Page 1


“Innovation Union”: Fundación Centro Tecnolóxico de Supercomputación de Galicia

DIRECCIÓN Javier García Tobío COORDINACIÓN Fernando Bouzas Sierra REDACCIÓN María Piñeiro González COLABORACIÓN Andrés Gómez Tato Alfredo Andreu Francisco Pena Mª José Rodríguez Malmierca Ángel R. de Lera Rosana Álvarez Rodríguez DESEÑO, GRAFISMO E MAQUETACIÓN Yolanda González FOTOMECÁNICA E IMPRESIÓN Artes Gráficas LITONOR S.A.L. DEPÓSITO LEGAL C 1604-1998 ISSN 1139-563X EDITA FUNDACIÓN CESGA Avenida de Vigo, s/n (Campus Vida)

convertendo ideas en emprego, crecemento sustentable e progreso social Cunha poboación envellecida e a presión competitiva que supón a globalización, o futuro do crecemento económico e o emprego europeo terá que atoparse no desenvolvemento de novas ideas en produtos, servizos e modelos de negocio. É por iso que a innovación se colocou no corazón da estratexia europea de crecemento e emprego para 2020. Trátase de garantir que as ideas innovadoras poidan converterse en produtos e servizos que cren crecemento e emprego. Para iso, unha das claves está en mellorar as condicións e o acceso ao financiamento para a investigación e a innovación en Europa. Basicamente marcáronse tres obxectivos: Pór a Europa á cabeza da investigación mundial, remover obstáculos á innovación -como o elevado custo das patentes, a fragmentación do mercado, a lentitude na fixación de estándares e as carencias en capacitación- que actualmente impiden que as ideas cheguen rápido ao mercado. Pero sobre todo trátase de revolucionar a maneira en que os sectores publico e privado traballan xuntos, fundamentalmente a través de Sociedades de Innovación (Innovation Parnerships) entre as Institucións Europeas, as autoridades nacionais e rexionais e as empresas. É este último punto onde teremos que aprender a traballar, e rápidiño, se non queremos perder a única oportunidade de financiamento de aquí a 2020. A única “fonte” de financiamento a partir de agora vai ser Bruxelas e a folla de ruta Horizon 2020, unha ferramenta innovadora no seu deseño, xa que por primeira vez unha estratexia europea é á vez aun instrumento económico que sosterá as investigacións e traballos daqueles grupos que saiban traballar de xeito conxunto coa empresa e a industria, en proxectos que poidan ser rapidamente implantables no mercado, que xeren traballo, que alcancen niveis de excelencia internacional e que entren dentro dos parámetros de sustentabilidade e progreso social, que é o paraugas baixo o que se amparan todos os plans para 2020. Se durante anos as fontes de ingresos dos grupos de investigación en España foron os gobernos rexionais e central, agora a principal fonte de financiamento público estará en Bruxelas. Aínda que se trata dunha extratexia como nunca se vira en inverstimento para a innovación, os niveis de competitividade entre grupos, institucións e países nunca foran tan altos. En principio deberían ser as mellores ideas e os grupos máis competitivos os que accedan a fondos europeos, pero tamén os máis experimentados en acceder a convocatorias internacionais e a traballar coa empresa.

15705 Santiago de Compostela Telf. 981 569 810 Fax. 981 594 616 dixitos@cesga.es

........................................................

CONTIDOS [ 2 ] Horizon 2020 [ 3 ] CESGA na FIA [ 4 ] Ibercisa: deseño industrial naval [ 5 ] Licenzas de software Ansys [ 6 ] MaxFEM: software libre [ 7 ] Software libre para enxeñaría [ 8, 9 ] Aula CESGA X aniversario [ 10, 11 ] Síntese de fármacos [ 12, 13 ] Másters en supercomputación [ 14, 15 ] Novas & Premios

Neste novo escenario, coñecer o terreo no que se moven os demais grupos europeos de investigación é imprescindible, pero se non queremos que a ciencia española quede relegada da carreira 2020, haberá ademais que facelo incorporando axentes dos sectores produtivos nas propostas de proxectos. Documentos Oficiais en: Horizont 2020: http://goo.gl/48PAe Programa Marco para a Competitividade e a Innovación: http://ec.europa.eu/cip/index_es.htm Presentación Oficial da Estratexia Europea de Innovación: http://goo.gl/dfKOm


Centro de Supercomputación de Galicia

CESGA

O cloud CESGA na

Andrés Gómez Tato, Coordinador de Aplicacións e Proxectos, CESGA

A FIA (Future Internet Assembly) é unha colaboración entre máis de 150 proxectos de investigación e infraestruturas financiados polo Sétimo Programa Marco da UE co obxectivo de fortalecer as actividades europeas dentro do Futuro de Internet para manter a competitividade europea no Mercado global. Entre outras áreas de traballo están a rede do futuro, Cloud, servizos de internet, cidades intelixentes (SmartCities), ou as infraestruturas de investigación e experimentación asociadas. Dentro destas últimas atópase o proxecto BonFIRE onde participa o CESGA, dedicado á creación dunha infraestrutura Cloud federada de experimentación. A FIA realiza anualmente dous encontros, un dos cales se celebrou durante o mes de maio pasado en Aalborg (Dinamarca), co tema central de “Cidades Intelixentes e a Internet das Cousas” (Smart cities and Internet of Things). En paralelo ás actividades dos grupos de traballo, fíxose unha xornada de demostración dos resultados tanxibles dos proxectos en marcha, onde BonFIRE estivo demostrando os servizos relacionados con Infraestrutura como Servizo (IaaS) que pode prestar ás empresas e institucións que necesiten facer experimentación sobre a utilización do Cloud. Dita demostración incluía as funcionalidades ofertadas como o despregamento de experimentos desde o portal, a monitorización destes experimentos ou a última novidade de xestión dinámica das propiedades da rede (ancho de banda, latencia ou perda de paquetes) que interconectan dúas máquinas virtuais. Ademais do acceso á infraestrutura a través do portal, BonFIRE proporciona métodos para controlar externamente os experimentos desde programas propios. Para demostrar esa funcionalidade, o proxecto seleccionou o experimento que está a executar o CESGA de utilización de clusters virtuais en contornas Cloud distribuídos. A solución demostrada polo CESGA permite o control do despregamento, crecemento e retirada dun clúster baixo demanda nun sitio ou en varios. O resultado do despregamento pódese visualizar ademais no portal de BonFIRE. O obxectivo do experimento é estudar os problemas e beneficios asociados ao despregamento baixo demanda deste tipo de infraestruturas virtuais, tanto nun só provedor Cloud como de forma distribuída utilizando as capacidades da contorna federada.

Membros do CESGA durante as sesións poster da FIA en Copenhagen. xullo 2012

díxitos

3


CESGA Centro de Supercomputación de Galicia

IBERCISA o deseño como estratexia de negocio Alfredo Andreu. Enxeñeiro Industrial. Director Técnico de IBERCISA.

