Page 1

15.3

> CriPS > MadagasCOW'12 > Euromax beter bekeken > Strategisch verkeersmodel

Verenigingsperiodiek van Het Gezelschap "Practische Studie"


Mooi werk maak je niet alleen

Ontdek wat onze medewerkers vertellen over werken bij Grontmij via www.werkenbijgrontmij.nl. Op deze site vind je ook ons vacatureaanbod. Grontmij is een toonaangevend internationaal ontwerp-, advies- en managementbureau. Wij leveren adviezen en ingenieursdiensten met betrekking tot de stedelijke en natuurlijke leefomgeving, multimodale mobiliteit, schoon water en energie. Samen met onze klanten en erkende kennisinstituten plannen en realiseren wij duurzame, haalbare oplossingen. Grontmij; planning, connecting, respecting the future.

Grontmij biedt jou een unieke kans. Samen werken aan een betere inrichting van landelijke en/ of stedelijke gebieden. Als professional op een bepaald vakgebied, heb je oog voor de markt en is werken aan multidisciplinaire projecten jouw passie. Jouw collega’s staan jou altijd graag met raad en daad terzijde. Je voelt je dan ook snel thuis bij Grontmij.

Talentontwikkeling en het uitbreiden van groeimogelijkheden voor onze medewerkers zijn strategische doelstellingen. Natuurlijk bieden wij uitstekende arbeidsvoorwaarden. Wil je direct van gedachte wisselen met onze recruiters, bel dan 030-220 79 69 of mail naar recruitment.nl@grontmij.nl.


25

29

32

10

18

> In deze editie 04

Redactioneel

14

Strukton Civiel

29

Deltares

05

Van het bestuur

18

MadagasCOW ‘12

32

IR ‘12

06

Secretarieel

20

Vincent spreekt

34

Van nul tot nu

08

Onderwijs

21

Uit de oude doos

37

Rijkswaterstaat

10

CriPS

22

Poster

42

Symposium 2012

12

Ontstaan van Delft

25

Spoorzone Delft

Kwartaalverslag activiteiten Verslag onderwijszaken ExtraCT bezoekt FL76 Met ExtraCT terug in de tijd

Euromax beter bekeken Van nul tot oude lul

De columnist aan het woord Symposium van de 87e dies Gardens by the bay

Nederlandse dijkenkennis Singapore en Vietnam De eerste periode als student Strategisch verkeersmodel Nederland is af

Licht en ruimte in de tunnel

3


> Redactioneel Lieve lezers, De dagen worden alweer korter en de nachten steeds kouder. De zomervakantie is gepasseerd en de tijd van zon, zee en strand ligt achter ons. Waarschijnlijk zijn er nog tentamens ingekopt tijdens de augustusweken en nu moeten we allemaal weer aan de bak voor de tentamens van de eerste periode. Gelukkig kan al dat de pret niet drukken! Bij Practische Studie zijn al veel activiteiten geweest en de organisatie van de volgende activiteiten zijn vol op gang. Ook is het studentenleven van Delft weer begonnen en hebben alle sport-, muziek- en gezelligheidsverenigingen hun nieuwe leden binnengehaald. Als echte Nederlanders zal het steeds grauwere oktober weer ons niet ervan weerhouden om te presteren en om tegelijkertijd van onze sociale activiteiten te genieten.

komen studentenevenementen zoals een zeer geslaagd COW-weekend aan bod, maar ook worden er onderwerpen zoals de ontwikkelende dijkenkennis in Nederland in de schijnwerpers gezet. Daarnaast zijn we met veel plezier langs een tweede civiel huis gegaan en dus is er weer een nieuwe spetterende versie van CriPS. Natuurlijk is er nog veel meer leesvoer te vinden in dit nummer, heel veel leesplezier en geniet!

Aan het begin van het nieuwe collegejaar hebben een aantal enthousiastelingen zich aangemeld voor onze commissie en zijn ze ondertussen al volwaardig commissielid van de ExtraCT geworden. Bij deze wil ik hen graag feliciteren met hun eerste uitgave van de ExtraCT! Wel hebben we afscheid moeten nemen van onze ExtraCT-veteranen die na vele jaren besloten hebben om het hoofdstuk ‘ExtraCT’ in hun studie dicht te slaan. Jullie allebei succes in jullie verdere studie! Tijdens al de drukte van het begin van het collegejaar zal het een ontspannende bezigheid zijn om eens te kijken wat deze ExtraCT te bieden heeft. Zoals altijd heeft ook dit nummer van ons blad een zeer gevarieerde inhoud. Niet alleen Jaargang 15, nummer 3, november 2011 ExtraCT is een uitgave van Het Gezelschap "Practische Studie", studievereniging van de studenten Civiele Techniek van de Technische Universiteit Delft. ExtraCT verschijnt vier keer per collegejaar en wordt gratis aangeboden aan alle leden van Het Gezelschap "Practische Studie". Uitgever Het Gezlschap "Practische Studie" Stevinweg 1 Postbus 5048 2600 GA Delft tel 015-278 5465 / fax 015-278 1104 Adreswijzigingen Doorgeven bij secretaris-ps@tudelft.nl Redactieadres extract-ps@tudelft.nl Contactpersoon advertenties Wyona Boers

SIMONE DE RIJKE VOORZITTER EXTRACT

Redactie Simone de Rijke (Voorzitter) Joey Asser (Hoofdredacteur) Anke Wetser (Hoofdredacteur) Patricia van der Hulst (Secretaris) Geerten van der Zalm (Het “Orakel”) Sven Hildering (Commissaris promo) Koen Arendsen (Commissaris Lay-out) Steef Janssens (Lid) Koen Rijnen (QQ’er) Morten Slingsby (QQ’er) Drukwerk DeltaHage, 's-Gravenhage Adverteerders Grontmij Rijkswaterstaat Strukton Infraflex Deltares BAM

pag. 2 pag. 11 pag. 24 pag. 36 pag. 40 pag. 44

© Het Gezelschap "Practische Studie" Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.


> Van het bestuur Beste Leden, Het collegejaar is alweer bijna op een kwart. De tentamens staan voor de deur en de meesten van jullie zijn hard bezig om tentamens in te koppen. Voor de eerstejaars moet het dit jaar gebeuren. Tot augustus 2013 heb je de tijd om je BSA in de pocket te krijgen. De faculteit doet zijn best dit haalbaar te maken door halverwege de periode ook tentamens af te nemen. De tweedejaars zullen het begin van hun studie hervatten en eventueel nog openstaande eerstejaarsvakken inkoppen voor die felbegeerde P. Voor de meeste derdejaars wordt het knallen op een andere faculteit de eerste helft van het jaar. Daarna zullen zij op CITG de tanden op elkaar moeten zetten om de harde knip te ontlopen. Terwijl jullie allemaal aan het knallen zijn om de bovenstaande doelen te halen, zijn er een stuk minder mensen op het PS-entresol en in de keuken. De koffie- en pepermunt voorraden hoeven niet om de seconde bijgevuld te worden. Deze rust geeft ons, als bestuur van het 119e verenigingsjaar van Het Gezelschap ‘’Practische Studie’’, de kans om het beleid vol toewijding uit te werken. Vele beleidsvergaderingen en werkavonden verder wordt het tijd om ons beleid af te ronden. Wij zijn trots dit te presenteren in de beleids AV die op 21 november plaats zal vinden. Geheel traditiegetrouw is na de wissel van het bestuur stevig aangepakt door het PS-bestuur van twee jaar geleden.

Uiteraard hebben zij alles uit het COW-hok op het entresol gelegd en andersom. Ook is er het nodige steigerwerk in het bestuurshok geplaatst, wat zonder de juiste tools moeilijk af te breken was. Nadat de grotere spullen terug op zijn plek waren gezet lag er overal spaghetti op de grond wat, door het vele op en neer lopen, was verbrijzeld tot kleine stukken. Gelukkig is het ons in één dag gelukt PS in haar oude glorie te herstellen. Een betere start van ons bestuursjaar hadden wij ons niet kunnen wensen. Nu, een aantal weken later, zijn de commissies al opgestart en staan alle commissieleden klaar om te shinen. Zonder enthousiaste commissieleden is de organisatie van alle activiteiten die PS rijk is onmogelijk. Gelukkig heeft PS hier geen gebrek aan en daarom staat niets ons meer in de weg om het komende jaar vol met leuke activiteiten onvergetelijk te maken. Tot slot mag het volgende niet ongenoemd blijven; ook dit jaar staat de deur van PS weer iedere dag wagenwijd open. Dat wil zeggen dat je voor al je klachten, vragen en ideeën op het gebied van onderwijs of over de vereniging altijd bij ons terecht kan. Schroom dus vooral niet om langs te komen voor een kop koffie, pepermuntje en een babbeltje. Succes met de tentamens! Bij dezen besluit ik.

Koen Rijnen Voorzitter van het gezelschap "Practische Studie"

5


> Secretarieel

Activiteiten van 6 juli tot en met 13 december 6 juli

masteruitreiking De laatste buluitreiking van het collegejaar. 7-30 juli

Intercontinentale reis Dit jaar vlogen rond de 30 studenten met 2 hoogleraren en hun partner naar het oosten om daar in Singapore en Vietnam civiele projecten te bezoeken. Onder andere de aanleg van een Olympisch park in Singapore, een zeedijk aan de kust bij Hanoi en een containerterminal in Ho Chi Minh City. Ook zijn er natuurlijk genoeg culturele uitstapjes gemaakt. 16-19 augustus Civiel ontvangst weekend

Dit jaar zijn we voor het COW uitgeweken naar het pittoreske Bakkeveen. Maar liefst 220 nullen begonnen hun studententijd met veel zon, kennismakingsspelletjes en de legendarische DisCOW! Het was zoals altijd weer fantastisch.

we het opnemen tegen andere studies in de aula. Uit volle borst lieten we met onze liederen de rest weten dat ook civiele techniek dit jaar goed vertegenwoordigd is.

de nieuwe eerstejaars kennismaken met zowel ouderejaars als met de verschillende kroegen die Delft te bieden heeft. 24 september

3 september

opening academisch jaar In de aula werd het jaar geopend. 4 september

Jaarlijkse AV In deze AV evalueerde het 118e bestuur hun jaar en presenteerde het secretarieel, financieel en onderwijs jaarverslag. Het toen nog 119e kandidaatsbestuur wist ook genoeg stemmen te krijgen om zich aankomend bestuur te noemen. Tenslotte werd er nog gestemd over de statuten en huisregels.

btb- en commissie interesse borrel Deze borrel stond in het teken van een aantal activiteiten van PS. Vele commissieleden van afgelopen jaar stonden hier in hun commissiekleding om alle vragen te beantwoorden van geïnteresseerde leden. Ook presenteerde de CiO hun mini-symposium, de WiPSo hun bestemming en werd het thema van het grote civiel feest gepresenteerd. De grootste onthulling van de avond was het jaarboek met het thema Sterk.

13 september

Wissel Av & constitutieborrel ’s Middags werden met de ouders in de zaal, het 118e bestuur gedechargeerd en het 119e bestuur geïnstalleerd. Hier aansluitend volgde de constitutieborrel, dit jaar voor het eerst in tijden buiten. Hier kon het 119e bestuur gefeliciteerd worden onder genot van een drankje. 18 september

20 augustus

start owee Na een barbecue op de faculteit begon de ontvangst van de nullen in Delft. Het begon met de zondagavond op de Beestemarkt, waar leuke bandjes de avond vulden. Maandag mochten

kivi niria borrellezing Deze lezingen stonden in het teken van de Maasvlakte 2. Er was een borrel na afloop in PSOR.

4 oktober

eerstejaars excursie 19 september

kroegentocht Tijdens deze kroegentocht konden

Met de bus gingen de eerstejaars ’s avonds naar de Maeslantkering. Hier kregen ze een kijkje in dit mooie civiele


werk. Ter plekke werd men voorzien van een avondmaaltijd tussen de rondleidingen in.

>> Aankomende activiteiten van 12 november tot 13 december

10-11 OKTOBER

12 NOVEMBER

CIVIEL IN ONTWIKKELING

BTB BORREL

Deze twee dagen staat de kennisexport van de civiele techniek in het licht. Wij denken vaak veel te weten in Nederland zijnde, maar andere landen hebben ook veel kennis in huis. Deze dagen zullen de studenten met behulp van workshops en lezingen zich verdiepen in dit onderwerp.

