Issuu on Google+


Agenda Oktober 2013 27 september: 1 oktober: 1 oktober: 4 oktober: 4 oktober: 6 oktober: 8 oktober: 11 oktober: 13 oktober: 20 oktober: 22 oktober: 25 oktober: 25 oktober: 27 oktober: 1 november: 15 november: 30 november:

lezing Leopold start cursus Canon van Arnhem excursie Arnhem buiten de singels I rondleiding Gelders Archief lezing Openluchtmuseum stadswandeling Huissen excursie Arnhem buiten de singels II excursie Openluchtmuseum stadswandeling Huissen stadswandeling Huissen excursie Arnhem buiten de singels III boekpresentatie Arnhem 1813 lezing Arnhemsche Courant stadswandeling Huissen lezing Maarten van Rossum Prodesse najaarsexcursie symposium Arnhem 1813

De Prodesse Nieuwsbrief biedt voor de leden van Prodesse een overzicht van evenementen die betrekking hebben op de geschiedenis van Arnhem en de bestuursactiviiteiten van de vereniging. Wie een bericht wil laten opnemen in de Prodesse Nieuwsbrief kan dat zenden aan de redactie, owa.boonstra@gmail.com.


Arnhem 1813 Vrijdag 25 oktober: boekpresentatie Arnhem 1813 Op 30 November 1813 vielen in een helse bestorming van de stad Arnhem bijna tweeduizend slachtoffers, zowel onder de Pruisische aanvallers als de Franse verdedigers. Die gebeurtenis, op die “eeuwig gedenkwaardigen dag van Arnhemsch moordtoneel”, is de aanleiding voor het boek Arnhem 1813. Bezetting en bestorming, onder redactie van Onno Boonstra, Paul van Lunteren en Jan de Vries. (176 p., 40 illustraties, € 19,00). Het is een bundeling van grotendeels nieuw onderzoek naar het reilen en zeilen van diverse groeperingen in de Arnhemse samenleving in de Franse tijd: bestuurders, bedeelden, katholieken en soldaten. Het boek probeert het effect te beschrijven dat de bezetting van de Fransen vanaf 1795 en de bestorming van 1813 op individuele Arnhemmers heeft gehad, maar plaatst de bestorming tevens in internationaal perspectief. Het boek biedt zo een fraai beeld van de manier waarop Arnhem en de Arnhemmers de Franse bezetting en de Pruisische bestorming hebben beleefd. Leden van Prodesse Conamur kunnen dit boek bij voorintekening bestellen voor €13,50 i.p.v. €19,00 door vóór 10 oktober een mail (met naam en adres) te sturen naar arnhem1813@gmail.com. Het eerste exemplaar van het boek wordt op vrijdag 25 oktober uitgereikt aan burgemeester Herman Kaiser. Locatie: Rozet, Kortestraat 16 Tijd: 16:00-17:00 uur Kosten: geen Toegang uitsluitend via www.bibliotheekarnhem.nl


Lezingen Vrijdag 27 september: Jan Hendrik Leopold (1865-1925) Prof.dr. J.D.F. van Halsema, emeritus hoogleraar nieuwe Nederlandse letterkunde, zal een inleiding houden op de poĂŤzie van Leopold, de persoon van Leopold en Leopolds (prominente) plaats als dichter in onze literatuur. De Arnhemse context van zijn vroege dichterschap zal hij daarbij nadrukkelijk betrekken: het gezin Leopold verhuisde in 1870 (Leopold was toen vijf) naar Arnhem, waar vader Martinus Leopold directeur was geworden van de kweekschool voor onderwijzeressen in de Weverstraat. Hij heeft daarnaast minstens zoveel vragen te bieden als zekerheden; zijn hoop is dat 'Arnhem' hem op sommige punten ook nog weer wat verder zal kunnen helpen bij zijn onderzoek ten dienste van een Leopold-biografie. Plaats: Bezoekerscentrum Sonsbeek, Zijpendaalseweg Tijd: 20:00-22:00 uur Kosten: leden Prodesse: geen, overigen â‚Ź3


