Page 1

ISSN1686-8625

วารสารรายไตรมาส

ปที่ 6 ฉบับที่ 4 ตุลาคม - ธันวาคม 2553 เผยแพรขอมูลขาวสารและความเคลื่อนไหวดานสิ่งแวดลอมในพื้นที่ภาคใตตอนลางฝงตะวันออก


วารสาร เม็ดทราย

คุยกันกอน From Editor

รายไตรมาส ปที่ 6 ฉบับที่ 4 เดือนตุลาคม - ธันวาคม 2553

วัตถุประสงค :

เพือ่ เผยแผรความรูแ ละขาวสารดานสิง่ แวดลอม ที่เปนประโยชนตอการนำไปเปนแนวทางการปฏิบัติ และ ประชาสัมพันธขาวสาร หรือกิจกรรมดานสิ่งแวดลอม

ที่ปรึกษา โชติ ตราชู สุรพล ปตตานี

บรรณาธิการบริหาร จงจิตร นีรนาทเมธีกุล

หัวหนากองบรรณาธิการ วิกรม เดชหนู

กองบรรณาธิการ จรงค มะสัน รัชฎา แกวมณี

บรรณาธิการฝายศิลป และสรางสรรค ทวี ลือชาสัตย

ประสานงานการเผยแพร นฤดม เพชรทองบุญ จีรานุช สีพูน รัชฎา แกวมณี

จำนวนพิมพ 1,000 เลม ออกแบบ-จัดพิมพ บริษัท มาสเตอรพีซ แอนด โครเชท จำกัด โทร. 074-221122 โทรสาร. 074-221125 www.masterpiece.co.th

Contact

เมื่อวันที่ 1 พ.ย 2553 เกิดพายุดีเปรสชันบริเวณอาวไทย ตอนลาง มีศูนยกลางหางประมาณ 350 กิโลเมตร ทางตะวันออก เฉียงใตของจังหวัดสงขลา มีความเร็วสูงสุดประมาณ 50 กม./ชม. เคลื่อนตัวทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ผานบริเวณภาคใตตอนลาง โดยขึ้นฝงในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ และอำเภอเมืองจังหวัดสงขลา ในบางสวน ความรุนแรงของกระแสลมหอบมาทั้งสายน้ำ และสงผล ใหเกิดความเสียหายกับอาคารบานเรือนของประชาชนจำนวนมาก โดยเฉพาะในสวนของวัสดุกระเบื้องมุงหลังคา มีการหักโคนของตนไม ผลไม ตนยางพารา ถอนรากลมทับบานเรือน ตลอดจนเสาไฟฟา และสายไฟฟา สรางความเดือดรอนใหกับประชาชนอยางแสนสาหัส และเป น เวลาเดี ย วกั น ที่ อ ำเภอหาดใหญ ถู ก น้ ำ ไหลหลากเข า ท ว ม เปนอุบัติการณในรอบ 75 ป น้ำสูงกวา 2.5 เมตร สงผลใหหาดใหญ กลายเป น เมื อ งบาดาลไปทั น ที เ พี ย งชั่ ว ข า มคื น นั บ เป น ภั ย พิ บั ติ ที่ ชาวลุมน้ำทะเลสาบสงขลา และลุมน้ำภาคใตตอนลางฝงตะวันออก ประสบในชวงปลายป 2553 อยางรุนแรงมากที่สุด เพราะมีทั้งวาตภัย อุทกภัยและดินถลม พรอมกันในครั้งเดียวกัน วารสารเม็ดทรายฉบับนี้ จึ ง ขอนำภาพประวั ติ ศ าสตร แ ห ง ความขมขื่ น มาลงไว ใ นคอลั ม น บันทึกทะเลสาบ และขอมูลการแกไขปญหาการจัดการขยะหลังภาวะ พิบัติภัย มาลงไวในคอลัมนเลาะเลียบชายฝง และขอใหพวกเรา ชาวลุมน้ำทะเลสาบสงขลาและลุมน้ำภาคใตตอนลางฝงตะวันออก ผานพนวิกฤติเลวรายนี้โดยเร็ว เพื่อสูความสดใส และเจริญกาวหนา ในปใหม ป 2554

…สวัสดีปใหม 2554… สนใจสมัครเปนสมาชิกหรือสงความคิดเห็นประชาสัมพันธ สามารถแจงความจำนงไดที่ บรรณาธิการวารสาร “เม็ดทราย“ สำนักงานสิ่งแวดลอมภาคที่ 16

ถนนกาญจนวนิช ตำบลเขารูปชาง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา 90000 โทร. 0-7431-1882, 0-7431-3419 Website : www.reo16.mnre.go.th E-mail : reo16.org@mnre.mail.go.th


Contents

ในเลมนี้มีอะไร

46

ตายาย..ใชชีวิต 4.. ย“ ปอกนดู กำ ” เครื่องหมายบอกเจตจำนงของชาวใต ทึกทะเลสาบ 6.. บั“น้นำตาของคนลุ มน้ำฯ“ ดเล็ก…เกร็ดนอย 7.. เกร็ ดื่มน้ำกันเถิดใหเกิดผล

8.. เลาเรื่อง…ดวยภาพ 10.. เลาะเลียบ ชายฝง การบริหารจัดการขยะมูลฝอยของเทศบาล หลังเหตุการณอุทกภัยในพื้นที่ภาคใต

10 14 16 18

วยกันคิด…ชวยกันทำ 14.. ชโครงการประกวดสร างสรรค สิ่งประดิษฐจากวัสดุเหลือใช

15.. เก็บธรรมชาติ มาวาดเปนการตูน าเรื่อง…สิ่งแวดลอม 16.. เลปูเสฉวนบก….สั ญลักษณอนุรักษชายฝงทะเล และสิ่งแวดลอม 18.. ธรรมชาติ ขยะทางทะเล….สิ่งที่ถูกมองขาม

19.. ที่นี่…มีรางวัล


“ปกกำ”

4

เครื่องหมายบอกเจตจำนงของชาวใต สั ง คมชนบทชาวป ก ษ ใ ต สมั ย ก อ นที่ เ ทคโนโลยี จ าก ตะวันตก หรือความทันสมัยจะเขามาครอบงำ จะเปนสังคมที่มี ความเกี่ยวพันเชื่อมโยงกัน ตามสายสัมพันธของระบบเครือญาติ และทองถิ่นที่ตัวเองอาศัยอยู ฉะนั้นเองในแตละชุมชน แตละพื้นที่ แต ล ะหมู บ า นมั ก จะเป น หมู เ ครื อ ญาติ เพื่ อ นฝู ง ที่ จั บ จอง พื้น ที่รวมตัวกันตั้งรกรากในบริเวณอาณาเขตหนึ่งๆ สมัยกอน ทรัพยากรธรรมชาติมีอยูอยางเหลือเฟอ ดวยสาเหตุเพราะวา ประชากรมนุษยมอี ยูน อ ย การกินอยูเ รียบงาย ไมแขงร่ำแขงรวยกัน สิ่งของเครื่องใช อาหาร และสิ่งจำเปนตอการดำรงชีพตางๆ สวนใหญมักไมคอยมีการซื้อ - ขายกัน จะมีการซื้อการขายกันบาง แตก็เปนสวนนอย อาศัยการจัดหา ประดิษฐ แลกเปลี่ยน หรือวิธี อื่นๆ ที่ไมตองใชเงินตราเขามาเกี่ยวของ ยกตัวอยาง เชน ปลาในบึง ในหนองน้ำ และในแหลงน้ำตางๆ ซึ่งมีเจาของครอบครองคนอื่นๆ ที่ไมใชเจาของแหลงน้ำนั้นสามารถลงไปจับปลาได ยกเวนแตเจา ของเขาหวงหามหรือผลไมที่ ไมเปนผลไมทางเศรษฐกิจ ไมมีคา ในสมัยนั้น ถาเจาของไมหวงหามคนอื่นๆก็สามารถเก็บกินได ยกเวนแตเจาของหรือคนอื่นที่เจาของสิ่งนั้นๆ อนุญาตทำเครื่อง หมายบอกเจตจำนงหามที่เรียกวา “ปกกำ” ซึ่งแสดงเจตจำนงวา ของสิ่ ง นั้ น มี ค นจองแล ว หรื อ เจ า ของของสิ่ ง นั้ น ห า มคนอื่ น ๆ นำสิ่งนั้นไปใชประโยชน