Deze borrel zal in het teken staan van het aankomende symposium. Het thema zal hier bekend gemaakt worden. Ook is het natuurlijk de Back to Beers borrel. De tentamens zijn hopelijk succesvol afgerond en het is weer tijd met een biertje met je medestudenten.

15 OKTOBER

21 NOVEMBER

COMMISSIE INAUGURATIE

BELEIDS AV

In PSOR werden alle nieuwe commissies ge誰naugureerd bij het bestuur. Daarnaast kon iedereen onder het genot van een biertje elkaar beter leren kennen.

In deze algemene vergadering zal het beleid van het bestuur van het 119e verenigingsjaar gepresenteerd worden. Elke afdeling van de vereniging zal presenteren hoe zij het jaar gaan aanpakken, dus als je interesse hebt in het reilen en zeilen van de vereniging is dit zeker een vergadering om bij te wonen. Elk lid is natuurlijk welkom!

17 OKTOBER

COW REUNIE EN GROOT CIVIEL FEEST Na al een aantal weken op de TU te hebben rondgelopen was het tijd even een avondje terug te gaan naar het COW. De film werd getoond, het smoelenboek uitgereikt en iedereen kon zijn of haar COW verhalen ophalen. Daarna trok iedereen naar de Lorre om in hun beste ProjeCT Bouwkeet outfit een laatste feestje voor de tentamens te bouwen.

locatie een feestje bouwen. Zeker een datum om als commissielid vrij te houden! 13 DECEMBER

SYMPOSIUM CIVIELE TECHNIEK Bijna anderhalf jaar lang werkt de Sympo naar deze dag toe. Alle eerste en tweede jaars studenten zijn vrijgeroosterd om deze dag in het teken van de civiele techniek bij te wonen. Door middel van sprekers en masterclasses zullen de studenten een kijkje krijgen in de toekomst van de Civiele ingenieur. >>

INDESIGN CURSUS

Wederom zal dit jaar weer de jaarlijkse InDesign cursus georganiseerd worden. Een cursus waar elk commissielid zijn voordeel uit kan halen!

28 NOVEMBER-2 DECEMBER

MEXICO 12-2 De MExiCo is al een half jaar bezig met het organiseren van wederom een fantastisch meerdaagse excursie. Dit jaar gaat de reis naar Londen. Onderweg zullen echter al verscheidene projecten bezocht worden. Ook zullen we stoppen in de studentenstad van Engeland, namelijk Brighton. Kortom een leuk uitstapje voor de Civiele student! 6 DECEMBER

COMMISSIE UITJE Op deze donderdag zullen we met alle commissieleden op een geheime

Bron: ExtraCT-redactie

7


> Onderwijs

Door: Annouk Rey en Merijn Stap Commissarissen Onderwijs

Lotte en Vincent hebben zich vorig jaar vol overgave in het onderwijs gestort, maar helaas voor hun is hun tijd op PS afgelopen. Sinds september zijn er twee nieuwe onderwijscommissarissen aangetreden. Wij, Merijn en Annouk, gaan ons komend jaar hard maken voor het onderwijs op civiel. Samen met de jaarcommissies zullen we alle vakken uit de bachelor evalueren zodat jullie zo goed mogelijk onderwijs krijgen. Daarnaast willen we veel aandacht besteden aan de communicatie over onderwijszaken zodat jullie goed voorgelicht zijn over wat je kan verwachten en wat je mogelijkheden zijn. Als je vragen hebt over onderwijs, kom dan vooral even langs aan de PS balie en wie weet kunnen we je wijzer maken. Daarnaast kan je met een klacht altijd bij ons terecht dan gaan wij ermee aan de slag.

BSA 45 Vorig jaar was er minder uitval door het BSA dan het jaar ervoor. 21% van de studenten is uitgevallen. Dit jaar is het BSA verhoogd naar 45 punten. Dit is pittig en daarom willen we alle eerstejaars aanraden er vanaf het begin af aan hard aan te trekken. Je mentoren kunnen met je meedenken over hoe je zaken aan moet pakken, en blijf ook met je mentorgroepje optrekken zodat

je elkaar kan helpen. Als je vragen hebt of tegen problemen oploopt, ga dan naar een van de studieadviseurs (Karel Karsen en Pascal de Smidt). Als je bijzondere omstandigheden hebt die het studeren hinderen, hoe klein ook, ga dan ook gelijk langs de studieadviseur.

Nieuwe vakkenregeling Dit jaar zijn een aantal vakken uit het eerste jaar gecombineerd tot paren om het programma studeerbaarder te maken. Per paar geldt een cijferregeling, waarbinnen cijfers tot op zekere hoogte met elkaar gecompenseerd worden. Het gaat om constructiemechanica 1 en 2, analyse 1 en 3 en lineaire algebra 1 en 2. Kijk voor de precieze regeling per vak op studiegids.tudelft.nl of bij de vakinformatie op Blackboard. Voor ouderejaarsstudenten die (een van) deze vakken nog niet hebben gehaald geldt de regeling niet, voor hun blijven de vakken onafhankelijk van elkaar.

"Onderwijs, daar word je wijzer van."

Harde knip De harde knip wordt strenger nageleefd komend jaar. Ga er dus niet van uit dat je met een paar vakken openstaand al aan je master mag beginnen, ookal heb je van iemand gehoord dat het bij hem wel is goedgekeurd. Plan dus lang van tevoren wanneer je welke vakken wilt halen zodat je alle vakken hebt gehaald voordat je aan je master wil beginnen, en dus niet met ongewenste uitloop zit.

Derdejaarsvakken Om studievertraging te beperken is de ingangseis voor het derdejaarsproject aangepast. Vanaf nu is je propedeuse geen vereiste meer, wel moet je tweedejaarsproject hebben gehaald. De ingangseis voor het bachelor eindwerk blijft P + 80 ECTS. Deze punten moeten in Osiris staan op het moment dat je begint aan je bachelor eindwerk. Tentamenresultaten van het kwartaal ervoor staan over het algemeen pas later in Osiris en tellen dus niet mee.

Nieuw curriculum Op dit moment haalt 20% procent van de studenten aan de TU zijn bachelor binnen 4 jaar. De doelstelling van de TU is dat dit 80% wordt. Om dit te bereiken zijn grote veranderingen in


de opleidingen nodig. Daarom wordt onze bachelor herzien. Er is een werkgroep, waar PS in vertegenwoordigd is, bezig een nieuw curriculum voor de bachelor op te stellen. Het plan is dat dit volgend studiejaar (2013/2014) wordt ingevoerd. Er is nog niets definitief, maar zodra er meer zeker is over het programma en de overgangsregeling houden we jullie op de hoogte. Tot die tijd ligt de conceptversie van het nieuwe curriculum ter inzage bij de PS-balie.

MSc-thesis in het buitenland Donderdag

Vrije minor in het buitenland Double Degree Programma’s zoals NUS en AG

Tentamenbundels Aan de PS-balie kan je tentamenbundels kopen met uitgewerkte tentamens.

1e jaar: Constructiemechanica 1 Analyse 1 2e jaar: Watermanagement Vloeistofmechanica 2 Differentiaalvergelijkingen Schakeljaar: Lineair 1

Dit kwartaal hebben we voor jullie beschikbaar:

Study abroad voorlichting Van 12 t/m 15 november zijn de Study Abroad voorlichtingen. Elke lunchpauze is er in zaal E een voorlichting waarin een ander soort buitenlandervaring wordt toegelicht. Daarnaast is er een informatiemarkt. Het programma is als volgt: Maandag

Studeren in het buitenland Uitwisselingsprogramma’s binnen en buiten de EU, zoals Erasmus en Athens Dinsdag

Stage in het buitenland Woensdag

MSc-project in het buitenland

9


> CriPS Na het succes van de voorgaande editie van CriPS zijn we voor dit nummer als ExtraCT weer op pad geweest en in nog een Civiel mannenhuis beland. De 3e jaars bewoners zijn een dynamisch stel waarvan het grootste deel actieve PS’ers zijn. Ben je benieuwd naar het leven hier aan de FL76, het huis met alle luxe die een student maar kan wensen? Als ExtraCT hebben we voor jou alle details uit weten te lichten! SPORTIEFST

DOOR: SIMONE DE RIJKE EN PATRICIA VAN DER HULST

HUISIT

EM

Zonneb r

illen, he tzelfde model maar in verschil lende k leuren

Yorick en Bob

BEWONER

S

Erik Vossena ar AKA “E” Yorick Ligth art AKA “Lam pje” Liang Wang AKA “Wang” Bob Metz AK A “Metzzie”

NTEN STUDIEPU E T S E e E M ten de meest

et 117 pun Erik heeft m t hem in zijn , de rest volg n te n u p ie d stu staties eft studiepre tr e b at w g kielzo

EETGEWOONTES We eten eigenlijk altijd vers en alle Knorr-pakken zijn ondertussen al 80 keer uitgeprobeerd. Liang is een vleesmonster, vooral frikadellen kunnen op elk tijdstip van de dag in de frituur liggen.

ABONNEMENT Het huis heeft geen abonnement maar voor de tijd in het kleine kamertje liggen toch 6 Donald Ducks die “We al 80 keer uitgespeeld hebben. ” vertelt Bob.

DE FRUSTRATIES VAN VRIENDINNETJES De WC in het huis is voor Erik zijn vriendinnetje de grootste frustratie. Ook was het nachtelijke bedspringen van huisgenootjes niet haar favoriete activiteit.

GROOTSTE SLODDERVOS

KOELKAST Bier is niet onopvallend aanwezig. Hun favoriete bieren zijn goedkoop bier, Hertog Jan en Heineken. Verder kan je in geen mogelijkheid de enorme hoeveelheid sauzen missen

Unaniem: Bob. Hoewel Liang er ook wat van kan en Yorick pakken limonade bewaart op de vloer in zijn kamer.

BIER

KR

ATT We z ENM ijn va UUR n pla muu n r aan om e b en i erkra spare tten o n. Va p te n dat we g geld ezam gaan enlijk kope een h n. Er uisun ligt n euro it u al zek aan k e ratte r 2 0 0 n, ve over rzam het ja eld ar he en.

HET AN A E FST IS A A G HU e dubbele

d mer, ar ’s onka e tuin wa o w illd De en d gech s n n o e k rd bal n wo ed rs ka e becu m r a zo b e en g

VASTE HUISACTIVITEITEN We gaan wel eens stappen in Den Haag of Rotterdam, maar we gaan als huis ook af en toe naar het casino. Met roulette en blackjack wordt af en toe flinke winst gemaakt. Er zijn ambities voor een legendarisch huisfeest maar voorlopig is het nog gebleven bij spontane borrels en feestjes die het huis ook al aardig vullen.

IRRITATIES Liang laat altijd zijn bord met eten op tafel staan.

DOORNROOSJE De grootste slaapkop is Liang, ook in de witte week is van 11 tot 11 slapen geen apart fenomeen.


CD0209VV001

Rijkswaterstaat verbindt! Bij Rijkswaterstaat werken we aan verbindingen. Over weg en water. Met de politiek, met aannemers en (vaar) weggebruikers. Tussen maatschappelijke dilemma’s en eectieve oplossingen. En natuurlijk met onze medewerkers, want verbinden begint bij je eigen mensen. Kijk op www.rijkswaterstaat.nl naar de uitdagende projecten die we op dit moment uitvoeren op weg en water. Meer informatie www.rijkswaterstaat.nl of bel 0800 - 8002 (ma t/m zo 06.00 - 22.30 uur, gratis)

3


> Het ontstaan van Delft

Met ExtraCT terug in de tijd In dit derde deel van Terug in de tijd bekijken we de historie van de stad waar onze universiteit staat: Delft. Waarom is Delft ooit ontstaan en wat zijn de belangrijkste hoogtepunten? We halen wat opvallende punten uit de historie. DOOR: STEEF JANSSENS

HET BEGIN Graaf Willem II verleent in 1246 stadsrechten aan de nederzetting Delft, die daarmee formeel een stad wordt en zelfbestuur krijgt. De stad mag vanaf dat moment zelf recht spreken, bepaalde accijnzen en belastingen innen en een omwalling aanleggen. Delft was in 1246 nog klein, maar ontwikkelde zich wel snel. De nederzetting was ontstaan in de elfde eeuw langs een gegraven waterloop, een zogenaamde delf. Aan die gegraven waterlopen dankt de stad ook haar naam. De bloei kwam al snel van de grond, de nederzetting was een belangrijk handelscentrum, onder meer door de aanwezigheid van een graaflijk hof.

