Page 1

TIMOUN AN AKSYON

Foto ak istwa pa timoun yo nan Okap Le 28 Juilet 2013


Mwen renmen bisiklèt sa a paske moun ka jwe avèk li. Ou ka ale pase tan ak zanmi w. Bisiklèt sa a se pou zanmi m Mic. Gendefwa li kite m prete bisiklèt la. Li gen anpil bisiklèt. Timoun Okay yo ka jwe avèk yo. - Benaldo, 12

Se you foto lakou Don Bosco. Li enpòtan pou mwen paske li reprezante tout kontantman timoun yo ki rete la. Mwen vle di mèsi pou tout sa nou fè pou mwen. - Edison, 12


Lè mwen vin pi gran, mwen ta renmen posede yon biznis ak yon bel machin pou mwen ale nan legliz ak pou mwen ale nan travay. Lè mwen gen bel bagay sa yo, mwen ta renmen mete lòt ti moun nan lekòl epi bay ti moun sa yo chak yon bagay pou fè. Mwen ta renmen ba yo yon biznis, tankou van’papadap’. Mwen ta renmen pou tout moun nan fanmi mwen ale nan legliz. - Watson, 12

Sa se Edison. Dèyè do li se “Caribe Tours” Ou ka ale la pouw pran yon bis pou Santo Domingo. Sou bò dwat la se Lakou Don Bosco. Edison te chita la e li te mandem poum pran foto ‘l. Mwen panse se pi bèl foto mwen. Mwen konn jwe foutbòl nan lakou sa. Mwen gen kèk mwa depim rete nan Lakou Don Bosco. Patrick ak yon fi nan Don Bosco te jwenn mwen nan lari e yo te mete mwen la e mwen jwenn yon kote poum dòmi. Mwen te santim kontan lè yo te jwenn mwen. - Steevenson, 11


Mwen te pran foto sa paske se mesye sa kap ede timoun kap viv nan lari. Si Don Bosco pat fè sa li te fè a, mwen pa tap la Jodi a, e kounye a se Pè Stra kap ede nou. Kounye a map viv nan Lakou Don Bosco. Se la map ka aprann yon metye. Se la nou dòmi e yo ban nou manje e yo bannou yon boul pou nou jwe. - Patrick, 12

Mwen te pran foto sa paske mwen wè kay sa te bèl anpil, e mwen kontan anpil pou foto sa. Sa nap fè a bon anpil paske kounye a nou ap gade ki foto ki pi bèl e sa ki pa bèl. Mwen vle di mèsi a nou menm paske se yon kado poum kapab pran foto de vi mwen. - Louissaint, 13


Mwen renmen foto sa paske se legliz mwen konn ale a. Yo fè sèvis la chak swa. Se la mwen priye tou. Mwen di nou mèsi paske nou montrem kijan poum itilize you kamera konsa mwen ka pran foto epi poum itil sosyete a. Mèsi paske nou kite kamera a nan men mwen pou tout jounen an e mwen di Don Bosco mèsi paske li pran swen nou ki nan lari a. - Rony, 12

Machann sa a ap vann sandal. Li t ap mache lavil la pou vann. Lè maten byen bonè lè yo leve, yo mache rele ‘sandal, sandal!’ epi toutmoun konnen sa y ap vann. Mwen vle vann menm bagay sa yo lè mwen grandi. Lè sa m ap ka achte manje pou ban tèt mwen fòs. - Fritznel, 13


Mwen ta renmen konnen kijan yo soude. Mwen ta renmen vin yon bon bòs soudi. Map itilize fè poum ka fè bèl pòt. Lè mwen gen 14 zan, mwen vle ale nan sant fondasyon an pou mwen aprann soude. Mwen ta renmen lè moun yo gen pòt ki kraze, pou yo rele ‘m e poum ka fè yon lòt pòt pou yo. - Rosemond, 12

