Page 1

Akkerbouwkrant INNOVATIE & ONDERNEMEN

AkkerbouwActueel.nl

Deze krant is een speciale uitgave van Prosu Media Producties voor akkerbouwers in Nederland.

# 3 - september 2017

Potato Europe 2017

IN DEZE EDITIE O.A. BEWARING BEWAARSCHUUR GEEFT MEER FLEXIBILITEIT PAG. 2 KIEMRUSTVERLENGER PAG. 37

BEREGENING ZOETWATERBEL PAG. 20 BEREGENINGSPLAN PAG. 24

TEELTADVIES ACTUELE AKKERVRAAG PAG. 6

Eén van de eyecatchers op Potato Europe 2017 De Potato Europe 2017 te Emmeloord staat voor de deur. De beurs voor aardappeltelers wordt traditiegetrouw benut voor het presenteren van innovaties. Tussen alle nieuwe (oogst) machines die te zien zullen zijn zullen de Grimme Varitron 470 PlatinumTerra Trac en de Grimme Clean Loader zeker opvallen. Beide machines zijn genomineerd voor de Innovation Award van deze jaargang.

POTATO EUROPE TERUG NAAR DE BASIS PAG. 4 REGELTECHNIEK PAG. 14 INNOVATION AWARD PAG. 16 BEWAARINNOVATIES PAG. 38

MECHANISATIE ULTIEME AKKERBOUWTREKKER PAG. 8 NIEUWE KISTENVULLER PAG. 26 OOGSTCHECKLIST PAG. 16

GRONDBEWERKING ROBUUSTE & LICHTE MACHINES (10)

VARITRON 470 PLATINUM TERRA TRAC Deze 4 rijige zelfrijdende rooier is voorzien van volautomatische diepteregeling en Terra Control met schijvenopname. Grimme heeft ingezet op het voorkomen van vernauwingen in het complete zeefkanaal. De machine bevat één graatmat (opnameband) en twee zeefbanden. Gepatenteerde onderdelen op de Varitron 470 Terra Trac zijn de Vario-axiaalreiniger, de MultiSep Reiniger en de Non-Stop bunker. Dankzij de tachtig centimeter brede rupsbanden aan de achterkant is de machine onder vrijwel alle oogstomstandigheden inzetbaar.

Met een bunkerinhoud van zeven ton voldoet hij aan de capaciteitseisen van de moderne akkerbouwer. De Grimme rooier - met Mercedes Benz motor Tier4 Final onder de kap - zal tijdens de Potato Europe in actie komen, zodat bezoekers de werking met eigen ogen kunnen aanschouwen. CLEAN LOADER De Clean Loader is een nieuw ontwikkelde machine wat het mogelijk maakt om, zonder aggregaat direct van het land de aardappelen van de kiepers over te slaan op wegvoertuigen als opleggers en vrachtwagens. Het grote voordeel hiervan is dat de zeefgrond vanwege veldhygiëne zoveel mogelijk op

BEMESTING VLOEIBARE BODEMVERBETERAAR PAG. 18 STEENMEEL PAG. 28 het land blijft, de weg niet wordt besmeurd met grond en dat de bandenspanning van de transportvoertuigen op het land laag (bodemvriendelijk) en op de weg hoog (minder slijtage) kan worden gehouden.

een beweegbare afvoerelevator van 120 cm breed. De machine heeft een eigen aandrijving door middel van een dieselmotor van 54 pk. De machine heeft een capaciteit van ca 120 ton per uur.

De Clean Loader bestaat uit een Grimme 24-60 stortbunker met 15 reinigings-/voorsorteersrollen, een leesband met platform voor 4 personen. De Clean Loader heeft

MEER INFORMATIE Voor meer informatie over de machines van Grimme en de deelname aan Potato Europe kijkt u op www.grimme.com/nl

GEWASBESCHERMING PHYTOPHTHORA BESTRIJDING PAG. 30

SPECIALE TEELTEN VELDBONEN PAG. 34

Uitgelichte artikelen...

Valtra A4-serie

MECHANISATIE 8

BEMESTING 28

Steenmeelproef

Mechateckistenvuller

MECHANISATIE 26

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017


2 Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen

#3

DOSSIER:

BEWARING

Tot vorig jaar deed Akkerbouwbedrijf Van der Linde uit Marknesse zijn volledige bewaring extern. Sinds vorig jaar oktober maakt het bedrijf gebruik van een eigen bulkbewaarplaats voor (een deel van) de aardappelopslag. Diezelfde schuur kan eventueel ook gebruikt worden voor de opslag van uien. “Zo kunnen we in de toekomst nog alle kanten op”, aldus medewerker Ronald de Vries. KWALITEITSOPTIMALISATIE Omdat Van der Linde nooit eerder een dergelijk bouwproject was aangegaan zocht hij hulp bij DLV Advies, ervaringsdeskundige bij het geven van onafhankelijk advies bij het bouwen van onder andere bewaarcellen: “We hebben in totaal acht cellen in de schuur. Ze zijn allemaal afzonderlijk geïsoleerd. Zo kunnen we per cel de kwaliteit beter bewaken. Dat was wel een extra investering, maar het biedt ons wel de mogelijkheid om zowel aardappelen als uien te bewaren”, zo vertelt De Vries.

AKKERBOUWBEDRIJF VAN DER LINDE

“Aardappelbewaarschuur geeft ons meer flexibiliteit”

SPARRINGPARTNER De Flevolandse akkerbouwer werkt nu voor het tweede bewaarseizoen met de eigen bewaarcellen. Van der Linde is blij met de gemaakte keuzes tijdens het bouwproces: “We hebben eigenlijk alles met DLV Advies besproken, dat was onze sparringpartner in het hele proces. We zijn begonnen met een gesprek. Hoe de locatie en het erf eruit zien, hoe we het beste de schuur kunnen indelen en welke mogelijkheden er zijn.” DROOGCAPACITEIT Vanuit al die gesprekken kwam er één ding duidelijk naar voren: de aardappel- en uienopslag moest flexibel in te regelen zijn: “Daarom hebben we bewust gekozen voor veel droogcapaciteit. Dit jaar hebben we alleen aardappelen in de bewaring gehad, maar we hebben het zo laten bouwen dat er ook uien in kunnen. Concreet betekent dat onder meer een open capaciteitsindeling en hogere ventilatieluiken.” Bij Van der Linde worden naast consumptieaardappelen ook uien, peen en witlof geteeld: “Maar de bewaring is puur geënt op aardappelen en uien.”

We hebben eigenlijk alles met hun besproken. Zij waren echt onze sparringpartner gedurende het gehele bouw- en realisatieproces.” De samenwerking tussen Van der Linde en DLV Advies begon met een simpel gesprek over de plannen: de locatie en de erf-

“ALLES IS EROP GERICHT OM HET BOUWCONCEPT DELPHY OPTIMAAL TE Het totale bouwproces verliep eigenlijk vlekkeloos en dat is volgens BENUTTEN” De Vries vooral te danken aan de professionele begeleiding vanuit DLV: “Paul Hooijman van Delphy is onze gewasadviseur en hij heeft ons met DLV Adviseur Barry Akkerman in contact gebracht.

indeling werd besproken. En daarna kwamen de echte knelpunten ter sprake: “Hoe we het beste de schuur kunnen indelen en welke

indelingsmogelijkheden er allemaal zijn. Alles is er op gericht om het gekozen bouwconcept zo optimaal mogelijk te benutten qua plaatsing, luchtinlaat en capaciteit.” De Vries kan dan ook niet anders dan zeer tevreden zijn over de begeleiding: “Ze nemen heel veel werk uit handen. Wij hebben er echt een hoop aan gehad. Ik zou ook collega’s die er – net als wij – weinig kijk op hebben zeker adviseren om het onafhankelijke adviesorgaan in te schakelen. Het is altijd fijn om een sparringpartner te hebben die je vertelt wat wel of niet kan. Zeker als het gaat om doorslaggevende details.” JAN EN SAM VAN GEFFEN: “DLV ZORGT VOOR ZEKERHEID EN RUST” Het Lelystadse akkerbouw- en ‘vergeten groenten’ verwerkingsbedrijf Arenosa maakte in 1997 bij

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017

Sam van Geffen en Barry Akkerman (DLV) in hun van CO2 koeling voorziene bewaarschuur te Lelystad. de bouw van hun eerste bewaarplaats ook gebruik van de expertise bij DLV Advies. Jan van Geffen is in 1979 begonnen in Lunteren op drie

hectare zandgrond en kreeg in 1988 de mogelijkheid om in Lelystad op tien hectare te beginnen. In de jaren is het bedrijf gegroeid naar


Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen 3

september 2017

VOORWOORD

Onder het motto 'liever te veel, dan te weinig ruimte' heeft Van Geffen de overkapping extra groot laten uitvoeren. zeventig hectare grond, waarvan 26 hectare eigendom. Sinds negen jaar zit ook zijn zoon Sam van Geffen – de beoogde opvolger - in het bedrijf. “Wij hebben winterproducten en die moeten gekoeld zijn. De koelcel die we hadden voldeed niet meer en we kwamen veel verwerkingscapaciteit tekort. Om daar dan een totaal nieuwe bewaar- en logistiek plan voor te maken is wel een grote uitdaging.”

CO2 BEWARING Het koelingssysteem is een heel belangrijk punt geweest in dat adviesgesprek. Van Geffen-senior: “Op advies van Versluis hebben we gekozen voor CO2. Dat is een hele

“HET IS ALTIJD GOED OM IEMAND MET ‘ANDERE Daardoor besloten ze bij Van OGEN’ NAAR JE Geffen om DLV Advies in te schakelen. “We hadden in 1997 al samenBOUWPROJECT gewerkt met Harrie Versluis van TE LATEN KIJKEN” DLV, hierdoor was er al een goede ervaring opgedaan met dit agrarische adviesorgaan. Bovendien is het altijd goed om bij een dergelijk groot project iemand met ‘andere ogen’ ernaar te laten kijken, iemand die met nieuwe ideeën en inzichten komt”, aldus Van Geffen-junior.

nieuwe ontwikkeling. CO2 is een milieuvriendelijk middel en dat is voor ons – als biologisch bedrijf – wel een belangrijk aspect.” Het is een beetje pionieren, want het is

één van de eerste CO2-installaties die gebouwd is. “We zijn niet de allereerste, maar het is wel een beetje een gok. Tot nu toe zijn we er zeer over te spreken.” Ook werd de mogelijkheid geboden om de restwarmte die vrij komt bij het koelen te benutten om de verwerkingshal mee te verwarmen. Aangezien we in de winter een hoop mensen aan het werk hebben, is dit een mooie optie om een prettige temperatuur in de schuur te creëren voor de mensen op de werkvloer. ONAFHANKELIJK ADVIES Sam van Geffen vult het verhaal van zijn vader aan: “Elke vertegenwoordiger zal zeggen dat zij het beste product hebben, maar als je iemand wilt hebben die daar neutraal in staat dan is DLV Advies voor ons een betrouwbare partij. Harrie Versluis raadt ook gelijk een

aantal manieren van koelen af. Dan houd je er nog twee of drie over. Het enige lastige voor ons was dat de CO2-techniek duur en nog erg nieuw is. Dan maakt het ergens toch wel spannend, maar DLV Advies heeft ons het vertrouwen gegeven dat we de juiste keuze hebben gemaakt. Ons advies aan telers die op het punt staan een eigen bewaarplaats te maken: zorg voor een onafhankelijke adviseur.”

MEER INFORMATIE Meer informatie over begeleiding door DLV Advies bij de bouw van een bewaarplaats? Barry Akkerman - Projectleider Bouw Open Teelten Tel.nr.: 06 26 51 87 16 b.akkerman@dlvadvies.nl

Na een koude start van het groeiseizoen kreeg de Nederlandse akkerbouwteelt te maken met een zeer droog voorjaar. Soms zorgde dit voor een trage opkomst. De afwisseling van vocht en warmte in de zomermaanden maakte echter veel goed. Het is nu afwachten hoe de omstandigheden zullen zijn tijdens het oogstseizoen. Het graan en de eerste uien- en aardappel rooimomenten vonden over het algemeen onder goede omstandigheden plaats. Voordat de rest van de gewassen geoogst worden is er echter nog een andere belangrijke afspraak voor de Nederlandse akkerbouw­ sector: De Potato Europe. De editie in Emmeloord is voor de telers uit ons land altijd nog net iets belangrijker dan de buitenlandse jaargangen. De beurs staat ook dit jaar weer bol van noviteiten en interessante aanbieders die allemaal proberen om de bezoeker te overtuigen dat hun product de beste aanvulling is op het teeltproces. De Akkerbouwkrant is en blijft een onafhankelijk medium dat zelfstandig werkt. Toch willen wij enkele opvallende noviteiten in dit nummer aan onze lezers voorstellen. Verderop in deze krant zal er regelmatig aandacht worden besteed aan producten die door de organisatie van de beurs zijn genomineerd voor de Innovation Award 2017. Daarnaast is er ook aandacht voor het teeltadvies bij het inzaaien van wintergerst en wintertarwe. In Delphy’s actuele akkervraag gaat adviseur Klaas Froma in op de vraag wat de beste teeltmethode is voor deze gewassen. Met DLV Advies zijn we langsgegaan bij een teler die zijn eigen aardappelbewaarschuur heeft gebouwd en akkerbouwer Adrie de Hullu uit ZeeuwsVlaanderen lijkt geluk te hebben: zijn perceel ligt namelijk bovenop een immens grote zoetwaterbron. Een unicum in het zoutwatergebied langs de Westerscheldekust. Uiteraard bezochten we weer veel telers die hun ervaringen delen met producten als steenmeel, bodemverbeteraars en vernieuwende mechanisatie. Ook hebben we een reportage gemaakt bij de Mechan Groep die dit jaar de nieuwste Valtra A4-serie gaat uitrollen in Nederland. Allemaal met als doel: de teler informeren over de veranderingen in de sector, zodat ieder kan bepalen of er zaken bijzitten die bedrijfseconomisch of teelttechnisch kunnen bijdragen aan het rendement. Veel leesplezier, Uw eindredacteur Richard Bender

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017


4 Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen

#3

DOSSIER:

MECHANISATIE

VEENMA MECHANISATIE:

“Door alle innovaties wordt de basis van de akkerbouw vergeten” Veenma Mechanisatie uit het Friese Dokkum is dit jaar prominent aanwezig op de Potato Europe in Emmeloord. Doelstelling van de beursdeelname? Duidelijk maken dat het allemaal niet zo moeilijk hoeft te zijn: “Is het zo simpel? Ja! Het is zo simpel”, zo stelt eigenaar Feitze Veenma. MINI-KNOLLEN STAMMENROOIER: KORTERE ROOILIJN De productlijn van Veenma wordt gekenmerkt door optimalisatie van het bestaande spectrum. Dit werkproces is ook gevolgd bij de ontwikkeling van de mini-knollen stammenrooier. Een machine die ook de organisatie van de Potato Europe opviel en mede daardoor benaderde zij Veenma Mechanisatie voor een beursdeelname: “Wij hebben gekozen voor een rooier, die productvriendelijk is met een zeer korte rooilijn waardoor je een minimaal aan valmomenten hebt. Het idee achter ons concept is: dat je onder alle omstandigheden, op alle grondsoorten met behoud van kwaliteit en capaciteit je producten kunt rooien. Als een klant op de rooier gaat staan en het ziet draaien, dan is hij direct verkocht. Maar ze moeten het eerst zien, omdat ze anders niet geloven dat je met zo’n

kort rooiproces het product schoon in de kist kunt krijgen.” OPTIMALISEREN DOOR TE MINIMALISEREN Verkoopadviseur Johannes Pel vervolgt: “Bij het ontwikkelingen van de stammenrooier is het verminderen van het aantal valmomenten steeds een belangrijk aspect geweest. Dit bepaalt namelijk de kwaliteit van het product die in de kist gaat: hoe minder valmomenten, hoe beter. In dit geval geldt: optimaliseren door te minimaliseren.”

maar kan zorgen voor kwaliteits­ verlies - kan weg. Geen kipper, stortbak, transportband of kistenvuller meer. Al die handelingen zorgen voor potentiele versmeermomenten. En dat wil je met hoogwaardig pootgoed absoluut niet.” Een methode die vooral bij grote pootgoedtelers aanslaat: “Die willen anders rooien. Laatst hadden we hier een pootgoedteler op bezoek en zijn vermeerdering beslaat zo langzamerhand zo rond de vijftien hectare. Hij kan niet meer op zijn knieën en een simpele verstekrooier werkt niet meer bij dergelijke perceelgrootte. Het traject wordt te lang en dan krijg je problemen in de nateelt. Uiteraard is een nieuwe

“DE GEHELE Een gedachte die is ingegeven door INSCHUURLIJN de eigen ervaringen en creativiteit KAN WEG” bij Veenma en praktijkervaringen van klanten. Pel: “Akkerbouwers, die dertig hectare pootgoed hebben en rechtstreeks in kisten laden, kunnen dankzij de stammenrooier de rest van hun mechanisatie uitschakelen. De gehele inschuurlijn – die alleen

aardappelrooier een hele investering. Maar als een compleet perceel wordt afgekeurd, dan is de Veemac 1500-2R stammen/kistenrooier snel terugverdient.”

TORDISC UIENROOIER Veel van de huidige innovaties zijn gebaseerd op aloude basisprincipes die in de loop der jaren in vergetelheid zijn geraakt, zo stelt Pel: “Je ziet dat mensen steeds meer teruggaan naar de basis. Bepaalde technieken die we vroeger gebruikten komen terug. Zo is dat ook gegaan bij de Tordisc, onze uienrooier. Ook dat idee kwam van de klant: we willen gaan werken met schijven, wat is hierin mogelijk, vroeg hij ons.

Feitze Veenma (links) en Johannes Pel bij de Greencutter en mini-knollenrooier die ook op de Potato Europe te zien zullen zijn.

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017

We zijn toen terechtgekomen bij het rooien van uien met schijven. De Tordisc heeft vele voordelen: geen knolbeschadigingen, minder tarra en het intact laten van de bovenlaag. Mede daardoor kunnen telers bij natte omstandigheden veel eerder rooien.” GREENCUTTER Pel constateert ook dat de vraag vanuit de telers de afgelopen jaren sterk is veranderd. De introductie


Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen 5

september 2017

“IEDEREEN DIE SERIEUS MET AKKERBOUWTEELT BEZIG IS, GAAT NAAR DE POTATO EUROPE”

De Veenma mini-knollen rooier zorgt voor een zeer schoon product tijdens het rooien bij Akkerbouwbedrijf Wesselink VOF te Empe. van de Greencutter - voor het verkleinen van de groenbemester - is daarvan een logisch gevolg, aldus de Fries: “Omdat wij als bedrijf ervaring hebben opgedaan in het maken en construeren van machines komen mensen naar ons toe met vragen. Zo is dat ook met de Greencutter gegaan. Een teler kwam met de vraag: ik wil eigenlijk niet meer klepelen. Hij had gehoord dat ze in andere landen weleens kneuzen of rollen of iets derge-

lijks. Vervolgens hebben wij een conceptmachine voor deze klant ontwikkeld en zo is de Greencutter ontstaan.” EFFECT GROENBEMESTER VERGROTEN In de loop der jaren zijn de rooitechnieken compleet veranderd, maar door GPS en plaatsspecifiek werken kunnen we nu weer kijken wat de beste werkwijze is voor zowel de akkerbouwer als het gewas.