WATER Het gebied met stadsrechten werd nog enige malen uitgebreid, voor de laatste keer in 1355. Tot dat moment waren het slechts enkele buurten binnen het centrum die de stadsrechten bezaten. De toen ontstane omvang bleef tot ver in de negentiende eeuw bestaan. Bebouwing buiten de omwalling bleef beperkt tot enige bebouwing langs de

uitvalswegen, zoals langs bijvoorbeeld de Buitenwatersloot. Het grachtenstelsel en het stratenpatroon zoals we dat nu kennen

"Er waren ook genoeg rampen" was in 1355 al in hoofdzaak aanwezig. De stad had wel een ander uiterlijk, maar bijvoorbeeld een karakteristiek

gebouw als de Oude Kerk was toen al aanwezig. Ook de toren daarvan was rond die tijd al verzakt. Een zeer belangrijke economische impuls voor Delft was de aanleg van de Delfshavensche Schie vanaf 1389, waardoor het transport van allerlei goederen beter kon plaatsvinden. De Schie was een verbreding van een al bestaand kanaal. Bij de monding van de Schie in de Maas werd de zeehaven Delfshaven aangelegd. Ten noorden van Delft ligt de Vliet, die de verbinding vormt met Den Haag en uiteindelijk Leiden, wat in die tijd een zeer belangrijk handelscentrum was.

VOORSPOED De economische voorspoed bleef lange tijd voortduren en zo was Delft tot in de zeventiende eeuw een van de grootste steden van het graafschap Holland. Hoogtepunten waren er vanaf begin 1600, toen de VOC een kamer oprichtte in Delft. Handel beleefde hoogtijdagen en het Delftse aardewerk kon op deze manier wereldfaam verwerven. Lang hield de grote welvaart echter geen stand, al vanaf het rampjaar 1672


begon de Delftse economie in elkaar te zakken en stagneerde de groei van de stad. De omliggende steden werden alsmaar groter, terwijl Delft een provinciestad werd.

ORANJE De band met de oranjes is natuurlijk ook een bekende eigenschap van Delft. Al eeuwenlang worden er leden van de koninklijke familie bijgezet in de grafkelder in de Nieuwe Kerk. Die band met de stad is ontstaan in de tachtigjarige oorlog, toen Willem van Oranje noodgedwongen was BEGRAFENIS VAN WILLEM VAN ORANJE

de Nieuwe Kerk daarvan de oorzaak. De volgende ramp vond plaats in 1654, toen het kruithuis ontplofte en daardoor wederom een groot deel van de bebouwing verloren ging. Sinds de opbouw na 1654 is er aan het aangezicht van de binnenstad echter weinig meer veranderd.

NEGENTIENDE EEUW

vertrokken uit Breda, tot dan toe de residentie van de familie. Die stad was toen bezet door de Spanjaarden. Willem trok in in een Delfts klooster, het huidige Prinsenhof. Toen hij daar in 1584 door Balthasar Gerards was doodgeschoten, werd hij begraven in de Nieuwe Kerk.

RAMPEN Echte rampen waren er ook, al moeten we daarvoor ver terug in de tijd. Ze waren echter bepalend voor het aangezicht van de stad. De eerste ramp was de grote stadsbrand van 1536, waarbij een groot deel van de belangrijkste bebouwing van de stad verwoest werd. Vermoedelijk was blikseminslag in de toren van

Een nieuwe impuls voor de economie vormde de aanleg van het spoor in 1847, waardoor zich langzaam maar zeker weer grotere bedrijven in Delft gingen vestigen. De belangrijkste stap echter was gezet in 1842, toen de Koninklijke Akademie werd opgericht, ter opleiding van ingenieurs. De eerste vestigingsplaats was aan de Oude Delft 95, later verhuisde de Technische Hogeschool naar haar huidige locatie. Met de oprichting van TNO in 1932 kon Delft een echte kennisstad worden. Delft ontleent haar bestaansrecht voor een deel aan het bestaan van de TU (zo genoemd sinds 1986), het is bijvoorbeeld ook de grootste werkgever van de stad. Met dit artikel is een klein tipje van de boeiende geschiedenis van Delft opgelicht.

13


> Euromax beter bekeken Veranderende contractvormen uitdagingen bij ingenieursbureau

leiden

tot

nieuwe

Door: ir. J. Schrader, senior adviseur wegbouwkunde Unihorn bv

Unihorn Unihorn maakt deel uit van Ooms Civiel, een specialist op het gebied van wegenbouw en asfalt. Bij Unihorn zijn ongeveer 40 werknemers werkzaam, waaronder een zestal afgestudeerden aan de faculteit Civiele Techniek. Unihorn richt zich met name op de infrastructuur, wat wel blijkt uit het feit dat vijf van de zes ingenieurs zijn afgestudeerd bij de (toenmalige) vakgroep Wegbouwkunde, terwijl de zesde ingenieur zijn studie heeft afgerond bij de (toenmalige) vakgroep Planning, Ontwerpen en Organisatie (POO). Unihorn heeft ook een uitgebreide milieuafdeling, die zich naast de civieltechnische projecten tevens richt op de milieuaspecten die optreden bij de projectontwikkeling en de aan- en verkoop van terreinen. In het kader van CROW publicatie 210 “Richtlijn omgaan met vrijkomend asfalt - aandacht voor de teerproblematiek” heeft Unihorn een eigen geaccrediteerd asfaltlaboratorium. De overige kernactiviteiten van Unihorn worden gevormd door het ontwerp van nieuwe infrastructuur (van het bestek tot en met de realisatiefase), het beheren van bestaande infrastructuur en landmeten.

Grootschalige aanbestedingsprojecten Samen met Ooms Civiel en Strukton Civiel is Unihorn direct betrokken (geweest) bij de grootschalige aanbestedingsprojecten die momenteel in de markt gezet worden, zoals de tenders voor de aanpassingen van het snelwegennet rondom Schiphol, Amsterdam en Almere (SAA) en de diverse tenders voor verhardingen en containerterminals op Maasvlakte II.

Door de toename van D&C en DBF(M) contracten raakt Unihorn veel vaker betrokken in de aanbestedingsfase van deze projecten. De eerste aanzet van deze verschuiving heeft al eind vorige eeuw plaatsgevonden met de aanbesteding van de Polderbaan bij Schiphol. Bij dit ontwerp is gebruik gemaakt van het door de sectie Constructiemechanica ontwikkelde eindige elementenprogramma CAPA-3D. Ook de als laatste gebouwde containerterminal op de (oude) Maasvlakte is gedeeltelijk via DC(M) aanbesteed. Op de extra werkzaamheden die het ontwerp van deze Euromax containerterminal door aanbesteding via DC(M) voor Unihorn heeft opgeleverd wordt verderop in dit artikel nader ingegaan. Naast het bijstaan van de aannemer tijdens een tender, kan Unihorn ook de opdrachtgever van dienst zijn door bijvoorbeeld het uitvoeren van areaalonderzoeken en toestandsonderzoeken. Hierbij wordt de huidige staat en kwaliteit van de wegverharding volledig vastgelegd en de resultaten van deze onderzoeken vormen bij de nieuwe contractvormen de uitgangspunten voor de tenderfase. Momenteel voert Unihorn dergelijke onderzoeken uit op de A27 tussen knooppunt Hooipolder en aansluiting Houten, op de N18 Varsseveld – Enschede, op de A12 tussen Zevenaar en knooppunt Oud-Dijk en op de A15 tussen de knooppunten Valburg en Oud Broeken. In het verleden heeft Unihorn dit soort areaal- en toestandsonderzoeken onder meer uitgevoerd op de A4 Rijswijk - Delft, op de A4 en A20 ter hoogte van en op knooppunt Kethelplein en op diverse

rijkswegen in Oost-Nederland. Ook stelt Unihorn al jaren Meerjarenplanningen op voor het verhardingsonderhoud (MJPV) voor Rijkswaterstaat.

Euromax Containerterminalnader toegelicht De Euromax Containerterminal werd aanbesteed als een regulier RAW-bestek met een DCM-component. Bij een RAW-bestek levert de opdrachtgever een kant en klare oplossing, die door de aannemer geprijsd moet worden. Bij DCM moet de aannemer zelf een oplossing aanleveren en de kwaliteit van deze oplossing vormt ook een deel van de gunning. De DCM-component was bij deze aanbesteding aanwezig voor het ontwerp van het AGV-gebied. In het AGV-gebied rijden Automatic Guided Vehicles (AGV’s) en het betreft het laad- en losgebied van containerschepen waar de containers door de AGV’s van het schip naar het tijdelijke opstelgebied (stack) en vice versa wordt vervoerd (zie foto 1 en 2). Tijdens de tenderfase bleek het toepassen van een asfaltverharding op een uit zandcementstabilisatie bestaande fundering te leiden tot de meest ideale verhardingsconstructie. Hierbij diende aan de bovenlaag van de asfaltverharding een cementslurry te moeten worden toegevoegd, zodat er een zogenaamde combinatiedeklaag ontstaat. De combinatiedeklaag is veel beter bestand tegen de zware wiellasten die op het AGV-gebied aanwezig zullen zijn. Bovendien bleek het noodzakelijk om polymeergemodificeerd bitumen aan


•voorkomen van scheurdoorslag vanuit de fundering (zowel veroorzaakt door horizontale temperatuurbewegingen in de fundering als verticale bewegingen door het verkeer); •mogelijkheid bieden tot herhaalde stuik op de fundering en het onderliggende zandbed gedurende de ontwerplevensduur van 20 jaar; •analyse van de invloed en de gevolgen van de spreiding van de voorgeschreven laagdiktes en mechanische eigenschappen van de diverse materialen in de praktijk (de zogenoemde statistische risicobenadering).

Foto 1: Tijdelijke opstelgebied

het asfalt toe te voegen; dit zijn bitumen waaraan een bepaalde hoeveelheid polymeer (kunststof ) is toegevoegd. Het asfalt vertoont hierdoor onder meer een beter vermoeiingsgedrag, is minder gevoelig voor spoorvorming en bezit deze materiaaleigenschappen over een groter temperatuurinterval, zodat de uiteindelijke levensduur van het asfalt verlengd en de homogeniteit sterk verbeterd wordt. Bovenstaande extra materiaaleisen waren noodzakelijk omdat de met containers beladen AGV’s een veel

zwaardere belasting vormen voor de verharding dan het reguliere (snel) wegverkeer. Hierbij speelt ook mee dat de AGV’s computergestuurd rijden en de vetergang van de voertuigen daardoor tot een minimum beperkt is. De belangrijkste ontwerpaspecten van de verhardingsconstructie betroffen: •voorkomen van wilde scheurvorming in de (combinatie)deklaag; •voorkomen van vermoeiing in alle verhardingslagen;

Bovenstaande ontwerpaspecten vormden input-parameters voor de theoretische analyse die als eerste is uitgevoerd. Hiervoor is onder meer gebruik gemaakt van het eindige elementenprogramma CAPA-3D (zie figuur 3). Uit de theoretische analyseresultaten volgden de meest gevoelige materiaalparameters, die vervolgens in het wegenbouwlaboratorium van Ooms R&D als input dienden om de te gebruiken materialen te optimaliseren. Hieruit volgden (nieuwe) praktijkwaarden voor de materiaaleigenschappen die vervolgens weer in de theoretische analysemodellen werden ingevoerd. Op deze iteratieve wijze zijn de uiteindelijk te gebruiken verhardingsmaterialen geoptimaliseerd. Ook bleek bijvoorbeeld dat het aanbrengen van een regelmatig scheurenpatroon in de zandcementstabilisatie door het vooraf kerven van de zandcementstabilisatie, een grote positieve invloed had op de voorspelbaarheid van het temperatuursafhankelijk gedrag van de verhardingsconstructie. Hierdoor behoorde een verdere optimalisatie van de verhardingsconstructie tot de mogelijkheden.

foto 2: laad- en losgebied

15


Aan de hand van de statistische risicobenadering zijn vervolgens uitvoeringsprotocollen opgesteld met afdoende maatregelen die toegepast moesten worden indien afgeweken werd van de voorgeschreven laagdiktes en materiaaleigenschappen. Voor deze protocollen was ook de afkeurlimiet bepaald: de grens waaronder het materiaal niet meer voldeed, afgevoerd en opnieuw aangebracht zou moeten worden. Ter verificatie werden gedurende de uitvoering op zeer regelmatige wijze de volgende materiaalparameters bepaald en beoordeeld: •buigtreksterktes boorkernen combinatiedeklaag; •samenstelling en verdichtingsgraad asfaltmengsels; •constantheid bitumenkwaliteit; •druksterktes zandcementstabilisatie; •laagdiktes; •verdichtingsgraad zandbed; •valgewichtdeflectiemetingen (200 kN lastgrootte); •analyses draagkrachtverificatie met invoerparameters verkregen in het laboratorium op proefstukken uit gerealiseerd werk.

