Issuu on Google+

Aleksandra Przygódzka nauczyciel wychowania fizycznego Gimnazjum im. Jana Kochanowskiego w Zespole Szkół we Wrzosowej

SPORT TO RADOŚĆ I ZDROWIE PROGRAM WYCHOWANIA FIZYCZNEGO III ETAP EDUKACYJNY

Wrzosowa, czerwiec 2009


2

„Wychowanie fizyczne ułożone dla szczęścia człowieka powinno być takie, aby każdy mógł z niego korzystać” J. Śniadecki

WSTĘP Wychowanie fizyczne w życiu każdego człowieka pełni bardzo ważne funkcje: edukacyjną, rozwojową i zdrowotną. Wspiera rozwój fizyczny, psychiczny i społeczny oraz zdrowie uczniów, kształtuje obyczaj aktywności fizycznej i troski o zdrowie w okresie całego życia. Na każdym etapie edukacji wychowanie fizyczne powinno przyczyniać się do budowania pozytywnego obrazu własnej osoby, jako uczestnika aktywności fizycznej o charakterze rekreacyjnym, sportowym, turystycznym bądź tanecznym. Jestem nauczycielem dyplomowanym z 14-letnim stażem. Moje dotychczasowe doświadczenie zawodowe a także dogłębna analiza nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego skłoniły mnie do napisania programu własnego pn. „SPORT TO RADOŚĆ I ZDROWIE – Program Wychowania Fizycznego - III etap edukacyjny”. Program ten przeznaczony jest dla uczniów klas I – III gimnazjum i wychodzi naprzeciw ich oczekiwaniom i zainteresowaniom. W praktyce oznacza to, że nie uczniowie mają dostosować się do wymogów programu nauczania, ale zawarte w programie treści mają jak najlepiej służyć rozwojowi uczniów i ich potrzebom. Chciałabym, by mój uczeń brał na siebie pełną odpowiedzialność za stan zdrowia, poziom sprawności fizycznej i kształtowanie nawyków zdrowego stylu życia. Program oparty jest o założenia nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego, która wchodzi w życie z dniem 1 września 2009 roku. Dokument ten wprowadza kilka istotnych zmian w wychowaniu fizycznym na wszystkich etapach edukacji. Szczególnie ważne zmiany dotyczą zapisu treści nauczania w języku wymagań szczegółowych, czyli opisu zadań, z którymi każdy przeciętny uczeń powinien poradzić sobie na zakończenie kolejnego etapu edukacji, a także poszerzenia treści wychowania fizycznego o wymagania szczegółowe z edukacji zdrowotnej. Opracowany przeze mnie program zawiera cele i treści, które wzajemnie się wspierają i uzupełniają, uwzględnia bazę sportową i warunki szkoły, w której pracuję. Program podzieliłam na 7 części: I. Cele kształcenia – wymagania ogólne II. Założenia organizacyjne III. Treści nauczania – wymagania szczegółowe IV. Zadania szkoły V. Podział godzin na realizację podstawy programowej w systemie klasowo-lekcyjnym oraz na zajęciach fakultatywnych w cyklu trzyletnim VI. Kryteria oceniania i metody sprawdzania osiągnięć ucznia VII. Ewaluacja programu


3

I. Cele kształcenia – wymagania ogólne Celem kształcenia jest dbałość o sprawność fizyczną, prawidłowy rozwój, zdrowie fizyczne, psychiczne i społeczne oraz zrozumienie związku aktywności fizycznej ze zdrowiem, w szczególności: umiejętność oceny własnej sprawności fizycznej i przebiegu rozwoju fizycznego w okresie dojrzewania, gotowość do uczestnictwa w rekreacyjnych i sportowych formach aktywności fizycznej oraz ich organizacji, zrozumienie związku aktywności fizycznej ze zdrowiem, umiejętności osobiste i społeczne sprzyjające zdrowiu i bezpieczeństwu.

II. Założenia organizacyjne, cele zajęć Według założeń nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego wychowanie fizyczne w III etapie edukacji prowadzenie będzie dwutorowo, poprzez realizację: godzin zajęć obowiązkowych dla wszystkich uczniów prowadzonych w systemie klasowo-lekcyjnym, godzin zajęć obowiązkowych dla wszystkich uczniów prowadzonych w formie fakultetów, do wyboru przez ucznia. Celem obowiązkowych zajęć w systemie klasowo - lekcyjnym jest kształtowanie pozytywnego stosunku do własnego ciała oraz zakorzenienie w uczniu odpowiedzialności za kondycję fizyczną, która warunkuje realizację życiowych osiągnięć oraz umiejętność regeneracji sił poprzez aktywny wypoczynek. Lekcje te przyjmą charakter instruktażowy, wskazujący kierunek samokształcenia i samodoskonalenia w oparciu głównie o samokontrolę i samoocenę. Godziny te przeznaczę na nauczanie, jak dbać o własne zdrowie, sprawność fizyczną, jak się relaksować, a także jak programować i organizować sobie zajęcia ruchowe. Zajęcia te przeznaczone są na realizację wymagań zapisanych w podstawie programowej w następujących blokach tematycznych: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Diagnoza sprawności i aktywności fizycznej oraz rozwoju fizycznego Trening zdrowotny Sporty całego życia i wypoczynek Bezpieczna aktywność fizyczna i higiena osobista Sport Taniec Edukacja zdrowotna

Cenną nowością wdrażanej od roku szkolnego 2009/2010 podstawy programowej jest wyodrębnienie i zaakcentowanie edukacji zdrowotnej. Dobrze zrealizowany program wychowania fizycznego, spleciony z edukacją zdrowotną, może przyczynić się do lepszego stanu zdrowia w dzieciństwie i młodości, a w dalszych latach do poprawy, jakości życia, przedłużenia czasu jego trwania i zmniejszenia dolegliwości związanych ze starością. W mojej szkole zajęcia w ramach bloku „Edukacja zdrowotna” prowadzone będą w II semestrze w klasie drugiej w wymiarze 30 godzin, poza obowiązkowymi zajęciami w systemie klasowo – lekcyjnym, jako zajęcia dodatkowe (z puli godzin wynikających z