Mwen te pran foto sa pou sim vin prezidan oubyen yon pastè map fè yon pak e map mete flè nan tout payi a. Moun ki konn ap fè bezwen atè, yo pap ka fè sa ankò. Mwen vle mete flè kote moun yo konn jete fatra. Tout moun kap viv nan vil la e ki pat fèt la, map fè yo tounen nan zòn pa yo pou yo ale plante e kiltive latè. Mwen pral plante pye bwa tout kote nan ri yo, konsa lè li fè cho moun ap ka pran yon ti frechè. - Stanley, 14


Mwen te pran foto sa paske men renmen ebenisri. Paske akòz de sa map ka fè mèb. Mwen vle fè sa jiskaskem pi gran. Map kapab fè chèz, tab. Nèg ki fè chèz sa yo travay di anpil. Mwen prè poum travay di menm jan avè ‘l. - Jean Lesly, 13

Sa se yon bon foto paske se mesye sa kap pwoteje nou lè nou nan lari a. Lèm fè yon yon bagay ki pa bon, li la pou li korije mwen e li ban mwen konsèy tou. Se li menm ki ap voye je sou tout ti gason yo. Mèsi paske ou bannou opòtinite poun pran foto.

- Wadechideley, 13


Mwen te pran foto sa paske mwen renmen soude. Si mwen vin yon bòs soudi, mwen pap janm kite ‘l. Yon jou mwen ta renmen vin pi gwo bòs soudi konsa tout moun ap vin jwenn mwen.

- Gewins, 12

Sa se devan La Kay. Lè mwen vini La Kay yo montre mwen bagay. Mwen aprann chan yo diferan ak bagay mwen pa t ‘konnen anvan. Mwen pat konnen ki jan pou eple non mwen. Kounye, mwen konnen ki jan yo eple non mwen. Mwen renmen vini nan La Kay. - Herve, 12


Rezon ki fèm pran foto sa se paske mwen te wè li bèl anpil. Pandan mwen tap mache, mwen te wè you moun e mwen te mande l sim ka pran you foto e li te dim wi. Mwen ale nan pak sa anpil paske li tou prè “Lakou Don Bosco”. Mwen renmen ale la paske mwen fè jwèt la. Mwen panse pak la bèl paske li gen anpil flè. - Edison, 12

Sa se legliz kote tout moun ale. Chak lè manman ‘m kitem avèk matant mwen, li Mennen ‘m nan legliz sa. Mwen nan koral legliz la. Mwen gen yon zanmim ki rele Tipapa, nou konn ale legliz ansann. Mwen renmen ale legliz poum ka tande lapriyè Bondye. Sa fèm santim bye. - Steevenson, 11


Mwen te pran foto sa a paske mwen renmen l anpil. Ayiti se yon bèl ti peyi. Menm lè goudougoudou a te rive, vil sa a pa te afekte. Mwen renmen ti peyi mwen an, pou wè Pòtoprens ta fè m kriye. Mwen te ka fè yon ti rap pou ti peyi mwen an menm jan ak chante a ki di, mwen amize m nan ti peyi mwen an. - Gewins, 12

Mwen renmen travay atis la sou kamyon sa a. Mwen renmen lè yo desine sou tap tap yo. Mwen renmen desine. Lè mwen grandi, se yon atis mwen ta renmen ye. Mwen ta renmen pentire tap tap yo. Mwen vle vin yon atis konsa mwen vle vin yon moun de byen. -Fritznel, 13


Mwen renmen machin sa a paske li ale vit. Lè mwen pi gran, mwen ta renmen achte youn tou men se pou m ale lekòl avan epi apre sa mwen ka jwenn yon travay pou achte machin sa a. - Benaldo, 12

Nou rete nan kay sa. Se la mwen manje ak dòmi. Lèm nan kay sa mwen santim byen paske mwen alèz e mwen ka aprann yon metye la. Si mwen pa tap viv nan Lakou Don Bosco mwen tap Port Margo. Mwen ta renmen viv tou de (2) kote sa yo, konsa mwen kapab wè grann mwen. Mwen pa wè li souvan. Tou de (2) kote sa yo bon pou mwen. - Patrick, 12