“ปกกำ” เครื่องหมายบอกเจตจำนงของการหามแตละ พื้นที่อาจมีชื่อเรียกแตกตางกันเชน “กาหยัง” หรือ “กาแย” ซึ่งเปน ชื่อเรียกการปกกำแถวจังหวัดนราธิวาส การ “ปกกำ” เครื่องหมาย บอกเจตจำนงของการหามทำได 2 แบบหลักๆคือ 1.ใชทางใบของมะพราว ระกำ สาคู หรือทางของพืชที่มี ลักษณะใบคลายกัน ตัดสวนปลายเปนรูปสี่เหลี่ยมหรือมนคลายพัด นอกจากนั้ น ตั ดใบออกทิ้ ง ให ห มดให ค งเหลื อ แต ท างใบใช เ ป น สำหรับปกได 2.ใชไมรวกยาวพอเหมาะ บากหรือผาสวนปลายแลวใช หญ า หรื อใบไม เ สี ย บติ ด ให เ ป น รู ป กากบาทคล า ยไม ก างเขน นำไมปกกำไปปกไว ณ ที่ที่ตองการหวงหาม เชน หนองน้ำ หามไม ใหจับปลา ในสวนที่หามมิใหนำวัวควายเขามากิน หญา เปนตน การปกกำจะใชไมปกกำแบบไหนก็ได แตแบบแรกจะเปน ที่นิยมใชกันมากกวา นอกจากการปกกำทัง้ 2 แบบดังกลาว แลวยังมีเครือ่ งหมาย แสดงเจตจำนงของการหามเหมือนการ “ปกกำ” แตเรียกชื่อ ตางกันอีกแบบคือการ “ทับ” ซึ่งนิยมกันในพื้นที่คาบสมุทรสทิงพระ ใชกับตนไมโดยเฉพาะไมผล วิธีทำก็ใชวัสดุที่หาไดงายไปติด แขวน ผูก หรือทับติดไวกับตนไมที่จะแสดงเจตจำนงหาม พอใหเปนที่ สังเกตเห็นโดยทัว่ ไปวามีเครือ่ งหมายติดไวทตี่ น ไมนนั้ ๆ ยกตัวอยาง


สำนักงานสิ่งแวดลอมภาคที่ 16 สำนักงานปลัดกระทรวงทรัพยกรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม

ตามความสำคัญมากนอยของสิ่งที่ตองหามเปนรายๆไปวาควร หรือไมควรที่จะใชเครื่องหมายคูกัน จะด ว ยการสื่ อ สารที่ ล า สมั ย หรื อ คนสมั ย ก อ นส ว นใหญ อานหนังสือไมได หรือเปนเพราะขัดของอุปกรณการเขียนอยางใด อยางหนึ่งหรือทั้งสองอยางก็เปนได คนชนบทสมัยกอนจึงคิด เครื่องหมายขึ้นมาใชแทนขอความ แทนคำบอกกลาว และสามารถ ใชดี ในสมัยนั้น อาจจะเปนเพราะคนสมัยกอนยึดถือสัจจะ ความ จริงใจ ความซื่อตรง ความเกรงใจ การยอมรับกติกาแหงสังคมที่อยู กินกันแบบพึ่งพาอาศัยฯลฯ เครื่องหมายดังกลาวจึงใชไดผลดี ในสมัยนั้น เครื่องหมายเหลานี้ ยังรูจักกันดี ในกลุมคนชนบท แตปจจXบันไมคอยนิยมใชกันแลว ความศักดิ์สิทธิ์ของเครื่องหมาย แสดงเจตจำนงไดหมดไปแลว ยังคงใชไดเฉพาะในเขตชนบท หรือเขตริมเขา ริมควนที่หางไกลความเจริญ ก็คงตั้งคำถาม ทิ้งทายกับคนยุคสมัยนี้ วาเปนเพราะเหตุผลอันใดเครื่องหมาย ดังกลาวจึงใชไมไดในปจจXบัน

5

เชน เจาของตนตาลโตนดตองการหวงหามไม ใหคนอื่นๆ ขึ้นไป เก็บลูกตาลโตนด ก็จะนำวัสดุ เชน ฟางขาว ใบมะพราว ใบสาคู ใบตาลโตนด หรืออื่นๆ ไปติดทับไวกับตนตาลโตนดตนที่ตองการ หวงหาม คนอื่นที่ ไมใชเจาของ หรือคนที่ขออนุญาตจากเจาของ เมื่อเห็นเครื่องหมายก็จะทราบไดทัน ทีวาตนตาลโตนดตน นั้นๆ หามแตะตอง กลุม เครือ่ งหมายแสดงเจตจำนงนอกจาก “ปกกำ” แลวยังมี เครื่องหมายอื่นๆ ที่ใชรวมกับเครื่องหมาย “ปกกำ” หรือสื่อความ ที่แตกตางกันอีก เชน เครื่องหมายขอ ทำโดยตัดไมที่เปนตะขอเกี่ยวไวที่ตนไม ผลที่ตองการขอจากเจาของ เมื่อไมเจอเจาของ ก็ตัดไมตะขอ เกี่ยวไวใหเห็นชัด เชน แผวถางบริเวณแลวทำราวเกี่ยวตะขอไว นอกจากนี้ เ ครื่ อ งหมายขออาจใช เ ป น การขอร อ งก็ ไ ด เช น ปาสาธารณะใครเขาจับจอง จะถางปลูกพืชผล ก็จะทำราวเกี่ยว ตะขอไว ชาวบานจะรูกันโดยประเพณีวา ถาแขวนตะขอไว 1 อัน ผูทำจะขอบริเวณนั้นเปนเนื้อที่ปลูกขาวได 20 ทะนาน ถา 2 ตะขอ ก็เพิ่มขึ้นอีกเทาตัว เครื่องหมายขัดใจ ทำโดยใชซีกไมไผหรือไมกิ่งก็ไดจำนวน ราว 8 อัน นำมาขัดเปนตารางหางๆ กัน ขัดเปนลาย ขัดเปนแผง รูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส แลวยกขึ้นไวในที่สูงสามารถมองเห็นไดถนัด เครื่องหมายขัดใจนี้มักจะอยูคูกับเครื่องหมายหาม จะอยูตาม ลำพั ง ไม ค อ ยมี ถ า มี ก ารแสดงเครื่ อ งหมายห า มอย า งเดี ย ว ผู ที่ ต อ งการทรั พ ย สิ น อั น นั้ น เขาอาจนำเครื่ อ งหมายห า มออก แล ว นำเครื่ อ งหมายขอเข า มาแทนที่ แล ว นำทรั พ ย สิ น นั้ น ไป เจาของเมื่อมาเห็นเขาจะพาลโกรธไมได เพราะเขาไดขอแลว แตถาเมื่อใดเจาของแสดงเครื่องหมายขัดใจไวคูกับเครื่องหมาย หาม แสดงใหทราบวาผูที่จะมาลวงเกินทรัพยสินนั้นจะดวยวิธี ใด ก็ไมยกเวน จะตองขัดใจกัน เครื่องหมายคูนี้เจาของก็จะพิจารณา


บันทึก…ทะเลสาบ

“น้ำตาของคนลุมน้ำฯ”

6

นั บ เป น เหตุ ก ารณ ที่ เ ลวร า ยอย า งแสนสาหั ส ในช ว งชี วิ ต ของคนลุ ม น้ำทะเลสาบสงขลา ซึ่งประกอบดวยพื้นที่ 3 จังหวัดคือ จังหวัดสงขลา จังหวัด พั ทลุง และ บางสวนของจังหวัดนครศรีธรรมราช ทีประสบภัยพายุดีเปรสชัน ซึ่งกอตัวขึ้นในทะเลอาวไทยและไดพัดขึ้นฝงบริเวณอำเภอสทิงพระ จังหวัด สงขลา เมื่อคืนวันที่ 1 พฤศจิกายน 2553 เปนเสมือนฝนรายสำหรับคนลุมน้ำ ทะเลสาบสงขลา ก็ไมรูวาคนลุมน้ำฯไดทำผิดอะไร ธรรมชาติจึงไดลงโทษเขา ถึ ง ขนาดนี้ “ธรรมชาติ ที่ แ สนจะสวยงาม แต ก็ แ ฝงด ว ยความน า กลั ว เกิ น ที่จะบรรยาย ความโหดร า ยที่มากับ สายลมและพายุฝ น ใครเลาที่จะรั บรู ไดดีเทาคนลุมน้ำทะเลสาบสงขลา” คงไมมีคำบรรยายใดๆไปมากกวานี้ นอกจาก ภาพเหตุการณที่เกิดขึ้น


สำนักงานสิ่งแวดลอมภาคที่ 16 สำนักงานปลัดกระทรวงทรัพยกรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม

ดมน้ำกันเถิดใหเกิดผล

7

การดื่ ม น้ ำ ส ง ผลดี ต อ ร า งกายของคุ ณ มาก เรามี คำแนะนำของการดื่มน้ำมาฝาก น้ำเปนสวนประกอบสำคัญของรางกายมนุษย ที่ชวยให การทำงานของอวัยวะและเซลลตางๆเปน ปกติ และเพื่อให การดื่มน้ำสงผลดีตอรางกายคุณ มากยิ่งขึ้น เรามีคำแนะนำ ของการดื่มน้ำมาฝาก เริ่มจาก…ดื่มน้ำสะอาดตอนเชา หลังจากที่นอนหลับ พักผอนติดตอกันเปนเวลามากกวา6 ชั่วโมง ซึ่งมีสัญญาณเตือน ของการขาดน้ำดวยอาการคอแหง ปากแหง หรือน้ำลายเหนียว เปนตน เมื่อรางกายไดน้ำเพียงพอ 1-2 แกว คุณจะรูสึก สดชื่นพรอมทำกิจวัตรประจำวันตอไป ดื่มน้ำกอน-หลังอาหารลดอวน สำหรับคนที่มีปญหา เรื่องการควบคุมน้ำหนัก ชอบรับประทานอาหารจXกจิกกอน และหลั ง อาหาร ขอแนะนำให ดื่ ม น้ ำ ก อ นและหลั ง อาหาร 1-2 แก ว เพื่ อ เป น การเช็ ค ว า คุ ณ หิ ว จริ ง ๆ หรื อ ร า งกาย ตองการน้ำกันแน เพื่อระงับความอยากอาหารที่เกินความ ตองการของรางกาย ทั้งนี้ระหวางอาหารไมควรดื่มน้ำมากไป เพราะจะทำใหเกิดอาการจXกเสียดแนนทองได ดื่ ม น้ ำ เพิ่ ม พลั ง เมตาบอลิ ซึ ม น้ ำ เป น ส ว นประกอบ ที่ ส ำคั ญ ในการทำงานของเซลล แ ต ล ะเซลล ในการดู ด ซึ ม และเปลี่ ย นถ า ย ก อให เ กิ ด พลั ง งานความร อ นช ว ยในการ เผาผลาญและนำสารอาหารที่รางกายไปใชประโยชนตอไป โดยในหนึ่งวันเราควรดื่มน้ำใหไดวันละ 6-8 แกว


