Page 47

Biblioteka i Bibliotekarze – Rozdział 1

I tak, na przykład, konsekwencji pozytywnych doświadczeń i sympatii kilkuletniego amerykańskiego chłopca do lokalnej biblioteki i pracujących w niej bibliotekarek doświadczają dzisiaj bibliotekarze z kilkunastu państw świata, w tym również z Polski, uczestnicy projektu Global Libraries Initiative16. Chodzi oczywiście o Billa Gatesa, który po kilkunastu latach od opisywanych doświadczeń, już jako jedna z najbardziej wpływowych osób na świecie, zainicjował i ufundował Global Libraries Initiative (w polskiej wersji to Program Rozwoju Bibliotek) – projekt zmieniający oblicze współczesnej biblioteki. Na drugim biegunie doświadczeń znajdą się osoby z library anxiety, czyli lękiem przed biblioteką. Jest to zespół nieprzyjemnych uczuć, stanów emocjonalnych towarzyszących użytkownikom podczas korzystania z biblioteki17. Osoby doświadczające lęku przed biblioteką boją się regulaminów, narzekają na mało przyjazną atmosferę i odczuwają lęk przed zwróceniem się do bibliotekarza o pomoc, obawiając się jego reakcji i aroganckiego traktowania. Lęku upatrywać można również w wyglądzie samej biblioteki, która kojarzy się ze starym, często nieprzyjaznym, dużym i źle oznaczonym budynkiem. Również książki i filmy często utrwalają stereotypowy obraz bibliotekarek, przypisując im głównie staropanieństwo, zgryźliwość, bezbarwność i nudę. Taka jest Irma Pince – bibliotekarka Hogwartu – z książek o Harrym Potterze, czy bibliotekarki z powieści Ericha Segala „Love Story”. A najsłynniejszy chyba bibliotekarz w dziejach literatury budzi wręcz grozę: Wyszedł nam na spotkanie bibliotekarz, o którym wiedzieliśmy już, że nazywa się Malachiasz z Hildesheimu. Jego twarz przybrała wyraz wymuszonej życzliwości, lecz nie mogłem powstrzymać się od drżenia na widok fizjonomii tak osobliwej. Postaci był wysokiej i chociaż niezwyczajnie szczupłej, członki miał wielkie i niezdarne. Kiedy szedł wielkimi krokami, owinięty w czarne zakonne szaty, w jego wyglądzie było coś niepokojącego. Kaptur, który nasunął na głowę, albowiem przychodził z zewnątrz, rzucał cień na bladość twarzy i sprawiał, że w wielkich, smutnych oczach widoczne było jakieś nieokreślone cierpienie. To oblicze nosiło ślady jakby licznych namiętności, które wola poddała dyscyplinie, lecz doprowadzając, zdawało się, do zastygnięcia rysów, aż uleciało z nich tchnienie życia. Smutek i surowość dominowały w tej twarzy, a oczy były tak badawcze, iż jednym spojrzeniem przenikały serce każdego, kto rozmawiał z bibliotekarzem i czytały sekretne myśli, tak, że z trudem można było znieść ich dociekliwość i człowiek unikał powtórnego spotkania z tym uważnym wzrokiem18. Również filmowe bibliotekarki przedstawiane są w mało korzystnym świetle, jak w filmie Alana Pakuli „Wybór Zofii”, w którym tytułowa bohaterka została wyśmiana i poniżona przez pracowników biblioteki, gdyż niepoprawnie wymieniła nazwisko amerykańskiego pisarza19. Bibliotekarzy obraz własny Bibliotekarze jednak, na ogół, widzą siebie zupełnie inaczej niż pokazuje to stereotypowy wizerunek. Inaczej, czyli jak? Na podstawie badań zrealizowanych wśród bibliotekarzy i bibliotekarek Biblioteki Głównej Politechniki Szczecińskiej20 wyłania się wizerunek bibliotekarza jako osoby dobrze oceniającej wykonywaną przez siebie pracę, nie identyfikującej się z obiegowymi opiniami.

16 17 18 19 20

Global Libraries Initiative to inicjatywa Fundacji Billa i Melindy Gatesów, która wspólnie z partnerami pomaga przekształcać biblioteki w nowoczesne i atrakcyjne miejsca, które odpowiadają na potrzeby społeczności lokalnych. Jest to możliwe dzięki wyposażaniu bibliotek w nowoczesny sprzęt komputerowy, szkoleniom pracowników bibliotek z zakresu znajomości nowoczesnych technologii oraz tworzeniu publicznego systemu wsparcia dla modernizacji bibliotek. Fundacja Billa i Melindy Gates współfinansuje projekty transformacji bibliotek publicznych w ramach Global Libraries Initiative w następujących krajach: Chile, Meksyku, Botswanie, Litwie, Łotwie, Rumunii, Ukrainie, Polsce, Bułgarii oraz Wietnamie. W Polsce inicjatywa realizowana jest jako Program Rozwoju Bibliotek, skierowany do bibliotek wraz z ich filiami, w gminach i miastach do 20 tysięcy mieszkańców. Program jest realizowany przez utworzoną w 2008 roku przez PAFW Fundację Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego (FRSI). Marzena Świgoń, Library anxiety, czyli lęk przed biblioteką, „Bibliotekarz” 2002, nr 4, s. 11. Umberto Eco, Imię róży, przeł. Adam Szymanowski, Kraków 2004, s. 78–79. Fragmenty filmów, w których pojawiają się bibliotekarze znaleźć można na stronie: www.filmlibrarian.info. Wiesława Łapuć, Próba określenia wizerunku bibliotekarza na przykładzie bibliotekarzy Biblioteki Głównej Politechniki Szczecińskiej, http://www.bg.uwb.edu.pl/konferencja2009/materialy/Lapuc.Wieslawa.doc, dostęp: 29.11.2011.

1. 47

Docenić bibliotekę. Jak skutecznie prowadzić rzecznictwo.  

Pojęcie rzecznictwa jest w Polsce dość młode i rzadko używane, często rozumie się je jako „mówienie w czyimś imieniu”, w znaczeniu bycia rze...

Docenić bibliotekę. Jak skutecznie prowadzić rzecznictwo.  

Pojęcie rzecznictwa jest w Polsce dość młode i rzadko używane, często rozumie się je jako „mówienie w czyimś imieniu”, w znaczeniu bycia rze...

Advertisement