Page 1


Fundación Centro Tecnolóxico de Supercomputación de Galicia

DIRECCIÓN Javier García Tobío COORDINACIÓN Fernando Bouzas Sierra REDACCIÓN

Nace AGI, a Axencia Galega de Innovación

María Piñeiro González COLABORACIÓN Diego Darriba Javier Carrasco Lucas Fernández Seivane Jaime Ferrer Rodríguez

O Consello da Xunta ven de aprobar o Decreto de Creación da Axencia Galega de Innovación, AGI, que vai asumir as competencias da DX de I+D+i e xestionará o Plan Galego i2C (Investigación, Innovación e Crecemento). Falamos con Ricardo Capilla Pueyo Pueyo, Director Xeral de I+D+i da Xunta de Galicia, sobre o futuro da innovación na comunidade galega:

Carmen Cotelo Marcos Cobas Ignacio López Cabido

Espérase que a AGI asuma no futuro

orientación a resultados que está establecido

Fernando Gómez Folgar

competencias doutros organismos ou

no Plan i2C, que en todo momento debe de

institucións relacionados coa I+D de Galicia?

ser considerado a folla de ruta do Sistema

O proxecto da Axencia Galega de Innovación

Público de I+D+i, independentemente

é ambicioso e, coas prudencias necesarias

da quen corresponda a súa xestión.

Javier López Cacheiro DESEÑO, GRAFISMO E MAQUETACIÓN Yolanda González

que requiren este tipo de procesos, créase

FOTOMECÁNICA E IMPRESIÓN

coa intención de converterse na plataforma

En que van consistir as estratexias de

Artes Gráficas LITONOR S.A.L.

de xestión integral das políticas de innovación

valorización do coñecemento desenvolvido por

de toda a Xunta de Galicia. Isto non quere

empresas, universidades e centros tecnolóxicos?

dicir necesariamente que se vaian a producir

Precisamente na valorización, que é un dos

traspasos de competencias, senón que

eixos centrais do Plan i2C, fundaméntase a que

se tratará de que a AGI canalice todas as

será unha das primeiras iniciativas vinculadas

sinerxías posibles entre departamentos,

directamente á AGI: a creación do Rexistro

porque non podemos esquecer que a

de Axentes de Valorización da I+D+i, que terá

innovación é un concepto transversal,

como cometido apoiar a catalogación e o

que non se circunscribe a unha ou outra

seguimento dos axentes galegos implicados

Avenida de Vigo, s/n (Campus Vida)

materia, senón que planea sobre todas

na xeración, difusión e valorización de

15705 Santiago de Compostela

e cada vez é máis necesario que haxa

coñecemento. Queremos que estes expertos,

Telf. 981 569 810

fluidez e coñecemento compartido. Isto

unha vez homologados, incorpórense a

Fax. 981 594 616

entronca directamente coa gran razón

grupos e centros de investigación, centros

dixitos@cesga.es

de ser da creación da AGI: a eficiencia, ciencia

tecnolóxicos e outros axentes xeradores de

tanto en recursos como en resultados.

coñecemento, para axudarlles na transferencia

DEPÓSITO LEGAL C 1604-1998 ISSN 1139-563X EDITA FUNDACIÓN CESGA

............................. CONTIDOS [ 2, 3, 4 ] Axencia Galega de Innovación [ 4, 5 ] Premios & Novas [ 6 ] Incremento de contas CSIC [ 7 ] HPC na análise filoxenómica [ 9 ] Informe CSMSYS [ 10, 11 ] Oceanografía no CESGA [ 12, 13 ] CESGA actualiza a seguridade [ 14, 15 ] Formiga Cloud

2

díxitos marzo 2012

dos seus resultados ao mercado. Na nova paisaxe da AGI, cal entende que

A maiores, poranse en marcha outros

debe ser o papel das infraestruturas de

instrumentos ligados a este ámbito que xa están

interese científico e tecnolóxico? Qué

contemplados no i2C. Neste 2012 está previsto,

lugar ocuparán dentro da Axencia?

por exemplo, impulsar de maneira importante

O papel destas infraestruturas non ten tanto

os instrumentos de apoio á creación de spin-off

que ver co organismo que as coordina

e homologar tamén axentes de dinamización

como coa necesaria mellora continua das

de proxectos innovadores en colaboración,

súas prestacións e un nivel de autoexigencia

que sen dúbida terán un alto compoñente

na prestación de servizos cada vez máis

de valorización de coñecemento. Por outra

elevado. A AGI aglutinará as infraestruturas

banda, os centros de coñecemento terán liñas

científico-tecnolóxicas, que neste momento

de actuación propias baseadas en contratos-

atópanse baixo a tutela da Dirección Xeral,

programa. Mediante unha convocatoria

e seguirá dándolles soporte en función dos

pública competitiva identificaranse as propostas

criterios de cumprimento de obxectivos e

con maior capacidade de valorización do


Novas do centro de supercomputación de Galicia

A capacidade para valorizar resultados de investigación, mediante a creación de empresas ou mediante a transferencia de tecnoloxía á empresas existentes, será un criterio básico para que os centros de coñecemento conten co apoio da Xunta.

Foto : Ricardo Capilla Pueyo, Director Xeral de I+D+i da Xunta de Galicia e Presidente do CESGA

coñecemento, a través da transferencia

axudas da Xunta de Galicia, dado que

orientación ao mercado, serán as que

tecnolóxica (colaboración con empresas,

priman criterios de competitividade en

se prioricen nas convocatorias de

particularmente PEMES). Cada proposta

lugar do “café para todos”. Por outra

concorrencia competitiva. Á marxe

seleccionada dará lugar a un contrato-

banda, lanzaremos o Programa de

destas, tamén existe no Plan outro eixo

programa suxeito ao cumprimento dun

Xestores de Innovación de Galicia, xa

estratéxico de programas singulares,

conxunto de compromisos e indicadores.

testado nunha iniciativa piloto, para dar

ligado aos dous campus de excelencia

apoio ás empresas na sistematización da

universitarios galegos, o Campus Vida e

innovación nos seus procesos e produtos.

o Campus do Mar, pola súa capacidade

Qué novidades relevantes se poden esperar nas convocatorias que lance a

para xerar proxectos de alto impacto

AGI, con respecto ás de anos anteriores?