เมื่อวัน ที่ 8 พฤศจิกายน 2553 รัฐมนตรีวา การกระทรวงทรั พ ยากรธรรมชาติ แ ละสิ่ ง แวดล อ ม (นายสุวิทย คุณกิตติ) นำเจาหนาที่และบุคลากรในสังกัด กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม รวมทำ ความสะอาดชุ ม ชนบางหั ก อ.หาดใหญ จ.สงขลา หลังสถานการณอุทกภัย

8

เมื่อวันที่ 9-11 พฤศจิกายน 2553 สำนักงาน สิ่งแวดลอมภาคที่ 16 ไดดำเนินการติดตามระบบกำจัด ขยะมูลฝอยหลังสถานการณอุทกภัยในพื้น ที่รับผิดชอบ ได แ ก เทศบาลนครหาดใหญ เทศบาลนครสงขลา เทศบาลเมื อ งบ า นพรุ เทศบาลเมื อ งสะเดา เทศบาล เมืองพั ทลุง เทศบาลเมืองปตตานี เทศบาลนครยะลา เทศบาลเมืองเบตง และเทศบาลเมืองนราธิวาส

สำนักงานสิ่งแวดลอมภาคที่ 16 ไดดำเนินการติดตามระบบ รวบรวมและบำบัดน้ำเสียหลังสถานการณอุทกภัย ในพื้น ที่รับผิดชอบ ไดแก เทศบาลนครสงขลา เทศบาลนครหาดใหญ เทศบาลเมืองสะเดา เทศบาลเมืองพั ทลุง องคการบริหารสวนตำบลคลองรี เทศบาลเมือง ปตตานี และเทศบาลนครยะลา เมื่อวันที่ 9-10 พฤศจิกายน 2553

สำนักงานสิ่งแวดลอมภาคที่ 16 ไดดำเนินการ ติ ด ตามตรวจสอบคุ ณ ภาพน้ ำ ภายใต โ ครงการติ ด ตาม ตรวจสอบคุณคุณ ภาพน้ำทะเลสาบสงขลา คลองเทพา คลองสำโรง คลองอูตะเภา และคลองพะวง เมื่อวัน ที่ 17-19 และ 22-24 พฤศจิกายน 2553


สำนักงานสิ่งแวดลอมภาคที่ 16 นิเทศนักศึกษา ฝกงาน โดยการแนะนำสถานที่ บทบาท และภารกิจของ สำนั ก งานฯ ให แ ก นั ก ศึ ก ษาได รั บ ทราบ เมื่ อ วั น ที่ 9 พฤศจิกายน 2553

กลุมงานวิเคราะหคุณภาพสิ่งแวดลอม ประชุม กลุมยอยเกี่ยวกับความคืบหนาและปญหาการดำเนินงาน เกี่ยวกับระบบ ISO 17025:2005 เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ ในการดำเนินงาน เมื่อวันที่ 6 ตุลาคม 2553

9

สำนั ก งานสิ่ ง แวดล อ มภาคที่ 16 ร ว มกั บ กรมควบคุมมลพิษ ประชุมปรึกษาหารือการบูรณาการและ ประสานแผนปฏิบัติการโครงการติดตามตรวจสอบคุณภาพ น้ำแหลงน้ำผิวดิน และโครงการติดตามตรวจสอบคุณภาพ น้ำแหลงน้ำทะเล เมื่อวัน 12 และ 14 ตุลาคม 2553

สำนักงานสิ่งแวดลอมภาคที่ 16 สำนักงานปลัดกระทรวงทรัพยกรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม

เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2553 สำนักงานสิ่งแวดลอมภาคที่ 16 เขารวมพิธีประทานรางวัลสิ่งประดิษฐระดับประเทศ ซึ่งสิ่งประดิษฐของโรงเรียนหาดใหญบริหารธุรกิจสากล จังหวัดสงขลา ไดรับรางวัลชมเชย ประเภทเครื่องแตงกาย


เลาะเลียบ ชายฝง

การบริหารจัดการขยะมูลฝอยของเทศบาล หลังสถานการณอุทกภัยในพื้นที่ภาคใต ในชวงเดือนตุลาคม-ธันวาคม เปนชวงฤดูฝนของพื้นที่ภาคใต โดยฝนเริ่มตกหนักมาตั้งแตวันที่ 26 ตุลาคม 2553 ประกอบกับมรสุม ตะวั น ออกเฉี ย งเหนื อ ที่ พั ด ปกคลุ ม ภาคใต แ ละอ า วไทยตอนล า งที่ ทวีความรุนแรงขึ้นเปนพายุดีเปรสชั่น เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน 2553 สงผลใหฝนตกหนักอยางตอเนื่องในพื้น ที่ภาคใต ทำใหเกิดน้ำทวม ฉับพลันในพื้นที่จังหวัดพัทลุง สงขลา และปตตานีในระหวางวันที่ 1-3 พฤศจิกายน 2553 ซึ่งสรางความเสียหายแกบานเรือนและทรัพยสิน ของประชาชนเปนจำนวนมาก ทั้งนี้ ปญหาสำคัญปญหาหนึ่งที่เกิดขึ้น ตามมาภายหลังน้ำลด คือ ปริมาณขยะมูลฝอยตกคางเปนจำนวนมาก เพื่ อ ประเมิ น สถานการณ ก ารจั ด การขยะมู ล ฝอยและการรองรั บ ปริมาณขยะมูลฝอยดังกลาว สำนักงานสิ่งแวดลอมภาคที่ 16 จึงได ทำการติดตามการบริหารจัดการขยะมูลฝอยในพื้นที่รับผิดชอบ ดังนี้

10

1.การกำจัดขยะมูลฝอยเทศบาลนครหาดใหญ อำเภอหาดใหญ จังหวัดสงขลา

1.1 สถานการณขยะมูลฝอยภายหลังน้ำลด เทศบาลนครหาดใหญ ไ ด เ ตรี ย มพร อ มในการตั้ ง รั บ สถาน การณอุทกภัย โดยไดเปดศูนยอำนวยการปองกันและบรรเทาอุทกภัย ประจำป 2553 และจัดกำลังเจาหนาที่ ในการปองกันและบรรเทา อุ ท กภั ย เพื่ อ เตรี ย มพร อ มรั บ สถานการณ อุ ท กภั ย ที่ อ าจเกิ ด ขึ้ น ทั้งนี้น้ำทวมขังครอบคลุมทุกพื้นที่ ในเขตเทศบาลนครหาดใหญ สราง ความเสียหายใหแกประชาชนในพื้น ที่เปนจำนวนมาก เนื่องจากไม สามารถขนย า ยสิ่ ง ของได ทั น ท ว งที ขยะมู ล ฝอยที่ เ กิ ด ขึ้ น จึ ง มี ปริมาณมาก โดยองคประกอบของขยะสวนใหญเปนเฟอรนิเจอร ของใชในบาน/ในสำนักงาน ทำใหเทศบาลนครหาดใหญไมสามารถ ดำเนินการเก็บขนไดตามปกติ โดยประชาชนไดมีการขนยายขยะ ภายในบ านเรือ นของตนเองมาวางไวบ ริเวณถนนหนา บาน ส งผล

ใหเกิดปญหาการจราจรติดขัด และเมื่อระยะเวลาผานไปขยะดังกลาว ยังสงกลิ่นเหม็นรบกวน รวมทั้งยังเปนแหลงเพาะพันธุเชื้อโรคตางๆ 1.2 การบริหารจัดการขยะมูลฝอยตกคาง ภายหลั ง น้ ำ ลด เทศบาลนครหาดใหญ ไ ด จั ด ทำแผนฟ น ฟู นครหาดใหญ ใ ห ก ลั บ มาเป น เมื อ งแห ง การค า และศู น ย ก ลางทาง เศรษฐกิจ โดยจัดกิจกรรมทำความสะอาดเมือง (Big Cleaning) ตั้งแตวันที่ 4 พฤศจิกายน 2553 เปนตนมา และเรงดำเนินการปรับปรุง พื้ น ที่ ที่ ป ระสบป ญ หาจากน้ ำ ท ว ม รวมถึ ง การดำเนิ น การในเรื่ อ ง การกำจัดขยะบริเวณเมืองและพื้นที่โดยรอบ ซึ่งไดรับความรวมมือ จากหนวยงานราชการและภาคเอกชนเปนจำนวนมาก และขอความ รวมมือจากประชาชนในการรวบรวมขยะมูลฝอยใสถุงดำ เพื่อความ สะดวก รวดเร็วในการเก็บขน รวมทั้งประชาสัมพันธใหประชาชน ในพื้นที่ชวยกันกำจัดขยะที่อุดตันภายในคูระบายน้ำ และชวยกันดูแล รักษาความสะอาดบริเวณหนาบานของตนเอง เพื่อบรรเทาความเดือดรอนรำคาญจากปญหาขยะมูลฝอย ตกคาง เทศบาลนครหาดใหญจึงไดทำการเก็บขนขยะมูลฝอยภายใน เขตเทศบาล ทั้งกลางวันและกลางคืน โดยนำมาพักที่จXดทิ้งขยะชั่วคราว บริเวณถนนศุภสารรังสรรค (อรรถกระวี 1 และ 2) และทยอยนำ ไปฝ ง กลบ ณ ระบบฝ ง กลบของเทศบาลนครหาดใหญ ทั้ ง นี้ สำนักงานปองกันและควบคุมโรค เขต 12 สงขลา ไดมีการปองกัน การกระจายของเชื้อโรคบริเวณจXดทิ้งขยะชั่วคราว โดยการฉีดยา ฆาแมลงวัน หนอน เชื้อโรคตางๆ พรอมประชาสัมพันธใหความรู แกประชาชนในการปองกันและควบคุมโรค 1.3 การให ค ำแนะนำเบื้ อ งต น ของสำนั ก งานสิ่ ง แวดล อ ม ภาคที่ 16 เนื่องจากขยะที่เกิดขึ้น ภายหลังน้ำลดมีปริมาณมาก ทำให