Dat gold voor de Tordisc en nu ook weer voor de Greencutter: “Samen met Klaas-Jan Jensma hebben wij deze machine ontwikkeld om uitspoeling en “inkuilen” van de groenbemester in het najaar te voorkomen en zodoende het effect van de groenbemester te behouden tot en met het voorjaar. Dan moet je natuurlijk wel een lichte machine bouwen, omdat het in het najaar behoorlijk nat kan zijn. Telers die hun groenbemester versnipperen

doen dit juist om structuurbederf te voorkomen en de bodem te ontzien.” VAN HOEFSMEDERIJ NAAR MECHANISATIEBEDRIJF Het bedrijf begon ooit als hoefsmederij, maar na enkele omzwervingen is Veenma Mechanisatie uitgegroeid tot een toonaangevend en creatief mechanisatiebedrijf dat de familietradities om open en klantvriendelijk te

“MENSEN GAAN STEEDS MEER TERUG NAAR DE BASIS” ondernemen tot op de dag van vandaag uitvoert. De 37-jarige Feitze Veenma maakte alle stappen van het bedrijf mee, inclusief de verhuizing van Niawier naar Dokkum: “Vier jaar geleden hebben we de stap gezet om naar het huidige pand te verhuizen. Dat was wederom een mijlpaal. Toen mijn vader destijds in het bedrijf kwam veranderde er veel. Het bedrijf is zich meer gaan richten op landbouwmechanisatie en de laatste tien jaar zijn we steeds meer gericht op ‘Speciaalbouw’: het zelf ontwikkelen van machines.” Dat besluit werd ingegeven doordat Veenma merkte dat er vaak pasklare oplossingen ontbreken

voor praktijkproblemen. “Dankzij onze eigen ontwikkelingsafdeling en werkplaats kunnen we iets bedenken wat een ander niet heeft. Hiermee kan de klant verder met het uitvoeren van zijn of haar werkzaamheden. Korte lijnen en een goed onderling contact resulteert vaak in een daadkrachtige oplossing“, aldus Veenma. Een veel gehoorde opmerking bij het bedrijf uit Dokkum is: zo simpel kan het toch niet zijn? “Nou, zo simpel is wel”, zegt Pel. “En dat is nou precies wat we willen uitdragen tijdens de komende Potato Europe. Dat is dé plek om de gedachtegang achter de Veemac stammenrooier en de Greencutter te tonen. Iedereen die serieus met akkerbouwteelt bezig is, gaat naar de Potato Europe. Er gaan enorm veel voorbereidingen aan een beursdeelname vooraf. Maar juist omdat wij echt iets te melden hebben, kijken wij enorm uit naar deze beurs.”

MEER INFORMATIE OVER DE MACHINES VAN VEENMA MECHANISATIE? Johannes Pel - Veenma Mechanisatie Dokkum Tel. 06 – 1357 1718 info@veenma.nl www.veenma.nl

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017


6 Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen

#3

DOSSIER:

TEELTADVIES

DELPHY’S ACTUELE AKKERVRAAG:

Inzaaimoment wintertarwe en wintergerst heeft sterke invloed op gewasontwikkeling

Telers die wintertarwe of -gerst in hun bouwplan hebben, zullen de komende tijd bezig zijn met de zaaibedbereiding en het inzaaien van deze granen. Wintertarwe kan van half september tot begin januari worden gezaaid. Wintergerst in de regel tussen medio september en begin oktober. Het moment van zaaien heeft niet alleen een sterke invloed op de gewasontwikkeling en vorstgevoeligheid, maar ook op de ontwikkeling van onkruiden, ziekten en plagen.

De basis voor een goede teelt ligt in de zaaibedbereiding. Ook voor wintergerst en wintertarwe geldt dat hieraan voldoende aandacht moet worden besteed. Voor een goede kieming moet voldoende vocht en zuurstof beschikbaar

“INZAAIEN OP GRIJZE GROND IS HET MOOIST” zijn. Een losse, licht verkruimelde toplaag voorkomt een onregelmatige en ongelijktijdige opkomst, dat kan leiden tot tweewassigheid. Bij een grof zaaibed levert het onderbrengen van het zaad vaak problemen op, laat de opkomst vaak te wensen over, werkt een bodemherbicide minder effectief en op zware gronden kan schade door slakken ontstaan. IDEALE INZAAIMOMENT Het juiste moment kiezen voor de zaaibedbereiding en het inzaaien blijft voor veel akkerbouwers een

heikel punt, zo merkt ook Delphyadviseur Klaas Froma. In zijn werkgebied Groningen krijgt hij hier regelmatig vragen over. “Het komt ook best nauw”, zo vertelt Froma. “Het inzaaimoment bij zowel wintertarwe als -gerst heeft sterke invloed op de gewasontwikkeling. Als je te vroeg inzaait, dan gaat het gewas te groot de winter in en dat vergroot de kans op gerstevergelingsvirus (een persistent virus, dat overgebracht wordt door bladluizen, red.). Als je te laat zaait, dan zorgt dat meestal voor slechts minimale gewasontwikkeling.” Toch benadrukt Froma dat telers zich niet alleen moeten focussen op het ideale inzaaimoment. De weersomstandigheden zijn minstens zo belangrijk: “Als je veel regen hebt gehad moet je absoluut niet gaan inzaaien. Het bepalen van het juiste inzaaimoment is daarnaast ook sterk grondafhankelijk. Inzaaien op negen procent afslibbare grond, kent hele andere uitdagingen dan wanneer je perceel negentig procent afslibbaar is. Probeer altijd een moment te kiezen waarna er twee of drie

droge dagen volgen. Inzaaien op mooie grijze grond is natuurlijk het mooist. De kans op verslemping is dan ook het kleinst.” ONKRUIDBESTRIJDING Een belangrijk aspect dat nog weleens over het hoofd gezien wordt, is de onkruidbestrijding direct na het inzaaien. Froma: “Het inzetten van een bodemherbicide meteen na het inzaaien voorkomt problemen tijdens de groei en in latere stadia. Vervolgens is het van belang om in het bladstadium één

“PREVENTIEF DENKEN VANUIT ERVARINGEN IN VOORGAANDE TEELTJAREN” of twee keer goed te kijken naar de zaken als luisdruk. Vooral als het een warme herfst betreft, want dan neemt de kans op ziekten en plagen sterk toe.”

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017

Als de tarwe of gerst eenmaal is ingezaaid, steekt er tegenwoordig voor veel telers een volgend probleem de kop op: mangaangebrek. “In de herfst tegen mangaangebrek spuiten is steeds meer een trend aan het worden, vooral op lichte gronden en overgangspercelen. Ook deze bespuiting moet in het eerste of tweede bladstadium preventief worden uitgevoerd, want in die periode neemt de plant het meeste op”, zo stelt Froma. “Dit vinden we bij Delphy overigens een heel belangrijk punt: preventief denken vanuit ervaringen in voorgaande teeltjaren. Het is niet zo dat je vooraf maar van alles erop moet gooien, maar erover nadenken hoe je mangaangebrek kunt voorkomen is zonder meer verstandig te noemen.” RASSENKEUZE Bij de rassenkeuze is ook een nieuwe trend zichtbaar: “Daar zien we wel een duidelijke verschuiving van opbrengst naar de keuze voor het meest gezonde ras. Schimmelresistente rassen voorkomen problemen met gele roest en septoria. Ook rassen met hoge cijfers voor fusarium zijn momenteel heel populair bij de tarwetelers.” Uiteraard blijft ook bij deze rassen ziektebestrijding heel belangrijk. Froma waarschuwt daarbij voor onderschatting: “De cyclus moet gesloten blijven. Voor heel veel telers is mooi herfstweer tijdens het tweede spuitmoment een valkuil. Als er geen zichtbare ziekten zijn, dan wil men deze ronde nog weleens overslaan. Mijn ervaring is dat net in die periode de

tarwe ziek wordt. Dus ook al lijkt het niet echt nodig: houd de cyclus gesloten.” In de meeste gevallen wordt er door de akkerbouwbedrijven voor tarweof wintergerst gekozen vanwege de lage kosten en het verbeteren van

“BODEMVERBETERAAR EN GOEDE VOORVRUCHT VOOR GROENBEMESTERS” de bodem (meer organische stof en betere beworteling): “Het areaal wintergerst wordt iets meer ten opzichte van het wintertarwe areaal”, zo constateert Froma. “Om ruimte te creëren voor het kilveren en draineren is gerst – zeker vanwege de drie gewassen eis – zeer populair omdat het door de bank genomen een vroeg gewas is. Daarnaast is gerst ook een zeer goede voorvrucht voor groenbemesters gebleken. De verwachting is dan ook dat - ondanks de lage opbrengst uit deze teelt - de populariteit alleen maar zal toenemen.” MEER INFORMATIE? Neem contact op met de gewasbeschermingsadviseur bij u in de buurt. Voor een overzicht van Delphy-adviseurs in uw regio kijkt u op www.delphy.nl/experts


infra & recycling Bel vrijblijve

nd

0525 63 14

Een gezonde bodem is dé basis voor uw teeltoptimalisatie

voor advies!

GPS-GESTUURDE KILVER/DOZER

voor advies!

Fendt 1050 500 pk

Naast onze lasergestuurde kilvers, heeft Van Werven geïnvesteerd in nieuwe zes meter brede GPS-gestuurde kilver- en dozerbakken. Door de schuifbare wand in de dozerbak, kan 12 kuub aarde per werkgang worden gedragen (i.p.v. geschoven). Met inmeten en een goed plan heeft u vooraf goed inzicht in de werkzaamheden.

DIEPPLOEGEN TOT 1,60 METER

Diepploegen is één van de specialiteiten van Van Werven. Door diepploegen worden zware gronden beter bewerkbaar en storende grondlagen gebroken. We kunnen ploegen tot 1,60 meter diep, diep maar bepalen graag samen uw optimale ploegdiepte. Dankzij onze jarenlange ervaring (sinds 1990) kunnen wij u voorzien van een gegrond advies.

41

BETERE STRUCTUUR: DIEPSPITTEN

Diepspitten heeft een verlichtende en mengende werking. werking. Storende lagen worwor den doorbroken, waardoor de afwatering en de capillaire werking verbetert. Diepspitten bevordert de wortelgroei. Door de aanschaf van onze nieuwe Fendt 1050 realiseren we een hogere capaciteit en een betere menging.

NIEUW! dozerbak

samen werken aan échte oplossingen

www.vanwerven.nl | 0525 63 1441

Landbouwmachines maken, dát is ons terrein. VSS Machinebouw is een Nederlandse fabrikant van landbouwmachines. Van ontwikkelen tot productie, van ploegen tot oogsten. Ieder seizoen verdient nu eenmaal zijn specifieke aandacht. Onder de merknamen VSS Agro, VSS Amac en VSS Cappon bieden wij u het meest complete programma aan op het gebied van landbouwmachines.

VSS AGRO

Voorjaarsbewerking Onkruidbestrijding Aardappelselectie Werktuigdragers

VSS

MACHINEBOUW

VSS

AMAC

Uienteelt Aardappelteelt Spare parts Amac machines

VSS

Ovezandseweg 6a MACHINEBOUW 4436 RE Oudelande ENGINEERING T. +31 (0)113 - 56 70 50 CONSTRUCTIE F. +31 (0)113 - 56 39 39 TECHNISCHEHANDEL E. info@vssmachinebouw.com

CAPPON

Ploegen Vorendrukkers Cultivatoren Woelers

Voor ons complete programma zie:

www.vssmachinebouw.com Volg ons ook via:


8 Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen

#3

DOSSIER:

MECHANISATIE

5 Redenen waarom de Valtra A4-serie de ultieme akkerbouwtrekker is

De wereldwijde introductie vond afgelopen zomer plaats in het Gelderse Klarenbeek waar ruim 1700 gasten uit de hele wereld konden kennismaken met de nieuwe Valtra A4, als completering van de vierde generatie. De batch-levering voor Nederland zal op zijn vroegst begin dit najaar worden uitgerold, maar enkele akkerbouwers smaakten al het genoegen deze nieuwe generatie Valtra-trekkers uit te proberen. Conclusie? “Hij is compleet anders dan zijn voorgangers.”

WERELDWIJDE SERIE Gert Pullen, accountmanager Valtra bij de Mechan Groep, legt uit wat er allemaal veranderd is ten opzichte van de A3-serie en alle voorgaande generatie Valtra A-tractoren: “Om te beginnen is de nieuwe A4-serie een platformtrekker van AGCO, zoals we dat kennen vanuit de MFstal. De Finse fabriek, gevestigd te Suolahti, heeft de uiteindelijke uitlevertrekker een compleet Valtra-karakter gegeven. Er worden alleen bepaalde compartimenten gebruikt om er een wereldwijde serie van te kunnen maken. Concreet houdt dit in dat de motor en de transmissie van AGCO zijn en alles daaromheen, zoals de cabine en de aansturing, bestaat uit merk­ specifieke Valtra-onderdelen.” DRIE CHASSISTYPEN De introductie van de A4 in Nederland zal in fases gaan verlopen. Enkele modellen zijn al verkocht en worden binnenkort

afgeleverd, maar de grootste batch zal eind dit jaar plaatsvinden. Daarbij zijn er drie chassistypen te onderscheiden: klein, midden en large. Alle drie de typen zijn qua gewicht en bouwwijze zeer verschillend. “Voor Nederland verwacht ik de meeste belangstelling voor de middelgrote trekker (100 pk)”, zo stelt Pullen. “De grootste typen zullen eerder worden ingezet als tweede trekker.”

REDEN 1 BACK TO BASIC De Valtra vierde generatie is met de introductie van de A4 voltooid. Doelstelling bij de bouw: back to basic: “Het is met recht een basis­ trekker”, zo vertelt Pullen. “Het bevat geen powershift-modellen. Het is een pure schakeltrekker, die voorzien is van een zeer eigentijdse versnellingsbak. Zodra je ermee gaat rijden, merk je dat er een

vernuftige versnellingsbak inzit. De Valtra A4 beantwoordt daarmee de vraag van de huidige akker­ bouwer die gewoon back to basic wil en een trekker wil inzetten voor het werk waarvoor een trekker in het leven is geroepen: trekken en slepen.”

REDEN 2 GEVOEL VAN RUIMTE Valtra richt zich met de A4 wederom op het segment kleine tractoren. Echter dit keer zorgt een ingenieuze vinding voor een totaal andere beleving. Pullen: “Wij zijn heel blij met het gevoel van ruimte dat deze trekker geeft. Je merkt het gelijk als je instapt: de cabine bestaat bijna geheel uit glas. Heel veel glas! En dat is in dit segment uniek. Je hebt toch vaak dat mensen de Valtra als ‘een trekkertje erbij’ kopen, maar door dit gevoel van ruimte gaat hij toch echt meedoen als hoofdtrekker.”

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017

Het merk Valtra staat vooral bekend om zijn grote cabines en dat aspect wordt in de A4-serie nog eens uitvergroot. Pullen: “Valtra’s hebben een 180 graden draaibare stoel, zodat je ook achteruit kunt werken. Dat vergt sowieso al een grotere cabine. Daarnaast hebben akkerbouwers bij ons aangegeven dat ze meer ruimte en zicht willen. Daarom zeggen wij heel praktisch: de Valtra A4 zorgt voor 365-dagen zicht.”

“DE VALTRA A4-SERIE ZORGT VOOR 365-DAGEN ZICHT” Pullen vervolgt: “We misten in het programma nog een trekker die voldeed aan de akkerbouwtakken waar met super lage snelheden gewerkt moet worden. Bij oogsten waar een lage rijsnelheid wordt gevraagd, kunnen wij nu aan die vraag voldoen omdat de Valtra A4 is uitgerust met een superkruip­ versnelling (vanaf 90 meter per uur). Het voordeel van een lage vaste rijsnelheid wordt vooral behaald bij speciaal teelten en

akkerbouw- of vollegrondsgroentetelers die werken met korte plant­ afstanden.”

REDEN 3 ONDERHOUDSVRIENDELIJK De A4 moet ook gaan uitblinken in duurzaamheid en onderhoud: “We zeggen niet voor niks: als je Valtra-trekker 10.000 uur heeft gedraaid, dan is die lekker ingelopen. Wij streven altijd naar duurzaamheid. Op dat vlak is een extra voordeel aan deze serie, dat hij niet werkt met elektronische ventielen en er zit ook geen terminal in. Ook hier heeft de back-to-basic filosofie weer zijn voordelen: niet onderhouds­ gevoelig, maar basis­technologie die wél heel duurzaam is.”

REDEN 4 ADBLUE Ook op brandstofbesparing is weer stevig ingezet: “Zeker! Valtra is daar altijd mee bezig. Er zit ook weer een AdBlue-oplossing in. Valtra is dus weer niet gezwicht voor roetfilters met recirculatiesysteem. Het mooie aan het onderhoudsvrije AdBluesysteem is dat het geen invloed heeft op de motorprestatie, maar recirculatie doet op alles wat daarna


Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen 9

september 2017

MECHAN GROEP INTRODUCEERT VALTRA A4-SERIE “COMPLEET ANDERE TREKKER DAN VOORGANGER”

komt zodat de emissie­reductie geoptimaliseerd plaatsvindt.” Al bij al zijn de verwachtingen voor de A4 hoog gespannen bij de Mechan Groep: “De serie zoals die er nu staat (de A3) voldoet niet meer. Dat betekent niet dat hij technisch niet meer mee kan, maar de Nederlandse akkerbouwer is in

principe uitgekeken op dit type en bovendien zijn er betere alternatieven”, zo analyseert Pullen. “Voor ons komt deze introductie zeer gelegen. Wij verwachten hiermee ons marktaandeel fors te kunnen uitbreiden. In aantal rekenen wij op dertig tot veertig trekkers per jaar extra leveringen door deze nieuwe serie.”

REDEN 5 BREDE INZETBAARHEID Een zeer optimistische doelstelling voor een trekker die nog op de markt moet komen: “We zijn altijd ambitieus. Dat heeft ons ook ver gebracht, maar het product is daar ook naar. We zien dat hij als voorlader trekker in de melkveesector

evenals voorlader bij akkerbouwers die veel met kisten werken gebruikt gaat worden. In combinatie met het imago en de degelijkheid van Valtra zal dit voor vele een bewuste keuze worden om voor deze serie te kiezen. Het mooie van modulaire bouw is de brede inzetbaarheid van veehouderijen tot vollegrondsgroentetelers als akkerbouwers. Waar je voor kiest betaal je voor en niet meer!“ CONCURRENTIE De grote vraag voor de Mechan Groep is waar ze straks met de vierde generatie uit de Valtra A-serie mee gaan concurreren. Ook voor Pullen is dit koffiedik kijken: “Als je Valtra bekijkt, dan zitten we altijd boven de 150 pk. Valtra komt oorspronkelijk uit de bosbouw en heeft dan altijd wel de insteek dat de trekkers zwaar werk moeten kunnen doen. Met deze Valtra proberen we echter een nieuwe markt aan te boren door een luxer alternatief te bieden die kan concurreren met bijvoorbeeld de John Deere 5000-serie. Qua prijs-­kwaliteitverhouding gaat de Valtra A4 een stuk beter in de markt liggen.” Lichte trekker met veel vermogen Volgens Pullen investeren Nederlandse akkerbouwers de laatste jaren eigenlijk alleen nog in hoge kwaliteit: “Vooruitstrevende telers werken bijna allemaal met

zeer professioneel gereedschap. Ook de inruiltermijn wordt steeds korter. Men wil af van de onzekerheid: stilstaan is killing, zeker tijdens de oogst. Dat kost gewoon geld. Tegelijkertijd is er ook de trend dat tractoren steeds lichter

“WE VERWACHTEN HIERMEE ONS MARKTAANDEEL FORS UIT TE BREIDEN” moeten, maar niemand wil inleveren op vermogen. Met de Valtra A4 kan de Mechan Groep een ontzettend lichte trekker aanbieden, die al vanaf 3,5 ton zijn werk kan doen. Al deze aspecten zorgen ervoor dat wij denken hiermee een leuke trekker in de markt te zetten die zeer waardevol gaat zijn voor de Nederlandse akkerbouwsector.”

MEER INFORMATIE OVER DE VALTRA A4-SERIE? Gert Pullen – Mechan Groep B.V. Achterveld E-mail: g.pullen@mechangroep.nl Website: www.mechangroep.nl Tel.: 0342 – 45 95 41

Gert Pullen krijgt veel aanvragen van akkerbouwers die de Valtra A4 als hoofdtrekker willen inzetten.

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017


10 Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen

#3

DOSSIER:

GRONDBEWERKING

Gert-Jan van der Hoorn en Harwin Schuit zijn als ZZP’er actief op het akkerbouwbedrijf van Dick van het Hul uit Biddinghuizen. Het Flevolandse bedrijf bewerkt een kleine 300 hectare. Het bouwplan voor dit seizoen bestaat uit bieten, aardappelen, uien, winterpeen en tarwe. Allemaal op percelen gelegen rond het bedrijf. Voor de grondbewerking maken ze sinds het najaar van 2016 gebruik van de machine van Evers Agro. Een zeer bewuste overstap, aldus Van der Hoorn: “We zochten robuuste, lichte machines voor een optimale grondbewerking.” Gert-Jan van der Hoorn op de Flevolandse klei aan het werk met de Evers Agro Forest XL Cultivator.

“We zochten robuuste, lichte machines voor optimale grondbewerking”

BATAK-WOELER Eén van de machines waarmee sinds vorig jaar gewerkt wordt, is de Batak-woeler: “Na de laatste keer spuiten gaan we hiermee over het land om voor het rooien de spuitsporen los te trekken. Hierdoor kan het water beter weglopen en droogt het land mooi op. Een enkele keer wordt hij ook ingezet bij het loshalen van de kopakker”, zo vertelt Van der Hoorn. “Hij trekt de grond mooi open en de bovenlaag blijft in tak. De machine bevalt supergoed. Hij trekt wel zwaar, maar dat is vanwege de specifieke tandvorm waarvoor wij gekozen hebben. Hierdoor blijven de grondlagen in tact en laat een mooi resultaat achter hier op de zware klei.”

heen. Ik zie dat ze (de uien red.) vocht beter vasthouden en de beworteling is ook heel goed. Of dat allemaal aan deze machine ligt dat durf ik niet zeggen, maar wij denken wel dat dit een goede manier is om het groeiseizoen beter te laten verlopen.”