Vanse a primar aquelas liñas de

que impliquen a colaboración de

Ademais das iniciativas que xa mencionei,

investigación que, por criterios

axentes diversos, en particular con

este mesmo ano imos lanzar liñas de

obxectivos ou estratéxicos, poderían

atención á implicación da empresa.

actuación, centradas no incremento da

ser consideradas de interese ou

Dentro deste marco temático, a

participación en programas nacionais

prioritarias? En base a qué criterios?

capacidade para valorizar resultados

e internacionais de I+D+i por parte dos

Os criterios son os que están

de investigación, ben mediante a

axentes galegos, e no apoio á creación

establecidos no Plan i2C e responden

creación de empresas novas ou

de empresas de base tecnolóxica. Polo

sobre todo á priorización dos sectores

mediante a transferencia de tecnoloxía

que se refire ás convocatorias, seguirán

económicos estratéxicos para Galicia.

a empresas xa existentes, vai ser un

a liña das resoltas o pasado mes de

Neste sentido, nel contémplase un eixo

criterio básico para que os centros de

decembro, que supuxeron axudas por un

específico de programas sectoriais que

coñecemento conten co apoio da Xunta.

total de oito millóns de euros para levar

atenden a oito áreas ben delimitadas:

a cabo proxectos empresariais, moitos

saúde; alimentación, agricultura, pesca

Outros países están a propoñer

deles en colaboración con centros de

e biotecnoloxía; TIC; nanociencias,

modelos mixtos público-privados para

coñecemento, no marco dos programas

nanotecnoloxías, materiais e novas

o aproveitamento das infraestruturas

de Apoio ao Crecemento Empresarial

tecnoloxías de produción; enerxía;

científicas e redes de comunicación,

mediante o fomento da I+D+i (ACE) e

medio ambiente; transporte; seguridade;

co fin de ter impacto na economía.

de Investimentos Innovadores para o

ciencias socioeconómicas e humanidades;

É un modelo aplicable en Galicia?

Crecemento Empresarial (IICE). En 2011

turismo; e construción e enxeñaría civil.

Os modelos público-privados para

lanzáronse as primeiras convocatorias

As liñas de investigación dos centros

a explotación de infraestruturas e

destes programas e supoñen, xa de seu,

de coñecemento que se centren

redes ligadas á I+D+i están a adoptarse

un enfoque innovador na política de

nestas áreas e que teñan unha clara

como unha medida para alixeirar a

díxitos marzo 2012

3


Novas do centro de supercomputación de Galicia

presión económica que estas exercen sobre as administracións, pero a min paréceme que, ademais, teñen un valor engadido: alá onde se consiga que as empresas participen, abriranse vías de

PREMIOS

colaboración máis aló do mantemento e o aproveitamento dunha instalación material. Trátase de xente traballando no mesmo espazo, ou polo menos na

CESGA FOMENTA OS PROCESOS DE PARTICIPACIÓN ABERTA

mesma contorna, cruzando proxectos e coñecemento. Iso tradúcese non só en recursos comúns, senón en retos e iniciativas compartidas. A curto/medio prazo, que se espera

Ofrecer software de Química Computacional como servizo e un sistema de colas que contemple políticas de aforro enerxético, son as dúas propostas elixidas como mellores ideas pola Unidade de Xestión da Investigación do CESGA, (UXIDI) e polos traballadores do centro.

conseguir coa posta en marcha de AGI?

As propostas de proxectos

A posta en marcha da AGI responde

de Aurelio Rodríguez e de Javier

a unha estratexia de racionalización

López Cacheiro consideráronse

dos recursos públicos para lograr unha

as mellores de todas as propostas

maior eficiencia. Neste sentido, o que

ao longo do ano 2011, como parte

se está a facer é reforzar o compromiso

da política de calidade do Sistema

adquirido nesta lexislatura pola Xunta

de Xestión de I+D+i, UNE 166002,

de Galicia de establecer un réxime

adoptada polo centro.

de actuación en materia de I+D+i,

O Centro de Supercomputación de Galicia ven fomentando os procesos de

baseado na xestión transparente por

participación aberta en todas as contornas, tanto na selección de ideas para novos

obxectivos, apoiándose no cumprimento

proxectos de investigación, proceso aberto a todo o persoal do centro, como na

de indicadores claros, medibles e

relación cos usuarios aos que se lles consulta, para avaliar as súas necesidades futuras

orientados á mellora na prestación do

antes de pór en marcha calquera concurso que implique adquisición de tecnoloxía. A

servizo. Isto polo que se refire á parte

través da Enquisa Anual de Satisfacción de Usuarios, recóllese ademais a súa opinión

administrativa, porque o que esperamos

en cuestións como xestión de recursos, aplicacións, sistemas de colas ou análises de

conseguir na parte executiva é a mellor

usos e necesidades de memoria.

xestión posible do Plan i2C e a aposta

·

por todos os novos retos que podamos asumir a maiores, para aumentar a competitividade e o crecemento da economía galega con base na innovación. Non hai que esquecer que unha das novidades introducidas por este Plan é que introduce un marco de revisión continua das políticas

OPORTUNIDADE PARA EMPRESAS

contempladas inicialmente nel, para poder adaptarse ás necesidades

·

que vaian xurdindo nunha contorna tan cambiante como a nosa.

O texto do Decreto 50/2012, de 12 de xaneiro, polo que se crea a AGI e se aproban os seus estatutos, pode consultarse aquí:

http://bit.ly/wPActK Plan i2C: plani2c.xunta.es

4

díxitos marzo 2012

SOFTWARE DE MODELADO 3D E ANALISE EN CODIGO ABERTO, ACCESO A PLATAFORMA DE CÁLCULO PARA PEMES MANUFACTUREIRAS DE GALICIA E NORTE DE PORTUGAL www.cloudpyme.eu


Novas do centro de supercomputación de Galicia

& NOVAS NOMEAMENTOS NO CSIC

O novo Presidente do Consello Superior de

Antonio Figueras Huerta, Huerta Doutor en Bioloxía

Dr. Eduardo Pardo de Guevara y Valdés Valdés,

Investigacións Científicas é o investigador

pola Universidade de Santiago de Compostela

profesor de investigación do CSIC e

do CSIC, Emilio Lora-Tamayo Lora-Tamayo, que ven a

e Profesor de Investigación do CSIC, ocupará

director do Instituto de Estudos Galegos

substituír no cargo ao astrofísico Rafael

a Vicepresidencia de Investigación Científica

“Padre Sarmiento” dende 1994, é o novo

Rodrigo. Vinculado ao CSIC dende 1975,

e Técnica Técnica. Figueras é o responsable do

Coordinador institucional do CSIC en

Lora–Tamayo xa ocupara a presidencia

Laboratorio Nacional de Referencia para

Galicia en sustitución do Dr. Uxío Labarta,

entre 2003 e 2004, así como o cargo de

enfermidades de moluscos bivalvos, autor de

profesor de investigación do CSIC en

vicepresidente de Investigación Científica e

máis de 170 traballos científicos publicados

Ciencias Mariñas. Doutor en Historia

Técnica entre 1996 e 2003, e vicepresidente

en revistas e varios libros. Foi director do

Medieval pola Universidade Complutense

do CESGA. Dende 2008 ocupaba a

Instituto de Investigacións Mariñas (CSIC) entre

de Madrid (UCM), onde exerceu a

dirección do Instituto de Microelectrónica

2001 e 2005 e asesora á Unión Europea en

docencia na cátedra de Paleografía e

de Barcelona, CSIC. Doutor en Ciencias

Patoloxía de Organismos da Acuicultura. Ata

Diplomática. Traballou como científico

Físicas pola Universidade Complutense de

o seu nomeamento como vicepresidente

titular na Institución “Milá i Fontanals” de

Madrid e DEA pola Universidade Paul Sabatier

do CSIC, traballaba como coordinador do

Barcelona (1988-1990) e no Instituto de

de Toulouse; é catedrático de Electrónica

Proxecto Aquagenomics (Consolider-Ingenio

Historia de Madrid (1990-1994). As súas

da Universidade Autónoma de Barcelona

2010) para o desenvolvemento de ferramentas

liñas de investigación céntranse no ámbito

dende 1989. Especializado nos campos da física

biotecnolóxicas na mellora da produción da

da Historia da Idade Media, séculos XIII e

e tecnoloxía de semicondutores, dispositivos

Acuicultura, traballando na resposta inmune

XV en particular, e na historia social do

e circuitos integrados de silicio en micro e

de peixes e moluscos bivalvos. É Coordinador

poder, Xenealoxía e Heráldica Medieval.

nanosistemas, é autor de case un centenar

da Rede de Investigación en Acuicultura do

·

de publicacións, varias patentes e unha decena de libros e capítulos de libros.

