda. H^jT" Leveringen naar de Koloniën geschieden uitsluitend door het Filiaal te den Haag. hel öupplcmuot op de Ptmrm. Qerm. UI rood bocadermarg, . Prat Dr. Ac tillsi mat sub lot a.T.p. up but fu ü.OOOü en 0,001, dooajea 66 •*-, lOJdo^

Nitroglyccrlne-Tablellen

•»,— cc 6,— ,

lo ïorpakkii-Kuü «JU na OereuUAod fabtleksnicrk vooitiru, Allua onduretaao-le .firma u gerechtigd tot

op di hygiii»-t«ntcoaDt»llln 3 t* Ptrfl», Loadm, GMIBTI en Aaatsriun '312, *&3 «n '34 o>t l» gcuiec mtd^Ulo. . - b. 1.0 m orlg. glazüo rood lOOo U. 13,— , 100 IL 1,60 en la c&itoaa i 5cyl. k 10 el. K. l.fiu, 0,6 tut 0.1 ea minder wcrkunmata AntlBeptlcum. worden Jita op order van d>Mi aria af«eg»vao.

GOED DE

B R O N AANDUIDEN

VICHY-CÉLESTINS Ziekte der nieren en blaas.

VICHY-GRANDEGRILLE lever — en galzlekte. VICHY-HOPITAL Maagzlckte — Maagkramp — Slechte Spijsvertering. Bronnen van den Franschen Staat. MEN EISCHE DEN NAAM.

Antlseptlsclic Pasliilcs^1*^ Dr. lloltsr, mot cbloartlnV naar t,t; oudo ca Yorb. T<wr>;hr. d-)r AUler-ijwlhÉtlc to

Zie Ceatnlbkn a. Chirurg. IfiHS D* 10. 1000 Bt. M. 15,—. l Klu 100 B'_ K.

a,— ei» 10 it. M. Q.3&.

Iconisch, «UatlBch geheel ojilowrori, 10—iO c.m. lans wet ledsr gbwtnscht mcOlcomont. /ouder opptTe. *">nloo di* TUI 8 o.m. dik:o goxoDtlea- ^ vattend. S". 2, 3. 4 100ot.ll. l.SO, 2,50. 8,—, ook bolle uit 01. Cacao, l—'J.O llycorlDO barattfiad to 3 grooUea. Doxjea i Ï5, S6( ib pf.. 100 BL IL 2,—. B.flO, 4.10. ÜMicjuneat, bol voorrtillg om zelf te vullen & 100 co 290 taüve kog«b & U. 'J.io en

SUIKERZIEKTE.

0 ^clilldklloriiastlllcs me°DV2?o a ea 0.1 verecheBchlUUleTealOOBtU.i.co

Bronwaterzouten

A. BRESTOWBKI, 2 d]n. groot 8°. elk van ongeveer 1000 bladzijden, in twve sterke Imiidcn met rugtilel (splinternieuw).

Prijs slechts f 8,25. Door toevallige omstandigheid kocht de ondergeteekende van den uitgever «Ie laiitslu üo exemplaren van dit s(au<S:i:u diverk, waarvan de uitgauijprijs, ingenaaid f 37,50 is. i« twee (13 n. ge?», l' 4O. Na ontvangst van pbstwissel groot f 8,25 wordt zoolang de voorraad strekt, één exemplaar goed verpakt en franco toegezonden. T. w. YTSMA, Boekhandelaar-Uitgever, 's Heriogenbosch. _ Met volgend schrijven is door mij ontvangene M. II. TTet llri'sluic.iki's Ifaiitlteörlerfatc/t- dar P/iiiniiacin, hetwelk U me ter inzage zouil, wil ik gnanio voor dien ])ïijs behouden. ])e beiile buukilcclcii zij» volgens mijn meeniiig met J-.org bewerkt, terwijl de moest denkbare chemische verbindingen en uitdrukkingen nauwkeurig nijn beschreven. Ook uit j)harmacognostisi:li- en botaniseU oogpunt heeft liet woordenboek x.ijn waarde, — weshalve ik het mijn collega's eu pharmaceutiscue studenten ten zeerste kan aanbevelen —. Mocht "U van dit schrijven bij mogelijk adverteeren gebruik willen maken, dan geel' ik U daarvoor volgnsmic verlof — wijl eeu dergelijk aaubod zeldzaam is. Met de meeste achting:

Extf, Cascar. Sagrada ïabL

O.I2S oo 0,55. 30 at. M. O.*ö ea 0,CO. ' Tfniirrfnc met Tl.aJHtx Arconlo, Alroï, " ÜU b ltJÜ Ar£cntamin. Actol, Itrol en». volen. gcnukkoUJt op!o3baai. Dooq]« 10 •t. 11. 3,— met iO°/„.

Jodoform-Büuglcs,;

J. LAMMTüUS, Apotheker.

EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT.

CASCARAE SAGRAÜ. PLUID. per kilo f 1,35. CASCARAE SAGRAD. FLUID. per 5 kilo „ 1,80. CASCAR. SAGR. DESAMAR. PLUID. , li90. CONDURANGO FLUID. per kilo 3,60. HYDRASTIS CANAD. PLUID. per kilo 7,00. minstens 2°/0 hydrastine. EXTRACT. HYDRASTIS CANAD. PLUID. per 5 kilo 6,90. EXTRACT. HYDRASTIS CANAD. SICCUM. per 100 gr. 3,00. met 10% hydrastine. EXTRACT. SECALIS OORNUT. per kilo Helder Oplosbaar. Voldoende aan de eisenen der Ph. N. Ed. III j „ 32,00. Yerder alle EXTRACT. FLUIDA tegen de in de prijscourant 'van de Onderlinge Pharmaceutische Groothandel genoteerde prijzen. Al mijn praeparaten worden zonder prijsverhooging- geleverd door „DE ONDEELINGE PHARMACEUTISCHE GROOTHANDEL".

iQMSLiJ, tot 30 e.K. IntiE, 50% JodofoiiDboadcat!. y*. l en -J = M. 0,30, N*. U = U

ïlolaHPasllifcr

J.

.

APOTHEKEB, UTRECHT.

Alle Paglllles voor snbcut. l il. U.8O «00,10 OM

SB'/. K»1"**».

Anaestlielische PastlIIcs

•tolccni Dr. Schlakh. I tut op 10,0 &*, l Cyl. lot 20 at. N», l s ter K. 3 mWöeA' coort, B ivtak. II. 0,80, 0,70, Ü.ÖO. l PaKL op 100 Aq., l Cyl- 10 al. »°, l, 2, 3 H.•»,—, l,SO, 0.75 mol SSV..

ea 0,90.

Ovarium-Tabletteü n,^^ Didym.-Tabletten teaUkeloUif, 1000 tt U. 11,—. Alle organische Geneesmid-

vencb* OTtrU. 100 at U. 1,76.

* '

Kcukcnzout-Pastllles ^JS^

indonnT'tötrst. l 7,0, 3,5 ea 0,7 M. 0.10, • " tar bciddlng. van p1 ' ' ' '

, uit ïi'/r

Broomsmt-PasUIles. 7n8»e*

Brcom water. Uen£t*l volg^M Dr. EiltD&yer'o Brcomwater, dot, zooU» betond <jnBo»8QJ J 0,0 Biouaizoüi pet litor benl. QllOJQi 0,5, 1,0 en 2,0 U. 0,90. 0,80, 0,90, £*— wordea lo SelunusUf B*oomeB, ewS« oopor dan Broomwiteri ook bood Ik bral* >iM9 Brwazoutpaktiile» la voornad. met M*/B.

Homoglobtoe-AUmmlfl-Pral* 0,6, groota & l.fi Eo>

\\r\C\\ KUU « » inogioblM rart Chocobda-bwlett!' im af alt Hjwmojloblne AJbamio* tica inengctteldo T&aUUaa, ontunrt. rood bloeiurdwlt l Dooi U. 1,60 on »,- oei 3 V. V. rabat. b{J Broeien ataw» »«!£«»

Achtergraoht 14 — (Adolf ter Cock) — Amsterdam.

Pharmaceutische Praeparaten, Chemicaliën, YerbandstoflTen, Drogerijen, enz. en-gros.

Supra lijnen Spiritus alsmede: gemethyleerden Spiritus in alle sterkten, levert tegen oonourreerende prezen

de firma i. P. POLLEN & ZOON, te ROTTERDAM.

Q4llov» op o^Jno flns5 Ulonea. Plfi* zn Hctto Cuu txciub tt UOOfibai t U» 1,66.

i uit Ccrtbrin, Nlaten, BUnlinmLoTcr. BulkapMlcHlUleran. S?«i- UÜU, Thytin»., ' 1

VOD

pham. chom. prepazaton, geoompr. Genoaamlddfllffl). Bongioa, Bappoaitorifi. Va^iBiAliogolB.

M. EMMEL, Adïer-apolhesk, München. Sendïingerstraat 13.

HnflyaiiJanos

WIJNHANDELAAR

Kloveniersburgwal 45,

Zuivere Cognac. IMPORT en EXPORT.

UTRECHT.

Verkrijgbaar

Specialiteit voor de inricliting van compleete

in don Groothandel.

Spuistraat 303 AMSTERDAM. Chemisch, Physisch, Pliarmacenlisch en wetenschappelijk glaswerk. Rijks-Leverancier van Nederland en ISTed.Indiö gevestigd: 1840. Alle Apparaten worden in den kortst jnogelijken tijd precies volgens model of toekening in de glasblazerij vervaardigd.

Beleefd verzoek. Men bostollo: TANNAS CHININI Ed. III „Bakker"; bijna smakeloos. Zeer gunstig beoordeeld door Prof. SÏOEDBR. Zio Prijscourant. Prijs per Kg. f 18,50.

AMSTERDAM.

Direct geïmporteerde Bordeaux, Port, Sherry en Madeira etc.

Vicïï

t IVo. 8.

Bacteriologische, Chemische, landbouw-, Pharmaceutische, Physische en Suiker-Laboratoria,

Kantoor: KLOYENIËKSBVRGWAI, 15.

HERFST &~CaT~

Wijn- en Cognac-Importeurs.

.

volgens de eisclien der wetenschap.

P R O E F M A N D J E S: C flesschen Medoc . . . . p w n r6 „ Rijnwijn . . . f 7,65 3 I Port . . . . 3 „ Madeira . . . 6 „ echte pr. Cognac. De wynan zien gegarandeerd zuiver. Franco, tegen postwissel of rcmbours. GOEDKOOPSTE ADHKS .vooit WKDEHVEHKOOPERS. .— VRAAG* PKIJSCOUBAKT.

.1. MAKTJiSJü. Amsterdam, Prinsengracht 460: SPECIALITEIT in

Alle vormen voorradig. Gebruikt platina wordt tenen dolioosjstewaardeinsrekoclit.

EINA-EXTRACTEN.

te LEIDEN.

NALE HALAGAWHK

voldoende aan de eisenen der Ned. Pharmacopee. Goodkoopste adres in Nederland.

QRONINGEN.

Vloeibare

MALiGA Plan. HL III.

is tegen concurreerenden pryjs verkrijgbaar blij de firma

F. 4. Basen &

A T E LIER

Kuiistglasbliizorij en Slijperij.

TELEPHOON No. 2697.

3 flesschen Medoc . „ Rijnwijn „ Port . „ Madeira

ulHiuede

APOTHEKEN,

Yoor Apothekers en Apotheekhoudende Geneeskundigen. Redacteur: L. VAN Prjji per Jfanrgang, franco par po»t, f 5,90. AdTtrUniitn: TUI l—5 regel» f l,—. «Ike ragel m««r 20 Ctf. «n H) Cti. Toor een N°. tin hit blad. Z*n AbURIMBta-tirltf u op

EERSTE BLAD.

Carbülpasiilles ^Tur/rl^ÏÏ: SoiIa-sfercILseerings-Pastllroor (terlllteorea vaa IntttumoatMk «n 3.9 lader 100 ai. U. O.TB eo Bougies-UrethraalstaaQes i.to. 1,0 1000 «t, a. s,_ oü e,- m«t?&*/•• uil 01. OUMO, QelMin* ea ATS- • racbt of

Vaginaalkogels Sr'^nS

J7 J. HOFMAN s

herausgegeben von

fMloncJa. Cj-1. 10 (t. SU OD 36 l1 f., I'JO f M. 1.M) en 1.76.

VOOH LIJDERS AAN

Gluten-, Soja- en Amandelbrood, tevens verkrijgbaar AAeuronaatbrood. AMSTERDAM. &. 0. P. KöHLER. Weesperstraat 29. Gluten-fabrikant.

Praküsches Handbuch für APOTHEKER, AEBSTE und DROGISTEN

's liosm, 9/7 1900.

verpakking gopatcntoarJ. Indien rco<i, gTÓoo. blauw mi.. tad<

W^nhandelaars — Hofleveranciers

N°. 14.

4 Augustus 1900.

37* Jaargang.

levert legen concurrcerendo prij'/en franco A. A. BQNNEMA, Apollielwr, Apeldoorn. Ook verkrijgbaar in den groothandel,

De ErvfiE M H, ÏARHIMK, Wynltoopers AMSTERDAM.

Het adres van den Redacteur is tijdelijk: Scheveningen, Duinstraat No. 6. Wetenschappelijke Mededeelingen. Eitraotum Socalis Cornuti. door Dr. J. A. MEULENHOFF. In het eerste nummer van dezen jaargang, kornt in dit Weekblad, als inededeeling der Pharmacopee-Commissie, een lijst voor van geneesmiddelen, tot wier wegsluiting uit de Pharmaeopee voorloopig werd besloten, en een, welke nieuw op te "nemen artikelen bevat. Daar in de eerste lijst extractum secalis cornuti niet voorkomt, in de tweede, extractum secalis cornuti dialysat. is opgenomen, mogen wij veronderstellen, dat de nieuwe Nederlandsche Pharmaeopee twee moederkoornextracten zal bevatten, waarvan het eene niet belangrijk af zal wijken van het tegenwoordige praeparaat, het andere, door middel van dialyse van onwerkzame stoffen zal bevrijd zijn en derhalve een grooter werkzaamheid zal bezitten. Ik ben overtuigd, dat door uittrekken met water uit moederkoorn geen goed extract is te bereiden en acht het daarom niet ondienstig, thans, nu de tijd van voorbereiding nog slechts weinig gevorderd is, hierop te wijzen. Hoewel onderstaande slechts als een voorloopige mededeeling is te beschouwen, wil ik toch, hetgeen ik uit mijne aanteekeningen omtrent dit punt kan verzamelen, reeds nu niededeelen, om bovengenoemde reden. Yan de bestanddeelen van moederkoorn komen als werkzaam slechts in aanmerking, het Sphacelinezuur en het alkaloïde. Het Sphacelinezuur is totaal onoplosbaar in water en komt dus in waterige extracten niet in aanmerking. Voor de beoordeeling van de deugdelijkheid van een moederkoornextract is derhalve de hoeveelheid alcaloïde van overwegend belang. Het vroeger voor het werkzame bestanddeel gehouden sclerotinezuur of ergotinezuur is door latere onderzoekingen afdoende gebleken, als zoodanig niet in aanmerking te komen, terwijl het door mij uitgesproken vermoeden, dat het niets anders is als een onzuiver koolhydraat tot steun van deze beschouwing kan dienen. De hoeveelheid alcaloïde is derhalve de eenige maatstaf voor de beoordeeling van de werkzaamheid van een moederkoornextract, terwijl verder de reactie, de hoeveelheid anorganische zouten en andere onwerkzame stoffen als bijkomende factoren in aanmerking komen. Ik bepaal my voorloopig tot het eersle punt en wensch met nadruk te constateeren, dat een waterig moederkoornaftreksel slechts een zeer onvoldoende hoeveelheid van het alcaloïde der gebruikte grondstof bevat. Waarschijnlijk hangt dit samen met de zeer bijzondere oplosbaarheidsverhoudingen van het ergotinine tegenover water en zuren. Hoe dit zy, indien water uit moederkoorn het alcaloïde slechts onvoldoende opneemt, kan een waterig moederkoornextract nimmer aanspraak maken op .den naam „goed", eii nu zjjn, zoowel het extract onzer Pharmaeopee, als het gedialyseerde extract (waarvan my slechts twee voorschriften bekend zfln, nl. dat van Wernich en dat van ons Supplement) waterige extracten, dus onvoldoende. Voor de bereiding van een alcaloïderljk extract dient men allereerst van een soort aecale cornutum uit te

ITALLIE, te Rotterdam. OITöEV-üTll:

De ttakkto, welka min wtnuht opgenomen t« win, worisn op Dinsdag

D. B. C E N T E N ,

De AdTertcntiën tot DondaidtgiTond bjj dea Uite«T«r; tot Tryd»«mopg«n

verwicht bjj den BeduUar. un Opwijidt'i drnkktrjj, U Dtan.