De hierboven beschreven werkwijze heeft voor de aanleg van de Euromax containerterminal geleid tot de volgende product- en procesinnovaties: •wijze van verdichting van de zandbaan; • kerftechnieken zandcement; •hechting (mate van wrijving) asfaltzandcement; •gebruik naadverwarmer in asfaltonderlagen; •gebruik CT-scans voor mengseloptimalisatie combi-ZOAB; •omgang met discontinuïteiten in combinatiedeklaag; •uitvoeringsmethoden; •statistische analyses laagdiktes en materiaaleigenschappen; •beoordelingsmethodiek draagvermogen; •snel uit te voeren reparatietechnieken (onverwachtse zetting). Unihorn en Ooms zijn uiteindelijk in staat gebleken om een hoogwaardige asfaltverharding te ontwikkelen die geschikt én kosteneffectief is voor containerterminals ten opzichte van de reguliere oplossingen met (doorgaand gewapende) betonverhardingen en/of betonklinkers. Het onderhoudsbewust ontwerpen en bouwen is hierbij

Achtergrond Ooms Civiel werkt als specialist op het gebied van wegenbouw en asfalt. Niet alleen in thuisbasis Noord-Holland waar Ooms goede relaties onderhoudt met regionale opdrachtgevers voor werk en onderhoudscontracten, maar ook landelijk. Met ruim 350 medewerkers, vier gespecialiseerde werkmaatschappijen en een eigen Research & Development afdeling die tot de top van Nederland behoort, geeft Ooms invulling aan elke vraag in de wereld van infra en consultancy. Met als motto: geen wegenbouwprobleem is onoplosbaar. Als onderdeel van Strukton Civiel (sinds 2012) behoort Ooms Civiel tot een organisatie die tot de top 5 in de infrabranche van Nederland behoort. Die schaalvergroting betekent een inhoudelijke verruiming van mogelijkheden: met de vele zustermaatschappijen wisselt Ooms kennis en ervaringen uit, en vullen zij elkaar aan waar nodig. Dat is in het voordeel van opdrachtgevers die binnen één organisatie verzekerd zijn van op elkaar afgestemde disciplines. Alles onder een dak. toegepast en dit werd lonend doordat bij de nieuwe contractvormen de ‘M’ (Maintain) een factor van belang is geworden. Het hele proces rondom de ontwikkeling van de Euromax containerterminal is een schoolvoorbeeld van de extra mogelijkheden die door de nieuwe contractvormen zijn ontstaan voor aan aannemers gerelateerde adviesbureaus in het algemeen en voor Unihorn en Ooms Civiel en Strukton Civiel in het bijzonder.

figuur 3: 3D-model asfalt


> Fotopagina COW‘12

17


> MadagasCOW ‘12 Door: Vincent van der sleen

Hoe was het COW? Een vraag die niet makkelijk te beantwoorden is. Vraag het een willekeurige civieler, en de woorden mooi en bravo worden al snel geuit. Hier nemen we echter geen genoegen mee. Nee, wij willen natuurlijk diepgang. Mocht je geen diepgang zoeken, dan verwijs ik je graag door naar de fotopagina. Naast bravo en mooi zijn er dankzij een geweldige COWmera (Jelle en Jelmer) sinds dit jaar ook …PUMP, …BUDDY en …CHU bijgekomen. Zelfs op een vroege maandagochtend galmden deze klanken nog keihard door de aula. De trommelende kunstzinnigen van de overkant konden alleen maar toehoren. Ja, wie nu nog steeds een Wieger voorbij ziet komen, leeft toch echt in het verleden. Er zijn veel manieren waarop je een COW kan meemaken. Ook dit jaar waren er weer enige mensen aanwezig die op grootse wijze hun lustrum-COW hebben kunnen vieren. Voor onze lezers die onbekend zijn met de term lustrum; Deze mensen maakten dit jaar alweer voor de 5e keer in hun leven het COW mee. Hoe vonden zij het COW? Of beter gezegd,

hoe vonden zij COW ’12 vergeleken met COW ’11, COW ’10, COW ’09 en COW ’08?

"Je had erbij moeten zijn" Hun eerste keer zal ongetwijfeld als nul geweest zijn. Je laat je meeslepen door alles wat er gebeurt, en het weekend is eigenlijk al voorbij voor je het door hebt. Gesprekken gaan voornamelijk

over de OWEE, en eigenlijk bedenk je je pas later dat het COW eigenlijk toch ook heel leuk was. Aangezien de hele bedoeling van het COW is om de nul een leuke introductie te geven in PS, de studie en het studentenleven, hoop ik dat ik veel van de nullen van dit jaar over 4 jaar ook hun lustrum-COW zie vieren. De tweede keer is vaak als mentor. U kent het wel: Mentoren zijn … (hé, dat rijmt net niet). Helaas ben ik zelf nooit een mentor geweest, dus ik kan helaas niet verhalen over hoe het is om een schoonmaakshift te hebben, te helpen met opbouwen, afbreken, naar de COWcie te luisteren, braaf te zijn en bovenal het goede voorbeeld te geven voor de onschuldige nullen waar je de verantwoordelijkheid over hebt. Het moge wel duidelijk zijn dat mentoren een erg serieuze taak binnen het COW hebben, en ik wil graag de mentoren nogmaals bedanken voor hun medewerking! Voordat ik het lijstje verder afwerk en de lezers definitief ga verliezen aan de fotopagina, wil ik een klein verhaal vertellen als intermezzo. Je maakt


de gekste dingen mee in de vroege uurtjes van de dag. Als je een bar aan het uitspelen bent bijvoorbeeld; ofwel je vermaakt je kostelijk door naar dronken mensen te kijken, of je vermaakt je kostelijk door de show van je leven te geven aan een willekeurige verzameling mensen. Zo moest onze COWmera op een vrijdagochtend om een uurtje of 7 opstaan om de lieve nullen op te halen bij station Zwolle. Echter een van de COWmera was nog geen half uur daarvoor gespot in de disCOW, met een tandenborstel in zijn mond. Sterker nog, hij was rondjes aan het rennen, terwijl hij achtervolgt werd door een niet nader te noemen columnist van dit blad. En waarom dit gebeurde? Dat kan ik helaas niet vertellen, je had erbij moeten zijn. Dat wordt het motto in het derde jaar: Je had erbij moeten zijn. Excuses om naar het COW te mogen heb je niet meer, tenzij je (toevallig) COWcie, medewerker of aankomend bestuur bent. Dit jaar heb ik het COW mee mogen maken als COWcie. Twee weken van tevoren zat de COWcie al op PS hun zomervakantie op te offeren om ook dit jaar het COW weer

tot een daverend succes te maken. Met een nieuwe locatie (Bakkeveen, nu nog noordelijker, nu nog COWder) zorgde voor wat logistieke uitdagingen waarbij de kunst van het virtueel bedden sjouwen al snel onder de

zowat een meteoroloog zijn om daar in te mogen.

knie was - twee weken later kon deze gedachte-oefening ook daadwerkelijk uitgevoerd worden. Het werk dat de COWcie in deze periode heeft verzet is niet gering, en menig wrok wordt ook nog steeds gekoesterd. Om daad bij woord te zetten wil ik even wat negatieve PR voor Duinrell publiceren. Ga nooit in de rodelbaan! Dat ding zuigt, en je moet

COWsteel een beetje tosti’s te eten en rijdt waarschijnlijk zondagochtend met je pas gewassen Range Rover weer terug omdat je dat opruimen de afgelopen 3 jaar al helemaal uitgespeeld hebt. Een beetje kletsen met oude bekenden, en terwijl je eigen COW toch verreweg het beste was, zie je dat dit COW wederom een daverend succes was. Ook dit jaar hebben de oude lullen achter de schermen met hun ervaring de COWcie vaak uit de brand geholpen, daarvoor jullie ook bedankt!

Wat doe je eigenlijk op het COW in je 4e of 5e jaar? Je bent ondertussen een oude lul, hangt de hele dag op het

Hoe was het COW? Voor mij was het COW wederom geweldig. Volgend jaar ben ik op het COWsteel te vinden voor mijn 5e editie, en ik nodig de lezer graag uit om dit lustrumjaar met mij en vele anderen te vieren. Want dat COWcie ’13 het volgend jaar weer net zo geweldig maakt, daar heb ik alle vertrouwen in. Teije, Nova, Reinier, Jeroen, Roos, Lennart, Iris en Yorick, bedankt!

19


> Vincent spreekt Door: Vincent van der sleen Extract columnist

Op 12 oktober 2006 bracht Al Gore de film “An Inconvenient Truth” uit. Het is een titel die zich heerlijk ongemakkelijk laat vertalen tot “Een Ongemakkelijke Waarheid” of zelfs nog beter in het Duits: “Ein Unbequeme Wahrheid”. Voor zij die Inglourious Basterds kennen; stel u even voor dat Brad Pitt zijn hand aan dit woord waagt. Ein Oenboekuwaeme Warhuid. Ariervurdurci. Zes jaar geleden al dat klimaatverandering een hot topic werd. De eerste hybride auto’s volgden snel en kikkers over de hele wereld werden in middelbare scheikundelabs op gasbranders gezet. Een beetje referentieonderzoek moest tenslotte gedaan worden, want wat nou als niet alles in die film klopte? Helaas zullen de kikkers dit niet overleefd hebben, maar er bleken al snel veel gaten en cirkelredenaties in de film te zitten. Tegenonderzoeken die dik gesponsord werden door de olie-industrieën en de Koch dynastie schoten opeens als paddenstoelen uit de grond. De media, weer gesponsord door diezelfde megalomane miljardairs, wilden dit maar al te graag oppikken om Al Gore tot leugenaar uit te maken.

"Hoe kan ik dat ooit weer goedmaken? De gevolgen hiervan zijn tot op de dag van vandaag nog te merken. Het beeld bestaat dat wetenschappers het nog steeds niet eens zijn over het vraagstuk “Warmt de aarde op en is dit door

menselijk toedoen?” Ik moet u helaas mededelen dat ja, de aarde opwarmt en ja, dit komt door de mens. Door ons. Sterker nog, het is uw persoonlijke schuld. Of nee, dat zeg ik verkeerd. Het is makkelijk om anderen ergens de schuld van te geven. Je schuift dan niet alleen je schuld, maar ook je verantwoordelijkheid af. En dat moet juist niet met deze kwestie, dus laat ik het anders zeggen: Het is mijn schuld. Ik, de persoon die nota bene in hetzelfde jaar 2006 tot Time’s Person of the Year werd gekroond, heb dat gedaan. Hoe kan ik dat ooit weer goedmaken? Waar ging ik fout? En dat is precies wat wetenschappers dus ook niet weten. De klimaatverandering heeft wel een menselijke oorzaak, maar wat dan precies? Is het de koolstofdioxide uitstoot? Is het de methaan die onze veeteelt uitschijt? De ijskappen die kleiner worden, en dus minder zonlicht weerkaatsen? De bossen die verdwijnen? Op het gebied van klimaatverandering is dat op dit moment de grote vraag: Wat zijn de factoren die meetellen in de klimaatverandering, en hoe zwaar wegen ze mee? Klein voorbeeld: CO2 is een zogenaamde aerosol, een klein stofdeeltje. Deze stofdeeltjes zijn een soort katalysator voor waterdamp. De waterdampdruppels clusteren zich samen rond de aerosol en voila, je hebt een wolk. En wat blijkt: wolken zijn enorm goed in het reflecteren van direct zonlicht, wat leidt tot afkoeling dit is je misschien wel eens opgevallen op een bewolkte dag.