4 zapisów znowelizowanej ustawy - Karta Nauczyciela). Tematyka z tego zakresu realizowana będzie także w trakcie zajęć fakultatywnych. Celem edukacji zdrowotnej dzieci i młodzieży jest udzielanie im pomocy w:  poznawaniu siebie, śledzeniu przebiegu swojego rozwoju, identyfikowaniu problemów i rozwiązywaniu problemów zdrowotnych,  zrozumieniu, czym jest zdrowie, od czego zależy, dlaczego i jak należy o nie dbać,  rozwijaniu poczucia odpowiedzialności za zdrowie własne i innych ludzi,  wzmacnianiu poczucia własnej wartości i wiary w swoje możliwości,  rozwijaniu umiejętności osobistych i społecznych sprzyjających dobremu samopoczuciu i pozytywnej adaptacji do zadań i wyzwań codziennego życia,  przygotowaniu się do uczestnictwa w działaniach na rzecz zdrowia i tworzenia zdrowego środowiska w domu, szkole, miejscu pracy, społeczności lokalnej. Ważną rolę w wychowaniu fizycznym pełnić będą zajęcia fakultatywne. Ich celem jest: spełnienie oczekiwań uczniów wobec szkolnego wychowania fizycznego poprzez umożliwienie im udziału w preferowanych przez siebie formach zajęć rekreacyjnosportowych, opanowanie oraz doskonalenie techniki i taktyki wybranej dyscypliny sportowej, nauka i doskonalenie umiejętności samodzielnego organizowania zajęć ruchowych w grupie rówieśniczej i środowisku rodzinnym, stwarzanie sytuacji do ruchowego i emocjonalnego „wyżycia się”, przygotowanie do wyboru „ sportów całego życia”, kształtowanie poczucia odpowiedzialności za zdrowie i bezpieczeństwo własne oraz innych, kształtowanie prozdrowotnego stylu życia. Istotną kwestią jest to, że uczniowie będą mieli prawo wyboru fakultetu na cały rok szkolny, z możliwością powtarzania go w kolejnych latach lub zmianą na inny rodzaj. Będzie to uzależnione od warunków i bazy szkoły, a także od decyzji dyrektora i rodziców. Zajęcia fakultatywne prowadzone będą w grupach dla dziewcząt i chłopców lub w grupach koedukacyjnych, na terenie szkoły lub poza nią, w każdym tygodniu nauki, po jednej godzinie lekcyjnej. W roku szkolnym 2009/2010 w szkole, w której pracuję, ustalono wprowadzenie dwóch fakultetów: sportowego i tanecznego.

III. Treści nauczania - wymagania szczegółowe Treści zawarte w podstawie programowej kształcenia ogólnego poszerzam dodatkowo o wybrane przeze mnie dyscypliny sportowe oraz gry rekreacyjne. Poniżej przedstawiam wymagania szczegółowe w poszczególnych blokach tematycznych oraz wymagania szczegółowe z dyscyplin sportowych, takich jak: gimnastyka, lekkoatletyka, piłka siatkowa, piłka koszykowa, piłka nożna i piłka ręczna. W wymaganiach szczegółowych uwzględniam: postawy i motywacje ucznia, wiadomości i umiejętności oraz efekty dydaktyczne i procedury ich osiągnięcia.


5

1. Diagnoza sprawności i aktywności fizycznej oraz rozwoju fizycznego Uczeń: 1.1. wykonuje wybrany przez siebie zestaw prób do oceny wytrzymałości, siły i gibkości, 1.2. ocenia poziom własnej aktywności fizycznej, 1.3. wyjaśnia, jakie zmiany zachodzą w budowie ciała i sprawności fizycznej w okresie dojrzewania płciowego, 1.4. wymienia przyczyny i skutki otyłości oraz nieuzasadnionego odchudzania się i używania sterydów w celu zwiększenia masy mięśni.

2. Trening zdrowotny Uczeń: 2.1. omawia zmiany zachodzące w organizmie w czasie wysiłku fizycznego, 2.2. wskazuje korzyści z aktywności fizycznej w terenie, 2.3. omawia korzyści dla zdrowia z podejmowania różnych form aktywności fizycznej w kolejnych okresach życia człowieka, 2.4. przeprowadza rozgrzewkę, 2.5. opracowuje i demonstruje zestaw ćwiczeń kształtujących wybrane zdolności motoryczne, w tym wzmacniające mięśnie brzucha, grzbietu oraz kończyn górnych i dolnych, rozwijające gibkość, zwiększające wytrzymałość, a także ułatwiające utrzymywanie prawidłowej postawy ciała, 2.6. opracowuje rozkład dnia, uwzględniając proporcje między pracą a wypoczynkiem, wysiłkiem umysłowym a fizycznym, 2.7. planuje i wykonuje prosty układ gimnastyczny, 2.8. wybiera i planuje trasę crossu. 3. Sporty całego życia i wypoczynek Uczeń: 3.1. stosuje w grze: odbicia piłki oburącz sposobem dolnym, zagrywkę, forhend i bekhend, zwody, 3.2. ustawia się prawidłowo na boisku w ataku i w obronie, 3.3. wymienia miejsca, obiekty i urządzenia w najbliższej okolicy, które można wykorzystać do aktywności fizycznej. 4. Bezpieczna aktywność fizyczna i higiena osobista Uczeń: 4.1. wymienia najczęstsze przyczyny oraz okoliczności wypadków i urazów w czasie zajęć ruchowych, omawia sposoby zapobiegania im, 4.2. wskazuje zagrożenia związane z uprawianiem niektórych dyscyplin sportowych, 4.3. demonstruje ergonomiczne podnoszenie i przenoszenie przedmiotów o różnej wielkości i różnym ciężarze, 4.4. wyjaśnia wymogi higieny wynikające ze zmian zachodzących w organizmie w okresie dojrzewania.


6 5. Sport Uczeń: 5.1. planuje szkolne rozgrywki sportowe według systemu pucharowego i „każdy z każdym”, 5.2. pełni rolę organizatora, zawodnika, sędziego i kibica w ramach szkolnych zawodów sportowych, 5.3. wyjaśnia, co symbolizują flaga i znicz olimpijski, 5.4. stosuje zasady „ czystej gry ”: niewykorzystywanie przewagi losowej, umiejętność właściwego zachowania się w sytuacjach zwycięstwa i porażki.

