Page 145

mi tym razem przez Elsevier. W momencie pisania tego tekstu portal zebrał ponad 7000 deklaracji uczonych z  całego świata. Przyczynkiem do tej inicjatywy był nawet nie jakiś konkretny ruch wydawnictwa, co krytyczny wobec jego praktyk post Timothy’ego Gowersa12, znanego matematyka i laureata medalu Fieldsa. Czym kończy się ignorowanie społecznej roli otwartości pokazała historia tzw. ClimateGate, czyli udostępnienia danych i  korespondencji uczonych z Climatic Research Unit z Uniwersytetu Wschodniej Anglii. W  konsekwencji na jednym z portali dotyczącym tzw. inteligentnego projektu (koncepcja utrzymująca, że zewnętrzna siła sprawcza wyjaśnia niektóre cechy wszechświata) jeden z autorów napisał13: „It may well be that the public will be forced to protect itself from organized science, as we now protect ourselves from organized crime”. [Być może społeczeństwo zostanie zmuszone do obrony przed zorganizowaną nauką w podobny sposób jak przez zorganizowaną przestępczością].

Punkt zwrotny Otwieranie nauki pokazuje zarówno skalę, jak i typy problemów, z którymi przyjdzie nam się mierzyć, jeśli koncepcja globalnej wioski ma się

udać. Uwagę należy zwrócić na wszystkie trzy aspekty tego procesu, to jest na aspekt prawny, techniczny i społeczny, inaczej naprawianie konsekwencji niektórych zaniedbań zajmie więcej czasu i energii niż rozwiązanie pewnych kwestii już na samym początku. Otwieranie nauki jest punktem zwrotnym w historii cywilizacji a jego pełnych konsekwencji na razie nie potrafimy sobie wyobrazić. Pewną wskazówkę może dać nam budowa i  funkcjonowanie Wielkiego Zderzacza Hadronów, to jest wielkiego akceleratora cząstek położonego na terenach Szwajcarii i  Francji. Jest to jak do tej pory najdoskonalszy przykład skali problemu naukowego, którego rozwiązania możemy się podjąć, jeśli zaczniemy otwarcie współpracować. Problem jest na tyle skomplikowany, że żadna z osób pracujących przy projekcie nie pojmuje całości procesu, który umożliwia rozwiązanie postawionego problemu. Jednakże dzięki kulturze otwartej wymiany informacji jesteśmy coraz bliżej jego rozwiązania. Prawdopodobnie jesteśmy u progu ery, w której będziemy mogli rozwiązywać nie tylko bardzo trudne problemy naukowe, ale także te, które uważaliśmy do tej pory za nierozwiązywalne. Tekst udostępniony na licencji Creative Commons uznanie autorstwa 3.0 (CC BY 3.0).

12 Zob. http://gowers.wordpress.com/2012/01/21/ elsevier-my-part-in-its-downfall/ 13 Zob. http://www.evolutionnews.org/2009/11/climategate_a_word_of_advice_t028671.html – autor tego artykułu jest pracującym zawodowo neurochirurgiem.

143

Część IV NAUKA I SZKOLNICTWO WYŻSZE — ELEMENTY MYŚLENIA STRATEGICZNEGO

Biuletyn PTE nr 2(56), luty 2012

Biuletyn 2/2012  

Luty 2012, Forum Myśli Strategicznej

Biuletyn 2/2012  

Luty 2012, Forum Myśli Strategicznej

Advertisement