ZAAIBEDBEREIDING Voor de zaaibedbereiding wordt ook gebruikgemaakt van de grondbewerkingsmachines van Evers Agro. Van der Hoorn rijdt met een door mechanisatiebedrijf Van Arendonk op maat gemaakte Cambridge rol: “Deze gebruiken we voornamelijk om de uienbedden van 2,25 mee aan te rollen. De machine werkt mooi om het bed

INVESTERING VOOR HET LEVEN Van der Hoorn mocht er afgelopen voorjaar voor het eerst het land mee op en bewaart daar goede herinneringen aan: “Ik ben erg blij met deze toevoeging aan het machinepark. Ik heb hem onlangs ook weer gebruikt bij het aanrollen van grasland. Dat is het mooie van deze machine: hij is voor meerdere doeleinden te gebruiken. Een slijtvaste

machine als deze is een investering voor het leven.” FOREST XL-CULTIVATOR Tot slot werken ze bij Van het Hul ook met een cultivator: de Forest-XL. De Forest heeft een vrije doorlaat van 75 centimeter onder het frame en is waarschijnlijk de meest verkochte machine van Evers Agro en Van der Hoorn snapt wel waarom: “Het is de meest flexibele cultivator op de markt van grondbewerkingsmachines. Door middel van een hydraulische cilinder kan de achterste rij tanden gedeeltelijk of geheel uit het werk worden genomen. Daardoor ontstaan nieuwe mogelijkheden. Zo kunnen moeilijk bewerkbare delen van het land,

zoals kopakkers, toch op diepte bewerkt worden. Wij hebben de rol iets laten verstevigen, zodat hij nog beter tegen de omstandigheden op de zware klei kan.” HYDRAULISCHE ROL De machine wordt dan ook veel gebruikt op het bedrijf in Biddinghuizen: “Vooral in het voorjaar. Eigenlijk hebben we de machine gekocht voor twee doeleinden: het lostrekken van het land en het vlak leggen (verkruimelen) van het land. Het geeft een mooi verkruimeld beeld en het valt mooi opzij. Hij laat het netjes achter.” Opvallend is dat er bewust gekozen is voor een hydraulische rol. “Dat zie je inderdaad niet veel hier in de buurt,

maar wij hebben wat problemen gehad met de mechanische rol op onze vorige cultivator. Daarom zijn we ook bij Evers terechtgekomen, want die bieden deze machine ook met hydraulische rol aan.”

“GEEN LAST MEER VAN GATEN IN DE GROND EN ER BLIJFT GEEN KLEI OP LIGGEN” Van der Hoorn vervolgt: “Met lichte bewerkingen halen we rijsnelheden van tien kilometer per uur. Bij zwaardere bewerkingen - zoals lostrekken - zes kilometer per uur. We doen op één dag gemakkelijk 25 hectare en dan trekken we geen gaten in de grond. Bij de vorige bleef er weleens klei op liggen, maar daar hebben we met deze cultivator helemaal geen last meer van.”

MEER INFORMATIE OVER MINIMALE GRONDBEWERKING? Dennis van de Boom Evers Agro B.V. Tel.: 06 – 1595 1151 E-mail: Vandeboom@eversagro.nl www.eversagro.nl Batak met rol van 80 cm en beitelbreedte van eveneens 80cm.

De door Mechanisatiebedrijf Van Arendonk op maat gemaakte Cambridge rol.

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017


Bezoek ons o

p:

pe Potato Euro 2017 -14 September

13

Stand V405

Groeit u met ons mee? Say potato, say

Groei is het vermogen tot vernieuwing. De aardappel vindt zichzelf steeds opnieuw uit. Door een uitgekiend teeltprogramma zorgt Agrico er samen met haar aangesloten leden-telers voor dat haar aardappelrassen bestand zijn tegen alle uitdagingen. De klimaatverandering, de beschikbare landbouwgrond en de samenstelling van de wereldbevolking zijn van invloed op onze organisatie en hoe wij naar de toekomst kijken. Het is onze uitdaging om door innovatie grenzen te verleggen en in te spelen op de veranderende behoeften van de consument. Zo ontwikkelt de aardappel met ons mee in het veld en in de keuken. Say growth, say Agrico.

www.agrico.nl

- advertorial -

Loonbedrijf Van Leeuwen

“De Wingssprayer zorgt voor fijne nevel en driftbeperking” “We kunnen niet oneindig doorgaan met Roundup en TBA” de techniek, maar toen Harrie Hoeben de sleepdoektechniek doorontwikkelde naar de Wingssprayer wist Van Leeuwen dat de tijd rijp was:

VOORDELEN WINGSSPRAYER

“De Wingssprayer zorgt voor fijne nevel en driftbeperking. Dat is precies wat we nodig hebben”,

minder middel. Als dit niet voldoet komt hij kosteloos

- Fijne nevel

aldus Hans van Leeuwen.

nog een keer. “Hiermee help ik mensen om de eerste

- Driftbeperking

stap te zetten. Niet goed? Dan kom ik terug en betaal

- Niet windgevoelig

Van Leeuwen ziet meerdere voordelen: “Het is een

je alleen het extra middel en géén spuitkosten. Daar

eenvoudige machine waarop je maar één soort dop

heb ik veel mensen mee overtuigd.”

hoeft te gebruiken en onder veel meer omstandig-

- Middelreductie - Meer spuitbare uren

heden het veld in kan. Omdat vochtige gewassen

De Wingssprayer is volgens Van Leeuwen pure

- Hufterproef

geen probleem zijn, kan ik ‘s morgenvroeg al be-

noodzaak: “We kunnen niet oneindig doorgaan met

ginnen met spuiten. De Wingssprayer is niet wind-

Roundup en TBA. De Wingssprayer zorgt ervoor

- Zacht voor het gewas

gevoelig. Daardoor heb ik meer werkbare uren.”

dat je minder middel gebruikt en toepassing kan nu zonder verlies (emissies) naar ‘t waterleven,

ACTIE

bloemende akkerranden en arthropoden. Alleen zo

Contact

Van Leeuwen heeft een opmerkelijke actie opgezet:

kunnen we beperkende wetgeving voorkomen. En

Harrie Hoeben

Mob: 06 - 532 26 920

een bespuiting (in gras en maïs) met 30/50 procent

dat is nodig, want we kunnen niet zonder.”

info@wingssprayer.com

Tel: 0495 - 60 74 11

“De Wingssprayer is niet windgevoelig, waardoor ik meer werkbare uren heb”

www.wingssprayer.com

Fotografie: Rianne den Balvert

Loonbedrijf van Leeuwen is al jaren overtuigd van


12 Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen

Best gelezen!

#3

Via AkkerbouwActueel.nl houden wij agrariërs dagelijks op de hoogte van het laatste nieuws, marktprijzen en ontwikkelingen in de markt. Zo bent u altijd op de hoogte van de actuele gebeurtenissen in de Nederlandse akkerbouw­sector. De redactie speurt iedere week naar de meest interessante verhalen van agrariërs en leveranciers.

VAN RENSELAAR: “WIJ STROOIEN OP 45 METER VANAF HET SPUITPAD”

“ALS DIT WERKT ZAL HET ZICH ALS EEN OLIEVLEK VERSPREIDEN”

In de serie Perceelpraat gaan we langs bij Henk van Renselaar. De akkerbouwer uit Lelystad heeft in totaal 115 hectare land in eigen bewerking. In juli ging hij met zijn Vicon RotaFlowkunstmeststrooier over het winterpenenveld om dat gewas nog een extra zet in de rug te geven: “Wij strooien zoveel mogelijk op 45 meter vanuit onze spuitpaden. Dat kan wel, maar dan moet je absoluut windstil weer hebben. En dat was begin deze week het geval, dus dan trek ik er gelijk op uit.”

Bij akkerbouwer Paul Cryns uit Swifter­ bant is dit voorjaar een organische mestproef met bewerkte (gehygiëneerde) mestkorrels uitgezet. Het initiatief van ‘Van Tafel naar Kavel’, Komeco en Fertilab moet aantonen dat deze mestkorrels een positieve werking hebben op de bodemstructuur. “Als dit werkt, zal het zich als een olievlek door Nederland verspreiden”, aldus Arie van de Wijgert van Komeco B.V.

SAMENWERKING De Flevolandse akkerbouwer runt het bedrijf samen met zijn zoon Martin en ze wilden deze week het strooien afronden. En dan nog het liefst voordat het weer ging regenen. Afgelopen dinsdag bleek ideaal. Op het Lelystadse bedrijf staat de kunstmest altijd op voorraad in Big Bags. Toen Van Renselaar het bericht doorkreeg en zag dat er nauwelijks wind stond, was het een kwestie van de kunstmestrooier aan de trekker koppelen, rondrijden en klaar. “Ik werk al vijftien jaar samen met mijn buurman op het gebied van arbeid en machines. Hij moest nog een stukje

strooien en ik ook, dus dat kwam allemaal mooi uit. Nu hoeven we hem maar één keer aan te koppelen en schoon te maken.” STROOIBEELD Vanwege de perfecte weersomstandigheden waaronder Van Renselaar het winterpenenveld in ging, gaf deze bemestingsronde een zeer egaal strooibeeld: “Voor zover je dat kan zien met 45 meter strooien lijkt het strooibeeld goed. Als je op de ruggen kijkt, dan lijkt de verdeling erg goed en egaal.” Van Renselaar heeft uit eigen ervaring ...

Normaal gesproken worden deze mestkorrels door Komeco voornamelijk voor exportdoeleinden geproduceerd. Arie van de Wijgert (commercieel directeur van Komeco): “Deze korrel is exact hetzelfde als we voor de export gebruiken. Ze worden alleen in Nederland nauwelijks toegepast. We hebben hier immers een mestoverschot, dus de meeste akkerbouwers werken met onbewerkte mest.“

VOORDELEN BEWERKTE KORRELS De korrel die wordt gebruikt bij de proef op de percelen van Cryns zijn bewerkt. “Concreet houdt dat in dat het is gehygiëniseerd, vrij van onkruiden en ziektekiemen, zodat het ook gebruikt kan worden als er gewascontact is”, zo licht Van de Wijgert toe. “Daarnaast is het ammoniumgehalte veel beter en komt het gelijkmatiger vrij. Tijdens het composteren wordt organisch materiaal (koolstof) door bacterien en schimmels omgezet tot een stabiel eindproduct. Een proces waarvoor minerale en makkelijk verteerbare stikstof gebruikt wordt en omgezet wordt in stabielere en gebonden stikstof. Het voordeel van de gecomposteerde mest is dat je veel meer effectieve organische stof geeft per ton dan in geval van het verse product. Je bereikt met veel minder volume een zelfde effect als wanneer er compost wordt gebruikt. Omdat het met de kunstmeststrooier gestrooid kan worden is er geen zware mechanisatie nodig om het uit te rijden en kan het ook in de teelt worden toegepast.” KWALITEIT EN OOGSTZEKERHEID Voor Cryns kunnen de mestkorrels een mooie oplossing zijn om het rendement van zijn kwetsbare perceel te verhogen “Hogere opbrengsten zijn natuurlijk mooi meegenomen, maar kwalitatief betere producten en oogstzekerheid zijn voor ons ...

Scan de qr-code en lees het hele verhaal op akkerbouwactueel.nl

Scan de qr-code en lees het hele verhaal op akkerbouwactueel.nl

HOUTEN WINDMOLEN: MOOIE PLAATJES, LAGERE KOSTEN EN INDIRECT HOGERE OPBRENGST Geert Lindenhols uit het Drentse Zuid­ wolde heeft sinds begin 2017 een vijftien meter hoge houten wind­molen op het erf staan. De energie die door de molen wordt opgewekt wordt aangewend voor het energieneutraal verwerken van koolzaad. Dat gewas verbouwt Lindenhols omdat het zorgt voor meer organische stof in de bodem, waardoor de akkerbouwgewassen die in vruchtwisseling volgen op de koolzaadteelt gemiddeld hogere opbrengsten halen.

Lindenhols koos heel bewust voor een ‘ouder­wetse molen’ in plaats van de torenhoge bouwconstructies die tegenwoordig op de boerenerven verschijnen: “Het past mooi in het landschap. Het levert ongeveer een dertigduizend kilowatt elektriciteit op, hetgeen met bijvoorbeeld zonnepanelen niet lukt. Het waait wel altijd, maar de zon schijnt niet elke dag.” “VERSTOORT LANDSCHAP NIET” Agraservice Lindenhols organiseerde een buurtavond om de buren te informeren over zijn plannen. Hij kreeg geen negatief commentaar, maar slechts positieve bijval: “Het lijkt eigenlijk nog het meest op een watermolen. Hij ziet er gewoon erg mooi uit en verstoort het landschap niet. Omdat hij vlak achter de tien meter hoge loods is geplaatst valt hij nauwelijks op.” Nog belangrijker dan het mooie plaatje ... Scan de qr-code en lees het hele verhaal op akkerbouwactueel.nl

AANMELDEN VOOR DE AKKERBOUWACTUEEL? GA NAAR WWW.AKKERBOUWACTUEEL.NL


VAK-UPDATE

BASELIER LOOFKLAPPER

Loofklappers van Baselier zijn een begrip als het gaat om optimaal verwijderen van loof op aardappels of andere gewassen. Door de jarenlange ervaring en levering over de hele wereld heeft Baselier een uitgebreid programma met werkbreedtes van 1,9 tot 7,30 meter, in vast model of opklapbaar. Naast de standaard uitvoering leveren wij ook de “High Speed� versie; een zwaardere uitvoering met meer toeren bedoeld voor extreem veel loof of klappen met hoge rijsnelheid. Degelijke bouw en een doordacht systeem zorgen voor jarenlang werkplezier! Vraag ons naar de mogelijkheden en laat u overtuigen over de kwaliteit van Baselier! Velen gingen u voor en werken naar volle tevredenheid met een machine geleverd door Van Gemeren Mechanisatie!

Govert Pegels

Hoofdverdeler voor Nederland:

Van Gemeren mechanisatie

Industriestraat 28 - 3281 LB Numansdorp

Bronkhorststraat 5

Tel. 0186 680 255 - info@gemeren.nl

4651 SZ Steenbergen

Voor een dealer bij u in de buurt kijk op onze website:

Tel. 0167 564 464

www.gemeren.nl

www.baselier.com


14 Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen

#3

DOSSIER:

BEWAARTECHNIEK

POTATO EUROPE:

Sercom regeltechniek

De Storage Manager van Sercom regeltechniek is genomineerd voor de Innovation Award van de Potato Europe 2017. Jeroen van Haarlem (Sercom) is nauw betrokken geweest bij de ontwikkeling van het akkerbouwprogramma: “Het is een bijzonder stukje regeltechniek die je nog niet veel terugziet in de akkerbouwsector.” Het systeem is gebaseerd op het optimaal gebruikmaken van de buitenomstandigheden. Om hier gebruik van te kunnen maken moet de huidige installatie wel uitgebreid worden of geïmplementeerd worden bij de nieuwbouw. Van Haarlem: “Het gaat hier met name om zonnewarmte, maar eigenlijk kunnen alle soorten van warmte en kou gebruikt worden voor het bewaren van het product.” POSITIE SCHUUR MINDER BELANGRIJK De regeltechniek die Sercom heeft ontwikkeld betreft een zogeheten ‘voormengregeling’, die voor het luik van de bewaarplaats gezet moet worden. Van Haarlem licht toe wat dat exact inhoudt voor de telers die de Storage Manager gaan gebruiken: “Die voormengregeling is er voor bedoeld om vanuit zowel de warme als de koude kant tot een goede uitgangstemperatuur te komen. Deze menglucht gaat

uiteindelijk de bewaarplaats in. In feite haal je op een gecontroleerde manier lucht naar binnen, waardoor de positie van de schuur minder relevant wordt.” BOLLENTEELT Het akkerbouwprogramma is deels voortgekomen uit vragen van telers die een eigen bewaarplaats hebben, maar is met name ontstaan vanuit vragen uit de bollenteelt. Technieken die in de bollenbewaarplaats gebruikt kunnen worden om energiebesparing te realiseren worden nu op dezelfde manier toegepast in de akkerbouw.” ENERGIEBEHEER Het woord is gevallen: energiebesparing. Energiebeheer is in alle regelingen volledig geïntegreerd. Waar mogelijk zal, afhankelijk van de condities, maximaal gebruik worden gemaakt van de buitenlucht om zo de energierekening voor het gebruik van koeling en

verwarming zo laag mogelijk te houden. Ook wordt in de regeling rekening gehouden met piek- en daltarieven en het op het economisch optimum draaien van alle apparatuur. “Met een beperkte investering kan je flink energie besparen, waardoor de aanschaf relatief snel terugverdiend kan worden.” OPTIMAAL KLIMAAT Duurzaamheid en maximale opbrengst realiseren gaan hand in hand bij dit akkerbouwprogramma, zo vertelt Van Haarlem: “Het doel van het product is het optimale klimaat genereren voor het product waardoor je zo weinig mogelijk gewichtsverlies hebt, een optimaal klimaat voor het product hebt en

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017

tegelijkertijd zo goed mogelijk met de beschikbare energie omgaat. Op basis van ervaringen uit de bollenteelt verwacht ik dat dit systeem, nadat hij op de Potato Europe gepresenteerd is, goed in de markt zal liggen.” UIENBEWARING De Storage Manager van Sercom voor het drogen, conditioneren en bewaren van aardappelen is een ideale ondersteuning in het bewaarproces. Maar niet alleen aardappeltelers kunnen profiteren van deze nieuwe software. Volgens Arjen Baars, die werkt voor Sercom bij de in Denemarken gevestigde dealer GRIMME Skandinavien, is de software ook zeer geschikt voor het

bewaren van uien: “Het grote voordeel is dat je in de uienbewaring niet meer afhankelijk bent van de buitenlucht. Je weet nooit hoeveel

“HIERMEE BEPAAL JE JE EIGEN KLIMAAT EN BEWAARSUCCES” vocht er in de lucht zit. Hiermee kan je je eigen klimaat bepalen en dus ook je eigen bewaarsucces”, aldus Baars die verantwoordelijk is voor de verkoop en de installatie


Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen 15

september 2017

“AFGELOPEN BEWAAR­ SEIZOEN VEEL GEËXPERIMENTEERD MET HET AKKER­BOUW­ PROGRAMMA”

van alle apparatuur in de bewaarcellen van akkerbouwproducten in heel Scandinavië. PRAKTIJKERVARINGEN PPO WESTMAAS EN LELYSTAD Bij WUR-proefbedrijven Westmaas en Lelystad is het systeem ook in de praktijk getoetst. Marcel Tramper is bedrijfsleider bij proefbedrijf Westmaas, waar al sinds 1992 met Sercom wordt samen­ gewerkt. Vooral vanwege de bewaargeschiedenis in de groenteverwerking- en akkerbouw­producten. Toen er twee jaar geleden een

revisie van de oude bewaarschuur moest komen is er door Proefbedrijf Westmaas een switch gemaakt van groenteproducten naar aardappelen. Tramper kwam in die transitie bij toeval weer terecht bij Sercom toen hij een partij zocht voor de regeltechniek: “Ik dacht eigenlijk dat ze voornamelijk in de bloembollen zaten, maar toen we in gesprek kwamen bleken ze ook een akkerbouwprogramma te kunnen leveren. Ondanks dat wij met alle leveranciers van aardappelprogramma’s een zeer goede relatie hebben, is er toen toch gekozen voor Sercom. Hoewel

in feite bedrijven als Tolsma en Omnivent meer ervaring hebben op het gebied van aardappelbewaring, hebben we puur gekeken naar de voordelen van het aanpassen van de bestaande situatie. En dat bleek vele malen goedkoper dan de bestaande situatie verwijderen. Omdat wij al sinds 1992 hele goede ervaringen met Sercom hebben en hun service perfect is, was de keuze snel gemaakt.” EXPERIMENTEREN Vanaf september vorig jaar tot nu werd er geëxperimenteerd in een aantal kleine aardappelbewaarcel-

len waarin twintig ton los gestort (bulk) kan worden of tien ton via kistenbewaring. “Het werken met kleine cellen geeft de mogelijkheid om tegelijkertijd allerlei dingen uit te proberen. In het afgelopen bewaarseizoen zijn wij – samen met de software-afdeling van Sercom - aan het experimenteren geweest met het programma. Vooral instellingen werden uitgeprobeerd: het handmatig en automatisch verlopen van processen, het drogen en het inkoelen.” OPTIMALISEREN WUR is dus een soort van proef-

konijn geweest voor het nieuwe akkerbouwprogramma. Dat klinkt wellicht negatief, maar het bleek een ideale samenwerking voor beide partijen. WUR heeft als gebruiker er belang bij om te constateren dat het systeem werkt en voor Sercom is het belangrijk dat het systeem getest is. Een ideaal samenwerkingsverband dus. “Op basis van onze ervaringen zijn er achter de schermen regelmatig aanpassingen gedaan. Doordat er in veel kleine cellen bewaard is, kreeg Sercom vanuit beide WUR locaties veel input om allerlei zaken tijdens een bepaald bewaarprogramma met real data te optimaliseren. En dat heeft ongetwijfeld bijgedragen aan de kwaliteit van het product dat nu op de Potato Europe gepresenteerd gaat worden.” MEER INFORMATIE OVER DE STORAGE MANAGER VAN SERCOM? Sercom Regeltechniek B.V. Hugo Nijgh (Akkerbouw specialist) Tel: 0252 - 41 65 30 info@sercom.nl www.sercom.nl POTATO EUROPE STAND: V290

De bewaarcellen bij proefbedrijf Westmaas waar het akkerbouw­programma van Sercom wordt toegepast.