Ibercisa é un fabricante galego de maquinaria de cuberta, que desde a súa fundación en 1969 mantén o seu compromiso coa construción naval, dedicándose ao deseño e fabricación con tecnoloxía propia da máis ampla gama de maquinaria para todo tipo de buques pesqueiros e de servizos. Actualmente as súas instalacións na cidade de Vigo están a ampliarse para dispor de máis espazo para montaxe, medios de elevación maiores e equipamento propio de tratamento térmico, chorreado e pintura. Nas súas orixes fornecía maquinaria, principalmente hidráulica, para a florecente flota pesqueira galega; por motivos de competencia e das preferencias do mercado nacional decidiú saír ao exterior, e coa colaboración dunha empresa islandesa de equipamento eléctrico e electrónico, acometeu a substitución nos arrastreiros islandeses das maquinillas hidráulicas por maquinillas eléctricas independentes, con tanto éxito que hoxe representa o principal fabricante de maquinaria naval neste sector do país. Coa intención de diversificar a actividade empezouse co deseño e fabricación de maquinillas para remolcadores, para buques oceanográficos e para moitos outros tipos de barcos. Realizouse un gran esforzo comercial que lle permitiu a IBERCISA fornecer maquinaria en todo o mundo. Aínda que o noso tamaño de empresa é pequeno, 60 persoas entre o taller e as oficinas, non só fabricamos a maquinaria de cuberta, “as maquinillas”, tamén se fai o deseño do circuíto hidráulico, eléctrico, equipos electrónicos que os controlan e dos accesorios, motivo polo que no noso alcance de subministración sempre se inclúe o desprazamento dos nosos enxeñeiros para facer a posta en marcha. Cando se recibe un novo pedido, o traballo sempre empeza por preparar unha ficha técnica que recolle os datos de xeometría, motorización, cable, prestacións así como o dimensionamiento doutros compoñentes que varían segundo o tipo de maquina e que se refiren a freos, embragues, reductoras e estibadores. As maquinas nacen en 2D da man dos proxectistas; con software específico se di-

4

díxitos xullo 2012

mensionan as engrenaxes e os rodamentos, e coas follas de cálculo desenvolvidas en IBERCISA completamos o dimensionamiento de todos os compoñentes. Neste proceso o seguinte paso é o modelado de todas as pezas e a súa ensamblaxe, de forma que se comproba que todo está no seu sitio. Neste punto é no que podemos importar desde ANSYS o modelo para facer a simulación do comportamento baixo diferentes estados de carga, incluíndo peso propio e aceleracións. Isto permite depurar a parte estrutural das maquinillas reforzando os elementos nos que as tensións son maiores, pódese visualizar como se incrementa paulatinamente as deformacións coa carga e o valor que estás alcanzan para decidir se son aceptables ou se require unha revisión.

“IBERCISA fornece maquinaria naval nos cinco continentes” Nestes tempos en que todo se mide, non se pode pensar en chegar con éxito á data de entrega sen os departamentos de planificación e loxística que velan polo cumprimento dos prazos. No caso de IBERCISA ademais teñen a responsabilidade de xestionar as compras e a produción.

O máis importante nunha empresa son as persoas que lle dan vida, en IBERCISA por suposto isto tamén é así. O departamento técnico é o máis numeroso xa que ademais do deseño, os cálculos, a análise, a hidráulica e os sistemas, tamén inclúe planificación-compras-produción, ten representación de diferentes ramas da enxeñaría.


Centro de Supercomputación de Galicia

CESGA

espectaculares resultados da optimización no deseño Análise dun carretel con software ANSYS O software de enxeñaría permite análises moi precisas de deseños industriais para a súa optimización. Por exemplo, na análise dun carretel (elemento crítico da máquina) realizado con software ANSYS, permitiu optimizar o deseño desta estrutura de 32 a 24 toneladas. A diferenza de 8 toneladas entre ambos deseños significa diminución en materiais para produción, melloras no rendemento da “maquinilla” e do buque no que se instala e unha sensible redución no consumo de combustible.

os propietarios de licenzas de software ANSYS podErán utilizalas nos supercomputadores do CESGA Baixo o título “Amplía o teu coñecemento en simulación”, o pasado 19 de Abril celebrouse no CESGA o seminario organizado pola compañía ANSYS Iberia en colaboración co CESGA. Dirixido a académicos e a profesionais da industria, na xornada se mostraron as múltiples vantaxes do uso de ferramentas de simulación no ámbito da enxeñaría e en concreto no ámbito naval, coa participación da Escola Superior de Enxeñeiros Industriais da Universidade de Vigo e Ibercisa. Presentouse asemade o novo programa académico de ANSYS, que busca axudar a enxeñeiros, profesores e investigadores a ter unha maior comprensión e un mellor acceso á tecnoloxía máis punteira na área da simulación. Na xornada destacouse a necesidade de modernización e posta ao día deste sector e outros similares, pode atopar resposta no traballo que habitualmente desenvolve a compañía, pero co apoio das ferramentas de supercomputación do CESGA, a disposición da innovación e o desenvolvemento dos diferentes sectores económicos.

ACORDO ANSYS-CESGA Aínda que o CESGA tradicionalmente é un abandeirado do software libre, na actual contorna empresarial ás compañías precisan atopar novos métodos para crear produtos e procesos de fabricación máis innovadores, mentres que minimizan custos e tempo de distribución. Neste escenario ANSYS e CESGA chegaron a un acordo polo que un usuario de calquera centro de investigación, universidade, industria ou empresa, que posua unha licenza ANSYS, poida instalala nas máquinas do CESGA e traballar con ela, sin necesidade de mercar outras. Deste xeito beneficiaránse da capacidade de computación e soporte de cálculo, desenvolvemento e optimización de algoritmos e aplicacións que

o CESGA oferta aos seus usuarios, pero empregando as súas propias licenzas para traballar co seu software. ANSYS desenvolve, dá soporte e comercializa software de simulación de enxeñaría, para prever o comportamento futuro dun produto en fase de deseño e como funcionarán os procesos de fabricación en contornas reais. Máis de 40.000 clientes de todo o mundo de sectores como automoción, aviación, electrónica, enerxía, materiais, química, universidades, enxeñaría civil, produtos de consumo, saúde e deportes, que co soporte do software de ANSYS desenvolven novos materiais, motores alternativos, edificios eco-eficientes e moitos outros avances en todos os campos da enxeñaría.

xullo 2012

díxitos

5


CESGA Centro de Supercomputación de Galicia

software libre para a simulación de fenómenos electromagnéticos Alfredo Bermúdez de Castro, Dolores Gómez, Mª Carmen Muñiz, Francisco Pena, Pilar Salgado. Departamento de Matemática Aplicada, Universidade de Santiago de Compostela.