6. Taniec Uczeń: opracowuje i wykonuje indywidualnie, w parze lub zespole dowolny układ tańca.

7. Edukacja zdrowotna Uczeń: 7.1. wyjaśnia, czym jest zdrowie, wymienia czynniki, które wpływają pozytywnie lub negatywnie na zdrowie i samopoczucie, oraz wskazuje te, na które może mieć wpływ, 7.2. wymienia zachowania sprzyjające i zagrażające zdrowiu oraz wyjaśnia, na czym polega i od czego zależy dokonywanie wyborów korzystnych dla zdrowia, 7.3. identyfikuje swoje mocne strony, planuje sposoby ich rozwoju oraz ma świadomość słabych stron, nad którymi należy pracować, 7.4. omawia konstruktywne sposoby radzenia sobie z negatywnymi emocjami, 7.5. omawia sposoby redukowania nadmiernego stresu i radzenia sobie z nim w sposób konstruktywny, 7.6. omawia znaczenie dla zdrowia dobrych relacji z innymi ludźmi, w tym z rodzicami oraz rówieśnikami tej samej i odmiennej płci, 7.7. wyjaśnia, w jaki sposób może dawać i otrzymywać różnego rodzaju wsparcie społeczne, 7.8. wyjaśnia, co oznacza zachowanie asertywne i podaje jego przykłady, 7.9. omawia szkody zdrowotne i społeczne związane z paleniem tytoniu, nadużywaniem alkoholu i używaniem innych substancji psychoaktywnych, wyjaśnia, dlaczego i w jaki sposób należy opierać się presji oraz namowom do używania substancji psychoaktywnych i innych zachowań ryzykownych.

GIMNASTYKA Postawy i motywacje – uczeń: 1. docenia znaczenie ćwiczeń gimnastycznych w utrzymaniu prawidłowej postawy oraz w korekcji wad postawy ciała, 2. dba o prawidłową postawę ciała podczas ćwiczeń oraz pracy i wypoczynku, 3. przestrzega zasad bezpieczeństwa podczas ćwiczeń i egzekwuje zasady pomocy i ochrony.


7 Wiadomości – uczeń wie, zna: 1. prawidłową terminologię gimnastyczną, 2. technikę prawidłowego i bezpiecznego wykonywania ćwiczeń gimnastycznych oraz zasady pomocy i ochrony oraz samoochrony, 3. przyczyny powstawania wad postawy oraz sposoby przeciwdziałania. Umiejętności – uczeń potrafi: 1. wykonać rozgrzewkę - prawidłowo zastosować ćwiczenia kręgosłupa, 2. opracować i wykonać krótki układ gimnastyczny, 3. wykonać ćwiczenia zwinnościowo – akrobatyczne, 4. wykonać skoki gimnastyczne, 5. wykonać proste ćwiczenia gibkościowe i równoważne; 6. wykonać proste ćwiczenia na przyrządach: drabince, ławeczce. Efekty dydaktyczne i procedury ich osiągania – uczeń potrafi: 1. przygotować i wykonać zestaw podstawowych ćwiczeń kształtujących, 2. wykonać przewrót w przód z przysiadu i z naskoku oraz przewrót w tył do rozkroku, 3. wykonać stanie na głowie oraz stanie na rękach (z pomocą), 4. wykonać przewroty oraz przeskoki w gimnastycznym torze przeszkód, 5. przygotować i wykonać ćwiczenia korekcyjno – kompensacyjne, oddechowe i relaksacyjne.

LEKKOATLETYKA Postawy i motywacje – uczeń: 1. docenia rolę lekkoatletyki i zajęć terenowych, jako doskonałego środka doskonalenia sprawności kondycyjnej i koordynacyjnej oraz kształtowania postaw prozdrowotnych, 2. docenia zdrowotne wartości zajęć na wolnym powietrzu i obcowania z przyrodą, 3. wykazuje dbałość o stan sprzętu, urządzeń i obiektów, a także o poszanowanie środowiska naturalnego. Wiadomości – uczeń wie, zna: 1. jak dozować wysiłek i wykorzystywać urządzenia lekkoatletyczne oraz warunki terenowe, 2. jaki wywierają wpływ na organizm ćwiczenia na wolnym powietrzu, a zwłaszcza w otoczeniu przyrody, 3. zna podstawowe przepisy sędziowania w lekkiej atletyce oraz zasady bezpieczeństwa na zajęciach i zawodach lekkoatletycznych, 4. wie, jak posługiwać się urządzeniami pomiarowymi – stoper, taśma i jak interpretować osiągane rezultaty, 5. zna osiągnięcia czołowych polskich lekkoatletów. Umiejętności – uczeń potrafi: 1. opracować i zrealizować „trening” kondycyjny na bieżni i w terenie, 2. wykonać starty z różnych pozycji wyjściowych, 3. biegać szybko na krótkich dystansach i umiejętnie rozkładać siły na dłuższych dystansach, 4. wykonać zmianę pałeczki w biegu sztafetowym, 5. wykonać poprawnie technicznie skok w dal i skok wzwyż,


8 6. wykonać poprawnie rzut przyborem na odległość, 7. wybrać i pokonać trasę crossu. Efekty dydaktyczne i procedury ich osiągania – uczeń potrafi: 1. wykazać się sprawnością wykonywania programowych konkurencji lekkoatletycznych”, 2. przygotować sobie „trening” wytrzymałościowy, 3. wykazać się znajomością przepisów i zasad organizacji prostych, szkolnych zawodów lekkoatletycznych