CSIC (RIAC).

·

·

RECOMENDACIÓNS DO CPEIG A PROL DA PROTECCIÓN DE DATOS Os enxeñeiros en Informática de Galicia apostan por unha cidadanía consciente das oportunidades e dos riscos da Internet. O Colexio Profesional de Enxeñaría en Informática de Galicia (CPEIG) difundiu unha serie de recomendacións con motivo do Día da Protección de Datos en Europa, celebrado o pasado 28 de xaneiro. O folleto “Recomendacións do CPEIG a prol da Protección de Datos” inclúe un total de 13 consellos básicos e un pequeno glosario, dirixidos a usuarios da Internet, así como unha serie de ligazóns de interese. Mediante ese conxunto de suxestións, o colexio avoga pola concienciación da sociedade galega en materia de seguridade na Rede. Impulsado pola Comisión Europea, o Consello de Europa e as autoridades de protección de datos dos Estados membros da Unión Europea,

·

a celebración desta xornada busca difundir entre os cidadáns o coñecemento dos seus dereitos e responsabilidades sobre a protección Texto completo en : http://bit.ly/yIePAG

de datos na rede.

díxitos marzo 2012

5


Novas do centro de supercomputación de Galicia

Incremento de contas CSIC no CESGA

Nano-Materiais, Bioloxía Evolutiva e Física Atómica e de Partículas son as disciplinas nas que os usuarios do CSIC investiron máis horas de CPU. As arquitecturas que o CESGA ofrece adaptouse perfectamente ás necesidades de cálculo, simulación e almacenamento desta comunidade investigadora.

A tecnoloxía HPC facilita o avance da investigación científica e o desenvolvemento industrial de produtos innovadores. O informe para a Axenda 20201,

Ano

Número de usuarios Nº Incremento

2007

57

316.428

2008

92

61,4%

a computación de altas prestacións

2009

113

(HPC) podería contribuír a obter

2010

121

2011

141

Estratéxica Europea

sostén que

importantes vantaxes competitivas en áreas nas que a UE e xa forte, e sinala como áreas estratéxicas de importancia científica e económica a Climatoloxía

Horas consumidas Nº Incremento

3.605.463

1.140,0%

22,8%

7.846.91 1

117,0%

7,0%

10.004.297

27,5%

16,5%

1 1 .458.280

14,5%

Figura : Evolución do número de contas de usuario e horas de CPU consumidas polo CSIC

e Meteoroloxía, Enerxías Limpas e Sustentables, Deseño Espacial e de Automoción, Enxeñaría, Ciencias da Vida, Física de Partículas, Computación Cloud, Dinámica Molecular e Modelización

e de Aplicacións do CESGA parecen

ao 2008, pasando de 57 a 92 grupos

responder axeitadamente ás necesidades

usuarios, un aumento do 61,4%, e entre

destas disciplinas, que supoñen a

2008 e 2009, de 92 a 113, un 22,8% de

vangarda da actual investigación.

incremento. O número de grupos continua crecendo, un 7% entre 2009 e 2010,

das Propiedades dos Materiais. un modelo do problema en cuestión

Incremento dos grupos do CSIC usuarios do CESGA

entre 2010 e 2011 en que se pasa de 121

preciso, exacto e ben calibrado, que

Nos últimos anos o incremento de

a 141 grupos, un incremento do 16,5%.

esixe detrás un equipo multidisciplinar

Contas Activas de Usuarios do CSIC

Cabe destacar os consumos do Centro

de tecnólogos, científicos e matemáticos.

(Consello Superior de Investigacións

de Investigacións en Nanomateriales

Son os equipos multidisciplinares os que

Científicas) que elixen o CESGA para

e Nanotecnoloxía, dos institutos de

obteñen máis éxitos na transferencia

realizar os seus cálculos aumentou

Matemáticas e de Física Fundamental,

de coñecementos academia-industria.

constante e notablemente, pasando

da Unidade Asociada CSIC-LABEIN,

A relación entre o CESGA e os seus

de 57 contas de usuarios rexistradas

do Instituto de Ciencias Materiais de

usuarios é sempre de colaboración

en 2007, ás 141 no ano 2011.

Barcelona, que superan amplamente o

multidisciplinar, ofrecendo soporte

Estas 141 contas consumiron en 2011 un

millón de horas de CPU en 2011. Os grupos

e colaboración na optimización de

total de 11.458.280 horas de CPU, un

de investigación da Estación Biolóxica

algoritmos, ou propondo solucións

42,67% do total das horas consumidas por

de Doñana e do Instituto de Catálisis e

técnicas axustadas ás necesidades

todos os usuarios do CESGA ao longo do

Petroleoquímica superaron o medio millón

computacionales do grupo.

ano, o que significa a porcentaxe máis

de horas. Até un total de 13 grupos do

Nos últimos anos, novos grupos do

alta por institucións usuarias do CESGA.

CSIC superan ademais as 100.00 horas.

CSIC con requirimentos diferentes

Con respecto ao ano 2010 prodúcese

recalaron no CESGA. Polo seu consumo,

un incremento do 14,5% do consumo

destacan os grupos especializados

agregado para todos os centros do

nas ramas científicas de Nano-

CSIC usuarios de recursos do CESGA.

Materiais, Física Atómica e Molecular e

Nos últimos 5 anos, os aumentos máis

Bioloxía Evolutiva. As arquitecturas de

significativos de grupos de investigación

computación e os servizos de Sistemas

do CSIC prodúcense do ano 2007

O usuario de simulación necesita ter

6

díxitos marzo 2012

rexistrándose outro aumento significativo

·

REFERENCIAS (1) “High Performance Computing in Europe: A vision for 2020”: http://www.prospect-hpc.eu/Documents/


Novas do centro de supercomputación de Galicia

A computación de altas prestacións na análise filoxenómica Investigador: Diego Darriba [1,2]; Guillermo L. Taboada [2]; Ramón Doallo [2]; David Posada [1]. Institucións participantes: Universidade de Vigo [1]; Universidade da Coruña [2]. Departamento: Departamento de Bioquímica, Xenética e Inmunoloxía [1]; Departamento de Electrónica e Sistemas [2]. Axencia financiadora: European Research Council, Rede Galega de Computación de Altas Prestacións (GHPC), Rede Galega de Bioinformática (RGB) Referencia do proxecto: PHYGENOM

Establecer as relacións evolutivas entre os diferentes organismos é unha cuestión de gran importancia no campo da bioloxía. Hoxe en día os cambios evolutivos pódense estudar a partir de datos xenómicos –a filoxenómica– empregando ferramentas computacionáis cunha base matemático-estatística para analizar os cambios a nivel molecular. Nos ultimos anos vense de producir una revolución no estudo dos xenomas coas técnicas de secuenciación de nova xeración (“Next-Generation Sequencing”) Sequencing”), que permiten obter cantidades masivas de datos xenómicos de manera moi accesible. De feito, neste momento hai moitos máis datos dos que é posible analizar.