° 38,17 °/0, na driemaal uitkoken 29,59 °f u . Deze controle gaan, welke een hoog alcaloïdegehalte bevat. In dit opis echter ook slechts bijzaak, daar uit de genoemde zicht vertoonen verschillende soorten enorme verschillen. cijfers afdoende blijkt dat het'allergrootste gedeelte van De door mij onderzochte soorten bevatten: het alcaloïde in de faeces terugblijft. Moederkoorn. Nederlandsch oogst 1897 0,11 °/„ Ik heb bij deze twee bepalingen het in water opgeMoederkoorn. Duitsch oogst 1895 0,324 „ loste extract na alkalisch maken telkens met kleine Moederkoorn. Nederlandsch oogst 1898 0.0976 „ hoeveelheden aether uitgeschud. Later heb ik grootere Moederkoorn. Duitsch oogst 1897 0,327 „ hoeveelheden genomen; na 2 a 3 uitschuddingen is dan Moederkoorn. onbekende oorsprong 0,292 „ alle alcaloïde opgenomen en verkrijgt men hoogere minstens 5 jaar oud. cijfers, Keiler vond cijfers van 0,095; 0,13; 0,157; 0,205; B.v. extractbereiding door 2 maal macereeren en 0,245; 0,225 •/„. behandelen geheel overeenkomstig de Nederl. PharmaBeckurts vond van 0,102 tot 0,2 °{0; Dohme eopee. 0,18—0,29 %; terwijl Caesar en Loretz vonden 0.052; Extract, overeenkomende met 25 grani moederkoorn 0,069, 0,120; 0,185; 0,222 en 0,270 °/0. (opbrengst 18 °|u dus 4,5 gram), opgelost is 20 cM3 water, Bij dergeiyke verschillen is een minimum-gehalte in alkalisch gemaakt met eenige droppels ammonia liquida de toekomstige Pharmaeopee een noodzakelijkheid. en uitgeschud met 3 maal 100 cM3 aether: geeft 15,5 Ik koos voor mijn proeven het Duitsche moederkoorn mgr. alcaloïde =. 0,062 % van net gebruikt moedermet een alcaloïdegehalte van 0,327°|0. Hieruit bereidde koorn; waarin dus 0,265 % terugblijft. Het alcaloïdeik een waterig extract door driemaal te macereeren met gehalte van het extract is 0,344 %. de dubbele hoeveelheid water en de colaturen onverBij een nieuwe bereiding van het extract volgens de wijld in te dampen. Evenzoo een extract door driemaal Nederl. Pharmaeopee vond ik: uit te koken met water. De extracten werden opgelost Na uitschudden met Ie 100 cM3 aether 9,4 mgr. alcaloïde in water, met een paar droppels ammonia liquida alkaH 15 n "® ï) » ^» « » lisch gemaakt en met aether uitgeschud. In de resten uit deze aether was zeer duidelijk alcaloïde aan te toonen door de reactie met zwavelzuur en aether. Ik trachtte 16,0 eerst de grensreactie te vinden, waarbij nog een duideHet vierde uitschudsel vertoont geen ergotinereacties lijk blauwe kleur optrad. meer. Keiler geeft deze methode aan om in een moederIk heb nog eens met hetzelfde moederkoorn extract, koornextract qualitatief alcaloïde aan te toonen (met secal. cornuti Ph. N. III bereid en wilde weder het alhet verschil dat hij daartoe gebruikt de reactie met caloïdegehalte bepalen. Bij de uitschudding met aether zwavelzuur, ijzerchloride en ijsazijn) en zu is daartoe I verkreeg ik nu een veel meer geelgekleurde oplossing, ook zeer geschikt, doch de groote gevoeligheid ( li0 mgr., welke na verdamping resten gaf, welke naast de ergoticorrespondeerende met b. v. 10 mgr. extract is nog zeer ninereactie ook een roode kleur gaven met geconcengoed aantoonbaar) maakt haar voor vergelijkend ondertreerd zwavelzuur, welke kleur door aether verminderde. zoek minder bruikbaar. Ik heb daarom slechts bepalinHet alcaloïde was hier blijkbaar ontleed. De reden gen gedaan door gewichtsanalyse. Door aether zijn, zooals hiervan heb ik niet kunnen opsporen. Geen der momenik vroeger reeds opmerkte, slechts kleine hoeveelheden ten in de extractbereiding kan hierop van invloed zijn, uit te schudden, zoodat men van een vrij groote hoezooals uit het volgende blijkt. veelheid extract uit moet gaan. Een extract secal, cornuti uit den handel bevatte Ik heb de cijfers van het alcaloïde opgegeven in per0,322 % alcaloïde (uit 5 gram. 16,1 mgr.) Dit extract centen van het gebezigde moederkoorn, waaruit men liet ik in waterige oplossing gedurende 4 dagen staan, ziet welk een belangrijk gedeelte daarin achter blijft. een tweede gedeelte in alcoholische oplossing van de sterkte Ik verkreeg uit het door koken bereide extract, overdie by de extractbereiding der Nederlandsche Pharmaeenkomende met 17,5 gram moederkoorn door herhaald eopee verkregen wordt gedurende 6 dagen, een derde uitschudden met aether 7,6 mgr. alcaloïde, d. w. z. gedeelte werd herhaaldelijk in waterige oplossing uit0.043 °/„ alcaloïde wordt uit het moederkoorn uitgegedampt, een vierde gedeelte evenzeer in alcoholische trokken, terwijl 0,284 °/ 0 er in blijft. oplossing. By het door maceratie bereide extract vond ik Ik vond respectievelijk uit vijf gram extract: 0,05 °/0. Ie uittreksel 12 mgr.; 11 ingr.; 10,1; 10,6; De extructopbrengst is grooter indien men macereert 2e „ 4 „ 4,5 „ 5,2; 5,1; dan wanneer men kookt. Na maceratie werd in de colatuur door koken eerst het eiwit verwijderd. Ik vond 16 15,5 15,3 15,7 bij maceratie 19,25 °/0, bü koken 14,75 °/ u vaste stof De bereiding kan dus geen oorzaak zijn van de waarvan het gebruikte moederkoorn. genomen afwyking. In de uitgetrokken poeders vond ik: Ik heb bovendien nog twee verschillende handelsexNa maceratie (3 maal) 0.3 °|0 alcaloïde tracten onderzocht. Na uitkoken (3 maal) 0,25 °/ 0 „ Ik vond: Het is niet mogelijk uit de gevonden cyfers te berea uit 5 gram extract 16,1 mgr. alcaloïde = 0,322 °|0 kenen of deze kloppen met het alcaloïdegehalte van het b uit 5 grarn „ 13,6 mgr. „ = 0,272 °/0 moederkoorn, daar het niet mogeiyk is by 3 maal coBovendien heb ik nagegaan of tweemaal uitschudden leeren, de achterblijvende faeces quantitatief te verzamet 100 cM3 aether voldoende is te achten. melen, en bovendien, zoowel by uittrekken met koud Zoo vond ik bij het laatste extract, uit 5 gram. water, als vooral by koken, afscheiding van olie plaats Ie uitschudsel van 100 cM3 aether, rest 9,2 mgr. heeft, die in den doek trekt, zoodat dan ook het olie2e „ „ „ „ 3,2 „ n gehalte der uitgetrokken faeces niet overeenkomt met dat "° n n n n H *•>* n van het gebruikte moederkoorn. Ik vond oorspronkeiyk De rest uit het laatste uitschudsel vertoonde met 84,24 °|0 vet, na 3 maal uittrekken met koud water HaS04 -j- aether geen ergotininereacties. Do uitschud-


dingen duurden 7 miuuten. Een oplossing van 50 mgr. ergotiuinura cristallisatum (uit alcohol omgekristalleerd) in sterk azijnzuur, werd met water tot 20 cM3. verdund en met een paar droppels ammonia liquida alkalisch gemaakt. Bij uitschudding met aether gaat in de eerste 100 cM*. over 50,6 mgr , in de tweede 0.4 mgr. Voor een zuivere waterige oplossing van het alcaloïde is derhalve eenmaal goed uitschudden reeds voldoende, bij een extractoplossing blijkbaar niet, tweemaal echter wel, zooals uit bovenstaande cijfers wel blijkt en ook uit deze directe proef: 5 gram extract met een gehalte 0,272 °/ 0 alcaloïde werd gemengd met een oplossing van 18 mgr. alcaloïde in sterk azijnzuur, met water tot 20 cM3. gebracht en na alcalisch maken uitgeschud. Ik vond: uit de Ie 100 cM3 aether 25,4 mgr. »»

D

^^

ti

*i

Ö i«

u

32 mgr. Ik had moeten vinden 13,6 -j- 18 = 31.6 mgm. De rest der derde uitschudding gaf nog slechts zwakke ergotininereacties. De uitschudding met 2x100 cM3 aether is derhalve voldoende voor de bepaling van het alcaloïde gehalte. Uit bovenstaande blijkt, dat bij uittrekken van moederkoorn met water slechts een gering gedeelte van het alcaloïde in oplossing gaat en het resulteerende extract slechts ongeveer hetzelfde gehalte bevat als het gebruikte moederkoorn; terwijl bij een extract opbrengst van b.v. 20 °|0 naar een vh'f maal grooter gehalte gestreefd moet worden. Uit een soort moederkoorn met 0,2 °|0 alcaloïde moet dus een extract bereid kunnen worden met l °/ 0 alcaloïde, en een dergelijk extract zal zeker geheel andere therapeutische resultaten kunnen geven als het thans gebruikelijke. Ik denk in deze richtingen mijne proeven voort te zetten. In het Nederlandsen Tijdschrift voor Geneeskunde 1899, bladzijde 564, deelt van der Wielen in een aankondiging van mn'n onderzoek over moederkoorn het volgende mede: „Een door mij onderzocht extract, secal. cornuti, „Ph. N. III bevatte 0,21 °|0 alcaloïde, het verwerkte „poeder 0,12 °/ 0 ; de extract-opbrengst was 16,3 °/ 0 . „Wil men nu zooveel extract toedienen dat hierdoor „hetzelfde effekt wordt bereikt als door 16 gram moe. „derkoorn, zoo moet dit ca 100 gram extract zijn „(dit moet natuurlijk zijn tien gram). Het extr. secal, „cornut. dialysatum = ergotinum "VVernich van het „Supplement bevat nog minder alcaloïde, het hoofd„bestanddeel daarvan is het aclerotinezuur van Dra„gendorff". De methode van werken van v. d. Wielen is mij onbekend. Onze resultaten zijn volkomen dezelfde. Bij de bereiding van moederkoornextract dient men te breken met de gangbare methode. Zwolle, Juli 1900.

Typhis, Een onfeilbare diagnose voor typhus abdominalis te bezitten, ziedaar een feit te rekenen onder de pia vota der medici. Wel zij a verscheidene methoden gepubliceerd, waarop de diagnose zou kunnen worden gebaseerd, maar bij nader onderzoek bleken deze niet betrouwbaar, niet steekhoudend of te omslachtig om in de praktijk te kunnen worden toegepast. Daarom hebben wy wat betreft die proeven en hun uitkomsten er het „silentio praeterire" over uitspreken. Op een dezer proeven evenwel schijnt ons Zeeuwsehe devies „Luctor et Emergo" van toepassing te mogen zijn. Want niettegenstaande verschillende proefnemingen en publicaties daaromtrent heeft deze methode zich nog boven water kunnen houden, en omdat ik de hoop koester, dat deze proef de reddingsboei zal worden voor den dobberenden medicus bij het vaststellen zijner typhusdiagnose, en ik van meening ben dat wij apothekers den medicus tot heil van de praktijk, daar de behulpzame hand moeten reiken, waar zyn ambtsbezigheden hem den tijd niet toe schenken, heb ik mij deze nieuwe methode de z. g. „typhusagglutinatieproef van Widal" eigen gemaakt en de vrijheid genomen mijn collega's daaromtrent een en ander mede te deelen. Vooreerst oen enkel woord over het beginsel dat aan die proef ten grondslag ligt. Zooals bekond is bezitten we niet alleen in onze maag (maagzuur) maar vooral ook in ons bloed een krachtig wapen, dat ons behoedt voor infectie door bacteriën van verschillenden aard. Is het dan een of ander indringer-bacterie gelukt in de bloedbaan ergens op te treden, zoo vormen zich in het bloed stoiten, die do ontwikkeling der bacteriën trachten te belemmeren of ze dooden. Hoe of wii dit ons moeten voorstellen ziedaar een glad ijs, waarop het geen best ryden is. In alle gevallen staat het vast, dat ons bloed alloen

met zijn roode en witte lichaampjes in vrede kan leven en zijn zakelijke rol speelt bij infectiegevallen. En zoo zien wij nu, dat in ons bloed b\j infectie door typhusbacillen stoffen optreden, die de eigenschap bezitten, de typhusbacillen te conglotnereeren, tot klompjes bijeen te brengen, z g. te agglutineeren, waardoor hun ontwikkeling wordt tegengehouden. Dit feit, dat bloed van een typhuspatiënt agglutineerend inwerkt op typhusbacillen is ons aangetoond door Widal. En waar dus de Widal'sehe reactie doorgaat (Widal positief) daar kunnen we dus besluiten tot de infectie door typhusbacillen. Laat ik u thans mededeelen hoe de proef verloopt. Vooreerst hebben we bloed noodig van een typhuspatiënt. Aangezien er in een kleine stad zooals Middelburg zelden gevallen vun typhus optreden, was ik dus voorloopig niet in staat de Widal'sehe proef te nemen. Dat was een groot bezwaar. Bezwaren evenwel zijn: „dingen orn uit den weg te ruimen", zeide eens de bekende G. J. Mulder en zoo ook hier. Een konijn werd gekocht en dit met klimmende doses en met tusschenruimte van eenige dagen, subcutaan ingespoten met een cultuur van typhusbacillen in Löffler'sche bouillon. Bijbehooreude praeparatie en desinfectie van een deel der buikvlakte laat ik onbesproken. Er resulteerde: een konijn met weinig vet en nog minder ambitie, dat evenwel in zijn bloed groote hoeveelheden bevatte der boven genoemde agglutineerende stoffen, en mij in staat stelde de proef te nemen b.v. ter controle wanneer ik dit wenschte. Is er evenwel een typhuspatiënt zoo kan de medicus ons gemakkelijk door een prik in den vinger een droppel of wat bloed bezorgen. Daartoe heb ik, steriel verpakt, aan enkele medici hier ter plaatse een paar kleine reageerbuisjes gezonden die ik van boven trechtervormig heb verwijd om het bloed gemakkelijk op te vangen en, gesloten met watten gesteriliseerd heb. Aangezien de proef genomen wordt met bloedserum, moeten we dus de wei er uit isoleeren. Daartoe laten we het buisje met bloed, waarin we een soort vischhaakje gebracht hebben 24 uur op een donkere, koele plaats staan. Er vormt zich een zich inkrimpende bloedkoek, waarboven de wei. Trekken wij de bloedkoek, gestold om het haakje er uit, dan is alles wat we overhouden een weinig rood gekleurde wei. Deze wei kunnen we centrifugeeren en helder en kleurloos dan verkrijgen. In het bezit van een heete luchtmotor l\to paardekracht, ben ik in slaat door een koppeling aan mn'n 2. g. brorntolcentrifuge een zeer snelle en gelijkmatige beweging te onderhouden. Om bloed uit het konijn te verkrijgen, zocht ik een groot bloedvat op in zijn oor, waschte die plaats schoon en nadat dat plekje benevens nujn handen gezuiverd waren met sublimaat en spiritus abs., liet ik het bewuste bloetvat opzwellen door drukking, een feit, dat wel eens aanleiding gaf tot voortvluchtige pogingen van den patiënt waarbij natuurlijk van al die bewerkingen weer een biscouplet moest gezongen worden, bracht een kleine snede aan, waardoor het bloed uitvloeide en in een steriel buisje werd opgevangen. Door afwassching en bestrijken met collodium en een extra knolletje was het leed spoedig geleden. Een tweede benoodigdheid is steriele Löfüer'sehe bouillon, ter verdunning van het serum. Een derde een. typhus-bouilloncultuur van 24 uren oud. Orn deze te bereiden gaat men uit van een cultuur van typhus op agar-agar voedingsbodem (Schuine). Enten we hiervan een kleine hoeveelheid in steriele bouillon en plaatsen we die by 37° C. in de broedstoof zoo is die na eenige uren troebel geworden van typhusbacillen, en gelijkt dan veel op urine, die troebel geworden is door den bacillus urei by beginnende ontleding. De geheele reactie komt nu hierop neer, dat we by' vermenging van dat serum met de typhusbouilloncultuur eigenaardige vlokjes zien optreden, die bestaan uit conglomeraties van typhusbacillen. Een zaak is evenwel zeer gewichtig bij het nemen van deze proef n.l. de verdunning, orn de eenvoudige reden dat normaal bloed ook agglutineert. Alles komt hier dus aan op de verhouding. Men heeft gevonden dat normaal bloed agglutineort nog by een verdunning van l : 36, d. w. z. is een droppel serum verdund met 85 droppels bouilloncultuur zoo zien we de agglutinatie nog. Een verdunning van l : 50, 60, 100, 200 etc. doet evenwel geen spoor eimeer van onderkennen. Zyn evenwel bij patiënt of konijn in hot bloed door do werking dor typhusbacillen

sterk agglutineerende stoffen ontstaan, zoo zien we, zooals bijv. bij mijn proefdier een zeer duidelijke agglutinatie van l : 3000 en nog hooger. Willen we dus agglutineeren zoo beginnen we een verdunning l : 50 te bereiden. Voor de zuiverheid der reactie werd eerst de typhusbouilloncultuur gefiltreerd en de utensiliën veilig in sublimaat onder dak gebracht. Als meetwerktuig gebruikte ik een soort oogdroppelbuisje met fijne lange punt. Daardoor kon ik gemakkelijk een weinig serum putten, dat op den bodem van een 5 c.m. lang reageerbuisje zich bevond. Men beschikt wanneer het bloed van een mensen afkomstig is natuurlijk over zeer kleine hoeveelheden wei. Dat oogdroppelbuisje was aan de bovenzijde bevestigd aan een dun stukje elastieke slang d. m. waarvan serum of bouillontyphuscultuur werd opgezogen. Ik zag deze gevaarlijke methode meermalen toepassen en wijzigde ze daarom door aan de elastieke slang een injectiespuitje te verbinden, waardoor ik, met de rechterhand dit heen en weer bewegende, een opzuigende of uitpersende kracht kon uitoefenen groot genoeg om de vloeistof op te zuigen en de droppels te laten uitvloeien. Zonder dat wy evenwel met zekere vrees dergelijke proeven behoeven te nemen, zoo is toch een steeds doorgezette voorzichtigheid aan te raden. Men wordt zoo gemakkelijk nonchalant. Ik heb o. a. zelfs een typhuscultuur zien opzuigen, waar de pipet-punt boven het niveau der vloeistof geraakte en op die wijze door het inschieten van lucht, de cultuur in den mond geraakte van hem die ze opzoog. Door toepassing van dit spuitje is alle gevaar voor infectie door opzuiging geweken. En al mag de virulentie van zoo'n typhuseultuur voor de zooveelste maal overgeënd wel voor een goed deel „in's Blaue hinein" zijn, het is toch altijd veiliger van zichzelf geen proefdier te maken. Een tweede voordeel van het injectiespuitje is dit: Wanneer b.v. typhusbouilloncultuur is opgezogen moet het oogdroppelbuisje ie gesteriliseerd worden, 2e gedroogd. Ik bedien mij van een kokend waterbad, breng daarin het buisje en zuig eenige malen kokend water er in op. Daarna flambeer ik het en door een tiental keeren het spuitje op en neer te halen is het buisje droog en gereed voor de opname van b.v. een hoeveelheid serum. Was nog vocht in het buisje aanwezig zoo zou- het serum er in verdund worden en de proef onzuiver zijn. Om nu een verdunning van het bloedserum te maken van l : 50 zuigen we steriele bouillon op en laten 4 droppels loodrecht neervallen in een uitgehold objectglas, drogen het buisje en zuigen nu het serum op en late één droppel vallen bij de 4 bouillondroppels. De serumverdunning is nu l op 5 geworden. Vervolgens zuigen we de gefiltreerde typhusbouilloncultuur op en laten nu 9 droppels vallen in een tweede uitgehold objectglas en brengen na droging van het buisje daarbij één droppel der serumoplossing l : 5 (natuurlijk niet omgekeerd). De verdunning is nu l : 50 geworden. We wachten nu eenigen tijd b.v. '|j UU1' °f plaatsende objectglazen in de broedstoof bij 37°, dan verloopt de reactie wat sneller. Plaatsen we het objectglas nu op een stuk zwart marmerglas, zoo zien we kleine vlokjes optreden, wel eenigszins herinnerende (makroskopisch; aan het flauw optreden van een praecipitaat van een of ander zout. Bezien we dit mikroscopisch b.v. l : 1180, zoo zien we de typhusbacillen op allerlei wijzen in klompjes tegen elkaar aangekleefd. Meermalen zien we dat een aanzwemmende thyphusbacil als het ware door zoo'n klompje wordt aangetrokken en dan roerloos blh'ft liggen. Gewoon aan de „lebhafte" beweging dier bacillen is de magische invloed die zoo'n klompje er op uitoefent een belangwekkend feit. Een verdunning l op 3000, zal dus geschieden uit 2 droppels steriele bouillon + l dr. serum (verdunning 1 : 8 = A), 9 droppels ster. bouillon + l droppel uit A, (verdunning l : 80 == B), 9 dr. ster. bouillon -j- l dr. uit B (verdunning l : 300 = 0;) ten slotte 9 droppels typhusbouilloncultuur -j- l dr. uit C geeft een serutnverdunning van l op 3000. Zien we nu by een of andere wei de agglutinatie optreden l : 50, l : 60, l : 100, l : 200, etc. dan zijn we gerechtigd tot de aanname van agglutineerende stoffen in het bloed ontstaan door inwerking der typhusbacillen. By elke proef plaatsen we ter controle naast elk objectglaasje een dito alleen met 10 droppels typhuabouilloncultuur. Wij weten natuurlijk niet of dezo proef op den duur

zal blijken steekhoudend te zijn, maar de groote waardeering, die zij ondervindt van medische zijde heeft my er toe gedreven deze proef my eigen te maken en u mede te deelen, opdat zij ook voor menigen collega aanleiding geven moge, haar bü' eventueele gevallen te kunnen toepassen, ten bate van menigen patiënt. G. K. H. NONHEBEL. Middelburg, Juli 1900.