GRY ZESPOŁOWE Postawy i motywacje – uczeń: 1. docenia rolę zespołowych gier sportowych i rekreacyjnych w kształtowaniu koordynacji ruchowo- wzrokowej oraz zdolności kondycyjnych, 2. docenia zdrowotne aspekty zajęć w grupie, zna zasady udzielania pierwszej pomocy, 3. potrafi zadbać o higienę po treningu oraz przestrzega zasad fair play, 4. potrafi wyrobić w sobie poczucie odpowiedzialności za sukcesy i niepowodzenia w zespole. PIŁKA SIATKOWA Wiadomości – uczeń wie, zna: 1. przepisy sędziowania w piłce siatkowej oraz zna sygnalizację sędziowską, 2. przebieg rozgrywek w lidze, 3. historię polskiej siatkówki, jej sukcesy oraz potrafi wymienić kilku reprezentantów Polski, 4. zasady przeprowadzania zawodów na szczeblu szkolnym i międzyszkolnym, 5. zasady udzielania pierwszej pomocy w razie kontuzji. Umiejętności – uczeń umie: 1. poruszać się po boisku krokiem odstawno – dostawnym, biegowym, skrzyżnym, 2. przyjąć na boisku odpowiednią postawę siatkarską: niską, średnią i wysoką, 3. prawidłowo odbić piłkę sposobem oburącz górnym i dolnym, 4. wykonać zagrywkę sposobem dolnym i tenisowym w określone miejsce na boisku, 5. odebrać zagrywkę oraz atakować piłkę, 6. ustawić się prawidłowo na boisku w obronie, 7. wystawiać piłkę przodem i tyłem, 8. wykonać blok pojedynczy i podwójny, 9. asekurować własnego atakującego i blokującego. Efekty dydaktyczne i procedury ich osiągania – uczeń potrafi: 1. przeprowadzić rozgrzewkę do gry w piłkę siatkową, 2. zorganizować rozgrywki międzyklasowe, 3. sędziować mecz w piłkę siatkową, 4. zastosować elementy techniczne w grze właściwej, 5. wykorzystać poznane umiejętności siatkarskie w czasie aktywnego wypoczynku.


9 PIŁKA RĘCZNA Wiadomości – uczeń wie, zna: 1. przepisy sędziowania w piłce ręcznej oraz sygnalizację sędziowską, 2. potrafi wymienić kilku reprezentantów kraju w piłce ręcznej; 3. zna zasady wypełniania protokołu zawodów, 4. zna zasady przeprowadzania rozgrywek na szczeblu szkolnym. Umiejętności – uczeń potrafi: 1. poruszać się po boisku z piłką i bez piłki, 2. zastosować w grze podania, chwyty, kozłowanie i rzuty na bramkę, 3. prowadzić piłkę w dwójkach lub trójkach zakończoną rzutem, 4. oddać rzut do bramki z biegu w wyskoku, po przeskoku, z biodra i znad bloku, 5. zastosować różne rodzaje obrony (indywidualną i strefową), 6. wykonać atak szybki, 7. wykonać zwód pojedynczy i podwójny, 8. współpracować z „kołem” i bramkarzem. Efekty dydaktyczne i procedury ich osiągania – uczeń potrafi: 1. przeprowadzić rozgrzewkę do gry w piłkę ręczną, 2. współorganizować zawody szkolne z wykorzystaniem przepisów i sygnalizacji sędziowskiej, 3. zastosować podstawowe elementy techniczne w grze, 4. wykorzystać zdobyte umiejętności w różnych dziedzinach aktywności ruchowej. PIŁKA KOSZYKOWA Wiadomości – uczeń wie, zna: 1. przepisy sędziowania gry oraz sygnalizację sędziowską, 2. zasady „streetball’a”, 3. zasady gry w polskiej lidze i kilku sławnych, polskich oraz zagranicznych koszykarzy, 4. jaką szkodliwość niesie za sobą doping w sporcie. Umiejętności – uczeń umie: 1. poruszać się po boisku z piłką lub bez piłki, 2. zastosować prawidłowo w grze podania i chwyty w parach, trójkach itd., 3. kozłować płynnie prawą i lewą ręką, 4. wykonać rzut z dwutaktu z prawej i lewej strony kosza, 5. zastosować w grze elementy obrony „każdy swego”, 6. zastosować elementy ataku szybkiego i pozycyjnego. Efekty dydaktyczne i procedury ich osiągania – uczeń potrafi: 1. przeprowadzić rozgrzewkę specjalistyczną do gry w koszykówkę, 2. wykorzystywać elementy techniczne i taktyczne w grze właściwej, 3. zorganizować zawody na szczeblu szkolnym i gminnym, 4. wykorzystać umiejętności koszykarskie do zorganizowania sobie i innym aktywnego spędzenia czasu wolnego.


10 PIŁKA NOŻNA Wiadomości – uczeń wie, zna: 1. przepisy gry oraz sygnalizację sędziowską w piłce nożnej, 2. zasady organizacji gry w lidze polskiej oraz potrafi wymienić najlepszych polskich piłkarzy, 3. różnice między piłką nożną a piłką nożną halową, 4. jak organizować zawody klasowe i międzyklasowe z zastosowaniem przepisów piłki nożnej, 5. zasady fair play w sporcie i zasady kulturalnego kibicowania. Umiejętności – uczeń umie: 1. przyjąć, podać i prowadzić piłkę, 2. wykonać zwody, drybling, żonglerkę, 3. prowadzić piłkę w dwójkach i trójkach, 4. wykonać strzały do bramki z różnych pozycji, 5. grać w ataku i w obronie we fragmentach gry. Efekty dydaktyczne i procedury ich osiągania – uczeń potrafi: 1. przeprowadzić rozgrzewkę przed grą w piłkę nożną, 2. sędziować zawody oraz wypełniać protokół z ich przebiegu, 3. zorganizować przy współudziale nauczyciela zawody szkolne, 4. zastosować umiejętności z zakresu piłki nożnej do organizacji zajęć ruchowych w czasie wolnym.

GRY REKREACYJNE Wiadomości – uczeń wie, zna: 1. przepisy i zasady gier sportowych i rekreacyjnych ( badminton, ringo, unihokej, kwadrant, tenis stołowy, tenis ziemny), 2. dostrzega różnice między ich zasadami, 3. wie, jakie zastosować przybory i przyrządy sportowe niezbędne do przeprowadzenia gier. Umiejętności – uczeń umie: 1. wykonać podstawowe czynności (podania, chwyty, podbijanie, przyjęcia, uderzenia, odbicia, itp.) charakterystyczne dla danej gry. Efekty dydaktyczne i procedury ich osiągania – uczeń potrafi: 1. wykonać rozgrzewkę do określonej gry rekreacyjnej, 2. zorganizować rozgrywki w różnych warunkach ( boisko, plaża, sala sportowa, korytarz, korty tenisowe, polana ) i w różnych grupach wiekowych, 3. wykorzystać w czasie wolnym poznane gry rekreacyjne z rówieśnikami, rodzeństwem i rodzicami.