O grupo de investigación en Enxeñaría Matemática [1] da Universidade de Santiago de Compostela foi xerando ao longo do tempo unha serie de programas propios para modelar fenómenos electromagnéticos. Estes programas naceron ao abeiro de diversas colaboracións con empresas (oito contratos nos últimos dez anos) co obxectivo de estudar problemas tan diversos como o comportamento dunha colada electromagnética de aluminio ou a operación dun forno de arco eléctrico. Todos estes códigos heteroxéneos eran usados internamente por membros do grupo ou por personal especializado das empresas. No ano 2009, proponse levar adiante unha acción da plataforma Mathematica Computing do proxecto CONSOLIDER i-MATH [2] que consistente en distribuír os devanditos códigos empregando licenzas de software libre. Os obxectivos eran: •

completar e xeneralizar os códigos de simulación numérica;

dotar a tódolos códigos dunha interface gráfica común;

incorporar módulos de entrada e saída de datos con formatos estándar.

ao código de simulación cun só clic e ver os resultados cun visualizador integrado na propia aplicación [ver Fig. 1]. Os códigos utilizan métodos de elementos finitos, polo que é necesario proporcionar unha malla do dominio. Todos eles admiten mallas escritas no formato Universal de I-Deas [4], por ser o empregado en varios malladores de uso libre. Ao longo do proxecto tamén se revisaron os métodos de resolución implementados, indo dende factorizacións clásicas nos casos máis simples, ata o uso de modernas librerías de resolución de sistemas, coma MUMPS, que permiten aproveitar o paralelismo da máquina. Os campos resultado da simulación escrébense en formato VTKXML. Ao ser un formato amplamente difundido, permite usar estes campos noutros programas de simulación. Aínda que xa existen outros paquetes de simulación de problemas electromagnéticos, o seu prezo soe ser elevado, o que pode disuadir ás pequenas e medianas empresas do seu uso. Este paquete é unha aposta de software libre para transferir á sociedade os froitos da investigación feita na Universidade. Como tal, permitiranos incorporar os novos códigos que nazan de futuros proxectos e colaboracións empresariais.

O proxecto rematou a principios deste ano e púxose a disposición pública o paquete MaxFEM [3], distribuído con licenza GPLv3 e válido para plataformas Windows, GNU/Linux e Mac OS X. MaxFEM permite modelar fenómenos electromagnéticos de baixa frecuencia. Os códigos que incorpora inclúen problemas de electrostática, corrente continua, magnetostática, magnetostática transitoria e modelos de “eddy currents”, tanto en dúas coma en tres dimensións. Unha interface gráfica unificada permite aos usuarios definir os datos necesarios para resolver calquera dos problemas anteriores, chamar

O modelo de traballo descrito está a dar lugar a outros paquetes de software libre dentro grupo de investigación, en particular, un paquete para modelar fenómenos de acústica e vibracións e outro de combustión e mecánica de fluídos. Asemade, a interface gráfica usada en MaxFEM tense xeneralizado e distribuído por separado baixo o nome de OpenNum [5], de xeito que pode ser adaptada a calquera outro programa de cálculo sen máis que modificar un ficheiro de texto. Deste xeito, calquera investigador podería dotar aos seus propios códigos dunha interface gráfica e un visualizador de resultados sen necesidade de aprender a programar con librerías gráficas.

[1] http://www.usc.es/ingmat/ [2] http://www.i-math.org [3] https://sourceforge.net/projects/maxfem/ [4] http://www.sdrl.uc.edu/universal-file-formats-for-modal-analysis-testing-1 [5] https://sourceforge.net/projects/opennum/

transferencia matemática á industria Figura1: A interface gráfica do paquete MaxFEM.

6

díxitos xullo 2012


Centro de Supercomputación de Galicia

CESGA

software libre para enxeñaría no cesga SALOME QUE É? SALOME é un software de fonte aberta que proporciona unha plataforma xenérica para Pre- e post procesado en simulación numérica, baseado nunha arquitectura aberta e flexíble feita de compoñentes reutilizables. É distribuído como software de fonte aberta baixo os prazos da licenza de LGPL do GNU. COMO SE USA? SALOME pode ser utilizado como aplicación soa para xeración de modelos de CAD, a súa preparación para cálculos numéricos e posprocesado dos resultados do cálculo. Tamén pode utilizarse como plataforma para integración de códigos numéricos externos dun terceiro, para producir unha aplicación nova para a administración do ciclo de vida completo dos modelos CAD. QUE SE PODE FACER CON SALOME? • • • • •

Proporciona unha interface facil de usar e eficiente que axuda a reducir os custos e retrasos da realización de estudios. Crear/modificar, importar/exportar (IGES, STEP, BREP), reparar/ limpar modelos CAD. Modelos CAD de malla, corrixir a malla, comprobar a calidade da malla, importer/exporter a malla (MED, UNV, DAT, STL) Manexar propiedades físicas e cantidades ligadas a obxectos xeométricos. Realizar cálculos empregando un ou varios solucionadores externos (coupling). http://www.salome-platform.org/

Elmer QUE É? Elmer é un software de simulación multifísica de código aberto desenvolvido principalmente polo CSC-IT Centre for Science, de Finlandia. É capaz de solucionar modelos físicos de dinámica de fluídos, mecánica estrutural, electromagnetismo, transferencia de calor e acústica. O código fonte de Elmer está baseado en tecnoloxías de elemento finito modernas e métodos numéricos. Está escrito en Fortran90, C, e C ++, e distribuido segundo a GNU Public Licence (GPL). COMO SE USA? No paquete de software os modelos son descritos por ecuacións diferenciais parciais que ELMER soluciona polo Método de Elementos Finitos (FEM). Elmer está pensado para educación, investigación científica, e proxectos de investigación e construción experimental, onde a eficacia computacional e a flexibilidade desempeñan un papel fundamental.

CODE-ASTER QUE É? É un software para a análise de elementos finitos e simulación numérica en mecánica estrutural e multifisica. Code-Aster é un motor de procesamiento (ou solver) que non inclúe o pre e post procesado (mallado e presentación da solución). Foi desenvolvido pola empresa francesa Électricité de France, ou EDF, para o estudo e mantemento de plantas e redes eléctricas. Foi liberado baixo a GNU Xeral Public License en outubro de 2001. COMO SE USA? Code-Aster ofrece unha extensa gama de métodos de análises multifisico e modelado que van máis aló das funcións estándar dun código de cálculo termomecánico: Desde a análise sísmico á dinámica stocástica, o seu modelado, algoritmos e solvers están en constante construción para melloralos e completalos (1.200.000 liñas de código, 200 operadores). Un código claramente aberto que se pode ligar, emparellar e encapsular de moitas maneiras. QUE SE PODE FACER CON CODE-ASTER? A súa aplicación abarca múltiples disciplinas: análise tridimensinal mecánico e térmico principalmente, hidrodinámica, metalurxia, hidratación, secado... xa sexan condicións estacionarias ou transitorias, e tanto en procesos lineais como non lineais. Ademais, posúe ferramentas específicas para fatiga, deformación, fractura, contacto, xeotecnia, materiais porosos, etc. Ademais, a combinación destas características cos diversos programas de pre- e posprocesado permítenlle abarcar areas como acústica, sísmica, enerxía atómica e outras. www.code-aster.org

OpenFOAM QUE É? OpenFOAM® (Open Field Operation and Manipulation) CFD Toolbox é un paquete de software CFD de código libre, producido por OpenCFD Ltd. Ten unha ampla base de usuarios na maioría das áreas da enxeñaría e a ciencia, de organizacións tanto académicas como comerciais. COMO SE USA? OpenFOAM Ten unha gama extensa de características para solucionar calquera problema desde fluxos de fluídos complexos que implican reaccións químicas, turbulencia e transferencia de calor, até dinámica de sólidos e electromagnetismo. Inclúe ferramentas para mallado, destacando snappyHexMesh, un mallado en paralelo para xeometrías complexas CAD e para pre e post procesado. Case todo corre en paralelo e en estándar, permitindo aos usuarios aproveitar plenamente o hardware á súa disposición. QUE SE PODE FACER CON OpenFOAM?