Mwen te wè Gerald ki tap eksplike kijan pouw vin enjenyè nan endistri. Mwen te pran foto li e mwen te kontan. Mwen te renmen fason lòt nèg la tap pale ak Gerald. Mwen te kontan poun te aprann you nouvo metye ki pral edem poum jwenn travay e poum ka fè lajan. - Rony, 12

Rezon ki fèm pran foto sa se paske se yon plas piblik kote ki gen anpil flè ak pye bwa. Mwen pase la chak jou paske li tou pre kote mwen rete. Mwen rete nan yon zòn ki rele Karenaj avèk tout lòt timoun yo ak yon pwofesè. Lè mwen nan pak sa map gade tout moun kap pase. - Jean Lesly, 13


Foto sa enpòtan paske se la nou jwenn pwason. Gen moun ki konn kenbe pwason nan lanmè a e mwen konn manje yo. Konn gen plizyè bato nan lanmè a. Mwen renmen lanmè paske li bèl anpil epi mwen ka naje. - Aniel, 12

Mwen ta renmen konnen kijan yo soude. Mwen ta renmen vin yon bon bòs soudi. Map itilize fè poum ka fè bèl pòt. Lè mwen gen 14 zan, mwen vle ale nan sant fondasyon an pou mwen aprann soude. Mwen ta renmen lè moun yo gen pòt ki kraze, pou yo rele ‘m e poum ka fè yon lòt pòt pou yo. - Rosemond, 12


Mwen te pran foto sa paske mwen renmen jwe baskètbòl ki se pi bon espò pou mwen, menm pi bon pase foutbòl. Sa se yon klib ke mwen te konn ale, kounye a yo mandem 50 goud e mwen pa genyen ‘l. Mwen tris paske mwen pap ka vin ladan ‘l ankò. -Salomon, 12

Sa mwen vle di de moun sa yo byen ke Ayiti pa peyi yo, se yo kap bannou sekirite. Sa fè kèm kontan lè map gade yo kap fete nenpòt lè yo pran yon vòlè. Mwen vle di yo mèsi. Lè gen goumen nan ri 18, yo kanpe sa. Yo bay sekirite nan ri 18 la pou si yo ta goumen ankò, yo mete yo nan kamyon yo epi yo rele polis ayisyen pou pran yo paske yo pa dakò moun goumen. -Gewins, 12


Mwen ta renmen aprann kondwi. -Rosemond, 12

Mwen te pran foto sa paske li bèl epi gen anpil machin ki estasyone la. Gen yon ponp gaz kote machin ka ale fè gaz. Pa dèyè a gen yon antèn digicel. Lari a pwòp anpil ane sa. Avan sa pat gen asfat epi te gen anpil tou nan lari a, sa koz machin fè aksidan. Kounye a lari a pwòp anpil te gen yon bèl kanaval ana pase. Li te bèl anpil. Mwen pat danse anpil paske manman ‘m te dim poum pa patisipe nan fèt kote ki gen foul moun. Men mwen te kontan anpil poum wè kanaval la, epi Prezidan an, ak T Vice e anpil lòt moun. - Watson, 12


Sa se Madam Mariette, nou tap fete anivèsè li. Si se pat li, mwen pa tap konn ekri. Avan mwen te vin nan sant lan, mwen pat konn ekri, menm non pam. -Salomon, 12

Mwen konnen kijan pou mwmen plante flè. Wap pran yon mamit, wap mete tè ladan ‘l. Epi wap mete yon branch flè nan tè a. Epi ou bali dlo. Apresa ou mete li nan lonbraj. Chak jou fòk ou wouze li maten ak aswè. Flè yo fè jaden bèl anpil. - Aniel, 12