Baixo a colaboración entre o Grupo de Filoxenómica (UVigo) e o Grupo de Arquitectura de Computadores (UDC), desenvolvéronse novas versións das aplicacións ProtTest e jModelTest, para a execución en entornos paralelos.

Isto creou unha gran sinerxía entre o ámbito da análise

requerimentos de memoria, polo que para conxuntos de datos de

filoxenética e a computación de altas prestacións, motivando

gran tamaño é esencial a execución en entornos de computación

a adaptación de aplicacións amplamente empregadas a súa

de altas prestacións.

execución en arquitecturas paralelas. De aí surxíu a colaboración entre o Grupo de Filoxenómica (Universidade de Vigo) e

Ao tratarse dun proceso imposible de resolver de forma

o Grupo de Arquitectura de Computadores (Universidade

analítica, dada a magnitude e as características do problema,

da Coruña), baixo a cal desenvolvéronse novas versións de

a validación dos resultados é necesario facela tamén dende

dúas aplicacións, ProtTest e jModelTest, para a execución en

un punto de vista estatístico. Na fase de desenvolvemento

entornos paralelos, tanto computadoras multicore de escritorio

de jModelTest 2, a tarefa que aglutinou a meirande parte

como supercomputadores. Estas aplicacións permiten a

dos recursos foi esta validación, para a que se construíu un

selección de modelos probabilísticos de evolución de proteínas

conxunto de datos simulados consistente en máis de 10.000

e nucleótidos axeitados aos datos, co fin de analizar os

aliñamentos de secuencias xenómicas, xenómicas dos que ao redor dun 80%

aliñamentos de secuencias dende un punto de vista estatístico.

executáronse nun clúster propio e o 20% restante nas máquinas do CESGA. Esta tarefa requeriu aproximadamene medio millón

O proceso seguido por estas aplicacións ten como base a

de horas de computación, das que 100.000 foron investidas na

estimación por máxima verosimilitude dos parámetros dun

supercomputadora SVG do CESGA.

conxunto de modelos de evolución, permitindo a optimización do conxunto de modelos para un aliñamento de secuencias

Os resultados obtidos son altamente satisfactorios, identificando o

de aminoácidos ou nucleótidos (segundo o caso), o que supón

modelo exacto en case o 90% dos casos de estudo, e obtendo un

o uso de algoritmos que foron demostrados NP-hard ou NP-

error na estimación dos parámetros menor do 0,001% en máis do

complexos. Esta operación conta con necesidades computacionais

99.98% dos casos.

de gran magnitude, tanto en tempo de computación como en

·

díxitos marzo 2012

7


Novas do centro de supercomputación de Galicia

Nano-catalizadores de óxidos metálicos para a producción de hidróxeno · Unha perspectiva teórica Javier Carrasco, Laura Barrio, M. Verónica Ganduglia-Pirovano, Instituto de Catálisis y Petroleoquímica-CSIC

O hidróxeno é un portador de enerxía

computacional. Aplicamos os chamados

procesadores durante 48-72 horas de

limpa que, utilizado con tecnoloxías

cálculos de primeiros principios

CPU por calculo- esixiría simplemente

altamente eficientes de conversión de

-métodos baseados en mecánica cuántica

demasiado tempo en recursos

enerxía, como as células de combustible,

que, fundamentalmente, describen os

computacionais locais convencionais.

ten o potencial de satisfacer moitas das

sistemas químicos de interese a nivel

Neste sentido, o CESGA ofrécenos unha

nosas necesidades futuras de enerxía

molecular- para comprender a natureza

excelente oportunidade para garantir

dunha maneira sustentable. A WGS,

dos sitios activos en cada compoñente

un ritmo rápido e constante que nos

reacción de desprazamento de auga-

dos catalizadores e determinar a forma

permita cumprir satisfactoriamente

gas, (CO + H2O--> H2 + CO2) é un proceso

en que interactúan cos reactivos e

cos nosos obxectivos científicos.

crítico na subministración de hidróxeno

posibles produtos intermedios da

puro para procesos catalíticos

Os nosos cálculos realízanse

na industria química e células de

para catalizadores que xa foron

combustible. Con todo, o deseño

estudados en detalle polos nosos

e optimización de catalizadores

colaboradores experimentais

WGS depende crucialmente

na Unión Europea e nos

dunha mellor comprensión

Estados Unidos, facéndoos máis

básica da estrutura e función

significativos. A teoría non só

do catalizador. A nova xeración

se utiliza para a explicación de

de catalizadores WGS están

datos experimentais, senón

baseados en sistemas bifuncionais

tamén para a preevaluación do

de óxidos metálicos. Con todo, o

comportamento dos catalizadores.

papel desempeñado polo óxido e o metal, así como a interacción óxido-

reacción WGS. A nosa meta é establecer

Esencialmente, o noso enfoque

metal entre ambos, non está aínda clara,

por qué é importante o tamaño das

desenvolve principios básicos para o

e tampouco existe aínda un mecanismo

partículas de metal para esta reacción

deseño racional e a optimización dos

xeralmente aceptado para a reacción.

e por que algúns metais e óxidos son

nanocatalizadores WGS para a produción

mellores que outros. Para lograr estes

de hidróxeno limpo, tratando de dar

O obxectivo da nosa investigación é

obxectivos, a rapidez na entrega de

respostas á pregunta: que é o que fai aos

precisamente comprender e optimizar

resultados é unha obriga, se queremos

óxidos metálicos candidatos idóneos para

o rendemento das fases de metal e

establecer tendencias de investigación

a nova xeración de catalizadores para

óxido para desenvolver a capacidade

que aborden as importantes cuestións

WGS e como podería mellorarse o seu

para predicir e finalmente deseñar,

futuras relativas á enerxía. A demanda

rendemento? Estes estudos contribuirán á

catalizadores WGS mellorados e rendibles.

computacional necesaria para facer

meta a longo prazo da UE de desenvolver

Para iso, propuxemos modelos materiais

fronte á modelización de catalizadores

novos conceptos para un mellor uso dos

para istos catalizadores e a aplicación

de óxido de metal a nanoescala

procesos químicos e materiais asociados

dos máis modernos métodos de química

para WGS -normalmente usamos 32

cos problemas relativos á enerxía.

·

Figura : Diagrama dunha célula de combustible. O combustible (H2) se purifica nunha reacción de desprazamento auga-gas utilizando catalizadores de óxido de metal. Realizamos cálculos de estrutura atómica e electrónica dos sitios activos deses catalizadores para comprender e mellorar o seu rendemento. Por exemplo, no insiro mostramos a estrutura atómica do átomo de níquel adsorbido en CeO2, rastrexando a formación de iones Ce³+ que teñen un profundo impacto na reactividad do sistema.