Dit leidt tot veel discussie in de beroepssferen. Mocht je ooit met twee klimatologen een zebrapad oversteken, zeg dan eens voor de grap “Ik geloof dat de invloed van wolken het CO2 effect compenseert”. Pak een stoeltje, wat vrienden en popcorn erbij en leg een wedje wie van de twee als eerst geschept gaat worden door een ongeduldige automobilist. Zelf wil ik een andere vraag stellen. De aarde warmt op en het klimaat verandert, maar van de precieze gevolgen snappen we nog weinig. Waarom zou dit perse een slechte verandering zijn? Is over 20 jaar de Sahara niet opeens een groen akkerlandschap? Is Nederland dan niet een idyllische eilandengroep waar de gemiddelde temperatuur rond de 25 graden ligt? En hoe doen we dat dan met onze infrastructuur? Dat lijkt me pas een mooie uitdaging voor de toekomstige civiel ingenieur!


>OnderUit de oude doos de titel - met eventuele subtitel - van een mooi stuk komt natuurlijk een inleiding. Achterin deze extract staat een mooi stuk over het symposium van 2012. Al denkende in het kader van het symposium was de onderstaande uitnodiging toch het perfecte stuk voor deze editie van “ Uit de oude doos� . Deze uitnodiging werdt tijdens de 87e dies verspreid, in de tijd dat de TU Delft nog de Technische Hogeschool Delft heette. Wat een vergaande geschiedenis kennen wij hier op Practische Studie!

21


Supertree Grove, Gardens by the Bay

Locatie: Singapore Hoogte: 25-50 meter Bouwjaar: 2012

3


Complexe projecten, op uitdagende locaties

In de wereld van Strukton Civiel werk je aan innovatieve oplossingen en projecten, binnen nieuwe manieren van samenwerking. Met veel vrijheid en ruimte om je talent en je drive te laten zien. Uiteraard gesteund door collega’s waarop je kunt vertrouwen. Voel je de passie bij de grote infrastucturele werken die Nederland vormgeven? Kijk dan eens voor de opleidings- en carrièremogelijkheden op werkenbijstrukton.nl


> Het nieuwe station Delft

oogt licht en ruim In 2015 stappen treinreizigers die Delft aandoen ondergronds uit. Via een gloednieuw station vinden ze hun weg naar fiets, bus, tram, stadskantoor en buitenwereld. Hoe ziet het er straks uit? Wat staat hen te wachten? Paul Tempels, bouwbegeleider van Spoorzone Delft, en Barry van Wijk, projectmanager van Strukton Bouw, vertellen wat de afbouw van de perrons, de mezzanine en de fietsenstalling met zich meebrengt. Door: Spoorzonde Delft

Het perron in de spoortunnel kun je op twee locaties verlaten. De centrale uitgang leidt naar de stationshal. De uitgang aan de zuidzijde van het perron biedt toegang tot de één laag hoger gelegen fietsenstalling. Welke het ook wordt, zodra je de trein verlaat, betreed je een grijs-witte terrazzo vloer. Vier meter hoger blinkt een plafond van aluminium lamellen. De wanden

van de tunnel zijn afgewerkt met grijskleurig geluiddempend materiaal. Hoe dichter je de centrale uitgang nadert, hoe meer daglicht naar binnen valt.

Licht in de tunnel Drie wegen leiden naar boven: trap, roltrap en lift. Paul Tempels wijst op een visualisatie. “Alle balustrades

aan weerszijden van de trappen en roltrappen en langs de trapgaten zijn van glas, net als de liftschacht.” De gekozen materialen zorgen ervoor dat het station zowel ondergronds als naar boven toe ruim en licht oogt. Daglicht dringt naar beneden door vanuit de ruimte die zich direct boven de perrons bevindt: de mezzanine. Deze tussenruimte is ontworpen als een

Het stationsgebied met uitzicht naar de zuidelijke toerit van de tunnel. Bron: Tilleman Fotografie

25


functioneel. Ze helpen het geluid te dempen en komen zo de akoestische kwaliteit op het perron ten goede.”

De mezzanine met toegang tot de fietsenstalling, perrons, de stationshal en het busplein. Bron: Benthem Crouwel Architekten

transparante vide, met een gevel van glas in een stalen frame. De mezzanine biedt toegang tot de fietsenstalling (gelijkvloers) en de hoger gelegen stationshal (maaiveld). Een glazen vloer vormt een overgang tussen de vloer van de mezzanine en die van de fietsenstalling. Aangezien de wanden en het dak van de overkoepelende stationshal geheel van glas zijn, reikt daglicht gemakkelijk door deze glazen vloer heen tot aan de perrons. Tempels: “Twee lagen onder het maaiveld zorgen daglicht én kunstlicht voor licht op het perron.” Hebben reizigers via de trappen de mezzanine bereikt, dan lopen zij door de tourniquets – de toegangspoortjes – zo de fietsenstalling in. Vanuit de stalling rijden fietsers eenvoudig over een glooiend fietspad omhoog en komen zo op straatniveau. Reizigers die in de fietsenstalling niets te zoeken hebben, verlaten de mezzanine via de roltrap of de lift en komen in de stationshal terecht. Van hieruit lopen zij het stadskantoor in of naar buiten toe. Op het Stationsplein staan bussen klaar. Een voetgangersbrug over de Westsingel leidt naar het stadscentrum.

Glas, glas, glas Tot dusver de toekomst. Aan de ruwbouw van de tunnel en de fietsenstalling wordt gewerkt. Het geheel wordt casco opgeleverd, waarna

de afbouw in september 2013 van start gaat. Strukton Bouw is hiervoor in de arm genomen. “Het afwerkingsniveau is hoog voor een station”, stelt Barry van Wijk, projectleider namens Strukton. “Niet alleen wat betreft materialen en maatvoering, het ontwerp is

Centraal in de afbouw staan de glazen constructies op verschillende lagen. Van Wijk: “Op de bouwplaats kun je de sparing in de ruwbouw zien die deels is vrijgelaten voor de glazen vloer op maaiveldniveau, dus op gelijke hoogte met het busstation. Deze zal worden gemaakt van glazen platen op een stalen ondersteuning.” Een niveau lager komt ook een glazen vloer te liggen, die de fietsenstalling met de mezzanine verbindt. “Deze vloer bestaat uit een dubbele laag glazen bouwstenen. Dubbel, voor de vereiste brandwerendheid. De glazen gevel van de tussenverdieping fungeert als rookscherm, mocht er brand uitbreken in de tunnel of op het perron. ” De vloer

Roltrap vanaf de perrons naar de mezzanine, die onder andere toegang biedt tot de fietsenstalling. Bron: Benthem Crouwel Architekten

bijzonder. Over de lengte van het ruim 350 meter lange plafond heeft de architect bijvoorbeeld aluminium profielen bedacht, een soort lamellen. Een plafond van baffles – panelen die galm helpen tegengaan – kom je wel vaker tegen. Deze langwerpige, naar de uitgang omhoog welvende lamellen zijn echter speciaal voor Delft ontworpen. Gewoon mooi, maar ook

van de mezzanine wordt een terrazzo vloer, net als die van de perrons. “Een samenstelling van natuursteen, ook een voorbeeld van een hoogwaardige afwerking.”

Voorbereiden en knallen Hoe alles er uiteindelijk moet komen uit te zien, is duidelijk. Hoe onderdelen van


Logistieke uitdaging

Punt van aandacht voor Paul Tempels en Barry van Wijk is de concentratie van verschillende werkzaamheden in het stationsgebied. In de tweede helft van 2013 en in 2014 zijn diverse aannemers bezig met respectievelijk het afronden van de ruwbouw, het aanbrengen van spoor en ballast in de oostelijke tunnelbuis, het aanleggen van bovenleidingen en tunneltechnische installaties en, niet te vergeten, de bouw van het stadskantoor. Tempels noemt het “een logistieke uitdaging”. Hij vouwt een veelkleurig blokkenschema uit, “de Mondriaanplanning”, waarop alle werkzaamheden overzichtelijk staan ingepland. “Neem de mezzanine. Terwijl wij daar bezig zijn worden de stationshal en het stadskantoor om en over ons heen gebouwd. Dat vraagt om extra maatregelen en goede afspraken over het gebruik van bouwruimte.” Hij kijkt nog eens goed naar het schema. “Het stalen frame voor de glazen vloer op maaiveldniveau moet al in maart 2013 klaar zijn, voordat aan het stadskantoor wordt begonnen. De gevel van de stationshal leunt ertegenaan.” Van Wijk knikt. “En we krijgen het er nadien ook niet meer in.” het bestek, zoals de glazen vloeren en het aluminium plafond, precies worden gemaakt, is Strukton aan het uitwerken. Van Wijk: “Bevestigingsmiddelen mogen niet zichtbaar zijn. Een interessante uitdaging. Wat moet er

in de fabriek worden gemaakt zodat prefab onderdelen in het perrongebied straks naadloos op elkaar aansluiten? Inmeten, werktekeningen maken, materialen inkopen … we hebben ongeveer een jaar om alles goed uit

te denken, voor te bereiden en te laten goedkeuren. Daarna moeten we knallen, zonder oponthoud, want de planning is strak.” Verder heeft Strukton Bouw de opdracht te zorgen voor de afbouw van de fietsenstalling: in feite alles behalve de fietsenrekken. De vloer wordt eerst op hoogte gebracht met zandcement waarna hij een toplaag van kunsthars krijgt. De kalksteenwanden, onderdeel van de ruwbouw, zullen worden gesaust. Wanden en vloer krijgen een lichte kleur, waarschijnlijk wit, met grijze markering. Strukton zal het fietspoint (plek voor een fietsenmaker) bouwen, de glazen puien van vluchtgangen en de glazen wand aan de oostzijde van de stalling die, ook hier, daglicht toelaat onder het maaiveld en zorgt voor aanswluiting tussen binnen- en buitenruime. Gebruikers kunnen naar buiten kijken, voorbijgangers zien wat er binnen gebeurt. Zo voelt een ondergrondse fietsenstalling met vijfduizend plekken toch veilig.

De perrons. Bron: Benthem Crouwel Architekten

27


> Fotopagina IR’12


> Nederlandse dijkenkennis Voortdurend in ontwikkeling

Oosterscheldekering

Copyright: Staartjes

De Nederlandse kennis over dijken heeft zich door de eeuwen heen ontwikkeld naar een niveau dat uniek is in de wereld. Maar de dijkenkennis staat niet stil. Deltares neemt aan een groot aantal onderzoeken deel om deze kennis verder uit te breiden. Door de klimaatverandering komt er immers steeds meer water op ons af en nieuwe technieken zijn hard nodig om de waterveiligheid te blijven garanderen. Dit geldt niet alleen voor Nederland. Wereldwijd neemt de druk op waterkeringen toe. De nieuwe kennis wordt dan ook steeds vaker naar het buitenland geëxporteerd. Door: Deltares

De strijd tegen het water, het veroveren van land op water, zit al eeuwen ingebed in de Nederlandse ziel. Als klein en laaggelegen land met grote economische belangen, is er ook geen andere keus. Door de eeuwen heen heeft Nederland dan ook een hoeveelheid kennis over dijken ontwikkeld, dat uniek is in de wereld. ‘In geen enkel land wordt al zolang nagedacht over dijken als in Nederland en we mogen ons met recht koploper noemen,’ meent Jan-Aart

van Twillert, verantwoordelijk voor het waterveiligheidsonderzoek bij Deltares. ‘Vooral onze ervaring met het bouwen van waterkeringen op slappe grond, typerend voor een delta, is uniek in de wereld. Onze kennis ontwikkelt zich nog steeds en vooral de laatste jaren gaat het hard. Door de klimaatverandering worden de neerslagpieken en waterstanden immers steeds extremer. Dat geeft een nieuwe dimensie aan waterveiligheid en vraagt om innovatieve oplossingen.’

Stabiliteit Bij waterkeringen is naast de hoogte meestal de sterkte de belangrijkste factor. Deltares werkt hiervoor aan tal van onderzoeken. Om de dijksterkte vast te stellen ontwikkelde Deltares het softwareprogramma DAM (Dijksterkte Analyse Module). Van Twillert: ‘DAM is een rekeninstrument dat bepaalt of een waterkering voldoende sterkte heeft en het geeft aan waar het

29


verbeterd moet worden. DAM kan op basis van voorspelde waterstanden een dijk toetsen op piping, instabiliteit en golfoverslag. Het kan zowel in de dagelijkse beheerspraktijk als in crisissituaties worden toegepast. Deltares is de ontwikkeling van het instrument gestart, maar het wordt nu, met hulp van gebruikers, breed toegepast en doorontwikkeld.’ Hij vervolgt:‘Deltares is tevens bezig aan de hand van een serie praktijkproeven vast te stellen wat de werkelijke sterkte van een dijk is op slappe veengrond. Een grondsoort die typerend is voor deltagebieden. Dit moet leiden tot een betere beschrijving van het sterktegedrag van veen en inzicht in de werkelijke sterkte van dijken. De proef vindt plaats in Noord-Holland bij de Markeermeerdijk en kan leiden tot grote besparingen op nog uit te voeren versterkingen.’

