Page 1

NRC Weekend Zaterdag 20 augustus & Zondag 21 augustus 2011

NRC Weekend Zaterdag 20 augustus & Zondag 21 augustus 2011

18 Zaterdag & Zondag

19

Pretparken als verstoorde idylle

Vakantielezen

Verongelijktheid en lekkende daken

E

ugene Nyakahene heeft een droom. Hij wil zijn getraumatiseerde vaderland Rwanda plezier bezorgen, en er ook zelf een beetje aan verdienen. Hij wil een pretpark bouwen. Maar de carrouselpaarden staan, in plastic verpakt, op een landje aan de rand van Kigali te wachten. Voor het boek Dream City – en de tentoonstelling die nog t/m 27 augustus te zien is in het Nederlands Fotomuseum – reisden fotograaf Anoek Steketee en journalist Eefje Blankenvoort naar pretparken in landen die je niet zo gauw associeert met pret. Behalve Rwanda waren dat Irak, Turkmenistan, Israël en de Palestijnse gebieden, Libanon, China, Indonesië, Colombia en – vreemde eend in de bijt – de Verenigde Staten. Het project Dream City, ontstaan in samenwerking met de instelling voor documentaire fotografie Fotodok, is een krachtige samenwerking van tekst en beeld. Ze staan op zichzelf – de foto’s voorin, de reportages daarna – waardoor de beelden nog eens extra betekenis krijgen. Je kijkt anders naar de replica van de Taj Mahal in Colombia als je weet dat de bouwer zo verliefd was op zijn eigen creatie dat hij er twaalf jaar met zijn gezin heeft gewoond en er ook is gestorven. Hacienda Nápoles, eveneens in Colombia, blijkt eerder het landgoed van drugsbaron Pablo Escobar te zijn geweest. In de omgeving van het Iraakse pretpark Dream City, waar de titel van het boek aan is ontleend, zijn honderden Koerden geëxecuteerd; in de heuvels van Rwanda rond het pretpark Bambino Super City voltrok zich de genocide tussen Hutu’s en Tutsi’s; in Beiroet was het Luna Park doelwit van een autobom. Het pretpark is een gecultiveerde en gecontroleerde idylle met een universeel herkenbare verschijning: de lichtjes, de aangeharkte perken, de belofte van verlossing uit de zorgen van alledag voor zolang als het duurt. Het kan een spiegel zijn van de politieke en sociale toestand in het land. Maar het kan ook een van hogerhand opgelegd geïdealiseerd beeld uitdragen, zoals in Turkmenistan waar de nationale sprookjes tot thema zijn verheven, of in Indonesië waar pretpark Dunia Fantasia de illusie van een harmonieuze eenheidsstaat hoog houdt. In alle gevallen is het een dream city, of zoals Blankevoort schrijft, ,,een even gemoedelijke als surreële omgeving”.

Welke boeken passen het best in de vakantiekoffer? Elke week een keuze uit de goedkope edities. Robbert Gooijer over het zomerse aanbod aan thrillers.

D Bambino Super City, Rwanda

Tracy Metz

Kigali City Park, Rwanda

Chimelong Paradise, China

INFOIFC Dream City, €39,50, uitg. Kehrer Verlag in samenwerking met Fotodok, www.fotodok.org