QUE SE PODE FACER CON ELMER? ElmerSolver proporciona métodos para solucionar: • Problemas físicos que implican difusión, convección e reacción • Ecuacións de Navier-Stokes Incomprensibles e comprensibles • Elasticidade non lineal e lineal con materiais (an)isotropicos • Ecuacións de Helmholtz e de Schrödinger • Electromagnetismo, incluíndo electrostática e indución magnética • Métodos Lagrangian e Eulerian de superficies libres • Rastreador de partícula con enganche bidireccional a campos FE • Estratexias para problemas conectados, como Interacción de Estrutura fluída (FSI) e magnetohydrodinamica (MHD) http://www.csc.fi/english/pages/elmer

Por ser aberto, OpenFOAM ofrece aos seus usuarios a liberdade de personalizar e estender as funcionalidades existentes, ben por se mesmos, ben a través do Soporte de OpenCFD. Segue un deseño de código altamente modular no que as coleccións de funcionalidade (p. ex. métodos numéricos, mallado, modelos físicos) son cada un compilado na súa biblioteca propia. OpenFOAM inclúe sobre 80 solucións de aplicacións que simulan problemas específicos en enxeñaría mecánica e máis de 170 aplicacións de utilidade que realizan tarefas de pre e post procesado como mallado e visualización de datos. Fluxos incomprensibles e comprensibles, Fluxos Multifase, Combustión, Fluxos de flotabilidad, Metodos de Particulas (DEM, DSMS, MD), e outros. http://www.openfoam.com/

xullo 2012

díxitos

7


CESGA Centro de Supercomputación de Galicia

aula cesga x aniversario Mª José Rodríguez malmierca, coordinadora de e-Learning, CESGA.

Un pouco de historia... En outubro de 2002, tras unha análise das principais plataformas LMS (Learning Management Systems) de código aberto dispoñibles (entre outras, Ilias, Moodle, Claroline) instálase o software Open Source “Claroline” (Classroom Online) -software de xestión de cursos online (CMS)- nun servidor do CESGA, dependente da área de e-learning. A plataforma Aula Cesga xorde como desenvolvo propio do CESGA a partir do software de Código Libre Claroline versión 1.3 (www.claroline.net), desenvolvido pola Universidade de Lovaina, Bélxica, coa colaboración dunha ampla comunidade internacional de usuarios, principalmente universidades europeas. A razón principal da instalación deste software debeuse fundamentalmente porque ofrecía unha solución modular, sinxela de emprego, multilingüe, e moi lixeira en termos de infraestrutura hardware e consumo de recursos no servidor e no cliente. Desde o momento da súa instalación, pénsase en “Aula Cesga” como unha plataforma de xestión de cursos versátil, que poida servir para tres funciones principais: •

que permitise ao CESGA a experimentación e coñecemento detallado deste tipo de sistemas e a súa evolución, fundamentais na área de e-learning.

que servise de soporte de ferramentas complementarias de e-learning: sistemas de comunicación, de traballo compartido, etc.

que se convertese nun servizo ofrecer un servizo estable, útil e sinxelo para docentes e investigadores da nosa comunidade interesados na formación e innovación nos seus procesos de ensino e traballo colaborativo mediante Internet.

O desenvolvemento da ferramenta no CESGA pronto empeza a diferenciarse do desenvolvemento xeral da plataforma Claroline, proxecto Open Source co que se vinculou desde un inicio, sobre todo pondo a disposición da comunidade desarrolladora e usuaria as modificacións (como a primeira versión da plataforma ao galego e contribucións notables á de español) e suxestións que fomos incorporando á nosa plataforma, todas elas xurdidas da interacción do grupo de investigadores e usuarios “pioneiros” que participaron nas primeiras versións de Aula Cesga. En xaneiro de 2004 sepárase o equipo de desenvolvemento de Claroline, e créase unha nova plataforma co mesmo espírito (e gran parte dos elementos do código) desta, agora baixo o nome Dokeos. Gran parte do equipo internacional de desenvolvemento, con Thomas de Praetere (o creador de Claroline) á cabeza, apoian

8

díxitos xullo 2012

este desenvolvemento, que segue a mesma filosofía de usabilidade, sinxeleza e flexibilidade que tiña a plataforma Claroline. En marzo de 2004 lánzase a primeira versión da plataforma Dokeos (Dokeos 1.5), con melloras notables sobre Claroline. Algunhas delas, herdeiras da colaboración co desenvolvemento de Aula Cesga (chat, perfil, traballos...). Tras unha detallada análise da área de e-learning e da comunidade de usuarios de Aula Cesga, considerouse de interese a incorporación (xa non actualización) dalgunhas melloras de Dokeos 1.5 a Aula Cesga. Desde a súa instalación, séguese un criterio de mellora da plataforma de acordo a: as necesidades e carencias detectadas por investigadores e usuarios da plataforma as suxestións e actualizacións da comunidade Open Source de Dokeos e de Claroline. Neste aspecto, hai tempo que o desenvolvemento de Aula Cesga non segue as liñas “oficiais” das plataformas Dokeos ou Claroline, e, aínda que a nivel de funcionalidades, é posible incorporar as modificacións feitas nestas plataformas en Aula Cesga, na práctica isto esixe a programación e adaptación específica de cada unha delas. Esta práctica, aínda que nos permitiu ser moito máis selectivos e responder as nosas necesidades de forma máis concreta, tamén nos obriga a un maior esforzo cada vez que queremos incorporar elementos suxeridos ou desenvolvidos pola comunidade de desenvolvemento internacional de Dokeos ou Claroline. En paralelo ao desenvolvemento da plataforma Aula Cesga, o CESGA implicouse no desenvolvemento de Claroline e Dokeos no apartado lingüístico, proporcionando as primeiras traducións a español e a galego para as primeiras versións das plataformas Claroline e Dokeos. Posteriormente, o número de adaptacións sobre o software orixinal decidiuse reducilo a un mínimo que garantise a adaptación á nosa comunidade de usuarios e características do servizo. Isto debeuse, principalmente, á necesidade de contar cunha ferramenta funcional e facilmente actualizable, o que era necesario, tendo en conta o volume de usuarios e a falta de técnicos e tempo necesario para dedicarse a esta tarefa en exclusiva. En 2010 produciuse un novo fork (bifurcación) da maior parte do equipo de desarrolladores de Dokeos, e xorde unha nova plataforma, Chamilo (www.chamilo.org) que herda a filosofía das anteriores, pero que ten un compromiso maior coa comunidade de software aberto e o desenvolvemento do proxecto baixo esta contorna. Así, no verán de 2010 realizamos a última migración (até a data) de Aula Cesga, que supuxo un esforzo considerable, posto que xa contaba cun número moi elevado de usuarios e cursos activos.


Centro de Supercomputación de Galicia

CESGA

Aula Cesga, hoxe 10 anos despois, en 2012, Aula Cesga converteuse nun referente en Galicia no mundo das plataformas de aprendizaxe e colaboración online baseadas en software aberto, posto que é a única plataforma que ofrece un espazo gratuíto a investigadores e profesores galegos de calquera ámbito educativo para a experimentación co TIC, o traballo colaborativo cos seus alumnos e compañeiros. Na actualidade contamos con máis de 23.000 usuarios activos, en máis de 800 espazos de traballo e aprendizaxe. Aula Cesga é unha solución flexible, o que permite que responda as necesidades de profesores de todos os niveis educativos, principalmente: universidade, secundaria, Escolas Oficiais de Idiomas, ciclos formativos, formación de profesorado ou grupos de colaboración.