“In geen enkel land wordt al zolang nagedacht over dijken als in Nederland” Golfklapgenerator Onlangs is Deltares in opdracht van de rijksoverheid een proef gestart naar de sterkte van grasbekleding op het buitentalud van rivierdijken. Hierbij wordt voor het eerst gebruik gemaakt van een apparaat dat de werking van golven nabootst, een ‘golfklapgenerator’. De golfklapgenerator is ontwikkeld door Deltares in samenwerking met de bureaus Infram en Van der Meer Consulting. ‘Door het water keer op keer op de dijk te laten klappen wordt langdurige golfbelasting nagebootst en kunnen de gevolgen worden gemeten. Het gaat daarbij om schade aan het gras en de daarna volgende

erosie van het dijktalud,’ licht Van Twillert toe. ‘De golfklapgenerator is een mobiel apparaat en kan op verschillende plaatsen worden opgesteld. De resultaten van het onderzoek worden gebruikt voor het verbeteren van de toetsmethode van de dijken. Deze toetsmethode wordt elke zes jaar gebruikt om de sterkte van de waterkeringen vast te stellen.’

Slimme Dijkmonitoring Ook op het gebied van het inspecteren van dijken zijn er ontwikkelingen. De traditionele visuele inspectie wordt steeds vaker aangevuld met nieuwe meettechnieken. VanTwillert: ‘Deltares participeert als partner in de Stichting IJkdijk sinds een aantal jaren in de ontwikkeling van ‘LiveDijken’. De Stichting IJkdijk is een samenwerkingsverband van kennisinstellingen, overheid en bedrijfsleven. In een aantal dijktrajecten in Nederland en het buitenland wordt met behulp van slimme meettechnieken en sensornetwerken in en op de dijk actuele informatie verkregen over het gedrag en de sterkte van de waterkering. Hierdoor kunnen risico’s direct worden onderkend en zonodig maatregelen getroffen. Bij een LiveDijk hebben beheerders bij een hoogwatersituatie een betrouwbaarder beeld van overstromingsrisico’s en crisisteams kunnen beter beslissingen nemen. Tevens kunnen beheer, toetsing en ontwerp van de dijk worden aangepast op de nauwkeurig geschatte risico’s waardoor een kostenbesparing mogelijk is. Bij het IJsselmeer zijn proeven gedaan met dijkbewaking vanuit de ruimte. Een satelliet registreert bewegingen aan het aardoppervlak met een zeer hoge nauwkeurigheid. Bewegingen van enkele millimeters kunnen worden geregistreerd. Zo wordt de stabiliteit van een dijk gemeten en zwakke plekken in kaart gebracht.’

Om dijkwachten te trainen werd de serious game ‘Dijkpatrouille’ ontwikkeld. Via realistische simulaties worden dijkwachten getraind in herkenning en registratie van risicosituaties en besluitvorming bij diverse hoogwatersituaties.

Dijkbekleding In de dijkbekleding is de laatste jaren eveneens een innovatieslag gemaakt. Er zijn bijvoorbeeld nieuwe type dijkblokken die de golfoploop verminderen waardoor lagere dijken mogelijk zijn. Dat levert een besparing op het materiaal en de kosten op. Maar ook wordt hiervoor steeds vaker gebruik gemaakt van ‘building with nature’. Er zijn speciale type dijkblokken, waarin ruimte is uitgespaard voor planten en dieren. Zo ontstaat visueel een aantrekkelijker dijk die bovendien beter is voor het ecosysteem.

Internationaal Het waterveiligheidsvraagstuk waar Nederland al eeuwen mee zit, wordt ook in andere landen steeds actueler. Steeds meer mensen trekken naar deltagebieden en de economische activiteiten nemen hier sterk toe. Samen met een steeds extremer weertype, stijgt bij veel overheden het urgentiegevoel dat de waterveiligheid verbeterd moet worden. Het onderwerp komt in veel landen hoger op de agenda en steeds vaker wordt een beroep gedaan op de Nederlandse dijkenkennis. Deltares is onder meer betrokken bij projecten in Vietnam, Singapore, Colombia, Polen, Bangladesh en Azerbeidjan. Veel ontwikkelingen uit Nederland kunnen volgens Van Twillert worden toegepast in andere landen. ‘Wij hebben veel ervaring met het bouwen van waterkeringen op slappe ondergrond, een probleem waar veel deltagebieden mee te maken hebben. Het speciale softwareprogramma DAM en de nieuw ontwikkelde


technieken voor dijkontwerp en dijkmonitoring kunnen daardoor goed in andere landen worden toegepast. Uiteraard wel aangepast aan de lokale omstandigheden.’ ‘Wij leren ook veel van het toepassen van onze kennis in het buitenland,’ vervolgt hij. ‘De toepassing onder andere omstandigheden dan de Nederlandse - in het buitenland komen overstromingen relatief vaak voor - is regelmatig aanleiding voor een verdere verfijning of uitbreiding van onze producten.’

Eigen afweging Van Twillert benadrukt dat een dijkbescherming aanleggen van het Nederlandse niveau een kostbare zaak is. ‘Wij hebben er eeuwen over gedaan om te komen tot het beschermingsniveau zoals we dat nu hebben. Overheden zullen altijd zelf een afweging moeten maken hoever ze daarin willen gaan. Dijkaanleg gaat niet alleen over waterveiligheid, het gaat ook over het accepteren van overstromingsrisico’s en het hanteren

van de gevolgen. En dat verschilt per land en per situatie. Hierin passen ook concepten als de overstroombare dijk. De kans dat deze dijk bij een hoge waterstand uiteindelijk wel overstroomt is aanwezig, maar hij is stevig genoeg om niet door te breken. Dat geeft overlast, maar niet een overstroming. Hierdoor kan de gevolgschade beperkt blijven.’ Eveneens in opmars zijn de multifunctionele dijken. Waterveiligheid wordt hier gecombineerd met bijvoorbeeld een parkeerfaciliteit, windmolens, huizen of recreatie. Uitdaging is de combinatie van functies met daarin voldoende beheersmogelijkheden om de veiligheid te kunnen borgen. Doordat er nog geen normen beschikbaar zijn voor deze situatie wordt Deltares vaak gevraagd een maatwerkadvies te verzorgen dat de veiligheid garandeert voor de dijkbeheerder.

Early waring system Veel landen maken inmiddels gebruiken van een flood early warning

system. Deltares levert hiervoor kennis en software, zoals Delft-FEWS. Het gaat hierbij om leren en instrumenteren voor het op tijd waarschuwen voor hoogwater zodat nog maatregelen kunnen worden genomen om schade te voorkomen en te beperken. Inmiddels wordt het in tientallen landen gebruikt, waaronder Amerika, Australië en Groot-Brittannië. Van Twillert: ‘FEWS gecombineerd met DAM is voor landen interessant. Aan de hand van hoogwatervoorspellingen, gecombineerd met de voorspelling van de sterkte van waterkeringen, kunnen maatregelen worden genomen. Een unieke combinatie, waarmee Deltares unieke kennis in huis heeft. Het is mooi dat deze wereldwijd kan worden ingezet om actuele maatschappelijke problemen aan te pakken. Inmiddels zijn ook ontwikkelingen in gang gezet om die overstromingskansen te combineren met een gevolgeninstrumentarium: dit maakt een inschatting van economische en maatschappelijke schade mogelijk.’

Copyright: Staartjes

31


> Over Zee Komkommer je er wel IR’12 Singapore en Vietnam

Eens in de twee jaar gaat er een groep van zo’n dertig PS’ers een ander continent opzoeken tijdens de Intercontinentale Reis. Na een jaar voorbereiding komt het werk van de IR-commissie tot zijn climax als de groep het vliegtuig in stapt. De voorzitter vertelt... DOOR: VERA KNOOK VOORZITTER IR’12

Deze zomer was magnifique. Nimmer vertoond, uiterst interessant. Niet te bevatten, adembenemend. Alles overtreffend, subliem. Waanzinwekkend en bovendien gezellig. Ik heb het niet over een surfvakantie naar Biaritz. Ik praat niet over een stedentrip naar Rome. Ik denk zelfs niet aan het COW. Nee lieve mensen, ik heb het over de IR. 22 geselecteerde studenten, 2 meest gewaardeerde docenten en hun twee uiterst inspirerende vrouwen kregen op 7 juli het voorrecht om met ons, dé commissie, bestaande uit 7 capabele koningen, op het vliegtuig te stappen naar Singapore. Helaas bleef er een achter. De rede? Kan ik beter niet vertellen.

Voor de rest van de wereld die ook achter bleef in zijn normale bestaan maak ik graag van de gelegenheid gebruik om enkele hoogtepunten op onze reis aan te stippen, met als doel u jaloers te maken op het feit dat wij daar waren en u elders. Ik kan u verzekeren dat ik vele mooie momenten moet overslaan om niet de hele Extract te vullen.

11JULI,SPORTSHUBPROJECT SINGAPORE

8 JULI, MARINA BAY SANDS De eerste avond moest en zou overweldigend zijn. Resultaat: een cocktail op het wereldberoemde gebouw van ARUP met zijn infinity pool en uitzicht op de skyline van Singapore. Er ontstond een kleine vrees het hoogtepunt van de reis reeds gehad te hebben. Niets bleek minder waar: 9 juli, Baggerbedrijven Boskalis en Van Oord. We kregen presentaties en een rondleiding. Met 4x4’s over het nieuwste stukje land crossend hoorden we over de zandpolitiek in en rond Singapore.

ARUP bleek duidelijk van de prestigeprojecten en ontving ons deze dag voor een rondleiding over het bouwterrein van de Sports Hub; een stadion in aanbouw aan de baai van Singapore. Dit megaproject liet de hartjes van de structurals sneller kloppen en alle technische vragen kwamen goed op hun plek bij de structural architecture en project manager.


14-15 juli, Ha Long Bay

20-23 juli, Hue en Hoi An

Zo fantastisch als de amazing cave zou moeten zijn, zo was de natuur er omheen. Rotsen die als torens uit de zee staken bezichtigd vanuit een bootje waar we luxe verzorgd werden en de eerste karaoke klanken uit de luidsprekers knalden. Vervolgd door akoustische zang op het bovendek begeleid door gitaarspel van o.a. onze docenten deed de morgen haar intrede met een indrukwekkend schouwspel van flitsen en rode kleuren over de zee. De decadente trend van de reis werd tijdens de maaltijden duidelijk gezet. 16 juli, Honda fabriek. Trung, een befaamd PhD’er aan onze universiteit nam ons mee naar een project van zijn broer. Een nieuwe honda fabriek is in aanbouw en zal gaan zorgen dat de straten van Vietnam haar uitstraling van velen scootertjes zal behouden. Duidelijk werd wat veiligheidsmaatregelen in Vietnam zijn en hoe knik zich in een ijzeren ligger manifesteert.

Waar een studiereis zich typeert door veel interessante bezoeken en vol concentratie luisteren naar leerzame verhalen, was er hier tijd voor de nodige ontspanning. De nachttrein bracht ons naar Hue, waar velen voor een scootertje kozen als reismiddel naar een paradijselijk strand. Hawaii is er niets bij. Hoi An werd favoriet bij de meiden voor het op maat laten maken van jurkjes, jassen en pakken. Een fietstocht door de rijstvelden zorgde voor makkelijk contact met de lokale bevolking en het snorkelen opende voor velen een compleet nieuwe wereld die zich onder water afspeelde.

24-25juli,Happylandinde mekong delta Dankzij Gerard Pichel werden we als koningen onthaald op het hoofdkantoor van Happyland, een project op initiatief van Madam Thau die op haar eigen wijze investeerders als de vader van Michael Jackson aantrok. Een rondleiding over het terrein in afwisselend golfkarretjes en een luxe kajuit werd afgesloten met wederom een erg decadente lunch. Zo doe je zaken in Vietnam. Deze ochtend was tevens het begin van een lange reis naar een waterkering, die ons de hydrologie van de mekong delta leerde.