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017


16 Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen POTATO EUROPE INNOVATION AWARD

Mooij Agro In deze rubriek wordt een aantal bedrijven uitgelicht die door de organisatie van de Potato Europe 2017 genomineerd zijn voor ‘meest innovatief product’. Voor nadere uitleg over de Fan Pressure Check en de Klimzak geven we het woord aan Maarten Mooij van Mooij Agro. “De Potato Europe in Emmeloord is voor ons de belangrijkste beurs die er is.”

ontwikkelen van praktische oplossingen voor de aardappeltelers.”

Vorig jaar behaalde Mooij Agro een zilveren medaille op de Agritechnica met het luchtverdeelsysteem ‘Every Air’. Voor de Innovation Award 2017 van de komende Potato Europe maakt het Limburgse bedrijf zelfs tweemaal kans om in de prijzen te vallen. Zowel de Fan Pressure Check als de Klimzak zijn genomineerd. Mooij: “We luisteren graag naar de uitdagingen die klanten aan ons terugkoppelen. Deze producten zijn typische voorbeelden die daaruit zijn voortgekomen. We zien veel innovaties op het gebied van software en op besturingsgebied, terwijl wij ons vooral richten op het

MEER MEET- EN REGELAPPARATUUR NODIG Schaalvergroting in de bewaring zorgt ervoor dat één persoon verantwoordelijk is voor meerdere cellen, soms zelfs op verschillende locaties. “Hoe groter het bedrijf, hoe meer veiligheid er ingebouwd dient te worden. Vroeger was het zo: een teler had één cel, en voor een koude nacht liep hij nog even een rondje om te kijken of alle deuren en luiken dicht waren. Tegenwoordig zijn er veel telers met meerdere vestigingen en een groot aantal cellen. Er is dus meer meet- en regelapparatuur nodig én een betere systeembeveiliging. De

FAN PRESSURE CHECK De Fan Pressure Check controleert en reguleert automatisch de druk in de bewaarcel. Iets wat bij de huidige werkwijze met airbags onontbeerlijk is, zo stelt Mooij: “Bij lekkages ontsnapt er lucht. Daar heb je meestal niet direct zicht op. Dankzij dit systeem krijg je eerder een alarmsignaal wanneer er iets aan de hand is.”

#3

Fan Pressure Check past daardoor prima in het huidige tijdsbeeld”, aldus Mooij. KLIMZAK De Klimzak gaat volgens Mooij hogere ogen gooien: “Horizontale airbags zijn er al heel lang. De verticale airbags zijn ook redelijk gemeengoed, maar om die te plaatsen moet je bovenop de kisten klimmen. Dat betekent, dat je tijdens het inschuren steeds omhoog moet om de airbags te verhangen. Op zich is dat geen probleem, maar airbags zijn juist zo populair, zodat

“GEMAK EN VEILIGHEID GAAN HIER HAND IN HAND” niemand op de kisten hoeft te klimmen. Door nu de verticale airbags automatisch te laten klimmen, is dat verleden tijd.” Uitgangspunt bij de ontwikkeling van de Klimzak: het werk veiliger en gemakkelijker maken. “Je zet de Klimzak gewoon op de grond”, vertelt Maarten Mooij. “Vervolgens draai je de driewegklep open en dan klimt hij vanzelf omhoog. Dat proces duurt ongeveer één minuut en vervolgens is alles netjes afgesloten. Ook het zakken gaat

automatisch. Je hoeft tijdens het inschuren of sorteren van pootgoed niet steeds weer de airbag te verhangen. Gemak en veiligheid gaan hier dus hand in hand.” Een extra en belangrijk voordeel is, dat de kwaliteit van het product gewaarborgd blijft: “Pootgoedtelers gaan in de herfst en in de winter sorteren. Dat betekent dat ze continu kisten aan het verzetten zijn. Dan is de Klimzak echt een uitkomst om de kisten ook tijdens deze werkzaamheden goed afgedekt te houden. We hebben het hier vaak over familiebedrijven en voor hen is het bijzonder handig als ze dit werk alleen kunnen doen en niet afhankelijk zijn van anderen.” BEURSBELANG POTATO EUROPE ENORM GROOT De Potato Europe betekent ook voor Mooij Agro dat de nodige

voorbereidingen genomen worden, al is het bedrijf met dertig beursoptredens per jaar wel wat gewend: “In een paar dagen ontmoet je ontzettend veel mensen en daar komen altijd weer leuke uitdagende acties uit voort. De Potato Europe in Emmeloord is de belangrijkste beurs van allemaal in Nederland.” Twee beurzen achter elkaar in de prijzen vallen, dat schept verwachtingen voor volgend jaar: “Ik laat me niet verleiden tot een uitspraak”, zegt Mooij vastberaden, “maar de kans dat we weer met nieuwe innovaties gaan komen is heel groot. Intern lopen er diverse projecten die ik zeer kansrijk acht. Maar voor nu hoop ik vooral dat we in de prijzen vallen tijdens de komende Potato Europe in Emmeloord.”

POTATO EUROPE INNOVATION AWARD

Gebr. Weststrate – MagGrow spuittechniek In deze rubriek laten we Agrarische ondernemingen aan het woord die genomineerd zijn voor de Innovation Award van de komende Potato Europe in Emmeloord. Landbouwmechanisatiebedrijf Weststrate is één van de gelukkige. Met hun MagGrowspuitsysteem maken ze volgens insiders een goede kans op een topnotering. Ko Smalheer snapt wel waarom: “Aanstaande regelgeving rondom drift- en drukregistratie gaat ervoor zorgen dat we onze gangbare dop- en spuitsystemen moeten aanpassen. MagGrow zorgt voor een passende werkbare oplossing.” Drift beperken bij een druk waarmee je fatsoenlijk kunt spuiten, dat is het belangrijkste kenmerk van MagGrow. Het systeem is

gebaseerd op het uitgangspunt dat magnetische velden - onder de juiste stroom- en vloeistofcondities - invloed kunnen hebben op

de fysische eigenschappen van spuitvloeistoffen en bijbehorende spuitdruppels. Het effect is een betere bedekking en hechting van de spuitvloeistof op het gewas. “Dit nieuwe systeem gaat in drie trappen door een magnetisch veld voor een hoge werking van positief en negatief geladen vloeistof. Daardoor trekt het elkaar beter aan, wat zorgt voor minder drift en een betere bedekking. Het systeem is door de WUR getest en is nu al onderdeel van de nieuwe driftreductieklasse”, vertelt Smalheer trots.

MAXIMALE DRIFTREDUCTIE In de nieuwe TCT-lijst staat vermeld dat bij 75 procent driftarm het systeem is goedgekeurd mits er een vijftig procent driftreducerende dop onder zit. Het Grow-systeem is 90 procent driftarm als er een 75 procent driftarme dop op zit, bij gebruik van een 90 procent driftarme dop scoort het systeem 95 procent driftreductie en MagGrow haalt een maximale score van 97,5 procent driftarm indien er een 95 procent driftreducerende dop op de spuitboom zit. “Hij komt op de maximaal haalbare driftreductie en dat bij 3 bar spuitdruk. Dat is een drukniveau waarbij je ook nog een goede gewasbedekking krijgt, want daar draait het uiteindelijk allemaal om.” MANIFOLDS Smalheer verwacht dat dit spuitsysteem – dat werkt door middel van magnetische verdeelstukken (genaamd manifolds) op de spuitboom – snel terrein gaat winnen: “Ten eerste voldoe je hiermee aan de driftreductieklassen, ten tweede kan er gespoten worden met een druk waarbij we ook nog een goede bedekking hebben en ten derde is het gemakkelijk op te bouwen.

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017

Er hangt geen hele toestand om je spuit. Er zitten buizen in de leiding en een adapter onder de dophouder. En er zal een plekje gevonden moeten worden voor de ‘Magnetic manifolds’, maar ook dat is niet heel lastig, want die zijn niet heel groot. Het systeem is voor zowel bestaande als nieuwe spuitmachines geschikt. Al die aspecten gaan er naar mijn idee voor zorgen dat MagGrow snel terrein gaat winnen in de Nederlandse akkerbouwsector.” ‘NU AL VEEL INTERESSE IN SPUITSYSTEEM’ Smalheer verwacht dat dit proces door deelname aan de Potato Europe alleen nog maar versneld gaat worden: “Alle aardappeltelers van West-Europa komen daar naartoe. In twee dagen tijd kunnen we heel aardappel-spuitend Nederland bereiken. We hebben al diverse mensen gesproken die serieuze interesse hebben, we hebben zelfs al offertes liggen. Men is overtuigd van de nut en noodzaak om aan driftreductie te werken en dat besef zal tijdens de Potato Europe nog meer doordringen”, zo verwacht Smalheer.


Sleufsilo’s

Vloerplaten

Stapelblokken

Silo afdeksysteem

Keerwanden

Waterputten

T 035-588 1839

E info@mbsbeton.nl

I www.mbsbeton.nl

Noord-Nederland: Arend Veijer 06-1003 1329 Zuid-Nederland: Ger Verschuuren 06-1291 8065

Bodembewerking, kunstmest-, zaai- en gewasbeschermingstechniek

for Innovation | www.amazone.de

De TeCHNOLOGIe VOOR UW GeWAS

www.kampsdewild.nl

amz_r0_17_K056_j260x194_4c_nl.indd 1

20.03.17 16:46


18 Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen

#3

DOSSIER:

BEMESTING

AKKERBOUWER VAN GINHOVEN:

“De aardappelplant houdt het langer vol, waardoor de opbrengst stijgt”

Dirk van Ginhoven heeft een florerend akkerbouwbedrijf in het Belgische Ravels-Eel, net over de grens bij Tilburg. Het bedrijf Van Ginhoven-Verheyen zocht vanwege strengere regelgeving voor het gebruik van organische meststoffen en kunstmest naar een mogelijkheid om de aardappelteelt toch verder te kunnen optimaliseren. “Niet meer, maar beter”, is zijn motto. HUMUS- EN FULVOZUREN De Belgische akkerbouwer kwam via Erwin Hyndrikx van Tradecorp terecht bij het product Humifirst. Een vloeibare bodemverbeteraar dat humus- en fulvozuren bevat. Deze natuurlijke stoffen zijn ontstaan uit de ontbinding van organisch materiaal en vormen de actieve fractie van de humus. Het grootste deel van de humusextracten in Humifirst zijn humuszuren. Dankzij een grotere moleculaire massa en een grotere variatie functionele groepen heeft het humusdeel van Humifirst een directe werking op de structurele stabiliteit van de bodem. Van Ginhoven: “Humifirst wordt dit jaar voor het eerst gebruikt op ons bedrijf. Erwin is in het najaar hier langs geweest en heeft zijn producten voorgesteld. We hebben direct gezegd: dat willen we proberen. In het graan hebben we afgelopen najaar twee percelen half wel en half niet behandeld. Datzelfde principe hebben we dit voorjaar ook in de aardappelen toegepast. In het aardappelveld zien we nu grote verschillen in het tal en de beworteling. De stukken waarop Humifirst is toegepast hebben meer en betere wortels.” EGALE HOMOGENE GROEI Een beter wortelsysteem betekent een snellere start van het gewas. “We hebben een veel homogenere opkomst”, vertelt Van Ginhoven. “Als aardappelteler zien we liever vijftien knollen die niet overdreven grof zijn, als drie hele grove maar met kans op blauwstoot en rooibeschadiging. Groot is namelijk niet altijd gemakkelijk. We telen voor de frietindustrie en gebruiken daarom wat langere aardappelrassen. Daar heb je sowieso al sneller last van blauwstoot. Die kans wordt door de egale groei een stuk kleiner.” STRUCTUURBEHOUD Met name de ontwikkeling en de dichtheid van de zijwortels alsmede de absorberende wortelharen worden door Humifirst gestimuleerd. Dat komt dankzij een direct effect op de celdeling en de differentiatie van de cellen van het product.

“DE STUKKEN WAAROP HUMIFIRST IS TOEGEPAST HEBBEN MEER EN BETERE WORTELS”

organische mest gebruiken en het gebruik van kunstmest moet je steeds meer verantwoorden. Daarom zocht ik naar mogelijkheden om het gewas optimaal te blijven voeden. Sinds ik Humifirst gebruik zie ik een betere beworteling en grotere stengels. Hierdoor is het gewas weerbaarder tijdens mogelijke perioden in het groeiseizoen.”

“IK ZOCHT NAAR MOGELIJKHEDEN OM HET GEWAS OPTIMAAL TE BLIJVEN VOEDEN” Gevolg: effectievere opname van voedingsstoffen en water, structuurverbetering van de grond en een groter vochthoudend vermogen (water-beschikbaarheid) van de bodem. Bovendien verbetert Humifirst de enzymatische processen in de bodem, die daardoor rul en luchtig blijft. Van Ginhoven teelt

op zandgronden, relatief makkelijk bewerkbare grond dus: “Ze zeggen altijd: in het zand kan alles qua structuur, maar dat is zeker niet waar. In het zand moet je dezelfde aandacht besteden aan structuurbehoud als in de klei. Alleen in het zand zie je dat niet elk jaar terug, alleen in extreme jaren (zoals nu ook weer) zie je dat terug.” Daarnaast bemerkt Van Ginhoven dat Humifirst de opname en het opslaan van voedingselementen verbetert. In een droog voorjaar - zoals we dit jaar gehad hebben zorgt dat ervoor dat er meer fosfor beschikbaar is voor de aardappelplant. ”We mogen steeds minder

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017

ZIEKTEN EN PLAGEN Ook de bufferende werking bij de uitspoeling van stikstof-nitraten is voor Van Ginhoven een belangrijk aspect om voor deze bodemverbeteraar te kiezen. Het is niet alleen beter voor het milieu het zorgt bovendien voor een besparing van overige meststoffen”, zo stelt Van Ginhoven. “Het gewas staat er tot nu toe heel gezond bij. Vorig jaar was het heel moeilijk om ziekten en plagen eruit te houden. Nu lukt dat gelukkig een pak beter.” Qua ziektebestrijding heeft Humifirst vooral effect op alternaria. “Dat zien we nu heel weinig op het bedrijf en dat komt omdat de structuur in het voorjaar goed is gebleven. Bij telers in de omgeving is alternaria fel opgekomen, terwijl wij er gelukkig geen last van hebben.”

VOEDINGSTOFFEN Vlak voor de suikerbietencampagne zullen ook daarin monsters genomen worden, net als eerder dit jaar is gedaan bij het graan. Visueel lijkt Humifirst in de bieten zijn werk te hebben gedaan, al kan dat pas vlak na het oogsten bevestigd worden. Eén ding staat voor Van Ginhoven als een paal boven water: “Als de structuur beter wordt, zullen de eigen voedingstoffen uit de bodem beter tot zijn recht komen. Potentieel kan de aardappelplant het langer volhouden, dus we gaan ook de komende jaren betere opbrengsten krijgen”, zo concludeert Van Ginhoven. De komende drie jaar zal de Belgische akkerbouwer de proef voortzetten om eventuele jaareffecten te elimineren.

MEER INFORMATIE OVER HUMIFIRST? Tradecorp Nederland Boris Berkhout Tel.: 06 – 5389 2078 bberkhout@tradecorp.sapec.pt www.tradecorp.eu of www.humifirst.nl


humifirst

Betere wortelontwikkeling & meer knollen = Grotere opbrengst 9 Stimuleert de groei van wortels 9 Verbetert grondstructuur 9 Verhoogt water en voedingsstoffen opname 9 Grotere en homogenere knollen

pe

Potato Euro p o s n o k e o Bez 16 standnr. A- 1

+3,8% Zetmeel

Onbehandeld

+11,4% Opbrengst in KG

Humifirst Gemiddelde van 32 proeven Gemiddelde van 6 proeven gedaan gedaan in Europa (2006-2016) met in Europa (2006-2016) met verschillende rassen. verschillende rassen.

Voor meer informatie of een kostenloos advies over dit product, neem contact op met: Boris Berkhout - Tradecorp Nederland Mobiel: +31 (0)6 538 92 078 Erwin Hyndrikx - Tradecorp BelgiĂŤ Mobiel: +32 (0)492 73 83 62

Voor meer informatie, scan deze code:

www.tradecorp.eu


20 Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen

#3

DOSSIER:

BEREGENING

Zoetwaterbel of zeepbel? ZEEUWS VERZILTINGSONDERZOEK MOGELIJKE OPLOSSING BEREGENINGSPROBLEMATIEK VOOR TELERS IN ZOUTWATERGEBIEDEN

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017


Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen 21

september 2017

Akkerbouwer Adri de Hullu uit Zeeuws-Vlaanderen zou zomaar een geluksvogel kunnen zijn. Onder zijn percelen bevindt zich een grote zoetwaterbel. Een paar maanden geleden werd deze natuurlijke bron per toeval ontdekt toen de provincie bodemonderzoek ging doen naar het verziltingsniveau van het Zwingebied langs de Westerschelde. De Hullu: “Het is afwachten of deze zoetwaterbel voor beregeningsoplossingen gaat zorgen. Als dat zo is, hebben we geluk.” Het verhaal begint eigenlijk al bij de opa van De Hullu. Direct na de oprichting van het akkerbouwbedrijf begon hij met het ruilen van kavels om zoveel mogelijk grond rondom het bedrijf te verzamelen. De vader van De Hullu en hijzelf rondden die missie af en uiteindelijk zou die grond nu een flinke meerwaarde kunnen hebben: “De kern ligt precies onder ons perceel. Afhankelijk dachten we dat we hier nooit zoetwater zouden hebben. Dit is zeker een meevaller. Het is natuurlijk nog te vers nieuws, maar we zijn er wel blij mee. We zijn nu de waterkwaliteit aan het testen. Als die goed is, dan leggen we de drain. Wanneer de bel voldoende doorstroom geeft en het water zoet genoeg is, dan red ik het misschien met twee drains per 25 hectare. Pas dan voel ik mij echt een geluksvogel.” TEELTVOORDELEN De ontdekking van de bel kwam gelijk met het droge voorjaar.