Mwen konnen ke yo te sove nou, yo te goumen pou Ayiti. Mwen wè estati yo anpil kote. Gen moun kap fè mal. Yo te goumen pou nou te ka soti anba moun sa yo. Tout sa mwen ka di yo se mèsi paske yo te mouri pou nou te ka soti anba move moun. -Gewins, 12

Pwochen ane lekòl mwen, lè mwen gen 14 zan, mwen pral aprann kijan poum itilize machin sa nan Fondasyon an. Li pa fasil pouw aprann soudi. Kèk fwa li tèlman difisil gen kèk moun ki ale nan yon lòt, men mwen pral aprann li. -Salomon, 12


Mwen te wè solèy la sou fèy yo. Solèy la te cho. Lè mwen ale anba yon pye bwa, li fèm santim byen. - Rosemond, 12

Moun sa yo nan sant fondasyon an yap fè sign, men mwen pa konn poukisa. Mwen te pran foto sa paske mwen te wè yo tap fè desen epi yo tap ekri. Avan ou fè yon sign konsa ou dwe konn li ak ekri. Mwen vle konn li ak ekri epi poun ka konn fè desen tou. - Rony, 12


Sa se kote mwen mete rad mwen yon nan Lakou. Mwen mete bagay mwen wè ki bon la tou. Anlè tèt etajè a se pou mwen, mitan an se pou yon lòt nèg mwen pataje li avè ‘l, e anba a se pou nou mete tenis nou yo. Mwen gen sèlman de (2) jwèt, e sa se li mwen pi renmen. - Patrick, 12

Mwen te pran foto sa paske mwen panse plas ki nan mitan vil la bèl anpil. Li gen bèl flè. Mwen konn ale la kek fwa pou mwen jwe. Chak apremidi, mwen ale la. Se plas sa ki pi prem, e li bèl anpil, se sa ki fè mwen chwazi pase tan mwen la. Mwen konn ale la avèk zanmim yo ki nan Lakou.

- Wadechideley, 13


Sa yo se sòlda UN yo (minista). Edison kanpe dèyè do yo. Yo nan plas idmo. Mwen wè sòlda sa yo anpil. Lè yo nan lari a, yo banm manje. Yo mete m chita pandan yap achte manje pou mwen. Sa fèm santim byen lè yap achte manje pou mwen. Mwen pa pè yo. - Steevenson, 11

Sa se Lakou Don Bosco. La nou ka jwe jan nou vle. Yo voye je sou nou. Se la nou benyen. Nou manje, nou bwè. Nou dòmi. Si nou pat nan Lakou, nou tap dòmi nan lari a. Nou tap goumen e yo tap bat nou. Nou tap mache sal. Nou pa tap jwenn rad pou nou mete. Nou tap soufri e nou te ka mouri tou.Paske nou nan Lakou, mwen santim alèz kounye a. Mwen vle di Lakou Don Bosco mèsi paske li te pran nou nan lari a, li te bannou dlo, manje, yon kote pou nou dòmi, e yon boul pou nou jwe. Nou tankou yon fanmiy. - Rony, 12


De (2) fanm sa yo ap chèche lavi. Gen moun la ki vin fè lòt moun mechanste. Si mwen te prezidan mwen tap mete tout moun kap fè sa ki mal yo tankou machann sa nan prison. AVI PREZIDAN STANLEY! - Stanley, 14

Sa se Otèl Mont Joli. Yo te konstwi li sou yon mòn. Lè ou gen lajan e ou pap viv an Ayiti, ou ka ale nan otèl sa. Ou ka ale la pouw bwè byè epi amizew poukont ou. Mwen te ale la pou yon ti tan ane pase pou plezi. Mwen te oblije rete deyò. - Jean Lesly, 13


Mwen te pran foto sa paske nèg sa se li menm ki te bannou endepandans Ayiti. Si yo pat fè sa, nou pa tap la. Mwen renmen ke mwen kapab wè zanmim, estati a epi vil la. - Salomon, 12

