Issuu on Google+

BESPLATEN ПРИМЕРОК

Три­би­на за ан­ти­ко­руп­ ци­ја во Скоп­је, во ор­га­ ни­за­ци­ја на ПСМ-фон­ да­ци­ја [5]

Што е тоа ин­тер­нет-мар­ке­тинг [7]

ПРЕТПРИЕМАЧ.МК Некомерцијално издание

Година 1 Број 6

Излегува еднаш месечно

Април 2010

Д-р Ани­та Ци­ун­ о­ва-Шу­ле­ска Nov 10

НО­ВИ­ТЕ ТРЕН­ДО­ВИ ВО МАР­КЕ­ТИН­ГОТ - НО­ВИ НА­СО­КИ ВО РА­БО­ТЕ­ЊЕ­ТО НА КОМ­ПА­НИ­И­ТЕ В

о мо­дер­ни ус­ло­ви на сто­па­ни­су­ва­ ње, кои се ка­ра­кте­ри­зи­ра­ат со го­ ле­ма кон­ку­рен­ци­ја и до­бро ин­фор­ ми­ра­ни ку­пу­ва­чи, ком­па­ни­и­те мо­ра да би­дат свес­ни де­ка клу­чот на ус­пе­хот на па­за­рот ле­жи во за­до­во­лу­ва­ње­то на жел­би­ те и по­тре­би­те на ку­пу­ва­чи­те пре­ку ну­де­ње су­пе­ри­ор­ни по­ну­ди во од­нос на кон­ку­рен­ ци­ја­та. Ди­на­мич­но­то оп­кру­жу­ва­ње во кое ра­бо­тат ком­па­ни­и­те ги при­ну­ду­ва по­сто­ја­но да ги сле­дат про­ме­ни­те во од­не­су­ва­ње­то на ку­пу­ва­чи­те и дру­ги­те сте­ик­хол­де­ри и кон­ти­ ну­и­ра­но да ги ме­ну­ва­ат, да ги збо­га­ту­ва­ат или да ги за­ме­ну­ва­ат по­стој­ни­те по­ну­ди со но­ви, кои ед­но­вре­ме­но се по­а­тра­ктив­ни и по­до­бри од кон­ку­рент­ски­те. Ка­ко што на­ста­ну­ва­ат про­ме­ни на па­за­рот и ка­ко што се ме­ну­ва­ат ку­пу­ва­чи­те, кон­ку­ рен­ти­те, до­ста­ву­ва­чи­те, та­ка и во во­де­ње­ то на мар­ке­тинг-актив­но­сти­те се слу­чу­ва­ат со­од­вет­ни про­ме­ни. Тие про­ме­ни де­нес се тол­ку изра­зе­ни што мо­ же сло­бод­но да се ка­ же де­ка ста­ну­ва збор за трен­до­ви во мар­ке­ тинг-ра­бо­те­ње­то. Она што по­ра­но зна­че­ше тра­ди­ци­о­на­лен мар­ке­тинг де­нес се за­ме­ну­ва со т.н. мар­ ке­тинг на гра­де­ње дол­го­роч­ни од­но­си со ку­пу­ва­чи­те и сте­ик­хол­де­ри­те или re­ lationship marketing, ка­де што фо­ку­сот е ста­вен на гра­де­ње вин-вин од­но­си не са­мо со ку­пу­ва­чи­те ту­ку и со дру­ги­те сте­ик­хол­ де­ри (до­ста­ву­ва­чи, ди­стри­бу­те­ри, аген­ции итн.) со глав­на цел соз­да­ва­ње мар­ке­тингмре­жа на за­ем­но про­фи­та­бил­ни од­но­си на ком­па­ни­ја­та со неј­зи­ни­те сте­ик­хол­де­ри. Ко­га на ова ќе се до­да­де и сé по­го­ле­ма­та по­тре­ба од соз­да­ва­ње по­зи­тив­на кли­ма вна­тре во ком­па­ни­ја­та т.е кај вра­бо­те­ни­ те во чии ра­це ле­жи клу­чот за из­град­ба на до­бри дол­го­роч­ни од­но­си со сте­ик­ хол­де­ри­те (што пак се по­стиг­ну­ва пре­ку гра­де­ње за­до­волс­тво кај вра­бо­те­ни­те да се би­де дел од ком­па­ни­ја­та и пре­ку зго­ле­му­ва­ње на тоа за­д о­в олс­т во), по­ве­ќе од јас­н о

е де­ка и т.н. ин­те­рен мар­ке­тинг до­би­ва сé по­го­ле­мо зна­че­ње. Ин­тер­ни­от мар­ке­ тинг зна­чи де­ка си­те вра­бо­те­ни тре­ба да ги зна­ат сво­е­то ме­сто и уло­га што ја има­ат во про­це­сот на по­стиг­ну­ва­ње за­до­волс­тво и ло­јал­ност кај ку­пу­ва­чи­те, за­што са­мо за­ до­вол­ни­от вра­бо­тен мо­же да ге­не­ри­ра за­ до­во­лен ку­пу­вач. Ин­тер­ни­те мар­ке­тинг-актив­но­сти за­ед­но со ек­стер­ни­те мар­ке­тинг-актив­но­сти го со­ чи­ну­ва­ат т.н. ин­те­гри­ран мар­ке­тинг, кој по­драз­би­ра си­те актив­но­сти на ком­па­ни­ја­та (ин­тер­ни и ек­стер­ни во рам­ки­те на син­џи­ рот на вред­но­сти) да би­дат оп­ти­мал­но ко­ ор­ди­ни­ра­ни во на­со­ка на ис­пол­ну­ва­ње на по­ста­ве­ни­те це­ли. Уште еден тренд што сé по­ве­ќе е при­су­тен во ра­бо­те­ње­то на ком­па­ни­и­те е истак­ну­ ва­ње­то на важ­но­ста од ис­пол­ну­ва­ње­то на фи­нан­си­ски­те це­ли, но и во­де­ње­то сме­тка за оп­штес­тве­ни­те це­ли. Тоа е т.н. perfomance market­ ing, или мар­ке­тинг на ефе­ктив­ но ра­

бо­те­ње т.е. и с ­п о л ­н у ­в а ­њ е на це­ли­те пре­ку пре­зен­ти­ра­ње на ус­пеш­но­то ра­ бо­те­ње на ком­ па­ни­ја­та пред јав­но­ста. Ста­ ну­ва збор за р е ­д о в ­н о об­ј а­в у­ ва­

ње фи­нан­си­ски из­ве­штаи, по­чи­ту­ва­ње на оп­штес­тве­на­та и етич­ка­та од­го­вор­ност при спро­ве­ду­ва­ње­то на мар­ке­тинг-актив­но­сти­ те, по­вр­зу­ва­ње на актив­но­сти­те на ком­па­ ни­ја­та со не­кое пра­ша­ње што е важ­но за ку­ пу­ва­чи­те (cause related marketing), а што ќе до­ве­де до по­го­ле­ми при­хо­ди и про­фит пре­ ку соз­да­ва­ње парт­нерс­тво со оп­штес­тве­ни­ те гру­пи што се за­ин­те­ре­си­ра­ни за кон­крет­ но­то пра­ша­ње итн. На при­мер, вра­бо­те­ни­те да по­ми­нат еден ден во чи­сте­ње на око­ли­ на­та, спон­зо­ри­ра­ње на­стан за­ра­ди со­би­ра­ ње фи­нан­си­ски средс­тва за ре­а­ли­за­ци­ја на не­ко­ја оп­штес­тве­на цел, изд­во­ју­ва­ње про­ цент од при­хо­ди­те за ре­но­ви­ра­ње бол­ни­ци, гра­дин­ки, по­мош за бол­ни лу­ѓе итн. При­чи­ни­те за овие трен­до­ви во мар­ке­тин­гот тре­ба да се ба­ра­ат во про­ме­ни­те што со се­бе ги но­си раз­во­јот на тех­но­ ло­ги­ја­та. Име­но, ка­ко ре­зул­тат на раз­во­јот на ин­фор­ ма­ци­ска­та тех­но­ ло­ги­ја ком­па­ни­и­те лес­но мо­жат да дој­ дат до по­да­то­ци за од­не­су­ва­ње­то на ку­пу­ва­чи­те со по­с редс­

тво на ин­фор­ма­ци­ски­те си­сте­ми и пре­но­сот на по­да­то­ци, пре­ку ко­ри­сте­ње ске­не­ри во су­пер­мар­ке­ти­те и тр­го­ви­ја­та на ма­ло со чи­ја по­мош се ре­ги­стри­ра­ат си­те ку­пу­ва­ња итн. Си­те овие про­ме­ни вне­соа го­ле­ми про­ме­ни и во мар­ке­тинг-ра­бо­те­ње­то. Ин­тер­не­тот има вли­ја­ние на во­де­ње­то на мар­ке­тинг-ко­му­ни­ка­ци­ски­те актив­но­сти, ди­стри­бу­ци­ја­та, ди­рект­ни­от мар­ке­тинг, брен­ди­ра­ње­то, це­нов­на­та по­ли­ти­ка итн., до­де­ка гло­ба­ли­за­ци­ја­та, пак, до­не­се про­ ме­ни во на­со­ка ком­па­ни­и­те сé по­ве­ќе да из­ле­гу­ва­ат од ло­кал­ни и на­ци­о­нал­ни рам­ки на дејс­тву­ва­ње, што зна­чи де­ка тие се со­о­ чу­ва­ат со нов пре­диз­вик и во во­де­ње­то на гло­бал­ни­те мар­ке­тинг-кам­па­њи. Со по­ја­ва­та на Ин­тер­не­тот про­ме­ни на­ста­наа и во мар­ ке­тинг-ко­му­ни­ка­ци­и­те, па на­ме­сто со­др­жи­ на­та на по­ра­ка­та да ја опре­де­лу­ва ком­па­ни­ ја­та, се­га збо­ру­ва­ме за со­др­жи­на на по­ра­ка ге­не­ри­ра­на од ку­пу­ва­чи­те пре­ку по­ја­ва­та на бло­го­ви­те, пре­ку об­ја­ву­ва­ње пис­ма од чи­ та­те­ли т.е. гле­да­чи, при­ма­ње еле­ктрон­ски по­ра­ки и нив­но об­ја­ву­ва­ње во ма­сов­ни­те ме­ди­у­ми итн.

Ба­з и­те на по­да­то­ци ( п р е д сé за ку­пу­ва­чи­те) се сé по­по­пу­лар­ни по­ра­ди тоа што ком­па­ни­и­те уо­чу­ва­ат де­ка по­ лес­но и по­исп­лат­ли­во е да се за­др­жи ве­ќе осво­е­ни­от ку­пу­вач откол­ку да се осво­ју­ва­ат но­ви ку­пу­ва­чи, што е про­цес кој е по­скап, а и трае по­дол­го. Во таа смис­ла ком­па­ни­и­те сé по­ве­ќе го при­фа­ ќа­ат кон­цеп­тот на т.н. customer life time value т.е. сé по­ве­ќе се вклу­че­ни во прес­ме­тка на ид­ни­те при­хо­ди што ќе ги ге­не­ри­ра ло­јал­ни­от ку­пу­вач, а кои ком­па­ни­ја­та мо­же да ги за­гу­би ако не се гри­жи за осво­е­ни­те ку­пу­ва­ чи, па во таа смис­ла ком­па­ни­и­ те актив­но се вклу­чу­ва­ат во гра­де­ње­то и имп­ле­мен­ ти­ра­ње­то на про­гра­ми за ло­јал­ност и ре­ тен­ци­ја на ве­ќе о с в о ­е ­н и ­т е ку­п у­в а­ чи.

Од се­то ка­жа­но, мо­же да се зак­лу­чи де­ка по­тре­ба­та од ана­ли­за на па­за­рот и до­не­ су­ва­ње до­бри мар­ке­тинг-од­лу­ки од­нос­но по­тре­ба­та од до­бро ме­на­џи­ра­ње на мар­ке­ тинг-актив­но­сти­те де­нес се на­мет­ну­ва ка­ко не­оп­ход­ност. Мар­ке­тинг-ме­на­џе­ри­те мо­ра да се фо­ку­си­ра­ат на ку­пу­ва­чи­те (на­ме­сто на про­из­во­дот и про­даж­ба­та), би­ деј­ќи на долг рок тоа е па­тот што ќе до­не­се си­гу­рен ус­пех. Ус­пе­хот не е слу­чај­ност ни­ту, пак, ре­зул­тат на мно­гу сре­ќа, на­про­тив ус­пе­хот е ре­зул­тат на кон­ти­ну­и­ра­но сле­де­ње на па­зар­ни­те про­ме­ ни и на прис­по­со­бу­ва­ње на ком­па­ни­ја­та на уо­че­ни­те про­ме­ни (па ду­ри и ге­не­ри­ра­ње по­са­ку­ва­ни про­ме­ни) за врз таа ос­но­ва да се из­бе­рат и спро­ве­дат „нај­до­бри­те” мар­ке­ тинг-актив­но­сти. n

НЕ ПОЧ­Н У­В АЈ­ ТЕ БИЗ­Н ИС БЕЗ МАР­К Е­ ТИНГ-СТРА­Т Е­ ГИ­Ј А!

3

ПРО­М О­Ц И­Ј А НА ПРЕТ­П РИ­Е ­ МАШ­Т ВО МЕ­Ѓ У МЛА­Д И ЖЕ­Н И

4

ФИ­Н АН­С И­С КИТЕ СРЕДС­Т ВА НЕ СЕ СЕ­К О­ГАШ ПРЕ­Д УС­Л ОВ ЗА УС­П ЕШ­Н А МАР­К Е­Т ИНГКАМ­П А­Њ А

7

ПРЕД­НО­СТИ­ТЕ НА СО­ЦИ­ЈАЛ­НИ­ТЕ МЕ­ДИ­У­МИ ЗА СИ­ТЕ БИЗ­НИ­СИ

8


2

Број 6 | Април 2010

Joan Gillman, шко­ла за биз­нис при Уни­вер­зи­те­тот во Ви­скон­син

Но­ви по­до­бри, по­кре­а­тив­ни и по­и­но­ва­тив­ни на­чи­ни на про­мо­ци­ја

Што се слу­чу­ва со ме­ди­у­ми­те?