Boekaankondiging. Eapport over de Ziekenfondsen te Amsterdam, (Vervolg). Te Amsterdam bleken op l Januari 1898 te bestaan 14 ziekenfondsen. Van deze werden 4 bestuurd door een finantieel-belangeloos bestuur, terwijl de overigen als finantieele ondernemingen moeten worden beschouwd daar de Directie finantieel-belanghebbende is. Van deze ziekenfondsen worden in het rapport uitvoerig beschreven, voor zoover dit althans mogelijk was, de geschiedenis der oprichting, het doel, de statuten, het bestuur, den laad van toezicht, de geneeskundige commissie, het beheer der gelden, de beslissing van geschillen, de rechten en verplichtingen der leden en der deelnemers, de boden, enz. Deze rubrieken komen niet bij de beschrijvingen van alle ziekenfondsen terug, want zoover deze in de rubriek finantieele ondernemingen tehuis behooren treedt in de plaats van een bestuur de directie, die soms, doch niet altijd door commissarissen wordt gecontroleerd; terwijl bij verschillende van dergelijke fondsen geene commissie van toezicht wordt aangetroffen. Het zou ons te ver voeren om uit de gedetailleerde rapporten het een en ander aan te halen, liever bepalen wij ons tot de overname van enkele gedeelten uit het 2de deel van het rapport, dat gewijd is aan algemeene beschouwingen over de bestaande toestanden op het gebied der ziekenfondsen te Amsterdam. Omtrent het bestuur der ziekenfondsen vinden wij dan o.a. vermeld: Gelijk uit het eerste deel van dit Rapport blijkt, komen onder de 14 ziekenfondsen er slechts 4 voor, aan welker hoofd een finantieel-belangeloos bestuur staat, terwijl bij 10 het bestuur gevormd wordt door eenefinantiëel belanghebbende directie. Van de eerstgenoemde (4) ziekenfondsen wordt het bestuur bij één, en wel bij het „Algemeen Ziekenfonds voor Amsterdam", voor 3/5 gekozen door en uit de deelnemers, en voor 2/5 gevormd uit ingezetenen van Amsterdam, door B. en W. daartoe benoemd en die, den raad van toezicht uitmakende, tevens belast zijn met het beheer der gelden. Van de overige 3, die tot de z.g. • „onderlinge ziekenfondsen" behooren, zy'n er twee, welker bestuur alleen uit ziekenfondsleden bestaat („Algemeen Onderling Ziekenfonds" en „Ancient Order of Poresters"); bij het derde („Ziekenzorg") wordt het bestuur voor 3/7 gekozen door en uit de ziekenfondsleden met de beperkende bepaling, dat de gekozenen tevens lid moeten zy'n van „Handwerkers-Vriendenkring", en voor 4/7 gevormd uit de leden van „Handwerkers-Vriendenkring", door het bestuur van deze vereeniging daartoe aangewezen, zoodat dit bestuur dus niet is saarngesteld, zooals men dit bij eene „onderlinge vereeniging" zou moeten verwachten. De 10 overige ziekenfondsen hebben tot bestuur eene financiëel-belanghebbende directie, die zich zelf heeft aangesteld, in het ziekenfonds min of meer eene onbeperkte macht uitoefent en zelf in eene eventueele vacature voorziet. De bezoldiging dezer directies bestaat of uit een vast bedrag van de contributie per lid („Voorzorg", „Nieuwe Algemeene Amsterdamsche Mannen- en Vrouwen-Ziekenbus", „Burger-Ziekenfonds"), of, zooals bij de overige fondsen, uit de winst, die het ziekenfonds maakt. Die fondsen behooren dan ook tot de z.g. particuliere ondernemingen, waarvan één („Victoria") onder den vorm eener naamlooze vennootschap voorkomt. Statuten zijn bij die fondsen (behalve bij „Victoria", „BurgerZiekenfonds" en „Vriendenkring1') te vergeefs te zoeken; de reglementen worden door de directies eenvoudig zelf vastgesteld, terwijl zy tevens de Kekening en Verantwoording opmaken en goedkeuren (behalve by „Victoria" en „Vriendenkring"), haar publiceeren en dan nog dikwijls zeer gebrekkig, of — het stilzwijgen daaromtrent bewaren, als zijnde dit eene particuliere zaak, waarmede volgens haar noch de deelnemer, noch het ziekenfondslid iets te maken heeft. Eeeds dadelijk bleek uit de ingekomen antwoorden op de vragenbrieven, dat, vooral wat de besturen en de directies der ziekenfondsen betreft, eene scherpe scheiding gemaakt moest worden tusschen „het Algemeen Ziekenfonds voor Amsterdam" aan den euuen en „de onderlinge ziekenfondsen" met de „fmantiöole ondernemingen" aan den anderen kant.

Algemeen toch werd de wijze, waarop het finantiëelbelangloos bestuur by het „Algemeen Ziekenfonds voor Amsterdam" is saarngesteld, geprezen, zoowel door de deelnemers van dit ziekenfonds, als door velen hunner collega's, aan andere ziekenfondsen verbonden. Ongunstig was over het algemeen het oordeel over de inrichting van het bestuur by de onderlinge fondsen. Immers, hoewel twee dier ziekenfondsen („Algemeen Onderling Ziekenfonds" en „Ziekenzorg") eenige der onderstaande bezwaren van eene dergelijke bestuursinrichting hebben trachten te ondervangen, door zich van advies te doen dienen door eene geneeskundige commissie uit de deelnemers (gelijk bij de finantieele ondernemingen reeds lang door „Vriendenkring" en kort na het ontstaan der Ziekenfondscommissie ook door „Victoria" is gedaan), zoo werd door verschillende deelnemers er op gewezen, dat de invloed, dien zy op den gang van zaken hebben, als vanzelf sprekend gering, zoo niet geheel nul te noemen was, en werd ten zeerste betwijfeld of op deze wyze de controle op het administratief en finantiëel beheer wel voldoende was en kon zy'n, en de geneeskundige en pharmaceutische belangen der ziekenfondsleden goed behartigd konden worden. Daarenboven gold het bezwaar, dat het hecht in handen bleef van eene bepaalde categorie ziekenfondsleden (bij „Ziekenzorg" in die van het Bestuur van „Handwerkers-Vriendenkring"), die, als leeken, over belangrijk) geneeskundige en pharmaceutische aangelegenhed-n moesten oordeelen en beslissen. Ten slotte werd de vrees geuit, dat maai- al te vaak, door het steeds hameren op de leuze „coöperatie", bij het niet-denkende of op eigen finantiëel voordeel, ook wat de kosten van geneeskundige hulp betreft, bedachte publiek, deze „onderlinge" instellingen zouden gaan dienen voor hen, die krachtens hun maatschappelijken toestand in het geheel niet in een ziekenfonds thuis behooren, wyl zij zelf ruimschoots de middelen bezitten om geneesheer en apotheker op de gewone wijze te kunnen honoreeren. En dat die vrees niet ongegrond is, bleek maar al te zeer uit de klachten, die met het oog daarop, vooral omtrent „Ziekenzorg", werden vernomen. In de antwoorden werd er op gewezen, dat juist het Bestuur van „Ziekenzorg" gegoede particulieren gaarne opneemt. Zoo schreef een geneesheer: „Vele mijner gegoede patiënten werden overgehaald lid te worden van „Ziekenzorg"; zelfs een der bestuursleden, een zeer gefortuneerd man, is lid van dat ziekenfonds.'1 Beslist ongunstig luidde het algemeene oordeel over de directies der andere ziekenfondsen, der z.g. finantieele ondernemingen. Eene gunstige uitzondering maakte hierop het ziekenfonds „Vriendenkring", dat eeue eigenaardige plaats inneemt en waarvan het Bestuur, welks leden tevens mede directeuren zijn van de Dordrechtsche Levensverzekeringmaatschappij, zich weinig met het ziekenfonds inlaat. Het geniet echter 2'/ 2 % van de bruto-ontvangsten, benevens aandeel in de winst. Dat Bestuur heeft de leiding opgedragen aan een onbezoldigden administrateur, die, getuigen zijne vele voorstellen tot verbetering, aan de Commissie van Toezicht gedaan, toonde de werkelijke belangen van dat ziekenfonds te behartigen. Verheeld mag echter niet worden, dat behalve bovengenoemde 2'|s °/ 0 van. de bruto-ontvangsten, die de directie geniet, de winst aan aandeelhouders, waaronder sommige deelnemende geneesheeren en apothekers, wordt uitgekeerd, hetgeen ten gevolge heeft gehad, dat voorstellen tot verbetering, die vermeerderde uitgaven met zich slepen, blijkens de antwoorden van sommige geneesheeren, wel eens schipbreuk hebben geleden. Ongunstig luidde het oordeel over deze directie's, omdat: ten eerste zij zoowel jegens de deelnemers als de ziekenfondsleden in meerdere of mindere mate „geheel eigenmachtig", „willekeurig", „steeds bedacht op eigen finantiëel belang", handelen en een ziekenfonds eenvoudig als eene finantieele onderneming beschouwen, waarbij voor haar „de winst het doel" is, de belangen der ziekenfondsleden en der deelnemers slechts „bijzaken" zijn; ten tweede, behoudens een paar uitzonderingen („Vriendenkring" en ,, Victoria";, iedere controle van den kant der deelnemers, zoowel op het administratief als op het flnantiëel beheer geheel ontbreekt; ten derde door de deelnemers geen invloed op de inrichting van het ziekenfonds, noch op de reglementen kan worden uitgeoefend, terwyl ten vierde in vele gevallen eene reservekas ontbreekt, waardoor de deelnemers niet den minsten waarborg hebben, dat in tijden van nood de directies de op zich genomen verplichtingen zullen nakomen en de ziekenfondsleden geholpen zullen worden. Zoo blüken ten eerste de „eigenmachtige, willekeurige"

handelwijzen van de directies o. a. uit het feit, in de meeste antwoorden der deelnemers vermeld, dat door haar — door de eeue in meerdere, door de andere in mindere mate — in het algemeen een overwegende en ongeoorloofde invloed wordt uitgeoefend op de in- en afschrijvingen der leden bij de betrokken deelnemers en, door bemiddeling der boden, ook op de keuze der leden, wat de deelnemers betreft, „zoodat er van „vrije" artsenkeuze der ziekenfondsleden moeielijk sprake is," welke ziekenfondsleden dikwijls tegen hun zin en zonder hun weten op den een of anderen deelnemer worden overgeschreven. Waar n. 1. in de antwoorden der geneesheeren en apothekers van het „ Algemeen Ziekenfonds voor Amsterdam" een dergelijke ongeoorloofde invloed van het Bestuur algemeen ontkend werd, daar ontkenden 22 van de 27 geneesheeren en 7 van de 10 apothekers, aan de andere 13 ziekenfondsen verbonden, dien ongeoorloofden invloed van de meeste directies niet. en bleek deze o. a. in zeer sterke mate uitgeoefend te worden, waar „de directie garantie gaf en het colporteeren en reclame-maken voor den betrokken (gegarandeerden) geneesheer op groote schaal geschiedde om zelf geen risico te loopen", gelijk een antwoord luidde. Verder uit de eigenmachtige, willekeurige handelwijze van directies zich o.a. in de wijze, waarop zij de bepalingen van het reglement handhaven of eigenlijk niet handhaven ten opzichte: 1°. van kinderen uit gezinnen, die den 16-jarigen leeftijd, waarop zij vol lid worden, bereikt hebben; 2°. van de opneming van zieke personen; 3°. van hen, die wegens hun maatschappelijken welstand niet in een ziekenfonds thuis behooren. Tevens werd algemeen geklaagd, dat door directies te welgestelde menschen in de ziekenfondsen worden opgenomen, en dat zij maar opnemen „wat zij krijgen kunnen", zonder dat een onderzoek, bij ingekomen klachten, wordt gedaan naar de welgesteldheid deibetrokken personen, gelijk alsdan o. a. bij het „Algemeen Ziekenfonds voor Amsterdam" het geval is. Zelfs mensehen, „die eene kinderjuffrouw benevens dienstboden er op na houden", „hunne kinderen laten gaan op dure scholen", lid zijn van „Artis" enz. enz., zijn voor hen geen beletsel; integendeel dezen worden met warmte ontvangen, wijl hier de „kans van wanbetaling gelijk nul is." Mochten de geneesheeren of apothekers tegen de opneming van zulke personen bezwaar maken, dan gold ook hier, gelijk uit de antwoorden blijkt, hetzelfde wat in de twee andere gevallen werd opgemerkt. Ten slotte kunnen als voorbeelden van die êigeri"machüge handelingen van directies strekken: 1°. de wijze, waarop zij geschillen tusschen zich en de betrokken deelnemers, of tusschen dezen en de leden, beslechten, en 2°. de willekeurige korting op het honorarium der deelnemers, die sommige directies zich bij de uitbetaling daarvan veroorlooven. Wordt vervolgd'. ADVERTENTIES.

Tweede Assistente interne gevraagd, liefst spoedig. Brieven franco, onder Lett. Q. N., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Gelegenheidsaanbod van 50 exemplaren!!!

Handwörterbuch der PSiarmacie Praktisches Handbuch für APOTHEKER, AERSTE und DROGISTEN herausgegeben von

A. BRESTOWSKI,

i dln. groot 8°. elk van ongeveer 1000 bladzijden, in tw«c sterke Buustleii met •ngtitel (splinternieuw).

Prijs slechts f 8,25. Door toevallige omstandigheid kocht de ondergeteekende van den uitgever <ï« aiitste 5O exemplaren van dit süuidaju-duerSt, waarvan de uitgiuit'prijfi, ngenaaid f 37,50 is, in twee dl», gel». 4' 40. Na ontvangst van postwissd groot " 8,25 wordt zoolang de voorraad strekt, één exemplaar goed verpakt en franco toegezonden. T. H. YÏSSIA, Boekhandelaar-Uitgever, 's Hertogenbosch. JÜ&~ Hel volgend schrijven is door mij ontvangen: M. H. Het Sreslows/d's Ilanilmvrlerliiicli der Pluirmacic, hetwelk U me ter inzage zond, wil ik gaarne voor dien prijs behouden. De beide boekdeel™ zijn volgens mijn mecuing i.iet zorg bewerkt, terwijl de meest dcnkmrc chemische verbindingen en uitdrukkingen nauwkeurig zijn beschreven. Ook uit pharmacognosliseh- en boauisch oogpunt heeft het woordenboek zijn waardij, — weshalve ik liet mijn collega's en pharmaceiilische studenten eu zeerste kan aanbevelen —. Mocht U van dit schrijven bij mogelijk advcvtccren gebruik willen maken, dan e«ecf ik U daarvoor volgaarne verlof — wijl een dergelijk aanbod zeldzaam is. Met de meeste achting: s BOSCH, 9/7 1900. j. LAMMKUS, Apotheker.

EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT.

CASCARAE SAGRAD. PLUID. CASCARAE SAGRAÜ. PLUID. CASCAR. SAGR. DESAMAR. FLUID. CONDURANGO FLUID. HYDRASTIS CANAD. FLUID. minstens 2% hydrastine. EXTRACT. HYDRASTIS CANAD. PLUID. EXTRACT. HYDRASTIS CANAD. SICCUM.

per kilo f per 5 kilo „ „ per kilo „ per kilo „

1,35. 1,80. Ii90. 3,60. 7,00.

per 5 kilo „ G/JO. per 100 gr. „ 3,60.

met 10% hydrastine. EXTRACT. SECALIS CORNUT. Helder Oplosbaar. Voldoende aan de eischen der Ph. N. Ed. III

per kilo 32,00.

Verder alle EXTRACT. FLUZDA togen de in de prijscourant van de Onderlinge Pharmaceutische Groothandel genoteerde prijzen.

Al mijn praeparaten worden zonder prijsverhooging geleverd door „DE ONDERLINGE PHARMACEUTISCHE GROOTHANDEL".

J. H.

APOTHEKER, UTRECHT.

Naamiooze Vennootschap

HOLLANDSCHE AMSTERDAM-UITGEEST.

Sacchar fijn gekristalliseerd, voor receptuur bizonder geschikt, pulvis subtilissünus. In verzegelde bussen van 5 on 10 kilo bij den groothandel verkrijgbaar. De Directeur: Dr. G. HONDIUS BOLDINGH.