3.1 สถานการณขยะมูลฝอยภายหลังน้ำลด เทศบาลเมื อ งบ า นพรุ ไ ด รั บ ผลกระทบจากเหตุ ก ารณ อุทกภัย โดยมีน้ำทวมขังพื้น ที่สวนใหญภายในเขตเทศบาล ทำให อุ ป กรณ เ ครื่ อ งใช / เฟอร นิ เ จอร ไ ด รั บ ความเสี ย หาย ขยะมู ล ฝอย ที่ เ กิ ด ขึ้ น จึ ง มี ป ริ ม าณมาก โดยองค ป ระกอบของขยะส ว นใหญ เปนเฟอรนิเจอรและของใชในบาน 3.2 การบริหารจัดการขยะมูลฝอยตกคาง ภายหลังน้ำลด เทศบาลเมืองบานพรุไดใหความสำคัญกับ ขยะที่เกิดขึ้น ซึ่งสวนใหญเปนขยะประเภทเฟอรนิเจอร เทศบาล จึ ง เพิ่ ม จำนวนรถและจำนวนเที่ ย วในการเก็ บ ขน โดยแยกทิ้ ง ขยะ 2. การกำจั ด ขยะมู ล ฝอยเทศบาลนครสงขลา อำเภอเมื อ ง จากเหตุ ก ารณ น้ ำ ท ว มไว ที่ จX ด ทิ้ ง ขยะชั่ ว คราวบริ เ วณพื้ น ที่ ร ะบบ จังหวัดสงขลา ฝ ง กลบขยะมู ล ฝอยของเทศบาล เนื่ อ งจากรถที่ ใ ช ใ นการเก็ บ ขน 2.1 สถานการณขยะมูลฝอยภายหลังน้ำลด ขยะดั ง กล า วไม ส ามารถเข า สู ห ลุ ม ฝ ง กลบได ทั้ ง นี้ เ ทศบาลได จั ด เทศบาลนครสงขลาไดรับผลกระทบจากเหตุการณอุทกภัย รถเพื่ อ ทยอยขนย า ยขยะดั ง กล า วเข า สู ร ะบบกำจั ด อย า งต อ เนื่ อ ง โดยมีน้ำทวมขังพื้นที่บางสวนภายในเขตเทศบาล ประชาชนที่อาศัย 3.3 การใหคำแนะนำเบื้องตน ของสำนักงานสิ่งแวดลอม อยู บ ริ เ วณริ ม ทะเลได รั บ ความเดื อ ดร อ นจากภาวะน้ ำ ทะเลหนุ น ภาคที่ 16 และต นไม ใ นเขตเทศบาลถู ก พายุ โ ค น พั ง เสี ย หาย ขยะที่ เ กิ ด ขึ้ น เนื่ อ งจากสภาพโดยรอบระบบฝ ง กลบไม เ อื้ อในการขนดิ น ภายหลั ง น้ ำ ลดจึ ง มี ทั้ ง ขยะทั่ วไปจากน้ ำ ท ว มบ า นเรื อ น ซากต นไม เพื่ อ ฝ ง กลบขยะ เทศบาลจึ ง ไม ไ ด มี ก ารฝ ง กลบขยะมู ล ฝอย และซากปรักหักพังของสิ่งปลูกสรางบางชนิด รายวั น สำนั ก งานสิ่ ง แวดล อ มภาคที่ 16 จึ ง ได ใ ห ค ำแนะนำแก 2.2 การบริหารจัดการขยะมูลฝอยตกคาง เจาหนาที่ของเทศบาลในการนำน้ำหมักชีวภาพฉีดพรมบนกองขยะ ภายหลั ง น้ ำ ลด เทศบาลนครสงขลาได ใ ห ค วามสำคั ญ มาใช ใ นการช ว ยย อ ยสลายขยะมู ล ฝอยที่ ส ามารถย อ ยสลายได ในการตัดตนไมที่กีดขวางการจราจรและลมทับเสาไฟฟา เพื่อให อี ก ทั้ ง ยั ง เป น การช ว ยลดกลิ่ น เหม็ น ที่ อ าจรบกวนประชาชนที่ การสั ญ จรเป น ปกติ และระดมกำลั ง คนและกำลั ง เครื่ อ งจั ก ร อาศัยอยูในบริเวณใกลเคียงได เพื่ อ ทยอยตั ด และเก็ บ ขนเศษกิ่ ง ไม / ใบไม โดยมี จX ด ทิ้ ง ชั่ ว คราว 4. การกำจั ด ขยะมู ล ฝอยเทศบาลเมื อ งสะเดา อำเภอสะเดา บริ เ วณแหลมสนอ อ น ส ว นไม ท อ นใหญ ๆ ที่ ส ามารถนำไป จังหวัดสงขลา ใชประโยชนได ไดมีการนำไปใชประโยชน 4.1 สถานการณขยะมูลฝอยภายหลังน้ำลด สำหรับขยะทั่วไปจากบานเรือน เทศบาลไดมีการเก็บขน เทศบาลเมืองสะเดาไดรับผลกระทบจากเหตุการณอุทกภัย ไปยั ง ระบบกำจั ด ขยะมู ล ฝอยได โดยไม มี ข ยะตกค า งในเขต โดยมี น้ ำ ท ว มขั ง พื้ น ที่ ส ว นใหญ ภ ายในเขตเทศบาลทำให อุ ป กรณ เทศบาล เครื่ อ งใช / เฟอร นิ เ จอร ไ ด รั บ ความเสี ย หาย ขยะมู ล ฝอยที่ เ กิ ด ขึ้ น 2.3 การใหคำแนะนำเบื้องตนของ สำนักงานสิ่งแวดลอม จึ ง มี ป ริ ม าณขยะที่ ม าก โดยองค ป ระกอบของขยะส ว นใหญ เ ป น ภาคที่ 16 ประเภทเฟอรนิเจอรและของใชในบาน และนอกจากนี้ยังมีโรงงาน เนื่ อ งจากขยะมู ล ฝอยของเทศบาลนครสงขลาส ว นใหญ อุ ต สาหกรรมขนาดใหญ ที่ อ ยู ภ ายในเขตเทศบาลได รั บ ผลกระทบ เป น ประเภทกิ่ ง ไม / ใบไม เมื่ อ นำไปทิ้ ง ที่ ที่ ทิ้ ง ขยะชั่ ว คราวแล ว จากเหตุ ก ารณ ใ นครั้ ง นี้ ด ว ย ปริ ม าณขยะที่ เ กิ ด จากโรงงาน เทศบาลไม ส ามารถกำจั ดได ทั น สำนั ก งานสิ่ ง แวดล อ มภาคที่ 16 อุตสาหกรรมจึงมากกวาปกติเชนกัน จึ ง แนะนำให เ ทศบาลนำใบไม ที่ ร ว งมาหมั ก เป น ปุ ย เพื่ อ นำไปใช 4.2 การบริหารจัดการขยะมูลฝอยตกคาง ประโยชน แ ละช ว ยลดปริ ม าณขยะที่ ต อ งกำจั ด ส ว นกิ่ ง ไม เ ล็ ก ๆ ภายหลั ง น้ ำ ลด เทศบาลเมื อ งสะเดาได ใ ห ค วามสำคั ญ กั บ ที่ ส ามารถเข า เครื่ อ งย อ ยกิ่ งไม ไ ด ก็ ค วรนำเข า เครื่ อ งย อ ยกิ่ งไม ขยะที่เกิดขึ้น ซึ่งสวนใหญเปนขยะประเภทเฟอรนิเจอร เทศบาล แลวนำไปหมักทำปุยเชนกัน จึ ง เพิ่ ม จำนวนรถและจำนวนเที่ ย วในการเก็ บ ขน โดยแยกทิ้ ง ขยะ

สำนักงานสิ่งแวดลอมภาคที่ 16 สำนักงานปลัดกระทรวงทรัพยกรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม

3. การกำจัดขยะมูลฝอยเทศบาลเมืองบานพรุ อำเภอหาดใหญ จังหวัดสงขลา

11

เทศบาลนครหาดใหญ ไ ม ส ามารถขนถ า ยไปยั ง หลุ ม ฝ ง กลบได ทั น ท ว งที จึ ง มี ก ารพั ก ขยะบริ เ วณที่ ทิ้ ง ขยะชั่ ว คราว สำนั ก งาน สิ่งแวดลอมภาคที่ 16 จึงไดใหคำแนะนำแกเจาหนาที่ของเทศบาล ในการนำน้ ำ หมั ก ชี ว ภาพมาใช ใ นการช ว ยย อ ยสลายขยะมู ล ฝอย ที่สามารถยอยสลายได อีกทั้งยังเปนการชวยลดกลิ่นเหม็น ที่อาจ รบกวนประชาชนที่อาศัยอยูในบริเวณใกลเคียงได ทั้งนี้ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอมไดให ความร ว มมื อในการบริ ห ารจั ด การขยะของเทศบาลนครหาดใหญ โดยรัฐมนตรีวาการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม นำที ม ข า ราชการ/เจ า หน า ที่ ข องหน ว ยงานในสั ง กั ด กระทรวงฯ ในพื้ น ที่ ร ว มกิ จ กรรมทำความสะอาด บริ เ วณถนนสาครมงคล เมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน 2553


12

จากเหตุการณน้ำทวมไวที่จXดทิ้งขยะชั่วคราว บริเวณระบบฝงกลบ ขยะมูลฝอยของเทศบาล ในวันที่เขาสำรวจ เจาหนาที่ของเทศบาล ได เ ผาขยะบางส ว นบริ เ วณที่ ทิ้ ง ขยะชั่ ว คราว และทยอยขนขยะ ที่เหลือไปยังหลุมฝงกลบ 4.3 การให ค ำแนะนำเบื้ อ งต น ของสำนั ก งานสิ่ ง แวดล อ ม ภาคที่ 16 เนื่องจากเทศบาลเมืองสะเดา ตองจัดซื้อดิน ที่ ใชในการฝง กลบจากพื้น ที่อื่น แตสภาพโดยรอบระบบฝงกลบยังไมเอื้อในการ ขนดิน เทศบาลจึงไมไดมีการฝงกลบขยะมูลฝอยรายวัน สำนักงาน สิ่งแวดลอมภาคที่ 16 จึงไดใหคำแนะนำแกเจาหนาที่ของเทศบาล ในการนำน้ ำ หมั ก ชี ว ภาพฉี ด พรมบนกองขยะมาใช ใ นการช ว ยย อ ย สลายขยะมูลฝอยที่สามารถยอยสลายได อีกทั้งยังเปนการชวยลด กลิ่นเหม็น ที่อาจรบกวนประชาชนที่อาศัยอยู ในบริเวณใกลเคียงได

ยั ง ไม เ อื้ อ ในการขนดิ น เทศบาลจึ ง ไม ไ ด มี ก ารฝ ง กลบขยะมู ล ฝอยรายวั น สำนั ก งานสิ่ ง แวดล อ มภาคที่ 16 จึ งได ใ ห ค ำแนะนำ แก เ จ า หน า ที่ ข องเทศบาล ในการนำน้ ำ หมั ก ชี ว ภาพฉี ด พรมบน กองขยะมาใช ใ นการช ว ยย อ ยสลายขยะมู ล ฝอย ที่ ส ามารถ ย อ ยสลายได อี ก ทั้ ง ยั ง เป น การช ว ยลดกลิ่ น เหม็ น ที่ อ าจรบกวน ประชาชนที่อาศัยอยูในบริเวณใกลเคียงได

6. การกำจัดขยะมูลฝอยเทศบาลในพื้นที่จังหวัดปตตานี ยะลา และนราธิวาส

6.1 สถานการณขยะมูลฝอยภายหลังน้ำลด พื้ น ที่ จั ง หวั ด ป ต ตานี ยะลา และนราธิ ว าส ไม ไ ด รั บ ผล กระทบจากเหตุ ก ารณ อุ ท กภั ย มากนั ก จึ งไม ไ ด รั บ ความเสี ย หาย จากเหตุ ก ารณ ดั ง กล า ว มี เ พี ย งน้ ำ ท ว มขั ง ในเขตพื้ น ที่ เ ทศบาล เมืองปตตานี แตไ มรุนแรง สามารถระบายน้ำออกภายใน 1 วัน 5. การกำจั ด ขยะมู ล ฝอยเทศบาลเมื อ งพั ท ลุ ง อำเภอเมื อ ง ขยะที่เกิดขึ้นจึงเปนขยะทั่วไปตามปกติ 6.2 การบริหารจัดการขยะมูลฝอยตกคาง จังหวัดพัทลุง เทศบาลในพื้นที่ 3 จังหวัด มีการเก็บขนขยะมูลฝอยตามปกติ 5.1 สถานการณขยะมูลฝอยภายหลังน้ำลด เทศบาลเมืองพั ทลุงไดรับผลกระทบจากเหตุการณพายุพัด ไมมีปญหาการจัดเก็บมูลฝอย ทำให บ า นเรื อ นประชาชนได รั บ ความเสี ย หายและต น ไม บ ริ เ วณ ริมทะเลสาบหักโคน ขยะมูลฝอยที่เกิดขึ้นสวนใหญจึงเปนกิ่งไม/ ตนไมที่ไดรับผลกระทบจากเหตุการณดังกลาว 5.2 การบริหารจัดการขยะมูลฝอยตกคาง ภายหลั ง เหตุ ก ารณ พ ายุ พั ด กระหน่ ำ พื้ น ที่ เทศบาลเมื อ ง พั ท ลุ ง ได ด ำเนิ น การเก็ บ ขนขยะทั่ วไปตามปกติ และเพิ่ ม จำนวน เที่ ย วเก็ บ ขนสำหรั บ ซากต นไม ที่ หั กโค น โดยนำไปกองไว บ ริ เ วณ พื้น ที่วางในระบบกำจัดขยะมูลฝอยของเทศบาล เพื่อรอการกำจัด โดยการเผา 5.3 การให ค ำแนะนำเบื้ อ งต น ของสำนั ก งานสิ่ ง แวดล อ ม ภาคที่ 16 เนื่ อ งจากเทศบาลเมื อ งพั ท ลุ ง ใช ดิ น ฝ ง กลบจากพื้ น ที่ บริ เ วณใกล เ คี ย งหลุ ม ฝ ง กลบ แต ส ภาพโดยรอบระบบฝ ง กลบ


วัสดีครับ มิตรรักแฟนวารสารทุก ๆ ทานที่เคารพ กอนอื่นตองขอเกริ่นกลอนกลาว เพื่อความรูจัก สนิทสนม (ทางตัวอักษร) คุนเคยกับกรอบใหม ในวารสาร จะตั้งชื่อกรอบวาอยางไร ผมกำลัง คิ ด อยู ค รั บ แต ก็ ค งต อ งอาศั ย ความคิ ด ของแฟนคลั บ ทั้ ง หลายได ตั้ ง ชื่ อ และชื่ อใดเหมาะสมกิ น ใจ เราก็จะมีรางวัลใหดวยแนะ เชิญเลยครับ… สิ่งแวดลอมเสื่อมโทรมอยูทุกวันนี้นั้นเกิดขึ้นจากสาเหตุ 2 อยาง คือ การบริโภค และอุปโภค พูดงาย ๆ ใหกระชับก็คือ การกินการอยูเทานั้น ถากินพอดี อยูอยางพอดี ก็ไมมีปญหาสิ่งแวดลอม เมื่อสิ่งแวดลอมดีชีวิตก็ดี ความเปนอยูก็สบายคือใหงายๆ(อีกที) คือทุกอยางตองพอเพียง เพียงพอ และพอดี (โอย..ยิ่งเขียนยิ่งงง) เกริ่นมายาวแลวเขาเรื่องเสียที ในที่นี้จะพูดถึงแตเรื่องกินอยางเดียว กินอยางไรใหพอดี พอเพียงและเพียงพอและก็อะรอย อรอย เหมาะสมกับสุขภาพพลานามัยวาแลวก็เปดเมนูงายๆ ก็คือขาวผัด ฉบับนี้เอางายๆ สบายๆ เพราะเมื่อวาน มื้อค่ำกินขาวกับผัดกระเพราหมู น้ำพริกปลาทูทอด ผักจิ้ม มีทั้งผักลวก ผักสด แมบานเขาทำเพื่อกินกัน สามคน แตบังเอิญอีกคนไมกิน (ที่ ไ มกินเพราะเรื่องมีมากมายอยารูเลย) ทีน้ีก็เหลือทั้งขาวทั้งกับ เขาใสตูเย็นไว เชาขึ้นมาจึงตองหาของเกามากินใหหมดถึงจะทำ ของใหม นี่ คื อ กฎพอเพี ย งง า ย ๆ ของทุ ก อย า ง ปลาทู ผัดกระเพรา น้ำพริก ขาวเปลาที่เหลือออกมาจากตูเย็น แลวก็เริ่มบรรเลงไดเลย 1. กระทะตั้งไฟพอรอนใสผัดกระเพราลง ไปผัด(ใชไฟกลาง) 2. ขาวเปลาเอามือขยำใหเม็ดรวนอยาใหเปน กอนใสตามลงไปผัดใหเขากันสักครู 3. น้ำพริกมะนาวใสตามลงไปผัดใหเขากัน 4. ปลาทูเหลืออยูนิดหนอยแกะเอาแตเนื้อใสลงไป 5. ผัดไปเรื่อยๆ แลวชิมดูเหยาะน้ำปลาพอจับลิ้นเห็นวา พอดีแลวยกลงกินรอนอิ่มแปล แลวออกจากบานสบายไปหนึ่งมื้อ