18 juli, Inros Lackner Het duitse bedrijf nam ons mee naar het Hanoi Museum, dat indrukwekkend als een omgekeerde piramide uit de grond is verrezen. Het ontwerp trok veel belangstelling van andere bedrijven die niet geloofden dat het gebouw kon blijven staan. Een door de bewaking verboden mini-excursie naar het dak werd voorgegaan door de architect van het kunstwerk. Deze ochtend werd vervolgd door een bezoek aan de Nederlandse ambassade, waar de consul general in zijn enthousiasme het verleden, huidige situatie en de toekomst van Vietnam schetste.

gebracht, gebouwd met hoge ambities, nu slechts gebruikt om het proces te oefenen voor het geval er toch wel containers geladen dienen te worden. We kregen de mogelijkheid te voelen hoe nietig we waren door boven op de enorme kranen te klimmen. De volgende dag stond ons een case study te wachten over de bescherming van HCMC tegen het zeewater. Na een discussie van minimaal een half uur over het feit dat je met een vrachtwagen over een dijk kunt rijden resulteerde dit voornamelijk in het besef hoe uitdagend internationaal werken kan zijn. Afsluitend een chique diner waar iedereen wel zijn verjaardagsfeestje van zou willen maken.

26-27juli,RoyalHaskoning Een twee daags programma stond voor ons klaar. Samen met Vietnamese studenten werden we al zingend in een erg kleine bus naar een haventerminal

28 juli, Ho Chi Minh City Hoe vooruitstrevend de Vietnamezen ook blijken te zijn, er schuilt een grote geschiedenis in dit land. De laatste vrije dag benutten velen om het oorlogsmuseum van HCMC aan te doen. De vele foto’s die de gruwelen van de “Amerikaanse oorlog” zoals hij daar heet weergaven lieten je niet zomaar los. Toch stond de laatste avond voor de boeg en was er een decadent vijf gangen menu gepland, zoals het de IR’12 betaamt. Een eerste terugblik op de gehele reis deed ons beseffen hoe alle mooie gebeurtenissen deze maand tot een groot succes hebben gemaakt. Verwachtend u overtuigd te hebben volgende keer mee te moeten (ook al zal die IR deze nimmer evenaren) groeten wij u, De Intercontintale Reiscommissie

33


> Van nul tot nu! Weet jij nog hoe het was, dat eerste kwartaal? Als het goed is heeft iedereen hem meegemaakt. Voor de een is het alleen wat langer geleden dan voor de ander. Van de trein nemen naar het COW als nul, via de owee en de eerste colleges, het civielfeest en de witte week, naar de tentamens als officiële sjaars. Al meer dan een jaar geleden is het voor het grootste deel van jullie. Om je geheugen op te frissen, je te laten herinneren hoe ontzettend leuk het was, is hier een artikel over die geweldige tijd. Geschreven door iemand die nog midden in dit feest staat! Een reisverslag van “Nul tot nu!” . Door: Geerten van der Zalm

Het is een zonnig nazomerdagje. Samen met zo’n 200 andere nuldejaars ben ik naar Delft gelokt onder het voorwendsel een geweldige nieuwe activiteit te beleven: De Campusdag. Terwijl een overenthousiaste Bianca ons als een kudde schapen (of koeien) bij elkaar drijft, kijkt iedereen onwennig om zich heen. Overal klinkt het gesprekje dat ik de afgelopen maanden tientallen keren heb gevoerd. Je kent het wel: Hoe heet je? Waar woon je ? Wat zijn je hobby’s? En zo verder... Na een zwaar teleurstellend en verschrikkelijk saai programma, wacht de dag erna al de reis naar het verre Bakkeveen. Hoe dichter we bij de eindbestemming komen, hoe meer jongens en meisjes erin stappen met grote tassen. Zonder enige twijfel is iedereen op weg naar het leukste weekend van de zomer, het COW. Weer worden onwennige gesprekjes gevoerd en in sommige gevallen worden de eerste vriendschappen al gesmeed. Op het station van Assen wachten we op de bussen die ons naar Bakkeveen moeten brengen. Helaas rijden die niet helemaal volgens schema. Na anderhalf uur zingen zit het Civiellied er goed in en weet iedereen dat Bouwko’s suf zijn, Civielers sexy (ooohyeah) en beton geil. Het COW zelf gaat in een roes voorbij, alleen hoogtepunten als het nullenvullen, de feesten, bakken

in de zon en natuurlijk nieuwe mensen leren kennen blijven hangen. Ook de terugreis loopt niet soepel, bussen komen rustig drie uur te laat, het zijn net studenten die buschauffeurs. Maar ook daar kan je om lachen, vooral als Reinier even flink afknapt op de mededeling dat de laatste bus pas om 16.30 komt. Als we dan toch eindelijk in Delft zijn aangekomen staat de OWEE alweer op het punt van beginnen. Op een overvolle Beestenmarkt wordt nog even gesprongen en gefeest waarna ik eindelijk toekom aan een paar heerlijke uurtjes slaap, zonder keergevaar.

“Na anderhalf uur zingen zit het Civiellied er goed in en weet iedereen dat Bouwko’s suf zijn.” Hoewel de stem al niet al te best was, wordt deze nog verder verpest tijdens de officiële opening van deze week. Een of andere mafkees bij IO bedacht dat grote trommels ook wel mogen worden gebruikt tijdens het legendarische zingen, maar daar waren wij het toch niet mee eens. De trommels

worden gejat, IO’ers uitgescholden, de werktuigbouwers staan er bij en kijken ernaar en de zangwedstrijd is episch. Het smerige nullenshirt wordt na een lang weekend eindelijk geruild voor een schone, het Owee-shirt is je nieuwe reisgenoot. Met tien nieuwe vrienden, twee mentoren en een gave zonnebril trekken we Delft in om passie te krijgen voor deze stad. Opnieuw vliegt de tijd, een vage indruk van feesten, verenigingen bezoeken, feesten, lekker ontbijten op woensdag en nog meer feesten blijft hangen en de passie zit er zeker in. Bij gebrek aan schone slapers worden fietsen gekeerd, bij gebrek aan ouders kookt slager Leo voor je en bij gebrek aan een lekker bed feest je zolang mogelijk. En dan wordt het tijd voor het serieuze werk. De eerste boeken moeten worden besteld, een tekenset wordt aangeschaft, collegeblokken zijn ingeslagen en de eerste collegeweek begint. Je wordt doodgegooid met het verhoogde BSA en probeert alle informatie die op je af wordt gevuurd te vangen. Gesloopt sleep je je ’s middags naar je trein of kamer. Het laatste beetje energie en tijd dat je nog hebt stop je in een vereniging of commissie bij PS (zoals ExtraCT, waar nog plek is voor twee mannen/vrouwen! Interesse? Loop langs bij PS). Deze weken zijn de drukste weken die ik ooit heb gehad, er moet worden gejongleerd met


colleges, practica, COZ, TOZ, werkboek, projecten, feestjes, borrels, uitstapjes, werkavonden en oja, ook het eerste tentamen moet natuurlijk gehaald worden.

en is non-stop aan het blokken. Om elf uur ’s nachts is Studoc nog steeds vol en Dennis Pizza bezorgt voor de deur van de UB, die ook afgeladen is. En nu? Nu zit ik hier. De tentamens zijn

De leus “studeren is combineren” klopt helemaal. Al is het niet gezegd dat iedereen de goede combinatie vindt. Om mij heen bezwijken sommige onder de stress, anderen zijn veel te relaxed en lijken hun BSA nooit te gaan halen en een enkeling zegt doodleuk dat hij er nog een tweede studie bijdoet. Zelf ploeter ik door. De tijd lijkt weer te vliegen, helaas kruipt diezelfde tijd bij sommige niet nader te noemen colleges. Voor ik het door heb staat de witte week alweer voor de deur. Iedereen heeft het over de tentamens

"Bij gebrek aan een lekker bed feest je zo lang mogelijk"

staat nog van alles te gebeuren. Wat te denken van de eerste MExiCo naar Londen, of het Lustrum over een jaar. Maar ook eindelijk op kamers gaan, het project Integraal Ontwerpen maken en natuurlijk werken aan volgende edities van ExtraCT. Studeren aan de TU wordt geweldig!

nog bezig of net voorbij. Het lange wachten op de cijfers is begonnen. Heb ik het gehaald of toch net niet? Het was een vermoeiende reis, naar dit punt toe en het is nog lang niet het eindpunt. Er

35


Wil jij werken aan toonaangevende projecten? Infraflex is een gespecialiseerd bemiddelingsbureau voor advies- en ingenieursbureaus. Zo zijn wij een belangrijke schakel tussen jou en het juiste team als het gaat om een uitdagende startersbaan, stage- of afstudeerplek. Dat wij voor jou de juiste vaktechnische inhoud weten te vinden is pas stap één! Daarnaast kijken wij naar jou als persoon en naar jouw kwaliteiten o passend in de organisatie. Graag vinden wij, samen met jou, jouw optimale werkplek bij onze klanten.

Infraflex is gevestigd in: Den Haag, Utrecht, Eindhoven, Deventer en Groningen. Infraflex is een gezamenlijk initiatief van:


> Strategisch verkeersmodel Hedendaagse toekomstmuziek Door: Erik Martens & Joost Roorda, alumni TU delft civiele techniek Rijkswaterstaat Dienst Verkeer en Scheepvaart

Hoofdwegennet in Nederland Na een stormachtige ontwikkeling in de jaren zestig en zeventig, is in de laatste decennia de structuur van het hoofdwegennet in Nederland minder grootschalig gewijzigd. Toch is vrijwel jaarlijks een groei van de mobiliteit in Nederland waar te nemen. Deze groei wordt op verschillende manieren opgevangen: niet alleen door nieuw asfalt neer te leggen, maar vooral ook door slimme benuttingsmaatregelen van de bestaande infrastructuur door bijvoorbeeld de vluchtstrook in te zetten als spitsstrook, het geven van routeadviezen op de borden boven de weg, of door de verkeersvraag meer te spreiden over de dag (‘spitsmijden’). Om zicht te krijgen op het effect van beoogde beleidsmaatregelen, wordt gebruik gemaakt van verkeersmodellen. Met behulp van de modellen kan het toekomstig te verwachten effect zo goed mogelijk in kaart worden gebracht. Het ministerie van Infrastructuur en Milieu heeft behoefte aan informatie over het effect van beleidsmaatregelen. Rijkswaterstaat heeft daarom verkeersmodellen ontwikkeld, waarmee de ontwikkeling van de mobiliteit en de congestie in beeld kunnen worden gebracht.

verkeersstromen na aanpassingen aan het hoofdwegennet. Ook zaken als type invoer, uitvoer en de tijdstappen waarmee gerekend wordt, verschillen van model tot model. Rijkswaterstaat heeft als strategisch verkeersmodel het Nederlands Regionaal Model (NRM, voor meer informatie over NRM’s, zie

"Modellen nemen geen besluit" sidebox) ontwikkeld. Het model geeft een indicatie van de toekomstige situatie in 2020 en 2030, op basis van de best beschikbare gegevens en state of the art rekenmethodieken. Het is natuurlijk geen glazen bol, we benaderen de toekomstige werkelijkheid zo zorgvuldig mogelijk met de kennis van nu.