11

IV. Zadania szkoły Warunki realizacji określonych w podstawie programowej wymagań szczegółowych należy traktować jako wskaźniki rozwoju dyspozycji osobowych niezbędnych do: uczestniczenia w kulturze fizycznej w okresie nauki szkolnej a także po jej zakończeniu, inicjowania i współorganizowania aktywności fizycznej, dokonywania wyboru form aktywności fizycznej przez całe życie, kształtowania prozdrowotnego stylu życia oraz dbałości o zdrowie. Uwzględniając wymagania określone w przepisach oświatowych szkoła rozwija własną ofertę programową w odniesieniu do zajęć wychowania fizycznego, w tym zajęć pozalekcyjnych i pozaszkolnych. Zapewnia urządzenia i sprzęt sportowy niezbędny do zdobycia przez uczniów umiejętności i wiadomości, a także rozwinięcia ich sprawności. W realizacji zajęć nauczyciel wychowania fizycznego powinien odwoływać się do wiedzy dotyczącej biologii człowieka, zapobiegania chorobom oraz do umiejętności psychospołecznych, zdobytych przez ucznia na takich przedmiotach jak: biologia, wiedza o społeczeństwie oraz wychowanie do życia w rodzinie, a także w przyszłości na zajęciach z zakresu edukacji dla społeczeństwa oraz przedsiębiorczości. Szkoła, w której będę realizowała swój program wychowania fizycznego, posiada salę gimnastyczną - w wystarczającym stopniu wyposażoną w urządzenia i przybory sportowe oraz salę do gimnastyki korekcyjnej, która dostosowana jest także do prowadzenia zajęć tanecznych. Zajęcia na świeżym powietrzu odbywają się na istniejącym boisku, które w najbliższym czasie przeznaczone jest do remontu.

V. Podział godzin na realizację podstawy programowej w III etapie edukacyjnym W Gimnazjum im. Jana Kochanowskiego w Zespole Szkół we Wrzosowej „Szkolny planu nauczania na lata 2009 – 2012” przewiduje na realizację przedmiotu wychowanie 408 godzin w cyklu trzyletnim: - klasa I – 140 godzin (w tym 105 godz. zajęć w systemie klasowo - lekcyjnym 35 godz. zajęć fakultatywnych) - klasa II – 132 godzin (w tym 99 godz. zajęć w systemie klasowo - lekcyjnym 33 godz. zajęć fakultatywnych) - klasa III –136 godzin (w tym 102 godz. zajęć w systemie klasowo - lekcyjnym 34 godz. zajęć fakultatywnych)


12

Poniższe tabele przedstawiają podział godzin na realizację podstawy programowej na zajęciach obowiązkowych w systemie klasowo - lekcyjnym oraz na fakultetach:

bloki tematyczne

dyscypliny sportowe klasa Lekkoatletyka i I Atletyka II terenowa III Gimnastyka I II III Piłka I koszykowa II III Piłka nożna I II III Piłka siatkowa I II III Piłka ręczna I II III Ćwiczenia I muzyczno – II ruchowe III Zajęcia I ogólnorozwojo II we III Gry I rekreacyjne II III I-III Łączna liczba godzin

Diagnoza sprawności i aktywności fizycznej

Sporty Trening całego życia zdrowotny i wypoczynek

Bezpieczna aktywność fizyczna i higiena osobista

2 2 2 2 2 2

7 10 9 5 4 4

3 2 2 1 1 1 12 11 12 10 9 11 13 11 12 9 8 8

2 1 1 1 1 1 1 1 1 1

Sport

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 1 2 1

1 1 1

1

9 9 8

17

26

1 7 5 6

30

5 5 4

53

9 7 5 148

1 1 1 2 1 1 1 29

Łączna Taniec liczba godzin

12 14 13 9 8 9 14 13 14 12 11 13 15 13 15 10 11 10 10 10 10 13 11 12 10 8 6

306


13

Fakultet

Sportowy

Taneczny

Edukacja Zdrowotna

Klasa I II III I II III II (drugi semestr)

Liczba godzin 35 33 34 35 33 34 30

Liczba godzin ogółem 102

102

30

VI. Kryteria oceniania i metody sprawdzania osiągnięć ucznia Ocenianie z wychowania fizycznego określa: obszary oceniania, przedmiot oceny w każdym obszarze (co będzie oceniane), szczegółowe kryteria oceny w każdym obszarze, w tym skalę ocen (jak i kiedy będzie to oceniane), sposób przejścia od ocen bieżących do oceny śródrocznej i rocznej.

W moim systemie oceniania przyjmuję następujące założenia i zasady: 1. Przy ustalaniu oceny osiągnięć edukacyjnych w zakresie wychowania fizycznego będę brała pod uwagę przede wszystkim wysiłek wkładany przez ucznia w pracę na lekcji. 2. Ocena z wychowania fizycznego na pierwszy semestr i na koniec roku szkolnego jest składową ocen: z zajęć w systemie klasowo – lekcyjnym i z zajęć fakultatywnych, wyliczaną na podstawie średniej arytmetycznej, wyrażona pełną oceną w skali sześciostopniowej. 3. W przypadku braku możliwości ustalenia oceny na w/w zasadach (np. ocena systemie zajęć w systemie klasowo-lekcyjnym: 5 , z fakultetu: 4 , średnia arytmetyczna ocen wynosi: 4,5) ostateczną decyzję o ocenie śródrocznej i rocznej podejmuje nauczyciel wychowania fizycznego podnosząc ją lub obniżając o 0,5, mając na uwadze całokształt pracy ucznia, jego zaangażowanie i wysiłek. 4. Oceny cząstkowe z zajęć obowiązkowych w systemie klasowo - lekcyjny oraz z obowiązkowych zajęć fakultatywnych będą obliczane również na podstawie średniej arytmetycznej, w sposób opisany wyżej. 5. Przy ustalaniu oceny rocznej w klasie drugiej uwzględniona będzie ocena z zajęć z zakresu edukacji zdrowotnej.