Durante estes anos, vimos como se popularizaba o seu uso de forma exponencial, como cambiaba o perfil dos nosos usuarios (de ser un 68% de homes en 2006, a ser un 70% de mulleres en 2012), e como evolucionaban as tendencias e necesidades do mundo educativo ao noso ao redor. Aula Cesga hoxe é unha ferramenta moito máis social, máis colaborativa, sen abandonar a súa filosofía de sinxeleza e de ofrecer unha plataforma útil e estable para un gran número de docentes que se inician no mundo do e-learning.

A próxima versión de Aula Cesga, que se porá en servizo, previsiblemente, a principios do próximo curso (agosto-setembro), contará con novas funcionalidades, algunhas moi destacadas, como un servizo de multiconferencia baseado en BigBlueButton (webminar de código aberto), pero sobre todo unha gran mellora nas funcionalidades existentes: rede social, traballo en grupos, xestión dos contidos formativos e usuarios, etc. O nivel de satisfacción coa plataforma e co servizo de soporte que ofrece o Cesga seguiu sendo sendo moi elevado. Estes resul-

tados, aínda sendo, como é lóxico, mellorables, mostran a alta valoración que lle dan os nosos usuarios a unha resposta próxima e eficaz aos seus problemas ou dúbidas coa ferramenta. Doutra banda, que estes resultados sexan practicamente similares aos obtidos en 2006 e 2010, pese ao enorme aumento de usuarios (que non de tempo ou de técnicos dedicados ao soporte de Aula Cesga), é en por si bastante meritorio. Cremos que a próxima versión de Aula Cesga responderá á necesidade de actualización e novas funcionalidades reclamadas polos usuarios.

Nos seguintes gráficos, podemos ver esta evolución en números:

Algunhas citas dos nosos usuarios “Nas Escolas de Idiomas, dende a creación da figura das Extensións (centros dependentes dunha escola central), Aula CESGA está tendo un papel clave. A coordinación nos diferentes niveles é moito máis fácil, e unha grande cantidade de profesores mostran un nivel de satisfacción enorme coas vosas plataformas.”

“Creo que estades facendo un traballo excepcional. Dende que comecei a usar Aula Cesga,... 1.- creo que son mellor profesor 2.- teño unha comunicación mellor cos alumnos 3.- estou mellor organizado 4.- os meus alumnos teñen un nivel máis alto de satisfacción coas clases 5.- a coordinación cos meus compañeiros mellorou moitísimo”

“[Necesitaría] Un pouco máis de espazo para subir material de audio e video que agora é bastante limitado. Estou enormemente satisfeita tanto coas funcionalidades da aula coma có servizo de apoio técnico. Desexo que a CESGA e a súa xente cumpran moitos decenios mais !”

xullo 2012

díxitos

9


CESGA Centro de Supercomputación de Galicia

Supercomputación e Síntese de Fármacos.

Novos Procesos O ritmo de descubrimento de novas entidades químicas con posibles aplicacións como fármacos está a se ver reducido con respecto a décadas anteriores, como o demostra o feito de que no últimos tres anos aprobáronse menos de 25 medicamentos pola FDA, a pesar do gasto (estimado en 50.000 millóns de dólares anuais) realizado pola industria farmacéutica. Ademais, só a metade deles son fármacos cun novo mecanismo de acción. Como consecuencia, tanto a industria farmacéutica, como os químicos implicados neste proceso, soportan unha gran presión para facer fronte á elevada porcentaxe de candidatos clínicos (93-96%) que non alcanzan o mercado. Desde esta perspectiva, a Química Médica está interesada fundamentalmente en entender a relación da estrutura coa toxicidade dos candidatos (o 60% non pasa os ensaios preclínicos de toxicidade) e en controlar a polaridade dos fármacos, favorecendo aqueles que presentan unha baixa lipofilicidade e unha elevada solubilidade no medio acuoso. Por outra banda, existe a percepción de que a Química Médica utiliza tradicionalmente só unha pequena parte das transformacións sintéticas dispoñibles, ignorándose moitas clases de reaccións e procesos que permiten a síntese enantioseletiva de estruturas con múltiples centros estereoxénicos. Como xustificacións, adoitan citarse a presión comercial e a competitividade, xa que o obxectivo nas seccións de Química Médica das industrias farmacéuticas é descubrir candidatos clínicos canto antes, polo que as metodoloxías robustas son as preferidas e, normalmente, os químicos orgánicos sintéticos teñen pouco tempo para desenvolver e optimizar unha reacción ou unha ruta sintética. Ademais, o seu enfoque principal é o descubrimento de novos fármacos utilizando a síntese orgánica como ferramenta, polo que o desenvolvemento de novas metodoloxías non é unha prioridade da industria farmacéutica. Con todo, e debido á presenza dunha ampla variedade de grupos funcionais nos candidatos, a metodoloxía sintética seleccionada debe ser tolerante con eles e, preferiblemente, debe evitar etapas de protección e desprotección.

Ángel R. de Lera y Rosana Álvarez Rodríguez. Departamento de Química Orgánica. Universidade de Vigo, UVIGO.

Cumprindo este criterio, nos últimos anos estamos a asistir á incorporación, na síntese de fármacos, de procesos sintéticos robustos para a formación de ligazóns C-X E C-C, como a aminación de Buchwald-Hartwig ou os axustes 1cruzados de Stille, Negishi e Suzuki, a pesar de que empregan catalizadores de paladio en cantidades subestequiométricas. É aquí onde interveñen os metais de transición e a súa incorporación á Química sintética permitiu levar a cabo reaccións que, en ausencia do metal, serían extremadamente lentas, así como a recuperación e reutilización da especie catalítica, o que resultou beneficioso tanto económica como medioambientalmente. Así, desde o seu descubrimento, as reaccións catalizadas por metais de transición como Pd, Nin, Cu, Pt, Rh e, máis recentemente, Au, provocaron un desenvolvemento metodolóxico tan espectacular que sería imposible resumilo e como o demostra a concesión do premio Nobel de Química 2010 a Richard F. Heck, Ei-ichi Negishi e Akira Suzuki, pola súa contribución ao descubrimento e desenvolvemento das reaccións de axuste cruzado catalizadas por Pd. É, no estudo e aplicación destas reaccións catalizadas por metais de transición, onde se centra o noso traballo, e máis concretamente naquelas reaccións catalizadas por dúas especies metálicas, onde se observa unha cooperatividade entre elas.