Bij dr. GL POST

Apotheker Groningen kan na l Sept. eene beschaafde dame met ervaring van particuliere apotheek interne als tweede bediende geplaatst worden. • N.B. In de vorige advertentie stond abusivelijk externe.

te Rotterdam eene Assistente N. W. P. G., accuraat en net werkende en aan drukke receptuur gewend. Goede referentiën vereischt. Salaris f 600. Brieven, franco, onder No. 175, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Apotheker BAUR!CHTER te Enschede, vraagt voor tydelyke hulp eene ADSISTENTE.

ASSISTENTE. Gevraagd eene Assistente in eene der voornaamste Geldersche steden tegen een flink salaris. Brieven franco, onder Lett. A-, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Zijne wereldberoemde Bronnen en Bronproducten zijn het beste en heilzaamste

Natuurlijk Geneesmiddel, De Natuurlijke Karlsbader Minerale Wateren, Sprudelzouten, gekrist. en in poeder voor

ZDrionLls:ls:-a.re3nL ian. 3a.-a.ie,

alsmede Karlsbader Sprudelpastilles, Sprudelzeop, Sprudelloog en Sprudelloogzout zijn verkrijgbaar by alle Apothekers, Mineraalwatcrhandelaars en Drogisten.

Karlsbader Mineraalwater-Verzending. L ö b e l S c h o t t l a n d e p , Karlsbad (Bohemen).

MALAGA Phn. MIII.

eene R. K. Assistente. Aangename werkkring, in eene niet. drukke Apotheek. Adres: Mejuffrouw GANSEWINKEL, Sittard (Limburg).

is tegen concurrcercnden prys verkrijgbaar bij de firma

Ewmui ï. 4. Danra & 8ooa te LEIDEN.

levert tegen concurreorendc prijzen franco A. A. BONNEMA, Apotheker, Apeldoorn. Ook verkrijgbaar in dm groothandel.


Naamlooze Vennootschap l « T

sta •:,>

voorheen UTERMOHLEN & Co.

?

1

Weesperzijde 99. <9^ ZUID-TYROL, OOSTENRIJK.

Directeur: C. F. UTERMöHLEN.

(1500 Meter boven de oppervlakte der zee)

Amsterdam.

Bekroond te AMSTERDAM, ROME, 's HAGE, AMSTERDAM, GENÈVE, DORDRECHT niet de Hoogste Onderscheiding. De fabriek staat onder toezicht van de Heeren Dr. G. HONDIUS BOLDINGH, Du. J. K. VAN DER HEIDE en B. A. VAN KETEL, Bacterioloog.

T W E E D E BLAD.

Gecomprimeerde - Gesteriliseerde Watten in rolvorm.

Berichten.

Een strook watten van de gewone dikte, 4 ] /2 Meter lang en 10 of 20 c.M. breed, is opgerold en geperst tot eene rol van 10 c.M. diameter. Deze rol zit in een carton, met een gleuf aan den bovenkant, waardoor de watten worden getrokken. Na sterilisatie wordt deze carton geplaatst in een stevige glacé cartonnen doos met klapdeksel.

Badplaatsen in de Hoog-Alpen. Sedert l .Januari IOOO omlei- «Jeurw Be/stuur.

Beroemdste geneeskrachtige arsenik-yzerbronnen

~——

meest

tegen alle ziekten, uit gebrekkige samenstelling van het bloed ontstaan, zooals bloedarmoede, malaria, bleefciuclit, scrophulose, rhactitls, speciaal zenuwziektcn, zwakte, Huid- en vrouwenziekten.

(het gebeele jaar door geopend). Bevat 50 logeerkamers, salons, woon- en bad-apartementen, 80 badkamers voor arsenik-, stoom-, heete lucht-, electriscïie-, licht- en zonnebaden; heilgymnastiefc- en schermzaal.

Inrichtingen voor kunst, sport en gezellig verkeer. Prachtige ligging. — Zacht klimaat. — Grootsche vergezichten. Van af 15 Mei 1900 eerste badseizoen onder nieuwe leiding.

praktische verpakking voor steriele watten.

Sol ut Album, ferric. clyalis. KOEK

Ktirhaus van den eersten rang AMSTERDAM, 1900.

G.

De Generaal-Directeur der badplaatsen Levico—Vetriolo:

Dr. A. POLLY—POLLACSEK. , Benige contractanten voot- Nederland en Koloniën: C. & C. J. PLUD'GERS. — Rotterdam. Hoofd-Depöthouder voor den Detailverkoop: JOHN MAVOR S'ÏTLL. — Amsterdam.

volgens Dr. UNNA en EICHHOPF in 63 verschillende samenstellingen. Do Overvette grondzeop, Sapo Candiae, Sapo kalinus, Sapo medioatus , Sapo

•ANDERS' lediciDale zeepen

F.

KOEK &

.

APOTHEKERS.

Medicijnglas-Fabrieken van

vlh, J. H, Thöne Ho.

is in alle Apotheken verkrijgbaar. Prospectussen, beschrijvingen en uitvoerige inlichtingen worden verstrekt door alle bekende reisbureau's, alsook door de secretariaten der Hoof d-Directie te Cfaarlottenburg, Berlinerstrasse 33, en Levico (Z^-TvRoiJ. POLLY-LEVICO. -

STEEDS V O O R R A D I G :

PRIMA QTJALITEIT MEDICI JNGLAS, in wit, half wit en bruin glas.

Purgeermiddel.

Kaiz. en Kon. Hofleverancier.

Sinds 34 jaren beproefd.

*

Ruim IOOO attesten

van specialiteiten en practiseerende geneesheeren aller landen.

A.

P.S.

Geldersche Kade 77. Prijscourant wordt op aanvraag franco toegezonden.

Haringvliet 27.

Dr. med.

Ged. Zuiderdiep 297.

Solveolcapsules

in alle doseeringen. Slechts in orig. doosjes a 100 stuks. EENIG ADRES: D. R. :Pafc. N°. 82415

in alle doseeringen. Slechts in orig. doosjes a 100 stuks.

Nieuw! Capsule^ o. Gonorol 0,3 en 0,5 (HEIHE & Co.) Plac. a 15, 20, 30 en 40 st. Capsules o. lodosolvin 0,5 (BRANDT). Origin. verpakking. Alle andere Gelatine-Capsules en Paarlen, hard en elastisch, met alle gewenschte vullingen, beveelt aan tot de goedkoopste, concurreerende prijzen de Gelatine-Capsules-Fabriek van

BOLTZMAM & Dr. POPPE, HAMOVER-LIMMER. Generaai-Depöt: PHARMACEUTISCHE HA^SDELSVEREENIGING, AMSTERDAM. 3 Heerengracht 3,

Standflesschen en Standpotten met ingebrande etiketten, alsmede alle Apotheekbenoodigdheden, worden in den kortst mogelijken tijd en tot de meest concurreerende prijzen door ons geleverd, terwijl wij ons voor een bezoek aan ons magazijn, waarin eene volledige ApotheekInrichting, volgens nevenstaande afbeelding, ter dadelijke aflevering steeds gereed staat, ten zeerste aanbevelen. J. B. DELIUS & Co. Kantoor en Magazijn: Geldersche Kade No. 20, 22 en 24, AMSTERDAM.

LA HAYE. Levert franco zuiveren

föegen verwisseling zij men gewaarschuwd t Prospectussen, Aanplakbilletten en andere Reclame-middelen over

èu £ l— :per liter.

(Kist en flesschen inbegrepen). Op fust, van 60 liters en hooger, voordeelige conditiën. GOED OEM KAAM AANDUIDEN

werden op verlangen gratis en franco toegezonden.

PISTILLES VIGHYHooiilijke spijsTtrtgring. 5 ot 3 ua dis mailtijd.

Kaiz. en Kon. Hofleverancier BüDAPEST. Oogenblikttlijk alcallnlscb—spljsvorttrend en gauchtij) wattr. Om koBStmatlg ipl)sTcrt«r«ail vrattr te rnikin. Produkten met natuurlijke zouten getrokken uit tfe wattren. Men tische het mork VICHY-ÈTAT.

Kantoor en Magazijn: AMSTERDAM, O. Z. Voorburgwal 125. .,, , , L'elephoon-

AMSTERDAM: 858.

ROTTERDAM, Wijnhavcn 95. ANTWERPEN1, Bue de Hollands 22

RormiDAM: 717.

uummeis. ANÏWERPEN: 2604. Telegram-Adres: MAINI Jr.

m Mewfcii n SPECIALITEIT:

Inriclitci) van complete apotheken met ingebrand schrift, Op aanvrage wordt eene schets (liclitdrukteekening) franco toegezonden van houten

Industrie- en Handelsvereniging C. VAN EPENHUUSEN Chemisch zuivere zouten, Praeparaten voor scheikundig onderzoek. . Ruw Zwavelzuur, Zoutzuur, Salpeterzuur. Ammonia hquida m verschillende sterkten. Gedistilleerd water, chemisch zuiver.

apotheekopstand, alsmede eene Ujst van de benoodigclo ingebrande flosschen. Het beste en goedkoopste adres in Nederland voor

Ziekenverplegings-artikelen en Gummiwaren. Geïllustreerde prijscourant op aanvrage

c.

Cephaline 5/ Ceralcrême 3. Ceral vaseline 3. Chirol 11. Chloroform — Inwerking op planten 11. Chlorosonine 5. Congres — Internationaal-pharmaceutisch 12. Coniïne — Opsporing bij vergiftiging 11.

D. Dekglaasjes — reinigen van 3. Droppels — een en ander over 4. E. Eieren — ijzerhoudende 5.

AMSTERDAM. Opgericht A° 1849.

Pepermunt, Jnjubes, Drop, Gom- en Sulkerwkcn.

" " » Aohtergraoht 14 — (Adolf ter Cock) — Amsterdam.

Pharmaceutische Praeparaten, Chemicaliën, Verbandstoffen, Drogerijen, enz. en-gros.

a lijnen Spiritus alsmede: gemethyleerden Spiritus in alle sterkten, levert tegen oonourreerende prijzen

de firma M. P. POLLEN & ZOON, te ROTTERDAM.

Conourreerende prezen. OPWIJIIRA'S DRUKKERIJ — DIEREN.

T. Terpinhydraat 3. Tuberkelbacillcn - Specifieke kleuring • 11.

u.

IJzerpeptonaten 2. IJzerpraeparaten — verontreiniging van 11. Indigo — onderscheiding van andere kleurstoffen 3. lodoform — methode ter opsporing l, 8, lodoleeu 11.

K. Kinabast 2, 7, 12. Kineurine 5. Kofflesurrogaten 8. Kwik — Bepaling in urine 11. Kwik — praeparaten met fijn verdeeld 6. Leiden — Verslag van den Gemeente-scheikundige te 3. Levertraan — Bereiding en vervalsching 3. Liquor Aluminii acetici 7.

M. Marmerpoederzeep 3. Melk — onderscheiding van gekookte en ongekookte 4. Moll plaste 11. Museum — Een pharniaceutisclr-historisch- 9. Museum — Germaansehe nationaal' 9; • 10.

N. Narcose bij planten 1. Ned. Mij t. bev. der Pharmacie l, 2, 3, 4,: 7, 8, 9, 10, 12, 13. P. Pasta cerata 3. Pepsine 4. Pepton pasta 3. Petrosapol 5. Pharmacopee-comniissie (mededeeling) 1; • Pharmacopee — Bewerking der Amerikaansche 5.' Phosphorluciferswet 5. Phosphorus — zwarte en arsenik' 8. Pul vis serosus 3. Pyridine — Aantoonen van 3.

R.

Urine — Onderzoek door vriespnntbepaling en blöedliclvaampjes- 5, 6, 7. . . V. Vanillo — vervalschte 6. Vanilline in wijimijn 4. Vaselinum adustum sapon.itum 1. Verkoop van geneesmiddelen door onbevoegden 11.

WWateronderzoek — Bacteriologisch 7. Weiwater — Betrekking tusschen chloor- en salpcterzuurgehalte 6. Wijnazijn — Vanilline in 4.

z. Zalfpleisters 11. Zalfzwachtels 3. Ziekenfondsen te Amsterdam 13. Zilverspiegels — Maken vau 3,

Personalia. Met ingang van l Augustus is, op zijn verzoek, eervol ontslag verleend aan I. Slis Wzn., als assistent voor de phaimacie aan de Rijksuniversiteit té Utrecht, en voor het tijdvak vau l September tot en met 31 December 1900, benoemd als zoodanig A. "W. van deiHaar. . (Stct.) Overleden te Vlaardingen J. M. Nidelstein Walter. Tot Burgemeester der gemeente Venlo is benoemd collega H. B. J. van llijn aldaar. De bekende toewijding waarmede de heer van Rijn de hem toevertrouwde belangen steeds behartigt en de liefde die' hij voor de stad zijner inwoning koestert, voor jaren reeds in het Utrechtsen Genootschap bij de beantwoording • eëiier prijsvraag gebleken, geven het recht die gemeente met deze keuze geluk te wenschen. Gevestigd te Waalwijk (als provisor in de apotheek van de firma van Gils) P. N. Hensen; te A r n h e m : mej. J. J. W. Schilthuis.

Saccharine in voedingsmiddelen S. Saccharine — Vervanging van suiker 11. Sandelhoutolie — Herkomst van 3. Sapordermine 5.

Openlijke Correspondentie. de J. te A. en K. te J3. in het volgende No.

ADVERTENTIES.

Tegen l Sept. a. s.

Primo September

Apotheker BEUENTS

in een niet drukke apotheek gevraagd, eene Assistente interne, liefst R. K., met opgave van verlangde conditiën. Brieven franco, onder No. 184, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

te Utrecht, vraagt tegen half September eone geroutineerde Assistente P. G., intern.

wordt te Amsterdam gevraagd eene geroutineerde geëxamineerde Assistente interne. Voor conditiën zich te wenden onder Lett. A. Z., Bureau van dit Blad.

wordt eene Assistente Intern gevraagd tegen September of October. Brieven franco, onder No. 182, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Tegen October kan te Haarlem geplaatst worden een alleszins bekwaam Assistent(te). Salaris f 300' i a f 400, mot jaarl. verh. Brieven franco, onder Lett. A. X., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Tegen i°. of 15 October wordt gevraagd een ervaren mannelijk Assistent interne, niet beneden de 25 jaren. Voorloopig salaris 600 gulden. Brieven franco, onder No. 47, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam. •

II

vraagt; een Apotheker in de nabijheid van^ Amsterdam eene Assistente externe. Brieven franco, onder No. 188, aan het Bureau van dit. Blad, to Amsterdam.

Medicinale aanbevolen door Prof. J. FOKSTER (Pharm. Weekblad 28e Jg. No. 24.)

J. ZWAARDEMAKER Cz.

SGHWEIZ. Ein Schweiz. Apotheker, Ct. SclmfL'liausen, sucht mit l October eine Apoth. Assistente Intern. Kenntniss der Deutsehen Sprache notwendig. Briefe z. Chiffre J. G., zu sonden nn's Bureau clieses Blattos, Amsterdam.

Een Apotheker N. W.

wordt eene jonge Dame P. G. gevraagd, intern ; zeer gemakkelijke en gezellige werkkring. Geëxam. geen vereischte. Brieven franco, onder No. 181, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

zoekt een Provisoraat te Rotterdam, zoo mogeiyk met vooruitzicht later als compagnon op te treden of de zaak over te nemen. Brieven franco, onder Lett. G. L., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

l Sept. een Provisor, salaris f 800, intern, gemakkelh'ko werkkring. Brieven franco, onder No. 185, aan het Bureau van dit Blad, to Amsterdam.

L. I. COHEN , 72 Oranjeplein 's Hage , levert : 1« kwal. chem. zuiver bladzilver per 100 b. (1500 blad) a f 3,80, by grootere quantums rabat, lo Kwal. Gutlapercha-2mpkr: scherp concurreerende prijzen.

Tegen 1 IMov.

.

Vertrokken uit Arnhem: mej. M. E. Julius.

S.

Formaldehyde — Bedriegelijke reactie op 5. Formaline — Tegen wratten 11.

Sapolan 5. . Schleichsche praeparaten 3. • Serum pasta 3. Sesamolie — Bedriegelijke reactie op 5. Solutio ferri albuminata — I.Tzerbepaling 11. Solutio ferri peptonati l, 2. Solutio korestoli Rosenberg 1. Stearine pasta 3. Steral 3. Sterilisatie van geneesmiddelen 1. Strychnossoorten — Gifttige en onschadelijke 8.

J-

Kozenolie 9.

F.

TE ARNHEM

A. B. C. Code ïïsed.

APOTHEEKBENOODIGDHEDEN.

Advies — Een belangrijk advies. 8. Aïrolum 13, Algemeene vergadering Mij t. b. der Pharm. 5, 6, 7, 12, 13. Alkaloïden. — maatanalytische bepaling 11. Apothekersbediende-examen;' 3, 6, - 7 , 8, 9,-, 10,- 11; 12, 13. ••• ••/•-• Apothekersexamen l, 2, 3,-.9-;.:12, 13; Arsenik en zwarte phosphorus 8. Bacterio-therapeutisch instituut 5. Boorzuur — aantoonen in boraten 1.. Bronwateren — Natuurlijke en kunstmatige 6, 7, 8, 9.

o o

Geneeskundig Staatstoezicht in 1898 l, 2, 3, Geneeskundig Staatstoezicht in Friesland en Groningen 9, 10, 13. „ „ in Gelderland en Utrecht 3, 4. „ „ in Limburg en O. N. Brabant 9. „ „ in Overijssel en Drenthe 9; 10, 11. „ „ in Xeeland en W. N. Brabant 10. Glutine-ceratcrême 3. Glutinum ceratum 3.

L.

B.

Proi. Dr, SOMMERBRODT'S Kreosotcapsules in alle mengingen en doseeringen. Specialiteit: Capsulae Operculatae in onovertroffen samenstelling, geheel zonder concurrentie.

in kisten van af 12 liter-fiessohen

werkt spoedig, zacht, zeker en aangenaam.

Dr. Post, Inspect. v/h. Geneesk. Staatstoez. te Arnhem, vestigt onze aandacht op een Kon. Besl. van 28 Febr. 1900 n°. 39, waarbij vrijdom van briefport wordt verleend voor de correspondentie over dienstzaken tusschen apothekers en den Geneesk. Inspecteur. Op het adres dient bovenaan vermeld te worden: dienst of dienstzaken, terwijl ook de qualiteit van den geadresseerde moet worden vermeld. Ter zijde moet de qualiteit van den afzender alsmede diens handteekening voorkomen.

