Page 132

Część IV NAUKA I SZKOLNICTWO WYŻSZE — ELEMENTY MYŚLENIA STRATEGICZNEGO

powinien być wspierany z uwagi na to, że stanowią one doskonały pomost pomiędzy światem nauki a gospodarką. Tradycyjne przepływy informacji nie spełniają takiej roli jaką spełniały kilkanaście czy kilkadziesiąt tak temu. Schematyczny proces transmisji wiedzy od naukowca do przemysłu a  następnie w  postaci produktu do konsumenta jest już w dużym stopniu nieaktualny. Transmisja wiedzy może nastąpić z pominięciem niektórych ogniw bądź ich innym wykorzystaniem. Kluczowe jest dostrzeżenie niezbędnych zmian i  ich odpowiednie wykorzystanie – otwarty dostęp do treści naukowych jest optymalnym rozwiązaniem. Obok nowych form tworzenia i  wykorzystywania wiedzy otwarty dostęp sprzyja również transmisji wiedzy tradycyjnymi kanałami. Komunikacja pomiędzy nauką a  przemysłem nie odbywa się jedynie na poziomie transferu zamkniętej i wycenionej za pomocą systemu patentowego wiedzy. Istotnym elementem tej interakcji jest dostarczenie wiedzy otwartej, która stanowi podstawę płaszczyzny komunikacji, pomaga rozwiązywać problemy czy bezpośrednio wspiera innowacyjność. Jest to szczególnie istotne w przypadku małych i średnich innowacyjnych przedsiębiorstw. Jak pokazują badania, przeprowadzone m.in. w Danii, dostęp do wiedzy produkowanej w sektorze publicznym jest strategiczny (Haughton i Swan, 2011). W zmiany sposobu produkcji wiedzy wpisuje się również ewolucja metod pracy naukowców. Większa mobilność, współpraca w międzynarodowych grupach badawczych, ponadregionalne i  ponadnarodowe ośrodki badawcze zmuszają do modyfi kacji sposobu myślenie o udostępnianiu wiedzy. Szybkość uczenie się i elastyczność

130

wymagają łatwego i taniego dostępu do nowych treści. Płynność granic, zarówno narodowych, jak i pomiędzy dziedzinami nauki czy instytucjami wymaga nowych form wsparcia producentów wiedzy również w zakresie dostępu do różnorodnych treści. W  tym zakresie otwarty dostęp proponuje najlepsze rozwiązania. Przedstawiony został tu podstawowy kontekst funkcjonowania idei otwartego dostępu do treści naukowych: rozpowszechniania nowych technologii komunikacyjnych, nowych form produkcji wiedzy oraz pojawiających się tendencji do jej prywatyzacji. Korzyści płynące z otwartego dostępu można określić z uwagi na: środowisko naukowe (transparentność myśli naukowej, większa liczba cytowań, lepsza cyrkulacji wiedzy, wpływ na jakość przekazywanych do publicznej wiadomości prac, wspieranie zdecentralizowanych ośrodków rozwoju wiedzy), instytucje naukowe (m.in. wspieranie rozwoju naukowców i nauki, lepsze monitorowanie pracowników i ewaluacji efektów, promocja instytucji), instytucje rządowe finansujące badania (m.in. poszerzenie możliwości wykorzystania wiedzy, skuteczniejsze włączenie wyników do obiegu krajowego i międzynarodowego, lepsze narzędzia do zarządzania i budowania polityki finansowej oraz realizacji misji związanej z promocją wiedzy w  społeczeństwie), gospodarkę (skuteczne włączenie dużego korpusu wiedzy jako podstawy rozwoju przedsiębiorczości i  innowacyjności, wsparcie przedsiębiorstw innowacyjnych, poprawa komunikacji pomiędzy nauką a  przedsiębiorcami). Jak najszybsze wprowadzenie otwartego dostępu do wiedzy zwiększa szanse na pełne jego wykorzystanie.

Biuletyn 2/2012  

Luty 2012, Forum Myśli Strategicznej

Biuletyn 2/2012  

Luty 2012, Forum Myśli Strategicznej

Advertisement