Мар­ке­тингтрен­до­ви

Еве не­кол­ку фа­кти за со­ци­јал­ни­те ме­ди­у­ми:

Све­до­ци сме де­ка де­нес го­лем број рек­лам­ни спо­то­ви и ог­ла­си што се еми­ту­ва­ат на на­ши­те ме­ди­у­ми се со ни­зок ква­ли­тет, со по­ра­ка што ре­тко кој ја раз­би­ра, со ко­пи­ра­ но сце­на­рио, со дру­ги збо­ро­ви ка­жа­но - ед­но­став­но ло­ ши. Во ко­му­ни­ка­ци­ја со ме­на­џе­ри­те на ком­па­ни­и­те што се рек­ла­ми­ра­ат се­ко­гаш го до­би­вам исти­от од­го­вор, не­ма­ме до­вол­но па­ри за ска­пи спо­то­ви и те­ле­ви­зи­ја­та е нај­до­бри­от ме­ди­ум за рек­ла­ми­ра­ње на сво­и­те про­ду­кти, сé дру­го не чи­ни. То­гаш ги пра­шу­вам, до­бро ако е тол­ку ска­по, зо­што не нај­де­те не­кои ал­тер­на­тив­ни на­чи­ни на про­мо­ци­ја на сво­ ја­та ком­па­ни­ја и про­из­во­ди, ем ќе за­ште­ди­те ем ќе до­би­е­ те по­до­��ра рек­ла­ма. Се­ко­гаш по­втор­но го до­би­вам исти­от од­го­вор, те­ле­ви­зи­ја­та е нај­до­бри­от на­чин на рек­ла­ми­ра­ње и са­мо тоа е до­бро, ако са­каш да те ви­дат мо­раш да се рек­ла­ми­раш на ТВ. Но да­ли е тоа на­ви­сти­на та­ка, да­ли на­ви­сти­на нај­до­бри­от мо­жен на­чин на про­мо­ци­ја е баш тој ме­ди­ум. Јас не се сог­ла­су­вам, сме­там де­ка на лу­ѓе­то ве­ќе им е сма­че­но да гле­да­ат исти или слич­ни спо­то­ви, да гле­да­ат или слу­ша­ат исти по­ра­ки, ед­но­ став­но им е сма­че­но од мо­но­то­но­ста и не ре­а­ги­ра­ат ве­ќе на рек­лам­ни­те по­ра­ки што им ги ис­пра­ќа­ат рек­ла­ме­ри­те, на­про­тив има спро­ти­вен ефект од оној по­са­ку­ва­ни­от. Та­ка е кај нас, но во све­тот е раз­лич­но, тие раз­мис­лу­ва­ат и дејс­тву­ва­ат по­и­на­ку. Ви­стин­ски­те прет­ при­е­ма­чи не сто­јат во ме­сто, истра­жу­ва­ат, ба­ра­ат и се­којд­нев­но на­о­ѓа­ат но­ви по­до­бри, по­кре­а­тив­ни и по­и­но­ва­тив­ни на­чи­ни на про­мо­ци­ја. Сé по­ве­ќе е за­ста­пен мар­ке­тин­гот на Ин­тер­нет и сé по­ве­ќе се ко­ри­стат со­ци­јал­ни­те сај­то­ви ка­ко Фејс­бук и Тви­тер ка­ко на­чин на про­мо­ци­ја. Тие ед­но­став­но ги сле­дат но­ви­те трен­до­ви, гле­да­ат ка­ко се ме­ну­ва­ат на­ви­ки­те и по­тре­би­те на по­тро­шу­ва­чи­те и гле­да­ат на нив­ни­те по­тен­ци­јал­ни по­тро­шу­ва­чи да им приј­ дат на нај­до­бар на­чин, кој ќе ја до­пре цел­та. Тие прет­при­е­ма­чи­те ги сле­дат но­ви­те тех­ но­ло­гии и гле­да­ат да ги иско­ри­стат тие тех­но­ло­гии за што по­ус­пеш­на про­мо­ци­ја. Но тоа е та­ка во све­тот, ка­ко е кај нас. Ма­ке­дон­ски­те ме­на­џе­ри мно­гу мал­ку ги ко­ри­стат мо­дер­ни­те тех­но­ло­гии и Ин­тер­не­тот ка­ко на­чин на про­мо­ци­ја, тре­ба са­мо да се про­ве­ри кол­ку во­оп­ што ма­ке­дон­ски­те ком­па­нии има­ат свои веб-стра­ни­ци, а не пак пр­во да раз­мис­лу­ва­ат, а по­тоа и се рек­ла­ми­ра­ат на Ин­тер­нет. Ма­ке­до­ни­ја е сé уште зем­ја ка­де што ко­ри­сте­ње­то на Ин­тер­не­тот е на ни­ско но­во, пог­лед­не­те са­мо во ад­ми­ни­стра­ци­ја­та, сé уште по­сто­јат и ра­ бо­тат лу­ѓе што не зна­ат да ра­бо­тат на комп­ју­тер, а не пак да ко­ри­стат Ин­тер­нет. За­тоа ако са­ка­ат ус­пех, ако са­ка­ат ком­па­ни­и­те да би­дат кон­ку­рент­ни на си­те па­за­ри, не са­мо до­ма, то­гаш мо­ра да раз­мис­лу­ва­ат, ра­бо­тат и дејс­тву­ва­ат во че­кор со вре­ме­то, а тоа зна­чи и да ги упо­тре­бу­ва­ат си­те ви­до­ви на про­мо­ци­ја, а не раз­мис­лу­ва­ат во рам­ки.n Си­ни­ша Пе­кев­ски Мар­ке­тинг-ана­ли­ти­чар

“Стар­бакс” на Фејс­бук - Отка­ко соз­да­ де фан-стра­ни­ца на Фејс­бук во но­ем­ври 2008, “Стар­бакс” до­би­ва во про­сек по 12.500 обо­жа­ва­те­ли на ден, или по еден нов обо­жа­ва­тел на се­кои 7 се­кун­ди, што во вкуп­ни број­ки е око­лу 6,5 ми­ли­о­ни обо­ жа­ва­те­ли, а тој број по­сто­ја­но рас­те. Ед­на по­ра­ка на Фејс­бук за но­ви­те цр­ве­ни ча­шки во пер­и­о­дот на праз­ни­ци до­ве­де до по­ве­ќе од 30.000 од­го­во­ри. “Норд­стром” на Тви­тер - Даг Ме­кој, ме­на­ џе­рот на ед­на про­дав­ни­ца на “Норд­стром”, не­о­дам­на ис­пра­ти по­ка­на на Тви­тер за ре­ ал­но мод­но шоу. Тви­тот, ка­ко што се на­ ре­ку­ва, до­не­се по­ве­ќе од 50 лу­ѓе во таа про­дав­ни­ца, кои са­каа да ја ви­дат но­ва­та про­лет­на ко­лек­ци­ја. Порт­па­рол­ка­та Брук Вајт из­ја­ви де­ка во исти­от ден про­дав­ни­ ца­та за­бе­ле­жа­ла по­раст во про­даж­ба­та на ди­зај­нер­ска об­ле­ка, на­кит и чев­ли, по­раст што де­лум­но му го пре­пи­шу­ва на тви­тот. “Аме­ри­кан екс­прес” има­ше об­ја­ве­но ста­ти­ ја што би мо­же­ла да ви по­мог­не. Јас обо­ жа­вам со­ве­ти. Ка­ко да ги уна­пре­ди­те ди­ги­тал­ни­те вр­ски, 7 април 2010 - Тие на­пи­шаа: „По­ве­ќе­то сопс­тве­ни­ци на биз­ни­си ве­ру­ва­ат де­ка ко­ ри­сте­ње­то на Ин­тер­не­тот за гра­де­ње од­ но­си по кли­ен­ти е за­гу­ба на вре­ме. Дру­ги сме­та­ат де­ка нај­до­бар на­чин да се поч­не од­нос со кли­ент е ли­це в ли­це. Не­бит­но на ко­ја стра­на сте, факт е де­ка мно­гу биз­ни­ си во све­тот спро­ве­ду­ва­ат истра­жу­ва­ња и биз­нис-транс­ак­ции еле­ктрон­ски, на­ме­сто ли­це в ли­це, а со­ци­јал­ни­те ме­ди­у­ми ста­ну­ ва­ат дел од на­ша­та мар­ке­тинг-стра­те­ги­ја, ка­ко и ос­но­ва за соз­да­ва­ње ква­ли­тет­ни биз­нис-од­но­си”.

По­до­лу се не­кол­ку со­ве­ти што ќе ви по­мог­ нат да ги из­гра­ди­те и впрег­не­те ди­ги­тал­ ни­те од­но­си.

1 Од­лу­че­те кол­ку ќе би­де­те по­све­ те­ни: де­фи­ни­рај­те го ни­во­то на лу­ѓе што би ги срет­на­ле он­лајн со ва­ша­та спо­соб­ност да го под­др­ жи­те се­то тоа. Не­мој­те да по­сег­ ну­ва­те на Ин­тер­нет ако не по­све­ ти­те до­вол­но вре­ме за гра­де­ње и под­др­шка на тој од­нос.

2 Би­де­те си­гур­ни де­ка ќе се вклу­

чи­те: за да из­гра­ди­те ефе­ктив­ни дол­го­роч­ни од­но­си, мо­ра да се вклу­чи­те во он­лајн-вр­ски. Ако не во­ди­те раз­го­вор, то­гаш се рек­ ла­ми­ра­те, а ова не се сме­та ка­ко автен­тич­на вр­ска, т.е. автен­ти­ чен од­нос.

3 Би­де­те пер­со­нал­ни: ко­га лу­ѓе­то

што са­ка­те да ги при­до­би­е­те чув­ ству­ва­ат де­ка со вас мо­жат да се по­вр­зат до не­кое ни­во, то­гаш ва­ши­от од­нос ќе се прод­ла­бо­чи. На при­мер, ако по­сти­ра­те што по­ја­ду­ва­те, лу­ѓе­то мо­же и ќе ги ин­те­ре­си­ра. Овој вид пер­со­на­ ли­за­ци­ја ја пра­ви ин­те­рак­ци­ја­та чо­веч­ка и лич­на.

4 Про­вер­ка на при­ја­те­ли­те: за­пра­

шај­те се да­ли таа лич­ност е не­ко­ ја со ко­ја би са­ка­ле да се дру­жи­те или не­ко­ја со ко­ја би има­ле биз­ нис-од­нос. До­кол­ку се ре­ши­те за вто­ро­то, нај­ве­ро­јат­но со таа лич­ ност не­ма да има­те кон­та­кти во ид­ни­на, со што не­ма да из­гра­ди­

те дол­го­роч­ни од­но­си. Не оби­ду­ вај­те се да фор­си­ра­те не­што што не­ма да функ­ци­о­ни­ра и за вас и за ва­ши­от биз­нис.

5 Без­бед­нос­на про­вер­ка: на­пра­ве­

те про­вер­ка на оние лу­ѓе што сте ги из­бра­ле и со кои ќе гра­ди­те ди­ ги­та­лен од­нос или ќе има­те биз­ нис-од­нос, осо­бе­но ако се ра­бо­ти за не­ко­ја пре­ку­о­ке­ан­ска ком­па­ ни­ја или ин­ди­ви­дуа. Оси­гу­ре­те се де­ка ком­па­ни­ја­та или лич­но­ста е ле­ги­тим­на, про­ве­ре­те пре­по­ра­ки и све­до­че­ња за ком­па­ни­ја­та или лич­но­ста.

h

Јас би до­да­ла уште еден со­вет. Пи­шу­вај­те на ја­зик што чи­та­те­лот ќе го раз­бе­ре.

g Не збо­ру­ва­­ме си­те тек­сту­ал­но. Си­те ние мо­ра­ме да ја истра­жи­ме мо­ќта на со­ци­јал­ ни­те ме­ди­уми. Ако не сте на Фејс­бук, Тви­ тер, Пла­ксо или Линк­дин... дај­те им шан­са. Скајп исто та­ка е не­про­цен­ли­ва ала­тка, ко­ ја ви овоз­мо­жу­ва да би­де­те ко­не­кти­ра­ни.n Среќ­но, тви­та­ње!

Roger Cowdrey, независен консултант од Велика Британија

Мар­ке­тинг-трен­до­ви за прет­при­е­ма­чи

Оваа по­ста­ра гру­па сé уште мо­же да би­де иско­ри­сте­на, ка­ко што откри­ја ту­ри­стич­ки­ те ком­па­нии. Оваа гру­па е мно­гу по­среќ­на со не­кој про­цес што пре­не­су­ва ин­фор­ма­ ци­ја на со­сед или при­ја­тел. Оваа гру­па е мно­гу по­ве­ро­јат­но де­ка ќе би­де под­го­тве­ на да на­пи­ше не­кој екви­ва­лент на пис­мо или прег­лед за од­мор или не­ко­ја ек­скур­ зи­ја. Зна­чи ту­ри­стич­ки­те аген­ции актив­но ја вклу­чу­ва­ат оваа гру­па во тој тип актив­ но­сти. По­на­та­мош­но дви­же­ње во тех­но­ло­шко­то по­ле е про­фи­ли­ра­ње­то на од­не­су­ва­ња за да им се пре­зен­ти­ра­ат со­од­вет­ни рек­ла­ми он­лајн на дру­ги­те стра­ни што ги ко­ри­стат. На оваа актив­ност тре­ба да и се при­ста­ пи со прет­паз­ли­вост. Иа­ко изг­ле­да де­ка е па­мет­на ра­бо­та да се по­ста­ви рек­ла­ма на стра­ни­ца за кни­ги за да се стиг­не до не­кој што ба­рал ту­ри­стич­ки па­ту­ва­ња, ова мно­ гу че­сто пре­диз­ви­ку­ва не­га­ти­вен ефект. По­тро­шу­ва­чи­те го чув­ству­ва­ат ова ка­ко „Го­ле­ми­от брат”. Мно­гу од нив чув­ству­ва­ ат ка­ко да се надг­ле­ду­ва­ни и ова има не­ га­ти­вен ефект. Ка­ко и кај си­те идеи по­вр­за­ни со тех­но­ло­ ги­ја­та, прет­при­е­ма­чи­те тре­ба да оце­нат не са­мо да­ли е му­дро ту­ку да­ли по­тро­шу­ва­ чот го са­ка тоа или му тре­ба.

Овој ме­сец ќе се освр­нам на три мар­ке­ тинг-трен­да што прет­при­ем ­ а­чи­те тре­ба да ги има­ат пред­вид. Тие се: }} вли­ја­ни­е­то на еко­ном­ска­та кри­за }} ефе­ктот на со­ци­јал­ни­те ме­ди­у­ми }} соф­твер­ски­от раз­во­ен мо­дел што се ме­ну­ва Пр­ви­от од овие е ефе­ктот од еко­ном­ска­ та кри­за на по­тро­шу­ва­чки­те ста­во­ви. Од ко­га ди­зај­нер­ска­та ети­ке­та ста­на вр­хов­ на, по­тро­шу­вач­ки­те ста­во­ви се про­ме­ни­ја зна­чи­тел­но. Се­пак, це­на­та са­ма по се­бе пре­ста­на да би­де де­фи­ни­рач­ки фа­ктор во про­це­на­та на ква­ли­те­тот. Кли­ен­ти­те се­га мно­гу по­ве­ќе се за­ин­три­ги­ра­ни од до­би­ва­ ње вред­ност за па­ри­те, ка­ко и за атри­бу­ти ка­ко што се си­гур­ност и ква­ли­тет. По­се­ду­ва­ње­то до­бро­поз­на­та оз­на­ка не га­ ран­ти­ра де­ка ќе се гле­да на вас ка­ко да има­те су­пе­ри­ор­ ен бренд. Де­но­ви­ве по­тро­

шу­ва­чи­те сé по­ве­ќе се вр­тат кон ма­ли­те про­из­во­ди­те­ли, ка­де што сме­та­ат де­ка ква­ли­те­тот е по­ви­сок. Ова, јас­но, е до­бра вест за прет­при­е­ма­чи­те и оваа вест е под­ др­жа­на со фа­ктот де­ка лу­ѓе­то сé по­ве­ќе се под­го­тве­ни да пла­тат по­ве­ќе за по­мал бренд на кој му ве­ру­ва­ат. Уште еден удар од еко­ном­ска­та кри­за прет­ста­ву­ва пре­ми­ну­ва­ње­то на лу­ѓе­то од пла­те­ни кон бесп­лат­ни ус­лу­ги на Ин­тер­ нет. Во те­кот на ре­це­си­ја­та 14 про­цен­ти од лу­ѓе­то пре­ки­наа да ку­пу­ва­ат на­ци­о­на­ лен вес­ник и се­га чи­та­ат он­лајн, 11 про­ цен­ти пре­ки­наа да ку­пу­ва­ат спи­са­ни­ја и се­га чи­та­ат он­лајн, 10 про­цен­ти се пре­ фр­ли­ја на по­е­втин са­те­лит или ка­бел­ски па­кет и 2 про­цен­ти се пре­фр­ли­ја од гле­ да­ње ТВ-про­гра­ми на гле­да­ње он­лајнпро­гра­ми. Си­те овие трен­до­ви тре­ба да би­дат зе­ме­ни пред­вид од стра­на на прет­при­е­ма­чи­те до­ де­ка го раз­ви­ва­ат сво­јот биз­нис.