Lezingen Vrijdag 25 oktober: de Arnhemsche Courant Dr. Peet Theeuwen houdt op vrijdag 25 oktober een lezing over de Arnhemsche Courant. In de lezing komen zaken aan de orde als de rol die de krant gespeeld heeft als schrik voor het conservatieve Den Haag in de eerste helft van de 19de eeuw en bij de totstandkoming van de grondwet van 1848. Maar ook de lokale betekenis van de krant (wat houdt het woord “Arnhemsche” in?). Ook zal Theeuwen aandacht besteden aan Steven van Bronkhorst en zijn rol in de Arnhemse nieuwsvoorziening en als hoofdredacteur van de Arnhemsche Courant. Plaats: Bezoekerscentrum Sonsbeek, Zijpendaalseweg Tijd: 20:00-22:00 uur Kosten: leden Prodesse: geen, overigen €3


Lezingen Vrijdag 1 november: lezing Maarten van Rossum

Wie kent hem niet: historicus / presentator / schrijver / Amerika-deskundige prof. dr. Maarten van Rossem. Zijn nuchtere en relativerende kijk op politiek, geschiedenis, de maatschappij: ja op wat eigenlijk niet, levert hem even hartstochtelijke tegen- als voorstanders op. Maar vriend en vijand zijn het er over eens: onderhoudend is het wel, als Van Rossem aan het woord is. Vanavond laat hij zijn licht schijnen over het thema van de Maand van de Geschiedenis: Vorst & Volk en het 200-jarig bestaan van het Koninkrijk der Nederlanden. Gegarandeerd een aangename, boeiende, en laten we niet vergeten: leerzame avond! Locatie: Rozet, Kortestraat 16 Tijd: 20:00-22:00 uur Kosten: leden bibliotheek â‚Ź 12.50, niet-leden â‚Ź 15.00 Inschrijven via www.bibliotheekarnhem.nl


Evenementen Zaterdag 30 november: Symposium Arnhem 1813 Op 30 november is het precies 200 jaar geleden dat Arnhem werd bevrijd van de Franse bezetting door een Pruisisch leger onder leiding van generaal Wilhelm Friedrich von Bülow. Prodesse Conamur organiseert daarom, in samenwerking met de Bibliotheek, op 30 november een klein symposium, waarop vier sprekers vier verschillende aspecten van de bezetting, belegering, bestorming en bevrijding zullen behandelen. - Dr. Joost Rozendaal, Radboud Universiteit Nijmegen: De achttiende eeuw als voorbereiding op de Franse tijd in Nederland 1795-1813. - Drs. Paul van Lunteren, historicus: De bestorming van Arnhem op 30 november 1813. - Dr. Emile Smit, Historische Kring Huessen: De bevrijding van de Kleefse enclaves en Oost-Nederland in 1813 - Mark Edward Hay, King’s College Londen: De militaire en politieke toestand in Europa in 1813 en daarna. Locatie: Rozet, Kortestraat 16 Tijd: 13:30-18:00 uur Kosten: leden Prodesse en leden bibliotheek: geen; overigen € 7 Inschrijven noodzakelijk via www.bibliotheekarnhem.nl


Excursies en rondleidingen Dinsdag 1 oktober, 8 oktober, 22 oktober: Arnhem buiten de singels Volksuniversiteit Arnhem organiseert drie wandelingen buiten het centrum van de stad. Op 1 oktober loopt de route door de Transvaalbuurt, Sint Marten en het Sonsbeekkwartier. De week daarna is Klarendal aan de beurt, en op 22 oktober het Spijker en het Boulevardkwartier. Startpunt: 1 oktober: Café Nescio, De Wiltstraat 51a; 8 oktober: Café Petersberg Hommelseweg 294; 22 oktober: Café Tape, Hommelstraat 66 Tijd: 18.30-20.30 uur Kosten: € 17 per wandeling Meer informatie: www.volksuniversiteit.nl/arnhem/ Geen rondleidingen Historische Kelders Van 6 oktober tot en met 4 december 2013 zijn de Historische Kelders niet beschikbaar voor rondleidingen, wegens een aantal andere evenementen.