Doordat beregenen in het kustgebied eigenlijk nooit een optie is, zag De Hullu met ledenogen aan hoe de bieten, uien en aardappelen een onregelmatige opkomst kende. “Het perceel ziet er nu prachtig uit, maar in het voorjaar begon zich het gerucht al te verspreiden dat er wellicht een zoetwaterbel onder mijn perceel zou kunnen liggen.” Dat gerucht bleek te kloppen en daarmee hoopt De Hullu in de toekomst reparatiebemestingen te voorkomen: “De droogte in vorig jaar najaar zorgden ervoor dat de aardappelen beregend moesten worden voordat we konden oogsten. Daar hebben we toen zoutwater voor gebruikt, maar dat is slecht voor de structuur van de grond. Ik heb toen voor een paar honderd euro per hectare gips moeten strooien.” BEDRIJFSECONOMISCH EN TEELTVOORDELEN Als er te weinig neerslag is, dan moet het gewas geholpen worden. De grondstructuur in ZeeuwsVlaanderen is van die aard dat als het eenmaal groeit, alles wel goed komt. “De trage opkomst in het voorjaar was in het afgelopen droge voorjaar goed zichtbaar. De bieten kwamen echt slecht op, net als de uien en aardappelen. Beregenen kost wel wat, maar is ontzettend belangrijk voor de jaarlijkse groei. Als de gewassen egaler opkomen, dan groeit het perceel sneller dicht en kan je ook een betere onkruidbestrijding of MH-bespuiting doen. In de aardappelen zorgt dat voor een betere knolzetting. Wellicht ook minder doorwas en meer kilo’s.” Daarnaast ziet de Zeeuwse

akkerbouwer nog enkele andere praktische voordelen: “Ik kan dan de daken van stallen koelen met water van twaalf graden in plaats van oppervlaktewater met een temperatuur van 22 graden; dat ik nu moet gebruiken. Ook kan de spuit met dit water gevuld worden. Ik vermoed dat de waterkwaliteit van deze zoetwaterbel beter is dan de kwaliteit van datzelfde oppervlaktewater.” UNIEK IN NEDERLAND Als er geen zoetwater in de buurt is, dan zorgt dat altijd voor problemen bij de akkerbouwbedrijven in die regio. De ontdekking van deze zoetwaterbron, zo dicht bij de kust, zou dan ook voor andere zoutwatergebieden waardevolle informatie kunnen bieden. De Hullu: “Dit is uniek en nieuw in Nederland. De kennis is ook nog niet zo groot. We kunnen nog tegen verborgen problemen aanlopen. We zijn Zeeuwen, dus we juichen niet te vroeg. De oorzaak is natuurlijk de klimaatverandering, waardoor het loont om dit soort bodemonderzoek ook elders uit te voeren. Er gaat zeker informatie uitgewisseld worden. Boeren zijn natuurlijk heel vindingrijk en gaan gelijk onderzoeken wat de mogelijkheden zijn. Onze bevindingen zullen zeker en vast met belangstelling gevolgd worden. Wij hebben ook al contact met bedrijven die al ervaringen hebben. Deze blijken heel wisselend te zijn.” MEEROPBRENGST EN KWALITEIT Volgens De Hullu moet er in dit verband ook in termen als meeropbrengst en kwaliteit gedacht worden. “In een jaar waarin beregening niet nodig is, is de opbrengst

sowieso goed. Maar als we een groeiseizoen hebben waarin beregening noodzakelijk is, dan zorgt deze extra mogelijkheid ervoor dat wij als Zeeuwse telers in de aardappelen bijvoorbeeld een meeropbrengst van zeven procent kunnen realiseren. En in dat soort jaren telt de prijs het hardst. Daarnaast speelt kwaliteitsverbetering natuurlijk een grote rol. Een mooiere opkomst kan zorgen voor een beter eindproduct. Je wordt op kwaliteit afgerekend. Als je door een goede opkomst je product langer kan bewaren, kan je misschien net meedoen tijdens een opleving aan het einde van het bewaarseizoen.” BLOEMBOLLEN IN ZEELAND Ook ziet De Hullu kansen voor nieuwe teelten: “Misschien kunnen we in de toekomst bloembollen gaan toevoegen aan ons bouwplan. Ik heb daar nog geen onderzoek naar gedaan en heb ook geen verstand van bloembollen, maar op plekken waar beregend kan worden telen ze bloembollen. Wellicht kan dat straks hier ook?” VRAAGTEKENS Het is een grote bron, maar hoeveel water hij gaat geven weet De Hullu nog niet: “Als het goed werkt kunnen we drainage aansluiten op de bron. Dan moet de zoetwaterbel wel worden aangevuld met regenwater. Of dat het geval is, moeten we ook nog afwachten. Er zijn nog heel veel vraagtekens, maar eind van dit jaar weten we meer. De boeren hier in de omgeving wachten die resultaten met belangstelling af.”

Het onderzoek naar de zoekwaterbron onder het perceel van De Hullu kan als pilot dienen voor alle telers in de kustprovincies.

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017


22 Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen

#3

ADVERTORIAL

“Prolong XP…

de nieuwe standaard!”

Sinds 5 jaar wordt er in Nederland door Holland Fyto, een samenwerkingsverband van distributiebedrijven, waaronder Profytodsd, actief in gewasbescherming, meststoffen, hulpstoffen & groeistimulanten, in heel Nederland intensief onderzoek gedaan. Dit onderzoek richt zich o.a. op het gebruik van specifieke hulpstoffen als waterconditioners, uitvloeiers, hechters & opname bevorderaars met als doel de inzet van gewasbeschermingsmiddelen te optimaliseren. Fabrikanten van gewasbeschermingsmiddelen produceren op mondiaal niveau en kunnen onmogelijk voor iedere situatie de optimale samenstelling formuleren. We hebben namelijk wereldwijd te maken met de zeer uiteenlopende kwaliteit van het meest gebruikte transportmedium… water. Water is de drager van de gewasbeschermingsmiddelen vanuit de verpakking tot op of in de plant. Per definitie is een waslaag van een plant waterafstotend. ONAFHANKELIJK ONDERZOEK Eén van de ontwikkelingen die als resultaat uit het meerjarig onafhankelijk onderzoek uitgevoerd door

“DE EIGENSCHAPPEN VAN EEN PLANT KUNNEN WIJ NIET WIJZIGEN, MAAR DE KWALITEIT VAN WATER EN HET Prolong XP toegevoegd aan een GEDRAG VAN WATERDRUPPELS tankmix met fungiciden & insecticiden als pyrethroïden en virus-olie in KUNNEN WE WEL BEÏNVLOEDEN” de teelt van pootgoed bleek, 5 jaar Proeftuin Zwaagdijk naar voren is gekomen, is het product Prolong XP, een uitvloeier, hechter en opnamebevorderaar ineen.

op rij, de beperking van virusoverdracht, te bevorderen.

ALDUS GERBERT BARNEVELD, PRODUCTMANAGER BIJ HOLLAND FYTO

Interessant neveneffect bleek keer op keer te zijn dat Prolong XP de ‘scherpe randjes’ van het gebruik van virus-olie verzachtte en de duurwerking van de gebruikte insecticiden en fungiciden bevorderde. De meerkosten van het gebruik van Prolong XP werden te allen tijde (ruimschoots) terugverdiend. Hierbij nog niet eens inbegrepen het positieve effect t.a.v. virusbeperking!

voor kiezen om Prolong XP toe te voegen aan de combinatie met pyrethroïden, luisdoders én virus-olie om de hoogst haalbare virusbeperking te realiseren. Daarnaast zijn er diverse telers die de dosering virus-olie verlagen in combinatie met het toevoegen van Prolong XP, of het gebruik van virus-olie zelfs helemaal achterwege laten in cultivars met een zwak bladapparaat.

Diverse pootgoedtelers hebben in 2017 ervaring opgedaan met het gebruik van Prolong XP in de praktijk. Veel telers die per definitie al geen virus-olie gebruikten i.v.m. de nadelige aspecten als langere bladnatperiode en beperkte selectiemogelijkheden, hebben nu kans gezien om hun strategie aan te passen en vergelijkbare resultaten te behalen als collega-telers welke wel structureel gebruik maken van virus-olie. Ook is er inmiddels een groep telers ontstaan die er bewust

GEBRUIKERSERVARINGEN Pootgoedtelers Gilbert van Campen uit Kraggenburg en Almar de Bont uit Rutten zijn enkele van de vele tevreden gebruikers van Prolong XP in pootgoed. Via hun adviseur van Profytodsd, Ian Hale werden zij op de hoogte gebracht van de proefresultaten welke in onderzoek, uitgevoerd door Proeftuin Zwaagdijk, werden behaald. Beide telers ervaarden dat hun tot dan toe gehanteerde strategie t.a.v. virusbeperking niet tot tevredenheid leidde.

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017

In 2015 werd voorzichtig gestart met het toepassen van Prolong XP toegevoegd aan de pyrethroiden al dan niet in combinatie met virusolie. Naast het feit dat Prolong XP makkelijk toepasbaar bleek te zijn werd door beide telers ervaren dat het gewas beter te selecteren was, ook ’s morgens vroeg al. Kort na een bespuiting kon er weer gestart worden met de selectie en ook na een regenbui bleef het gewas beter overeind staan en was het sneller droog. NACONTROLE De resultaten uit de nacontrole bleken dermate goed dat in het seizoen 2017 beide telers en inmiddels vele collega-pootgoedtelers voor hun gehele areaal pootgoed Prolong XP toepassen. Proef- en praktijkervaringen tot nu toe bevestigen: Prolong XP is de nieuwe standaard in de tank-mix

mét insecticiden indien beperking van virusoverdracht een rol speelt. PHYTOPHTHORA BESTRIJDING Zeker in 2016 werd door meerdere telers vastgesteld dat, daar waar Prolong XP was toegevoegd aan de tankmix, Phytophthora veel minder kans kreeg om het gewas te infecteren. Ingezette fungiciden presteerden beter door verbeterde bedekking, opname en regenvastheid. Het is dan ook niet vreemd dat Prolong XP inmiddels ook door diverse tafel-, friet-, chipsen fabrieksaardappeltelers wordt toegevoegd aan hun tankmix. Ook fabrikanten van Phytophthoramiddelen doen inmiddels proeven met het toevoegen van hulpstoffen aan de tankmix om het rendement van de bespuiting te verhogen. POTATO EUROPE 2017 Bezoek de stand van Profytodsd, A350 tijdens Potato Europe 2017 en laat u informeren over de mogelijkheden met Prolong XP. Doet u mee met de beursactie dan maakt u meteen kans op een gratis dronevlucht bij u op het bedrijf!

MEER INFORMATIE Holland Fyto Gerbert Barneveld (Productmanager) Tel. 0527 – 63 15 00 g.barneveld@hollandfyto.nl www.hollandfyto.nl


DE GEAUTOMATISEERDE MAAIDORSER S700 SERIE A U T O M A T I S C H . . . De nieuwe S700 is de geautomatiseerde maaidorser. Deze machine brengt al onze ervaring als één van ‘s werelds grootste fabrikanten van maaidorsers samen. Een revolutie in productiviteit, graan kwaliteit en lagere verliezen, door de samenwerking tussen onze ingenieurs en klanten voor de ontwikkeling van deze machine. Ook op onze T- en W-serie maaidorsers kunt u profiteren van veel nieuwe geautomatiseerde functies.

NOTHING RUNS LIKE A DEERE


24 Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen

#3

DOSSIER:

BEREGENING

BROERE BEREGENING:

“Een goed beregeningsplan voorkomt gewasschade”

Arie-Jan Broere bij één van de irrigatiesystemen die is aangelegd op een pootgoedperceel in het Drentse Schoonloo.

Beregenen is gedurende het gehele groeiseizoen belangrijk. In het voorjaar en zomermaanden bevordert de juiste irrigatiehoeveelheid de kieming en het groeiproces. In het najaar kan beregening gewasschade tijdens het oogsten voorkomen. De droge oogstperiode van 2016 heeft ervoor gezorgd

“NU VISUEEL HET VOCHTGEHALTE WAARNEMEN OM IDEALE OOGSTOMSTANDIGHEDEN TE CREËREN”

dat veel telers het belang van beregenen erkennen, maar het gebruik van irrigatiesystemen is voor een grote groep akkerbouwers nog relatief nieuw en dat kan zorgen voor “onnodig kwaliteitsverlies”, zo stelt Arie-Jan Broere van Broere Beregening uit Waddinxveen.

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017

PLANNING “Het eerste punt dat ik altijd met telers bespreek is de planning. Goed plannen is zeker rondom de oogstperiode extreem belangrijk om te zorgen dat je ook bij schraal weer rondkomt. Een andere basisvoorwaarde is dat er voldoende tijd

is om het gewas te laten drogen, alleen dan houd je een schoon product over. Een goed beregeningsplan voorkomt bovendien gewasschade.” DRUPPELIRRIGATIE Uit diverse praktijktesten is


Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen 25

september 2017

gebleken dat druppelirrigatie niet direct voor meer opbrengst zorgt, maar wel voor betere gewas­ kwaliteit. Het gewas is eerder oogstrijp en dat is met name in het steeds grilliger weertype in Nederland geen overbodige luxe. “Met dripslangen is het moment van plannen nog belangrijker. Wanneer geef ik mijn laatste drip en hoeveel tijd heb ik om op te ruimen? Zit er tien of veertien dagen tussen het rooien en het opruimen? Allemaal factoren die mede het succes bepalen.” TE VROEG OPRUIMEN GROOTSTE VALKUIL Volgens Broere is ‘te vroeg opruimen’ de grootste valkuil bij gebruikers van irrigatiesystemen: “Soms lijkt het niet meer nodig en als de bodem dan tegen het verzadigingspunt aanzit ben je al snel geneigd de slangen op te ruimen. Maar mijn ervaring is dat het in de laatste weken voor de oogst nog behoorlijk kan drogen, dus haal de slangen nooit te vroeg weg.” Wat het juiste moment is om de beregeningsinstallatie in de schuur te leggen is volgens Broere vooraf

onmogelijk aan te geven: “Dat moment verschilt van jaar tot jaar en zelfs van regio tot regio. Ook dit jaar zullen de regionale verschillen weer enorm groot zijn.”

daarvan wel sterk grondafhankelijk. Ook in de uien is goed en tijdig beregenen cruciaal voor het eind­ resultaat. Voor bietenpercelen geldt dat in iets mindere mate, omdat dat gewas veel beter bestand is tegen droogte en nattigheid.”

“NIEMAND WIL EEN TEKORT AAN BEREGENINGS­ CAPACITEIT TIJDEN DE OOGST­ PERIODE” Wat wel als een paal boven water staat zijn de beregeningsmomenten, de dosering en de herhaling is heel anders dan tijdens het groeiseizoen waarin het gewas leidend is. “Vanaf nu is het rooiproces leidend. Ga visueel waarnemen wat het vochtgehalte is om zodoende de ideale omstandigheden te creëren voor het oogsten.” VOORUITKIJKEN Timing is dus heel belangrijk. Broere adviseert juist in deze

periode vooruit te kijken richting het rooien. “Er zijn bepaalde indicatoren: zoals gewasverdamping, neerslaghoeveelheden, het eerder genoemde vochtgehalte en de bodemgesteldheid. Aan de hand daarvan kan een plan gemaakt worden om wel of niet te beregenen. Maar wees daarin nooit te voorzichtig. Immers als het dan een topjaar is, dan wil je natuurlijk ook een topproduct leveren. Het zou

erg jammer zijn als een goed teeltjaar door de laatste paar handelingen om zeep wordt geholpen.” ANTICIPEREN Een beregeningsplan kan het bedrijfsresultaat dus maken of breken. Volgens Broere moeten vooral aardappeltelers voldoende aandacht besteden aan hun irrigatieplan. “Bij aardappelen is beregenen essentieel, al is de mate

Broere vervolgt: “Als het net als vorig jaar strak najaarsweer wordt, dan is beregeningscapaciteit dit jaar weer heel belangrijk. Alles gaat afhangen van de weersomstandigheden waarmee we de komende weken te maken gaan krijgen.” Het toverwoord is anticiperen: “Ja, regeren is vooruitzien. Na wat ons vorig jaar is overkomen is iedereen hier ook wel alert op, want een tekort aan beregeningscapaciteit tijdens de oogstperiode wil niemand.”

MEER INFORMATIE OVER HET BESTE BEREGENINGSPLAN? Neem dan contact op met Arie-Jan Broere, Broere Beregening B.V. Tel. 0182 – 394 496 Arie-Jan@broereberegening.nl www.broereberegening.nl

Volgens Broere gaat solar-drip – irrigatie door middel van zonnepanelen - de komende jaren fors groeien.

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017


26 Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen

#3

DOSSIER:

MECHANISATIE

MECHATEC:

“Minder valschade, efficiëntere verwerking en optimale kistenvulling”

Het nieuwste paradepaardje van kist-handling fabrikant Mechatec uit Tollebeek is de BF 280 kistenvuller. Het prototype is afgelopen winter getest en de nul-serie machines worden tijdens de oogst van 2017 voor het eerst ingezet bij het inschuren van aardappelen en uien. Mechatec-eigenaar Henk Petter spreekt van een “doorbraak voor de akkerbouw.”

De kistenvuller werkt met een zeer lage bandsnelheid en levert continu een dikke laag product. “Het grote voordeel daarvan is dat beschadigingen tijdens het kisten-vulproces echt tot een absoluut minimum wordt beperkt”, aldus Petter. “Waar andere systemen grote transportsnelheden of grote hoogtes moeten overbruggen kunnen wij het geoogste product feitelijk op de bodem van de kist neerleggen. Er is nauwelijks nog sprake van valhoogte.” VOLLEDIG AFVULLEN Vooral voor de gevoelige producten een ideale oplossing, maar de kistenvuller biedt meer voordelen: maximale capaciteit en een brede vlakke aflegging: “Met deze machine kunnen telers zonder schud- of trilsysteem de kist over de volledige breedte afvullen. De kist is over een meter breed vlak afgelegd. Het bewaarproduct kan dus direct na

het vullen de koeling in.” LUCHTLEKKAGE VOORKOMEN In een geautomatiseerd proces is vlak afleggen heel belangrijk, want anders krijg je in de bewaring te maken met luchtlekkage voor de droogwand: “Dat zorgt voor bewaarverlies en is inefficiënt. Daar waar de lucht wel goed doorheen

“TERUG NAAR HET OUDE SYSTEEM VAN DIRECT IN DE KIST LADEN” kan, wordt goed gedroogd. Maar waar meer hoogte is of het product dichter in elkaar zit (met meer grond), zorgt dat voor een hoger risico dat daar niet gedroogd wordt. Zeker bij vochtigere omstandig-

heden speelt dat aspect een grote rol tijdens een bewaarseizoen.” ONTWIKKELINGSPROCES De vraag voor een dergelijke machine komt volgens Petter met name voort vanuit praktijkervaringen. Vooral aardappel- en uientelers die zoeken naar een kistenvuller met een hoge capaciteit hebben interesse in deze innovatieve techniek. “Mede naar aanleiding van deze vragen hebben we een nieuwe vultechniek ontwikkeld”, zo stelt Petter. “We willen hiermee weer terug naar het ‘oude’ systeem waarin direct in de kist wordt geladen. Bunkervullers zijn daarvoor ook niet altijd ideaal, omdat dat meer schurende punten geeft. Bij een afgehard product gaat dat wel, maar bij een vers product – zoals pootgoed of gevoelige consumptieaardappelen bijvoorbeeld – verlangt men dat je meer en sneller in dezelfde tijd kunt verwerken omdat er altijd met grote volumes wordt gewerkt.” Van prototype tot productiemodel Aan elke nieuwe ontwikkeling gaat een denkproces vooraf. Dat was bij de BF280 kistenvuller niet anders, maar tussen het eerste besluit om een nieuwe techniek te gaan ontwikkelen tot het uitrollen van

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017

deze machine eind augustus zit een extreem korte looptijd: “Nadat we werkelijk begonnen waren met het maken van een prototype waren we binnen een half jaar klaar om daadwerkelijk het productiemodel te gaan bouwen. Gelukkig konden we net voor de oogstperiode leveren, want de belangstelling om de kistenvuller nog tijdens het lopende seizoen te gebruiken is groot.”

verticaalband al in de kist gezakt. “Als de verticaalband helemaal onderin is, dan start het roteren van de transportband van de verticaalband en ook de transportband van de bovenband die tijdens het

“JE LEGT METEEN VEEL VOLUME, WAARDOOR WERKING Het vullen van de kist begint vanuit HET AANTAL een inmiddels redelijk bekend principe: bij de afstapelaar. Daar staat BESCHADIGINGEN een veilig aantal kisten op. “Als ZEER GERING IS” er twee kisten op staan pakt de hefbalk de kist boven de onderste kist op. Die wordt dus vrijgemaakt en rolt direct in de goede positie in de machine. Ondertussen is de machine begonnen met bufferen op de bufferband. Dat is een band van twee meter lang en een meter breed. We kunnen daar tot maximaal dertig centimeter hoog op bufferen. De valhoogte is dan nog steeds minimaal, want we leggen het geoogste product bijna letterlijk op de band.” VINGERBAND SYSTEEM Gedurende dat bufferproces wordt de kist op zijn plaats gezet en is de

bufferen stilstond. De dikke laag die daar gegenereerd is, wordt volgens een ‘vingerbandsysteem’ met de verticaalband omlaag gebracht. In theorie kan er op die manier al 55 tot 60 kilo aardappelen per ‘bak‘ verwerkt worden.” Ondanks de relatief lage bandsnelheid worden de kisten dus supersnel gevuld. Petter: “De hele cyclus vanaf het invoeren van de kist, de band naar beneden en afvullen tot het weer starten met bufferen en kistwissel aan de


Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen 27

september 2017

onder­kant duurt ‘zeggen en schrijven’ 27 seconden.” DYNAMIC FLOW CONTROL Het Dynamic Flow Control-systeem bovenop de machine zorgt ervoor dat de bakken altijd optimaal gevuld zijn. “Als de verticaalband naar beneden gaat, moeten de bakken (als we op niveau vullen) altijd voor zeventig tot tachtig procent gevuld zijn. Het Dynamic Flow Controlsysteem regelt de aanvoer naar de verticaalband. Dat gebeurt midden in het proces vanaf de bovenkant. De snelheden zoeken elkaar daar op, zodat de verticale en horizon­ tale banden in balans zijn. Daardoor kun je vlot een groot volume wegleggen waardoor beschadiging zeer gering is.” VINGERSTAND Belangrijk aspect voor die snelle en vlakke kistenvulling is de optimalisatie van de vingerstand: “Door de vingerstand in het midden hoger te zetten dan aan de zijkant van de bakken is er tijdens de overloop van de horizontale band naar de verticale band een automatische uitrol naar de zijkant. Dat geeft

onderin direct een vlakke afleg. De onderste laag is al vlak, maar de optimalisatie zit hem vooral in de bovenste laag natuurlijk. Zelfs de hoeken van de kist zijn perfect gevuld.” UNIVERSEEL SYSTEEM Efficiency en capaciteit gaan dus hand in hand bij deze nieuwe machine van Mechatec: “Zeker voor mensen die in korte tijd veel willen verladen zijn deze aspecten heel belangrijk. Om die groep nog meer tegemoet te komen is de kistenvuller voorzien van een mogelijkheid om elke laag aan het eind te schudden: Dan ‘klinkt’ het in, mits het droog genoeg is natuurlijk. En dat kan doordat die band door de kist loopt. Producten als witlof en wortelen kunnen daarmee ook goed verwerkt worden. Dat is het mooie van dit systeem: het is een universeel systeem.” AFSTELBARE VINGERS “We zijn een stap verder met de introductie van dit systeem. Er zit nog meer in de pen, maar deze machine is een lang gekoesterde wens. Een zeer productvriendelijke,

degelijke machine met een hoge capaciteit. Dat wil iedereen, maar het realiseren is vaak erg moeilijk. Vooral dankzij de afstelbare hoogtes van de vingers, waarmee we lagen vlak af kunnen leggen is het meest belangrijke ontwikkelingspunt. Hierdoor halen we een hoge

“VOOR MENSEN DIE VEEL PRODUCT VERWERKEN IS DIT ECHT EEN UITKOMST” capaciteit, leggen direct vlak af en hoeven we niet meer te schudden.” Petter beseft heel goed dat bijvoorbeeld uientelers graag willen schudden om meer volume te kunnen bergen: “Een schudsysteem waarmee je tien tot vijftien procent meer opslagcapaciteit kan realiseren is voor deze groep natuurlijk erg zinvol. Maar als het product het toelaat, is deze nieuwe kistenvul-

ler ideaal om zeer efficiënt veel volume te verwerken. De machine kan met gemak 280 m3 per uur aan. Voor mensen die veel product verwerken is dit echt een uitkomst.” MODULEBOUW De BF280 kistenvuller onderscheidt zich doordat hij standalone – ook als er lage capaciteit nodig is zijn werk kan doen, maar ook als een beest tekeer kan gaan in een

stapelsysteem. “Die flexibiliteit is uniek, zeker omdat het modulebouwsysteem gebruikt kan worden in combinatie met stapelsystemen die later weer bij het kistenwassen of -legen gebruikt kan worden.” MEER INFORMATIE? Mechatec B.V. Het Revier 1, 8309 BE Tollebeek Tel: 0527 – 760100 www.mechatec.nl

Henk Petter (eigenaar Mechatec) vervult met deze kistenvuller een lang gekoesterde wens: "Maar we zijn alweer bezig met nieuwe projecten."

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017


28 Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen

DOSSIER:

BEMESTING

#3

“Een aardappelplant is vergelijkbaar met het menselijk lichaam”

Vulkanisch gesteentemeel als bodemverbeteraar. Een methode die langzaam maar zeker aan populariteit wint, maar ook een manier die op de lange termijn pas écht gaat lonen. Mulder Agro uit Kollumerzwaag en Gebr. Eckhardt uit het Groningse Sellingen proberen - na de melkveesector - de akkerbouw te overtuigen van de werking van het steenmeelproduct Actimin, dat door kalkmeststoffen-importeur Vitasol wordt aangeboden. Actimin als bodemverbeteraar wint mede hierdoor vooral in Noordoost-Nederland aan terrein. Akkerbouwers Feije Dijksterhuis (Drenthe) en Gerko Kaput (Groningen) boeken goede resultaten en “geloven in het verhaal achter het product.”

Dat Dijksterhuis de steenmeelfilosofie omarmt zal mensen die hem en zijn bedrijf kennen niet verbazen. De Drentse akkerbouwer doet al bijna twintig jaar aan niet-kerende grondbewerking, verpakt en verkoopt TEFF-producten en is voortdurend op zoek naar middelen om zijn schrale teeltgronden van de noodzakelijke spoorelementen te voorzien: “Ik merk aan mijn bodem dat spoorelementen steeds belangrijker worden. Ik ben dus continu op zoek naar de goede combinatie voor toediening van spoorelementen. In welke vorm en hoeveelheid is nog erg lastig, want daar is erg weinig over bekend.”

van mangaan, magnesium, koper en zwavel.” “Ik heb het idee dat de ziektedruk minder is sinds ik Actimin gebruik. Dat is natuurlijk moeilijk aantoonbaar, omdat je natuurlijk maar hele kleine percentages gebruikt, geen officiële structurele onderzoekscijfers hebt en te maken hebt met jaareffecten. Gewoon op basis van praktijkervaringen zeg ik dat het gewas er vitaler van wordt. Dat

“OP BASIS VAN MIJN PRAKTIJKERVARINGEN ALTERNATIEVEN Het werken met Actimin van Vitasol ZEG IK DAT HET is voor Dijksterhuis dan ook een GEWAS ER vorm van pionieren: “Vanuit het verleden telen we op jonge ontginVITALER VAN ningsgronden waarin allerlei vage gebrekverschijnselen voorkwamen. WORDT” Die zijn opgelost door toediening van brandkalk en dergelijke. Dat gebruiken we al jaren niet meer, maar volgens mij komt daar wel een stukje kwetsbaarheid van de plant vandaan. Die heeft allerlei gebreken die we helemaal niet kennen. In het verleden hebben we dat altijd gemaskeerd met stikstof en kali. De hoeveelheid stikstof wordt steeds minder en dus moet je op zoek naar alternatieven.” Het bouwplan van Dijksterhuis bestaat uit aardappelen, suikerbieten, TEFF-granen en hij draait dit jaar ook een soja-proef. De reden om te kiezen voor vulkanisch gesteentemeel is dat de Drent verder kijkt dan alleen bovengrondse massa: “Ik let vooral op de ondergrondse massa, de beworteling. Als de plant zich lekkerder voelt, dan is het ook weerbaarder. Op dat gebied valt nog veel te halen: op het gebied

komt in mijn visie door een combinatie van verschillende factoren, waaronder NKG en het gebruik van steenmeel. Door dat toe te passen krijg je een rijker bodemleven in de groeilaag. Ik heb hier hele schrale arme grond, dus ik moet hier alles brengen. Als ik niks breng, dan haal ik ook niks.” BODEMANALYSE Dijksterhuis werd door Theo Mulder van Mulder Agro benaderd om met een proefstrook gesteentemeel te starten. Vanuit zijn bodemanalyses had hij al gezien dat bepaalde spoorelementen zeer laag of niet aantoonbaar aanwezig waren: “Als bepalende spoorelementen als mangaan en zwavel op een dergelijk laag niveau zit, dan betekent dat ook dat de plant ontzettend

Feije Dijksterhuis toont de beworteling en het knolaantal van het met steenmeel behandelde perceel. veel moeite heeft om die elementen op te nemen. Tegelijkertijd zorgt een surplus van andere spoorelementen voor een blokkade om dat gebrek tegen te gaan. Steenmeel zorgt ervoor dat de verhoudingen in de bodem beter in balans komen. En dan wordt het

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017

voor de plant gemakkelijker om de juiste elementen op het juiste moment op te nemen.” Dijksterhuis heeft nog geen grond­monsters genomen van zijn aardappel­perceel, maar visueel lijkt Actimin voor het gewenste effect te zorgen: “Om daar echt iets zinnigs

over te zeggen moet je op microniveau gaan meten en bestuderen wat de daadwerkelijke effecten zijn. Wel zie ik dat sinds ik Actimin heb gestrooid dat de bladkleur beter is en er treedt minder snel vlekjes of vergeling op. Naar mijn idee kan dat geen toeval zijn en is dat een


Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen 29

september 2017

logisch gevolg van het feit dat we met Actimin een hele rij spoor­ elementen hebben toegevoegd die hier van nature niet aanwezig zijn. Dat bewijst voor mij het effect.” Naast een beter, weerbaarder gewas hoopt Dijksterhuis dat in de (nabije) toekomst Actimin voor een besparing in zijn gewasbeschermingskosten gaat zorgen: “Op termijn hoop ik ook een bespuiting te kunnen uitsparen doordat de plant minder vatbaar is voor ziekten.

“ACTIMIN GEBRUIKEN IS PUUR INVESTEREN IN JE GROND” Dat is echter een proces van jaren. Ik vergelijk het meestal met compost toedienen. In de eerste vier jaar zie je daar geen effect van, sterker nog: het eerste jaar geeft een negatief opbrengstresultaat. Dat betekent echter niet dat compost niet goed voor de bodem is. Dat is met steenmeel net zo. Het effect zie je niet binnen één cyclus van vier jaar, vooral omdat je begint met zeer lage uitgangswaarden. Het is puur investeren in de grond.” “Steenmeel is een gemakkelijke, relatief betaalbare methode om dit op een verantwoorde manier te doen. Uiteindelijk is het een bedrijfseconomisch plaatje. Ik heb doelbewust een keuze gemaakt voor de lange termijn. Dat betekent dat je investeert in je productiemiddelen. Daar hoort het proberen van

steenmeel ook bij.” Misschien wel de belangrijkste reden voor Dijksterhuis om te geloven in Actimin en het toepassen van steenmeel is zijn drang naar kwaliteitsverbetering van het geteelde product: “Vulkanisch gesteentemeel verbetert de interne kwaliteit van het product, alleen wordt daar (helaas) niet op gemeten. De hele land- en tuinbouw is gericht op productie van kilogrammen en daar is ook de hele kweek op gericht geweest. Als mensen vullen we ons, maar voeden ons niet meer. De voedingswaarde is gedaald en dat heeft juist met dit soort dingen te maken. Ik zie het als mijn taak en verantwoordelijkheid om als teler producten aan te bieden die ervoor zorgen dat we nog beter kunnen functioneren. Met ons eigen lichaam doen we eigenlijk hetzelfde als we met de aardappelplanten al jaren hebben gedaan. We vullen de plant met stikstof en die groeit als een gek, maar happy voelt die zich niet. Mensen eten zich helemaal te barsten met tarwebrood en dergelijke, maar we voeden ons niet. Een plant fungeert hetzelfde als het menselijk lichaam. De elementen moeten in evenwicht zijn, wil je je prettig voelen. Als ze niet in evenwicht zijn, ben je kwetsbaarder voor ziektes.” Dijksterhuis vervolgt: “In Amerika hebben ze in de supermarkten al voedingswaardemeters geïntroduceerd. Klanten kunnen dan zelf bepalen of ze kiezen voor één aard-

appel met veel voedingswaarde en een hoge prijs of drie goedkope aardappelen met een lage voedingswaarde. Die kant gaan we in Nederland ook op. We zijn altijd gericht geweest op het geven van NPK, tenzij er een echt probleem was. Het gaat om de spoorelementen die je aan je gewas meegeeft. Dat maakt een totaalplaatje zodat de plant zich kan voeden, zoals hij zich zou moeten voeden. In mijn geval heb ik gekozen voor steenmeel omdat je daar een hele grote combinatie van allerlei spoorelementen hebt die je in één keer op een vrij eenvoudige manier kunt geven. Als je dan alles naar waarden gaat zetten, dan kom je prijstechnisch ook op een interessant niveau. Vandaar mijn keuze voor vulkanisch gesteentemeel.” AKKERBOUWER KAPUT: “WE MOETEN BEWUSTER MET DE BODEM OMGAAN” Gerko Kaput uit het Groningse Bellingwolde runt samen met zijn vrouw en vader een akkerbouwbedrijf op klei-, zand- en veengronden. Zijn motivatie om met het Vitasol-product Actimin aan de slag te gaan is om zijn minder productieve percelen weerbaarder

te krijgen. Net als Dijksterhuis is hij gestart met steenmeel vanuit een lange termijnvisie: “Het is onderdeel van een totaalsysteem waarin grondbewerking en bodemgezondheid centraal staan. Akkerbouwers moeten niet dezelfde resultaten verwachten als ze nu met chemie behalen. Daarmee kun je gelijk rendement halen en dat is hiermee niet het geval. Maar ik ben er wel van overtuigd dat we deze kant op moeten. Bewust omgaan met de bodem is een must. Als je een weerbaardere bodem hebt, dan is je gewas minder in de stress.” Kaput werd benaderd door Harry Eckhardt van de Gebr. Eckhardt uit Sellingen en werkt nu voor het derde groeiseizoen met Actimin. “De begeleiding is super en we zijn gezamenlijk echt serieus aan de gang gegaan hiermee. We kunnen er een heel complex verhaal van maken, maar het gaat uiteindelijk om de euro’s. Je kan visueel wel een heel ander gewas hebben, maar als zich dat niet uit in een meeropbrengst of hogere marktwaarde, dan wordt het lastig. Ik wil graag investeren in het weerbaarder maken van de bodem zodat alle gewassen beter renderen. Vorig jaar haalde ik in

de bieten een duidelijke meeropbrengst. Ik verwacht eerlijk gezegd dit jaar in de aardappelen weer een duidelijke plus.” NIEUW TIJDPERK Toch benadrukt Kaput dat steenmeel vooral gezien moet worden als een manier om te werken met de bodem als uitgangspunt en niet vanuit een verhogend opbrengstperspectief: “De wereld verandert, de maatschappij verandert en daar moeten wij in mee. Dit heeft van mij betreft zeker toekomst, omdat je bewuster met de bodem bezig bent. Kunstmest is lange tijd een zegen geweest, dat heeft ons veel gebracht, maar we moeten nou een keer verder gaan kijken. We staan misschien wel aan het begin van een nieuw tijdperk. Dan kan je maar beter zorgen dat je vooraf al bepaalde kennis hebt opgedaan, dan dat je een afwachtende houding aanneemt.”

MEER INFORMATIE OVER ACTIMIN? Vitasol kalkmeststoffen B.V. Tel.nr.: 023 – 5583145 jaapgaastra@vitasol.nl www.vitasol.nl

“IK VERWACHT DIT JAAR EEN DUIDELIJKE PLUS IN DE AARDAPPELEN”

Gerko Kaput is tevreden over de tot nu toe behaalde resultaten van Actimin op zijn aardappelperceel.

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017


30 Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen

#3

AKKERBOUWER MAASDAM:

“Canvas voldoet aan alle eisen voor het aardappelras Markies”

Johan Maasdam teelt aardappelen in het Zuid-Hollandse Mijnsheerenland. Samen met zijn broer heeft hij ongeveer tweehonderd hectare in eigen bewerking. Voor het telen van het ras Markies gebruikt Maasdam al jaren het NuFarmproduct Canvas. Een vloeibare fungicide ter bestrijding van Phytophthora infestans en alternaria. “Ik heb er zeer goede ervaringen mee”, aldus Maasdam.

gebruik, want om mij heen hoor ik wel andere verhalen.” GROEISEIZOEN De verschillen met vorig jaar zijn dus behoorlijk groot. Ook visueel ziet Maasdam dat de aardappelen er anders bijstaan: “Er is bijvoorbeeld veel meer loof dan vorig jaar. Toen was het gewas rond deze tijd

al op zijn retour. Ik teel Markiesaardappelen en ze zijn nu – eind augustus – nog steeds heel erg groen.” Toegegeven: de weersomstandigheden hebben ook wel erg meegezeten, zo stelt de Zuid-Hollander: “Maar ik ben ervan overtuigd dat het gebruik van Canvas de teelt

Natuurlijk heeft ook Maasdam tijdens de teelt te maken met jaareffecten. Zo is het huidige seizoen in bijna alle opzichten anders dan in 2016. “Dit seizoen is de phytophthora-druk wel erg hoog in deze regio. Ik heb er tijdens het hele seizoen vrij kort opgezeten. Af en toe ben ik naar een zes dagen-spuitcyclus gegaan in plaats van de gebruikelijke zeven. Gelukkig heb ik zelf geen phytophthora. Alternaria zie je altijd wel een beetje, maar het gewas is redelijk schoon. Ik denk dat dat komt omdat ik Canvas

ELKE AARDAPPEL VERDIENT DE BESTE BESCHERMING. Canvas® + mancozeb bevattend middel • Supersterke knolbescherming • Krachtige bladbescherming • Preventief effect op Alternaria • Hoogste opbrengsten

nufarm.com/nl/canvas

“HET FEIT DAT IK NAUWELIJKS LAST VAN ALTERNARIA HEB, IS VOOR MIJ HET BEWIJS DAT CANVAS WERKT”

deze aardappel niet zonder goed ondersteunende fungicide: “Canvas voldoet perfect aan de wensen van het aardappelras Markies, bij gebruik van een vergelijkbaar product komt de aardappel naar mijn idee toch echt tekort om de opbrengstpotentie van dit ras uit te nutten.”

nog verder geoptimaliseerd heeft. Het ras Markies is heel gevoelig voor alternaria en het feit dat ik dat tot nu toe nog maar nauwelijks ben tegengekomen op mijn percelen is voor mij het bewijs dat dit product werkt. Ik heb er vanaf het begin af aan al vertrouwen in gehad en dat heb ik nu nog steeds.”

PREVENTIE De akkerbouwer heeft Canvas dit seizoen in totaal zeven keer toegepast. Volgens Maasdam wegen de kosten van die bespuitingen op tegen extra opbrengstpotentie: “Ik spuit liever twee keer te veel, dan één keer te weinig. En investeer liever preventief in het voorkomen van ziektes als alternaria en phytophthora door Canvas toe te voegen, dan dat ik achter de feiten aanloop. Want dan wordt het echt een duur grapje.”

OPBRENGSTPOTENTIE Maasdam koos voor het ras Markies vanwege de hoge opbrengstpotentie, maar vanwege de gevoeligheid voor alternaria kan het telen van

MEER INFORMATIE? www.nufarm.com/NL/canvas Of raadpleeg uw adviseur van de gewasbeschermingsmiddelen­ leverancier.

Bezoek Nufarm tijdens POTATO EUROPE 2017 stand V330


presenteert: TORDISC SCHIJVENROOIERS

Schijvenrooier geschikt voor het rooien van uien en andere knolgewassen in beddenteelt. Minder bewaarziektes en rooien onder zware omstandigheden. Bedbreedte 2.25 / 6, 7, 8 rijen en bedbreedte 1.50, 1.80, 2.25 / 5, 6, 7, 8 rijen.

MONO CLEAN KISTENWASSER

Veenma Mechanisatie Hogedijken 53, 9101 WZ Dokkum

Telefoon 0519 24 12 02 Mail: info@veenma.nl

VEENMA GREENCUTTER

Groenbemester verkleiner voor al uw soorten van groenDe nieuwe, efficiënte kisten reiniger! bemesters. Versnelt vertering voor betere bodemverrijking. Maakt de aardappelkisten perfect schoon. • Hoge geslepen kammen • Werkbreedte 3 meter • Altijd stand-by • Niet arbeidsintensief • Geen grote investering • Altijd schone kisten beschikbaar • Voorzien van verlichting • Vulgewicht met water • Goede snij eigenschappen • Gestraald en gepoedercoat • Gering watergebruik • Geen kantelaar nodig • Voorzien van steunpoten • Neemt weinig ruimte in

n in ! e i o e z ie o r St ruimarant

Gezocht: dealers & importeurs Mail of bel ons voor informatie!