8

díxitos marzo 2012


Novas do centro de supercomputación de Galicia

Informe CSMSYS · Estudo de sistemas nanoestruturados Lucas Fernández Seivane. Centro de Investigación en Nanomateriales y Nanotecnología / CSIC. University of Texas San Antonio. Jaime Ferrer Rodríguez. Centro de Investigación en Nanomateriales y Nanotecnología / CSIC. Universidad de Oviedo.

Figura : Clúster de 434 Átomos, Simetría Pentagonal Icosahédrica

Nas últimas décadas vense observando

magnética, óptica, catalítica4. Recentemente,

un crecente interese no estudo, teórico e

existe unha gran especulación experimental

experimental, de sistemas nanoestruturados

sobre o magnetismo do ouro cando o

(de dimensións entre por baixo de 0.1

número de átomos redúcese 5-8.

micrómetros) de Metais de Transición

Todos os cálculos fixéronse no marco

con electróns 5d (Ouro, Platino, Iridio)

da Teoría do Funcional da Densidade 9,

debido ás súas novas propiedades, o

co programa SIESTA 10, incluíndo a nosa

que fai que as nanoestruturas en xeral

implementación da interacción espín-órbita ¹¹.

e as nanopartículas en particular sexan

As nosas investigacións cinguíronse ao rango

candidatos a potenciais aplicacións

de até 800 átomos de ouro, e quixemos

nanoelectrónicas e nanoespintrónicas, de

facer un estudo moi exhaustivo. Para cada

almacenamento magnético, biomédicas,

número de átomos, cunha metodoloxía

sensores, ópticas¹ e catalíticas²,³.

que combina o uso de numerosas

Os sistemas nanoestruturados posúen

referencias bibliográficas, información

trazos típicos da nanoescala que afectan

experimental tanto de microscopía como

as súas propiedades magnéticas, a saber:

de espectroscopia de masas en tempo de voo, bases de datos cristalográficas e a

Figura : Clúster of 434 Átomos, Simetría Pentagonal Decahédrica

• REFERENCIAS 1. 2. 3. 4. 5.

6. 7.

8. 9. 10.

11.

L. M. Liz-Marzán, Langmuir 22, 32 (2005). M. Haruta, Catalysis Today 36, 153 (1997). M. Valden, X. Lai, and D. W. Goodman, Science 281, 1647 (1998). L. Fernandez-Seivane and J. Ferrer, Physical Review Letters 101 (2008). K. Suzuki, H. Zhang, K. Saito, et al., Journal of Applied Physics 109, 07E328 (2011). J. S. Garitaonandia, M. Insausti, E. Goikolea, et al., Nano letters 8, 661 (2008). E. Guerrero, M. a. Muñoz-Márquez, E. Fernández-Pinel, et al., Journal of Nanoparticle Research 10, 179 (2008). P. Crespo, R. Litrán, T. Rojas, et al., Physical Review Letters 93, 49903 (2004). P. Hohenberg and W. Kohn, Phys. Rev. 136, B864 (1964). J. M. J. M. Soler, E. Artacho, J. D. J. D. Gale, et al., Journal of Physics: Condensed Matter 14, 2745 (2002). L. Fernandez-Seivane, M. A. Oliveira, S. Sanvito, et al., Journal of PhysicsCondensed Matter 18, 7999 (2006).

factores de forma: debido á súa elevada relación superficie/volume e á presenza dun elevado número de lugares de baixa coordinación moitos átomos están na superficie e teñen termos de simetría local diferentes, o que leva unha anisotropía magnética diferente que no volume. 4factores electrónicos: confinamento

electrónico, maior espallamento entre niveis no espectro de enerxía, o que alterará a densidade de estados ao nivel de Fermi e por tanto as propiedades magnéticas intrínsecas do material respecto ao volume.

metodoloxía “Particle-Swarm-Optimization” fomos capaces de construír unha ‘escada de isómeros’ para cada número de átomos de ouro, e logo proceder ao exame das súas posibles configuracións magnéticas. Obtivemos numerosos resultados particulares e tendencias xerais. Varios manuscritos que están en preparación, e realizamos dúas charlas que detallamos na memoria anual do centro. Boa parte da tese doutoral de LFS pasouse na preparación, execución e análise dos resultados dos citados cálculos. Un estudo de semellante envergadura sería imposible sen unha grande instalación como o CESGA. Dende a axuda á compilación, coas colas de traballo e a constante depuración

No caso do Ouro e o Platino, así mesmo,

de erros nos traballos; pero sobre todo e

existe un importante efecto relativista,

máis importante, as actividades de formación

a interacción espín órbita, que ancora

ás que en varias ocasións acudín de forma

o magnetismo coa estrutura, altera as

presencial, incluíndo a CESGA Computational

ligazóns e os niveis enerxéticos, ademais de

Science Summer School. O centro emprega

cambiar a resposta óptica destes materiais.

unha gran cantidade de persoal, recursos e

Tratamos de caracterizar de múltiples

tempo en formar aos seus usuarios, cousa que

formas estes sistemas: estrutural,

fomenta a riqueza da “experiencia CESGA”.

díxitos marzo 2012

9

·


Novas do centro de supercomputación de Galicia

Un mar de datos: Oceanografía no CESGA

Marcos Cobas, Carmen Cotelo, Técnicos Sup. Aplicacións e Proxectos CESGA

O CESGA participa na investigación e estudo do medio mariño, achegando a súa infraestrutura de cálculo e colaborando en proxectos como socio de Puertos del Estado (PdE), o Instituto Español de Oceanografía (IEO), MeteoGalicia e outras institucións europeas, especialmente con Portugal. Proxectos como MyOcean, RAIA e OCÉANO, prevén a execución operacional de modelos oceanográficos, a diferentes escalas. Estes proxectos xunto con Faros e MeteoSIX teñen aplicacións nas áreas económicas dependentes do mar e importantes para Galicia. Asimilación de datos:

Unha xestión activa e eficaz dos recursos

en maior medida. Especialmente

do mar require o coñecemento do medio

nas costas galega e cantábrica, moi

mariño. En Galicia uns 40.000 empregos

accidentadas, con rías, canóns, montes

Un modelo matemático é unha simplificación

dependen directamente do mar e cada

submarinos, etc. e onde conflúen unha

da realidade e é común que experimente

un deles xera catro máis en terra. A pesca

serie de peculiaridades climáticas que

unha deriva longo prazo. Para evitalo utilízanse

extractiva, acuicultura, marisqueo, turismo

fan especialmente importante esa

técnicas de asimilación de datos, que consiste

e os portos actúan como motores de

adaptación. A observación e control

en incorporar datos reais ao modelo e

actividades económicas (conserveiras,

do medio mariño esixen a obtención

corrixir a súa traxectoria para que represente

enerxías renovables, lonxas), decisivas

de datos de maneira continuada e

mellor as condicións reais. O proxecto

para a comunidade.

ininterrompida, tanto de observacións

OCÉANO prevé, dentro do seu esquema

como de datos provenientes de modelos.

operacional, a incorporación de datos oceanográficos por medio destas técnicas.