Estudo dos mecanismos de reaccións catalizadas por metais de transición. Catálise bimetálica. Aínda que o uso de complexos bimetálicos en catálise non é novo, 1dada a ampla presenza das etapas de transmetalación nos ciclos catalíticos das reaccións de axuste catalizadas por metais, a posible participación de complexos bimetálicos nos seus mecanismos é sumamente relevante. Así, as reaccións de Negishi, 2Sonogashira e Stille3 (na versión que

utiliza sales de Cu) representan exemplos de axustes que transcorren con transmetalación entre Pd e Zn ou Cu e, por analoxía, poderían ter lugar a través de intermedios con ligazóns Pd-Zn ou Pd-Cu, no seu caso. Esta analoxía podería trasladarse tamén a diversas combinacións metálicas de importancia sintética como Pd/Cu (variante do Cu de Stilley reacción de Sonogashira), Nin/Zn4, Co/Zn5, Pd/ Sm6, e Pd/In, entre outras. En 1998, Espinet e colaboradores describiron, mediante un estudo cinético, que a isomerización cis-trans dos complexos PdR1R2L2 (R1 = C6Cl2F3, R2 = C6F5, L = tetrahidrotiofeno) estaba catalizada por complexos de Au(I) e que transcorría a través do intercambio reversible dos grupos arilo entre os dous metais7. A aparición recente, en bibliografía, do axuste cruzado catalizado por Pd(0) e Au(I), 8puxo de manifesto a importancia destes resultados onde a cooperatividade entre os metais maniféstase claramente. O mecanismo polo cal transcorre esta activación bimetálica PdAu de gran utilidade sintética dado que pode facer uso da capacidade do metal monovalente para provocar reordenamentos que tan só transcorren mediante a catálise de Au (e.j. reordenamentos proparxílicos ou de alenilcarbamatos)9, non se esclareceu até o momento. Con todo, un mellor coñecemento permitiría, entre outras cousas, desenvolver a versatilidade do Au como axente transmetalante no deseño de novos métodos sintéticos en combinación con outros metais. Por tanto, o estudo computacional dos modelos seleccionados para estas reaccións, co obxectivo de evidenciar a participación de intermedios bimetálicos nos seus ciclos catalíticos (e, eventualmente, definir estes últimos), ten importancia tanto desde o punto de vista mecanístico como metodolóxico, xa que cunha mellor comprensión dos ciclos catalíticos avanzaríase na racionalización dos feitos experimentais e no deseño de novos procedementos mellorados. Foto: membros do Departamento de Química Orgánica da Universidade de Vigo, UVIGO.

[1] http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/anie.201108043/abstract;jsessionid=3AA64C1EA1E161FBF84CA78A0458F5E0.d03t03 [2] http://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/om300024p [3] http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/anie.201108351/abstract

1 (a) Shenglof, M.; Molander, G. A.; Blum, J. Synthesis2006, 111-114. (b) Jautze, S.; Peters, R. Angew. Chem., Int. Ed.2008, 47, 9284-9288. Revisións: (c) van den Beuken, E. K.; Feringa, B. L. Tetrahedron1998, 54, 12985-13011. (d) Shibasaki, M.; Matsunaga, S. Chem. Soc. Rev.2006, 35, 269-279. (e) Millán, A.; Campaña, A. G.; Bazdi, B.; Miguel, D.; Álvarez de Cienfuegos, L.; Echavarren, A. M.; Cuerva, J. M. Chem. Eur. J.2011, 17, 3985-3994. (f) Akitsu, T.; Endo, Y.; Okawara, M.; Kimoto, Y.; Ohwa, M. Open Cryst. J.2011, 4, 2-7. (g) Weng, Z.; Lee, R.; Jia, W.; Yuan, Y.; Wang, W.; Feng, X.; Huang, K.-W. Organometallics2011, 30, 3229-3232. (h) Serra, D.; Moret, M.-E.; Chen, P. J. Am. Chem. Soc.2011, 133, 8914-8926. 2 (a) Negishi, E.; Anastasia, L. Chem. Rev.2003, 103, 1979-2017. (b) Negishi, E.; Zeng, X.; Tan, Z.; Quian, M.; Hu, Q; Huang, Z. En Metal-Catalyzed Cross-Coupling Reactions; 2ª ed; de Meijere, A.; Diederich, F., Eds.; Wiley-VCH: Weinheim, 2004; Vol. 2, pp 815-889. 3 Marsden, J. A.; Haley, M. M. En Metal-Catalyzed Cross-Coupling Reactions; 2ª ed; de Meijere, A.; Diederich, F., Eds.; Wiley-VCH: Weinheim, 2004; Vol. 1, pp 317-349. 4 (a) Almansa, R.; Guijarro, D.; Yus, M. Arkivoc2006, 18-28. (b) Xiao, X.; Wang, H. W.; Huang, Z. Y.; Yang, J.; Bian, X. X.; Qin, Y. Org. Lett.2006, 8, 139-142. (c) Lumby, R. J. R.; Joensuu, P. M.; Lam, H. W. Tetrahedron2008, 64, 7729-7740.

10

díxitos xullo 2012


Centro de Supercomputación de Galicia

CESGA

5 (a) Lam, H. W.; Joensuu, P. M.; Murray, G. J.; Fordyce, E. A. F.; Prieto, O.; Luebbers, T. Org. Lett.2006, 8, 3729-3732. (b) Joensuu, P. M.; Murray, G. J.; Fordyce, E. A. F.; Luebbers, T.; Lam, H. W. J. Am. Chem. Soc.2008, 130, 7328-7338. 6 (a) Aurrecoechea, J. M.; Fañanás, R.; Arrate, M.; Gorgojo, J. M.; Aurrekoetxea, N. J. Org. Chem.1999, 64, 1893-1901. (b) Aurrecoechea, J. M.; Lopez, B.; Arrate, M. J. Org. Chem.2000, 65, 64936501. (b) Aurrecoechea, J. M.; Gil, J. H.; Lopez, B. Tetrahedron2003, 59, 7111-7121. 7 Casado, A. L.; Espinet, P. Organometallics1998, 17, 3677-3683. 8 (a) Hashmi, A. S. K.; Lothschütz, C.; Döpp, R.; Rudolph, M.; Ramamurthi, T. D.; Rominger, F. Angew. Chem. Int. Ed.2009, 48, 8243-8246. (b) Hashmi, A. S. K.; Döpp, R.; Lothschütz, C.; Rudolph, M.; Riedel, D.; Rominger, F Adv. Synth. Catal. 2010, 352, 1307-1314. (c) Peña-López, M.; Ayán-Varela, M.; Sarandeses, L. A.; Sestelo, J. L. Chem. Eur. J.2010, 16, 9905-9909. (d) Weber, D.; Gagné, M. R. ChemComm.2011, 47, 5172-5174. (e) Hirner, J. J.; Shi, Y.; Blum, S. A. Acc. Chem. Res.2011, 44, 603-613. 9 (a) Hashmi, A. S. K. Chem. Rev.2007, 107, 3180–3211. (b) Li, Z.; Brouwer, C.; He, C. Chem. Rev.2008, 108, 3239–3265. (c) Gorin, D. J.; Sherry, B. D.; Toste, F. D. Chem. Rev.2008, 108, 3351–3378.

xullo 2012

díxitos

11


CESGA Centro de Supercomputación de Galicia

as empresas buscan solucións nos

másters de enxeñaría, matemáticas e supercomputación O HPC foi identificado pola Comisión Europea como área chave para o crecemento debido á vantaxe competitiva que ofrece en industrias como a automoción e a aviación, así como aplicacións de vangarda no campo da saúde. O 97% das organizacións europeas que empregan HPC considérano indispensable para a súa capacidade de innovar, competir e sobrevivir. Por iso a demanda de profesionais con coñecementos e experiencia en supercomputación crece e incrementarase aínda máis no futuro, posto que as técnicas propias do HPC de hoxe aplicaranse en máis sectores da industria e a investigación nos próximos anos. A empleabilidade destes técnicos verase ademais reforzada pola decisión da Comisión Europea, que en febreiro anunciaba un plan para dobrar o investimento en HPC de 630 a 1.200 millóns de euros, co obxectivo de producir para 2020 computadores a exa-escala.