Вто­ри­от тренд во мар­ке­тин­гот е ко­ри­сте­ ње­то на со­ци­јал­ни­те мре­жи за да се до­пре до по­тро­шу­ва­чи­те. Нај­поз­на­та­та мре­жа е Фејс­бук. Се­пак по­сто­јат ри­зи­ци ка­ко и ко­ ри­сти од ко­ри­сте­ње­то на овој ка­нал во ко­ му­ни­ци­ра­ње­то со по­тро­шу­ва­чи­те.

h

Јас­на ко­рист е ни­ска­та це­на. Лес­но е да се на­пра­ви гру­па и да се стиг­не до таа гру­па со еден единс­твен ин­пут ефе­ктив­но, без нап­ла­та.

g Се­пак по­ра­ка­та мо­ра да има зна­че­ње и да би­де со­од­вет­на на по­тро­шу­ва­чи­те или во

спро­тив­но ќе има не­га­ти­вен ефект. Ком­па­ ни­и­те ка­ко „Ко­дак” го ко­ри­стат овој ме­ди­ ум и по­стиг­ну­ва­ат го­ле­ми ефе­кти. Не са­мо што го ко­ри­стат за ко­му­ни­ци­ра­ње со по­ тро­шу­ва­чи­те и по­тен­ци­јал­ни­те по­тро­шу­ва­ чи ту­ку исто та­ка го ко­ри­стат за да до­би­јат фид­бек од нив. Мно­гу по­до­бру­ва­ња на про­из­во­ди­те на „Ко­дак” поч­ну­ва­ат ка­ко пред­ло­зи на Фејс­бук. Но за да го по­стиг­не овој ефект „Ко­дак” вра­бо­ту­ва еден чо­век за­дол­жен спе­ци­јал­но за упра­ву­ва­ње со фејс­бук-стра­ни­ца­та, од­го­ва­рај­ќи на ко­ мен­та­ри­те, и за пре­зе­ма­ње ак­ци­ја. Уште ед­на ра­бо­та на ко­ја тре­ба да се обр­ не вни­ма­ние е тоа де­ка по­стои пра­ша­ње за во­зра­ста при ко­ри­сте­ње­то на со­ци­јал­ни­те мре­жи ка­ко мар­ке­тинг-ала­тка. Мла­ди­те лу­ѓе се мно­гу за­до­вол­ни со овој ме­ди­ум и се мно­гу среќ­ни да ги спо­де­лат и нај­сит­ни­ те де­та­ли од нив­ни­от жи­вот со оста­то­кот од све­тот. Се­пак по­ста­ра­та гру­па од 45 до 65 е мно­гу по­мал­ку под­го­тве­на да се вне­се.

Ко­неч­но има ед­на ин­те­рес­на про­ме­на во биз­нис-мо­де­лот за раз­вој на соф­твер со во­ве­ду­ва­ње­то на Ај­фон. Во ми­на­то­то раз­ви­ва­чи­те на соф­твер имаа по­тре­ба од го­ле­ми ин­ве­сти­ции за да ги раз­ви­јат сво­ и­те глав­ни про­гра­ми, а та­ква ин­ве­сти­ци­ја бе­ше те­шко да се до­бие. Се­пак со по­ја­ва­ та на Ај­фон ста­на мно­гу лес­но да се раз­ вие про­ста, но им­пре­сив­на ап­ли­ка­ци­ја за Ај­фон и да се по­ста­ви на Иту­нес за ед­но евро. Ако соф­тве­рот е до­бар, мо­же да про­да­де 100.000 ко­пии за кра­тко вре­ме, соз­да­вај­ќи ја по­треб­на­та ин­ве­сти­ци­ја по­ треб­на за раз­вој на по­го­лем соф­твер. До­де­ка ова да­ва не­ко­ја ин­ди­ка­ци­ја за тоа што се слу­чу­ва во мар­ке­тинг-аре­на­та, за­ пом­не­те клуч­но е да се за­пам­ти де­ка нај­ ус­пеш­ни­те про­даж­би про­из­ле­гу­ва­ат од за­до­во­лу­ва­ње на по­тре­би­те на по­тро­шу­ ва­чи­те. Таа по­тре­ба мо­же да би­де утвр­де­ на са­мо ако ги пра­ша­те. n


3

Број 6 | Април 2010

Го­це Па­чем­ски, Image PR:

Не поч­ну­вај­те биз­нис без мар­ке­тинг-стра­те­ги­ја!

се ис­пра­тат до оние на кои им се на­ме­не­ти пре­ку та­ ка­на­ре­че­ни­те тра­ди­ци­о­нал­ни ме­ди­у­ми, ка­ко што се те­ле­ви­зи­ја­та, днев­ни­те вес­ни­ци, ма­га­зи­ни­те и дру­ги. На при­мер, до­кол­ку ја зна­е­те стру­кту­ра­та на по­ве­ќе­то ко­рис­ни­ци на со­ци­јал­ни­те мре­жи на Ин­тер­нет во Ма­ке­ до­ни­ја, то­гаш нај­ве­ро­јат­но не­ма да од­лу­чи­те пре­ку нив да го рек­ла­ми­ра­те на при­мер ва­ши­от де­тер­гент за пер­е­ ње али­шта. На­ме­сто тоа, нај­ве­ро­јат­но ќе од­лу­чи­те да ја пла­си­ра­те рек­ла­ма­та за ва­ши­от де­тер­гент во тер­ми­нот на најг­ле­да­на­та ТВ-са­пу­ни­ца или слич­но.

5. Мар­ке­тинг во криз­ни вре­ми­ња?

„ИмиџПР” е ос­но­ван во 2002 го­ди­на ка­ко единс­тве­на спе­ци­ја­ли­зи­ра­на аген­ци­ја за од­но­си со јав­но­ста во зем­ ја­ва. Во тоа вре­ме од­но­си­те со јав­но­ста, или по­пу­лар­но на­ре­че­ни – ПР, беа но­ви­на, ко­ја на­бр­гу се раз­ви и до­би ди­мен­зии на тренд во Ма­ке­до­ни­ја. „ИмиџПР” до­се­га има­ше мож­ност и учес­тву­ва­ше во кре­и­ра­ње­то и во ре­а­ли­за­ци­ја­та на нај­раз­но­вид­ни ино­ ва­тив­ни ин­те­гри­ра­ни мар­ке­тинг-стра­те­гии што во се­бе вклу­чу­ваа стра­те­ги­ски кон­сал­тинг, брен­ди­ра­ње, кла­ сич­ни рек­лам­ни кам­па­њи, од­но­си со јав­но­ста и дру­ги ви­до­ви ко­му­ни­ка­ци­ски ала­тки, што е нај­до­бар до­каз де­ка во Ма­ке­до­ни­ја се при­ме­ну­ва­ат си­те ви­до­ви со­ вре­ме­ни на­чи­ни на мар­ке­тинг-ко­му­ни­ка­ци­ја, ве­ли Го­ це Па­чем­ски, кон­сул­тант за од­но­си со јав­ност во оваа ком­па­ни­ја.

1.

Има­ат ли ма­ке­дон­ски­те прет­ при­е­ма­чи свест за мар­ке­тин­гот ка­ко ала­тка во биз­ни­сот? ΤΤ Ка­ко што ма­ке­дон­ска­та еко­но­ми­ја се отво­ра­ше, а гло­ба­ли­за­ци­ја­та ста­ну­ва­ше дел и од на­ша­та еко­ном­ска ре­ал­ност во из­ми­на­ти­те две де­це­нии, та­ка и ма­ке­дон­ ски­те прет­при­е­ма­чи ста­ну­ваа сé по­свес­ни за зна­че­ње­ то и за мо­ќта на мар­ке­тин­гот, ка­ко и за не­го­ва­та уло­га во раз­во­јот на биз­ни­сот. Кон­ку­рент­ска­та би­тка за се­кој по­тро­шу­вач на до­маш­ни­от па­зар, но и не­оп­ход­на­та по­тре­ба од про­ши­ру­ва­ње на плас­ма­нот на стран­ски­те па­за­ри, ги на­те­раа на­ши­те биз­нис-ли­де­ри да поч­нат да при­ме­ну­ва­ат нај­раз­но­вид­ни мар­ке­тин­шки ала­тки за да ја зго­ле­мат про­даж­ба­та на сво­и­те про­из­во­ди и ус­лу­ги. И по­крај ова, оста­ну­ва ди­ле­ма­та да­ли мар­ке­тин­гот во Ма­ке­до­ни­ја мо­же­ше по­бр­зо да се раз­ви­ва или, пак, мо­ мен­тал­ни­от сте­пен на раз­вој е „осу­ден” да би­де ва­ков ка­ков што е по­ра­ди сте­ре­о­ти­пот што сé уште го има кај одре­де­ни биз­нис­ме­ни де­ка мар­ке­тин­гот, кој тие го све­ ду­ва­ат единс­тве­но на рек­ла­ми­ра­ње, не е ни­што дру­го, ту­ку фр­ла­ње па­ри во ве­тер. За сре­ќа, овој сте­ре­о­тип за­бр­за­но се раз­би­ва од но­ва­та ге­не­ра­ци­ја ме­на­џе­ри и прет­при­ем ­ а­чи, кои не са­мо што го­лем дел од нив се мар­ке­тин­шки „пис­ме­ни” ту­ку и ус­ пеш­но го вгра­ду­ва­ат во раз­вој­ни­те стра­те­гии на сво­и­те биз­ни­си.

2.

Ка­кви оп­ции има­ат мла­ди­ те прет­при­е­ма­чи за мар­ке­тинг ако се има пред­вид де­ка го поч­ну­ва­ат биз­ни­сот со ре­ла­тив­но мал­ку па­ри и без под­др­шка од бан­ки­те? ΤΤ Ин­ве­сти­ци­и­те во мар­ке­тинг мо­ра да би­дат вкал­ку­ ли­ра­ни во та­ка­на­ре­че­ни­те стар­тап или по­чет­ни тро­шо­ ци, кои се не­оп­ход­ни ко­га се поч­ну­ва одре­ден биз­нис. Ако се знае де­ка без мар­ке­тинг е не­воз­мож­но да ос­тва­ ри­те ка­ква би­ло про­даж­ба, то­гаш не­за­мис­ли­во е кре­ и­ра­ње­то из­др­жан биз­нис-план, без со­од­вет­на мар­ке­ тинг-стра­те­ги­ја што би би­ла со­ста­вен дел од не­го. Без ог­лед на тоа од ка­де ги оче­ку­ва­те не­оп­ход­ни­те фи­нан­ си­ски средс­тва за ре­а­ли­за­ци­ја на ва­ша­та биз­нис-иде­ја, од­нос­но би­ло да се ра­бо­ти за сопс­тве­ни средс­тва, над­ во­ре­шен ин­ве­сти­тор или, пак, за кре­дит од бан­ка, ме­ѓу

пр­ви­те пра­ша­ња што би тре­ба­ло да си ги по­ста­ви­те или да ги оче­ку­ва­те ко­га ќе ја пре­зен­ти­ра­те ва­ша­та иде­ја за биз­нис би би­ло ка­ква е ва­ша­та мар­ке­тинг-стра­те­ги­ја и за кој вре­мен­ски рок оче­ку­ва­те таа да ви го овоз­мо­жи пла­ни­ра­но­то ни­во на про­даж­ба. Мо­ја­та по­ра­ка би би­ла: без иде­ја ка­ко ќе им го прет­ста­ви­те на по­тро­шу­ва­чи­ те ва­ши­от про­из­вод или ус­лу­га, зна­чи без ефе­ктив­на мар­ке­тинг-стра­те­ги­ја и без со­од­вет­ни ма­те­ри­јал­ни и чо­веч­ки ре­сур­си за неј­зи­на ре­а­ли­за­ци­ја, во­оп­што не поч­ну­вај­те со биз­ни­сот, за­тоа што шан­си­те да ус­пе­е­те да дој­де­те до по­тро­шу­ва­чи­те, во сé по­о­стра­та кон­ку­ рент­ска сре­ди­на, се ед­на­кви на ну­ла.

3. Ка­де тре­ба да би­де ме­сто­то на

мар­ке­тин­гот во стра­те­ги­ја­та на ед­на ком­па­ни­ја? Да­ли ком­па­ни­ја­та тре­ба да се „ра­ко­во­ди” од мар­ке­тинг-од­ де­лот? ΤΤ Мар­ке­тин­гот и чо­веч­ки­те ре­сур­си се мо­же­би нај­ важ­ни­те об­ла­сти за до­бро­то функ­ци­о­ни­ра­ње на ед­но друш­тво. За­тоа во нив­ни­от раз­вој е не­оп­ход­но кон­ти­ ну­и­ра­но да се вло­жу­ва­ат го­ле­ма ин­те­ле­кту­ал­на енер­ ги­ја, кре­а­тив­ност и ино­ва­ции, а се­ка­ко и зна­чај­ни фи­нан­си­ски средс­тва. По­ра­ди не­го­во­то есен­ци­јал­но зна­че­ње во ос­тва­ру­ва­ње на про­даж­ба­та, што е крај­ни­ от по­са­ку­ван ре­зул­тат на се­кој биз­нис, од­лу­ки­те што се од­не­су­ва­ат на мар­ке­тин­гот мо­ра да би­дат до­не­се­ни од стра­на на топ-ме­наџ­мен­тот на ком­па­ни­и­те и да би­дат усог­ла­се­ни со стра­те­ги­ски­те раз­вој­ни це­ли на ком­па­ ни­ј��­та. Дру­го е пра­ша­ње­то кој ги пра­ви не­оп­ход­ни­те ана­ли­зи и кој пред­ла­га ала­тки и на­чи­ни ка­ко ќе се ре­а­ ли­зи­ра мар­ке­тинг-стра­те­ги­ја­та. Тоа мо­жат да го пра­ват вра­бо­те­ни вна­тре во ком­па­ни­и­те или таа за­да­ча да им би­де до­ве­ре­на на над­во­реш­ни кон­сул­тан­ти и/или аген­ ции. Важ­но е да се обез­бе­ди ви­сок сте­пен на си­нер­ги­ја ме­ѓу раз­вој­ни­те це­ли што ги по­ста­ву­ва­ат сопс­тве­ни­ци­те и топ-ме­наџ­мен­тот на ком­па­ни­и­те и мар­ке­тинг-стра­те­ ги­ја­та пре­ку чи­ја ре­а­ли­за­ци­ја тре­ба да се отво­ри па­тот за ре­ал­ и­за­ци­ја на тие це­ли. Од ова про­из­ле­гу­ва де­ка ди­ле­ма­та да­ли мар­ке­тин­гот тре­ба да „ра­ко­во­ди” со ком­па­ни­ја­та или ме­наџ­мен­тот тре­ба да упра­ву­ва со мар­ке­тин­гот, се све­ду­ва на ди­ле­ма­та за тоа што е по­ ста­ро, јај­це­то или ко­ко­шка­та. Ре­ше­ни­е­то на оваа ди­ ле­ма е де­ка во­оп­што не е важ­но кој е „по­стар”, ту­ку важ­но е тоа што ни­ту ко­ко­шка­та ни­ту јај­це­то не мо­жат еден без друг. Ед­но­став­но, мар­ке­тин­гот по­стои за да обез­бе­ди раз­вој на биз­ни­сот, а од раз­вој­ни­те це­ли на биз­ни­сот за­ви­си, пак, ка­ков ќе би­де мар­ке­тин­гот.

4. Да­ли со­ци­јал­ни­те мре­жи на Ин­

тер­нет пра­ват ре­во­лу­ци­ја во мар­ке­ тин­гот?