Excursies en rondleidingen Vrijdag 4 en 11 oktober: achter de schermen van het Openluchtmuseum In twee bijeenkomsten - een lezing op 4 en een excursue op 11 oktober - krijgt u een kijkje achter de schermen van het 100jarige Nederlands Openluchtmuseum. De lezing, door Reinier Hoftijzer, voert u mee naar de oorsprong van dit bijzondere Arnhemse museum. Het eerste initiatief in 1912, de oorspronkelijke ideeën en de verdere ontwikkeling. Welke keuzes werden gemaakt, hoe worden gebouwen overgeplaatst met behoud van bouwkundige eigenheid en welke verhalen over de bewoners wil het museum levend houden? Ook staan we stil bij bijzondere periodes, zoals de Slag om Arnhem in 1944 en de dreigende sluiting eind jaren tachtig. De actualiteit en ambitieuze plannen voor nieuwe tentoonstellingen, zoals de Canon van Nederland, presentaties en activiteiten zullen de revue passeren.De tweede bijeenkomst is een bezoek aan het museum, met een bijzondere rondleiding ‘achter de schermen’, verzorgd door conservator Hans Piena. Hij zal de deelnemers verrassen met de keuzes waarvoor een conservator, die verantwoordelijk is voor een deel van de collectie, geplaatst wordt. Locatie: Rozet, Kortestraat 16 Tijd: 14:00-16:00 uur Kosten: € 37 (De entreeprijs voor het museum is niet bij de prijs inbegrepen) Meer informatie: www.volksuniversiteit.nl/arnhem/


Excursies en rondleidingen Vrijdag 4 oktober: Rondleiding in Gelders Archief Benieuwd naar het gloednieuwe, uiterst moderne archiefgebouw in Arnhem? Geïnteresseerd in een archiefdepot met een verlaagd zuurstofgehalte? Geboeid door digitale innovaties in de archiefwereld? Verlekkerd op de geschiedenis van de eigen stad of streek? Bezoek op zondag 4 oktober het nieuwe gebouw van het Gelders Archief aan de Westervoortsedijk 67-D in Arnhem, door toepassing van innovatieve snufjes het meest energiezuinige archiefgebouw van Nederland. Van 14.00 – 16.00 opent het Gelders Archief zijn deuren voor iedereen die een kijkje wil nemen. Schrijf u in voor een rondleiding op vrijdag 4 oktober (14.00, 14.15, 14.30, 14.45, 15.00, 15.15, 15.30, 15.45). Mail info@geldersarchief.nl t.a.v. Ilse Nagelkerke. Locatie: Gelders Archief, Westervoortsedijk 67-D Tijd: 14:00-16:00 uur Kosten: geen Inschrijven noodzakelijk via info@geldersarchief.nl t.a.v. Ilse Nagelkerke Zondag 6, 13, 20 en 27 oktober: Vorstelijke stadswandelingen door het Kleefse stadje Huissen Locatie: Stadsmuseum "Hof van Hessen", Vierakkerstr. 39, Huissen Tijd: 14:00 uur. Kosten: € 1,50 per persoon Aanmelden niet nodig.


Excursies en rondleidingen Vrijdag 15 november: Prodesse najaarsexcursie

De najaarsexcursie van Prodesse gaat naar het nieuwe Gelders Archief aan de Westervoortsedijk 67-D. We worden daar ontvangen door de algemeen directeur Fred van Kan. Hij zal ons een inleiding geven over het archief en dan worden we in groepen van maximaal 12 personen rondgeleid. Tijdens die rondleiding krijgen we de meest bijzondere en waardevolle stukken te zien, maar ook een beeld van de bewaaromstandigheden voor deze archiefstukken. Aanmelden kan bij Meet Becker, meet.becker@gmail.com . Kosten zijn 10 euro per persoon. Leden van Prodesse en hun introducĂŠs zijn van harte welkom.