Para dar satisfacción a esta crecente demanda, e o Máster en Computación de Altas Prestacións, Enxeñaría Matemática son un importante “viveiro de cerebros” para as empresas, que buscan profesionais moi especializados, así como solución aos seus problemas en workshops e Talleres de Proxectos ou de Creatividade Industrial. Nas xornadas celebradas o pasado mes de maio no Centro de Supercomputación de Galicia, dentro do Máster de Computación de Altas Prestacións, HPC, que organizan a UDC, a USC e o CESGA, empresas líderes do sector como Gompute, HP, IBM, BULL e FUJITSU manifestaban a “necesidade de poder contar con profesionais altamente formados nunha disciplina cada vez máis presente en todos os sectores”.

Enxeñaría Matemática: solucións industriais Neste sentido, Elena Vazquez Cendón, da área de Matemática Aplicada da USC e Coordinadora en Santiago do Máster de Enxeñaría Matemática que imparten as tres Universidades Galegas desde o ano 2006, destaca que “Afortunadamente, hai unhas 40 empresas implicadas desde o principio. Veñen sobre todo ao Taller de Proxectos Industriais, a contarnos que problemas lles interesan e cales quererían ver resoltos desde a visión do Máster”. Un dos maiores atractivos para as empresas é o punto de vista multidisciplinar que se proxecta con alumnos e profesores procedentes de distintas ramas da ciencia. A empleabilidade dos profesionais formados no “coñecemento hermanado das matemáticas, a enxeñaría e a supercomputación” é moi interesante para as empresas de todos os ámbitos, como sinala Elena Vázquez, “temos desde empresas do ámbito eólico, mariño -unha compoñente ambiental que está moi presente- pero tamén do sector financeiro internacional, enxeñarías, deseño de produto, computación... Veñen exalumnos do máster que actualmente forman parte de cadros de modelización de bancos ou empresas financeiras, buscando solucións, e profesionais con alta formación”. Por iso os Talleres de Creatividade e de Proxectos dos Máster atraen cada vez a máis empresas

12

díxitos xullo 2012

en busca de solucións aos seus problemas e a profesionais que saiban resolvelos. “Ofrecemos un abano moi amplo para candidatar qué problema resolve cada equipo. As empresas tratan de entusiasmar aos estudantes para que elixan resolver o seu problema e moitas veces esta relación nada no taller consolídase, creándose un proxecto dentro da empresa a partir do cal algúns alumnos pasan a formar parte dos seus cadros de persoal”. “Cremos na necesidade destes talleres porque ademais vemos a eficiencia da contratación. Nuns momentos difíciles como os actuais podemos dicir que hai un 85% de egresados empregados e queremos ser prudentes, porque non fixemos un estudo de contratación co mesmo rigor que facemos as outras matemáticas e non queremos xerar falsas expectativas, pero o feedback cos nosos ex alumnos é moi positivo e esa é a mellor demostración de que isto non é só unha idea entusiasta senón que ten unha validación experimental contrastada”.

Valor engadido das Instalacións Científico Tecnolóxicas Sen ser tan específico como o impartido polo CESGA, o Máster de Enxeñaría Matemática dedica moita atención á supercomputación. Para Elena Vázquez, os centros de cálculo como o CESGA teñen un papel crucial. “Na medida en que empresas de distintos tamaños váianse sumando á utilización da modelización matemática e do I+D, pode ocorrer que non teñan os equipos suficientes e que o CESGA chegue a ser ese complemento de recursos que nos dote a todos de forma sustentable. O CESGA é unha rede moi importante que representa o nodo de comunicación e cálculo de todas as universidades galegas. Na medida en que colaboremos proactivamente entre todos, sumaremos marcas valiosas para poder achegar coñecemento e abrigo os servizos dos que si dispón o CESGA e que nós, como universidade, non podemos dar, nin en tempo de cálculo aos egresados nin ás empresas que se queiran sumar a estes proxectos”.

Elena Vázquez Cendón, do Área de Matemática Aplicada da USC, Coordinadora do Máster de Enxeñaría Matemática de Santiago de Compostela.

Caixa Negra “O CESGA representa coñecemento e un valor de servizos moi importante. As persoas que traballan e asesoran na utilización de software e na xestión de certos proxectos son persoas ben formadas, mesmo, contamos con algún exalumno do noso Máster.” “Promocionamos o máster como unha “Caixa Negra”, que transmite o descoñecido, pero no seu interior contén as respostas. Queremos que os nosos egresados adquiran ese coñecemento “a priori”, que traballen cos métodos numéricos coñecendo inputs e outputs, que controlen o que fan e que ese control lles permita dar solucións con coñecemento profundo. Van ser actores importantes nos próximos anos no desenvolvemento dun novo coñecemento e teñen que “abrir a caixa”, coas solucións que xa existen pero, por suposto, coas que eles van achegar como profesionais”.


Centro de Supercomputación de Galicia

CESGA

Máster en computación de altas prestacións O Máster en Computación de Altas Prestacións das Universidades da Coruña, Santiago de Compostela e o Centro de Supercomputación de Galicia, CESGA, coa participación e o patrocinio de AMD, AMAZON WS, BULL, FUJITSU, GOMPUTE, IBM, HP e o CPEIG, ten como obxectivo principal a formación de profesionais, tecnólogos e investigadores no campo da arquitectura de computadores e a computación de altas prestacións. A formación académica, de investigación e de transferencia de tecnoloxía impartida permite aos alumnos incorporarse a centros ou departamentos de innovación, investigación e desenvolvemento, parques tecnolóxicos, parques industriais, centros de alta tecnoloxía, e/ou empezar a realización da tese doutoral na área da computación de altas prestacións. O Master HPC ofrece aos seus egresados a posibilidade de relacionarse coas empresas máis destacadas do sector. O grao de formación especializada obtida polos alumnos, fai dos nosos egresados candidatos óptimos a traballar nos mais importantes Laboratorios de Computación de Europa. De feito, actualmente a práctica totalidade dos graduados neste Mester están incorporados ao mundo laboral. http://www.dma.uvigo.es/MASTER/faq.php

No interior das instalacións de Bull. De esquerda a dereita: Rafael Grimán (BULL), José Carlos Cabaleiro (USC), Juan López (Premio Mellor PFM), Roberto Rey (Premio Mellor Expediente) e Javier Cacheiro (CESGA).