Magazijnen: AMSTERDAM - ROTTERDAM - GRONINGEN.

Magazijn van ledicijnglas, Chemische, Pharmaceutische Apparaten, Utensiliën enz. BITTERWATER.

Vrijdom van briefport.

ALPHABETISOH REGISTER voor het eerste kwartaal van Jaargang XXXVII.

ZDrB DanLecL. SILLEBZ^EJCiESirS _ B u d a p e st

Engeland. Het Lagerhuis heeft bij de derde lezing der Companies Uil de bepalingen betreffende de leiding van vennootschappelijke apotheken uit de wet verwijderd, zoodat de bestaande toestand, voorloopig gehandhaafd blijft. De regeering is echter van plan deze aangelegenheid bij afzonderlijke wet te regelen.

STOPFLESSCHEN, wijd- en nauwm., tot den bekenden prijs. Verder: Potjes en Pillenfl, met cell. en iiouten deksel, Spanen en Cartonnen Doozeu en alle verdere Apotheekbenoodigdheden.

pro sapoae aromat. liq,. zoomede cie verschillende O w t s m e t t i u g s z v c p e i i , als: Cartol (phenoi) zeep, Cieolin zeep, Lyeol zeep, enz. zijn steeds verkrijgbaar voor Nederland bij alle Groothandelaars in Chemicaliën. Stoom Zeep- Eau de Cologne- en Parfumeriën-Fabriek v/li. SANDERS & Co., Kon, Stoom-Zeepfabriek, LEIDEN.

Het beste

G.

is voor H.H. Collega's ook in den groothandel verkrijgbaar a / 1.65 het kilo.

t»?iM«Sff&rBs«n3« van arsenik- ü-SaffilïBSHBM '" arsenik-'J;!erwateri electrische-, licht-, B*EBÏSSli£B2BilP ijzerwater iʧ&©ii&SaBai* modder- en zandbaden. Spoorwegstation der Valsuganabaan. — Één uur van Trient. — „Nord-Süd-Brenner"-exprestrein tot Trient. — LJirccte sneltrein-verbinding- van en naar alle richtingen. De bagage der badgasten wordt te LEVTCO door de ambtenaren der douane gevisiteerd.

NATUURLIJK

N". 14.

4 Augustus 1900.

Gerechtigd tot het voeren van het Wapen van H. M. de Koningin-Weduwe.

(500 Meter boven de oppervlakte der zee)

e

87e Jaargang.

Weesperzijde 98.'

AMSTEEDAM

.1. MAKTftJWS. Amsterdam, Prinsengracht 460: SPECIALITEIT in

! Alle vormen voorradig. Gebruikt platina wordt tegen de hoogste _wnarde ingekocht.

W, ilOBEUTSOrV,

Tweeleeuwensteeg 6, hoek Juffer straat ROTTERDAM. CHEMISCHE en PHARMACEUTISCHE APPARATEN en UTENSILIëN. Levering tegen de concurreerendste prUzon van allo soorten kartonnon doozen met of zonder firmanaam.


Voor den tachtigjarigen oud-Apothekersbediende .ontving ik nog in dank van: W. B. te A f l, —, van ettelijke Apothekersbedienden te Amsterdam (gecollecteerd door W. E. en T. H. J. B.) f 40,05, bijeen f 47,05; te zameu met de vorige opgaven f 230,60. Mijn hartelijken dank aan allen, die mij hulp en steun verleenden. Voor geruimen tijd is den ouden man thans zijne vaste uitkeering weer verzekerd. Mocht het noodig zijn, dan zal ik een volgend jaar zeker niet vergeefs aankloppen om eene kleine bijdrage. Eventueel in kas blijvende gelden zullen door mij in de kas van den Apoth. ass. bond worden gestort. Dr. J. DE GROOT. den Haag, 28 Juli 1900. In de vorige opgave stond abusievelijk: „van zes Rott. p.'1 f 0,03; dit moest zijn f 3,-.

-en

._.,n vna minder wnardo. Alto v0rpakkl.it;*!:! tlln na DoveiistAinJ tftbrlukuniorJt voorztoa. AlltU üuJuiaiaoodö .flrtna 11 Reroclitlcd tot brlkMl en verpakking dopnUmtwrd. Indien v«cUncO • rood. groei), blauw cn^, andora

chemisch zuiver

Gedistilleerd Water

voor H.H. Apothekers m bemande flesschen van 60 liters inhoud.

Runstmatig-l)creide

*.— da 6,— MarX.

t

Exlr.on Cascar. Sagrnda TabL 0.10, 00 nt, tl. 0.13 en 0,DO. * .

Arconlatnln. Actol, llrol ots. 20 c,M- lang. bulguuun, dUw\Jb uobo* volea, BnmüdolUt oplusbw.. Itoo«JO 10 ec M. 8,— met si>9/0. j

Jofloform-Bouglos, SïïïE

•_ Süc«aM op 4» hyglSat*UutMUt(>Uiaff t* Fufii, todtn, QeaivioD AnaUrawn '333, '3 ui 'H nat do gouden totdiUlc. IiKUtvad, tot 80 o.H. long. 50<V„ jodoftuta* •.>,• b 1,0 In orlg. gluoa rood 1000 M. boudtind. 11°. l «n 3 = M. Ü.BO, K*, fl sa & 11,— , 100 U. 1.^ eu la c&rtcu i C.cj-1. 0,115, H'. 4 =s M. 0,40. ft W it. U. 1,60, 0,6 tot 0.1 en luludcr iDbUm3ct bamttuad, v«d «oedkoopw Boüto u werkiAinuu AaUBeptlcum. wordaa iloebu op ordor VBO den firts kf49c<j<ran. Cyl

Me P&stlllos voor'sabeaL

intlseptlsclie Pasllllos^l^

-

ut. Botur, met ehloonlnk our htt oude ca veifa. veur&ehr. d» Adlcr-Bpothdck la

A»acstbollscbc Pastllles

ConlnlbltLtt d. Clururg. IHH8 o' «O. 1000 «t H. 16,—, t KlfU IUU A H. E,— . etsa 10 »t- M, 0,26. tdttnJfl. Crl. 10 Erf. 2» u

er ZMP

voi^ooa Dr. Scblolcb. l Fiut op 10,0 Aa. l Cyl. tot vo et. N°. l stuk. 3 middel K«rt, O.iwal. M. 0,90, 0,10, 0.60. l Eut

cv 100 AH., icri. 10 «.SM. «.tas,-,

*

Kcukcuzout-Pasülles S^S uiteen? 100~~Bl • 7,0. 15 (DO.IB.8.W1, e on l,7t ui tooUlcj.««ai>li keukensoutoploaolna, mot l,'/

, 100 ut. ll.l, 10. 2.60,

h 96. 85. IC, ft., 100 et il 3,—, 3,60. -

Vaglnaalkogels l, bol voorradig om tolf te vullsn 100 eo 200 halfo kogcb l U. S.SO oa

I00«la 10.0 Brooauout por Uto bml, OLiO^HV 0,5. 1,0 en 8,0 k. O.IO.'1 0^4 .<Wft 'l(naiden la Scltorawolcr, 0«aoaHa. BocA^ koopor dan BroomWAtor] ook DOuaikbrafc ecnao BroomzuutputUloa ta notnad, mof 60V„. ' , »

HomogloMne-Altmmln-Pral' klolco è. 0,6, groota (t l,o Ba> l mosloblno m« Qjt H&amo^o

CO 0.1 Twsdu DchUdUlveQ, 100 eL U. 1,50

n 0.00.

OvariutB-TabletteB m« Dldym.-Table(i«D Alle organische Geneesmid-

«•ncba OTUIM. 100 «t U. LT6. U»Ub>IlU( 1000 eL II. II.—,

" "

zijn van bekende zuiverheid en onovertroffene hoedanigheid.

ADEPS LANAE BJD watervrij « ADEPS LANAE BJD waterhoudend Gencraal-Agenten voor NEDERLAND on de KOLONIËN:

C. & C. J. PLUIJGER8, te Rotterdam.

26 Pf., luO

koalKfa, elaaUitcb geheel oplosewd, 10— ïo «n. liug m»t leder eawanschl medicamentZool u opfiiYo. wnnlun dlo ven 8 tajn. dutte iMonteD- Q

N*. S, 8, i

en

0,00 eoO.tOm»

!,&0, 0,75 mat I6*/.. Carbolpastllles ^"..".mt Soda-stcrelIseerlngs-PastUr*. U. 1,60 en 1,75. }acz Ro TOOr BlcrlltaMru vin loalnimcatQBi u 1,9 lodot 100 u. a. O,TBn öouglcs-üretliraalstaaQes ' 1,10, 1,0 1000 M. U. l,— in l._-CMlBVr uit OL Cacao, Gelatine on dtg.: tucht of

SchlIdBlerpasUlles^ „,.,„.,

Fabriek: Nassaustraat - ROTTERDAM Met succes leveren wij

l Bom U. IM .en O,- w* 88V.V, « » , o-ioneokombt. Oellevo op mü» unu uUtteb Mk •d Hetto Coua, ezflUB. «l ItQocaffi ( 1.0% n kUtk 1,66. nj oncuoa UVOUi)

Voor Apothekers en Apotheekhoudende Geneeskundigen, Sloets-fcceueut

Verbandstoffen-Fabriek

Aseptische en Antiseptische Verbandstolfen en Artikelen voor Ziekenverpleging.

Specialiteit aseptisch Jodoformgaas,

.< KSeroldtno v>o l T»1»leue3 nctsr lodar i ubrlO. pharm.chea.'preparaten, goMmpr. Bongiei, Sappcsitoria, Vaguu&liogelB.

.

1UU-, lliynna., Lunph . -i.

ra

,.

M EMMEL, Adlor-apottieeki München. Sendlingerstraat 13.

Pure American Mineral Yelly gedeponeerd fabrieksmerk IMPERIA!/, sinds jaren bekend als de beste en goedkoopste AMERIK. VASELINE voor medicinaal en technisch doel, wordt in 7 verschillende soorten geleverd in vaten en blikken van 5 Eng. ponden in kisten van 50 blikken. Bij alle H.H. Drogisten en Apothekers te bekomen; voor En-gros uitsluitend bij den alleen-importeur Groothandelaar in OLIËN, VASELINE, etc. 1SOTTEKDAM. OPGERICHT 1879,

gesteriliseerd in geplomb. flesschen rnet gebruiksaanwijzing. Depots, 's Gravenhage: Apoth. Wed. T. D. VEUDAC4 ZIJNES, Gedempte Burgwal 22. Rotterdam: Wed. H. J. RENIEB; hoek Kolkkade en Hoofdsteeg 43, tegenover Plan G.

B. TETH & Co, Del

Eenige Importeurs der gunstig bekende

Euiser Pastillen

VASELINUM AMER

Merk.:

van de Kesselbrunnen en het Knlnchen . te BAD EMS.

A & D

(Staatscontrole)

in gedecoreerde doosjes van bovenstaande grootte en in Blikken van l, 3, 5 of 10 Kg.

zijn te verkrijgen bij de Hoofd-Agenten voor Nederland:

VAN LEDDEN HULSEBOSCH, Amsterdam.

J. N. Walter en Zoon,

D. v. d. KIEBOOM

Heerengracht 222, te Amsterdam. "Woderverkoopers genieten flink rabat.

WIJNHANDELAAR

Kloveniersburgwal 45,

Peptone Gornéiis Kufeke's Kindermeel

Zuivere Cognac.

Rotterdam. Prijscouranten en brochures worden aan H.H. Apothekers en Apotheekhoudende Geneeskundigen gaarno franco toegezonden.

per 1000 f 0,80 . . . „ 2000 of meer - 0,75 p. m. Zending franco onder reuibours. Emballage vri/j. Firma HERTSTEIN—SCHOUTEN, Apothekers, Marnixslraat 201, Amsterdam.

ft, TAK ÏOOEPELD & Go. FABRIKAHTEK

IMPORT en EXPORT.

»*

UTRECHT.

Gt-auseenmavlct No.

Specialiteit voor de inrichting van compleete

Bacteriologische, Chemische,. Landbouw-, Pharmaceutische, Physische. en Suiker-Laboiatoiia, • alfliuedo

volgens de eischen der wetenschap.

P E P E R M U N T

ATELI ER

Gomartikelen

APOTEEKM, voor

Kunstglasblazorij en Slijperij.

van prima kwaliteit tot zeer concurreeron de prijzen.

Beleefd verzoek. Men bostelle: TANNAS CFIININI Ed. .III „Btikkar"; bijna smakeloos. Zeer gunstig beoordeeld door Prof. SÏOEDEK. Zie Prijscourant. Prijs per Kg. f 18,50.

Kantoor : KLOYENIEKSBURGWAI. 45.

HERFST & Co.,

AMSTERDAM. Leveren aan .H.H. Apothekers en Drogisten alle soorten van EN

AMSTERDAM.

Direct geïmporteerde Bordeaux, Port, Sherry en Madeira etc.

Importeurs: van SCHAICK & BALJON

Wijn- en Cognac-Importeurs.

TELEPHOON No. 2697. Binnenkant 38, Amsterdam. P R O E F M A N D J E S : B 3flesschenMedoc . 6 flesschen Medoc . . . . 3 „ Rijnwijn 6 „ Rijnwijn . . . 3 „ Port . .3 „ Port . . , . 3 „ Madeira 3 „ Madeira . . . 6 „ echte pr. Cognac. De wvjnen z-yjn gegarandeerd zuiver. Franco, tegen postwissel of rembours. GOEDKOOPSTE ADRJSS VOOR WEDERVERKOOPERS. — VRAAG PRIJSCOURANT.

f7,65

HAAGSGHE

Stooffi-WaUenfabriek. Verbandwatten, Verbandgazen, Hydrophile-, Cambric-, Jodoform-, Flanel- en Tricot Zwachtels, Mosetig Battist, Billroth Battist, Gutta Percha Papier, Hospitaaldoek, Gummi Artikelen in alle soorten.

f 16,-

ALAUA bij 10 Liter van f 0,85 de Liter af, bij grooter hoeveelheden belangrijk goedkooper. — Volkomen zuiver en voldoende a. d. e. d. N, Ph. III. — (Origineele fusten voorzien v/h. cachet d'origine v/h. Syndicaat van Grooth. te Malaga). Vraag prijsc. en proeven aan: Filiaal te den Haag: C. L. DROSSAERS DROSSAERS.BEUNK&CO. te Breda. ÜSJF". Leveringen naar de Koloniën geschieden uitsluitend door het Filiaal te den Haag.

gja^T" Artikelen voor Ziekenverpleging. Spuistraat 303 AMSTERDAM. Chemisch, Physisch, Pharmaceutisch en wetenschappelijk glaswerk. Ryics-Leverancicr van Nederland en Ned.Indiö gevestigd: 1840. Allo Apparaten worden in den kortst mogelijken tijd precies volgens model of tookening in de glasblazerij vervaardigd.

Redaekur: L. VAN Prijs per Jaargang, Jranco per post, f 5,90. Advertentiën: van l—5 regels f l,—. elke rogol moer 20 Cta. en 10 Cla. roor een N°. van het blad. K«n Abodfiements-tarief ia op aanyrage Terkrijgboai.

ITALLIE, te Rotterdam.

UITGEVER:

D. B. C E N T E N ,

De stukken, welke men wemobt opgenomen te zien, worden «p UiuaJag verwicht bij den Eedaeteur. De AdTertentiën tot Donderdagavond by den Uitgever; tot Viijdagmerg» aan Opwijrda's drukterij, te Dierftn.

gecontroleerd en gesteriliseerd volgens de methode van Dr. G. KOMIJN.

"". Centbrta, Ntoron, Bynlaron,

merk j DELFT, j

Pil. Blaud. Ed. IIS

N°. 15.

11 Augustus 1900.

NUroglyccrlne-ïablettca

o,oco5 en 0,001, ööMjoa toot, lod

S,—, ook holla uil 01. Cacao, t— 8.0 fljftertoe berttlead la 8 giooltta. Dooejes

Nederlandsclic

37e Jaargang.

Pluim, flonn. 111 opgenomen.) «*xl boendernwrs, ran«niini en», tol C*

Conourreerende pryzen. Prima qualiteiten. Ij^jr Etiquetten worden volgens opgave bedrukt. Kantoor en WusAzijniPrinsegracM 61, DEN HAAG. Tolephoon Interc. 1026.

voldoende aan de eischen der Ned. Pharmacopee. Goedkoopste adres in Nederland.

De Erven fel. H, ÏAHIffi, Wynkoopers AMSTERDAM.

OPWIJBDA'S DKUKKERIJ — DIEREN.

EERSTE BLAD. Wetenschappelijke Mededeelingen. Varia. Dat Hagers Handbuch niet in alle opzichten even goed te vertrouwen is, blijkt wel uit liet volgende: Op pag. 23 II Band staat sub A (reactiën op Mercurosalze) No. 6. Durch Kaliumjodid entsteht ein grünlichgelber Niederschlag (Hg2I2V löslich im Ueberschusse des Fallungsmittels. Dit is volgens mijne meening niet waar. Overmaat van Hl lost het gepraecipiteerde Kg.^ niet op, maar ontleedt het en wel in Hg en HgI2. Het Hg slaat neer, terwijl het Hglj in de overmaat KI oplost. Men kan dit gemakkeUjk controleeren b.v. met Nitras Hydrargyrosus. Voegt men "bij eene oplossing van dit zout eerst zeer weinig KI oplossing, dan ontstaat HgaI2; overmaat van KI geeft onmiddellijk eene heldere oplossing en metallisch kwik op den bodem. De heldere oplossing slaat evenals Meijers reagens alkaloïden neer. Voegt men bij Jodetum hydrargyrosum KI in overmaat, dan krijgt men direkt eene heldere oplossing en afscheiding van metallisch •kwik. Hetzelfde geldt voor Hg2Clr Eene tweede onjuistheid vind ik op pag. 381 Band I. Over Protargolum sprekende, wordt daar gezegd: „Die •wasserige Lössung wird weder durch Alkaliën noch durch Schwefelalkaliën, Kochsalz oder Eiweiss gefallt". Ook dat is niet juist. Keukenzout slaat protargol wel degelijk neer. Er ontstaat na eenigen tijd eene zeer dikke troebeling, welke door NH4OH echter verdwijnt. Evenals NaCl geeft ook Hydrochloras Cocaini eene troe• beling. Dat dergelijke beschrijvingen aanleiding kunnen geven tot fouten in de receptuur bleek wel daaruit, dat een • oogarts op eene dergelijke beschrijving afgaande naast Protargol Hydrochloras Cocaini voorschreef.' Nadat hij de oogdroppels gezien had, schreef hij naast Protargol • geen Hydrochloras Cocaini meer voor. M.