14 6. Uczeń otrzymuje dodatkową ocenę: bardzo dobrą lub celującą, za udział w zawodach międzyklasowych oraz reprezentowanie szkoły w zawodach międzyszkolnych. Ocena ta może wpłynąć na podniesienie oceny semestralnej bądź rocznej o jeden stopień. 7. Uczeń, który dodatkowo uprawia sport (np. w klubie sportowym) może również ubiegać się o podwyższenie oceny semestralnej lub rocznej o jeden stopień , po przedłożeniu stosownego zaświadczenia od instruktora lub trenera. 8. Rodzice lub prawni opiekunowie ucznia, który ze względu na stan zdrowia nie może uczestniczyć w zajęciach wychowania fizycznego (niedyspozycja dłuższa niż miesiąc) są zobowiązani do przedstawienia zwolnienia lekarskiego (w ciągu 3 dni od daty wystawienia zwolnienia) i ubiegania się o zwolnienie z w/w zajęć na czas problemów zdrowotnych u dyrektora szkoły. W przypadku dłuższego zwolnienia rodzice występują z pisemną prośbą do dyrektora o ewentualne zwolnienie dziecka z zajęć wychowania fizycznego na czas określony lub na cały rok szkolny i załączają stosowne zaświadczenie lekarskie. 9. Jeżeli uczeń jest zwolniony na podstawie decyzji dyrektora szkoły z zajęć w systemie klasowo-lekcyjnym i z zajęć fakultatywnych nie otrzymuje oceny z wychowania fizycznego, a na koniec semestru i roku szkolnego wpisuje się w odpowiednie dokumenty szkolne wyraz „zwolniony”. 10. Uczeń, który nie może uczestniczyć w lekcji i wykonywać czynności ruchowych z powodu niedyspozycji lub złego samopoczucia, powinien posiadać zwolnienie od rodziców. 11. Uczeń, który zbyt często przedstawia zwolnienia od rodziców z udziału w lekcjach wychowania fizycznego, nie może ubiegać się o ocenę śródroczną i roczną wyższą niż ocena dobra. 12. Uczeń zobowiązany jest do bezwzględnego przestrzegania zasad BHP na lekcjach wychowania fizycznego i zajęciach fakultatywnych, przestrzegania regulaminu sali gimnastycznej i boiska sportowego oraz do zgłaszania złego samopoczucia i ewentualnych problemów zdrowotnych i kontuzji. Wybierając obszary oceniania kierowałam się funkcją motywującą i aktywizującą ucznia. W celu zapewnienia obiektywności oceny, określiłam 6 obszarów podlegających ocenianiu w systemie klasowo – lekcyjnym: I. Frekwencja - analiza obecności uczniów na zajęciach wychowania fizycznego, na podstawie dziennika lekcyjnego (pod koniec każdego semestru), II. Aktywność – obserwacja zaangażowania uczniów, premiowana plusami i minusami, które są sumowane i przeliczane na ocenę pod koniec każdego semestru, III. Postęp sprawności fizycznej mierzony Indeksem Sprawności Fizycznej Krzysztofa Zuchory (lub innym, zaproponowanym przez uczniów) przeliczany na punkty i poziomy (oceniany jest postęp lub regres sprawności motorycznej), IV. Poziom opanowania umiejętności ruchowych - poziom osiągnięć, czyli zaliczanie wybranych elementów dyscyplin sportowych w określonych terminach,


15 V. Poziom wiedzy – posiadana wiedza uczniów premiowana plusami i minusami które są sumowane i przeliczane na ocenę pod koniec każdego semestru, VI. Przygotowanie do zajęć (na podstawie obserwacji, notatek w dokumentacji nauczyciela), ocena pod koniec I i II semestru)

I. Frekwencja - systematyczność udziału w zajęciach, czyli wdrażanie do systematycznego podejmowania aktywności ruchowej zarówno w aspekcie wychowawczym, jak i zdrowotnym. Uczeń otrzymuje ocenę: celującą, gdy uczestniczył we wszystkich zajęciach lub ma jedną nieobecność usprawiedliwioną, bardzo dobrą, gdy nie uczestniczył w zajęciach maksymalnie 2, 3 razy (nieobecności usprawiedliwione), dobrą, gdy opuścił zajęcia 4, 5 razy (nieobecności usprawiedliwione), dostateczną, gdy nie uczestniczył w 6 lub 7 zajęciach (większość nieobecności usprawiedliwionych), dopuszczającą, gdy nie uczestniczył w 8 bądź 9 zajęciach (większość nieobecności nieusprawiedliwionych), niedostateczną, gdy nie uczestniczył w 10 lub więcej zajęciach (prawie wszystkie nieobecności nieusprawiedliwione). Dodatkowe uwagi: 1. Usprawiedliwiona nieobecność w szkole nie wpływa na obniżenie oceny. 2. Trzy spóźnienia traktowane są jako jedna nieobecność. 3. Nieobecność nie jest liczona, jeżeli uczeń uczestniczył w innych zajęciach organizowanych przez szkołę oraz w przypadkach losowych (np. zwolnienie lekarskie), II. Aktywność na zajęciach, czyli wdrażanie do podejmowania maksymalnego wysiłku, zaangażowania, współdziałanie w zespole, inicjatywy i samodzielność w planowaniu i organizowaniu własnego procesu uczenia się, organizowanie i współorganizowanie zawodów turniejów klasowych, międzyklasowych i międzyszkolnych, prowadzenie rozgrzewki (bycie zawodnikiem, sędzią, protokolantem, sprawozdawcą, kronikarzem, kibicem itp.). Uczeń otrzymuje ocenę: celującą, gdy posiada same plusy, bardzo dobrą, gdy posiada dużą liczbę plusów, jedynie z jednym minusem, dobrą, gdy posiada przewagę plusów nad minusami, plusy i minusy równoważą się lub posiada „czyste konto”, dostateczną, gdy minusy przeważają nad plusami, dopuszczającą, gdy posiada kilka minusów bez plusów, niedostateczną, gdy posiada dużą liczbę minusów bez plusów