VEENMA STAMMENROOIER

• Product schoon in de kist • Schoning, wel geen of

deels axiaal • Wel of geen gebruik lees band voor 2 of 4 personen

• Geheel variabele rooierband en zeefband aandrijving

• Hydraulisch kistvul- en afzetsysteem

Ferti-SPACE Capaciteiten van 12,3 tot 27,8 m³

e ar g d n i 3 ja

www.joskin.com Strooitafel

NEW

Tornado3

Tel: +32 43 77 35 45

Maak uw huidige trekker nu klaar voor precisielandbouw. Topcon X25. Automatische besturing en volledige werktuigaansturing. Op 2 cm nauwkeurig. Topcon Precision Agriculture ontwikkelt al meer dan 25 jaar innovatieve oplossingen voor de landbouw, zoals de Topcon X25. Met dit compacte systeem maakt u uw huidige trekker direct geschikt voor precisielandbouw. De Topcon X25 maakt automatische besturing mogelijk op 2 cm nauwkeurig en kan allerlei werktuigen slim aansturen: van het elektrisch stuurwiel AES-35 tot de Topcon YieldTrakk graanopbrengstmeter. Hogere

productiviteit en meer efficiency komen zo eenvoudig binnen handbereik.


32 Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen

AAN TAFEL BIJ:

#3

Jan Blitterswijk van Blitterswijk Agro

Boert sinds 2003 in Biddinghuizen, de familie Blitterswijk komt van oudsher uit Utrecht. Maar moesten daar vertrekken vanwege de aanleg van natuur. In de afgelopen vijftien jaar is het bedrijf doorgegroeid naar een omvang van ruim tweehonderd hectare en doet nog een stukje loonwerk bij telers in de buurt. Maar de meeste collega akkerbouwers zullen hem kennen van Twitter, een medium waarop hij zeer actief is: “Twitter is een mooi medium om de buitenwereld te laten zien wat we doen.” TWITTER ALS STUDIEGROEP Door Twitter zo nadrukkelijk te gebruiken creëerde Blitterswijk voor zichzelf een soort van Twitterstudiegroep. Al vindt hij die term zelf wat overdreven: “Je wereld wordt wel een stuk groter. Ik heb contact met telers uit Groningen en uit Zuidwest-Nederland. Teeltvraagstukken op andere

plekken en andere ondergronden zijn zeer interessant om te volgen. Vervolgens probeer ik daar dan ook zelf iets mee te doen. Dat is voor mij een stukje meerwaarde van social media.” BEELDVORMING Een goed voorbeeld daarvan is niet-kerende grondbewerking. Blitterswijk volgt de discussie hierover op de voet. “De voor- en nadelen komen allemaal voorbij. Ik lees berichten van mensen die het al jaren doen en van akkerbouwers die er weer mee gestopt zijn. Dat zijn toch dingen die ongemerkt meespelen in je totale beeldvorming. Het is niet dat ik mijn bedrijfsvoering ga aanpassen door Twitter, maar ben wel gestuit op dingen waarvan ik het bestaan

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017

niet wist. Groenbemesterstypen en plantversterkers waar ik nog nooit van gehoord had. Twitter vergroot je blikveld en je netwerk.” NIET TRENDING Het medium heeft hem nog meer waardevolle teeltinformatie opgeleverd: “Wat er op dat moment speelt, gesprekken over neerslaghoeveelheden, kwaliteit van het pootgoed. Eigenlijk alles waar je als akkerbouwer mee te maken krijgt wordt besproken. Vanuit de akkerbouw zijn er veel mensen actief en passief aanwezig op Twitter. Het medium groeit de laatste jaren zeker niet meer zo snel en het is misschien niet meer trending. Maar de manier waarop ik het gebruik is het bijster interessant. Twitter is

razend actueel: nieuws, kansen en bedreigingen komen razendsnel voorbij.”

“LEERZAAM OM OVER ZAKEN ALS TRIPS IN DE UIEN TE DISCUSSIËREN” “De problemen met trips in de uien bijvoorbeeld. Daarover kwam op Twitter vanuit de handel en industrie zeer interessante input. De mensen die ik volg zitten op hetzelfde denk- en werkniveau. Juist daarom is het heel interessant om


Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen 33

september 2017

met die mensen over zaken als trips in de uien te discussiëren.” MASSAPRODUCTIE ONDERGEWAARDEERD Een ander punt waar de Flevolandse teler zich sterk voor maakt, is de impact van de huidige discussie over ‘het verkorten van de keten’. Blitterswijk: “De kracht van bedrijven zoals ik die heb, is dat je toch een beetje meer in de massa kan werken. Mijn bedrijfsomvang is ingericht op massaproductie. Al moet ik toegeven dat een aantal initiatieven rondom dit onderwerp wel heel interessant zijn. Leuk voorbeeld is de samenwerking tussen Novifam en Bram Ladage: verse frites direct vanaf de boerderij met zorg voor omgeving en milieu geteeld. Eigenlijk zoals alle producten die door onze sector geproduceerd worden.” LEVERINGSSTROMEN “Dat werkt voor één bedrijf, maar mijn manier van werken is dat ik ‘bulk’ lever. Doordat ik werk vanuit een vrije teelt ben ik gedwongen om mij te verdiepen in de markt. Ik ken veel mensen in de diverse afzetmarkten en veel mensen kennen mij. Dit jaar heb ik toevallig voor het eerst in lange tijd aardappelen geleverd voor de Nederlandse industrie. Dat komt omdat die leveringsstromen hier voor een groot deel al vastliggen. Doordat er dit seizoen veel vraag

was, kwam er plek voor mij vrij om voor een goede prijs aan de Nederlandse markt te leveren. En dat doe ik dan ook graag.” Blitterswijk vervolgt: “Het hele verkorten van de keten is een beetje een populistische kreet. Er wordt gedacht vanuit een bepaalde emotie, die niks met de teelt zelf te maken heeft. Er zijn veel partijen die alleen maar bezig zijn om dingen te verzinnen om hun

“UITEINDELIJK GAAT HET OM DE KERN: GOEDE LANDBOUW” eigen ambtelijke apparaat in stand te houden. Uiteindelijk gaat het om de kern: goede landbouw. Dat betekent niet dat je niet scherp moet zijn om dingen te verbeteren. Kijk maar naar de ontwikkelingen in het gewasbeschermingsgebruik. Dat neemt steeds verder af en toch rij ik steeds vaker met de spuit.” INTEGRATED PEST MANAGEMENT Om een goede bestrijding uit te kunnen voeren past Blitterswijk IPM (Integrated Pest Management) toe. Een methode die erop gericht is om met hele kleine hoeveelheden en het continu herhalen van de bestrijding het maximale resul-

Jan Blitterswijk is ‘wereldberoemd’ op Twitter en haalt veel bruikbare informatie uit de akkerbouwcontacten op dat medium. taat te behalen. “Dat betekent dat ik vaker preventief zal toepassen, met lagere dosering en waar kan met de minst belastende middelen”, zo licht de akkerbouwer toe. “De milieubelasting is daardoor ook lager. Het is niet voor niets dat wij als sector verreweg de beste CO2-footprint hebben. Hier wordt gewoon tienduizend ton aardappelen, uien en peen geproduceerd met twee arbeidskrachten!”

ERKENNING “Bijna nergens ter wereld wordt er beter, efficiënter en goedkoper voedsel verbouwd dan hier. Daar mogen we best trots op zijn. Al die negatieve berichtgeving is storend, maar laat ik langs mij heen gaan. We doen als sector eerlijk en verantwoord voedsel produceren volgens de strengste normen. De hele wereld kijkt met positieve verwondering naar de Nederlandse akker-

bouw(sector), maar in ons eigen land worden wij nog vaak negatief afgeschilderd, dit is niet terecht in mijn beleving. Ik ga discussies niet uit de weg. Helaas geeft dat soms ruimte voor framing, maar dat zal er wel bij horen als je jezelf kwetsbaar opstelt. Dat gaat dan ook weleens over hobbels, maar ik haal heel veel positieve energie uit een geslaagd teeltseizoen. En tot nu toe is ons dat elk jaar nog gelukt.”

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017


34 Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen

#3

DOSSIER:

SPECIALE TEELTEN

Zeeuwse veldbonentelers tevreden over resultaten 2017 Piet van der Slikke teelde voor het eerst veldbonen. Zijn opbrengst was 7350 kg/ha geoogst product.

Akkerbouwers Dries Dieleman en Piet van der Slikke uit Zeeland hebben afgelopen teeltseizoen veldbonen opgenomen in hun bouwplan. Met begeleiding van het CZAV en hun persoonlijke teeltadviseurs- /leveranciers behaalden beide akkerbouwers een “goede tot zeer goede opbrengst.” Dries Dieleman heeft een akkerbouwbedrijf in het ZeeuwsVlaamse Axel. Naast veldbonen had hij ook vlas staan dit jaar. De opbrengst daarvan viel duidelijk wat tegen. “We hebben een minimale oogst gehad dit jaar. Nadat het gewas gerold was, kwamen we uit op ongeveer de helft van de normale opbrengst.” Hoe anders verliep het veldbonenseizoen. Na een trage opkomst door neerslag en kou in het vroege voorjaar, herstelde de veldboonplant zich prima. “Tijdens de tweede helft van de lente heeft de plant echt last van de droogte gehad, in juni was de veldboon

boven de grond nog maar heel kort: het kwam niet verder dan de heup. Maar het is een sterk diepbewortelde plant. Ze kunnen wel wat hebben. Toen we wat onkruidproblemen kregen (kamille, red.) hebben we besloten te maaien. Dat heeft uiteindelijk prima uitgepakt. Door eerst te maaien was het gewas egaal gedroogd. Dat zorgde voor een mooi droog product (15,5 procent vocht). Maar ik denk dat dit nu ook weer niet een gewone oogstmethode zal gaan worden, maar het was wel de oplossing voor ons kamilleprobleem.” RUIMER GEZAAID De tonnage voor dit seizoen kwam bij de eindafrekening ongeveer een ton hoger uit dan in 2016: vijf ton nu tegenover vier ton vorig jaar. “Voor een deel komt dit doordat we dit jaar ruimer gezaaid hebben. Het dikker zaaien is ons in 2016 niet heel goed bevallen. De planten stonden er dit jaar echt heel netjes bij. Zelfs ondanks de trage opkomst, hebben we een prima seizoen gedraaid. Gezien de trage groeiomstandigheden vraag ik mij af of de ruimere zaai dit jaar

echt zin heeft, maar onder normale groeiomstandigheden lijkt mij dat wel voor hogere opbrengsten te zorgen.” DEBUUTJAAR Piet van der Slikke uit het Zeeuwse Tholen heeft dezelfde ervaringen als zijn collega uit ZeeuwsVlaanderen. Op de laatste dag van juli heeft hij zijn in oktober 2016 gezaaide winterveldbonen geoogst. “Het was voor mij het eerste jaar dat ik ze teelde. Ik moest dus vooral vertrouwen op verhalen van anderen. Mijn opbrengst was 7350 kg/ha geoogst product.” STUDIEDAG CZAV OP RUSTHOEVE Omdat Van der Slikke meedoet aan derogatie hoeft hij niet te voldoen aan de derde gewas-eis, een reden voor veel akkerbouwers om de veldbonen in het bouwplan op te nemen. “Wij hebben het puur gedaan om een product met iets meer voedingswaarde te telen. Dat de bodemgesteldheid verbetert, is natuurlijk ook mooi meegenomen.” Van der Slikke kwam in aanraking met de teelt op een studiedag

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017

van het CZAV op proefboerderij Rusthoeve, eveneens in Zeeland: “Toen ze daar vroegen wie er nog maïs wilde telen, was er weinig belangstalling. Maar op de vraag wie

“TOEN WE ONKRUIDPROBLEMEN KREGEN, HEBBEN WE BESLOTEN TE MAAIEN” nog veldbonen ging verbouwen kwamen duidelijk meer reacties. Dat heeft mij toen wel nieuwsgierig gemaakt naar dit gewas.” Het is dus duidelijk een opkomend gewas, zo constateert Van der Slikke ook in zijn omgeving: “Vooral vanwege de toenemende samenwerking met de melkveehouders zorgt voor extra interesse en het is een stikstofbindend gewas. Die aspecten maken het voor veel telers een uiterst interessante teelt.”

Of de winterveldbonen volgend jaar weer in zijn land gaan groeien, weet de Zeeuw – die zelf ook melkveehouder is - nog niet: “We hebben melkvee, maïs en gras. Ik ruil grond voor aardappelen, waarvoor ik grond voor maÏs terugkrijg. De veldbonen stonden gewoon op mijn eigen perceel grond. Ik denk wel dat we dit volgend jaar weer doen, maar het is even wachten hoe de koeien erop reageren. Als het in het totaalplaatje past, dan gaan we volgend groeiseizoen weer veldbonen telen. Het is wel iets meer opletten dan bij maïs. Je hebt meer met schimmels en luizen te maken, dus je moet vaker in het veld monitoren. Dankzij de goede begeleiding vanuit het CZAV en Limagrain hebben we ondanks dat eigenlijk een probleemloos seizoen gedraaid.”

MEER INFO OVER BEGELEIDING VELDBONENTEELT? Kijk op www.czav.nl of neem contact op met teeltadviseur Bram de Visser (CZAV) Tel. 06 – 5117 3573 Bd.Visser@CZAV.nl


CULTIDISC

Betrouwbaar en nauwkeurig! CULTIDISC zaaischijvennnnnnnnnnn nnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn nnnnnnnnneenvoudige en nauwkeurige diepte-instelling ggggggggggggggggggggggg80 kg/kouter rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr rnnnnn ngnrgnnnrn nn nngrgngnnnn gnnnnrnn rrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr PILOT nnnngnnn nnnnnngn nn GPr nnnnnnnggnn nn rnnnnn nnn nnn taakkaart (VRA)

Otd Sky! www.farmstore.nl

ZAAIMACHINES

))))))))))))))))))))))))))))))))))))))

Tel. 0184 69 27 32

Reken af met verzakkingen in uw bewaarloods met het innovatieve vloerlift-systeem van Fagro! Voor het stabiliseren en liften van verzakte vloeren door schuimbeton-injecties. Meer informatie? Bel met 06-20390415 of kijk op www.vloerliften.nl

Fagro BV • Productieweg 52 • 2382 PD Zoeterwoude • Telefoon 0514-533174 • info@vloerliften.nl • www.vloerliften.nl


36 Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen

#3

DOSSIER:

MECHANISATIE

Oogstchecklist Govert Pegels van Mechanisatiebedrijf Van Gemeren in Numansdorp kijkt samen met de Akkerbouwkrant vooruit naar de komende oogsttijd. Wat kun je nu nog doen om goed voorbereid de oogstperiode in te gaan? Waar moet je aan denken en wat moet je vooral niet doen? MECHANISATIE VOORBEREIDEN Het allerbelangrijkste is dat mens en machine helemaal startklaar staan als de oogst zich aandient. Hoe de mens zich hierop moet voorbereiden behandelen we hier niet, maar we kijken wel naar het in optimale conditie brengen van het mechanisatiepark. Pegels: “Vanuit mijn technische achtergrond bekijk ik het altijd heel simpel: delen van machines die ‘door de grond’ of zwaardere, krachtige werkzaamheden moeten verrichten zijn het eerste aan de beurt. Daarbij denk ik voornamelijk aan de slijtdelen zoals: de scharen, zeefmatten, reinigingsrollen, egelbanden. De componenten die het werk moeten verrichten.”

DRAAIENDE DELEN Als tweede element noemt Pegels het draaiende werk: “We zien steeds meer dat oogstmachines (elektro)hydraulisch zijn. Van kettingen, aftakassen en riemen is steeds minder sprake. Er zijn natuurlijk nog wel heel veel oudere machines die nog steeds meedraaien en die vragen een andere aanpak dan de nieuwere generatie oogstmachines. De voortgang in de techniek zorgt er wel voor dat er steeds minder onderhoud gepleegd hoeft te worden aan draaiende delen. Het scheelt nogal of je een hydromotor hebt die rechtstreeks aan een as is aangesloten of een machine die nog voorzien is van een aftakas, ketting, kettingwielen en spanners. De onderhoudskosten in die tweede

situatie liggen uiteraard een stuk hoger dan bij de eerste.” SPECIALIST Pegels bemerkt ook een verandering van mentaliteit bij de chauffeurs van de oogstmachines: “Wij moeten ons werk anders invullen dan vroeger. Toen werd er een monteur gevraagd voor onderhoud. Die monteur stapte in de auto of bus richting de werkplaats en begon eraan. Tegenwoordig worden wij als specialist ingeschakeld. Wij worden gebeld met de vraag: kunnen jullie langskomen om een rondje om de machine te maken, zodat de klant weet wat er aan de machine moet gebeuren.” VERVOLGSCHADE VOORKOMEN Vervolgens maakt Pegels een soort oogstchecklist met daarop de aandachtspunten: “Wij weten wat de sterke en minder sterke punten zijn. De monteur zegt dan bijvoorbeeld tegen de akkerbouwer die de machine gaat gebruiken: het is jullie misschien nog niet opgevallen, maar er zit een lager achter die rol. Daar moet je even naar kijken,

want anders krijg je ontzettend veel vervolgschade. Wij dienen meer en meer als verlengstuk van de klant om te zorgen voor een zo laag mogelijke kostprijs per uur of hectare.” TIJDENS DE OOGST “Misschien wel de helft of zelfs meer van de ‘pechgevallen’ die ze bij Van Gemeren tijdens de oogst tegenkomen hadden voorkomen kunnen worden door tijdig onderhoud te plegen: “We hebben ook een sterk adviserende functie. Ik vind dat het onze taak is om de teler te informeren hoe een probleem dat zich tijdens de oogst voordoet in het vervolg te voorkomen is. Als er bijvoorbeeld een lager kapot gaat, analyseren we wat de oorzaak is. Komt dat omdat hij niet gesmeerd is of is hij te veel gesmeerd? Of moet er misschien een aanpassing aan de machine gedaan worden zodat je de volgende keer niet meer stilstaat tijdens de oogst.” Pegels vervolgt: “Het zijn vaak dingen waarvan negentig procent van de mensen die dit lezen zullen zeggen: ja, dat is toch logisch. Maar toch gebeurt het ieder jaar weer heel vaak dat een akker- of loonbedrijf zeer gedreven een machine schoon spuit en die vervolgens nat in de hoek laat staan in plaats van

Deze bietenrooier is momenteel in onderhoud om straks tijdens de bietencampagne weer volop te kunnen meedraaien.

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017

hem nog even ‘droog te draaien’ en doorsmeert.” DE ULTIEME TIP Als belangrijkste valkuil noemt Pegels het te laat beginnen met onderhoud. “Al jarenlang proberen we klanten ervan te overtuigen om op tijd met het onderhoud te beginnen. Het hele jaar door lopen de werkzaamheden door en meer nog dan op andere momenten in het seizoen is tijdens de oogst het weer bepalend. Dus als het dan zover is, moet je er ook klaar voor zijn.” Dat voorkomt een hoop stress en frustratie, zo weet Pegels uit ervaring: “We hebben het hier toch over een piekperiode. Dat betekent dat bij de mechanisatiebedrijven alle zeilen worden bijgezet om aan de vraag te voldoen. Dat betekent helaas ook dat er soms lange wachttijden zijn of dat er bepaalde onderdelen niet direct voorradig zijn. Die wachttijd is funest als je het gewas binnen wilt halen en de oogstomstandigheden op dat moment ideaal zijn.”

MEER INFORMATIE OVER ONDERHOUD MACHINEPARK MET OOG OP DE OOGST? Van Gemeren Mechanisatie Numansdorp Govert Pegels (Verkoop & Service) Tel. 06 – 5338 0514 gpe@gemeren.nl www.gemeren.nl


Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen 37

september 2017

DOSSIER:

GEWASBESCHERMING

POTATO EUROPE – BASF 1,4SIGHT De overgang van chemie naar groenere middelen is in gang gezet en die trein is niet meer te stoppen. Dat is de verwachting van Eric Kiers, die bij BASF de portefeuille duurzaamheidsmanagement en relatiebeheer richting overheden en instanties beheert. Deze switch biedt volgens Kiers zowel voor gewasbeschermingsspecialisten als telers nieuwe kansen: één daarvan is het middel 1,4SIGHT, een kiemrustverlenger van BASF voor in de aardappelbewaring.