DE JOiNTG.

A'dam, 29-7-00.

Tinotura Gaultheriae, In het weekblad van 9 Juni werd gevraagd om een voorschrift voor tinctura gaultheriae. Het is ons thans gebleken, dat in 's Gravenhage, waar dit preparaat wordt voorgeschreven, voor deze „tinctuur" wordt afgeleverd een \ mengsel van gelijke deelen oleum gaultheriae en : aether. .

Het aantoonen van worstvorgift. Baur deelt het volgende mede over een onderzoek op worstvergift door hem zelve verricht: Het materiaal, ongeveer 1V2 K.G. worst, werd in kleine stukken gesneden en in eene porseleinen schaal, volgens de Brieger'sche methode met gedest. water onder toevoeging van weinig zoutzuur op het waterbad verwarmd, gefiltreerd en het filtraat op het waterbad tot stroopconsiatentie uitgedampt. De rest werd in absoluten alkohol opgenomen en het filtraat hiervan met eeno alkoholische sublimaatoplossing neergeslagen. Het verza• melde en goed uitgewasschene neerslag werd in water verdeeld en met zwavelwaterstof behandeld. Het filtraat van het kwiksulfide bevatte thans de ptomaïnen in den vorm van hydrochlorattm, zooals bleek uit de karakteristieke neerslagen welke verkregen werden met phos-

phormolybdeenzuur, tannine, iood-kaliumiodide, sublirnaat, enz. Tevens werd waargenomen, dat een gedeelte van het neerslag met phosphormolybdeenzuur in een overmaat van het reagens oplosbaar was. Om. de beide ptomaïnensoorten welke zich verschillend tegenover dit laatste reagens gedragen van elkander te scheiden werd aldus te werk gegaan: Het boven bedoelde filtraat, dat de chloorhydraten der ptomaïnen bevatte, werd met salpeterzuur zwak zuur gemaakt en daaraan overmaat van phosphormolybdeenzuur toegevoegd. Het gevormde neerslag werd verzameld uitgewasschen, onder verwarming op het waterbad met neutraal loodacetaat bedeeld en het met H2S van lood bevrijd filtraat tot stroopconsistentie uitgedampt. Door behandeling met absoluten alkohol werden de hydrochloraten der ptomaïnen uitgeloogd; het bleek bij onderzoek dat men hier te doen had met neurine. Het hydrochloraat van deze ptomaïne.kristaliseert in hygroscopische, gemakkelijk, vervloeibare naalden en staat bekend als een sterk hartvergift. De waterige oplossing gaf geen neerslag met phosphorwolframzuur; met phosphormolybdeenzuur daarentegen ontstond een wit kristallijn praecipitaat, oplosbaar in overmaat van het reagens. Ioodkaliumiodide gaf een bruin amorf, sublimaat een wit korrelig, kaliumkwildodide een groenachtig wit volumineus tannine, een vuil wit volumineus neerslag. — De neuridine reeds in 1887 door Earenberg in vergiftige worst gevonden, wordt bij het begin der rotting van vleesch gevormd en werd.-in het beschrevene geval als hydrochloraat teruggevonden in het filtraat van het neerslag met phosphormolybdeenzuur. Zy werd daaruit afgescheiden op de bovenbeschreven wijze nadat hetphosphormoJybdeenzuur door neutraal loodacetaat verwijderd was. Het neuridine-hydrochloraat kristalliseert uit water in lange prismata, welke in water gemakkelijk oplossen. Tegenover de bovengenoemde reagentia gedroeg het zich aldus: phosphorwolframzuur = wit, amorf neerslag, oplosbaar in overmaat; phosphormolybdeenzuur = wit, kristallijn neerslag; sublimaat = wit neerslag; tannine, iood-iodeturnkalium en Fröhde's reagens gaven geen neerslag. De worst bevatte bovendien eene tamelijk groote hoeveelheid tin. (Apoth. Zeit. 1900 bis. 452).

Over strophantusghcosiden. Het eenige strophantuspraéparaat dat in de thansvigeerende pharmacopeeën is opgenomen is de Tinctura Strophanti, die volgens eenige pharmacopeeën bereid wordt uit de zaden van Strophantus Kornbê volgens andere van S. hispidus. In den laatsten tijd begint het vertrouwen in de werkzaamheid van dit hartuiiddel geringer te worden daar de doseering zoo moeiiyk wordt door de inconstantheid van de tincturen en meer dan ooit schijnt het noodig om het zuivere glucoside te isoleeren. F. Feist publiceert een uitvoerig artikel over dit onderwerp (Apoth. Zeit. 1900 blz. 469) waaraan het volgende ontleend' is: De 2 meest bekende strophantuszaden, die van S. hispidus en S. Kornbê onderscheiden zich resp. door bruine en groene kleur; beide soorten moeten op de doorsnede- by bevochtiging met geconc. zwavelzuur groen •gekleurd worden. Er komen echter • een groot aantal partyen strophantuszaden aan de markt, die maar zelden uit ééne variëteit bestaan, alleen in Afrika zyn reeds 22 strophantussoorten bekend. Men is er in geslaagd 'een tweetal glucosiden uit de strophantuszaden te isoleeren n.l. de-strophantino (van

Fraser) en de pseudostrophantine of K strophantine (van Arnaud en van Kohn en Kulisch). Het eerste glucoside is geïsoleerd uit de zaden van S. Kombé, het tweede uit zaden van verschillende soorten, vooral uit S. hispidus, maar ook uit zaden waarvan de identiteit nog niet zeker vaststaat. De strophantine welke Feist voor zijne onderzoekingen bezigde was bereid volgens de methode van Fraser: uittrekken der zaden met spiritus, bevrijden van het uitgedampte en in water opgeloste extract van hars door schudden met aether, neerslaan rnet tannine, ontleden van het tannaat met zinkoxyde in spiritueuse oplossing, uitdampen van de oplossing ter kristallisatie en drogen. De pseudostrophantine werd verkregen volgens ArnaudKohn door de met benzine ontvette zaden van S. hispictus bij 70" met alkohol uit te trekken, het uittreksel te zuiveren met basisch loodacetaat en loodhydroxyde, verwijderen van het lood met zwavelwaterstof, uitdampen in vacuo en ómkristalliseeren van het afgescheidene glucoside. In physiologische werking overtreft de «strophantine verreweg de strophantine (ongeveer 5 : 3) en het is dus ' zeer noodzakelijk om bij de toediening daarmede rekening te houden. Chemisch onderscheiden zij zich door het verschil in kleuring mét H2S04 waarbij de strophantine groen en de pseudostrophantine rood gekleurd wordt. De ' smeltpunten zijn resp. 170 en 179, terwijl ook de optische draaiing verschillen vertoont. Een groot verschil is ook de gemakkelijkheid waarmede strophantine gesplitst wordt (langzame verwarming met V» proc. HC1) terwyl de pseudo-strophantine eers°t bij langdurige verhitting (met 2,4 proc. HC1) uiteenvalt. Hunne chemische formules zijn resp. C40H000,' en C HM O lo een verschil dus van 3HU0; bij splitsizig ontstaan strophantidine en # strophantidine.

Arsenikhoudend natriumphosphaat. Tichborne deelt mede, dat een groot gedeelte van het natriumphosphaat van den handel eene aanmerkelijke hoeveelheid arsenik bevat. Hij verklaart deze verontreiniging uit de bereiding uit beenderasch waarbij voor de eerste bewerking ruw- dus As-houdend-zwavelzuur gebezigd wordt. Al het arsenik gaat daarbij ovsr in natriumarsenaat en daar dit isomorf is met natriumphosphaat is het onmogelijk om door ómkristalliseeren een zuiver phosphaat te verkrijgen. Bij het opsporen van arsenik in dit zout dient tevens er op gelet geworden, dat het sulfide door zwavelwaterstof niet gemakkelijk wordt neergeslagen uit de verbinding waarin het arsenik hier aanwezig is, zoodat bij een vluchtig onderzoek een gehalte aan As over het hoofd zou kunnen gezien worden. In een Stal monsters verkregen uit apotheken te Dublin kon Tichborne resp. 0,24, 0,28 en 0,33 proc. Asa03 aantoonen, eene hoeveelheid die, in aanmerking genomen de nog al groote dosis waarin natriumphosphaat somwijlen wordt toegediend waariyk niet gering te noemen is. Het is derhalve noodig om voor pharmaceutisch gebruik uitsluitend een zout te bezigen, dat verkregen wordt door inwerking van phosphorzuur op zuiver natriunicarbonaat. (The Brit. and Col. Drugyist, 1900 blz. 64).

Do inwerking van het lioht op geneesmiddelen welke ' in flessohen van verschillend gekleurd glas tewaard worden. Madsen heeft een aantal proeven genomen om na to gaan welko kleur van glas het bosto togen de zonne-


stralen beschut. Hij stelde daartoe een aantal geneesmiddelen welke zich bevonden in flesschen van kleurloos, oranje, robijnrood en smaragdgroen glas gedurende korteren of langeren tijd bloot aan de inwerking van' zonnestralen en bepaalde na afloop de verandering. Hij narn ook smaragdgroen in den kring van zijn onderzoek omdat hij eene nieuw ingerichte apotheek had gezien waarvan de standüesschen allen deze kleur bezaten. Het resultaat van zijne waarnemingen kan aldus samengevat worden: Zooals te verwachten was beschutten de oranje- en roode flesschen meer tegen de inwerking van het licht dan de kleurlooze, behoudens enkele uitzonderingen; zoo bijv. was dit niet geval met cocaïne. Bij liquor ferri oxychlorati bleek het roode glas minder geschikt en bij solutio nitratis argentici (l = 50) het oranje. Plantenpoeders mits droog bewaard veranderden weinig bij blootstelling aan het licht; wel daarentegen als zij aetherische oliën bevatten. In 't algemeen bleek het roode glas beter te beschutten dan het oranje, vooral oliën bleven daarin onveranderd. Het verdient aanbeveling om voor elk geneesmiddel de meest geschikte kleur van glas te bepalen. (Apoth. Zeü. 1900 nos. 54 en 55).

Nieuwe methode voor het onderzoek van tuberkelbaoillen in sputum. De opsporing van tuberkelbacillen in sputum levert dikwijls bezwaren op en men heeft reeds op verschillende wijzen getracht door toevoeging van oplossende middelen en daarop volgende bezinking of centrifugeering de bacillen te isoleeren. Veelal werd daartoe het gebruik van kaliloog aanbevolen (van Ketel bezigde phenol. Kef.) maar Girard heeft tegen deze toevoeging de volgende bezwaren: Ie. de sterke inwerking van kaliloog wijzigt de lengte en dikte van de bacillen; 2e. de adhaesie van het aldus .verkregen bezinksel op de dekglaasjes is gering; 3e. het uitwasschen is omslachtig en 4e. .de histologische elementen zijn dusdanig veranderd, dat de herkenning vaak zeer moeilijk wordt. Girard meent thans in de oplossing van alkali-hypo. chlorieten en speciaal in het Eau de Javel een bij uitstek geschikt hulpmiddel ontdekt te hebben. Hij brengt het sputum in een 10 voudig volumen van op '/a verdunde Eau de Javel en schudt om. Na 15 tot 20 minuten zijn slijm en etter verdwenen en ontstaat eene geelachtige vloeistof waarin weefselelementen zweven. Men laat deze in een conisch glas gedurende 24 uren bezinken of wel men centrifugeert onmiddellijk. Daartoe brengt men de vloeistof niet kleine hoeveelheden telkens in dezelfde buis, na elke bewerking de heldere oplossing van het bezinksel afschenkend. Men houdt zoo ten slotte al de vaste stof in 2 a 3 c.c. vocht terug. Het chloor wordt daaruit verwijderd met eenige druppels kaliloog, de buis aangevuld met gesteriliseerd en gefiltreerd water en daarna nogmaals gecentrifugeerd. Hetzij door bezinken hetzij door centrifugeeren verkrijgt men nu een hoeveelheid materiaal waarin al het bezienswaardige van het sputum vereenigd is. De oplossing van natrium-hypobroiniet, die gebezigd wordt voor de bepaling van ureum, kan na 3 voudige verdunning ook voor dit doel gebezigd worden. (Repert. de Pharmacie 1900 Hlz. 245).

Berichten. VERSLAG DER COMMISSIE, gedurende het jaar 1900 te Breda belast met het afnemen der examens van apothekersbediende. (Eerste zitting). Aan Zyne Excellentie den Minister van Binnenlandsche Zaken. De Commissie, belast met het afnemen van het examen bedoeld in art. 17 der wet van 25 December 1878 (Staatsblad n°. 222), heeft de eer Uwe Excellentie hierbij verslag aan te bieden van hare eerste zitting. De Commissie, benoemd bij beschikking van den Minister van Binnenlandsche Zaken van 9 April 1900, n°. 822, afd. M. P., was samengesteld als volgt: dr. A. van der Loeff, inspecteur voor het geneeskundig Staatstoezicht voor Zeeland en Westelijk Noordbrabant, voorzitter; dr. G. W. Bruinsma, te Teteringen, plaatsvervangend voorzitter; J. J. Keyzer, apotheker te Tilburg en dr. K. Gorter, apotheker te Breda, leden; H. Beker, apotheker te Breda en H. J. Spitzen, oudapotheker te Ginneken, leden-plaats vervangers. Op 80 April werd eene vergadering gehouden ter regeling van de bezigheden, die alleen door de leden werd bijgewoond. In deze vergadering werd besloten de candidaten, die zich ten getale van 82 (namelijk 65 vrouweiyke en 17 mannelijke) iiadden aangemeld, te vcrdcolcn in ploegen

van vijf en, zoo noodig, zes candidaten en het examen voor lederen candidaat twee dagen te doen duren. Het examen werd ingedeeld als volgt: Eerste dag: i 's morgens: lager onderwijs,'natuurkunde, kennis van het Nedeiiandsche stelsel van maten en gewichten. 's middags: theorie der receptuur. Tweede dag: 's morgens praktijk. 's middags: kennis der geneesmiddelen. De examens namen een aanvang op Vrijdag l Juni en duurden tot en met Donderdag 12 Juli. Voor het afnemen der examens werd gebruik gemaakt van de zeer geschikte lokalen in het Stedelijk ziekenhuis, met de meeste bereidwilligheid daartoe door het gemeentebestuur afgestaan. ; De leden der Commissie waren steeds tegenwoordig, zoodat oproeping van leden-plaatsvervangers onnoodig was. ; Van de candidaten, die zich hadden aangemeld, trokken zich vóór het examen t(yee terug (een vrouwelijke en een mannelijke), terwijl een mannelijke candidaat niet is opgekomen, zoodat. het examen werd afgelegd door 79 candidaten, namelijk 64 vrouwelijke en 15 mannelijke. Van deze slaagden 30, namelijk 23 vrouwelijke en 7 mannelijke candidaten. ; Afgewezen werden 49, namelijk 41 vrouwelijke en 8 mannelijke candidaten. Afgewezen werden: 11 candidaten voor lager .onderwijs en theorie deireceptuur ; 13 ,, „ theorie der receptuur; 25 „ „ praktijk. Onder de candidaten was, er een die in het bezit was van een diploma eindexamen hoogere burgerschool 5jarigen cursus en een die het Staatsexamen had afgelegd, dat toegang geeft tot een der Hoogescholen. De namen der candidaten, die, na afgelegden eed of belofte, het getuigschrift als apothekersbedienden verkregen — gerangschikt naar den datum van oproeping — zijn: mejuffrouwen: H. A. Eichholtz, geboren,te Goes; S. H. S. M. van Kalmthout, geboren te Goes; R. A. M. Thesingh, geboren té Naarden; R. Susholz, geboren te Delft; W. M. H. Bloys van Treslong, geboren te Amsterdam; C. H. Smits, geboren te Rotterdam; G. C. Rothmeijer, geboren té Rotterdam; J. C. Takes, geboren te Worrnerveer; A. C. Takes, geboren te Worrnerveer; G. L. J. de Lange Boom, geboren te Leiden; E. ter Spill, geboren te Delfzijl; J. J. M. Keulemans, geboren te 's Gravenhage; A. W. G. Lieftinck, geboren te Groningen; A. Nijhoff, geboren te Tèrmunten; C. M. Rooze, geboren te Wijmbritseradeel; J. M. Schmidt, geboren te Amsterdam; J. C. Rinkel, geboren te Hilversum; J. M. de Regt, geboren te Rotterdam; N. van de Wetering, geboren te Rotterdam; R. de Vries, geboren te Delfzijl; D. E. Roepman, geboren te Rotterdam; E. B. Jolly, geboren te 's Gravenhage; S. H. G. Frerichs, geboren te Rotterdam; de heeren: M. van den Ende, geboren te Berkel en Rodenrijs; J. Groot, geboren te Abbekerk; J. van Dijk, geboren te Delft; I. Verhaar, geboren te Naarden; P. J. Weterings, geboren te Amsterdam; P. A. Houberg, geboren te Rotterdam; J. Ketting, geboren te Rotterdam. De totaal-indruk dien de Commissie van de afgelegde examens ontving, wenscht'izij bij het einde der tweede zitting mede te deelen. ; Breda, 21 Juli 1900. A. VAN DER LOEPP, Voorzitter. K. GORTER, Secretaris.

Personalia. j

Collega C. J. Koning te Bussum is benoemd tot lid van verdienste, van de Ned. MÜ voor Tuinbouw en Plantkunde. In den afgeloopen winter heeft de heer de Koning in de afdeeling Naarden-Bussum dier Maatschij eene reeks voordrachten gehouden over het leven en de voeding der plant, over ziekten onder de cultuurplanten en over het Gooiland. Met het laatste onderwerp hield zich ook bezig eene uitvoerige goognostische biologische studie, welke in verschillende afleveringen van „de Natuur" (1899—1900)

is opgenomen en welke blijken geeft van de veelzijdigheid van het waarnemingstalent van den heer Koning. Doch hiermede was het arbeidsvermogen van onzen collega niet uitgeput. Zijne verschillende studiën en onderzoekingen over tabak, waarover meermalen in dit Weekblad werd bericht, zijn tot een samenhangend geheel vereenigd als boekwerk Der Tabak, Studiën über seine Kultur und Biologie verschenen, terwijl eindelijk prof. C. A. J. A. Oudernans in het voor kort verschenen verslag van de vergadering der wis- en natuurk. afdeeling van de Kon. Academie v. Wetenschappen van 30 Juni 1900 hulde brengt aan den heer Koning voor de hulp bij het onderzoek van eenige tot hiertoe onbeschreven of slechts oppervlakkig gekende Fungi bewezen. De bij die bijdrage gevoegde lithographie van twee plantenziekten op Negundo fraxinifolia en Tilia europea zijn door den heer Koning geteekend, die ook het anatomischbiologisch onderzoek, daarop betrekking hebbende, heeft verricht. De milit. apoth. Ie kl. H. Bruins, van het leger in O. Indië, is overgeplaatst van Kotaradja naar Semarang. Gevestigd te Amsterdam: P. N. Adama van Scheltema (prov. firma v. Meurs) en F. P. v. d. Loos (prov. firma Wolf) in plaats van den provisor Brauus; te Sneek: G. J. Zijlstra. Vertrokken uit Heerenveen: G. J. Zijlstra.