สำนักงานสิ่งแวดลอมภาคที่ 16 สำนักงานปลัดกระทรวงทรัพยกรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม

เก็บมาปรุง…ใหอรอย

ข้ อ สั ง เกต .....จะไม่ ใช้น้ำมันเลย เพราะอาศัยน้ำมันจาก 13

ผัดกระเพราแลวทุกอยางก็เขาที่ทุกอยางดัดแปลงไดหมด อยาทิ้ง ใหสงิ่ แวดลอมตองรับภาระ วันนีก้ ข็ อจบแคนกี้ อ นพบกันใหมฉบับหนา พอหอมปาก อิ่มพุง แลวอยาลืมชวยกันตั้งชื่อกรอบเรื่องดวย…


ชวยกันคิด ชวยกันทำ โครงการประกวดสรางสรรค

14

สิ่งประดิษฐจากวัสดุเหลือใช

เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2553 กรมสงเสริมคุณภาพ สิ่ ง แวดล อ ม ได จั ด งานประทานถ ว ยรางวั ล แก ผู ช นะเลิ ศ การ ประกวดสรางสรรคสิ่งประดิษฐ จากวัสดุเหลือใช ป 2553 โดย พระเจาวรวงศเธอ พระองคเจาศรีรัศมิ์ พระวรชายาฯ ในสมเด็จ พระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จเปนองคประธาน ประทานถวยรางวัลใหกับผูชนะในการประกวด ณ ศูนยการคา เซ็นทรัลเวิลด กรุงเทพมหานคร โครงการประกวดสรางสรรคสิ่งประดิษฐจากวัสดุเหลือใช เปนโครงการที่กรมสงเสริมคุณ ภาพสิ่งแวดลอมไดดำเนินการ รวมกับสำนักงานสิ่งแวดลอมภาค สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดลอมจังหวัดทุกจังหวัด โดยมีวัตถุประสงคเพื่อเสริม สรางความรู ความเขาใจใหเยาวชนไดรับทราบถึงแนวทางใน การลดปริมาณขยะ และการนำขยะหรือของเหลือใชไปดัดแปลง ใหเกิดประโยชนกอนนำไปกำจัด รวมทั้งเปดโอกาสใหเยาวชน ไดแสดงออกถึงความคิดสรางสรรค และรวมทำสิ่งที่เปนประโยชน ตอสิ่งแวดลอม โดยแบงการประกวดออกเปนประเภทสิ่งประดิษฐ ทั่วไป และประเภทเครื่องแตงกายจากวัสดุเหลือใช การประกวด จะจั ด การประกวดในระดั บ จั ง หวั ด โดยสำนั ก งานทรั พ ยากร ธรรมชาติและสิ่งแวดลอมจังหวัดเปนผูดำเนินการและคัดเลือก สิ่งประดิษฐในระดับจังหวัดเขาคัดเลือกในระดับภาค ซึ่งดำเนินการ

โดยสำนักงานสิ่งแวดลอมภาค เปนผูดำเนินการคัดเลือกสงเขา แขงขันในระดับประเทศเพื่อชิงถวยประทาน พระเจาวรวงศเธอ พระองคเจาศรีรัศมิ์ พระวรชายาฯในสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ สยามมกุฎราชกุมาร ตอไป ในสวนของระดับภาค (ภาคที่ 16 ไดแก จังหวัดสงขลา พั ท ลุ ง ป ต ตานี ยะลาและนราธิ ว าส) สำนั ก งานสิ่ ง แวดล อ ม ภาคที่ 16 ไดดำเนินการคัดเลือกสิ่งประดิษ ฐจากวัสดุเหลือใช สงเขาประกวดในระดับประเทศ จำนวน 8 ชิ้นงาน เปนประเภท สิ่งประดิษฐทั่วไป จำนวน 7 ชิ้นงาน และประเภทเครื่องแตงกาย จากวัสดุเหลือใช จำนวน 1 ชิ้นงาน และในจำนวน 8 ชิ้นงาน ที่สำนักงานสิ่งแวดลอมภาคที่ 16 สงเขาประกวด ไดรับรางวัล ชมเชยประเภทเครื่องแตงกายจากวัสดุเหลือใช ซึ่งเปนชิ้นงาน ของโรงเรียนหาดใหญบริหารธุรกิจสากล อำเภอหาดใหญ จังหวัด สงขลา ไดรับโลรางวัล เกียรติบัตรและทุนการศึกษา 10,000 บาท โดยใชชื่อชิ้นงานวา ถักทอสายใยดินแดนขวานทอง และไดรับ รางวัลไปแลวเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2553 ณ ศูนยการคา เซ็นทรัลเวิลด กรุงเทพมหานคร ก็ขอแสดงความยินดีกับโรงเรียน หาดใหญบริหารธุรกิจสากลดวย และหวังวาในปตอๆ ไปเราคงมี ชิ้นงานดีๆ สงเขาประกวดในระดับประเทศตอไป


อืมมม….

ผอ.ครับ นาสงสัย… ที่ผานมา สนง.เรา น้ำไมเคยทวม ปสองปนี้ ทวมไดทวมดี

สำนักงานสิ่งแวดลอมภาคที่ 16 สำนักงานปลัดกระทรวงทรัพยกรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม

ควันหลง…น้ำทวม

เธอลองเดินไปดูซิ….ที่ปลายน้ำนั้นมีอะไร ขวางทางอยูหรือปาว ครับ…ผอ.

15

จาก !!!!! เจาปลาคุณภาพน้ำ นี่เอง


เลาเรื่อง…สิ่งแวดลอม

ปูเสฉวนบก….

16

สัญลักษณอนุรักษชายฝงทะเล.

จัดอยูในสกุล Coenobita วงศ Coenobitidae พบอาศัยอยูบนบก บางชนิดอาศัยบริเวณชายหาด โดยเฉพาะ บริ เ วณหาดทรายเหนื อ ระดั บ น้ ำ ทะเล บางชนิ ด อาศั ย ลึ ก เขาไปในแผนดินบริเวณที่เปนปาชายหาด โดยในเวลากลางวัน ปู เ สฉวนบกมั ก หลบพั ก อยู ต ามโพรงบริ เ วณรากของต น ไม ซอกหิน ใตเศษใบไมที่รวงหลนทับถมกัน หรือฝงตัวอยู ใตทราย และจะออกมาหากินในเวลากลางคืน อาหารของปูเสฉวนบก ไดแก ซากพืชซากสัตว เชน ผลของตนไมที่รวงหลนอยูตาม ชายหาด มู ล ของสั ต ว ต า งๆ หรื อ ซากปลาที่ ต ายแล ว ที่ ล อย ขึ้ น มาเกยหาด ดั ง นั้ น ปู เ สฉวนบกจึ ง มี บ ทบาทสำคั ญ ในระบบ นิเวศชายฝง โดยเปนผูยอยสลายชวยใหมีการหมุนเวียนพลังงาน ในระบบนิเวศไดรวดเร็วขึ้น หรืออาจจะมองวาปูเสฉวนบกเปนผูทำ ความสะอาดหรือเทศบาลของชายหาดก็ยอมได ปูเสฉวนเปนสัตวที่ถูกนำมาเปนสัญลักษณในการอนุรักษ ระบบนิเวศชายฝงทะเล เนื่องดวยเปลือกหอยที่ปูเสฉวนใชอาศัย เสมื อ นบ า นของตนมี จ ำนวนน อ ยลงจากการใช ป ระโยชน ข อง มนุษ ย บางครั้งเราจึงพบปูเสฉวนบกอาศัยอยู ในวัสดุสังเคราะห ที่ ไ ม ใชเปลือกหอยหรือขยะจากชีวิตประจำวันของมนุษ ย เชน แกวแตก กระปองน้ำอัดลม จXกขวดน้ำปลา ฝาหลอดยาสีฟน ถึงแม จะมีการพยายามสรุปวามีสาเหตุจากจำนวนเปลือกหอยลดลง แต ยั งไม มี ก ารศึ ก ษาทางวิ ท ยาศาสตร อ ย า งจริ ง จั ง ถึ ง สาเหตุ ที่ ปูเสฉวนบกเลือกเขาไปอยูในวัสดุดังกลาว เนื่องจากในบางพื้นที่ พบว า มี ปู เ สฉวนบกไปอาศั ย อยู ใ นวั ส ดุ ที่ ไ ม ใ ช เ ปลื อ กหอย ทั้งๆ ที่มีเปลือกหอยที่วางเปลาจำนวนมากในบริเวณดังกลาว


สำนักงานสิ่งแวดลอมภาคที่ 16 สำนักงานปลัดกระทรวงทรัพยกรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม แมมนุษยจะใหความสำคัญแกปูเสฉวนไมวามากหรือนอย ก็ตาม แตการทำลายสิ่งแวดลอมโดยการบุกรุก เปลี่ยนแปลง หรือทำลายสภาพถิ่นที่อยูอาศัยของปูเสฉวน โดยเฉพาะอยางยิ่ง ในบริเ วณริม ชายหาดซึ่งเปน ที่อยูของปูเ สฉวนบก ปจ จX บัน ถูก มนุษยจับจองเพื่อตั้งบานเรือนหรือที่พักของนักทองเที่ยว รวมทั้ง มลพิษ บนบกและในน้ำ และอาจรวมไปถึงการเก็บเปลือกหอย ที่ เ ป น บ า นของปู เ สฉวน เพื่ อ การสะสมของนั ก สะสมหรื อ นักทองเที่ยว ซึ่งสาเหตุเหลานี้อาจนำไปสูการลดจำนวนลงหรือ การสูญพันธุของปูเสฉวนหลายชนิดในอนาคตอันใกล หวังเปน อยางยิ่งวาเราจะชวยกันอนุรักษสัตวโลกที่นาสนใจกลุมนี้ เพื่อ ใหลูกหลานของเราในรุนหลังไดมีโอกาสรูจักและศึกษาตอไป เอกสารอางอิง ชินวัฒน พิทักษสาลี และ ธนาคม บัณฑิตวงศรัตน. 2550. ปูเสฉวน…สัญลักษณอนุรักษชายฝงทะเล. จดหมายขาวคณะประมง 4(2):3.