ΤΤ Раз­во­јот на мар­ке­тинг-ко­му­ни­ка­ци­и­те е ди­кти­ ран или, по­точ­но ка­жа­но, мо­ра да го сле­ди раз­во­јот на ме­ди­у­ми­те, од­нос­но ка­на­ли­те по кои па­ту­ва­ат ин­ фор­ма­ци­и­те до ко­рис­ни­ци­те, но и од про­ме­на­та на нив­ни­те на­ви­ки и пре­дис­по­зи­ции. Со дру­ги збо­ро­ви,

мар­ке­тин­шки­те по­ра­ки мо­ра да стиг­нат до оние на кои им се на­ме­не­ти на на­чин и по па­тот што најм­но­гу им од­го­ва­ра на ко­рис­ни­ци­те. Ин­тер­не­тот, а пре­ку не­ го и не­го­ви­те про­ду­кти, ка­ко што се та­ка­на­ре­че­ни­те со­ци­јал­ни мре­жи, по­ра­ди сво­и­те уни­кат­ни ка­ра­кте­ ри­сти­ки, ста­на до­вер­лив, иск­лу­чи­тел­но рен­та­би­лен, па за­тоа и прет­по­чи­тан ка­нал/ме­ди­ум за пла­си­ра­ње нај­раз­но­вид­ни мар­ке­тин­шки по­ра­ки. Но тре­ба да се би­де вни­ма­те­лен. Нај­ма­сов­ни­от и нај­исп­лат­ли­ви­от на­чин, а тоа е Ин­тер­не­тот, не мо­ра да зна­чи де­ка исто­вре­ме­но мо­ра да би­де и единс­тве­ни­от на­чин за пла­си­ра­ње не­ко­ја по­ра­ка или ин­фор­ма­ци­ја до ко­рис­ ни­ци­те. Не­кои по­ра­ки и по­на­та­му мо­жат нај­до­бро да

ΤΤ Де­фи­ни­тив­но да. Ако во вре­ме на кри­за се со­о­ чу­ва­те со пре­диз­ви­кот ка­ко да го одр­жи­те нив­о­то на про­даж­ба, не тре­ба да раз­мис­лу­ва­те за кра­те­ње на тро­шо­ци­те за мар­ке­тинг, за­тоа што со тоа си ја се­че­ те гран­ка­та на ко­ја се­ди­те. При­фа­тен ка­ко ин­те­гри­ран кон­цепт, мар­ке­тин­гот овоз­мо­жу­ва уна­пре­ду­ва­ње на про­даж­ба­та. От­та­му, во вре­ме на кри­за, раз­ли­ка­та ме­ѓу ви­зи­о­нер­ски­те биз­ни­си и оние што не се тоа се ог­ле­да ток­му во тоа да­ли тие го пре­поз­на­ва­ат мо­мен­тот ко­га е не­оп­ход­но да ја мо­ди­фи­ци­ра­ат сво­ја­та мар­ке­тинг-стра­ те­ги­ја, но ни­ка­ко да ја на­пу­штат неј­зи­на­та ре­а­ли­за­ци­ја и со тоа де­фи­ни­тив­но да ја за­гу­бат и та­ка за­гро­зе­на­та шан­са да до­прат до по­тро­шу­ва­чи­те. Глав­ни­от пре­диз­ вик на ви­зи­о­нер­ски­те прет­при­е­ма­чи за вре­ме на кри­за е ка­ко да ја мо­ди­фи­ци­ра­ат сво­ја­та мар­ке­тинг-стра­те­ги­ја, од­нос­но ка­кви ала­тки да из­бе­рат, за да мо­же да ги убе­ дат и нај­воз­др­жа­ни­те по­тро­шу­ва­чи де­ка нив­ни­от про­из­ вод или ус­лу­га им е не­оп­хо­ден и во вре­ме ко­га тие пла­ ни­ра­ат да го скро­ктат сво­јот по­тро­шу­вач­ки апе­тит. n Ф.М.


4

Број 6 | Април 2010

Oр­га­ни­зи­ра­но на Еко­ном­ски­от фа­кул­тет од стра­на на AIESEC

Из­диг­ну­ва­ње на све­ста и мо­ти­ва­ци­ја­та на мла­ди же­ни

Прет­при­ем ­ ач­ко ка­фе Про­мо­ци­ја на прет­при­е­маш­тво ме­ѓу мла­ди же­ни

На 22.3.2010, ПСМ-фон­да­ци­ја (www. yes.org.mk) и прет­став­ни­ци на ком­па­ни­ и­те „Мла­ди ин­фо” (www.mladiinfo.com) и „Мо­мен­ти” (www.momenti.com.mkl), при­сус­тву­ваа на на­ста­нот „Прет­при­ем ­ ач­ко ка­фе” (En­tre­pre­ne­urs­hip Ca­fe), ор­га­ни­зи­ ра­но на Еко­ном­ски­от фа­кул­тет од стра­на на AIESEC. Ма­и­ко Ко­ши­ма, сту­дент од Ја­ по­ни­ја, бе­ше глав­ни­от ини­ци­ја­тор на овој на­стан, ка­де што сту­ден­ти­те имаа мож­ност да се срет­нат со мла­ди прет­при­ем ­ а­чи и прет­став­ни­ци од биз­нис-ин­ку­ба­то­рот, за да раз­ме­нат идеи, да на­пра­ват но­ви кон­

та­кти и да ги слуш­нат лич­ни­те искус­тва на оние што поч­на­ле биз­нис.n

h На на­ста­нот при­сус­тву­ваа 20 сту­ден­ти од раз­лич­ни фа­кул­ те­ти при уни­вер­зи­те­тот „Св. Ки­рил и Ме­то­диј”, Скоп­је. g

Прет­при­е­мач­ки сер­вис за мла­ди - ПСМ-фон­да­ци­ја поч­на со имп­ле­ мен­ти­ра­ње на про­е­ктот „Про­мо­ци­ја на прет­при­е­маш­тво ме­ѓу мла­ ди же­ни во 4 ре­ги­о­ни во Ма­ке­до­ни­ја”. Пре­ку бесп­лат­ни обу­ки за поч­ну­ва­ње биз­нис, ПСМ-фон­да­ци­ја ги пот­тик­ну­ва мла­ди­те же­ни да раз­мис­лу­ва­ат про­а­ктив­но и ги под­др­жу­ва да соз­да­ва­ат но­ви ма­ли биз­ни­си. Про­ект поч­на во Скоп­је, на 26 март 2010, а за обу­ки­те се при­ја­ ве­ни по­ве­ќе од 40 мла­ди же­ни, кои актив­но учес­тву­ва­ат. Ми­на­та­ та сре­да, гос­по­ди­нот Ро­џер Ка­у­дри, ин­тер­на­ци­о­на­лен кон­сул­тант,

Пре­зен­та­ци­ја и ин­те­ра­ктив­на обу­ка на те­ма „Ге­не­ри­ра­ње биз­нис-иде­ја”

одр­жа инс­пи­ра­ти­вен го­вор за мла­ди­те же­ни кои са­ка­ат да за­поч­нат сопс­твен биз­нис. Цел­та на про­е­ктот е из­диг­ну­ва­ње на све­ста и мо­ти­ва­ци­ја­та на мла­ ди же­ни за поч­ну­ва­ње свои биз­ни­си, би­деј­ќи про­цен­тот на же­ни што поч­ну­ва­ат биз­нис во Ма­ке­до­ни­ја е 17 про­цен­ти, нас­про­ти 83 про­цен­ти кои се ма­жи. По обу­ки­те во Скоп­је, сле­ду­ва­ат и во Би­то­ла, Те­то­во и во Стру­ ми­ца.n

Сту­ден­ти­те по биз­нис и прет­при­е­маш­тво при Уни­вер­зи­те­тот за ту­ри­зам во Скоп­је, во по­се­та на биз­нис-ин­ку­ба­то­рот

Н

а 30.3.2010 го­ди­на, ПСМфон­да­ци­ја­та под­го­тви пре­ зен­та­ци­ја и ин­те­ра­ктив­на обу­ка на те­ма „Ге­не­ри­ра­ње биз­нисиде­ја”, на­ме­не­та за сту­ден­ти­те по биз­нис и прет­при­ем ­ аш­тво при Уни­ вер­зи­те­тот за ту­ри­зам во Скоп­је. По овој по­вод, три­е­се­ти­на сту­ден­ти имаа мож­ност да ви­дат што прет­ ста­ву­ва биз­нис-ин­ку­ба­то­рот, да се за­поз­на­ат со мла­ди­те прет­при­ем ­ а­ чи што се дел од ин­ку­ба­то­рот и нив­ ни­те ус­пеш­ни при­каз­ни.


5

Број 6 | Април 2010

Ви­стин­ско ме­сто за одр­жу­ва­ње на ва­ши­те обу­ки, тре­нин­зи и пре­зен­та­ции

Комп­ју­тер­ска ла­бо­ра­то­ри­ја во рам­ки­те на ПСМ Фон­да­ци­ја

Прет­при­е­мач­ки Сер­вис за Мла­ди (ПСМ) Фон­да­ци­ја, рас­по­ла­га со 45 ме­три ква­драт­ни мо­ дер­но опре­ме­на комп­ју­тер­ска ла­бо­ра­то­ри­ја и прет­ста­ву­ва ви­стин­ско ме­сто за одр­жу­ва­ње на ва­ши­те обу­ки, тре­нин­зи и пре­зен­та­ции. По­крај прет­при­е­мач­ки­те тре­нин­зи кои се одр­ жа­ни од стра­на на ПСМ, ла­бо­ра­то­ри­ја­та се из­да­ва и на над­во­реш­ни ли­ца и ор­га­ни­за­ции кои има­ат по­тре­ба од мо­де­рен про­стор за одр­жу­ва­ње на нив­ни­те обу­ки и пре­да­ва­ња, кои мо­же да се из­нај­ми со или без опре­ма, за 12 или 25 ли­ца. Ла­бо­ра­то­ри­ја­та рас­по­ла­га со 12 дес­ктоп DELL комп­ју­те­ри, комп­ју­тер­ски ка­ме­ри и слу­ шал­ки, Ин­тер­нет, LCD про­е­ктор и плат­но, Samsung LCD те­ле­ви­зор и два кли­ма уре­ди. n Ре­зер­ви­рај­те ја учил­ни­ца­та на info@yesincubator.org.mk или на 02 3103 660

Пот­тик­нување на мла­ди­те на са­мо­вра­бо­ту­ва­ње

До­де­ле­ни пр­ви­те 4 на­гра­ди за нај­до­бар биз­нисплан во источ­ни­от ре­ги­он на Ма­ке­до­ни­ја, ка­ко дел од про­ек­ тот „Кре­и­ра­ње но­ви ра­бот­ни ме­ста пре­ку под­др­шка на МСП-се­кто­рот”

На 1.4.2010 го­ди­на, ПСМ-фон­да­ци­ја­та ги до­де­ли пр­ви­те 4 на­гра­ ди за нај­до­бар биз­нис-план во источ­ни­от ре­ги­он на Ма­ке­до­ни­ја, ка­ко дел од про­е­ктот „Кре­и­ра­ње но­ви ра­бот­ни ме­ста пре­ку под­ др­шка на МСП-се­кто­рот”. Вкуп­ни­от на­гра­ден фонд од 3.000 евра го по­де­ли­ја след­ни­те биз­нис-пла­но­ви:

Прет­при­е­ма­чи­те беа пре­за­до­вол­ни од на­гра­ди­те, а средс­тва­та ќе ги упо­тре­бат за ре­ги­стри­ра­ње фир­ма и поч­ну­ва­ње со пла­ни­ра­ни­от биз­нис. Си­те учес­ни­ци на обу­ка­та до­би­ја кни­ги за прет­при­е­маш­тво и кон­сул­тант­ски тер­ми­ни со ком­па­ни­ја­та „Ге­шталт со­лушнс” (http:// www.gestaltsolutions.com.mk).

1 Бам­би­ни

Кри­те­ри­у­ми­те за из­бор на нај­до­бар биз­нис-план беа след­ни­те:

2 Анал­ге­тик ме­ди­ка

~~ Ин­те­гри­тет на биз­нис-иде­ја­та ~~ Комп­лет­ност на биз­нис-пла­нот ~~ Фи­нан­си­ска­та про­ек­ци­ја на биз­ни­сот

3 Але­крис

ПСМ-фон­да­ци­ја­та про­дол­жу­ва со обу­ки­те и на­гра­ди­те и во дру­ги­те три ре­ги­о­ни во зем­ја­ва, со што ќе се пот­тик­нат мла­ди­те на са­мо­вра­ бо­ту­ва­ње, ќе се сти­му­ли­ра прет­при­е­мач­ки­от дух и на­ма­ли не­вра­бо­ те­но­ста во зем­ја­ва. n

4 Про­то­гер

Про­е­кт „Од­го­вор­но прет­при­е­маш­тво: кре­и­ра­ње кул­ту­ра на ан­ти­ко­руп­ци­ја во при­ват­ни­от се­ктор”

Заиочни го швојош бизнис денес!

yy Имаш бизнис идеја? yy Разработен бизнис план? yy Немаш простор за започнување со бизнисот?

- добиваш? Шшо Комплетно опремена канцеларија за само (Цената се однесува на метар квадратен и во неа не е вклучен ДДВ)

На 22 април во Ин­фо­цен­та­рот на Европ­ска­та Уни­ ја во Скоп­је ќе се одр­жи се­ми­нар за ан­ти­ко­руп­ци­ ја во ор­га­ни­за­ци­ја на ПСМ-фон­да­ци­ја. Се­ми­на­рот е дел од про­е­ктот „Од­го­вор­но прет­при­е­маш­тво: кре­и­ра­ње кул­ту­ра на ан­ти­ко­руп­ци­ја во при­ват­ни­от се­ктор”, фи­нан­си­ран од Европ­ска ко­ми­си­ја и ќе се имп­ле­мен­ти­ра во 7 зем­ји во ре­ги­о­нот: Ма­ке­до­ни­ ја, Ср­би­ја, Ал­ба­ни­ја, Ко­со­во, Хр­ват­ска, Цр­на Го­ра и Бос­на и Хер­це­го­ви­на.

h

На се­ми­на­рот ќе го­во­рат еми­нент­ни прет­став­ни­ци од по­ве­ќе др­жав­ни ин­сти­ту­ции што ра­бо­тат во об­ла­ста на ан­ти­ко­руп­ци­ја. g

Исто та­ка учес­ни­ци на се­ми­на­рот ќе би­дат и сту­ ден­ти од Еко­ном­ски­от и од Прав­ни­от фа­кул­тет во Скоп­је, мла­ди прет­при­е­ма­чи и прет­став­ни­ци на нев­ ла­ди­ни ор­га­ни­за­ции. Во рам­ки­те на де­ба­та­та за ан­ти­ко­руп­ци­ја ко­ја бе­ше ор­га­ни­зи­ра­на во по­ве­ќе гра­до­ви низ Ма­ке­до­ни­ја, при­сут­ни­те во сво­и­те из­ла­га­ња по­со­чи­ја ни­за при­ ме­ри на ко­руп­ци­ско од­не­су­ва­ње со кои се со­о­чи­ле во раз­ни сфе­ри од жи­ве­е­ње­то и ра­бо­те­ње­то. Бе­ше по­со­че­на ко­руп­ци­ја во обра­зо­ва­ни­е­то, во при­ват­ ни­от се­ктор, во тен­де­ри­те, во нап­ла­та на да­но­ци­те и во по­ве­ќе сег­мен­ти од се­којд­нев­но­то жи­ве­е­ње. Учес­ни­ци­те истак­наа де­ка сé уште не се под­го­тве­ ни да при­ја­ват ко­руп­ци­ја, за­тоа што не се убе­де­ни де­ка др­жа­ва­та има ме­ха­ни­зам со кој ќе го каз­ни ви­нов­ни­кот. Бе­ше поз­дра­ве­на иде­ја­та да се збо­ру­ва на оваа те­ ма, би­деј­ќи тоа прет­ста­ву­ва ди­ре­ктен на­чин на из­ диг­ну­ва­ње на све­ста на гра­ѓа­ни­те, кое во на­ша­та зем­ја е од го­ле­ма важ­ност. n

6€

-илицирај А - а за швој рија! канцела

- да Која е иредносша изнајмиш канцеларија во бизнис инкубашорош? yy многу ниска цена за месечна кирија yy редовни консултации со експерти во одредена област yy организирани обуки, тренинзи и семинари по бенефицирани цени yy голема промоција на твојата компанија yy остварување контакти со сите компании во инкубаторот и многу други

- ќе на Информирај се иове

rg.mk www.yesincubator.rioem ac.mk

www.pretp www.gew.com.mk

design: www.koma.com.mk

Три­би­на за ан­ти­ко­руп­ци­ја во Скоп­је, во ор­га­ни­за­ци­ја на ПСМ-фон­да­ци­ја


6

Број 6 | Април 2010

Истра­жу­ва­ња на „Ге­шталт со­лушнс”

СМС-рек­ла­ми­те има­ат по­ве­ќе пред­но­сти

„Бо­ја­та и фор­ма­та се моќ­ни пси­хо­ло­шки ин­стру­мен­ти што се ко­ри­стат во мар­ке­тин­гот и во про­даж­ба­та”

Ди­рект­ни­от мар­ке­тинг

До­кол­ку са­ка­те да прив­ле­че­те вни­ма­ние, ко­ри­сте­те ја цр­ве­на­та бо­ја. Си­гур­но сте за­ бе­ле­жа­ле де­ка нај­го­ле­ми­те син­џи­ри за бр­ за хра­на има­ат свет­лос­ни рек­ла­ми и из­ло­зи ка­де што е до­ми­нант­на цр­ве­на­та бо­ја. Ко­га на ис­пи­та­ни­ци им се по­ка­жа­ни во иста сли­ка по­ве­ќе бои, ме­ре­ња­та по­ка­жа­ле де­ка очи­ те нај­бр­зо и нај­дол­го се за­др­жу­ва­ат на об­ је­кти­те со цр­ве­на бо­ја. Цр­ве­на­та е бо­ја на енер­ги­ја­та. Кај нас пре­диз­ви­ку­ва чув­ство на дви­же­ње и воз­бу­да. Лу­ѓе што по­ми­ну­ва­ ат по­ве­ќе вре­ме во про­сто­ри­ја ка­де што е до­ми­нант­на цр­ве­на­та бо­ја из­ја­ву­ва­ат де­ка нив­но­то ср­це чу­ка по­бр­зо и де­ка им не­до­ сти­га воз­дух. Кај вра­бо­те­ни во куј­ни во ре­ сто­ра­ни со цр­вен ен­те­ри­ер се за­бе­ле­жа­ни по­го­лем број исе­че­ни­ци и во­оп­што по­вре­ди во од­нос на куј­ни во не­у­трал­ни бои. Цр­ве­ на­та не е бо­ја што мо­же­те да ја ко­ри­сти­те на го­ле­мо.