Para resolver as complicadas ecuacións que rexen os fenómenos físicos,

“Tempo do Mar”: Proxecto RAIA

empréganse modelos numéricos. No

OBSERVATORIO RAIA

campo da Oceanografía existen diferentes

O Proxecto RAIA nace para consolidar

modelos, como NEMO, MOHID, ou

unha extensa rede de observación

ROMS, cada un coas súas características

océano-meteorolóxica na plataforma

pero todos comparten a necesidade de

costeira na área transfronteiriza do Norte

O Observatorio RAIA e a súa oferta de

grandes recursos de computación para a

de Portugal e Galicia, para observar e

produtos e servizos presentouse no

súa execución. O CESGA proporciona a

predicir o estado do mar e distribuír

mes de febreiro para sectores e actores

capacidade computacional necesaria para

esta información ao público, como

implicados en actividades mariñas

a execución deses modelos, participando

unha predición do “Tempo do Mar”.

que poden beneficiarse de ter acceso

na adaptación e optimización, asimilación

Para iso instaláronse novas boia de

á información xerada no proxecto

de datos e almacenamento dos mesmos de

medición de correntes, ventos, ondas

RAIA, en forma de produtos e servizos

maneira que sexan accesibles a usuarios e,

salinidade e temperatura, unificando nun

adaptados ás súas necesidades.

unha vez convertidos en produtos de valor

único sistema as medidas de satélites e

RAIA.co (Observatorio Mariño da Marxe

engadido, ao público en xeral.

outros dispositivos xa existentes. Estas

Ibérica e do litoral), continúa as actuacións

plataformas complementan a rede

iniciadas en RAIA, consolidando a

As variables que se inclúen nos

de observación automática actual de

oceanografía operacional na marxe ibérica

modelos conteñen datos de diferentes

Intecmar/MeteoGalicia (Cíes, Ons e Rande),

e litoral da Eurorexión Norte de Portugal -

procedencias que é preciso adaptar

Portos do Estado (rede de boias de augas

Galicia. A rede de observación e predición

(datos oceanográficos de MERCATOR,

profundas e mareógrafos) e Instituto

oceánica transfronteiriza permitirá

datos atmosféricos do modelo WRF, etc.)

Hidrográfico (rede de boia e mareógrafos).

producir información oceanográfica e

e en varias escalas: rexional, rías, portos,

Medíronse no proxecto en tempo real

meteorolóxica extremadamente valiosa

etc. Son datos esenciais para executar e

datos meteorolóxicos, oceanográficos

cara á xestión e explotación dos recursos.

validar os modelos, ou mesmo corrixir a

e biolóxicos, e complementáronse con

súa traxectoria e que reflictan a realidade

campañas de toma de datos.

10

díxitos marzo 2012

www.observatorioraia.org


Novas do centro de supercomputación de Galicia

OCÉANO Un proxecto en colaboración con MeteoGalicia, CESGA e o LabSis da USC, para adaptar o modelo ROMS (Regional Ocean Model System) á costa galega. ROMS, que ten unha ampla comunidade de usuarios, é unha aplicación de código aberto que se demostrou moi útil para aplicacións biolóxicas, dispersión de contaminantes, etc. Este modelo adaptouse para unha execución eficiente no FinisTerrae, e actualmente MeteoGalicia execútao de xeito operativo diariamente permitindo predicións a curto prazo sobre temperatura da auga, correntes, salinidade e outros parámetros que inflúen en procesos biolóxicos e económicos. Os resultados permitirán xerar produtos de valor engadido a partir dos ficheiros de saída seguindo unha adecuada organización, xestión e difusión dos mesmos.

Almacenamento: A execución de modelos operacionais permite obter unha

Figura : Modelo operacional. Batimetría e superficie isotalina de 35.8 psu.

enorme cantidade de datos que estiman as condicións do medio mariño de forma moi detallada, en moito maior grao do que sería posible por medio de observacións. Estas execucións teñen un custo, e por tanto os resultados das simulacións deberán ser almacenadas, polo menos por un determinado período de tempo. Isto necesita grandes recursos de almacenamento, que están dispoñibles no CESGA. Os resultados das simulacións poden ser xa descargadas por outras institucións e empresas para crear outros servizos de valor engadido. Os datos obtidos de modelos divúlganse mediante estándares OGC, que permiten a visualización destes datos en aplicacións web (RAIA, OCÉANO), aplicacións para móbiles

Webs de interese:

(METEOSIX), para pc, etc. A dispoñibilidade dos datos de modelos desta maneira permite a súa utilización para crear

www.observatorioraia.org

www.cesga.es

produtos derivados, de valor engadido, nos que conflúan

http://oceano.cesga.es

www.puertos.es

distintas fontes de datos. O proxecto OCÉANO, ademais, a

http://meteosix.cesga.es

www.MeteoGalicia.es

través de estándares OGC, ofrecerá un servizo orientado a

www.farosproject.eu

www.ieo.es

investigadores, que permita a execución dunha configuración

www.myocean.eu.org

www.intecmar.org

www.myroms.org

www.labsis.usc.es/lbs/

·

aniñada do modelo, con maior resolución espacial e temporal nunhas zonas dentro do dominio operacional.

METEOSIX

MeteoSIX Mobile: API para Android

Este proxecto pretende proporcionar unha

MeteoSIX Mobile é unha aplicación para

adecuada organización, xestión e difusión da

dispositivos con sistema operativo Android que

información meteorolóxica e oceanográfica

permite aos usuarios consultar a predición

en Galicia, co fin de permitir e promover un

meteorolóxica e oceanográfica proporcionada

mellor aproveitamento da mesma en todos os

polos modelos de predición numérica executados

seus campos de utilidade. Unha información

por MeteoGalicia. A aplicación xa está dispoñible

útil para todo tipo de usuarios para os que a

gratuitamente no Android Market e pódese

meteoroloxía sexa un factor relevante.

descargar directamente en: MeteoSIX-mobile.apk

díxitos marzo 2012

11


Novas do centro de supercomputación de Galicia

CESGA actualiza as prestacións e a seguridade da súa rede

Ignacio López Cabido, Subdirector Técnico CESGA

O CESGA realizou recentemente unha profunda renovación da súa infraestrutura interna de comunicacións para afrontar novas necesidades, derivadas da grande cantidade de servizos existentes no centro. As actuacións cofinanciáronse con fondos FEDER. O CESGA dispón dunha gran cantidade de plataformas

actualización dos sistemas de seguridade na rede e o seu

que, á súa vez, permiten ofrecer gran variedade de

mantemento. Para poder facer fronte a estas necesidades, o

servizos, internamente e a institucións e centros

CESGA desenvolveu un proxecto financiado polo Fondo Europeo

usuarios. Entre estes servizos inclúense acceso a

de Desenvolvemento Rexional (FEDER), por medio da axuda de

supercomputadores, grid e cloud computing,

referencia CESG08-1R- 003 correspondente ao subprograma

almacenamento, servidores de mapas, aloxamento

de proxectos de equipamento científico-tecnolóxico, da

web, etc. (www.cesga.es/es/servicios)

Dirección Xeral de Investigación e Xestión do Plan Nacional de I+D+i do Ministerio de Ciencia e Innovación. O proxecto é

No CPD do CESGA hai na actualidade máis de 300

cofinanciado pola Xunta de Galicia, a través da DXIDI e polo

ordenadores de tipo servidor, que dispoñen de máis

CSIC. O CESGA, para optimizar o rendemento dos investimentos

de 4.000 procesadores. Cada vez é máis frecuente

e tras un exhaustivo estudo acerca das tecnoloxías existentes

que estes servidores dependan de datos ou servizos

no mercado, convocou dous concursos públicos.

proporcionados por outros servidores externos (situados tanto no CESGA como fora) para completar un servizo determinado. Todo iso motivou un aumento importante nas necesidades de ancho de banda destes servidores, e a necesidade de incrementar o nivel de dispoñibilidade e seguridade da rede, para accesos internos e externos en ambas direccións.