17

แมวาปูเสฉวนบกจะอาศัยอยูบนบก แตเมื่อถึงฤดูกาล สืบพันธุ ปูเสฉวนบกเพศเมียตองกลับมาวางไขในทะเล เนื่องจาก ตัวออนตองอาศัยและเจริญเติบโตในทะเล ตัวออนที่ฟกจากไข เมื่อดูโดยผิวเผินจะมีลักษณะคลายลูกกุงขนาดเล็ก ดำรงชีวิต เปนแพลงกตอนลองลอยในน้ำทะเล ซึ่งจะพัฒนาเปลี่ยนแปลง รูปรางไปหลายระยะ จนเมื่อพัฒนาเขาสูตัวออนระยะสุดทาย ลูกปูเสฉวนบกจะเปลี่ยนมาดำรงชีวิตโดยการคืบคลานบนพื้นทอง ทะเล และเปนระยะที่เริ่มเขาไปอาศัยในเปลือกหอย จากนั้น ลูกปูเสฉวนบกจะมีการอพยพจากทะเลขึ้นมาอาศัยบนบก และมี การเจริญเติบโตเปนปูเสฉวนบกตัวเต็มวัยในเวลาตอมา มนุ ษ ย ใ ช ป ระโยชน จ ากปู เ สฉวนที่ เ ห็ น ได ชั ด เจน คื อ การนำปูเสฉวนมาเปนสัตวเลี้ยง โดยเฉพาะปูเสฉวนบก ซึ่งใน ประเทศไทยในอดี ต มั ก มี พ อ ค า รวบรวมปู เ สฉวนบกมาครั้ ง ละ จำนวนมากๆ เพื่อขายแกเด็กตามบริเวณหนาโรงเรียนหรือตาม ตลาดนั ด โดยส ว นใหญ จ ะใส ก ะละมั ง ขาย แต เ มื่ อ เด็ ก ซื้ อ นำกลับไปเลี้ยง ปูเสฉวนบกสวนใหญจะตายเพราะเด็กเหลานั้น ไมมีความรูเกี่ยวกับการเลี้ยงปูเสฉวนบก สวนในตางประเทศมีการเลี้ยงปูเสฉวนบกเปนสัตวเลี้ยง อยางแพรหลาย โดยเฉพาะประเทศสหรัฐอเมริกา มีผเู ลีย้ งหลายคน สามารถเลี้ยงปูเสฉวนบกไดนานมากกวา 10 ปขึ้นไป แมจะไม สามารถสืบพันธุในที่เลี้ยงไดก็ตามมีการพิมพหนังสือคูมือแนะนำ และใหขอมูลการเลี้ยงปูเสฉวนบกออกมาจำหนายทั่วไป รวมทั้ง มีการผลิตอุปกรณตางๆ ที่ ใชในการเลี้ยง และอาหารสำเร็จรูป สำหรับปูเสฉวนบกดวย จนกลายเปนธุรกิจหนึ่งที่สงเสริมงาน อดิเรกแกเด็กๆ ชาวอเมริกันจำนวนไมนอยทีเดียว และยังเปน การปลูกฝงนิสัยรักธรรมชาติแกเด็กเหลานั้นดวย ดังนั้นจึงนาที่ จะมีความเปนไปไดในการนำปูเสฉวนบกมาเปนสัตวเลี้ยงอยาง จริงจังในประเทศไทยหากมีการเผยแพรขอมูลเกี่ยวกับการเลี้ยง ปูเสฉวนบกที่ถูกตองแกเยาวชนและผูที่สนใจอยางเพียงพอ ปูเสฉวนยังปรากฏในหนังสือสั่งซื้ออุปกรณวิทยาศาสตร ในตางประเทศ ในสวนของตัวอยางสัตวที่ ใชในการเรียนวิชา วิทยาศาสตรเพื่อศึกษาชีววิทยาเบื้องตน รวมทั้งยังเคยมีรายงานวา มี ก ารทดลองเบื้ อ งต น นำปู เ สฉวนมาเป น อาหารแก พ อ แม พั น ธุ กุงทะเล แตยังไมปรากฏผลแนชัดวาไดผลดีหรือไม สวนของ ประเทศไทยในบางทองที่มีการนำปูเสฉวนทะเลขนาดใหญมา ประกอบเปนอาหาร นอกจากนี้สิ่งที่ยังสะทอนใหเห็นวามนุษ ย มีปูเสฉวนอยู ในสวนหนึ่งของความคิดก็คือ แกวเปารูปปูเสฉวน ที่ใชเปลือกหอยหลายชนิดมาประกอบเปนของที่ระลึก


ขยะทางทะเล…..สิ่งที่ถูกมองขาม

18

หาด

ทรายชายฝ ง ทะเลที่ เ ป น แหล ง ท อ งเที่ ย วสำคั ญ ๆ หลายแหง ถาใครเคยไดสัมผัสหรือเคยไดไปเที่ยว หลั ง จากผ า นหน า มรสุ ม ไปใหม ๆ จะพบว า หาดทรายเหล า นั้ น จะไมทงิ้ รองรอยสถานทีท่ อ งเทีย่ วอันสวยงามไวเลย แมแตนดิ เดียว หาดทรายเต็มไปดวยเศษวัสดุ สิ่งของที่ ไ มตองการแลว หรือ ที่ เ รี ย กกั น ทั่ ว ๆไปว า ขยะนั้ น เอง ทุ ก ตารางนิ้ ว เต็ ม ไปด ว ยขยะ จนบางครั้งเดินเหยียบลงไปจะไมสัมผัสกับพื้น ทรายเลยทีเดียว ขยะบนหาดทรายชายทะเลมี ค รบทุ ก ชนิ ด ตั้ ง แต ขยะอิ น ทรี ย ขยะรีไซเคิล ขยะอันตราย และขยะทั่วไป หลายคนอาจเคยเห็นคน เก็บขยะขาย หรือนักรี ไซเคิลขยะมืออาชีพมักชอบไปเดินเก็บ ขยะรีไซเคิลแถวๆ หาดทรายชายทะเลในหนามรสุม และหลังจาก สิ้นสุดหนามรสุมใหมๆ เพราะเนื่องจากหนามรสุมและหลังมรสุม คลื่นทะเลจะซัดเอาขยะจำนวนมหาศาลขึ้นมากองไวที่หาดทราย ชายทะเล แนนอนในกองขยะเหลานี้ยอมมีขยะรี ไซเคิลปะปน มาด ว ย บางครั้ ง เขาเหล า นั้ น อาจโชคดี เ จอขยะรี ไ ซเคิ ล ที่ มี ค า อยางเชน ทอนซุงที่มักหลุดลอยมากับน้ำในชวงมรสุม นอกจาก นักรี ไซเคิลมืออาชีพแลวชายหาดหลังหนามรสุมแถวชนบทก็มัก จะมีเด็กๆเดินหาของเลนอยูบริเวณหาดทรายชายทะเล ขยะเหลานี้ มาจากไหน คงไม ใชจากนักทองเที่ยวแนนอน เพราะชวงหนา มรสุมไมมีนักทองเที่ยวคนไหนอุตริเที่ยวชายทะเล ไปยืนตากฝน ตากลม ดู เ กลี ย วคลื่ น ที่ มี แ ต น้ ำ ทะเลขุ น ๆ แล ว ขยะมากมาย มาจากไหนกันละ ถาลองติดตามเสนทางของขยะบนหาดทราย หรื อ ขยะทางทะเล ลองสั ง เกตลั ก ษณะคุ ณ สมบั ติ ข องขยะ อยางละเอียด แตไมถึงกับละเอียดมากนักก็พอจะรูวาขยะตางๆ