“Dit is in de aardappelbewaring de grootste innovatie van de afgelopen decennia”

Het middel 1,4SIGHT maakte in het afgelopen jaar een prima groei door. Volgens Kiers is dat niet voor niets: “Het heeft vooral te maken met de toenemende vraag vanuit de markt naar ‘groene middelen’. Daarnaast zorgt de wet- en

“HET PRODUCT ZORGT VOOR BESPARINGEN EN EEN BETERE KWALITEIT VAN HET BEWAARPRODUCT” regelgeving in zowel Nederland als in de rest van Europa ervoor dat het aantal toegelaten (chemische) middelen steeds kleiner wordt. Dan hebben groene middelen, zoals 1,4SIGHT zeker een plaats in de toekomst van de akkerbouw.” POSITIEVE UITZONDERING In de akkerbouw zijn tot nu toe nog weinig doeltreffende groene middelen, zo stelt Kiers: “Het product 1,4SIGHT is daarop een positieve uitzondering. Bijna alle telers die 1,4SIGHT gebruiken willen niet meer terug. Ze zien echt de voordelen op hun bedrijf. De één hecht meer waarde aan het feit dat hij minder bewaarverlies heeft en de ander geeft aan dat hij meer rust in de bewaring heeft: minder ventilatie-uren omdat de aardappelen in rust zijn. En weer een ander is blij met de goede schil- en bakkwaliteit. Maar stuk voor stuk waarderen ze het groene karakter van het middel.”

ermee doorgaan, omdat ze graag chloorvrij willen bewaren. Ze zijn allemaal laaiend enthousiast. Het is niet voor niets dat het aantal gebruikers in het afgelopen bewaarseizoen stevig is toegenomen ten opzichte van het jaar daarvoor. Er komt gewoon een steeds grotere vraag naar chloorvrije aardappelen. Ook willen de telers zelf niet meer met chloor in aanraking komen op het bedrijf. Mede ingegeven door contaminatie van chloorproducten in andere gewassen als uien, granen, wortelen en zelfs pootgoed.”

CHLOORVRIJ 1,4SIGHT is wel hoger geprijsd dan de traditionele chloorprofam-houdende middelen. Henco Bouma, Crop Manager Akkerbouw bij BASF merkt dat dit aspect wel even wennen is voor de aardappelmarkt, maar: “De meeste gebruikers willen

Kiers benadrukt ook de natuurlijke oorsprong van de 1,4 SIGHTformule: “Het middel komt van nature voor in de aardappel en zorgt dat de aardappel in rust blijft. Hierdoor blijft hij na toediening van 1,4 SIGHT ook daadwerkelijk in rust. Het metabolisme in de aardappel

blijft laag, er wordt hierdoor onder andere minder CO2 geproduceerd. Dat betekent dat je energie kunt besparen omdat je minder ventilatie-uren hebt en minder hoeft te koelen. Dat zijn ook duurzaamheidsaspecten. Het product is in aanschaf misschien duurder, maar in het gebruik zorgt het voor besparingen en betere kwaliteit van het bewaarproduct.” POTATO EUROPE BASF is met 1,4 SIGHT één van de genomineerden van de Innovation Award van Potato Europe. Volgens Bouma niet meer dan terecht: “Dit is de grootste innovatie in de aardappelbewaring van de afgelopen decennia. Het is een groen product en werkt minstens zo goed dan chloorhoudende producten. Daar willen we tijdens de Potato Europe ook de nadruk op leggen.

Elke aardappelteler zou dit product moeten kennen en diegenen die er nu nog niet bekend mee zijn, hopen

we dusdanig nieuwsgierig te maken naar het product dat ze bij ons langskomen voor meer informatie over 1,4SIGHT.”

hebben ook Oostenrijk en België een toelating. Duitsland, Frankrijk en Engeland krijgen binnenkort een toelating voor het gebruik van 1,4SIGHT. Kiers: “Wat ons betreft is dit echt de grootste innovatie. We mogen zelfs spreken van een revolutie. Het vereist een totaal andere mindset van de aardappelbewaarder. We praten niet meer over kiemremming, maar kiemrustverlenging. De teler kan eerder in het proces ingrijpen waardoor de aardappel helemaal in rust blijft en niet van slag raakt. Concreet betekent dat, dat er dankzij 1,4 SIGHT tot wel vijftig procent minder draaiuren nodig zijn. En dat is natuurlijk het toppunt van duurzaamheid.”

De ontwikkeling van 1,4SIGHT heeft meer dan tien jaar gekost, maar inmiddels is het product in meerdere landen toegelaten: naast Nederland

MEER INFORMATIE Voor meer informatie over de producten van BASF-Agro kijk op: www.agro.basf.nl

“WE PRATEN NIET MEER OVER KIEMREMMING, MAAR OVER KIEMRUSTVERLENGING”

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017


38 Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen

#3

INNOVATIES POTATO EUROPE 2017: Tijdens Potato Europe 2017 in de thuishaven van TolsmaGrisnich - presenteert het bedrijf uit Emmeloord een flink aantal innovatieve producten. Alle innovaties zijn gebaseerd op ontwikkelingen in de markt: schaalvergroting, een langere bewaarcyclus en energie­ besparing.

De 10 van Tolsma-Grisnich gewichtsverlies en besparing op het energieverbruik zijn de direct meetbare resultaten.

2

1

QCC 120 EN 160 MECHANISCHE KOELUNITS De omvang van bewaarplaatsen neemt de laatste jaren fors toe. Met name in de belangrijke exportmarkten. Bovendien is er steeds meer behoefte om de capaciteit van mobiele koelunits flexibel te benutten. Met de nieuwe Quadro Compact Coolers (QCC 120-160) speelt Tolsma-Grisnich in op deze trend. Het ontwerp van de nieuwe QCC 120-160 (vermogen 120 en 160 kW) is gebaseerd op de bestaande en bewezen mobiele koelunits van Tolsma-Grisnich (de QCC 40-Vario en QCC 60-Vario). De nieuwe koelmachines hebben hogere koelvermogens en zijn modulair opgebouwd. De koelunits hebben een traploze capaciteitsregeling. De mobiele koelunits zijn standaard

QCC 120 mechanische koelunit.

TTV HE VENTILATOR Tolsma-Grisnich ontwikkelt en produceert al haar ventilatoren in eigen huis, waaronder de High Efficiency ventilator. Deze met CFD techniek ontwikkelde ventilator met 6 schoepen levert unieke prestaties bij tegendrukken tussen de 100 en 200 Pa en komt daarom uitstekend tot zijn recht in een kistenbewaring. De ventilatoren kunnen via de klimaatcomputer op blazen en zuigen geschakeld worden, waarmee

geschikt voor aggregaat-sturing. De QCC 120 en 160 zijn ontworpen voor bewaarplaatsen met aardappelen van 1600 – 2100 ton. De units worden aangestuurd door de Vision Control bewaarcomputer. Deze zorgt er - samen met de geavanceerde interne besturing - voor dat de capaciteiten van mechanische koeling en ventilatoren afgestemd worden op het benodigde koelvermogen. Minimaal

verschillende bewaarmethoden te hanteren zijn. De EC motor is stof- en spatwaterdicht en voorzien van onderhoudsvrije lagers, dit maakt de ventilator zeer onderhoudsvriendelijk. Deze ventilator is leverbaar als 90 cm ventilator met 3 types motoren (2.2, 3 en 4 kW). KENMERKEN HIGH EFFICIENCY VENTILATOREN: • Hoge luchtopbrengst • Laag geluidsniveau door aero­ dynamische motorsteun • Speciaal ontwikkeld voor kistenbewaring • Blazen/zuigen schakeling eenvoudig toe te passen • Intelligente Modbus besturing

3

TTV HE ventilator.

 IJF METER PRODUCT­ V TEMPERATUUR SENSOR – GENOMINEERD VOOR INNOVATION AWARD Het doel van deze innovatieve producttemperatuur sensor van vijf meter lengte is om temperatuurverschillen op verschillende hoogtes in de bulkbewaring te kunnen meten. Door betere metingen, en het hierop anticiperen van de bewaarstrate-

Bezoek ons op Potato Europe en beleef de VIP tour! Tolsma-Grisnich gaat deze editie nog een stap verder door onze innovaties ook op praktijkbedrijven te laten zien. Naast onze stand op de beurs en live demonstraties op onze productielocatie in Emmeloord kunt u tijdens de VIP tour onze ‘preferred farmers’ bezoeken. Zien we u dan?

Meld u aan voor de VIP tour op de stand! Improving your agribusiness in an intelligent way www.tolsmagrisnich.com Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017

gie, ontstaat een kwalitatief beter product met als uiteindelijk resultaat een hoger bewaarrendement. DE VOORDELEN ZIJN: • Temperatuurverschillen meten over de hoogte in bulkbewaring • Kan eenvoudig mee ingestort worden tijdens het inschuren • Hiermee voorkomen van (niet zichtbare) condensvorming in de bovenste laag • Hierdoor wordt het inzichtelijk hoe lang er intern geventileerd moet worden om temperaturen gelijk te maken

4

VISION CONTROL MET INTELLIGENTE MODULES De intelligente klimaatcomputer Vision Control is vanaf nu leverbaar met diverse modules die direct bij aanschaf, maar ook later als optie besteld kunnen worden. Op deze manier kan iedere klant zijn eigen unieke klimaatcomputer samenstellen afgestemd op zijn wensen en te bewaren producten en kan er focus gegeven worden op energiebesparing, lange bewaring en minimaal gewichtsverlies.

13 & 14 SEPTEMBER STAND B274

Live demo’s en bedrijfsbezoeken


Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen 39

september 2017

UITGELICHT

5

VISION CONTROL MET ENERGIEMANAGEMENT EPEX

Energiemanagement EPEX reduceert het energieverbruik van mechanisch gekoelde bewaarplaatsen. De energiekosten dalen twintig tot dertig procent doordat het systeem rekening houdt met de wisselende uur-prijzen op de spotmarkt voor elektrische energie: de EPEX. De koppeling tussen de Vision Control en EPEX zorgt ervoor dat de koeling en ventilatie geheel automatisch op de meest goedkope momenten aangaan, zonder dat de kwaliteit van het product hierop achteruit gaat. Dit is mogelijk voor de web-platformen voor inkoop op groothandelsmarkten van Nuon, EXE, Anode en Scholt en

Jaarlijks worden de modules online ge-update om zorg te dragen voor een optimale werking en ontwikkeling van het systeem. Bedrijfszekerheid is hiermee altijd gegarandeerd. KENMERKEN: • Altijd nieuwste software • Online software updates • Nieuwste modules beschikbaar MODULES: Energiemanagement biedt een forse besparing op de energiekosten. De module meet en regelt het energieverbruik aan de hand van ingestelde prioriteiten en het maximaal toegestane energieverbruik. Energiemanagement EPEX reduceert het energieverbruik van mechanisch gekoelde bewaarplaatsen. De energiekosten dalen twintig tot dertig procent doordat het systeem rekening houdt met de wisselende uur-prijzen op de spotmarkt voor elektrische energie: de EPEX. De koppeling tussen Tolsma en EPEX zorgt ervoor dat de koeling en ventilatie geheel automatisch op de meest goedkope momenten aangaan, zonder dat de kwaliteit van het product hierop achteruit gaat. Dit is mogelijk voor de web-platformen voor inkoop op groothandelsmarkten van Nuon, EXE, Anode en Scholt en voor contracten gebaseerd op de EPEX handelsbeurs.

voor contracten gebaseerd op de APX/ ENDEX handelsbeurs. Ook de eigen opgewekte energie wordt gemanaged door de module. Wanneer er veel eigen energie opgewekt wordt, zal deze energie altijd als eerste benut worden. KENMERKEN ENERGIEMANAGEMENT: • Minimaliseren energiekosten met 20-30% • Behouden van productkwaliteit • Geïntegreerd in de Vision Control • Eigen opgewekte energie gebruiken

zen (temperatuur, R.V., draaiuren, statussen en meldingen/storingen van de regelgroepen). Nieuw is de mogelijkheid om ook de belangrijkste instellingen te kunnen wijzigen.

6

DIGICONVERTER (DIGISTORE EENVOUDIG KOPPELEN AAN VISION CONTROL) Een interessante nieuwe ontwikkeling is de DigiConverter die trouwe Tolsma-Grisnich klanten in staat stelt om op eenvoudige wijze van de nieuwste generatie klimaatcomputers gebruik te maken. De oude vertrouwde DigiStore blijft in gebruik en kan met behulp van de DigiConverter door slechts één kabel gekoppeld worden aan de Vision Control. Op deze manier komt de nieuwste klimaatcomputer-techniek beschikbaar voor bestaande bewaarplaatsen.

7

MV09 SCHUDSORTEERMACHINE VOOR POOTGOEDBEDRIJVEN De MV09 kenmerkt zich door zijn hoge nauwkeurigheid en productvriendelijkheid. De sorteermachine is uitermate geschikt voor het op maat sorteren van verschillende knol- en bolgewassen. De MV09 is ontworpen aan de hand van hoge kwaliteitsnormen, waarbij minimaal onderhoud en een robuuste bouw een grote rol speelde. Is uitgevoerd

met onderhoudsvrije lagers en SEW motorreductor. Dit maakt de sorteermachine uitermate geschikt voor jarenlang intensief gebruik. Door verschillende instelmogelijkheden met betrekking tot de schudfrequentie en snelheid, is de machine optimaal aan te passen aan het te sorteren product. Dit resulteert in een zeer hoge capaciteit en precieze maatsortering in combinatie met minimale productbeschadiging. De sorteermachine is voorzien van een eigen schakelkast die het sorteergedeelte en zeefreiniger aansturen. De sorteerdekken zijn frequentiegeregeld, om het toerental optimaal te kunnen regelen afhankelijk van het te sorteren product.

8

ADVIES ONTWERP VENTILATIESYSTEEM MET CFD TECHNIEK Met behulp van een CFD (computational fluid dynamics) model kan de luchtstroom in de bewaarplaats worden gesimuleerd. Aan de hand van deze simulatie kan de luchtsnelheid en luchtverdeling langs het product berekend worden. Door de simulatieresultaten te analyseren kunnen eventuele probleemsituaties en verbeteringen al voor de bouw van de bewaring vastgesteld

Weer In Control is een optimalisatiemodule die op basis van de weersverwachting intelligente beslissingen neemt omtrent de te volgen ventilatie- en koelingsstrategie wat resulteert in minder gewichtsverlies en lagere energiekosten.

9

TOLSMA TRACK & TRACE 2.0 (TTT KISTENREGISTRATIE) Het kistenregistratiesysteem voor bewaarplaatsen is geüpdatet met nieuwe features. Nieuwe mogelijkheden zijn het gewicht per kist registeren, knollen tellen en ook kunnen partijen/kisten tijdelijk geblokkeerd worden. GEWICHT METEN / INVOEREN In het geval dat de heftruck de mogelijkheid heeft om het gewicht van de kist te meten met behulp van weeglepels, kan Track & Trace via een koppeling automatisch het gewicht overnemen en invoeren in de database. Hiermee wordt het voorraadbeheer eenvoudiger en nauwkeuriger. KNOLLEN TELLEN In antwoord op de toenemende vraag naar het tellen van knollen van pootaardappelen is dit nu volledig geïntegreerd in de software. Door het integreren van een knollenteler in de sorteer/verwerkingslijn kan het aantal knollen aan de partij of kist toegevoegd worden. KISTEN BLOKKEREN In het geval dat kisten bijvoorbeeld recent behandeld zijn met b.v. kiemremmingsmiddelen, is het mogelijk om deze kisten in het systeem te blokkeren zodat per ongeluk verplaatsen voorkomen wordt.

10

YOU Yield Observation Unit De kwaliteit van de partij is nu nog beter te monitoren met de I-kist of de Yield Observation Unit (YOU). Het meet het gewichtsverlies in de partij en biedt online inzicht om in iedere bewaarfase de optimale bewaarstrategie toe te passen. Met de Tolsma App 1.0 kunt u op afstand de bewaarcomputer uitle-

worden. Ook is het mogelijk om bij bestaande bewaarplaatsen advies te geven voor het verder optimaliseren van de luchtverdeling.

MV09 schudsorteermachine.

YOU YIELD OBSERVATION UNIT De Yield Observation Unit wordt in de bulkpartij geplaatst en meet continu het gewicht van het product. In het (afneembare) deksel zit het weegmechanisme. Deze is eenvoudig te verwijderen om de unit met aardappelen te kunnen vullen. De korf is aan de zijkant afgedicht om dezelfde bewaaromstandigheden te creëren als voor de rest van de partij. Analyse van meetgegevens is mogelijk in een online omgeving (website). Het is ook

mogelijk om hier de eigen prestaties in de bewaring te vergelijken met andere bewaarplaatsen. KENMERKEN • Voor bulkbewaring • Metingen zichtbaar in Vision Control • Bewaarstrategie online vergelijken • Minimale indroging product MEER INFORMATIE? Toslma-Grisnich www.tolsmagrisnich.com/nl info@tolsma.nl Tel. 0527-636465

COLOFON De Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen is een special interest uitgave dat deel uitmaakt van het kennis- en communicatiepodium www.akkerbouwactueel.nl. Uitgever van het kennisplatform is Prosu Media Producties. Bladmanagement: Jan Geert Vedelaar (06 - 51 26 87 55) jangeert.vedelaar@prosu.nl Adverteren: Henk Stoel (06 - 10 42 77 26) henk.stoel@prosu.nl Jay Smit (06 - 10 21 27 51) jay.smit@prosu.nl Jan Geert Vedelaar (06 - 51 26 87 55) jangeert.vedelaar@prosu.nl Oplage: Doelgroep: Frequentie: Redactie: Fotografie: Vormgeving: Drukwerk:

5.750 exemplaren Professionele akkerbouwers Vijf keer per jaar Richard Bender, Ruben Lijzenga Geraldine Nikkels, DLV Advies, industrie uNiek-Design.nl Hoekstra Krantendruk

AkkerbouwActueel is een uitgave van

Prosu Media Producties Postbus 283, 8250 AG Dronten T 0320 286939 | F 0320 286985 akkerbouwactueel@prosu.nl

www.prosumediaproducties.nl

Akkerbouwkrant Innovatie & Ondernemen, een uitgave van www.akkerbouwactueel.nl | no. 3 | 2017


WWW.RTH.NL WWW.RTH.NL WWW.RTH.NL

WWW.RTH.NL

Ga uw eigen weg en kies EMC. Het alternatief voor weegtechniek!

EMC dosering, duidelijke EMC dosering, duidelijke voordelen EMC dosering, duidelijke voordelen EMC regelt in tegenstelling tot voordelen EMC regelt in tegenstelling tot EMC dosering, duidelijke strooiers met weegcellen de

ONS K E O BEZ TAND S P O

0 3 1 . V

EMC regelt in tegenstelling tot strooiers met weegcellen de voordelen linkerzijdemet apart van de rechter strooiers weegcellen de linkerzijde apart van de rechter EMC regelt in tegenstelling tot linkerzijde apart van de rechter strooiers metnauwkeurig weegcellen deen OptiPoint,

OptiPoint, nauwkeurig en linkerzijde apart van de rechter comfortabel OptiPoint, nauwkeurig en comfortabel OptiPoint berekent voor elke comfortabel OptiPoint berekent voor elke OptiPoint, nauwkeurig en kunstmestsoort en werkbreedte OptiPoint berekent voor elke kunstmestsoort en werkbreedte comfortabel de bijbehorendeen schakelpunten kunstmestsoort werkbreedte de bijbehorende schakelpunten OptiPoint berekent elkevan voor het openen envoor sluiten de bijbehorende schakelpunten voor het openen en sluiten van kunstmestsoort en de werkbreedte doseerschuiven kopakker voor het openenop en sluiten van doseerschuiven op de kopakker de bijbehorende schakelpunten doseerschuiven op de kopakker voor het openen en sluiten van VariSpread dynamic,

VariSpread dynamic, doseerschuiven op de kopakker automatische aanpassing VariSpread dynamic, automatische aanpassing VariSpread dynamic past de automatische aanpassing VariSpread dynamic past de VariSpread dynamic, werkbreedte en strooihoeveelVariSpread dynamic past de werkbreedte en strooihoeveelautomatische aanpassing heid volledig automatisch en werkbreedte en strooihoeveelheid volledig automatisch en VariSpread past de traploos aandynamic heid volledig automatisch en traploos aan werkbreedte en strooihoeveeltraploos aan heid volledig automatisch en traploos aan

EMC dosering

T T E T E W Reesink Technische Handel B.V. E W Woudhuizermark 79, NL-7325 AC Apeldoorn W T +31 (0)575 59 94 69 E info@rth.reesink.nl W rth.nl

OptiPoint

VariSpread dynamic

Bel of mail voor een passend advies met één van Bel of mail voor een passend advies met één van onze zij passend staan u graag temet woord. Bel ofspecialisten, mail voor een advies één van onze specialisten, zij staan u graag te woord. onze specialisten, zij staan u graag te woord. Bel of mail voor een passend advies met één van onze specialisten, zij staan u graag te woord.

Akkerbouwkrant september 2017  

In deze editie komen o.a. de volgende zaken ter sprake: Bewaring, Beregening, Teeltadvies, Potato Europe, Mechanisatie, Grondbewerking, Beme...

Akkerbouwkrant september 2017  

In deze editie komen o.a. de volgende zaken ter sprake: Bewaring, Beregening, Teeltadvies, Potato Europe, Mechanisatie, Grondbewerking, Beme...

Advertisement