Rockin' Roadway, Dollywood, Verenigde Staten

Dunia Fantasie, Indonesie

Niagara Falls, Dunia Fantasie, Indonesie

e beste midprice zomerthriller heeft als voordeel dat het boek in een loeihete zomer speelt; de trillende hitte straalt van de pagina’s. In Linda van Leif G.W. Persson (Cargo, 528 blz. € 12,50) wordt in het Zweedse slaapstadje Växjö de jonge Linda op vreselijke wijze vermoord. Hoofdinspecteur Evert Bäckström wordt op de zaak gezet en blijkt een afschuwelijke man die de lezer meteen leert haten. Het merkwaardige en geweldige van Linda is dat het zeer amusant blijkt om de volstrekt incorrecte en incompetente Bäckström aan het werk te zien terwijl zijn collega's wanhopig proberen er nog iets van te maken. Criminoloog Persson schrijft met aangenaam cynisme en weet het onderzoek toch zo spannend te houden dat het boek niet alleen gegniffel maar ook spanning teweeg brengt. Linda is een heel atypische thriller en dat werkt uitsluitend in het voordeel van de lezer; verbazing is een gevoel dat weinig thrillers weten op te wekken. Jo Nesbø schrijft meer klassieke Scandinavische thrillers; zijn boeken over politieman Harry Hole beantwoorden aan alle wetten die het genre stelt. Detective Harry is een eenzame alcoholist die in Oslo een ongelijke strijd voert tegen de corruptie binnen de politie en de machinaties van politici. Hij staat op het punt om zijn carrière definitief de nek om te draaien als Nesbø hem een seriemoordenaar serveert. Oslo wordt geteisterd door een duidelijk gestoorde gek die onder een ooglid van zijn slachtoffers steeds een diamantje met de vorm van een pentagram achterlaat. Langzaam wordt duidelijk wat daar achter steekt als Harry, dwars door de nevelen van de alcohol heen, een patroon in de moorden ontwaart. Het goede van Nesbø is dat hij Harry en de donkere krochten van Oslo behoedt voor clichématigheid. Dodelijk patroon (Cargo, 456 blz. € 12,50) is Noorse noir van hoge kwaliteit. Pure macho-thrillers kunnen leuk en zelfs goed zijn. In Niets te verliezen van Lee Child (Luitingh, 431. blz € 12,50) loopt anti-held Jack Reacher het stadje Despair, Colorado binnen. Reacher is een sterke, stugge en aardige man die vroeger bij de militaire politie zat maar sinds zijn ontslag eenzaam door Ame-

rika trekt. Hij wordt door de schrijver in inmiddels zestien boeken steeds in een nieuwe, gevaarlijke situatie wordt geparachuteerd en moet zich daar vechtend en peinzend uit zien te redden. Niets te verliezen is een van de beste boeken in de serie. Direct na aankomst wordt Reacher door de politie verzocht om Despair te verlaten en nooit meer terug te komen. Dat moet je niet zeggen tegen Jack Reacher. Hij huurt een kamer in het nabijgelegen stadje Hope en zoekt uit wat er aan de hand is tussen Hope en Despair. De setting van Colorado en Reachers Clint Eastwoord-achtige kwaliteiten leveren een intelligente testosteron-thriller op. In Lieneke Dijkzeuls De geur van regen (Anthos, 305 blz. € 12,50) is het ook hoogzomer. Inspecteur Paul Vegter onderzoekt de recente moordaanslag op zijn collega Renée als er een moord wordt gepleegd. Het slachtoffer heeft net als Renée rood haar maar verder ontbreekt ieder logisch verband. Vegter zet zijn tanden in de enige aanwijzing die hij heeft en wordt door Dijkzeul vakkundig om de tuin geleid alvorens de oplossing gloort. Haar proza is compact en helder, haar personages geloofwaardig en de plot interessant; een perfecte vaderlandse zomerthriller. De kleine vreemdeling van Sarah Waters (Nijgh & Van Ditmar, 496 blz. € 12,50) haalde de shortlist van de Bookerprize. Het boek balanceert op het randje van het thrillergenre en is een sfeervolle, zeer Britse roman over een verarmde adellijke familie, een vervallen landgoed, een mysterie en een plattelandsdokter van lage komaf met upperclass pretenties. In de verlaten kamers en gangen van Hundreds Hall resideert de familie Ayers, net na de Tweede Wereldoorlog. Het personeel is weg, het geld is op en wat resteert is verongelijktheid en lekkende daken. Het doet allemaal sterk denken aan Waughs Brideshead revisited, met dit verschil dat het op Hundreds Hall lijkt te spoken. Als dokter Faraday, die als kind al gefascineerd was door het toen nog florerende landgoed, zijn diensten aanbied aan de Ayers en hij hun voornaamste contact met de buitenwereld wordt, ontaarden de onderlinge verhoudingen snel. Hundreds Hall verwordt in het boek tot een claustrofobische setting die de lezer en de personages steeds onrustiger maakt. Robbert Gooijer

NRC recenise Dream City  

Recenise in NRC over Dream City

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you