Boekaankondiging. Rapport over de Ziekenfondsen te Amsterdam, (Vervolg). Ofschoon ook het hoofdstuk de boven der Ziekenfondsen vele belangrijke bijzonderheden tot de kennis van dezen tak der bij het ziekenfondswezen betrokken personen bavat, moeten wij orn niet te uitvoerig te .worden ons het genoegen ontzeggen ook daaraan eene bloemlezing te "ontleenen. Ook met het hoofdstuk ziekenfondsleden moeten wij zeer selectisch te werk gaan. Slechts voor zoover de uitoefening der pharmacie hierbij ter sprake komt nemen wij gedeelten van het rapport over. Tot goed verstaan van het medegedeelde zij vooropgesteld, dat de ziekenfondsleden hier aan het woord zijn en dat door hen o.a. geklaagd wordt over het onvoldoende onderzoek, dat op het fondsspreekuur door den geneeskundige wordt verricht. Het rapport hierbij aansluitende merkt nu op. Wat den slechten dunk over de ziekenfondsen aangaat zoo werd deze in de tweede plaats veroorzaakt, doordat in het algemeen het ziekenfondslid menigmaal klaagt over degenen, die als „busdokter" en „busapotheker" in tijden van ziekte hulp moeten verleenen. Evenwel is voor een groot deel dezer bezoekers een onderzoek door den fondsgeneesheer uit den aard der omstandigheden in het geheel niet noodig. Immers komen onder de bezoekers ten eerste velen voor, die, zoo zy den dokter op de gewone wijze moesten betalen, niet naar hem zouden gaan, maar zich rechtstreeks tot den apotheker zouden wenden, hetgeen zij thans niet doen, aangezien de fondsapotheker hun geen medicijnen ten koste van het ziekenfonds mag afleveren, die niet door den fondsgeneesheer zijn voorgeschreven. Zy zijn het, die voor zich of voor een uit hun gezin den geneesheer op zijn spreekuur om allerlei z.g. huismiddeltjes komen vragen, zooals: levertraan, groene poeder, wonderolie, laxeerpillen, kininepillen, Eau des Carmes, Hoffmanndruppels, tinctuur van barnsteen of valeriaan, zink- of boorzalf, enz. enz. Ten tweede scharen zich onder de bezoekers ook niet weinigen — en hun aantal neemt in de laatste jaren, dank zi) de oprichting van allerlei onderlinge en nietonderlinge fondsen voor uitkeering wegens ziekte of verwonding, nog al aardig toe — die 't zij voor den aan huis gebonden patiënt, 't zij voor zich zelf, aanteekening van zoogenaamde „ziekenbriefjes" enz. vragen. Nog anderen komen om een bewijs voor den tandmeester verzoeken, terwijl weer anderen de aanvragen om bezoek aan huis den geeesheer zelf voor de zekerheid willen of moeten overbrengen. Ten derde komen vele fondsleden bij hun geneesheer terug om nogmaals een recept van de voor eenige dagen bekomen medicijnen te ontvangen, 't zy deze noodig zijn geweest voor hen of voor een hunner betrekkingen, die door sociale omstandigheden niet altijd in staat zyn telkens zelf zich op het spreekuur van den geneesheer te vertoonen. Maar nog meer dan over de geneesheeren schijnt door vele ziekenfondsleden over de apothekers geklaagd te worden. In de Enquête-commissie werd n.l. door verschillende personen, onder welke zich armbezoekers, boden, beambten van ziekenfondsen enz. bevonden, meegedeeld, dat het publiek in het algemeen in de „medicijnen van de bus" een zeker wantrouwen heeft. De leden vermeenen, dat de medicijnen van mindere qualiteifc

zijn dan die, welke door den apotheker aan particulieren worden afgeleverd, en stellen bovendien veel meer vertrouwen in de medicijnen van de „stadsapotheek", hoewel deze over het algemeen, zooals medegedeeld werd, niet zoo netjes afgeleverd worden als in de meeste ziekenfondsapotheken. Waardoor en hoe dat algemeen wantrouwen in de medicijnen van de ziekenfondsapotheken ontstaan is, konden de gehoorde personen niet beslist aangeven. Wellicht hebben daartoe verschillende oorzaken in den loop der tijden medegewerkt. Zoo werd bijv. medegedeeld, dat vooral in die fondsen over de medicijnen geklaagd werd, waar de apotheker per lid met eene vaste som en dus niet per recept betaald wordt. In verband daarmede deelde o.a. een oud-bestuurslid van een onderling ziekenfonds mede, dat hem indertyd als zoodanig gebleken was, dat, niettegenstaande zijn fonds den apotheker per recept betaalde, door een apotheker, krachtens zijne gewoonte bij andere ziekenfondsen, waar hij per lid betaald werd, goedkoopere geneesmiddelen dan devoorgeschrevene werden afgeleverd. Dit misbruik trouwens werd ook door eenige geneesheeren in hunne antwoorden aangegeven, waarbij zij onder meer opmerkten, dat niet alleen de qualiteit en de quantiteit, maar ook de verpakking der geneesmiddelen bij sommige apothekers nog al eens te wenschen overlaat. Zoo werd er door eenigen op gewezen, dat menigmaal hygroscopische geneesmiddelen in plaats van in flesehjes, in doosjes, die daarenboven nog dikwijls tengevolge van hun maaksel kleur afgeven, of, in plaats van in perkamentpapier, in gewoon papier worden afgeleverd; dat zalven en bepaalde pillen in spanen doosjes in plaats van in potjes en flesehjes, en dat sommige oplossingen niet in gekleurd glas worden afgeleverd. Volgens hen werd dan ook „niet alleen controle op de hoedanigheid en hoeveelheid der afgeleverde medicijnen, maar ook op de wijze van aflevering" meer dan wenschelijk gevonden. Deze wensch werd ook in de Enquête-commissie door sommige der gehoorde personen geuit; een apotheker noemde in zijn antwoord op den vragenbrief, „het gemis van controle op de afgeleverde medicijnen een groot gebrek der ziekenfondsen", en betreurde daarbij „dat de inspectie der apotheken zich nimmer tot de gereedgemaakte recepten" had uitgestrekt. Doch welke de oorzaken, die dit wantrouwen verwekt hebben, ook geweest zijn of zijn, zeker is het, dat het in het algemeen bestaat. Bij sommige menschen is dit wantrouwen zelfs zoo sterk, dat zij, volgens armbezoekers, dikwijls aan deze zeggen: „we willen wel in het fonds blyven of in een fonds gaan, als wij maar de medicijnen van de stad krijgen". De Commissie meent echter tevens uit eigen ervaring en op grond van haaronderzoek, dat in vele gevallen zeer zeker de klachten der leden over minder goede of andere dan de voorgeschreven medicijnen ongegrond zijn en voortspruiten uit het eenmaal ingeworteld wantrouwen, uit de zucht naar overdrijving, of uit de veeleischendheid, die sommige leden menigmaal ook jegens den apotheker toonen, gelijk o.a. uit het volgende blijkt. Immers van de 25 apothekers, die vraag No. 29 beantwoordden, klaagden 12 over de veeleischendheid hunner fondsleden, die, zooals een apotheker mededeelde, „decocta en infusa" (kook- en trekdranken) of zeer bewerkelijke zalven enz. onmiddellijk na aanbieding van het recept willen medenemen". Zoo zij hooren, dat zulks niet kan, dan uiten velen tegen den apotheker hunne, in dit geval toch zeer ongemotiveerde, ontevredenheid". De Commissie heeft, gemeend dit hoofdstuk uitvoerig te moeten behandelen; de bespreking zou zeer zeker niet volledig z\jn, indien daarbij tevens niet vermeld werden de misbruiken, die ook door vele personen van de ziekenfondsen gemaakt worden. Die misbruiken vloeien wel hoofdzakelijk daaruit voort, dat over het algemeen door de leden het werkelijk nuttige, doel, dat de ziekenfondsen beoogen of beoogen moeten, niet begrepen of gekend wordt. Het doel der ziekenfondsen toch is of moet zijn, gelijk reeds in vele reglementen van ziekenfondsen aangegeven is, om hen, die niet bij machte zijn om op de gewone wijze zich van geneeskundige of pharmaceutische hulp in dagen van ziekten te voorzien, in staat te stellen door periodiek te betalen bijdragen, zich die hulp te verschaffen, waarbij de geneesheer, maar ook de apotheker, rekening houdende met de geringe draagkracht der leden, genoegen neemt met een honorarium, dat minder is dan hy van particulieren geniet. Zoo betaalt, volgens onze berekening, „Ziekenzorg'11 voor een beuoek by de patiënten aan huis den geneesheer 33 V2 cent, voor een bezoek der leden op zijn spreekuur 30 cent, terwijl het den apotheker naar keuze of rnet 25 cent voor elk recept of in doorsnede met 22,98 cent per recept honoreert. Volgens onze berekening, die wij onder het hoofdstuk: „geneesheeren en apothekers'1 geven, betalen het „Algemeen Ziekenfonds voor Amsterdam" en

enkele andere fondsen den geneesheer iets meer; sommige andere fondsen hetzelfde, nog andere iets minder en ontvangt in verschillende fondsen de apotheker gemiddeld 23—29 cent per recept. Ziekenfondsen zijn dus als verzelceringinstellingen op te vatten, die tot doel -hebben hen, die op de gewone wijze niet in hunne geneeskundige en pharmaceutische behoeften kunnen voorzien, in dagen van ziekte te vrijwaren voor de gevolgen, die anders de kosten van geneeskundige en pharmaceutische hulp op de gewone wijze onverbiddelijk rnet zich zouden slepen. Juist dit doel, dat kenmerkende karakter der ziekenfondsen, wordt maar al te. vaak of niet begrepen of miskend. ' L Vandaar dat bijv. personen, die ruimschoots de middelen bezitten om zich op de gewone wijze die hulp te verschaffen, lid van een of ander ziekenfonds worden, om zoodoende die hulp „voor een koopje" te hebben, natuurlijk in hun eigen finantiëel belang, vergetende dat die instellingen voor hen wel het allerminst bestemd zijn. Dat het aantal dier personen' groot is, blijkt niet alleen uit de antwoorden der deelnemers, die toch geacht mogen worden door de nauwere aanraking, waarin zij, door den aard van hun werkkring, met hen komen, dit zeker 't best kunnen beoordeelen, maar ook uit het getuigenis der verschillende personen, die in de Enquêtecommissie gehoord werden, gelijk wij reeds bij de bespreking der besturen en boden hebben medegedeeld. Nog op andere wijze verliezen de leden het doel en karakter der ziekenfondsen uit het oog, en wordt door hen, tot schade voor de andere leden, misbruik van de instelling gemaakt. Velen toch worden, gelijk bij het onderzoek overtuigend bleek, dan eerst lid van een ziekenfonds, wanneer dagen van ziekte in hun huisgezin aanbreken, terwijl zij in gezonde dagen er niet aan denken lid van een ziekenfonds te worden. Door de onderlinge scherpe concurrentie én van de directies der ziekenfondsen én van de boden, door het uitbesteden in sommige ziekenfondsen van pharmaceutische hulp tegen eene vaste som per lid, waardoor, gelijk wij vermeld hebben, de bepaling van het reglement, dikwijls ook nog door de schuld van ;den geneesheer, niet gehandhaafd wordt, wordt het aan deze zieke personen al bijzonder gemakkelijk gemaakt, opgenomen te worden. Die opneming wordt voor hen nog gemakkelijker, daar de bepaling, dat zij pas na een zekeren tijd recht op hulp hebbeu, meestal op de' vroeger beschreven wijzen ontdoken wordt. Een ander misbruik, dat uit de verkeerde opvatting der leden over de ziekenfondsen voortspruit, is de veeleischendheid van bepaalde fondsleden, die meenen zooveel mogelijk „uit het fonds te moeten trekken." Zij zijn het, die voor allerlei nietigheden geneeskundige hulp inroepen en het voorschrijven van vele onnoodige medicijnen verlangen, waardoor van de kas van een ziekenfonds niet onbelangrijke offers gevraagd worden ten nadeele van andere ziekenfondsleden, die uit bescheidenheid dikwijls, zooals in de vragenbrieven der geneesheeren werd medegedeeld, alléén dan, wanneer 't volgens hunne meening noodzakelijk is, de hulp van hun geneesheer inroepen, vreezende, dat zij hem anders overlast zouden aandoen. Trouwens de geneesheeren ondervinden dagelijks in de uitoefening van hunne betrekking zoowel het een als het ander, en te betreuren is het, dat de wensch om zich veel medicijnen te laten voorschrijven, bovendien door sommige geneesheeren, in plaats van tegengegaan, nog in de hand gewerkt wordt, gelijk o. a. blijkt uit de volgende opmerking, door een geneesheer in zijn vragenbrief geuit: „Eenige collega's trachten -hunne leden tevreden te stellen ^en hun ledenaantal te vergrooten door veel vóór te schrijven, terwijl meer dan een apotheker opmerkt, dat "„door het te veel voorschrijven door geneesheeren de leden in de gelegenheid worden gesteld eenige buren kosteloos op levertraan, Blaudsche pillen, kininepillen, eiwitstaai, barnsteen, Eau des Carmes, boor- en zinkzalf, enz. te trakteeren." Als een merkwaardig staaltje van een dergelijk misbruik deelt o. a. een apotheker het volgende mede: „Eene ongehuwde moeder liet zich met haar kind als lid inschrijven en kwam zeer dikwijls bij den dokter om een groote flesch hoeststroop. Door de enorm groote massa van dit geneesmiddel wakker geschud, bleek mij ten slotte, dat genoemde vrouw een etablissement van onechte kinderen er op na hield. De vro'uw bracht alsdan de diverse moeders eene dokters- en apothekersrekening te haren laste!" Dat bovendien daarbij nog maar al te vaak verspilling van geneesmiddelen plaats grijpt, blijkt wel uit do 35 antwoorden, die do Commissie ontving op vraag no. 17 van den vragenbrief aan de apothekers, van welke personen 23, dat is 65,71°/0, erkenden, dat er zeer zeker verspilling van geneesmiddelen plaats grijpt. Zelfs werd door meer dan één apotheker medegedeeld,

dat vele medicijnen, ja zelfs die, welke door geneesheeren op de avondspreekuren worden voorgeschreven en door hen klaargemaakt moeten worden, vele dagen in de apotheek blijven staan, ja zelfs nooit afgehaald worden. Deze verspilling vormt eveneens een misbruik, waaraan tot op zekere hoogte de geneesheeren zelf schuld zijn, doordat blijkens de antwoorden der apothekers zij • zich niet overtuigen, of de voorgeschreven medicijnen wel gebruikt of reeds geheel verbruikt zijn. Opmerkelijk is het dan ook, dat in de latere jaren het aantal voorgeschreven recepten per persoon niet af- maar toegenomen is; eene ondervinding, die in alle ziekenfondsen wordt opgedaan. Zoo blijkt bijv. uit de onderstaande tabel, dat in het „Algemeen Ziekenfonds voor Amsterdam" gedurende het laatste tiental jaren het aantal recepten voortdurend stijgt, en dat het van 7,417 recepten por persoon in 1888. gestegen is tot 8,640 in 1897. Tevens ziet men in de tabel duidelijk de stijging van het aantal recepten gedurende het' bekende influenzajaar 1890. Overzicht van het aantal recepten, gedurende de jaren 1888—1898 voorgeschreven in het „Algemeen Ziekenfonds voor Amsterdam." In 1888: 37331 leden, rnet 23258 kinderen, dus G0589 pers., uoodig hebbende 449429 recepten, p. pers. 7,417. In 1889: 38598 leden, met 24155 kinderen, dus 62753 pers., noodig hebbende 488263 recepten, p. pers. 7,780. In 1890: 39439 leden, met 24809 kinderen, dus 64248 pers., noodig hebbende 532515 recepten, p. pers. 8,288. In 1891: 40642 leden, met 255G6 kinderen, dus 66208 pers., noodig hebbende 533530 recepten, p. pers. 8,058. In 1892: 42133 leden, met 26102 kinderen, dus 68235 pers., noodig hebbende 558309 recepten, p. pers. 8,182. In 1893: 43400 leden, met 2G551 kinderen, dus 69951 pers., noodig hebbende 571333 recepten, p. pers. 8,167. In 189é: 44732 leden, met 27309 kinderen, dus 72041 pers., noodig hebbende 597338 recepten, p. pers. 8,291. In 1895: 46275 leden, met 28423 kinderen, dus 74698 pers., noodig hebbende 635726 recepten, p. pers. 8,510. In 1896: 48330 leden, met 29730 kinderen, dus 78060 pers., noodig hebbende 681456 recepten, p. pers. 8,717. In 1897: 50156 leden, met 30867 kinderen, dus 81023 pers., noodig hebbende 700055 recepten, p. pers. 8,640. Maar ook blijkt deze toeneming der recepten o.a. uit eene circulaire van de geneeskundige commissie van „Vriendenkring" aan .de deelnemers, ..dato 20 April 1893, die als bijdrage het rapport van den administrateur vergezelde, waarin er op gewezen wordt, dat „van jaar tot jaar het aantal recepten stijgt buiten verhouding tot het ledenaantal. Waar voorheen 8 recepten per lid voldoende waren, worden thans gemiddeld 13 recepten per lid en per jaar gereed gemaakt." (Per persoon dus 5, resp. 8,1). - Deze commissie ^schrijft de oorzaak dan ook hieraan toe, dat „in strijd met het Reglement, leden worden aangenomen, die bij.hunne aanneming aan ziekte of kwalen lijdende, zijn; dat geneesmiddelen worden aangevraagd voor personen, die daarop geen aanspraak hebben, 't zij dat zij niet als lid zijn aangenomen, of wel boven den zestienjarigen leeftijd eene veel te lage premie voldoen, of ook dat misbruik wordt gemaakt van vroegere bekendheid bij den geneesheer of apotheker op grond van een lidmaatschap, dat reeds lang tot het verleden behoort." Behalve deze oorzaken werkt, blijkens ons onderzoek, zeker ook het verlangen om zich veel medicijnen te laten voorschrijven, er toe mede, dat het aantal der recepten voortdurend toeneemt. Wat de in de circulaire beschreven misbruiken betreft, ook dit moet de Commissie na onderzoek ten volle beamen. Immers door vele deelnemers werd als een misbruik opgemerkt, dat dikwijls leden hun bewijs, van lidmaatschap aan andere niet-leden leenen, vooral voor kindereu afstaan, waarop de geneesheer noch de apotheker altijd het oog kan houden. Dit misbruik wordt nog veel meer in de hand gewerkt, indien de leden, zooals bij „Ziekenzorg", niet op den naam van den geneesheer en apotheker zijn ingeschreven, en kunnen gaan, waar zij willen. ADVERTENTIES. In de vacante betrekking No. 183,

Is APOTHEEK. Zoo spoedig mogelijk gevraagd een Assistent(e), extern. .