เหลานั้นเปนเศษสิ่งของเครื่องใช เครื่องบริโภค อุปโภคที่มนุษย บนบกใชในชีวิตประจำวันนั้นเอง แนนอนไมมี ใครปลูกบานเรือน อยูในทะเล แตปฏิเสธไมไดวาในทะเลจะไมมีขยะเกิดขึ้น และไมมี แหลงกำเนิดขยะเสียทีเดียว ในทะเลก็มีการเกิดขยะเชนกัน เชน จากเรือประมง เรือบรรทุกสินคา และสารพัดเรือ รวมไปถึงขยะ ที่ เ กิ ด ขึ้ น ตามธรรมชาติ แต เ มื่ อ พิ จ ารณาขยะที่ เ กิ ด ในทะเล สวนใหญก็จะเปนสิ่งของที่เรือตางๆขนลงไปตั้งแตไมเปนขยะจาก บนบกแลวไปทำการแปรรูปเปนขยะในทะเลและถือโอกาสใชทะเล เปนถังขยะไปในตัว โดยปกติเมื่อพูดถึงขยะสวนมากมักจะนึกถึง ขยะที่อยูในถัง ขยะตามทองถนน ขยะที่ระบบกำกัดขยะ แทที่จริง ขยะบนบกเปนสวนหนึ่งของขยะทั้งหมด คงไมมี ใครคิดถึงวาใน ทะเลก็ มี ข ยะเช น กั น และมี ป ริ ม าณมากมายกว า ที่ เ ราจะนึ กได เสียอีก เพราะทะเลไมมีรั้วกั้น แถมยังเชื่อมตอถึงกันเปนผืนเดียว ขยะทะเลจึงมิใชปญหาของประเทศใดประเทศหนึ่ง แตเปนปญหา ระดับสากลเปน ปญหาระดับโลกที่สำคัญเกือบทั้งหมดของขยะ ทะเลเกิดจากฝมือการทิ้งของมนุษ ย ไมวาจะโดยตั้งใจทิ้งหรือ ไมไดเจตนา ซึ่งความจริงในวันนี้ก็คือขยะทะเลไดสรางผลกระทบ แลวมากมายทั้งตอชีวิตของสัตวทะเล ตอระบบนิเวศทางทะเล ตอความงามของพื้นที่ชายฝงตอการทองเที่ยว ตอสุขอนามัยของ ชุมชนชายทะเล และอื่นๆ นาเปนหวงที่สุดคือ ขยะพลาสติก ที่สัตว ทะเลเลี้ยงลูกดวยนมเผลอกินเขาไปเพราะหลงคิดวาเปนอาหาร ซึ่งสุดทายก็สะสมอยูในกระเพาะและเปนสาเหตุการตายของเตา โลมา และ วาฬ จำนวนมาก ทำใหสัตวทะเลหายากเหลานี้ยิ่งลด จำนวนลงไมนอยกวา 20 - 30 ตัวในแตละป


วั น นี้ ข ยะทะเลกำลั ง เป น ป ญ หาสิ่ ง แวดล อ มที่ ท วี ค วาม รุนแรงขึ้นเรื่อยๆหากแบงอยางกวางๆเราสามารถจำแนกขยะ ทะเลออกเปน 3 กลุม กลุ่มที่หนึ่ง...ซากเรืออัปปาง ท่าเรือที่หักพัง และเศษ สิ่งกอสรางตางๆ กลุมที่สอง…อุปกรณประมง เชน อวน ลอบปู เอ็นตกปลา ทุน และกลุ่ ม ที่ สาม...ขยะอื่ น ๆ ที่ ไ ม่ ค วรจะถู ก ทิ้ ง ลงทะเล ซึ่งมีตั้งแตชิ้นเล็กๆ อยางกนบุหรี่ ไปจนถึงชิ้นใหญ เชน ยางรถยนต ตูเย็น เห็นไดชัดวา สวนประกอบของขยะทะเลเกือบทั้งหมด คือวัสดุที่คงทน อาทิพลาสติก แกว ไม โลหะ และยาง จริงอยูที่ขยะ ประเภทอื่น เชน กระดาษ เศษอาหาร และ เสื้อผา อาจเนาเปอย และยอยสลายในเวลาอันสั้น ลองมาดูระยะเวลาของขยะแตละ ประเภทสามารถตกคางอยูในทะเลไดนานแคไหน ขอมูลจากสำนักอนุรักษทรัพยากรทางทะเลและชายฝง ระบุ ว า ขยะแต ล ะชิ้ น จะตกค า งอยู ใ นทะเลเป น เวลานาน แตกตางกัน เชน ขวดน้ำพลาสติกใชเวลายอยสลายถึง 450 ป, เอ็นตกปลา 600 ป,ผาออมสำเร็จรูป 450 ป,กระปอง 200 ป, แกวน้ำพลาสติก 50ป,ทุนลอย 50 ป,ถุงพลาสติก 1-20 ป, กนบุหรี่ 1-5 ป, เชือกฝาย 1 - 5 เดือน,กลองนม กลองน้ำ ผลไม 3 เดือน, เศษผลไม 2 เดือน,กลองกระดาษ 2 เดือน, กระดาษทิชชู 2 - 4 สัปดาห,กระดาษหนังสือพิมพ 6 สัปดาห ขณะที่ขยะจำพวก ยางรถยนต และขวดแกว จะไมยอยสลาย ซึ่งขยะเหลานี้ “เกิดมาจากน้ำมือมนุษ ย” แตไ มวาจะอยางไร ขยะทะเลก็สามารถสรางปญหาและเปนอันตรายตอทั้งสัตวทะเล และผูคนได ยิ่งไปกวานั้นมันยังทำลายคุณคาความงามของพื้นที่ ชายฝงทะเลอีกดวย กิจกรรมเพื่อการพักผอนหยอนใจบริเวณชายฝงทะเล อาทิ การทองเที่ยว การตกปลา การลองเรือ เปนตัวการสำคัญที่ทำให ขยะเดินทางมาถึงชายหาดไดอยางงายดาย ในขณะเดียวกันก็มี ขยะอีกจำนวนหนึ่งที่เดินทางจากตนน้ำมายังปลายน้ำ โดยการ พัดพาของน้ำ ทั้งในแมน้ำลำคลองและเมื่อเกิดภาวะน้ำทวม น้ำปา ไหลหลากการดูแลรักษาความสะอาดของพื้นที่ชายฝงและเสนทาง น้ำที่ ไหลลงทะเล จึงเปน หนาที่ที่ทุกคนตองรับผิดชอบรวมกัน มาชวยลด แยกขยะมาใชประโยชนกอนที่ทุกอยางจะสายไปกวานี้

ที่นี่..มีรางวัล ฉบับนี้กองบรรณาธิการ ขอเปลี่ยนรูปแบบ จากตอบคำถามชิงรางวัลมาเปน การสำรวจความคิดเห็นที่มีตอ วารสารเม็ดทราย เนื่องจากเปนฉบับของปงบประมาณใหมและ เพื่อจะไดนำขอมูลที่ ไดไปปรับปรุงรูปแบบ เนื้อหาตาง ๆ ของ วารสารเม็ดทรายตอไป โดยผูที่ตอบแบบสำรวจแลวสงกลับมายัง สำนักงานฯ มีสิทธิ์ลุนรับของรางวัลจากสำนักงานฯ อีกดวย แบบสำรวจความคิดเห็น 1. ทานชอบคอลัมนใดในวารสารเม็ดทรายมากที่สุด ....................................................................................... ...................................................................................... 2. ทานคิดวาวารสารเม็ดทรายควรปรับปรุงสวนใดบาง ....................................................................................... ...................................................................................... 3. ทานอยากใหวารสารเม็ดทรายเพิ่มคอลัมน เนื้อหาอื่นอีกหรือไม และอยากใหเพิ่มคอลัมนหรือเนื้อหาเรื่องใด ....................................................................................... ...................................................................................... โดยท า นสามารถตอบแบบสำรวจแล ว ส ง กลั บ มายั ง สำนักงานฯ ได 2 ชองทาง คือ 1. เขียนตอบแบบสำรวจ (ทางจดหมายและไปรษณียบัตร) แลวสงไปยัง กองบรรณาธิการ “วารสารเม็ดทราย” สำนักงาน สิ่ ง แวดล อ มภาคที่ 16 ถนนกาญจนวนิ ช ตำบลเขารู ป ช า ง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา 90000 2. ส ง ทาง Email : reo16.org@mnre.mail.go.th อยาลืมตอบแบบสำรวจความคิดเห็นกันมาเยอะ ๆ นะคะ เฉลย คำถามประจำเดือน กรกฎาคม – กันยายน 2553 (ทะเลน อ ยในพื้ น ที่ ลุ ม น้ ำ ทะเลสาบสงขลาอยู ใ นจั ง หวั ด ใด) ตอบ ค. พัทลุง รายชื่อผูโชคดีจากการตอบคำถาม ชื่อ-นามสกุล 1. คุณซูรีนา กานา 2. คุณมารีแย นิสนิ 3. คุณอังคณา ทิพยโอสถ 4. คุณกองภพ บุตรโคตร 5. คุณพวงเพ็ญ แกนทอง

จังหวัด นราธิวาส ปตตานี สงขลา สงขลา สงขลา


ขอแสดงความยินดี

สำนักงานสิ่งแวดลอมภาคที่ 16 ขอแสดงความยินดีกับ โรงเรียนหาดใหญบริหารธุรกิจสากล จังหวัดสงขลา ที่ไดรับรางวัลชมเชย ประเภทแตงกาย ในการประกวด สรางสรรคจากสิ่งประดิษฐ-เหลือใช ระดับประเทศ ประจำป 2553

กงานสิ ่งแวดล อมภาคที สำนัสำนั กงานสิ ่งแวดล อมภาคที ่ 16่ 16อง จังหวัดสงขลา 90000 โทร.0-7431-1882,0-7431-3419 ถนนกาญจนวนิ ช ตำบลเขารู ปชาง อำเภอเมื ถนนกาญจนวนิช ตำบลเขารูปชาง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา 90000 โทร.0-7431-1882,0-7431-3419 website : www.reo16.mnre.go.th Reo16.org@mnre.mail.go.th website : www.reo16.mnre.go.th E-mail:E-mail: Reo16.org@mnre.mail.go.th

/6-4  

http://lib.mnre.go.th/lib/medsai/6-4.pdf