16

Dodatkowe uwagi: 1. Duża czy mała liczbę plusów bądź minusów rozpatrywana jest w odniesieniu do danej grupy ćwiczebnej. 2. Plusy i minusy zdobywają uczniowie przez cały semestr. III. Postęp sprawności fizycznej - wdrażanie do samokontroli, samooceny i samodoskonalenia sprawności fizycznej, czyli kształtowanie nawyku dbałości o zdrowie i kondycję fizyczną (interpretowanie wyników testów, motywowanie do podnoszenia rezultatów poszczególnych prób, na miarę swoich możliwości). Uczeń otrzymuje ocenę: celującą, gdy poprawił wyniki we wszystkich wybranych przez siebie próbach, bardzo dobrą, gdy poprawił wyniki z większości prób bez obniżenia wyników żadnej próby, dobrą, gdy uzyskał wyniki na tym samym poziomie lub poprawił jedne, a pogorszył drugie, dostateczną, gdy obniżył wyniki z większości prób bez poprawy wyników żadnej próby, dopuszczającą, gdy obniżył wyniki we wszystkich wybranych przez siebie próbach, niedostateczną, gdy odmówił wykonania wybranych prób Indeksu Sprawności Fizycznej Dodatkowe uwagi: 1. Poziom i postęp w rozwoju właściwości kondycyjnych i koordynacyjnych będzie sprawdzany za pomocą Indeksu Sprawności Fizycznej Krzysztofa Zuchory, który składa się z sześciu prób i mierzy następujące cechy motoryczne: szybkość, skoczność, gibkość, wytrzymałość, siłę mięśni brzucha, siłę mięśni ramion. 2. Próby sprawności fizycznej będą przeprowadzane dwa razy w ciągu roku szkolnego, tj. we wrześniu i w maju, 3. Uczeń przed wykonywaniem prób ma obowiązek zgłosić nauczycielowi jakiekolwiek przeciwwskazania zdrowotne i niedyspozycje. 4. Dopuszcza się odstępstwa od wyżej wymienionych kryteriów, jeżeli obniżenie parametrów sprawności nastąpiło w wyniku długotrwałej choroby powodującej znaczne osłabienie organizmu. IV. Poziom wiedzy – aktywizowanie do pogłębiania wiedzy o fizjologii wysiłku i jego wpływie na organizm, znajomość tematyki dotyczącej higieny osobistej i hartowania organizmu, zasad bezpieczeństwa, udzielania pierwszej pomocy, regulaminów i przepisów gier zespołowych oraz form czynnego wypoczynku i rekreacji, zachęcanie do systematycznego śledzenia aktualności sportowych. Uczeń otrzymuje ocenę: celującą, gdy posiada same plusy, bardzo dobrą, gdy posiada dużą liczbę plusów z jedynym minusem,


17 dobrą, gdy posiada przewagę plusów nad minusami, plusy i minusy równoważą, lub posiada „czyste konto”, dostateczną, gdy minusy przeważają nad plusami, dopuszczającą, gdy posiada kilka minusów bez plusów, niedostateczną, gdy posiada dużą liczbę minusów bez plusów. Dodatkowe uwagi: 1. Poziom wiedzy ucznia będzie sprawdzany poprzez rozmowy, dyskusje, odpytywanie podczas wykonywania ćwiczeń, krótkie testy bądź w innych formach zaproponowanych przez uczniów, 2. Zdobyte wiadomości uczeń może zaprezentować poprzez wykorzystanie technik informacyjnych – np. prezentacji multimedialnej a także gazetek, plansz, albumów, projektów zespołowych, portfolio, V. Poziom opanowania umiejętności ruchowych - poziom osiągnięć, czyli motywowanie do doskonalenia umiejętności z różnych form aktywności fizycznej oraz wyboru „sportu całego życia”, dostosowanego do własnych możliwości i zainteresowań. 1. Umiejętności ruchowe ucznia w III etapie edukacyjnym oceniam poprzez testy i sprawdziany siedem razy w ciągu całego roku szkolnego (4 razy w I semestrze i 3 razy w II semestrze). 2. Uczeń wybiera sobie spośród następujących dyscyplin sportowych: lekkoatletyka, piłka koszykowa, gimnastyka podstawowa, piłka siatkowa, piłka ręczna, piłka nożna oraz taniec, po jednym elemencie, (który jest poprzedzony nauką i doskonaleniem), i zalicza go na ocenę w wyznaczonym terminie, podanym do wiadomości na początku roku szkolnego 3. Uczeń, który w ciągu 14 dni od wyznaczonego terminu nie zaliczy sprawdzianu umiejętności ruchowych otrzymuje ocenę niedostateczną, którą może poprawić pod koniec I semestru lub roku szkolnego. W tym przypadku oceną ostateczną jest średnia arytmetyczna oceny niedostatecznej oraz oceny otrzymanej w wyniku poprawy. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy uczeń posiada dłuższe zwolnienie lekarskie (np. ponad miesiąc) i wówczas nie jest zobligowany do 14-dniowego terminu poprawy. VI. Przygotowanie do zajęć – wdrażanie do dbałości o własne ciało i zdrowie oraz higienę osobistą, posiadanie stroju sportowego. Uczeń otrzymuje ocenę: celującą, gdy do wszystkich lekcji wychowania fizycznego był zawsze przygotowany, bardzo dobrą, gdy na wszystkich lekcjach wychowania fizycznego, w ciągu całego semestru, posiadał odpowiedni strój sportowy, lecz wykorzystał tzw. „szansę” (nie musiał brać udziału w lekcjach), dobrą, gdy w ciągu trwania całego semestru jeden raz nie miał stroju sportowego, dostateczną, gdy w ciągu trwania całego semestru dwa razy nie posiadał stroju sportowego dopuszczającą, gdy w ciągu trwania całego semestru, trzy razy nie posiadał stroju sportowego