Mwen te pran foto taksi sa paske avèk yon machin ou ka ale kote ou vle , epi fè biznis. Si ou gen yon moun ki malad ou ka pran yon taksi. Si yon moun vle vwayaje nan yon lòt zòn, ou ka pran youn. Mwen te pran yon taksi avèk manman ‘m yon sèl fwa. Mwen te malad e mwen te ale lopital avèk li. Lopital la te rele Justien. Taksi a enpòtan anpil pou mwen. - Benaldo, 12


Mwen te pran foto sa paske mwen te wè mesye sa ki se yon edikatè. Li abitye ban nou fòmasyon. Li te montre nou alfabè. Li tap pale nou de anivèsè Marie Anne e li te di nou dwe prè pou fèt la. Li rele Johnny. Li pa kontan lè nou fè dezòd. Lè nou ap goumen se li ki separe nou. Men kèk fwa se Gerald ki montre nou jwèt tankou chèz mizikal, kous nan sak epi kous avèk ze. Li gen anpil lanmou pou nou. Mwen kontan rankontre yo paske yo fèm rete an pè lè map fè dezòd. - Edison, 12

Louissaint te mande mwen poum pran foto li. Li te achte kola san an boutik la. Nou bwè kola sa anpil. Li tap manje yon bonbon sèl tou. Li te ban mwen nan bonbon an. Nou toujou pataje bonbon. Lè li gen yon bagay li pataje avèm, e lè mwen genyen tou mwen fè menm bagay la. Nou mache ansanm, nou achte rad, nou fè jwèt ansanm. Nou benyen, mete rad epi nou soti. - Fritznel, 13


Louissaint tap jwe baskèt e mwen te pran foto li pandan li choute boul la. Ti gason ki sou bò dwat la se Livenson. Yo te kontan poum te pran foto yo. Mwen renmen ni foutbòl ni baskèt paske mwen jwe yo ak ti gason yo nan Lakou Don Bosco. Mwen jwe nan maten lè mwen pa gen anyen map fè. - Herve, 12

Sa se yon jwèt. Li rele Roberto. Li gen yon ti boul andan li. Gen yon moun kap kanpe nan chak kote yo epi kap pouse boul la. Si boul la tonbe nan tou a, moun ki pouse ‘l la genyen. Mwen jwe jwèt sa souvan. Nenpòt jwè ki fè 10 gòl li genyen, epi moun ki pèdi a ap deyò. Yon lòt moun ap jwe nan plas li. - Benaldo, 12


Katedral la se yon legliz kote timoun konn kominyen. Li bèl anpil. Mwen konnen gen anpil moun ki poko wè katedral la se poutèt sa mwen te pran foto a poum ka montre yo ‘l. Pòv konn rete ozalantou legliz la, yo dòmi la. Gen yon plas piblik devan legliz la kote moun konn chita. Gen yon sen ki rele Notre Dame. Moun konn priye sen sa epi yo konn mande ‘l tout bagay. - Louissaint, 13

Mwen renmen nèg sa paske li gwonèg. Mwen renmen espò gwonèg. Kèk fwa mwen konn fè dip. Mwen renmen chèn ki nan kou li a tou. Yon jou mwen ta renmen vin tankou nèg sa. Mwen pral fè anpil espò epi map travay poum achte chèn nan leve chay pou moun. Mwen te eseye pran yon foto moun ki tap fè espò yo men yo pat vle se poutèt sa mwen te yon foto postè sa ki tou pre kote yo fè espò a. - Fritznel, 13


Se la moun kap fè espò yo ale. Mwen te pran foto sa paske mwen te wè gen moun ki renmen fè espò menm jan avèm. Chak lè mwen pase bò kote li mwen toujou gade yo. Mwen renmen lè moun nan te tou piti epi li vin gwonèg paske li fè espò. - Louissaint, 13