Со упо­тре­ба на зна­ењ ­ а­та од пси­хо­ло­ги­ја­та на бо­и­те мо­же да ис­пра­ти­те по­зи­тив­на или не­га­тив­на по­ра­ка на по­тро­шу­ва­чи­те, да ја зго­ле­ми­те про­даж­ба­та, да прив­ле­че­те по­го­ ле­мо вни­ма­ние. Истра­жу­ва­ња­та што „Ге­шталт со­лушнс” (Ге­ сталт Со­лу­ти­онс) ги вр­ши за по­тре­би на стран­ски ком­па­нии што са­ка­ат да уве­зу­ва­ат на­ши про­из­во­ди по­ка­жаа де­ка на­ши­те ком­ па­нии мно­гу мал­ку вре­ме и труд вло­жу­ва­ ат во соз­да­ва­ње кор­по­ра­ти­вен имиџ по кој би би­ле пре­поз­нат­ли­ви нив­ни­те про­из­во­ди. Ана­ли­зи­те ни по­ка­жаа де­ка има огром­на раз­ли­ка од бо­ја­та и од фор­ма­та на ло­го­то до тоа ка­ко е прет­ста­ве­на ком­па­ни­ја­та на сво­и­те ка­та­ло­зи и ка­ко изг­ле­да­ат са­ма­та ам­ ба­ла­жа и ети­ке­та на про­из­во­дот. Се­ка­ко де­ ка дел од проб­ле­мот се ло­ци­ра во не­до­стиг од ви­со­кос­пе­ци­ја­ли­зи­ра­ни струч­ни ти­мо­ви што при изра­бо­тка­та на ре­пре­зен­та­тив­ни­ от ма­те­ри­јал на ком­па­ни­ја­та би ги ком­би­ ни­ра­ле зна­е­ња­та од пси­хо­ло­ги­ја на бо­и­те, пси­хо­ло­ги­ја на по­тро­шу­ва­чи­те, ди­зај­нот и мар­ке­тин­гот. Точ­но е де­ка за да се на­пра­ви пре­поз­нат­лив про­из­вод тре­ба да се вло­жи мно­гу, ме­ѓу­тоа од дру­га стра­на бе­не­фи­ци­ја­та е мно­гу по­го­ ле­ма од вло­гот. До­де­ка во го­ле­ми­те свет­ски кор­по­ра­ции на вло­жу­ва­ња­та во соз­да­ва­ње ка­ра­кте­ри­сти­чен про­из­вод се гле­да ка­ко на ин­ве­сти­ци­ја, за жал по­го­ле­ми­от број на­ши ком­па­нии ова го до­жи­ву­ва­ат са­мо ка­ко тро­ шок.

Вни­ма­тел­но из­бе­ре­те го ме­сто­то на кое са­ка­те да прив­ле­че­те вни­ма­ние.

Во за­вис­ност од тоа кои бои ќе ги из­бе­ре­ме да би­дат кор­по­ра­тив­ни и ка­ква фор­ма ќе ни би­де нај­пр­вин ло­го­то, а по­тоа и са­мо­то уре­ ду­ва­ње на де­лов­ни­от про­стор, ние ис­пра­ќа­ ме по­ра­ка до на­ши­те по­тро­шу­ва­чи. Си­на­та, жол­та­та, цр­ве­на­та и зе­ле­на­та се „пси­хо­ ло­шки при­мар­ни” бои и ги прет­ста­ву­ва­ат фун­да­мен­тал­ни­те пси­хо­ло­шки по­тре­би, без ог­лед на тоа на ко­ја хе­ми­сфе­ра, кул­ту­ра или на­ци­ја при­па­ѓа­ат по­тро­шу­ва­чи­те.

g

Нај­го­ле­ми­от број по­тро­шу­ва­чи, не­за­вис­ но од кој дел на све­тот се, из­ја­ву­ва­ат де­ка нив­на оми­ле­на бо­ја е си­на­та. И ре­ал­но, нај­ го­ле­ми­от дел од све­тот е син - не­бо­то, во­ да­та. Гле­да­ње­то во си­на бо­ја пре­диз­ви­ку­ва соз­да­ва­ње хе­ми­ски ма­те­рии во ор­га­низ­мот што соз­да­ва­ат чув­ство на сми­ре­ност. Се­ка­ ко, ова не ва­жи за си­те ни­јан­си на си­на бо­ја. Одре­де­ни ни­јан­си на си­на бо­ја (или прем­но­ гу си­на бо­ја) мо­же да пре­диз­ви­ка­ат сту­де­ ни­ло и чув­ство де­ка не сте им важ­ни. Со го­ ди­ни си­на­та бо­ја ја по­вр­зу­ва­ле со точ­ност, при­вр­за­ност, му­дрост и ло­јал­ност. Се­те­те се са­мо кол­ку уни­фор­ми се во си­на бо­ја. Ис­пи­ ту­ва­ња­та по­ка­жа­ле де­ка лу­ѓе што ра­бо­тат во си­ни про­сто­рии се мно­гу по­про­ду­ктив­ни, би­деј­ќи си­на­та бо­ја сми­ру­ва и им овоз­мо­жу­ ва фо­ку­си­ра­ње на са­ма­та ра­бот­на за­да­ча.

Бо­ја­та на сон­це­то, свет­ло­жол­та­та бо­ја, се по­вр­зу­ва со сме­ењ ­ е, за­до­волс­тво и до­бри вре­ми­ња. Жол­та­та бо­ја пре­диз­ви­ку­ва ла­ че­ње се­ро­то­нин, хе­ми­ска ма­те­ри­ја што е од­го­вор­на за чув­ство на оп­ти­ми­зам. Нај­го­ Кол­ку е по­прив­леч­на ле­ми­от број по­тро­шу­ва­чи пра­ша­ни кое чув­ ам­ба­ла­жа­та и по­за­бе­ле­ ство пр­во им па­ѓа на па­мет ко­га ќе ви­дат жол­та бо­ја, од­го­ва­ра­ат - оп­ти­ми­зам. Но и жи­тел­на ети­ке­та­та за ов­де мо­ра­ме да вни­ма­ва­ме на ко­ли­чес­тво­то цел­на­та гру­па, тол­ку е на ап­ли­ци­ра­на­та бо­ја, ка­ко и на ни­јан­са­та. Пра­ктич­но, жол­та­та бо­ја го за­бр­зу­ва на­ши­от по­го­ле­ма ве­ро­јат­но­ста ме­та­бо­ли­зам, а со тоа рас­те и екс­пре­сив­но­ де­ка тие ќе го про­да­дат ста на чув­ства­та, т.е. до­а­ѓа до израз тем­пе­ ра­мен­тот на лу­ѓе­то. Има моќ да го за­бр­за она што е вна­тре. на­ши­от ме­та­бо­ли­зам и да по­бу­ди кре­а­тив­ни мис­ли. Ефе­ктот од жол­та­та бо­ја лес­но мо­же да изб­ле­ди до­кол­ку прем­но­гу е при­сут­на, но со вни­ма­тел­но ком­би­ни­ра­ње и неј­зи­но по­ Про­фе­си­о­нал­но под­го­твен штанд, из­лог, ста­ву­ва­ње на стра­те­ги­ски ме­ста таа мо­же да свет­лос­на рек­ла­ма ма­ми пог­лед и го зго­ле­ би­де ефи­кас­на ала­тка во про­даж­ба­та. му­ва бро­јот на по­тен­ци­јал­ни кли­ен­ти. Са­ма­ Ка­ра­кте­ри­стич­ни емо­ции бу­ди ни­јан­са­та што та по­се­та, без об­вр­ска да се ку­пи не­што, се до­би­ва со ме­ша­ње на жол­та и цр­ве­на бо­ зна­чи про­сеч­но пре­не­су­ва­ње на ин­фор­ма­ ја - свет­ло­пор­то­ка­ло­ва­та ни­јан­са асо­ци­ра на ци­ја­та за уба­ви­от впе­ча­ток нај­мал­ку на де­ ам­би­ци­оз­ност, топ­ли­на и по­зи­тив­ни про­ме­ сет дру­ги по­тен­ци­јал­ни ку­пу­ва­чи. ни во од­не­су­ва­ње­то. Де­нес ова е иско­ри­сте­ По­тро­шу­ва­чи­те ги пом­нат не­шта­та по бо­ја и но на тој на­чин што оваа бо­ја е за­ста­пе­на на по фор­ма. Не е по­треб­но да се приб­ли­жат ам­ба­ла­жи­те на ор­ган­ски­те про­из­во­ди.

h

g

h

до про­из­во­дот и да про­чи­та­ат што пи­шу­ва на не­го. До­вол­но е да ви­дат де­ка има „цр­ ве­на бо­ја и бе­ли бу­кви” и вед­наш го пре­ поз­на­ва­ат.

На при­мер про­из­во­ди што ги про­мо­ви­ра­те или сте им ја на­ма­ли­ле це­на­та мо­же­те да ги ста­ви­те на цр­вен рафт или це­ни­те да ги на­ пи­ше­те со цр­ве­на бо­ја. Еден цр­вен ак­цент во не­у­трал­на сре­ди­на мно­гу ќе го прив­ле­че око­то, а со тоа и вни­ма­ни­е­то. Не слу­чај­но ус­пеш­ни­те го­вор­ни­ци но­сат цр­вен де­таљ на се­бе (вра­то­вр­ска, ша­ми­че или на­кит) и на тој на­чин и на не­за­ин­те­ре­си­ра­ни­те слу­ша­те­ ли им из­ма­му­ва­ат пог­лед, а штом се фо­ку­си­ ра­ат ви­зу­ел­но, поч­ну­ва­ат и да слу­ша­ат. Зе­ле­на­та е бо­ја на рас­тот, при­ро­да­та и па­ ри­те. Си­но-зе­ле­на­та ни­јан­са е нај­при­јат­на за гле­да­ње и дејс­тву­ва сми­ру­вач­ки. Тем­ но­зе­ле­на­та пре­диз­ви­ку­ва асо­ци­ја­ции на ма­ску­ли­ност, кон­зер­ва­тив­ност и бо­гат­ство. Сил­на­та зе­ле­на бо­ја е асо­ци­ја­ци­ја на за­вист, но и на сре­ќа, да­реж­ли­вост и плод­ност. Тра­ ди­ци­о­нал­но, зе­ле­на­та бо­ја оз­на­чу­ва бла­го­ со­стој­ба, хар­мо­ни­ја и под­др­шка. Без ог­лед ка­ков ме­ди­ум за про­мо­ци­ја ќе из­ бе­рат ком­па­ни­и­те, важ­но е ко­га ја пра­ват на­рач­ка­та на нив­на­та веб-стра­ни­ца, ба­нер, кор­по­ра­тив­но ло­го, ети­ке­та и слич­но, да по­раз­го­ва­ра­ат со струч­ни­те ли­ца и да им ја на­ве­дат цел­на­та гру­па и ка­ков ефект са­ка­ат да по­стиг­нат кај неа. По­крај ва­кво­то уни­вер­зал­но зна­че­ње на овие 4 бои, ис­пи­ту­ва­ња­та по­ка­жаа де­ка ус­пеш­на­та про­даж­ба на одре­ден про­из­вод за­ви­си и од не­го­ви­от ди­зајн и ам­ба­ла­жа. На пр. кај по­неж­ни­от пол се­ко­гаш пред­ ност има­ат про­из­во­ди што се спа­ку­ва­ни во круж­ни бла­ги фор­ми, без аг­ли, а ети­ке­та­та на про­из­во­дот има круж­ни за­об­ле­ни бу­кви и сли­ки. Хо­ри­зон­тал­ни­те ли­нии ис­пра­ќа­ат по­ ра­ки на сми­ре­ност, кон­ти­ну­и­тет, сла­бост и женс­тве­ност. Вер­ти­кал­ни­те фор­ми и ли­нии упа­ту­ва­ат на ма­жес­тве­ност, си­ли­на, агре­сив­ност, моќ, до­ми­нант­ност. Ва­кви­те фор­ми прив­ле­ку­ва­ ат по­го­ле­мо вни­ма­ние кај ма­шки­от пол, без ог­лед на во­зра­ста и кул­тур­на­та при­пад­ност. n Бла­ги­ца Л’ско­ва, дипл. пси­хо­лог-кон­сул­тант Пе­тар Ата­на­сов, мар­ке­тинг-кон­сул­тант Ге­сталт Со­лу­ти­онс д.о.о.

(со ак­цент на пер­со­на­ли­зи­ра­на мар­ ке­тинг-со­др­жи­на) ка­ко тренд де­фи­ ни­тив­но го оп­фа­ќа све­тот и до­а­ѓа во Ма­ке­до­ни­ја

1. Ад­вертСМС е пр­ва­та мо­бил­на мар­ ке­тинг-аген­ци­ја во Ма­ке­до­ни­ја. Да­ли Ад­вертСМС прет­ста­ву­ва нов мар­ке­ тинг-тренд во на­ша­та зем­ја и кол­ку овој вид мар­ке­тинг е ко­ри­стен во зем­ји­те од странс­тво?  Ко­га поч­нав­ме со Ад­вертСМС (по­че­то­ кот на 2008) ни­кој во Ма­ке­до­ни­ја не зна­е­ше за што всуш­ност се ра­бо­ти. Мно­гу е по­лес­но да се отво­ри но­ва те­ле­ви­зи­ја, да се ор­га­ни­ зи­ра по­че­тен по­пуст на си­те рек­ла­ми и да се пре­зен­ти­ра пред ком­па­нии, би­деј­ќи тој вид мар­ке­тинг е поз­нат во Ма­ке­до­ни­ја.