Premios Fin de máster. Curso 2010/2011 O pasado mes de maio, os gañadores da Primeira Edición dos Premios Bull Fin de Master disfrutaron do seu galardón visitando o Gran Centro de Cálculo (TGCC) en Bruyères-lle-Châtel, preto de París, para coñecer o novo supercomputador CURIE, deseñado por Bull, que abre posibilidades sen precedentes para a investigación industrial e académica europea. A viaxe completouse cunha visita ás instalacións que Bull ten en Lles Clayes-sous-bois. Os Premios HP e BULL aos Mellores Proxectos Fin de Máster establecéronse no marco de colaboración entre as empresas e o Máster en Computación de Altas Prestacións (UDC, USC, CESGA), para estimular o traballo dos futuros estudantes e recoñecer e difundir os resultados que se obteñan do seu labor. Nesta primeira edición Roberto Rei Expósito recibiu o Premio Bull ao Mellor Expediente Académico, e Juan López Gómez resultou gañador do Premio Bull ao Mellor Proxecto Fin de Máster. Pola súa banda os gañadores do Premio HP ao Mellor Proxecto Fin de Máster son Diego Darriba López e Roberto Rey Expósito. En novembro tivo lugar no CESGA o fallo da Primeira Edición dos Premios Fin de Estudos do Máster HPC 2010/2011, que organizan a Universidade da Coruña, UDC, a Universidade de Santiago de Compostela, USC, e o Centro de Supercomputación de Galicia, CESGA, coa participación e patrocinio de HP e Bull, así como a colaboración doutras empresas como IBM, FUJITSU, AMD, e GOMPUTE, ou o Colexio Profesional de Enxeñería en Informática de Galicia, CPEIG.

xullo 2012

díxitos

13


CESGA Centro de Supercomputación de Galicia

Novas &

DIA MUNDIAL DAS TELECOMUNICACIÓNS E DA SOCIEDADE DA INFORMACIÓN 2012 NO CESGA A sede do CESGA acolleu a celebración do Día Mundial das Telecomunicacións e da Sociedade da Información o pasado 15 de maio, dentro dos actos organizados polo Colexio Oficial de Enxeñeiros de Telacomunicacións de Galicia (COETG). Dende o CESGA se conectou con seis centros de educación secundaria das principais cidades galegas para participar no Foro “As mulleres e as rapazas nas TIC”, lema deste ano para a celebración mundial, e no que varias mulleres de recoñecido exito profesional dentro das TIC dirixíronse aos estudantes presentes online animándoos a desenvolver as suas carreiras profesionais neste eido. O foro, retransmitido tamén en streaming e complementado cun chat, baseouse no uso da tecnoloxía como medio de provocar a curiosidade e motivar aos rapaces e rapazas, respondendo dúbidas sobre desenvolvemento profesional. O acto contou coa participación da Directora da Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia (AMTEGA), Mar Pereira, e co decano do COETG, Ramón Bermudez de Castro Olavide, entre outros.

De esquerda a dereita: Edita de Lorenzo (Directora da Escola Técnica Superior de Enxeñaría de Telecomunicacións), Mar Pereira (Directora da AMTEGA), Ramón Bermúdez (Decano do COETG) e Pilar Villaverde (Vogal do COETG) .

UNHA NOVA XERACIÓN DE ENXEÑEIROS, MATEMÁTICOS E INVESTIGADORES VISITA O CESGA O pasado 5 de xuño o CESGA recibiu a visita dos cativos do Colexio Rural Agrupado de Casalonga, un dos CRAs usuario de Aula Cesga. Os pequenos coñeceron o CPD no que se aloxan os superordenadores do CESGA, as salas de videoconferencia e outras dependencias do centro. Afeitos a participar en actividades colaborativas online, os rapaces non tiveron reparos en lanzar preguntas técnicas de todo tipo ao persoal do CESGA. Sen dúbida, unha nova xeración de enxeñeiros, matemáticos e investigadores está xa en camiño.

14

díxitos xullo 2012


Premios

Centro de Supercomputación de Galicia

CESGA

YES NOMINADO A PROXECTO CON MELLORES PRACTICAS O Proxecto YES (www.youth-employment-support.eu) é un dos nominados a “Proxecto con Mellores Prácticas” (Best Practice Project) pola súa destacada contribución á estratexia da Comisión Europea “Novas Habilidades para Novos Traballos”. www.newskillsnetwork.eu

Bienzle Holger de die Berater durante la conferencia “The New Skills Network, Skills for the Future”, en Copenhague, Dinamarca.

YES, do que o CESGA é socio, presentouse o pasado mes de Maio en Copenhagen na Conferencia Final “The New Skills Network, Skills for the Future” (http://www.newskillsnetwork.eu/id/2525), resultando nominado entre más de 300 proxectos presentados. YES (Youth Employment Support) é un proxecto europeo (SócratesLeonardo), que se centra na dificultade de atopar emprego para os mozos que non completan os seus estudos obrigatorios, e outros grupos con desvantaxes persoais ou socioeconómicas. Se trata de deseñar e proporcionar un sistema de apoio baseado nas TIC, así como un modelo de formación específico para o persoal responsable de recursos humanos das Pemes. Este proxecto tamén abordará a análise e avaliación de sistemas de aprendizaxe “blended learning” (aprendizaxe semipresencial) así como a adecuación das ferramentas TIC. ......................................................................................................... Socios: Die Berater -Coordinador- (Austria), Local Mission Agenais and Albret (Francia), Glotta Nova (Eslovenia), Further Training Centre for the Saxonian Economy (Alemaña) Transfer (Eslovaquia), Reflexion Foundation (Holanda), Meter Silesia (República Checa), CESGA (España). Responsable: María José R. Malmierca (CESGA). http://www.dieberater.com/fileadmin/images/EU_Abteilung/YES_brochure_EN.pdf

200 MILLÓNS DE DÓLARES PARA RETOS “BIG DATA” NOS EEUU “Así como no pasado os investimentos federais en I+D en tecnoloxías da información levaron a increibles avances en supercomputación e á creación de Internet, a iniciativa que agora lanzamos promete transformar de igual maneira a capacidade de utilizar os “Big Data”(grandes cantidades de datos) para importantes descubrimentos científicos, investigación biomédica e ambiental, educación e seguridade nacional”. Con esta mensaxe do Director da Oficina de Ciencia e Tecnoloxía da Casa Branca, Dr. John P. Holden, a Administración Obama á fronte do Goberno dos Estados Unidos, anunciaba a finais do pasado mes de marzo a “Big Data Research and Development Initiative”. Unha iniciativa conxunta federal dotada con 200 millóns de dólares repartidos entre diferentes proxectos de seis axencias. Co obxectivo de sacar o maior partido ás grandes e complexas coleccións de datos dixitais que se extraen dos experimentos científicos actuais e mellorar así a capacidade de extraer coñecemento das mesmas, a promesa é mellorar enormemente as ferramentas e técnicas necesarias para acceder, organizar, poder deducir descubrimentos procedentes destes descomunais volumes de datos. Diñeiro ben empregado.

DISEMINACIÓN, UNHA NOVA SECCIÓN EN WWW.CESGA.ES No mes de Maio inauguramos unha nova sección dedicada a diseminación na pagina web do CESGA: www.cesga.es A actividade dos nosos usuarios, a dos investigadores do centro e outros traballos relativos ao mundo da computación de interese para a nosa comunidade, ven reflectidos nesta nova sección que pretende ser un recurso para divulgadores de ciencia, así como un lugar no que atopar información inmediata e precisa sobre temas científicos e tecnolóxicos de interese, contados en primeira persoa polos investigadores e técnicos responsables dos proxectos e investigacións a través das tres novas seccións: “Conversacións en Supercomputación”, “Usuarios” e “CESGA Recomenda”.

xullo 2012

díxitos

15


Profile for FUNDACIÓN CESGA

DÍXITOS JULIO 2012  

Publicación periódica de la Fundación CESGA

DÍXITOS JULIO 2012  

Publicación periódica de la Fundación CESGA

Advertisement