18 niedostateczną, gdy w ciągu trwania całego semestru nie posiadał stroju sportowego cztery razy. Dodatkowe uwagi: 1. Uczeń, który nie posiadał stroju sportowego na lekcjach wychowania fizycznego więcej niż cztery razy w ciągu całego semestru, otrzymuje kolejne oceny niedostateczne według klucza: druga ocena niedostateczna – brak stroju 6 razy, trzecia ocena niedostateczna –brak stroju 8 razy, czwarta ocena niedostateczna – brak stroju 10 razy, itd. 2. Odpowiedni strój sportowy to: bawełniana, czysta koszulka, spodenki gimnastyczne lub spodnie dresowe, obuwie sportowe na bezpiecznych, gumowych, jasnych spodach 3. Każdy uczeń jeden raz w semestrze może wykorzystać tzw. szansę („sz”), tzn. nie musi wykonywać ćwiczeń i brać udziału w lekcjach bez podawania nauczycielowi przyczyny. CZĘSTOTLIWOŚĆ OCENIANIA I PRZEWIDYWANA LICZBA OCEN

LICZBA OCEN

MIESIĄCE OBSZARY OCENIANIA

I SEMSESTR IX

X

XI

II SEMESTR XII I

II

III

IV

V

VI

Frekwencja

1

1

Aktywność

1

1

Postęp sprawności fizycznej

1

Poziom wiedzy Poziom opanowania umiejętności LA PK PS ruchowych 1 1 1 Przygotowanie do zajęć

Legenda:

1

1

1

G 1

MR(dz) PR 1 LA 1 PN(chł) 1 1 1

1


19

LA – Lekkoatletyka PK – Piłka koszykowa PS – Piłka siatkowa PN – Piłka nożna

G - Gimnastyka PR – Piłka ręczna MR – Ćwiczenia Muzyczno - Ruchowe

LICZBA OCEN UZYSKANA PRZEZ UCZNIA: - w I semestrze - 9 ocen + ewentualne oceny dodatkowe, - w II semestrze - 8 ocen + ewentualne oceny dodatkowe. Na zajęciach w systemie fakultatywnym ocenie podlegać będą dwa obszary, na które składają się: I. Frekwencja II. Aktywność ucznia I. Frekwencja - wdrażanie do systematycznego podejmowania aktywności ruchowej zarówno w aspekcie wychowawczym jak i zdrowotnym. Uczeń otrzymuje ocenę: celującą, gdy uczestniczył we wszystkich zajęciach lub ma jedną nieobecność usprawiedliwioną, bardzo dobrą, gdy nie uczestniczył w zajęciach maksymalnie 2, 3 razy (nieobecności usprawiedliwione), dobrą, gdy opuścił zajęcia 4, 5 razy, dostateczną, gdy nie uczestniczył w 6 lub 7 zajęciach, dopuszczającą, gdy nie uczestniczył w 8, 9 zajęciach niedostateczną, gdy nie uczestniczył w 10 lub więcej zajęciach. Dodatkowe uwagi: 1. Usprawiedliwiona nieobecność w szkole nie wpływa na obniżenie oceny. 2. Trzy spóźnienia traktowane są, jako jedna nieobecność. 3. Nieobecność nie jest liczona, jeżeli uczeń uczestniczył w innych zajęciach organizowanych przez szkołę oraz w przypadkach losowych (np. zwolnienie lekarskie). 4. Uczeń, który posiada dłuższe zwolnienie lekarskie z wychowania fizycznego, decyzją dyrektora szkoły może być zwolniony z udziału w zajęciach fakultatywnych. W tym przypadku uczeń nie otrzymuje oceny z tych zajęć a oceną śródroczną i roczna z wychowania fizycznego jest tylko ocena z zajęć obowiązkowych w systemie klasowolekcyjnym. II. Aktywność na zajęciach - wdrażanie do podejmowania maksymalnego wysiłku, zaangażowania, współdziałanie w zespole, inicjatywy i samodzielność w planowaniu i organizowaniu własnego procesu nauczania – uczenia się.

Uczeń otrzymuje ocenę: celującą, gdy posiada same plusy,


20 bardzo dobrą, gdy posiada dużą liczbę plusów, jedynie z jednym minusem, dobrą, gdy posiada przewagę plusów nad minusami, plusy i minusy równoważą się lub uczeń posiada „czyste konto”, dostateczną, gdy minusy przeważają nad plusami, dopuszczającą, gdy posiada kilka minusów bez plusów, niedostateczną, gdy posiada dużą liczbę minusów bez plusów. Dodatkowe uwagi: 1. Duża czy mała liczbę plusów bądź minusów rozpatrywana jest w odniesieniu do danej grupy ćwiczebnej. 2. Plusy i minusy zdobywają uczniowie przez cały semestr. Ocena osiągnięć uczniów na zajęciach edukacji zdrowotnej obejmować będzie dwa obszary: I. Frekwencja – systematyczny udział w zajęciach (kryteria oceny jak na zajęciach fakultatywnych) II. Aktywność na zajęciach - gotowość do podejmowania zadań indywidualnych lub zespołowych, samoocena uczniów dotycząca rozwoju ich umiejętności osobistych i społecznych oraz zmian postaw i zachowań, umiejętność oceniania projektów i prac rówieśników (kryteria oceny jak na zajęciach fakultatywnych).

VII. Ewaluacja programu Skuteczność opracowanego przeze mnie programu pod nazwą „SPORT TO RADOŚĆ I ZDROWIE - Program Wychowania Fizycznego – III etap edukacyjny” zamierzam sprawdzić w połowie czerwca 2010, 2011 oraz 2012 roku. W trakcie ewaluacji chciałabym uzyskać informację zwrotną, głównie na temat atrakcyjności zajęć fakultatywnych, a także opinię uczniów i ich rodziców na temat nowego sposobu oceniania w poszczególnych obszarach. Do zebrania tych informacji posłużą mi: kwestionariusz ankiety dla ucznia, kwestionariusz ankiety dla rodziców, analiza frekwencji uczniów na zajęciach fakultatywnych, analiza osiągnięć uczniów w turniejach, zawodach sportowych, konkursach wiedzy i umiejętności. Wyniki ewaluacji przedstawię dyrektorowi szkoły i radzie pedagogicznej na zebraniach podsumowujących pracę w poszczególnych latach szkolnych. Wnioski z badań i analiz wymienionych wyżej posłużą mi do ewentualnych zmian w realizacji mojego programu. Pragnę, by prowadzone przeze mnie zajęcia wychowania fizycznego dawały moim uczniom wiele radości, by przyczyniały się do ich sprawności fizycznej i zdrowia, a mnie przynosiły wiele satysfakcji.


Program_wychowania_fizycznego