Melloras nas conexións O CESGA monitoriza e opera a Rede de Ciencia e Tecnoloxía de Galicia, RECETGA. Esta infraestrutura de comunicacións avanzadas, constituída por ligazóns de fibra escura propios e ligazóns de caudal de operadoras, permite a interconexión dos campus universitarios e centros de investigación galegos, integrándoos e permitíndolles o acceso aos servizos das redes de investigación nacionais e internacionais (RedIRIS, GEANT, Internet2, etc) e comerciais. Durante o ano 2011 RECETGA migrou a súa rede troncal para prover servizos a través de ligazóns de fibra escura, dispoñendo de puntos de presenza de moi alta capacidade en todos os grandes núcleos urbanos de Galicia, facilitando acceso aos servizos en igualdade de condicións ao resto de institucións de investigación europeas. Igualmente estase a proceder á renovación do equipamento de routing e conmutación para a mellora da dispoñibilidade dos centros conectados. A mellora no caudal de accesos de comunicacións leva unida a

12

díxitos marzo 2012

Figura : Esquema da nova rede interna do CESGA.

·


Novas do centro de supercomputación de Galicia

CONMUTACIÓN 10G

HARDWARE DE SEGURIDADE

Exped. 2/11, SUBMINISTRO DE CONMUTADORES

Exped 3/11, SUBMINISTRO HARDWARE DE SEGURIDADE

DE TECNOLOXÍA DEZ XIGABIT ETHERNET,

QUE ACTUE DE FIREWALL, IPS E TERMINADOR

adxudicado á empresa Telindus por un

TUNELES SSL, adxudicado á empresa Emetel Sistemas

importe de 131.728,11 euros máis IVE.

S.L. por un importe de 136.488,44 euros máis IVE.

O primeiro dos contratos serviu para dotar ao CESGA dun

O segundo dos contratos realizados, adxudicado á empresa

backbone redundado de tecnoloxía 10 gigabit Ethernet

Emetel, consiste na adquisición dunha configuración

que serve para interconectar os diferentes armarios

en alta dispoñibilidade dunha devasa/cortafuegos de

de servidores xa existentes no CESGA da capacidade

alta capacidade, que incorpora a funcionalidade de

10Gbps. En total adquiríronse 5 conmutadores Juniper

prevención de intrusións e de terminación de túneles

EX4500, con 40 portos de 10 G e capacidade avanzada

SSL, que sexa capaz de traballar cos anchos de banda de

de enrutamiento e 12 conmutadores Juniper EX4200,

10 Gbps previstos na nova rede. A solución adquirida

con 2 portos de 10G e 24 portos de 1G. Os equipos

correspóndese cunha configuración redundante

dispoñen da capacidade de chasis virtual, que permite

baseada en dúas devasas/cortafuegos Fortigate

a agrupación de varias unidades formando unha única

3040B do fabricante Fortinet.

entidade virtual, o que facilita enormemente a súa xestión. Con este equipamento se resolven unha serie

Os requisitos esixidos polo CESGA para a

de necesidades de conectividade:

prestación do servizo inclúen:

Construír un backbone de 10G ao que conectar a

o que favorece a protección contra ataques externos,

a interconexión entre os equipos que xa dispoñen

control de usuarios e xestión do ancho de banda para

de 10G, suceda á maior velocidade posible.

administrar comunicacións da comunidade investigadora,

Dotar de capacidade de conexión 1G/10G aos diferentes

universidades, centros tecnolóxicos e resto de entidades

nodos de acceso a RECETGA, distribuídos polas

ás que proporciona servizos e que así o requiran.

7 cidades galegas, dentro da renovación da rede

RECETGA da que informaremos nun número posterior. •

Firewall: controla o tráfico de rede desde e cara a Internet,

infraestrutura de 10G xa existente e de maneira que

unha ligazón limpa e realiza un primeiro nivel

Proporcionar capacidade de conexión a 1G aos postos de traballo do CESGA.

Sistema de Prevención de Intrusos (IPS): garante de prevención de posibles ataques.

Terminador de túneles SSL: ofrece acceso seguro a un conxunto de recursos CESGA en función do

Así mesmo, a dispoñibilidade da rede mellorarase

usuario, centro ou das necesidades particulares.

apreciablemente debido a que: Entre os beneficios que achega a solución •

Todos os equipos dispoñen de fontes de alimentación

implantada no CESGA atópanse:

redundante e son alimentados desde liñas diferentes. •

Todos os equipos críticos redundáronse, de modo que

Mellora da seguridade: tanto perimetral, administrando

unha avaría ou mesmo unha intervención programada,

a seguridade nos accesos de todos os centros,

non suporá perda do servizo. Cada servidor importante

empresas e institucións ao CESGA, incrementando

dispón de conexión de alta velocidade de rede

os niveis existentes até agora; como de contidos,

a polo menos dúas conmutadores 10G Ethernet,

posibilitando habilitar servizos de antivirus, anti-

polos que é capaz de conectarse ao exterior.

spam, control de aplicacións e filtrado de URL´s. •

Os equipos, instalados nos meses de novembro e

Mellora da xestión: coa posibilidade de despregar firewall virtuais administrados por cada centro

decembro, están xa perfectamente operativos.

conectado de forma autónoma ao propio CESGA. •

Mellora da accesibilidade aos servizos: desde Internet grazas á creación dun portal web seguro e desde as instalacións

Para poder facer fronte a estas necesidades, o CESGA desenvolveu un proxecto financiado polo Fondo Europeo de Desenvolvemento Rexional (FEDER), por medio da axuda de referencia CESG08-1R- 003 correspondente ao subprograma de proxectos de equipamento científico-tecnolóxico, da Dirección Xeral de Investigación e Xestión do Plan Nacional de I+D+i do Ministerio de Ciencia e Innovación. O proxecto é cofinanciado pola Xunta de Galicia, a través da DXIDI e polo CSIC.

do propio CESGA, grazas á posibilidade de xestionar puntos de acceso wifi (até 1024) coa mesma infraestrutura.

díxitos marzo 2012

13


Novas do centro de supercomputación de Galicia

Aulas de informática en cloud A plataforma Formiga Cloud ten por obxectivo a agregación dos recursos computacionais de diversas organizacións nunha infraestructura Cloud común accesible dende unha interfaz Web única. Esta interfaz facilitará aos administradores a xestión da Plataforma e aos profesores e alumnos a xestión dos seus propios recursos virtuais. Fernando Gómez Folgar, Dep. Electrónica e Computación. USC. Javier López Cacheiro, Técnico Superior de Sistemas. CESGA.