по­го­лем ефект од ед­но­став­но об­ја­ву­ва­ње во вес­ник. И за крај, ме­ѓу дру­ги­те пред­но­ сти, би ја вбро­ил и пер­со­на­ли­за­ци­ја­та. Та­ ка мо­же да се доб­ли­жи­те че­кор поб­ли­ску до ва­ши­те по­тро­шу­ва­чи, да вос­по­ста­ви­те при­ја­телс­тво и ефект де­ка СМС-по­ра­ка­та е пи­шу­ва­на са­мо за нив. До­кол­ку по­ра­ка­та поч­не со „Здра­во Дан­чо”, ефе­ктот ќе би­де зна­чи­тел­но по­го­лем, откол­ку „Ве из­ве­сту­ ва­ме”

3. Да­ли има за­ин­те­ре­си­ра­ност кај на­ши­ те биз­ни­си за ко­ри­сте­ње на оваа мар­ке­ Ме­ѓу­тоа, ние во­ве­дов­ме комп­лет­но нов на­ тинг-ала­тка? чин на рек­ла­ми­ра­ње ди­рект­но до крај­ни­от ко­рис­ник и мо­рав­ме пр­во да ја из­диг­не­ме  Во по­че­то­кот кај ком­па­ни­и­те мо­же­ све­ста кај ком­па­ни­и­те де­ка, по­крај ма­сов­ни­ ше да се за­бе­ле­жи скеп­ти­ци­зам. Ме­ѓу­тоа, те ме­ди­у­ми, кои си има­ат свои пред­но­сти и отка­ко Ад­вертСМС до­би не­кол­ку ин­тер­на­ не­до­ста­то­ци, по­стои и ди­ре­ктен мар­ке­тинг, ци­о­нал­ни приз­на­ни­ја, ме­ѓу кои и „Гло­ба­лен кој во одре­де­ни слу­чаи но­си ма­кси­ма­лен ино­ва­тор за 2009”, ком­па­ни­и­те сé по­ве­ќе ефект ди­рект­но до крај­ни­те по­тро­шу­ва­чи. и по­ве­ќе поч­наа да нé при­фа­ќа­ат. До­се­га Не­кои ком­па­нии што беа отво­ре­ни за нов има­ме пра­ве­но СМС-кам­па­њи во по­ве­ќе об­ и кре­а­ти­вен мар­ке­тинг лес­но го при­фа­ти­ја ла­сти: авто­мо­би­ли, цен­три за стран­ски ја­ овој кон­цепт. Ме­ѓу­тоа има­ше и слу­чаи ко­га зи­ци, ра­бо­ти и уче­ње во САД, комп­ју­те­ри, ни­ка­ко не мо­жеа да сфа­тат де­ка пре­ку СМС- ка­фе-ба­ро­ви, ди­ско­те­ки, бу­ти­ци, су­пер­мар­ по­ра­ка мо­же да се ис­пра­ти кра­тка мар­ке­ ке­ти и ре­сто­ра­ни. Исто та­ка при­ме­на­та на тинг-со­др­жи­на. СМС-кам­па­њи­те се нај­де и во ор­га­ни­зи­ра­ње раз­лич­ни на­ста­ни (СМС-по­ка­ни), нев­ла­ди­ни Ди­рект­ни­от мар­ке­тинг (со ак­цент на пер­ ор­га­ни­за­ции ка­ко и фа­кул­те­ти. со­на­ли­зи­ра­на мар­ке­тинг-со­др­жи­на) ка­ ко тренд де­фи­ни­тив­но го оп­фа­ќа све­тот 4. Да­ли мо­бил­ни­от мар­ке­тинг кај нас се и до­аѓ­ а во Ма­ке­до­ни­ја. Гугл адс и Фејс­бук исто та­ка по­ста­ву­ва­ат рек­лам­ни ба­не­ри во гле­да ка­ко еден нов вид спам-по­ра­ки? сог­лас­ност од тоа ка­де е по­се­ти­те­лот и што Ка­ко ре­а­ги­ра­ат кли­ен­ти­те на овој тренд? всуш­ност по­се­ту­ва. Овој тренд оди до крај­ но­сти, па Ја­ху во Ја­по­ни­ја поч­на да по­ста­ву­  Нај­че­сто, пр­во пра­ша­ње што го до­би­ ва пре­со­на­ли­зи­ра­ни бил­бор­ди (бил­борд со ва­ме од ком­па­ни­и­те е за тоа од ка­де ни се ка­ме­ра што ги за­бе­ле­жу­ва ва­ша­та во­зраст до­би­е­ни мо­бил­ни­те бро­е­ви до кои ис­пра­ и пол и спо­ред тоа ви при­ка­жу­ва раз­лич­на ќа­ме СМС-рек­ла­ми. Ние од се­кој наш член (ли­це што се сог­ла­си­ло да чи­та СМС-рек­ мар­ке­тинг-со­др­жи­на). ла­ми) има­ме пис­ме­на сог­лас­ност де­ка ни доз­во­лу­ва да му ис­пра­ќа­ме СМС-по­ра­ки. За 2. Ко­ја е пред­но­ста од ко­ри­сте­ње мар­ пис­ме­на­та сог­лас­ност до­бив­ме одо­бру­ва­ње ке­тинг-ала­тка ка­ко што е Ад­вертСМС, од Ди­рек­ци­ја­та за за­шти­та на лич­ни­те по­да­ нас­про­ти тра­ди­ци­о­нал­ни­от мар­ке­тинг, то­ци, де­ка е во сог­лас­ност со си­те за­ко­ни. ка­ко за биз­ни­си­те, та­ка и за са­ми­те по­ Ние сме единс­тве­ни што ра­бо­тат единс­тве­ тро­шу­ва­чи? но со пис­ме­на сог­лас­ност и на тој на­чин се огра­ду­ва­ме од си­те дру­ги што бро­е­ви­те ги  Ма­сов­ни­те ме­ди­у­ми (ТВ, ра­дио, вес­ни­ до­би­ле на друг на­чин. За­тоа Ад­вертСМС мо­ ци, спи­са­ни­ја и Ин­тер­не­тот) де­фи­ни­тив­но же 100 про­цен­ти да га­ран­ти­ра за ан­тис­памима­ат свои пред­но­сти ко­га се збо­ру­ва за по­ли­ти­ка­та. про­из­вод што е за ма­сов­на по­тро­шу­вач­ка. Ме­ѓу­тоа не­е­фи­кас­ност се по­ја­ву­ва до­кол­ку Ме­ѓу­тоа, на­ша­та вто­ра ус­лу­га е СМС-рек­ла­ про­из­во­дот е са­мо ло­ка­лен или има спе­ци­ ма до ба­за на мо­бил­ни те­ле­фо­ни до­ста­ве­ни фич­на цел­на гру­па. од кли­ен­тот. По­сто­јат слу­чаи ко­га ком­па­ни­ја си има сво­ја ли­ста на кли­ен­ти/по­тро­шу­ва­чи СМС-рек­ла­ми­те има­ат по­ве­ќе пред­но­сти. и са­ка ре­дов­но да ги из­ве­сту­ва за раз­лич­ Нај­го­ле­ма пред­ност е во тоа што прет­ста­ву­ ни про­мо­ции и на­ста­ни. Во тој слу­чај Ад­ ва ин­стант-мар­ке­тинг. Во слу­чај ко­га не­ма вертСМС се по­ја­ву­ва са­мо ка­ко спро­ве­ду­вач до­вол­но вре­ме за да се ди­зај­ни­ра и ис­пе­ча­ на ин­фор­ма­ции и не од­го­ва­ра за по­тек­ло­то ти ма­те­ри­јал, или да се об­ја­ви во спи­са­ние на бро­е­ви­те. или вес­ник, СМС на­о­ѓа нај­го­ле­ма при­ме­на. За по­мал­ку од 1 час, соф­твер­ски мо­жат да 5. Да­ли сме­та­те де­ка овој нов тренд на се ис­пра­тат по­ве­ќе од 10.000 СМС-по­ра­ки. Би­деј­ќи СМС-по­ра­ки­те при­стиг­ну­ва­ат ди­ мар­ке­тинг на про­из­вод или на ус­лу­га, та­ рект­но до крај­ни­те ко­рис­ни­ци, ва­ша­та кон­ ка­на­ре­чен мо­би­лен мар­ке­тинг, има ид­ни­ ку­рен­ци­ја не е во мож­ност да ја ана­ли­зи­ра на во на­ша­та зем­ја? ва­ша­та мар­ке­тинг-кам­па­ња и на­вре­ме­но да ре­аг­ и­ра. Дру­га зна­чи­тел­на пред­ност на овој  Мо­бил­ни­от мар­ке­тинг де­фи­ни­тив­но има вид мар­ке­тинг е сег­мен­та­ци­ја­та. Мо­же­те да ид­ни­на во Ма­ке­до­ни­ја. Сé по­ве­ќе и по­ве­ ис­пра­ти­те СМС-рек­ла­ма до си­те ма­шки што ќе ком­па­нии го при­фа­ќа­ат ка­ко ин­те­гра­лен жи­ве­ат во Ка­ва­дар­ци, кои за­вр­ши­ле Еко­ дел во сво­ја­та мар­ке­тинг-кам­па­ња. До­кол­ку ном­ски фа­кул­тет, кои има­ат ин­те­рес, пра­ СМС-кам­па­њи­те се ис­пра­тат во ви­стин­ско­то кти­ка, се­ми­на­ри и вра­бо­ту­ва­ње, и са­мо нив вре­ме со ви­стин­ска­та со­др­жи­на, мо­жат да мо­же­те да им ис­пра­ти­те СМС-рек­ла­ма де­ка би­дат нај­е­фе­кти­вен на­чин на рек­ла­ми­ра­ње. ком­па­ни­ја од Ка­ва­дар­ци е за­ин­те­ре­си­ра­на Тоа не зна­чи де­ка се по­до­бри од ма­сов­ни­те за вра­бо­ту­ва­ње но­во ли­це. Ка­ко што мо­ ме­ди­у­ми, ту­ку де­ка има­ат свое ме­сто во це­ же­те да ви­ди­те, овој на­чин има зна­чи­тел­но ли­от мар­ке­тинг-микс. n


7

Број 6 | Април 2010

Интервју со Дарко Будлиоски

ШТО Е ТОА

ИН­ТЕР­НЕТ-МАР­КЕ­ТИНГ

АКО ВЕ ИМА НА ИН­ТЕР­НЕТ, ВЕ ИМА СЕ­КА­ДЕ

Ши­рок из­бор на ка­на­ли пре­ку кои мо­же да се спро­ве­де со­од­вет­на кам­па­ња, ус­л��в­но ре­че­но не­ог­ ра­ни­чен про­стор за прет­ста­ ву­ва­ње на ва­ши­те про­из­во­ди и ус­лу­ги и, се­ка­ко, гло­бал­на до­стап­ност. Из­ле­гу­ва­ ње­то на стран­ски­от па­зар ве­ќе не е тол­ку те­шка пре­пре­ка ко­га има­те со­од­вет­на ин­ тер­нет-стра­те­ги­ја. Ва­ка Дар­ко Буд­ли­о­ски, ин­тер­нет-кон­сул­тант, ја об­јас­ну­ва уло­га­та на ин­тер­нет-мар­ке­тин­гот во со­вре­ме­ни ус­ ло­ви на функ­ци­о­ни­ра­ње на ком­па­ни­и­те.

Мар­ке­тинг да, зо­што ин­тер­ нет-мар­ке­тинг?

Ин­тер­не­тот ста­на со­ста­вен дел од на­ше­то се­којд­не­вие. Го­лем дел од се­којд­нев­ни­те об­вр­ски, ко­му­ни­ка­ци­ја и ин­фор­ма­ции ги из­вр­шу­ва­ме ток­му ко­ри­стеј­ќи ја гло­бал­ на­та мре­жа. Во та­кво вре­ме ко­га по­го­лем дел од лу­ѓе­то се на Ин­тер­нет ед­но­став­но не оста­ну­ва про­стор вие и ва­ша­та ком­ па­ни­ја, од­нос­но про­из­во­ди или ус­лу­ги да отсус­тву­ва­те. Не­оп­ход­но е учес­тво, зна­чи не при­сус­тво, ту­ку учес­тво. Де­нес са­ми­от мар­ке­тинг ве­ќе ги сме­ни сво­и­те де­фи­ни­ ции, де­нес мар­ке­тин­гот е кон­вер­за­ци­ја.

Про­мо­ци­ја на ком­па­ни­ја­та на но­ви­те ме­ди­у­ми е од­ во­е­на мар­ке­тинг-стра­те­ги­ја или дел од вкуп­ни­от мар­ ке­тинг. Ка­ко да се пер­це­ пи­ра? Ин­тер­нет-мар­ке­тин­гот се­ко­гаш тре­ба да е дел од по­го­ле­ма мар­ке­тинг-стра­те­ги­ја. Не­ко­гаш, за не­кои ком­па­нии, ток­му ин­тер­ нет-де­лот е глав­ни­от и нај­до­ми­нан­тен во нив­на­та вкуп­на стра­те­ги­ја, но се­пак ед­ни­

от про­из­ле­гу­ва од дру­ги­от. До­кол­ку не­ма јас­ни ге­не­рал­ни мар­ке­тинг-це­ли, не мо­же да се оче­ку­ва ква­ли­тет­на ин­тер­нет мар­ке­ тинг-стра­те­ги­ја.

Кои се пред­но­сти­те на ин­ тер­нет-мар­ке­тин­гот? Се­ко­гаш во пре­ден план се ста­ва­ат ре­ сур­си­те, осо­бе­но фи­нан­си­ски­те. До­бра мар­ке­тинг-кам­па­ња за­ви­си од до­бар мар­ ке­тинг-бу­џет. Ток­му ту­ка ин­тер­нет-мар­ке­ тин­гот до­а­ѓа до израз. Тој, ге­не­рал­но гле­ да­но, е по­е­втин и за ре­ла­тив­но по­кра­ток пер­и­од мо­же да до­не­се по­го­лем ефект. Се­ка­ко не е без па­ри, иа­ко не­кои од ра­бо­ ти­те на­ви­дум изг­ле­да­ат та­ка. Но, од дру­га стра­на, ако се има до­бро поз­на­ва­ње или ако се со­ра­бо­ту­ва со лу­ѓе што ра­бо­тат во ова по­ле, вра­ќа­ње­то на ин­ве­сти­ци­ја­та и ди­рект­ни­те ре­зул­та­ти мо­же да би­дат на­ви­ сти­на го­ле­ми. До­пол­ни­тел­но, ту­ка се ши­ро­ки­от из­бор на ка­на­ли пре­ку кои мо­же да се спро­ве­де со­од­вет­на кам­па­ња, ус­лов­но ре­че­но не­

Фи­нан­си­ски­те средс­тва не се се­ко­гаш пре­дус­лов за ус­пеш­на мар­ке­тинг-кам­па­ња ка­ко да го пра­ви­ме тоа, тре­ба да се би­де кре­а­ти­вен, тре­ба да се би­де упо­рен, тре­ба да се има жел­ба и са­мо та­ка ќе се нај­дат но­ви на­чи­ни на про­мо­ци­ја што ќе ни до­не­ сат ус­пех. По­сто­јат мно­гу ал­тер­на­тив­ни на­ чи­ни на про­мо­ци­ја, т.н. ге­ри­ла-мар­ке­тинг, кој е мно­гу по­е­втин, и ин­тер­нет-мар­ке­тин­ гот, кој сé уште кај нас е мно­гу евтин, а е ефе­кти­вен во од­нос на средс­тва­та што се вло­жу­ва­ат.

Та­ка сé по­ве­ќе и по­ве­ќе се ко­ри­стат ус­лу­ ги­те на мар­ке­тинг-про­фе­си­о­нал­ци­те, и тоа е до­бро, би­деј­ќи са­мо ко­ри­сте­ње на ус­лу­ ги­те на про­фе­си­о­нал­ци­те мо­же да до­не­се ус­пех.

По­стои ли ус­пе­шен мар­ке­тинг со мал бу­џет?

- Во све­тот сé по­ве­ќе е за­ста­пен мар­ке­ тин­гот на Ин­тер­нет и сé по­ве­ќе се ко­ри­стат со­ци­јал­ни­те сај­то­ви ка­ко Фејс­бук и Тви­тер ка­ко на­чин на про­мо­ци­ја. Ма­ке­дон­ски­те ком­па­нии мно­гу мал­ку ги ко­ри­стат овие на­ чи­ни на про­мо­ци­ја, про­ве­ре­те са­мо кол­ку мал­ку ма­ке­дон­ски­те ком­па­нии има­ат свои веб-стра­ни­ци, а не пак да се рек­ла­ми­ра­ат на Ин­тер­нет. Ма­ке­до­ни­ја е сé уште зем­ ја ка­де што ко­ри­сте­ње­то на Ин­тер­не­тот е не­што но­во, пог­лед­не­те са­мо во ад­ми­ни­ стра­ци­ја­та по­сто­јат и ра­бо­тат сé уште лу­ѓе што не зна­ат да ра­бо­тат на комп­ју­тер, а не пак да ко­ри­стат Ин­тер­нет. Ме ра­ду­ва тоа што мла­ди­те прет­при­е­ма­чи и биз­нис­ме­ни се ос­ло­бо­де­ни од сте­ги­те и раз­мис­лу­ва­ат во биз­нис-на­со­ка, та­ка што гле­да­ат да ги иско­ри­стат си­те мож­ни на­чи­ни на про­мо­ци­ ја, вклу­чу­вај­ќи го Ин­тер­не­тот ка­ко пра­вец што сé уште не ја до­жи­ве­ал сво­ја­та це­лос­ на екс­пан­зи­ја.