Cursussen Najaar 2013: De Canon van Arnhem NIVON afdeling Arnhem organiseert dit najaar de cursus “De Canon van Arnhem”. In elf bijeenkomsten komen de veertig onderwerpen aan bod die samen de canon van de geschiedenis van Arnhem vormen, aangevuld met nog enige andere onderwerpen. Waarom en hoe werd Arnhem hoofdstad van Gelderland? Hoe vaak is er gevochten om de stad? Welke kunstenaars voelden zich er thuis? Had het gewone volk invloed op het stadsbestuur? Deze en soortgelijke vragen zullen aan de hand van het boek de revue passeren. Docent is Menno Potjer. Plaats: Nivon centrum, Molenbeekstraat Tijd: van dinsdag 1 oktober t/m 17 december Kosten: leden NIVON € 97, niet-leden € 148 Inschrijven via http://www.nivon-arnhem.nl/index.html


Nieuwe boeken Arnhem boven en beneden de Rijn uitgelegd Voordat Sinterklaas voet op Arnhemse bodem zet komt het boek Arnhem dubbelstad. Straatnamen in wijken en buurten in de boekwinkel. Hoeft de Goedheiligman zich nooit meer te vergissen bij zijn tocht door de stad. Het gaat om een publicatie die de stad Arnhem beknopt beschrijft. Het thema straatnaamgeving staat hierbij centraal. Feitelijk is het een moderne versie van het boek Arnhem omstreeks het midden der vorige eeuw, van A. Markus uit 1907. Hij beschreef het Arnhem van rondom 1850 en voegde vele afbeeldingen en reproducties van schilderijen toe. Met Arnhem dubbelstad. Straatnamen in wijken en buurten leert de hedendaagse Arnhemmer zijn stad beter kennen. Het wordt een naslagwerk waarbij de lezer tevens wordt ge誰nformeerd hoe het geven van straatnamen in zijn werk gaat. Het boek legt als het ware een tijdsbeeld vast, het Arnhem van 2013, zoals Markus dat eerder voor deze stad omstreeks 1850 deed. Uitgever is de Stichting Bezoekers-centrum Sonsbeek, waar de auteur Kees Crone bij zijn onderzoek werd begeleid door de deskundigen dr. Jan Vredenberg en Tineke Seebach. De gemeente Arnhem ruimt bovendien ruimte op haar website in voor uitleg van alle straatnamen.


Tentoonstellingen Vanaf 19 februari: 150 jaar Bronbeek. Wonen tussen trofeeën In Museum Bronbeek is de expositie ‘150 jaar Bronbeek. Wonen tussen trofeeën‘ te zien. Aanleiding is de 150ste verjaardag van het Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen en Museum Bronbeek op die dag. Bronbeek is sinds 1863 een tehuis voor veteranen met daarin een museum. De expositie brengt het tehuis en zijn kleur-rijke bewoners in die anderhalve eeuw tot leven: wie woonden er, hoe leefden zij, hoe vierden zij feest, hoe gingen zij om met bezoekers? Voorts komen onder meer aan de orde het ontstaan en de ontwik-keling van de museale collectie, de moderniseringen, de sluitingsdreiging in de jaren 1980 en de veranderingen in het toela-tingsbeleid. Verder kan de bezoeker in de expositie nader kennismaken met vijftien bewoners: één uit elk decennium sinds de stichting in 1863. Daarbij worden hun achtergrond en militaire loopbaan, maar vooral ook hun dagelijks leven op Bron-beek duidelijk. Onder meer zijn oude foto’s, historische filmbeelden en veel voorwerpen uit de museale collectie te zien. Plaats: Museum Bronbeek, Velperweg Kosten: entree museum


Nieuwsbrief 2013 oktober