Toepassingen strategische verkeersmodellen “Wat is het effect van 130 km/h rijden in plaats van 120 km/h?” Het ministerie van Infrastructuur en Milieu bepaalt het beleid en vraagt vanuit die rol veel informatie uit de verkeersmodellen. Dat gaat niet alleen over de plaatsen, waar we in 2030 problemen verwachten. Met onze modellen moeten we ook steeds zo goed mogelijk in staat zijn om het effect van bepaalde beleidsmaatregelen te bepalen. In het verleden ging het hierbij bijvoorbeeld over manieren om het effect van Anders Betalen voor Mobiliteit (in de volksmond rekeningrijden) te bepalen, nu bijvoorbeeld om de maatregelen in het pakket Beter Benutten en het 130 km/h beleid. Om de modellen

Verkeersmodellen Verkeersmodellen zijn er in verschillende soorten en maten, als gevolg van de verschillende doelen waarvoor ze ontwikkeld zijn. Zo bestrijkt een model dat gebruikt wordt om de verkeersafwikkeling bij een kruispunt te optimaliseren een veel kleiner gebied dan een strategisch verkeersmodel dat uitspraken moet kunnen doen over de effecten op

Voorbeeld van toekomstige verkeersstromen rond Amsterdam in NRM

37


actueel te houden, stellen we ze elk jaar bij op basis van de nieuwe beleidsuitgangspunten. In het MIRT (Meerjarenprogramma, Infrastructuur, Ruimte en Transport) zijn alle grote ruimtelijke projecten in Nederland te vinden. Om een project te kunnen realiseren, moeten de financiering zijn geregeld en het nut en de noodzaak van het project zijn aangetoond. Het probleem moet duidelijk zijn, maar de oplossing van het probleem moet ook voldoende meerwaarde hebben. “Wat zijn in 2030 naar verwachting de grootste fileknelpunten in ons land?” Als het gaat om een verkenning van potentiële snelwegprojecten, nemen de verkeersmodellen, met name het Landelijk Modelsysteem (LMS) een belangrijke plaats in. Het LMS is qua modelmethodiek vergelijkbaar met een NRM; het heeft het een minder fijne ruimtelijke detaillering en richt zich op strategische vragen op landelijk schaalniveau. Mede op basis van de Nationale Markt- en Capaciteitsanalyse (NMCA) met het LMS wordt bepaald waar onderzoeken zullen starten. Een voorbeeld hiervan is de Verkenning Haaglanden, die op dit moment aan de gang is. In de eerste fase van een verkenning worden alle denkbare

oplossingen met elkaar vergeleken, op een relatief globale manier. Op een gegeven moment , in de tweede fase van de verkenning, wordt een aantal kansrijke mogelijkheden gekozen, die verder worden uitgewerkt. Dit alles met als doel, om de minister in goed overleg met de regionale overheden een voorkeursbesluit te kunnen laten nemen. “Wat gebeurt er als je de A4 doortrekt van Delft naar Schiedam?” De uitwerking in de tweede fase van de Verkenning is een stuk specifieker, de paar overgebleven varianten worden met het NRM doorgerekend. In hoeverre onderscheiden ze zich van elkaar, lossen ze het probleem wel op? Ontstaan misschien als gevolg van het project op andere plaatsen problemen? Naast de verkeerskundige effecten, is het ook belangrijk om de milieueffecten en de maatschappelijke baten te bepalen. Dit gebeurt allemaal ook op basis van de uitkomsten van het NRM. “Een weg verbreden is natuurlijk leuk, maar waar moeten we geluidsschermen gaan bouwen of andere mitigerende maatregelen treffen?” Wat voor een verkeerskundige afweging interessant is (hoeveel verkeer rijdt er in de spits), is voor de

milieuwetgeving vaak minder van belang. Bij akoestisch onderzoek gaat het om vragen als: hoeveel verkeer rijdt er ’s avonds, hoeveel rijdt er ’s nachts? Voor de lucht- en natuurwetgeving gelden weer andere eisen. Om de verkeerscijfers geschikt te maken voor de verschillende milieuonderzoeken, vinden nabewerkingen op de modelresultaten plaats. Omdat de milieuwetgeving vrijwel voortdurend in beweging is, moeten de methoden ook regelmatig worden herzien. “Hoeveel levert een snelwegproject de maatschappij eigenlijk op?” Voordat we een weg gaan aanleggen, is het van belang om te weten of dit de maatschappij ook meer oplevert dan dat de weg kost. Bij de maatschappelijke kosten worden, naast de fysieke kosten, ook bijv. de effecten op het milieu (voor zover deze in geld zijn uit te drukken) in kaart gebracht. Bij de baten gaat het vaak om de reistijdwinst (minder vertraging in de file). Soms wordt er juist naar gestreefd, om een verbinding tussen twee steden aantrekkelijker te maken.

besluit Het bovenstaande geeft een globale indruk van strategische verkeersmodellen. Bij dit alles is het wel goed om te beseffen dat modellen geen besluiten nemen. Beslissingen worden niet alléén op basis van modelresultaten genomen, bij de afweging is het een hulpmiddel. Sterker nog: een beslissing omtrent een project of maatregel is uiteindelijk vaak het resultaat van een politiek afwegingsproces, waarvoor breed in de samenleving en onder de (bestuurlijke) partners draagvlak aanwezig moet zijn. Het belang van strategische verkeersmodellen blijft echter onverminderd overeind: ze bieden de informatie die nodig is om beleidsvraagstukken van nu en in de toekomst van een goed en onderbouwd antwoord te voorzien.


Kenmerken Nederlands Regionaal Model (NRM) • Het NRM beschrijft verschillende vervoersstromen voor personenverkeer en vrachtverkeer. Denk aan (vracht)auto, openbaar vervoer en fiets. • Het NRM beschouwt verschillende reizigersgroepen, waarbij gekeken wordt naar het doel van de reis (werken, zakelijk, onderwijs, winkelen of overig) en ook naar de persoon die de reis maakt (leeftijd, geslacht, dagbesteding en inkomen). • Het NRM beschrijft het aantal verplaatsingen voor iedere reizigersgroep, de bestemmingskeuze (waarheen), vervoerswijzekeuze (waarmee), vertrektijdstipkeuze (vertrek in de ochtend – of avondspits of er buiten), routekeuze. • In het NRM wordt voor een gemiddelde werkdag een volledig etmaal gemodelleerd, verdeeld in de ochtendspits, avondspits en de rest van de dag.

Werking van het Nederlands Regionaal Model Om het effect van beleidsplannen in kaart te brengen, wordt eerst de verkeerssituatie bekeken in een vooraf vastgesteld jaar, het basisjaar. Vervolgens worden er twee toekomstsituaties beschouwd (2020 of 2030): • Eén met het op dit moment vastgestelde beleid en • Eén met de nieuwe beleidsmaatregel die geanalyseerd moet worden. De verschillen tussen de verkeerssituaties tonen het effect van het beleidsplan. Hierin is meegenomen dat door veranderingen in bijvoorbeeld de infrastructuur de mobiliteitskeuze van de reizigers kan veranderen en daardoor het verkeer zich anders verdeelt over de beschikbare bestemmingen, vervoermiddelen, tijdstippen en routes. Als er op de snelweg minder files staan, zijn er automobilisten, die weer via de snelweg gaan rijden in plaats van de route via het onderliggend wegennet.

Scenario’s Voor het voorspellen van toekomstige situaties wordt in het NRM gebruik gemaakt van twee van de vier Welvaart- en Leefomgeving scenario’s van het Centraal Planbureau: • het scenario met de hoogste groei van de omgevingskenmerken (Global Economy) en • het scenario met de laagste groei (Regional Communities) Deze scenario’s beschrijven mogelijke toekomstbeelden voor onze samenleving: het scenario geeft aan hoeveel mensen er in Nederland wonen, waar ze dan wonen, hoeveel ze verdienen, wat de belangrijkste economieën zijn (hoe gaat het met Europa en de rest van de wereld), hoeveel internationale handel er is enz.

Invoer Voor het basisjaar en de toekomstjaren is veel invoerdata nodig, voordat er gerekend kan worden. We hebben bijvoorbeeld een netwerk nodig: waar liggen de wegen nu, wat ligt er (na realisatie van de harde plannen) in 2030. Daarvoor hebben we input nodig van de regionale diensten van Rijkswaterstaat, maar ook van alle provincies, stadsregio’s en de grotere gemeenten. Hun geplande toekomstige wegenprojecten komen zo ook in onze modellen terecht. Het is daarnaast belangrijk te weten, waar mensen wonen en werken. Voor het basisjaar weten we dat precies (met hulp van de hierboven genoemde partijen en bijvoorbeeld het CBS). Als het gaat om de toekomst, vragen we input over de verwachte ruimtelijke ontwikkelingen in een provincie. Er worden per regio plannen ingebracht, zodat uiteindelijk de hoeveelheid woonruimte/bevolking en de ligging van bedrijventerreinen/de werkgelegenheid overeen komt met het toekomstscenario.

Over Rijkswaterstaat Dienst Verkeer en Scheepvaart: Rijkswaterstaat is de uitvoeringsorganisatie van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Rijkswaterstaat heeft regionale diensten in alle delen van het land. Daarnaast zijn er enkele gespecialiseerde diensten, waar kennis over een bepaald thema gebundeld is. De Dienst Verkeer en Scheepvaart (DVS), waar het NRM wordt ontwikkeld en beheerd, is daar een voorbeeld van. DVS is gevestigd in de TU-wijk aan de Schoemakerstraat. Dat is niet toevallig: er wordt nauw samengewerkt met de TU en TNO. Voor meer informatie over DVS, zie de website van Rijkswaterstaat: www.rws.nl

39


Veilig leven in de delta begint bij Deltares Steeds meer mensen en bedrijven vestigen zich in delta’s, kustregio’s en riviergebieden. De goede bereikbaarheid en de beschikbaarheid van vruchtbare grond, delfstoffen en voldoende zoet water maken deze gebieden aantrekkelijk. Maar ze zijn ook uiterst kwetsbaar. Zeespiegelstijging, grillige neerslag patronen, extreme rivierpeilen, bodemdaling en intensief ruimtebeslag vormen een steeds grotere dreiging voor een veilig bestaan. Ze dagen overheden en bedrijven uit op zoek te gaan naar innovatieve oplossingen. Hiervoor is vernieuwende, hoogwaardige en specialistische kennis nodig, die direct toepasbaar is op de praktische problemen. Deltares levert die kennis. Als hét Nederlandse kennisinstituut voor water, ondergrond en infrastructuur, richt het zich op het ontwikkelen van kennis om het leven in delta’s, kustregio’s en riviergebieden veiliger te maken. Nationaal en internationaal hebben vele overheden en bedrijven de weg naar ons al gevonden. Samen zoeken wij naar duurzame en innovatieve oplossingen voor praktische problemen. Deltares biedt: • actuele kennis en onderzoek over veilig leven in delta’s, kust- en riviergebieden; • praktische, duurzame adviezen voor overheden en bedrijven; • onderbouwing van strategische besluiten; • meer dan 800 specialisten op het gebied van water, ondergrond en infrastructuur; • een netwerk in meer dan 80 landen.

www.deltares.nl | info@deltares.nl | +31 (0)88 335 8273


> Fotopagina

41


> Het Symposium van 2012 Op donderdag 13 december is het dan eindelijk zover. Het twee jaarlijks symposium van het Gezelschap ‘Practische Studie’ vind plaats. Deze dag zal in het teken komen te staan van enerverende sprekers en uitdagende workshops. Door: symposium commissie 2012

Iedere twee jaar vindt het symposium plaats. In 2010 had het symposium als thema ‘Olympische Spelen 2028, Civiel draagt de vlam! Ontwikkel Nederland naar topniveau’. Met de vraag ‘Hoe kan de civiele techniek de Olympische Spelen realiseren met het oog op de toekomst van Nederland?’ Dit symposium was een groot succes.

Thema Dit jaar zal het symposium plaats vinden met als thema “Nederland is af! Hoe bouwen we onze toekomst?”. De indruk bestaat dat in Nederland

alle infrastructuur is aangelegd, alle inwoners tegen de elementen van de natuur zijn beschermd en het land onderhand is volgebouwd. Is Nederland op een keerpunt aangekomen en verandert de rol van de civiele sector? Hoe zien de veranderingen eruit, in welke mate zijn we ons bewust van deze veranderingen en hoe past de (aankomend) ingenieur zich hierop aan?

Symposium Tijdens het symposium zullen we met behulp van sprekers en masterclasses antwoorden vinden op deze vragen. Het is een leuke en toegankelijke manier om je kennis te verbreden. Het belooft een mooie dag te worden. Schrijf je dus vanaf 12 november in op: www.civielsymposium.nl. Voor een actuele update van sprekers en masterclasses kun je kijken op de site.


NEDERLAND IS AF! SYMPOSIUM CIVIELE TECHNIEK

13 DECEMBER 2012 TU DELFT

KIJK VOOR MEER INFORMATIE OP WWW.CIVIELSYMPOSIUM.NL


Wereldwijd circa actief 24.000 medewerkers

Veelzijdig

Koninklijke BAM Groep nv

Bouw en techniek, Infra, Vastgoed en Publiekprivate samenwerking

InitiĂŤren, ontwikkelen, bouwen, beheren en onderhouden

www.bam.nl/werken-bij-bam

ExtraCT 15.3  

Verenigingsperiodiek van Het Gezelschap "Practische Studie" (PS) - Jaargang 15, editie 3

Advertisement