Нор­мал­но де­ка по­стои, не се­ко­гаш се по­ треб­ни го­ле­ми фи­нан­си­ски средс­тва за да имаш ус­пе­шен и до­бар мар­ке­тинг.

h

Си­те ком­па­нии што ра­бо­тат врз ба­за на па­зар­на еко­но­ми­ја го пра­ват тоа. Без со­ од­вет­но истра­жу­ва­ње на па­за­рот и до­бро изра­бо­те­но истра­жу­ва­ње на па­за­рот не мо­же да се до­не­се ни­ка­ква од­лу­ка. Тоа е ед­но од ос­нов­ни­те на­че­ла што се­ко­ја ком­ па­ни­ја тре­ба да ги пра­ви. Но све­до­ци сме де­нес, гле­дај­ќи по­сто­ја­но на ме­ди­у­ми­те ка­ко се по­ја­ву­ва­ат го­лем број про­из­во­ди и ус­лу­ги што ја има­ат про­ма­ше­но сво­ја­та цел, поч­ну­вај­ќи од име­то на ус­лу­га­та, сé до ди­зај­нот на про­из­во­дот, а не пак да збо­ру­ ва­ме за рек­лам­на­та по­ра­ка. Ве­ру­вам де­ка тоа се дол­жи на тоа што ком­па­ни­ит­ е са­кај­ќи да за­ште­дат го за­не­ма­ру­ва­ат тој сег­мент и на кра­јот тоа мно­гу ги чи­ни. Ком­па­ни­ја што са­ка ус­пеш­но да ра­бо­ти и да би­де кон­ку­ рент­на на си­те па­за­ри, мо­ра да ги на­пра­ви си­те еле­мен­ти и че­ко­ри во соз­да­ва­ње­то на сво­и­те про­из­во­ди, за тоа да би­де ус­пеш­но.

Кол­ку е мар­ке­тин­гот до­стап­на ала­тка за мла­ди, ми­кро­ком­па­ нии и стар­тап-биз­ни­си? Мар­ке­тин­гот е до­ста­пен за си­те и, без раз­ ли­ка на го­ле­ми­на­та на ком­па­ни­ја­та, си­те тре­ба да има­ат свој мар­ке­тинг и да ги про­ мо­ви­ра­ат сво­јот биз­нис и ра­бо­та. Но тоа не зна­чи де­ка тре­ба да се тро­шат го­ле­ми су­ми на рек­ла­ми­ра­ње и бе­ско­неч­но еми­ту­ва­ње на ТВ-спо­тот или пуб­ли­ку­ва­ње на рек­лам­ ни­от ог­лас не­о­гра­ни­че­но па­ти, по­треб­но е да се нај­дат ви­стин­ски­от на­чин и мо­дус

Ка­ко ин­тер­нет-мар­ке­тин­гот мо­же да вли­јае на по­ра­стот на биз­ни­сот? Мно­гу за­ви­си за ка­ков биз­нис ста­ну­ва збор. Ко­ја е цел­на­та гру­па на со­од­вет­на­ та ком­па­ни­ја и ка­кви до­бра или ус­лу­ги тие про­да­ва­ат. По­сто­јат раз­лич­ни при­ста­пи до­кол­ку ва­ши­те кли­ен­ти се дру­ги биз­ни­си и до­кол­ку ва­ша­та цел­на пуб­ли­ка се крај­ни ко­рис­ни­ци. Во се­кој слу­чај, пре­ку до­бро исп­ла­ни­ра­на кам­па­ња мо­же да се зго­ле­ми про­даж­ба­та, да се по­до­бри под­др­шка­та, по­до­бро да се за­поз­на­ат по­тре­би­те на ко­ рис­ни­ци­те и, се­ка­ко, да се из­диг­не на по­ ви­со­ко ни­во до­вер­ба­та во брен­дот.

Има ли ин­те­рес кај ма­ке­ дон­ски­те ком­па­нии да ко­ му­ни­ци­ра­ат на ва­ков на­чин? Би са­кал да мо­жам без раз­мис­лу­ва­ње да ка­жам де­ка има, но се­пак ќе оста­вам мал­ку пра­зен про­стор пред да го по­твр­дам тоа. За жал, го­лем број на­ши ком­па­нии уште не гле­да­ат на Ин­тер­не­тот и ин­тер­нет-мар­ ке­тин­гот ка­ко на­чин на кој мо­же да се по­ стиг­нат нив­ни­те ге­не­рал­ни це­ли. Нив­но­то при­сус­тво нај­че­сто се све­ду­ва на ста­тич­на пре­зен­та­ци­ја од ти­пот на бро­шу­ра, не­што што бе­ше од­ли­ка за ра­ни­те фа­зи на Ин­ тер­не­тот. Мал­ку­ми­на се­ри­оз­но раз­мис­лу­ ва­ат за ог­ла­су­ва­ње на Ин­тер­нет иа­ко во пос­лед­но вре­ме Фејс­бук мал­ку го про­ме­ни овој сег­мент. Се­пак, не­ма про­стор за раз­о­ ча­ру­ва­ње, единс­тве­на на­со­ка во ко­ја мо­же да се оди е на­пред. Она што би им пре­по­ ра­чал е да се во­о­ру­жат со упор­ност, тр­пе­ ли­вост и вре­ме и да би­дат под­го­тве­ни со на­пор­на ра­бо­та да ги зго­ле­мат вид­ли­во­ста и ус­пе­хот на сво­јот ком­па­ни­ја. n А.М.

Ти­мот на ИКТ-кре­а­тив ус­пеа да го про­бие овој про­из­вод

Си­ни­ша Пе­кев­ски, мар­ке­тинг-ана­ли­ти­чар

Пра­ват ли ма­ке­дон­ски­те ком­па­ нии истра­жу­ва­ња на па­за­рот?

о­гра­ни­че­ни­от про­стор за прет­ста­ву­ва­ње на ва­ши­те про­из­во­ди и ус­лу­ги и, се­ка­ко, гло­бал­на до­стап­ност. Из­ле­гу­ва­ње­то на стран­ски­от па­зар ве­ќе не е тол­ку те­шка пре­пре­ка ко­га има­те со­од­вет­на ин­тер­нетстра­те­ги­ја.

Фи­нан­си­ски­те средс­тва не се се­ко­гаш пре­дус­ лов за кам­па­ња­та да би­де ус­пеш­на.

g Лес­но е да на­пра­виш го­ле­ма кам­па­ња со мно­гу средс­тва, умеш­но­ста и врв­но­ста се гле­да­ат со мал бу­џет да на­пра­виш до­бра и ус­пеш­на кам­па­ња. Мо­рам по­втор­но да на­по­ме­нам, за да би­деш ус­пе­шен по­треб­ но е да ги на­пра­виш си­те че­ко­ри, а пр­ви­от че­кор поч­ну­ва со ква­ли­тет­но и до­бро ди­ зај­ни­ра­но истра­жу­ва­ње.

Ги при­фа­ќа­ат ли ма­ке­дон­ски­те прет­при­е­ма­чи иде­и­те на мар­ке­ тинг-про­фе­си­о­нал­ци­те или ин­ си­сти­ра­ат на сопс­тве­на­та „ви­зи­ ја за рек­ла­ма”? Пр­во сме­там де­ка во Ма­ке­до­ни­ја има мно­ гу мал број прет­при­е­ма­чи, тие се бро­јат на пр­сти, да не ка­жам на ед­на ра­ка. Ма­ке­ дон­ски­те биз­нис­ме­ни сме­та­ат де­ка тие се нај­па­мет­ни и нај­до­бри и де­ка тие сé нај­до­ бро зна­ат, де­ка се ус­пеш­ни по­ра­ди тоа што има­ат чус­тво за биз­нис и зна­ат да ра­бо­тат. Но во пос­лед­но вре­ме трен­дот сé по­ве­ќе се ме­ну­ва, до­а­ѓа­ат но­ви мла­ди прет­при­е­ ма­чи, кои си ја зна­ат ра­бо­та­та и зна­ат ка­ко да го пра­ват тоа, следс­тве­но на тоа ги ко­ ри­стат и ус­лу­ги­те на екс­пер­ти и струч­ња­ ци во одре­де­ни об­ла­сти за кои се си­гур­ни де­ка си ја зна­ат сво­ја­та ра­бо­та нај­до­бро.

Бо­јан Пе­рев­ски, ИKТ Кре­а­тив го ви­дат си­сте­мот во ТЦ „Со­ра­виа” и во ТЦ „Рам­стор”, а че­сто го гле­да­ат и по ули­ци­те на гра­дот Скоп­је. До­се­га има­ме ра­бо­те­но мно­гу кам­па­њи ка­ко на ло­кал­но со на­ши­те аген­ции та­ка и на ме­ѓу­на­род­но ни­во. Ти­мот на ИКТ-кре­а­тив ус­пеа да го про­бие овој про­из­вод во Ма­ке­до­ни­ја, Ал­ба­ни­ја, Цр­на Го­ра, Бос­на и Хер­це­го­ви­на, Хр­ват­ска ка­ко и сé уште не­до­вр­ше­ни­те пре­го­во­ри со оста­то­кот од зем­ји­те на ЕУ.

Кои се но­ви­те мар­ке­тинг-трен­ до­ви и да­ли ма­ке­дон­ски­те ком­ па­нии и мар­ке­тинг-ин­ду­стри­ја ги при­ме­ну­ва­ат?

Кол­ку ма­ке­дон­ски­те по­тро­шу­ва­ чи ста­наа от­пор­ни на мар­ке­тинг? Што па­ли, а што не кај на­ша­та пуб­ли­ка? - Бом­бар­ди­ра­ни сме на ме­ди­у­ми­те од рек­ ла­ми, од исти или мно­гу слич­ни рек­лам­ни спо­то­ви и по­ра­ки, и од мно­гу ло­ши и евти­ ни рек­лам­ни спо­то­ви. Сме­там де­ка по­тро­ шу­ва­чи­те се­кој пат ко­га ќе има рек­ла­ми на ТВ или ќе ви­дат ог­ла­си во ме­ди­у­ми­те ги иг­но­ри­ра­ат, би­деј­ќи се пре­за­си­те­ни од та­кви­от вид про­мо­ци­ја. Де­не­ска е по­треб­ но да би­деш кре­а­ти­вен и ино­ва­ти­вен, и на ори­ги­на­лен на­чин да до­преш до по­тен­ци­ јал­ни­те по­тро­шу­ва­чи. Не по­стои фор­му­ла со ко­ја ќе ка­же­ме де­ка ова е тој на­чин и тој при­стап со кој си­гур­но ќе ус­пе­е­ме и ќе ја ос­тва­ри­ме на­ша­та цел, по­сто­ја­но тре­ба да се ба­ра­ат но­ви и но­ви на­чи­ни на про­мо­ ци­ја. Но со си­гур­ност мо­жам да ка­жам де­ ка лу­ѓе­то се пре­за­си­те­ни од ло­ши и евти­ни рек­лам­ни спо­то­ви и ог­ла­си и де­ка са­ка­ат да ви­дат не­што но­во, не­што кре­ат­ ив­но, не­што ква­ли­тет­но, а не рек­ла­ма што е ко­пи­ја на не­ко­ја стран­ска рек­ла­ма. n Ф.М.

Што е To­uch­bi­an­ce? To­uch­bi­an­ce е ин­те­ра­кти­вен ви­зу­е­лен соф­твер и прет­ста­ву­ва ин­те­ра­ктив­но искус­тво за ко­рис­ни­кот, кој со сво­и­те дви­же­ња кон­тро­ли­ра сли­ки и ани­ма­ции. Со по­мош на ИР-зра­ци, комп­лет­ни­от си­стем го де­те­кти­ра дви­же­ња­та на те­ло­то и овоз­ мо­жу­ва со­од­вет­на ин­те­рак­ци­ја со при­ка­жа­ на­та ани­ма­ци­ја во ре­ал­но вре­ме. Еден To­uch­bi­an­ce си­стем се со­стои од: }} де­ди­ци­ран комп­ју­тер }} ви­де­о­про­е­ктор }} ка­ме­ра со ин­фра­цр­ве­ни зра­ци што ја овоз­мо­жу­ва­ат де­тек­ци­ја­та Ти­мот на ИКТ-кре­а­тив кре­и­ра флеш-ани­ ма­ции по вкус на кли­ен­тот, кои по нив­ на­та изра­бо­тка се ком­пај­ли­ра­ат од­нос­ но пре­тво­ра­ат во To­uch­bi­an­ce-фајл и ја овоз­мо­жу­ва­ат це­ла­та ин­те­рак­ци­ја. Сли­ки­те мо­жат да се про­е­кти­ра­ат на ѕид, под, та­ван или на дру­га по­вр­ши­ на на рас­то­ја­ние од са­мо не­кол­ку ме­три, а се ани­ми­ра­ат со ед­но­став­но дви­же­ње врз или пред про­е­кти­ра­на­та по­вр­ши­на. Ани­ми­ра­ни­те ефе­кти пре­диз­ви­ка­ни од дви­же­ње мо­жат да би­дат кре­и­ра­ни на ста­ тич­ка сли­ка или дво­ди­мен­зи­о­нал­ни или три­ди­мен­зи­о­нал­ни сли­ки, вклу­чу­вај­ќи фо­ то­гра­фии, цр­те­жи, ло­гоа или друг вид гра­ фич­ки ди­зајн. Пра­ктич­но не по­сто­јат огра­ ни­чу­ва­ња во ау­ди­о­ви­зу­ел­ни­те ефе­кти што мо­жат да би­дат кре­и­ра­ни.

Ка­де мо­же да се ко­ри­сти? }} Про­даж­ни са­ло­ни, са­е­ми, га­ле­рии, тр­ гов­ски цен­три, ки­на, те­а­три... }} Клу­бо­ви, ре­сто­ра­ни, хо­те­ли, ка­зи­на... }} Ко­ре­о­гра­фии за ви­де­о­арт, тан­цо­ви, мул­ти­ме­ди­јал­ни пер­фор­ман­си... }} Си­сте­ми за за­ба­ва.