Na actualidade, diversos organismos

privadas, que buscan un novo enfoque

científicos, senón que posibilitará

públicos como universidades, institutos e

que lles permita diminuír os custos de

utilizar estes recursos nos procesos de

colexios, dispoñen de aulas de informática

administración e de operación das súas

ensino e aprendizaxe, permitindo aos

que acumulan unha gran potencia

respectivas infraestruturas, o que facilitou

administradores das infraestruturas

computacional. Só a Universidade de

un rápido desenvolvemento das mesmas.

simplificar a súa administración, xa que

Santiago de Compostela dispón de

Debido ao auxe destas tecnoloxías, é

poderán xestionar os seus recursos por

1.800 computadores nas súas aulas

posible proporcionar funcionalidades

medio da interfaz Web.

de informática. Con todo, a utilización

adicionais á antiga plataforma Formiga,

destes recursos queda restrinxida única

permitindo ofrecer a infraestrutura como

Desta maneira, os profesores dos cursos

e exclusivamente á impartición de cursos

un servizo que ten como referente o

que se impartan nas aulas de informática

durante períodos concretos do ano, polo

modelo “IaaS”.

poderán xestionar a distancia os recursos virtuais; por exemplo, poderán preparar

que o seu aproveitamento é relativamente baixo tendo en conta o seu uso potencial. Durante o proxecto Formiga, solicitado conxuntamente polo Centro de Supercomputación de Galicia (CESGA) e a Universidade de Santiago de Compostela

O primeiro prototipo do proxecto está dispoñible en: http://formigacloud.es

máquinas virtuais e crear persoais preconfiguradas a partir das mesmas, que posteriormente poderán ser postas a disposición dos alumnos para a realización de prácticas nunha contorna controlada. Todo iso sen que exista a necesidade de cambiar a configuración

(USC), desenvolveuse unha plataforma grid virtual que permitía a reutilización

Baixo un novo proxecto denominado

dos equipos físicos ou que estes se vexan

destes computadores en tarefas de cálculo

Formiga Cloud Cloud, que pretende estender as

comprometidos, reducindo así as tarefas

científico. Esta plataforma foi implantada

funcionalidades do prototipo desenvolvido

de administración. Ademáis, permitirá

nas aulas de informática de varias

no anterior proxecto Formiga, está a

que os alumnos, situados en aulas de

facultades da Universidade de Santiago

desenvolverse a nova plataforma Formiga

informática que contan con equipos

de Compostela e foi posta a disposición

Cloud coa finalidade de agrupar os

informáticos modestos, realicen as súas

dos investigadores para realizar, entre

recursos físicos de diferentes institucións

prácticas empregando de forma sinxela

outras, simulacións de nanodispositivos

ou organizacións baixo unha nova

nodos de computación máis potentes,

electrónicos, tratamentos de radioterapia,

infraestrutura común compartida,

que se atopan en lugares remotos, sen

cálculos de dinámica molecular, etc.

accesible desde unha interfaz Web.

a necesidade de cambiar fisicamente de localización. Deste xeito foméntase un

Hoxe en día, as tecnoloxías Cloud están a ser obxecto de interese tanto para as

A nova plataforma Formiga Cloud non

mellor uso e aproveitamento dos recursos

organizacións públicas como para as

só permitirá a realización de cálculos

computacionales dispoñibles.

14

díxitos marzo 2012


Novas do centro de supercomputación de Galicia

Arquitectura do Formiga Cloud Os compoñentes da Arquitectura da Plataforma Formiga Cloud son principalmente o Xestor CloudStack, o Planificador Formiga Cloud CloudStack Cloud, e o Portal grid DIRAC DIRAC. O xestor CloudStack é unha plataforma “Open-Source”de Cloud desenvolvida por Cloud.com que permite implementar calquera tipo de Cloud. Xestiona os recursos físicos da Plataforma de xeito elástico, incluíndo a creación, o desplegue e a configuración das novas zonas que se engadan á plataforma así como a instalación e xestión de Maquinas Virtuais (MVs) que se executarán na nova infraestructura común. O Planificador Formiga Cloud diseñouse para adaptarse de forma automática e transparente aos entornos heteroxeneos. Fai uso de técnicas de intelixencia artificial para xestionar o despregue de máquinas virtuais. DIRAC é un middleware grid que permite a xestión e o envío de traballos de computación a infraestructuras grid baseadas en gLite. ou mediante o emprego dos seus propios recursos. Proporciona unha solución grid completa para a a xestión dos traballos así como para o almacenamento dos datos e permite efectuar un uso confiable dos recursos disponibles. Na plataforma Formiga Cloud, este portal encargase de xestionar os traballos dos investigadores na infraestructura grid virtual. A súa integración en CloudStack fará posible a xestión baixo demanda de MVs configuradas como Worker Nodes (WN) de Grid. DIRAC ofrece varios servizos de interés como:

IU web

web

CloudStack

Planificador FormigaCloud

DISET

m no

API REST

alu

NC

FICHA TÉCNICA:

DIRAC

Aula N

Aula 1 NC

ig e st a d

or

r

ofeso pr

inv

r

ad

inistra

do

m

NC

Red pública

NC

NC

NC

Red privada

Figura : Diagrama da arquitectura do Proxecto Formiga Cloud.

Un Sistema de Xestión de Datos, que proporciona aos usuarios un servicio de almacenamento

FORMIGA CLOUD: Fomentando o reaproveitamento mediante integración e gridificación de aulas en CLOUD INVESTIGADOR PRINCIPAL: Lopez Cacheiro, Javier e García Loureiro, Antonio Jesús.

empregando o protocolo DISET, que o fai seguro no almacenamento de datos. Un Servizo de Monitorización, que recolle os informes de actividade de todos os servizos de DIRAC e os seus axentes, preseentandoos de multiples xeitos, como gráficos históricos ou informes agregados. Un Servizo Central de Monitorización de Traballos que recopila información acerca dos estados dos traballos e os garda nunha base de datos almacenando todos os estados, mentres o Accounting Service efectúa a contabilidade do uso de recursos a nivel de contas de ususario. A adhesión á Plataforma Formiga Cloud dos recursos computacionais pertencentes a distintas organizacións amosa dificultades derivadas do emprego de diferentes políticas de

Dirección Xeral de Investigación e Desenvolvemento da Xunta de Galicia PXIDI09TIC001CT 2 Decembro, 2009 31 Decembro, 2012

configuración e xestión da rede, como o uso de direccións IP privadas ou públicas.

PARTICIPANTES: 18

O primeiro prototipo do proxecto está dispoñible para que os usuarios interesados poidan

PRESUPOSTO: 110.000 euros

·

probalo tanto para a execución de máquinas virtuais como para a execución de traballos: http://formigacloud.es

díxitos marzo 2012

15


Profile for FUNDACIÓN CESGA

DÍXITOS MARZO 2012  

Publicación periódica de la Fundación CESGA

DÍXITOS MARZO 2012  

Publicación periódica de la Fundación CESGA

Advertisement