Adr. m. br. ond. n". 70, bij de Boekhandelaren W. E12KHOFF &ZOÓN, Leeuwarden.


Naamlooze Vennootschap

°. 15.

11 Augustus 1900.

37e Jaargang.

& Co. Weesperzijde 99.

Directeur: C. F. UTERSVlöHLEN.

Amsterdam.

Gerechtigd tot het voeren van het Wapen van H. ïï. de Koningin-Weduwe.

T W E E D E BLAD,

Bekroond te AMSTERDAM, ROME, 's HAG-E, AMSTERDAM, GENÈVE, DORDRECHT met de Hoogste Onderscheiding. De fabriek staat onder toezicht van de Heeren Dr. G. HONDIUS BOLDING-H, DR. J. K. VAN DER HEIDE en B. A. VAN KETEL , Bacterioloog.

Berichten.

Gecomprimeerde - Gesteriliseerde Watten in rolvorm. Een strook watten van de gewone dikte, 4!/2 Meter lang en 10 of 20 c.M. breed, is opgerold en geperst tot eeue rol van 10 c-M. diameter. Deze rol zit in eencarton, met oen gleuf aan den bovenkant, waardoor de watten worden getrokken. Na sterilisatie wordt deze carton geplaatst in een stevige glacé cartormen doos niet klapdeksel.

Het is de meest praktische verpakking voor steriele watten.

j.

LEVERANCIERS van

groen, wit en gekleurd. Stopflesscllen, wit en gekleurd Gflas, met liooge en platte dekselstoppen, tot de meest concurreerende prijzen. Zalfpotten ;?an porselein met celluloid- en houten deksels. Pillenflesschen met ceiiuloïd-, houten-, nikkel- en nikkelbiikrïeksels. Specialiteiten tot het installeeren van volledige Apotheek-Inrichtingen met en zonder ingebrande etiketten. Kantoor en Magazijn: Geldersche Kade No. 20-24.

Medicijnglas-Fabrieken van STEEDS V O O R R A D I G :

.

In de zitting van het Kantongerecht te 's Gravenhage van 2 Augustus stond een z. g. drogist uit Scheveningen terecht, wegens den onbevoegden verkoop van antipyrine. De Kantonrechter gelastte toen een nader onderzoek van de antipyrine en droeg dit op aan den heer Yechtmann, apotheker aldaar. Verleden Maandag werd in een buitengewone strafzitting van het Kantongerecht de behandeling voortgezet. Als deskundige werd gehoord, de heer Vechtman, die verklaarde dat antipyrine is een geneesmiddel, voorkomende in de Nederlandsche pharmacopee en voorts in een deskundige uitlegging trad van de wijze waarop hij tot de wetenschap kwam dat het hem ten

Tegen 1°. of 15 October wordt gevraagd een ervaren mannelijk Assistent interne, niet beneden de 25 jaren. Voorloopig salaris 600 gulden. Brieven franco, onder No. 47, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Ein Schweiz. Apotheker, Gt. Schaffhausen, sucht mit l October eine Apoth. -Assistente Intern. Kenntniss der Deutschen Sprache notwendig. Briefe z. Chiffre J. G., zu eenden an's Bureau dieses Blattes, Amsterdam.

PRIMA QUALITEIT MEDICIJNGLAS, in wit, half wit en bruin glas.

STOPFIESSCHEN, wijd- en nauwm., tot den bekenden prijs. Verder: Potjes en Pillenfl. metcell. en houten deksel, Spanen en Cartounen Doozen en alle verdere Apotheekbenoodigdheden. rr

..Magazijnen: AMSTERDAM - ROTHaringvliet 27. Geldersche Kade 77. P.S.

- GRONINGEN. Ged. Zuiderdiep 297.

Prijscourant wordt op aanvraag franco toegezonden.

CASCARAE SAGRAD. FLUID. per kilo ƒ 1,35. CASCARAE SAGRAD. FLUID. • per 5 kilo „ 1,30. CASCAR. SAGR. DESAMAR. FLUID. „ 1J90. per kilo „ 3,60. CONDURANGO FLUID. per kilo „ 7,00. HYDRASTIS CANAD. FLUID. minstens 2°/0 hydrastine. per 5 kilo „ 6,90. EXTRACT. HYDRASTIS CANAD. FLUID. per 100 gr. „ 3,60. EXTRACT. HYDRASTIS CANAD. SICCUM. met 10°/„ hydrastine. EXTRACT. SECALIS CORNUT. i per kilo Helder Oplosbaar. Voldoende aan de eischen der Ph. N. Ed. III j „32,00. Verder alle EXTBACT. PLUIDA tegen de in de prijscourant van de Onderlinge Pharmaceutische Groothandel genoteerde prijzen. Al mijn praeparaten worden zonder prijsverhooging geleverd door „DÉ ONDERLINGE PHAEMACEUTISCHE GROOTHANDEL".

EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT. EXTRACT.

2e Assistente Prospectus op aanvrage verkrijgbaar.

Voor H.H. Apothekers verlaagd tariei.

Dr. J. K. v. i. HEG. Dr.f. F. Proost, Fabrikanten van Wetenschappelijke,Scheikundige, Apothekers- en andere

APOTHEKER, UTRECHT,

Balansen n Geiicltei, f uiteria Bascnlen, f leMansej, etc.

'l' 'l-

u Achtergracht 14 — (Adolf ter Cock) — Amsterdam.

Pharmaceutische Praeparaten, Chemicaliën, Verbandstoffen, Drogerijen, enz. en-gros.

Supra fijnen Spiritus alsmede: gemethyleerden Spiritus in alle sterkten, levert tegen ooncurreerende prijzen

de firma M. P. POLLEN & ZOON,

World's Columbian Exposition te Chicago 1893, DRIE hoogste bekroningen. Exposition Universelle d'Anvers 1894, „GRAND PEIZ". Bakkerij-Tentoonstelling te Amsterdam, Eere-Diploma en Zilv. Med., geschenk van H. M. de Koningin-Regentes. '

f ereli-Teiitooiistellii AMerta 1895, Hoopte oiitócMlit: EEEE-KEUIS

En eene Medaille van H.H. M.M. de Koningin Wilhelmina en de Koningin-Regentes Groote Internationale Wedstrjjd van Voedingsmiddelen en Hygiène, Paleis voor Volksvlijt te Amsterdam 1895, Hoogste onderscheiding: „GRAND PRIX",

Industrie- en Handelsvereniging C. VAN EPENHUIJSEN

te ROTTERDAM,

HOEK & Co

i. Jl \-'* A—a JOL A.

^fc^K

\^4 VT •

AMSTERDAM. Opgericht A° 1849.

Pepermunt, Jyjubcs,Drop, Grom- cu Suikcnvcrkcu. f+j

',-„

i*

-Q

Conourreerende prijzen.

Tegen I Sept. a. s.

doch liefst eerder, een mannelijk Assistent N. W., extern. Brieven franco, met opgave vanreferentiën, onder Lett. J. M., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

B E C K E R ' S SONS, Westzeedijk 57, Rotterdam

J. H. K.

eene R. K. Assistente. Aangename werkkring, in eene niet drukke Apotheek. Adres: Mejuffrouw GANSEWINKEL, Sittard (Limburg).

in een niet drukke apotheek gevraagd, eene Assistente interne, liefst R. K., met opgave van verlangde conditiën. Brieven franco, onder No. 184, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

E)XTRACTA FFLUID A „FRIGIDE PARATA".

Chemisch zuivere zouten. Praeparaten voor scheikundig onderzoek. . . Ruw Zwavelzuur, Zoutzuur, Salpeterzuur. Ammonia hquida m verschillende sterkten. Gedistilleerd water, chemisch zuiver. OPWIJBDA'S DRUKKERIJ — DIEREN.

ENGELAND. Na de beslissing van het Lagerhuis in zake de z. g. G'ompam'es bill heeft het bestuur van the Pharmaceutical Society of G-reat Britain besloten een ontwerp wet samen te stellen ter verbetering van de pharmaceutische wetten van 1852 en 1868. De Piïvy Council heeft goedgekeurd dat carbolzuur en praeparaten die daar meer dan 3°/0 van bevatten als vergiften zullen worden beschouwd, met uitzondering van mengsels die voor bepaald genoemde doeleinden worden gebezigd. (I-let is den referent niet goed duidelijk hoe op deze wijze een behoorlijke controle kan worden uitgeoefend.)

intern gevraagd door J. FBTERIS, Apotheker, Leeuwarden.

Gevraagd eene R. C. Assistente interne, in een flink dorp in Limburg, gemakkelijke werkkring, gezellig huiselijk verkeer. Brieven franco, onder No. 186, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam,

wordt tegen l Aug. gevraagd eene Assistente N. W. P. G., salaris f 200, intern. Brieven met opgave van referentiön, franco onder Lett. A. R., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

L. J. MEIJER Apotheker te Nijmegen, vraagt eene Assistente N. W, intern.

eene R. C. Assistente of eene die nog niet geëxamineerd is, gemakkelijke werkkring, gezellig verkeer, intern. Brieven franco, met opgave van condities, onder No. 187, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Op een flink dorp aan den spoor gelegen, wordt gevraagd in eene niet drukke apotheek een Adsistente N. W. P. G., die een gezellig tehuis verkiest boven een hoog salaris. Brieven franco, onder No. 188, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

ten spoedigste eene Assistente externe, P. G., goed kunnende werken, van goede referentiën voorzien. Brieven franco, onder Lett. Q. U., aan het Bureau van dit Blad. te Amsterdam.

JAVA. In een stad op Java wordt een PROV1SOR gevraagd. Br. ft., motto ,.Java", Alg. Adv. Bur. R. J. FUIK, den Haag.

vraagt een PROVISOR, welke genegen is mede te werken en eventueel later de zaak wil overnemen, op een dorp bij Amsterdam gelegen. Brieven franco, onder Lett. Q. T., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Gevraagd te Amsterdam half September mannel. Assist. N. W. (student) voor de avonduren; f 2 0 p. md. Brieven franco, onder Lett. Q. P., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

APOTHEEKGevraagd te Rotterdam niet Sept. of Oct., een geëxamineerde Bediende extern (ra.). Salaris f 700 a f 800. Brieven franco, onder Lett, R., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam. Op dorp n/b. ArnsW. wordt een gevraagd extern. Brieven franco, onder Lett. B., aan hot Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

DUITSCHLAND. De uitgave der nieuwe Duitsche Pharmacopee, welke met l Januari van kracht wordt, kan nu binnen enkele dagen Avorden tegemoet gezien. Intusschen is reeds eene aflevering van een commentaar op dit werk verschenen.

Personalia. Gevestigd te Viancn : J. Slis Nzn.; te Dordrecht; T. C. N. Broeksrnit; te J s Gravenhage : J. G. C. van Boers; te Rotterdam: W. Ittmann. Vertrokken uit Vianun : I-I. Maas Wzn.; uit Dordrecht: J. G. C. van Boers; uit Rotterdam: 'i'. G. N. Broeksmit; uit 's Gnivonhage: F. P. v. d. Loos Jr.

Ecu jong Apotheker

ADVERTENTIËN.

SCHWEIZ.

, Iliöne 4 Co,

onderzoek aangeboden geneesmiddel antipyrine was. De Kantonrechter deed nog in dezelfde zitting uitspraak en veroordeelde den drogist tot f 2 of l dag hechtenis.

ruim twee jaar in de praktijk, zoekt een geniaKkelyk provisoraat, om zijne studiün te kunnen voortzetten. Brieven franco, onder No. 32, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

In een der steden van Friesland, gelegen aan spoor en tram, bestaat op aannemelijke voorwaarden eene geschikte gelegenheid tot overname. Brieven franco, onder No. 189, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

IALA&A Plan. Bel III.

i's tegen concurreerenden pr$s verkrijgbaar bij de firma

te LEIDEN.

levert tegen concurreerende' prijzen franco A, A. BONNEMA, Apotheker, Apeldoorn. Ook verkrijgbaar in den groothandel.

Een Assistent N. W. wenscht tegen October of later te veranderen van betrekking, hetzij in Groothandel of Apotheek, liefst in den Haag of Rotterdam. Brieven franco, onder Lett. Q. S., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

~IPOTHEKEH N, w. zoekt provisoraat, terstond of September. Brieven franco, onder Lett. Q. O., aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

Gluten-, Soja- en Amandelbrood, tevens verkrijgbaar Aleuronaatbrood. AMSTERDAM. G. C. P. KöHLER. Wees^terstraat 29. G-luten-fabrikant.

Als rechtspersoon erkend bvj Kon. Besl. van lö Juli 1890, Slaats-Courant No. 231. . Jaarlijksche Algemeene Vergadering op Zondag 19 Augustus 1900, des namiddags ten één ure, te Utrecht in Café „Buitenlust/' Maliebaan 43. Bestuursvergadering des voormiddags ten half twaalf ure, (plaats en datum als boven). AGENDA: 1. Verslag der werkzaamheden 1899 — 1900. 2. Rekening en Verantwoording van den Penningmeester. 3. Bepaling der Extra-uitkeering. 4. Verkiezing van Bestuursleden. 5. Het oprichten van departementale afdeelingen van den bond. 6. Reglementsherziening. De Secretaris, VAN TOORENBURG.

Assistenten geen lid zynde, kunnen geïntroduceerd worden.

Haematogeen a 30 ets. per flacon. Tannalbinum f —,80 per 50 gram ; f 3,75 per 250 gram.

.1. MAHTKA'S. Amsterdam, Prinsengracht 460: SPECIALITEIT in

Apotheker G. P. H. VR1ENS,

Alle vormen voorradig. Gebruikt platina wordt tesendehoosstewaardeinsekocht.

HAEMATOGEEN in flacons van 200 cM3. ii /' 0,60. HAEMATOGEENPILLEN (waarvan elke pil overeenkomt met één gram Haematogeen) a ƒ 1,10 per üacqn.

LE1U6AWII voldoende aan de eischen der Ned.

Hexamethyleentetramine (Urotropine) 10 Grm. a f 0,25; 50 Grm. a f l, — . V.VANIÏALLIE, Apotheker, Amsterdam.

P. C. Hooftstraat 98 te Amsterdam, bereidt en levert

GOED DE

BRON AANDUIDEN

VIGHY-CÉLESTINS Ziekte der nieren en blaas.

VICHY-GRAWDEGRILLE Lever — en galzlekte. Maagzlckte — Haagkramp — Slechte Spijsvertering.

zag zich gaarne geplaatst tegen l Sept. of eerder. Brieven franco, onder No. 118, aan het Bureau van dit Blad, te Amsterdam.

o ed se l SUIKERZIEKTE. VOOR LIJDERS AAN

Bronnen van den Franschen Staat. MEN EISCHE DEN NAAM.

bij 10 Liter van f 0,85 de Liter af, bij grooter hoeveelheden belangrijk goedlcooper, — Volkomen zuiver en voldoende a. d. e. d. N. Ph. III. — (Origineele fusten voorzien v/h. cachet d'origine v/h. Syndicaat van Grooth. te Malaga).

Vraag prijsc. en proeven aan: Filiaal te den Haag: C. L. DROSSAER! DBOSSAERS,BEUNK&Co. te Breda. ^a^~ Leveringen naar de Koloniën geschieden uitsluitend door het Filiaal te den Haag.

Pharmacopee. Goedkoopste adres in Nederland.

De Erven f ei I. ÏAEHINK, Wynkoo2)ers AMSTERDAM.

Spuistraat 308 AMSTERDAM. Chemisch, Physisch, Phannaceutisch en w etensch appel ij k glaswerk. Rijks-Leverancier van Nederland en Ned.Indiö gevestigd: 1840. Alle Apparaten worden ia den kortst; mogelijken tijd precies volgens model ol' toekening in de glasblazerij vervaardigd.

verzoek, Men bestolle: TANNAS CHININI Ed. III „Bakker"; bijna smakeloos. %eer gunstig beoordeeld door Prof. STOEDER. Zie Prijscourant. Prijs per Kg. f 18,50.


SPRUYT, HILLEN & Co. Sloetstxsbsut

Verbandstoffen-Fabriek

Aseptische en Antiseptische Verbandstoffen en Artikelen voor Ziekenverpleging.

Specialiteit aseptisch Jodoformgaas, gecontroleerd en gesteriliseerd volgens de methode van Dr. G. KOMIJN. Uitgaven D. B. CENTEN, AMSTERDAM :

L. van Itallie. ^Enkelvoudige en samengestelde Genees-

middelen (Simplicia en Galenica).

Met alphabetisch register. f 2,25 ; fr. p. p. / 2,35. |JIÉ£ Dit werk is ter vervanging van Opwijrda's Handleiding voor Adsistenten in de Apotheek, sinds lang uitverkocht. Wijlen Prof. T. A. FLüCKIGER gaf van dit werk eene zeer gunstige recensie en zeide o. a. het volgende:

„De chemische bestanddeelen der drogerijen heeft de Schrijver zoo volledig mogelijk in aanmerking genomen, doch, met het oog op het doel, bij voorkeur slechts de werkzame vermeld."

van Ledden Hulseboscli.

Reoeptentaxe voor Nederland. Zevende vermeerderde druk. Gebonden. Prijs f l,60; franco p. p. f 1,70. jj&j:'' ,.Voor alle Apothekers onontbeerlijk." Pharm. Weekbl. 7 Jan. '99. |jagr- „Uitmuntend bewerkt en keurig uitgevoerd." Geneesk. Cour. 22 Jan. '99. g^3£"" „Dit werkje, dat in geen apothee