Ка­де до­се­га е ко­ри­стен и сé уште се ко­ри­сти? ИКТ-кре­а­тив е екск­лу­зи­вен за­стап­ник, ка­ ко на ре­ги­о­нал­но ни­во, та­ка и за зем­ји­те од ЕУ. Гра­ѓа­ни­те кај нас имаа мож­ност да

На­ши­те парт­не­ри во Ма­ке­до­ни­ја и над­вор ја има­ат комп­лет­на­та тех­нич­ка под­др­ шка во се­кој пог­лед што се од­не­су­ва до TOUCHBIANCE-си­сте­мот и не­го­ви­те ани­ма­ ции. Уни­кат­ни пред­но­сти на To­uch­bi­an­ce се: ОСТА­ВА СИ­ЛЕН ВПЕ­ЧА­ТОК - Актив­но­сти­те и дви­же­ња­та од про­е­кти­ра­ни­те ани­ма­ции се им­пре­сив­ни и прив­ле­ку­ва­ат вни­ма­ние. МО­БИЛ­НОСТ - Опре­ма­та е 100 про­ цен­ти мо­бил­на, од­лич­на за про­е­кти или кам­па­њи со че­сти про­ме­ни на ло­ка­ции. Овоз­мо­жу­ва зго­ле­му­ва­ње на цел­ на­та гру­па и го за­бр­зу­ва про­це­ сот на вра­ќа­ње на ин­ве­сти­ци­ја­та. ЕФИ­КАС­НОСТ - На­ша­та опре­ма ко­ри­ сти мал­ку енер­ги­ја, по­треб­на е ма­ла еки­ па за ра­ку­ва­ње и за­фа­ќа мал про­стор. ПО­ГО­ЛЕМ БРОЈ РЕК­ЛА­МИ ИСТОВ­РЕ­ МЕ­НО - Не­ма огра­ни­чу­ва­ње во бро­јот на рек­ла­ми што мо­же да ги ко­ри­сти­те во еден си­стем. Ком­па­ни­ја­та ИКТ-кре­а­тив од април поч­на и со про­даж­ба на овие ли­цен­ци на ма­ке­дон­ ски­от па­зар. Овие ли­цен­ци мо­жат да ги ко­ри­стат ИТком­па­нии, мар­ке­тинг-аген­ции со поз­на­ва­ ње од ИТ-тех­но­ло­ги­ја­та, ка­ко и ин­ди­ви­ду­ ал­ци што са­ка­ат но­ви тех­но­ло­гии, има­ат ви­зи­ја и не се пла­шат од не­до­пир­ли­во­то. Се ре­шив­ме на ва­ков че­кор од при­чи­на што осо­бе­но ма­ке­дон­ски­от па­зар е пре­за­си­тен од кли­ше­а­та на ад­вер­тај­зин­гот што ги гле­ да­ме се­којд­нев­но. Нај­го­лем кли­ент се де­ца­та, па по­тоа ро­ди­ те­ли­те, кои мо­ра да би­дат по­крај де­ца­та итн. Се­пак ние сме си­стем ком­па­ни­ја што им по­да­ва ра­ка на кре­а­тив­ни аген­ции, сту­ди­ ја што има­ат да ка­жат не­што, но на мал­ку по­и­на­ков на­чин, ин­те­ра­кти­вен. n


8

Број 6 | Април 2010

Рек­ла­ми­ра­ње­пре­ку со­ци­јал­ни­те ме­ди­у­ми

Пред­но­сти­те на со­ци­јал­ни­те ме­ди­у­ми за си­те биз­ни­си

клик на глув­че­то мо­же да се ис­пра­тат сто ил­ја­ди при­ја­тел­ски по­ра­ки на по­тро­шу­ва­ чи­те? И ту­ка не ста­ну­ва збор са­мо за еле­ ктрон­ска по­шта - Фејс­бук и бло­го­ви­те се до­ста по­пу­лар­ни за об­ја­ву­ва­ње и зач­ле­ну­ ва­ње - зна­чи мож­но­ста е огром­на.

h

Пе­ча­те­но­то рек­ла­ми­ра­ње сé уште не е за­ ста­ре­но би­деј­ќи тоа си има свое ме­сто. Не­ кои од нас са­ка­ат да про­чи­та­ат ви­стин­ска кни­га од 300 стра­ни­ци откол­ку да ја чи­та­ат на комп­ју­тер. Не­кои од нас са­ка­ат да до­би­ ва­ат ку­по­ни пре­ку по­шта за да ги иско­ри­ стат во ре­ал­на про­дав­ни­ца. Но во ре­ал­но­ ста со­ци­јал­ни­те ме­ди­у­ми ги ко­ри­стат де­ца од шест до осум го­ди­ни, ре­чи­си по­ло­ви­на или по­ве­ќе од ти­неј­џе­ри­те со при­стап до комп­ју­тер и Ин­тер­нет, и спи­со­кот про­дол­ жу­ва по­на­та­му. По­ен­та­та е де­ка свет­ска­та мла­ди­на е ве­ќе не­кое вре­ме на Ин­тер­нет и до­де­ка го чи­та­те ова ми­ли­о­ни по­тен­ци­ јал­ни по­тро­шу­ва­чи чи­та­ат и пи­шу­ва­ат. Тие ќе по­рас­нат, ќе за­ра­бо­ту­ва­ат, а и вие исто. Со­ци­јал­ни­те ме­ди­у­ми во тан­дем со дру­ги­те ме­то­ди за ин­тер­нет-рек­ла­ми­ра­ње се бра­ нот на ид­ни­на­та. Ре­ал­но­ста е ед­но­став­на, не сме­е­те да ги изо­ста­ви­те ако са­ка­те да до­пре­те до по­го­ле­ми па­за­ри.n

„По­треб­ни беа 40 го­ди­ни за пр­ви­те 50 ми­ли­о­ни да по­се­ду­ва­ат ра­дио; са­мо 16 го­ди­ни за пр­ви­те 50 ми­ли­о­ни да по­се­ду­ва­ат комп­ју­тер; но са­мо 5 го­ди­ни за пр­ви­те 50 ми­ли­о­ни да се нај­дат на Ин­тер­нет”

g

Рек­ла­ми­ра­ње­то пре­ку со­ци­јал­ни­те ме­ди­у­ ми ќе би­де глав­на ала­тка на ин­тер­нет-рек­ ла­ми­ра­ње­то во на­ред­ни­те пет го­ди­ни и ќе се раз­ви­ва уште по­ве­ќе во на­ред­ни­те де­сет го­ди­ни. До­а­ѓа до точ­ка­та ка­де што биз­ни­ си­те што пре­зе­ма­ле ин­тер­нет-кам­па­њи ка­ко оп­ти­ма­ли­за­ци­ја на ин­тер­нет-пре­ба­ру­ ва­чи­те и пла­ќа­ње по клик нав­ле­гу­ва­ат сé по­ве­ќе во со­ци­јал­ни­те ме­ди­у­ми ка­ко Фејс­ бук, Тви­тер, Ворлд­прес и мно­гу дру­ги.

Зо­што си­те го пра­ват ова? По­лес­но е да се про­мо­ви­ра по­ра­ка пре­ку со­ци­јал­ни­те ме­ ди­у­ми. Зо­што да се ис­пра­ќа­ат пис­ма пре­ку по­шта ко­га мо­же да се на­те­ра­ат по­тро­шу­ ва­чи­те да се зач­ле­нат на не­кој блог и да ги до­би­ва­ат си­те но­во­сти? Зо­што да се тро­шат ми­ли­о­ни на ТВ-рек­ла­ми­ра­ње ко­га мо­же да се прив­ле­че вни­ма­ни­е­то пре­ку об­ ја­ву­ва­ње не­ве­ро­јат­ни рек­ла­ми на Фејс­бук и но­ви кли­по­ви на Ју тјуб?

Ка­ков биз­нис се до­би­ва? Кол­ку мо­же да се за­ра­бо­ти? И за кол­ку по­тро­шу­ва­чи ста­ну­ ва збор?

Со­ци­јал­ни­те ме­ди­у­ми го оп­фа­ќа­ат цел свет и на­ско­ро ќе ги ко­ри­сти се­кој што има комп­ју­тер ба­рем не­кол­ку па­ти не­дел­но. Фејс­бук во мо­мен­тов има 300 ил­ја­ди ко­ рис­ни­ци што спо­де­лу­ва­ат збо­ро­ви и сли­ки. По­сто­јат ми­ли­о­ни бло­го­ви и ми­ли­о­ни лу­ѓе што ко­ри­стат RSS (Real Simple Syndication). Кол­ку мо­же да се за­ра­бо­ти? Не­бо­то е гра­ ни­ца. Ед­на­та пред­ност ја спом­нав­ме прет­ ход­но. Зо­што да се оди пре­ку рек­ла­ма во спи­са­ние што ќе оп­фа­ќа мал па­зар ко­га со

Нај­го­ле­ма­та пред­ност на со­ци­јал­ни­те ме­ ди­у­ми е јас­на: По­ве­ќе биз­нис.

Гугл и Ја­ху не би­ле се­ко­гаш го­ле­ми игра­чи во ин­тер­нет-све­тот

Про­мо­ви­ра­ње на биз­ни­сот пре­ку Гугл и Ја­ху Гугл и Ја­ху не би­ле се­ко­гаш го­ле­ми игра­чи во ин­тер­нет-све­тот. Но ко­га ста­ну­ва збор за ин­тер­нет-пре­ба­ру­ва­чи, рек­ла­ми­ра­ње и мар­ке­тинг, ка­ ко и при­до­би­вки­те од со­ци­јал­ни­те ме­ди­у­ми тие се нај­до­бри­те.

Ја­ху има мно­гу по­пу­лар­ни ала­тки исто та­ка. За­тоа ко­ри­сте­те ги две­те и мо­же­би не­ма да има­те по­тре­ба да ко­ри­сти­те дру­ги мар­ке­тинг-пла­тфор­ми. Про­даж­ба на ва­ши­те ус­лу­ги Ако са­ка­те да про­да­ва­те ин­тер­нет-ус­лу­ги, со­ци­јал­ни­те ме­ ди­у­ми се нај­со­од­вет­ни за тоа. Гугл и Ја­ху во ком­би­на­ци­ја го пра­ват ус­пе­хот ре­ал­ност за ил­јад­ни­ци ком­па­нии се­којд­нев­ но. Во мо­мен­тов бу­квал­но има ми­ли­јар­ди пре­ба­ру­ва­ња и ми­ли­јар­ди кли­ка. Оп­ти­ма­ли­за­ци­ја на ин­тер­нет-пре­ба­ру­ва­чи­те

Гугл - Кра­лот на бло­гот Гугл е нај­ус­пеш­но­то ин­тер­нет-прет­при­ја­тие што не­ко­гаш ус­пе­а­ло да вклу­чи тол­ку мно­гу ин­тер­нет-ала­тки со тол­ку го­лем ус­пех. Тие во мо­ мен­тов го има­ат нај­го­ле­ми­от ус­пех со ин­тер­нет-пре­ба­ру­ва­чи­те: мно­ зинс­тво­то од ин­тер­нет-ко­рис­ни­ци­те го ко­ри­стат Гугл, не­кои про­це­ни го­во­рат де­ка стап­ка­та е над 90 про­цен­ти. Тие исто та­ка го по­се­ду­ва­ат Бло­гер, ед­но од две­те нај­до­бри бесп­лат­ни ала­тки за бло­ги­ра­ње. Но ду­ри и по­ве­ќе, нив­ни­те про­гра­ми Ад­сенс и Ад­вордс се ме­сто ка­де што биз­нис-ко­рис­ни­ци­те се обра­ќа­ат ко­га има­ат по­тре­ба од мо­ќен ин­тер­ нет-мар­ке­тинг.

Ја­ху - По­раст Ја­ху ќе рас­те ду­ри и по­ве­ќе со те­кот на вре­ме­то, но сé уште е зад Гугл ко­га се ра­бо­ти за ин­тер­нет-пре­ба­ру­ва­чи. Се­пак не мо­же да би­ дат иг­но­ри­ра­ни, би­деј­ќи по­се­ду­ва­ат еден од нај­по­пу­лар­ни­те си­сте­ми за еле­ктрон­ска по­шта и имп­ле­мен­ти­ра­ат сé по­ве­ќе ала­тки ка­ко таб­ли за раз­го­вор, стра­ни за пра­ша­ња и од­го­во­ри ка­ко и ин­тер­нет-гру­пи. Ко­ри­сте­ње на Гугл и на Ја­ху за­ед­но Ова е за­дол­жи­тел­но. Не­мој­те да из­би­ра­те рек­ла­ми­ра­ње са­мо на Гугл ад­сенс или да ги ко­ри­сти­те са­мо мар­ке­тинг-ала­тки­те на Ја­ху. Кол­ка­ва и да е це­на­та ко­ри­сте­те ги и две­те за мар­ке­тинг. Мо­же­би нај­до­бри­от на­чин да се рек­ла­ми­ра веб-стра­ни­ца за про­из­во­ди е Гугл ад­сенс, но

Ин­тер­нет-пре­ба­ру­ва­чи­те се на­чи­нот на кој ра­бо­ти­те се откри­ва­ат де­нес. Се­којд­нев­но има ми­ли­јар­ди пре­ба­ру­ва­ ња. Ми­ли­јар­ди! Тоа се сто­ти­ци ми­ли­о­ни лу­ѓе што ку­пу­ва­ат, по­ста­ву­ва­ат пра­ша­ња, спо­де­лу­ва­ат ра­бо­ти. Зна­чи оп­ти­ма­ ли­за­ци­ја­та на ин­тер­нет-пре­ба­ру­ва­чи­те е за­дол­жи­тел­на за се­ко­ја ин­тер­нет-ком­па­ни­ја. Се­пак не мо­же да ги иг­но­ри­ра­те ала­тки­те на со­ци­јал­ни­те ме­ди­у­ми осо­бе­но ако са­ка­те ва­ши­от биз­нис да до­жи­ву­ва по­вре­мен по­раст.

h

1. Мо­же да раз­ме­ну­ва­те екс­пер­ти­за и зна­е­ње на стра­ни ка­ко Лин­ке­дИн, Тви­тер и Фејс­бук. 2. Мо­же да ги сов­ла­да­те овие ала­тки мно­гу бр­зо и да про­фи­ти­ра­те од нив во бр­зод­ви­жеч­ка ин­тер­нет-око­ли­на. 3. Ва­ши­те кли­ен­ти мо­же да се фа­лат за тоа кол­ку е до­бар ва­ши­от биз­нис. 4. И нај­важ­но, мо­же да ја пре­мо­сти­те дуп­ка­та кон по­тро­ шу­ва­чи­те што не зна­ат де­ка по­сто­ит­ е, но би са­ка­ле да ја за­поз­на­ат ва­ша­та ком­па­ни­ја.

g

Со­ци­јал­ни ме­ди­у­ми

Па­си­вен при­ход

Гугл ад­сенс е мо­же­би нај­поз­на­та­та ала­тка за рек­ла­ми­ра­ње ме­ѓу со­ци­јал­ни­те ме­ди­у­ми, ка­ко и нај­моќ­на­та. Гугл ад­вордс (се­стра на Ад­сенс, ко­ја е под неј­зи­на за­кри­ла) и Ја­ху!срч мар­ке­тинг се исто та­ка мно­гу моќ­ни про­гра­ми. Ја­ху и Гугл ги имп­ле­мен­ти­ра­ат со­ци­јал­ни­те ме­ди­у­ми во мно­гу од нив­ни­те про­е­кти, од бло­ги­ра­ње до ис­пра­ќа­ње по­ра­ки, и го пра­ват тоа би­деј­ќи функ­ци­о­ни­ра. Со­ци­јал­ни­те ме­ди­у­ми мо­же да изг­ле­да­ат комп­ли­ци­ра­ни, но ко­ри­сте­ње­то на овие две стра­ ни мо­же да го упро­сти ра­бо­те­ње­то и да го олес­ни по­че­то­кот.

Па­сив­ни­от при­ход е исто та­ка во сог­лас­ност со со­ци­јал­ни­те ме­ди­у­ми. Тие клик­ну­ва­ат на рек­ла­ма за ре­цен­зи­ја на кни­га на ва­ша­та стра­на (Линк на Гугл ад­сенс, на при­мер) или го ку­пу­ва­ат ва­ши­от мар­ке­тинг-из­ве­штај за ид­ни­на­та на свет­ска­та еко­но­ми­ја. На тој на­чин не им про­да­ва­те не­што за про­фит ту­ку пра­ви­те па­ри од нив­но­то ко­ри­сте­ње на ва­ши­от сајт.n

Ди­рект­ни при­хо­ди Да­ли тре­ба да нај­ми­те не­ко­го кој­што ќе ви по­мог­не со мар­ ке­ти­ра­ње­то на ва­ши­те со­ци­јал­ни ала­тки? Да. Нај­му­ва­ње­то ќе ви за­ште­ди вре­ме и на кра­јот ќе ви до­не­се па­ри. Ди­рект­ ни­от при­ход од мар­ке­ти­ра­ње­то пре­ку Гугл и Ја­ху е зго­ле­ме­ ни­от па­зар за Б2Б (Бу­си­несс то бу­си­несс) и Б2Ц (Бу­си­несс то цон­су­мер) прет­при­ја­ти­ја. Ди­ре­ктен при­ход прет­ста­ву­ва ди­рект­на про­даж­ба на по­тро­шу­ва­чи­те. Тие на­ра­чу­ва­ат ДВДсет, кни­га или комп­ју­тер од вас - тоа е сé ди­рект­но.

Фондација ПСМ Ул.Архимедова бб (реон 60) Тел 3103 660 Е-пошта: info@yesincubator.org.mk

www.pretpriemac.mk www.yesincubator.org.mk www.gew.com.mk Дизајн на изданието: кома лаб.


Билтен бр.6