Rezon ki fè mwen te pran foto sa se paske gen yon mesye nan Lakou Don Bosco ki rele Lionel. Li se edikatè nou. Pandan li tap pale ak Edison mwen te pran foto a. Li montre nou kijan pou nou ekri, e kijan pou nou jwe. Nan Lakou, nou benyen, nou manje, epi nou gade tele. Apresa nou sòti epi nou tounen nan pita. Nou priye epi nou al dòmi. - Herve, 12


Sa mwen vle di de dam sa ke li renmen tout timoun yo ki nan Lakou Don Bosco. Mwen kontan pou tout sa li montre nou. Kèk fwa mwen fè dezòd li fèm rete an pè. Li pa janm bannou kou. Li konn montre nou kay li e nou konn al jwe avèk timoun li yo. Li konn ale wè manman ‘m e li konn pale avè li de sa nou ap fè nan Lakou. Si mwen fè move bagay li di manman ‘m sa poum pa fè sa ankò. - Edison, 12

Nan maten, tout ti gason yo t’ap jwe foutbòl sou teren nan vil la. Mwen te kon ale la anpil men nou te sispann ale paske mwen te frape. Mwen renmen jwemen lè mesye yo kòmanse jwe di mwen kite. -Herve, 12


Don Bosco te renmen timoun anpil. Li pa te renmen wè timoun yo nan mizè. Lè li wè timoun yo nan mizè li toujou pran yo. Se Don Bosco ki fè nou tout la jodiya. Mwen tris paske Don Bosco te mouri. - Aniel, 12

Mwen te pran foto sa paske se you estati ke pèsonn moun pa ka deplase. Mwen te santi se yon bon lide pou mwen te pran foto sa. Anba a dwat gen yon lekòl ke anpil timoun ale ladan ‘l, men mwen pa ale. Chak fwa map vini nan Lakay mwen pase bò kote estati sa. Se akòz de nonm sa ke nou gen endepandans pou Ayiti, e mwen fyè paskem se Ayisyen. - Louissaint, 13


Don Bosco te renmen timoun anpil. Li pa te renmen wè timoun yo nan mizè. Lè li wè timoun yo nan mizè li toujou pran yo. Se Don Bosco ki fè nou tout la jodiya. Mwen tris paske Don Bosco te mouri.

Mwen te pran foto sa paske se la moun vini priye ak ale nan legliz chak Dimanche. Mwen pa ale la paske li two lwen, men mwen renmen li paske li vreman bel.

- Aniel, 12

- Watson, 12


Madanm sa se limenm resevwa nou lè nou vini nan Lakay. Se li ki pran swen tout dosye nou yo. Mwen te pran foto sa poum te ka jwenn chans poum pale de li. Li se yon manman pou mwen. - Stanley, 14

Mwen te ale nan Lakou Don Bosco e zanmim nan te mandem poum pran foto ‘l, e mwen te pran ‘l. Se yon zanmi ki ap viv avèm. Mwen pa konnen li twò lontan. Mwen santim alèz lèm avè’l paske tout sa nap fè, nou fè ‘l ansanm. Nou sere lajan ansanm. Mwen kwè nan li paske li saj epi li gentiy. - Wadechideley, 13


Sa se zanmim Ricardo. Lap bwè yon kola. Nou toujou al manje ansanm e nou abite ansanm tou nan Lakou. Nou jwe foutbòl la e nou konn bokse ansanm. Li enpòtan pou mwen paske li pa janm fache avè ‘m. Chak dimanch li konn ale lakay mwen e nou manje ansanm. Li se pi bon zanmim. - Steevenson, 11

Sa se kouzin mwen, li gen 8 tan. Li rele Tatiana. Li ale lekòl. Mwen wè li yon lè konsa. Mwen renmen li anpil. -Salomon, 12


Merci Lakay Don Bosco

et aussi Hotel du Roi Christophe

Project istwa Cap Haitien Booklet  
Project istwa Cap Haitien Booklet  
Advertisement